# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/28812/text
# Catalogue record: 28812 — [Spinola]: Regulae circa Christianorum omnium...Reunionem...Media, quibus... und Clausulae Principales censurae...a...Pr
# Incipit: Haec omnium Reunio est possibilis,
# Date: 1683
# Akademie-Ausgabe: AA IV (assigned, not yet published)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=28812&katnr=47140
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068374
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 13
# Folios: Bl. 23–46 (from the shelfmark LH 1, 13 Bl. 23-46 und Forts. in: LH 1, 14 Bl. 117-124): 48 pages, canvases 45–92, page ids 00068374:0045 to 00068374:0092
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068374&page=45
# Lines: 1,481 recognised on 48 of 48 pages, mean confidence 0.96
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 23r — 00068374:0045
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 30v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
ReGrL,
circa Christianorum omnium Ecclesiasticam Reuni-
onem, tam a sacra scriptura, quam ab Universali
Ecclesia, et August. Consets. praescriptae, et a
nonnullis hujus Profesooribus pro facilitatio-
ne Lacis Exulantium et Protestantium Thua–
darorum collectae, cunctorum que Christiano-
D.
rum Correctioni et Lietati subjectae.
haec omnium Reunio est possibilis, ac per se cuilibet sta-
tui ac persona temporaliter atque spiritualites utilis, ejus
demque procuratio à Deo, a Natura, à Recessibus Imperu, jux
ta vires et occasionem, ac pro quovis tempore euelibet Christi-
ano praecepta. Thaec nullus doctus, aut discretus ignorat,
aut negabit.
Z.
Non est licitum, ut ad hanc obtinendam ulla prorsus
veritas negetur, ejusque investigatio negligatur. Lacem
et veritatem diligite, ait Dominus omnipotens. SachB.
3.
Ad hanc tamen non reguiritur, ino subinde non expe–
dit, neque licilum est alteri dissentienti parti veritates omnes
illas sc. quae non sunt fundamentales, manifestare, vel ulli-
us partis Ministris apud plebem creditum tollere, aut
obligare, ut absque sat circumspecto modo erroren, quem
agnoscunt, coram populo deponant.
Luia

## Folio 23v — 00068374:0046
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 30r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
auia etpostoli Judaeos et Gentiles in una Christi ecelesia
uniendo, errores omnes ipsis etiam dudaeis manifestare mi-
nime sunt ausi. Nam v. g. sciebant esse errorem, sibi per
Juadere, quod in nova lege ab esu sanguinis et suffocato esset ab
sinendum. Hunc tamen ipsis detegere non audebant. Nam videbant,
quod hi potius totamfidem Christi, quam hanc à sanguine et
suffocato abstinentiam essent derelieturi Tinde ob hoc et
ob necesoariam Uniformitatem aliis quoque Christianis ean
dem expresse ut necessariam injunxerunt. Nec obstat,
quod Apostoli fudeis solum in initio, non vero dum Eccle
sia jam plantata suit, plura dissimulaverent, quia inprimus
dictam sanguinis abstinentiam, et alia plura intacta reli-
querant. Deinde licet Ecclesia jam sit plantata, utra que ta-
men Puniendorum pars supponit, quod alterius posu-
lus circa aliquos suos errores tales patiatur impressiones
ut poteus unionem cum onthodoxis fidelibus s: inqua Essen-
tia Ecclesiae, quae nimirum nil aliud est, quam verorum fi-
delium coetus et Unio:) deseret quam illos. Ergo et nunc,
usque dum Ecclesia per panc Vrionem, qu’asi de nove plan
tata fuerit, apostolice erit dissimulandum. 2. Quias
sicut olim ad conversionem orbis solius senstantini, qui illum
regebat, dispositio sufficit: sic modo ubi populi tam in numeris
Principibus subjacent, et apud illos in Ecclesiasticis, nil nisi
per Ministros ecclesiae operantur. Si his creditum tollamus, quid
poterunt aut quid volent.
3. Luia, si pastores publice et
expoesse

