# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/28620/text
# Catalogue record: 28620 — Leibniz an [?]
# Incipit: Vir Cl_me. Ut respondeam Epistolae Tuae proliciosi,
# Date: 1685
# Sender: Leibniz — Addressee: ?
# Akademie-Ausgabe: AA I,4 N. 457
# Other printings: a
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=28620&katnr=K+2773
# AA I,4: its series at leibnizedition.de: https://www.leibnizedition.de/de/reihen/reihe-i/
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068371
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 12, 2
# Folios: Bl. 144 (from the shelfmark LH 1, 12, 2 Bl. 144 LH 1, 13 Bl.57-58 (Abschr.v.Busch)): 2 pages, canvases 261–262, page ids 00068371:0261 to 00068371:0262
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068371&page=261
# Lines: 106 recognised on 2 of 2 pages, mean confidence 0.97
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 144r — 00068371:0261
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068371/jpgs/default/00000261.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
me
Ut respondeam Epistolae Tuae prolixiori
vim ejus in pauca contraham, nihilque
quod alicujus momenti sit d dissimulabo:
primo negas etiam post expositionem Fidei
a a Reverendissimo et Ultm Episcopo condomensi
editam et Romae approbatam a Theologis
vestris concedi quod Dogmata nostra fundamentum
salutis non evertant, provocasque ad editos contra
ipsum libellos
secundo, etiamsi concederetur Dogmata Romana
cum salutes nostrae fundamento consistere, sive tolerabilia esse,
negas tamen esse vera; io quia imo jam veros
vero eum qui velit Romanam religionem
amplecti, debere profiteri, quod ea pro veris
habent itaque quin imo ais praestantissimos
philosophios philosophos vestrarum partium certo
persuasos esse, quaedam esse plane absurda
et impossibilia, et contradictionem implicantia
tenice arseclarissi atque in exemplum affers
dogna transsubstantiationis
ais
Tertio Ecclesiam Romanam servitutem
Tertio ais
imponere ingeniis cogereque omnes, ut in
nebus etiam ad salutem non pertinentibus
aecreta sua sequantur,  unde fieri ais
ut homines vel fiant hypocritae dum contra conscientiam
equuntur, vel praejudiciis occaecati, dum oculos aperire
non audent ad lucem veritatis. Hinc omnes philosophos
veros odisse Romanam tyrannidem (sic enim tibi
liqui placet) tanquam profectui scientiarum
affers sententiam de motu terrae quam nunc pene
et generis humanam
omnes excellentes Astronomi tenent, plerique etiam
 tenent, aut libenter tenerent si res ineorum
esset arbitrio; et quidem eos qui inter protestantes
vunt libere profiteri sententiam Catholicos
vero terreri exemplo Galilaei, qui gravissimam
eritatis assertae causa passus sis per secutionem
Adds Unde concludis phicosophum astronomum
liquem Anglum aut Batarum, vel philosophum
aliquem Cartesianum ex istis gentibus nunquam
ex animo futurum esse Ramano. Catholicum
si docmatibus ei esset renuntiandum, quae ipse
putat certissima
 sunt ni fallor omnia
quae in Epistola tua continentur
et responsionem videntu
quam sic habei
nolle plebi lectionem Scripturae
sacrae permittere libros
et literas intolerabili
inquisitione prendre

## Folio 144v — 00068371:0262
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068371/jpgs/default/00000262.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
vellem designasses
quaenam sint illa quae pe
Ecclesiae catholicae
in olas dogmatibus cum salutis
fundamento pugnent, neque enim opinor
amplius cultum sanctorum aut imaginum
idololatricum nq dices, neque nos asseres
contemto Christi merito confidere in
nostro agnosces etiam
protestari nos quod in sacramento Euchatistiae
non panem, neque species, aut specierum
subjectum, sed solum Deum adoremus
Ad
idum respondeo eos qui persuaso
sunt dogmata Ecclesia saluti non esse
contraria, facilias credituros veritatem
quoque in illis esse, plus enim Ecclesiae quam
privato judicio credendum est, si tamen
omnino magnas rationes in contrarium habere
aliquis videatur, is solutionem quaerere potest
apud doctos, interea vero saltem practice
suspendat judi intellectu practico in quo
et si intellectum cogere non possit, voluntate
tamen fidei Ecclesia adhaereat. Quantum
ad Transsubstantiationem attinet, certum
est multos egregios philosophos eam ex
animo lenere, et omnino profiteri, quod
omnibus objectionibus salisfacere possint
videt
Ad 3 Ecclesia quae agnoscit multa
loca difficilia in Scriptura Sacia reperiri, potest
ex plebi indiscriminata ejus lectione
iterdicere inter modo interim curet
t ea quae ut excerpta ex scriplura sacra
utiliora, et magis omnium ingeniis accom
modita, publice eoom in omniam
manibus versentur. Falsum est Ecclesiam
in rebus ad salutem non pertinentibus
aliquid districte definire. Opinionem de
motu terrae nondum condemnavit. Sed initro Rectores initio
Scandali tantum causa, et quoniam bunc
mulbis gravibus viris scripturae saciae contraria
videbatur docer prohibuere Quod si etiam
punc vero profitentur etiam heologi
insignes postquam res docuit nullum inde
candalum metuendam omnino eam teneri
pose, necq et si quis Astronomus
nnfallis quos nomunat catholicum se vellet
reddere, non cetenta hac contentia, nemo
aun
nomine molestus esset futuro.
mum