## Folio 24r — 00068374:0047
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 29v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
expresse errores suos, quibus populos sibi com missos decesse-
punt, prositentur; hi ob communem plebis simplicitatem
in mentis confusionem, et in atheismi periculum incident.
Cum enim erga alterius partis pastores fiduciam necdum concepe
rint, et propru erronea esse fateantur, quae illis hactenus ver
bam Dei allegando adeo firmiter impresserunt; quo se vertant, sus
bito nescient, facileque hos confessores lapidabunt. Necesse enim est, ut
dum hierrorem suum ad Dei gloriam revoeant, id faciant, talem
circa pristinam erroneam doctrinam suam distinctionem, talemque
veritatis recenter agnitae explicationem adducendo, quae et apud
Prudentes revocationi aequivaleat, et apud plebejos absque dicti scan-
dali periculo veritatem introducat, ac errorem pristinum insensi-
biliter educat. Hunc enim modum tum Apostolorum, tum con-
ciliorum in similibus discretio servandum ostendit.
H
Ad hanc requiritur, ut partesimplicite circa omnia omni-
+
no revelata et definita conveniant. Hhoc vero fit, dum explici-
Et
te easdem fidei fundamentales Regules admittunt; quia per-
pauci Christiani, qui expresse et explicite circa omnes fidei doctri-
e
pas a Deo veterique et moderna ecclesia definitas sunt informati.
Perhoc tamen bene informatis in omnibus sufficienter uniti cen
sentur, quod expresse usdem sese fundamentalibus fidei regulis
subjiciant. Luae nam illae. R. Spiritus S. primo loco dirigit
et definit adintus; Verbum vero Dei ad extra. Secundum
Ministerialem sc. locum obtinet interpretatio illius verbi data
per ecclesiam Universalem; vide infra.

## Folio 24v — 00068374:0048
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 29r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
Requiritur, ut conveniant explicite cirea illa, quae à do-
etrina et ritibus omnem omnino tollant edololatriam, e
hujus apparentiam vel suspicionem omnemgne summum a cre
aturis cultum fiduciam dtamorem soli Deo debitum; omnem
denique derogationem meriti Christi ac Sacrificii erucis, quia
cum omnibus istis, qui per aliquid honorem Dei tollunt, vel di-
minuunt; Unionem Christianam admittere, illicitum est, ac o-
mni jure prohibitum:
Regula autem Generalis ac Ima circa haec est, quam in
Decreto apud Dailleum de Apol. anno 1633. pag. 33. dant Ministri
Charentonenses, agendo de tolerantia diversarum doctrinarum
circa praesentiam Christi in cucharistia: Ubi generaliter
docent, non esse errores substantiales, sed tolerabiles, qui Chr
Hoformaliterdirecte, et immediate, nec substantiam suam,
nec proprietates suas tollunt, neque pietati ac charitati
seu honori Dei opponuntur.
Regula secunda est, ut dum circa doctrinam, vel ritum.
aliquem Hoololatriae vel alicujus divinae injuriae est appa
rentia, illa per publicam declarationem subito tollatur..
Ita enimtam Romanses, quam Protestantes, uti mox videbitur,
practicare coguntur.
Regula tertia. Ut, dum una pars orthodoxorum, cum quibus
communionem in sacris , Sacramentis praetendis, doctrinam
aliquam praclicat, vel ut tolerabilem habet, quae Deo et Christo jux-
Ia

## Folio 25r — 00068374:0049
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 28v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
ta dictam regulam primam expresse et evidenter non opponitur
licitum, imo necesse sit, ut et tamen, saltem in praxi te huic tole-
rantiae conformes. am inprimis, si illa alios sic docentes ad
communionem Ecclesiastica m et Sacramentorum admittit e to-
lerat, et tamen eosdem in conscientia vitandos doces; tunc
ob hoc a confratrum tuorum Ecclesia abstinere cogeris. Alias
ibi cum his, quos in conscientia excommunicas, concurreres et
communicares. Deinde in materus non evidentibus, sed utrin-
que disputabilibus, opinio illa, quae ad pacem ecclesiarum re-
quiritur, semper in praxi debet servari.
Regula quarta. Suplex est cultus religiosus, unus summus
seu ex suprema aestimatione procedens, qui soli Deo debetur, et alius
qui ob Deum suis servis rebusque sacris defertur. It à docet Gro-
tius c.. Amesius. d. Dailleus R. Lutherus dicens: R ex, do-
ctor, concionator etc. sunt personae, quas Deus vult religiose
coli, non tamen, ut eis tribuamus divinitatem. Huic conformi-
ter Calvinus, Amesius que in p. 10b. V. 19. tab. chron. qua et Sect
rma venit 3. p. 76. gloss. Hei delberqu et Belgica, et aelii super
illud B. 98. adorate scabellum ejus, per scabellum adorandum
eu religiose colendum intelligunt aream Dei, et quodhaec fue-
rit imago Dei, quod que haec, et quaevis instrumenta sacra v. g.
liber sacer, calix etc. debeent cum veneratione tractari, non
tamen eum illo Romanensium excessu: de quo vide specialius
Dalleum supra.
c. in animadvers. Riveti p. 43
d. Tom. 2. Bellarm. enerv. l. 6. C. 58. p. 233
K. lib. de dmag. 3. c. 1. p. 268. ec. 34. p. 376.

## Folio 25v — 00068374:0050
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 28r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
exhis inferuatur sequentes viae pacis Universalis. Nam
+ plurimi solidiores protestantes admittunt, vel tolerant Do-
etrinam Nalenburgiorum de eausa formali et instrumentali
a
Justificationis. Ellamque quae dicit, quod licet respectu dustifica-
tionis gratiae et substantiae gloriae coelestis meritum non Ma-
teantur, detur tamen respectu accidentis et augmenti, seu.
uti dicunt, respectu secundi gradus hujus gloriae: vocan-
do scil. meritum latius dictum, omne illud opus per grati-
am spiritus sancti ab homine justificato producitur, cuique.
licet nullam prorsus habeat intrinsecam dignitatem, et ad
praemium, vel gloriam aeternam proportionem, illi tamen mise-
ricordeter promiltitur, illudque vere di proprie consequitur
circa quod nil in ne occurrit, sed est sola quaestio de nomine.
Deinde circa necessitatem bonorum operum admittunt, quod
non quidem ad salutem, sed ut causa instrumentalis, sed sal-
vando, scil. ut conditio, sit necessaria. Denique circa id
quod sides in gustificatione prestat, ajunt totum, quod ipsa
sola efficit, esse quod ipsa sola sit reliquorum radix, ipsa so–
la justitiam Christi repraesentet, et in representando applicet,
fiduciamque excitet; ipsique soli, si pro hac fiducia sumatur
formaliter competat, christi justitiie inhaerere, et in ea sola
quiescere, sibique sic adplicare et apprehendere. Si tota eccle
sia Romana haec signifieata admittat, admiltetur et illa. Z.
protestantes in Anglia, protestantes omnes etiam Helveticae
confessionis, in Polonia et alibi, genibus flexibus eucharistiam
sumunt, genua, inquam, flectunt, in praesentia panis eveha-
ristici: per quod ab idololatria universaliter excusantur ac
tole-

## Folio 26r — 00068374:0051
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 27v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
tolerantur? N. per hoc, quod ubivis protestentur, se se cul
tum hunc summum non ad panem, sed ad solum Christum di-
rigere. Du Romane dic, scribe ac canta idem ubivis, et ae
que a cunctis es excusandus ac tolerandus. Nec tibi obstat,
quod diutius vel saepius eveharistiam sic colas, quia plus
vel minus speciem non variant. Si dicto enim modo Zdolo-
latriae notam juxta aliorum praefatorum protestantium ex
emplum repellas, tunc error tuus de permanentia ehristi
in omni re, quae fraterne in ubiquistis toleratur. Cetra-
que enim sententia veram, realem ac physicam praesen-
L
tiam Christi asserit. 3. Errant Romanenses, quod doceant
Transsubstantiationem, manereque accidentiae sine subhlantia:
is
sed si dicto modo odololatriam repellant, erit erros tolera-
bilis, tum juxta mox adductas Regulas primam et secundam,
tum etiam jupta tertiam. Nam Lutherus et alii errorem
hunc ut tolerabilem passim declarant, dicuntque solam esse
quaestionem Saphisticam. si replices, Romanos docere, qu’od
panis per transsubstantiationem sit et fiat corpus Christi
adeoque ipsum panem adorare transsubstantiatum, quod into-
lerabile est. Facile tibi satis fit, concedendo, ut illos solos
rejicias, qui eum Cutheranis et aliis supradictis genu flecten-
tibus, non protestentur, se se non ad panem vel creaturam, sed
ad solam personam divinam adorationem dirigere. A. Solera-
tur catechismus Genevensis, Scheiblerus, Beza, in Colloquio
Mompel. Calv. in Comment. c. 22. dos. teste Beta, et alii dum
dicuat

## Folio 26v — 00068374:0052
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 27r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
dicunt, quod imagines sanctorum et creaturarum colere ut
Deos, jure naturae semper fuerit et sit prohibitum; eas
vero facere et habere fuerit solum praeceptum ceremoniale
sicut illud de Sabbatho, et per consequens, quod tum solas
Zudeos, nunc vero Christianos nil obliget, tolerantur quoque,
dum idem in Bs. exVI. 19. tab. Chron. Calvinus. Gualt. sect.
ima veritate 3a 8. 15. p. 76. eum Glossa Herdelberus. et
Belgica, tenet, Arcam fuisse imaginem Dei, dumque de hoc
ait: Symbolum illud datum fuisse dsraelitis, non inquod
desigerent mentes, sed quo potius adjurarentur ad spiritualem
Dei caltum. Tolerantur pariter Lutheranc, qui passim ima-
gines, praesertim Christi in ecclesiis actu adhibent: Luare
tolerantur? qua in illis non desigunt mentes suas, iis nimi-
rum aliquid intrinsecue virtutis attribuendo, sed se se solum
ad spiritualia excitando. Su Romane dic et fac idem
et tolerabilis eris; Abstine saltim ab Imaginibus Trinita-
fis, aut divinitatis, circa quas tui ipsimet quaestiones mo-
vent. Abstine ab excessibus circa eas, quas miraculosasc re-
dis. Sivero Deum in allarum praesentia colere intendis, u
tere illo moderamine eultus, quo Joraëlitae adeo miraculosum
ehristi imaginem, aeneum scil. serpentem, fide in Deum so-
lum, non in ipsam, excitata, reverenter ac obedienter in-
spiciebant. Rejice illam feremoniarum extremitatem, quae,
si non prudentibus, saltem pletejis alicujus doctrince allis
mexestistentis virtutis apprehensionem, imo diololatriae
re-

## Folio 27r — 00068374:0053
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 26v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
realitatem vel periculum, vel apparentiam generat, ob quam
coelesti Ezechiae Zelo serpens aeneus destrui debuit. 5. To-
lerantur illi Patres Veteres et alii orthodoxi, qui orarunt
promontuis, ac etiam ad sanctos mortuos. Luare: quia ex
aliis ipsorum factis et doctrinis constat, quod in materia pur-
gatorii sustulerint venenum hoc, couasi sacrificium crucis non
plane satisfecisset. firca sanctos vero contra sum mum cultum
et fiduciam, soli Deo debitam, sint protestati, et adpie desun-
etos non alio genere fiduciae recurrerint, quam ad vivos, dum ab
us in ecelesiis preces petuntur. unde si tu idem dicas di fa-
cias, licet frustra illis loquaris): sinimirum tua in terris i-
gnorent: ) à Dei tamen injuria circa hoc excusaris, obligaris
nihilominus, ut tuis veritates sequentes serio inculces.
M.) Quod haec oratio non sit praecepta. Z) quod persection
illa, quae ad ipsum Deum immediate dirigitur. 3.) Quod per–
fectissima illa, quae magis ab omni creatura abstranit, solis
que Dei attributis prosundius inhaeret. Si tamen illos ob
irradicatam apprehensionem, ab omni sanctorum demortu-
orum commemoratione avertere nequeas; fac, ut nihil ominus
orationem ad ipsum Deum, prout subinde in S. Scriptura pra-
eticatur, immediate dirigant, ac v. g. juxta Bs. CxXXI. di-
e
cant: Memento Domine L’etri et Lauli, aliorumque Apo,
Holorum ac Martyrum, quibus ob Christi menita piae mortis
dvita eternae gratiam et gloriam contulisti. Memento
Domine Mariae, cui per habrielem filu incarnationem annun-
ecassi

## Folio 27v — 00068374:0054
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 26r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
ciasti dicens: Are gratia plena, Dominus tecum, et ob id
benedictam fecisti inter omnes mulieres. C. ob benedietum fructum
ventris ejus desum Ckristum crucifixum, audi Mariam, totum-
que ecclesiam triumphantem et militantem, quae pro nobis
orat nunc et usque ad horam mortis.
b. Solerantur di-
etius fratres Ubiquistae erga Christum, asserendo, quod fo-
lum spirituati modo sit praesens. Tu Romane dic idem, et
idem Folles, et eodem modo excusabis.
7. Excusantur et tolerantur Lutheranorum nuncupatae eMis
sce, licet eum paramentis diiisdem quasi orationibus et le
remoniis Romanensium fiant. Quare: quia sc. ipsi non
credunt, ibi vere realiter seu physice sacrificari, seu occi-
di, aut separari vitam ac sanguinem a Christo; neque
Christum aliquid de novo sibi vel ulli, sive vivo, sive mor-
tuo mereri, aut satis facere pro ullo peccato: quia haec unice
ac integre praestitit, ac praestat indres sac rificium crucis. Nil ve
ro aliud in hac coena fieri, nisi quod fe vere ac proprie suma-
tur, et hoc quidem in memoriam et honorem sacrificu crucis
quod sicut Christus ubivis patrem interpellat pro nobis, sic hic spe
cialius pro illis, qui ipsum hic fide viva sumunti et invocant
propeceatis propras et alienis, latri passionis suae merita
exhibeat ad hoc, ut haec hic et his applicentur. Quod
Sacerdos huic Christispeciali Benignitati fide viva inipus, ibi-
dempro se et suis populoque specialiter Deo merita passionis
proponat. Si tu Romane credas, et ubius protesteris, te
per

## Folio 28r — 00068374:0055
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 25v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
per tuam Missam nil aliud credere ac facere, aeque sane Missa
fua eoram Deo erit toleranda. Licet enim Romanenses illam
appellent sacrificationem Mystieam, veram, propitiatoriam,
satis factoriam, meritoriam, ex opere operato nobis conducentem;
ita tamen haec Bellarminus et alii cum ipso explicant, ut si et
alii omnes illa sic admittunt, nulla in re difficultas, sed sola quaestio
de nomine remanebit: Myflicam enim nuncupant, quod ibi sacri
ficium erucis ex Christi institutione representetur. Veram vero,
quod ibi Christus in cruce oblatus vere ponatur, ut in memoriam
et honorem sui sacrificû crucis sumatur vere, et edatur vere. Sit
quoque propitiatoria, quod ibi nobis immediate remissionem culpae, aliis
vero, proquibus oramus internas dispositiones ad hanc remissionem
ob et per Christum impetremus. Sit satisfactoria, quod etiam re-
missionem poenae; Meritoria, quoad gratiam adbene operandum ob
eundum Christum obtineamus. Haec vero singula nobis non ob ope-
rantem, et orantem ecclesice ministrum; sed ex ipso opere ope
rato, ie. indultu ipsius Christi, quam ipso opere sumimus, et pro
mediatore imploramus a Patre concedantur. Quandoquidem Pro-
testantes res has nunquam negaverint, si ipsi Romani supraposita
essentialia principia bene observent, singula sane ut quaestiones
de nomine ad Scholas remettent.
Si dicas: Lutheranorum missa est folennis; quid de privatu sen-
tiendum. R. quidam praecipuus ex nostris haec formalia: Neminem
est.. B
aquum puto negaturum, posse sacerdotem sibi ipsi Eucharittiam
porrigere. Certe hoc non impermissum esse fatetur Nicolaus
Hunnius in Germanica epitome credendorum de S. Coena p632. si-
militer unus idemque, qui sibi exhibet, et a sua ipsius manu accipit
eucharistiam bene potest commemorando mortem Dominisui desuchriti
patri

## Folio 28v — 00068374:0056
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 25r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
patri coelesti filium illum suum per ardentes preces pro omnis ge-
neris necessitatibus osserre, quod esset Sacrificium precum, et sic
duo modo propitiatorium, inquantum scil. preces per Christi mor
tem sunt propitiatoriae. Ut plures semper communicent, non vi
deo, quomodo sit de essentia sacramenti coenae. Hhoc interim parto
si contificu exponant Missam privatam, quod in illa fuerit into-
lerabilis. ita praeter Tunnium diversi praecipui ex modernis no
Aris expresse asserunt.
Siguaeras. 1.) Quomodo toleran poterunt illi, qui sub una spe-
cie communicabunt. R. 1. ubi pro pace et Uniformitate saltim in
us locis, ubi Romanenses Protestantibus commixti vel vicini vivunt,
calix concesous fuerit; cessabit in praxi haec controversia. difficultas
solum remaneret, si v. g. in Hispania ealiis Nationibus extra Ge-
neralis Concilui ad miniculum, absque extremo periculo publicae popu-
lorum seditionis usus calicis introduci non posset. Sale quid vero acu
dere posse satis juste ex hoc timetur, quod dum Lapa post Trisen-
tinum, de hac introductione mentionem fecit, praecipue Aispanicae
es
Monarihice Antistites hoc illi scandatum praedixerunt. Suid ergo
circa hos ibi sentiendum, aut praestandum. Observant aliqui 1.)
Quod in dicto casa ac in talibus locis sese quilibet christianus
tunc in tali statu inveniatur, quo illi, qui olim in eremis ob
persecutiones, vel nunc obnaturam propriam, vel communem
patriae sanctum hoc vinum bibere vel habere non potuerunt
aut possunt. 2. Quod nullus discretus omnino certum
esse dicat, dictos veteres eum sola specie panis ad eremos
confugientes, abstemiosque, vel in borealibus, vel in aliis parti-
bus vino carentes ob communionem sub unâ de hae resi vel pecca-
to damnatione eterna digno condemnandos: Imo his sumtionem
panis absque calice seu vino liectam fuisse, et in hodiernam

## Folio 29r — 00068374:0057
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 24v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
diem esse, expresse ac respective docet tum disciplina gallica c. v.
tit. De Coena. art. 70. Tum Melanchton, Litro de usu integr. Sa-
eram. ad Rutenos, tum salixtus Resp. contr. Pdlogunt. n. 27. dum
denique Lutherus tom. 10. Witt. fol. 33. p. 2. Tom. Z. Zen. fol. 88.
ait: Luodsi ad Ecclesiam venias, uti ob illius morem calicem habe-
re non vales, absque illo eum aliis christianis, prout potes, sacram
Coenam sumas, quia inguit majus est praeceptum uniformitatis et
Charitatis: et calix per fidem et bonam voluntatem suppletur. 3.
Quod confirmetur haec veritas per sententiam ipsius Christi declaran-
tis, quod dum praeceptum divinum charitatis v. g. erga proximum,
cui asinus corruits. concurrit cum alio praecepto divino e. 9. D ab-
bathi sanctificandi, quod simul servari non potest, tunc hoc poste.
rius non obliget, sed illud de charitate. Nota, quodvaru pro-
testantes Theologi credant esse certum, quod hoc argumento,  et
ob jam actu introductam utringue Reunionem et Vniformita-
S
tem possibilem calicisque ibidem impossibilitatem ab illius sumtione
omnes omnino aeque ibi absolute exeusabuntur, ac abstemu ac supra
dicti boreales ob eandem impossibilitatem. Alu judicant, quod
soli Romanenses excusentur, non vero protestantes ibio. pere-
grinantes; sed quod hi ibi ab omni prorsus specie abstinere te-
nebantur. onnulli praecipui ex nostris mediam viam in-
grediendo nuper seripto declararunt paucos capaciores quidem
protestantes duto argumento ibidem
excusandos
Reliquos vero ob ejus profunditatem à serupulis minime li-
berandos, sed ut ab omni specie abstineant obligandos. Nos de
nigue neque in materia tam ventilabili ac sublimi quicquam
determinare, neque etiam condemnare praesumimus. sed pruden-
fiorum

## Folio 29v — 00068374:0058
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 24r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
conscienties comittimus.
Si quaeras Z) cirea poenitentiam, confessionem oralem,
jejunca, indulgentias, et simelia. R. 1. non multum libigar
dum Romanis: an poenitentia sit sacramentum? quia
hoc non multum refert, uti ait Apologia Aug. Conf. p. 200.
imoitidem addit, hoc ipsis posse concedi. 2. Calvinus l. 4. dn
stit. C. 1. 8. 22. et alii, rem quod attinet admettunt Absolutionem Ali
nistri per potestatem a Deo datam: his utique verbis: Luorum
ur.
remiseritis, uc. 3. Tolerabitur. C. Romanensis in hac materia
si inprimis credat à solo Deo efsici remissionem, ob sola merita Chri-
Hi et passionem. Minister vero eatenus, ut quasi judex delega
tus ad hoc concurrat, quatenus Deus vult illum adsanitatem hanc
spiritualem ita interourrere, sicuti olim voluit, ut ad corporalem
interreniret serpentis aenei adspectus. Deinde si fateatur,
guod hoc non obstante, absolutio incoelis non ita pendeat ab haec
interris, quasi adhanc illa semper sequatur, vel quasi illa ordina-
ne non longecitius, mox scil. ut peccator perfecte contentur, ha-
betur. 4. Circa confessionem oralem concedatur quidem Roma-
nensibus cum Luthero, libr. De laptio. Babyl. c. deNoenit. ait
(alv. 3. instit: c. 4. 8. 12. esse vetustissimum, sed uti idem ait, mo-
nendus Romanus, non ita adhibendum, ut confitentes ad enume
randa omnia peceata, vel praecepto aliquo cogantur, vel arte in-
ducantur, sed quoad interesse sua putabunt, ut solidum consolati-
onis fructum reserant. Si itaque Romanus s: eous que saltem
quocontrarium per dictas et dicendas fidei Regulas praebet doctrinan
hanc toleret. Protestantes vice versa confessionum Romanensium
absque fraude et peccatoris intricatione ex pia intentione factam
nullatenus

## Folio 30r — 00068374:0059
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 23v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
pullatenus condemnabunt. 5. Apol. Aug. Conf. p. 114: 117. 196. Chem
nitius exam. p. 571. Gerhardus hic et aluicirca afflictiones tempo-
rales post remissionem peccatorum immissas, et poenas latiorisi
gnificatione nuncupatas, nec non circa opera poenitentialia, ut
sunt fejunium, oratio, Elee mosynae, docentes, mitigetur quidem
ira Dei, non tamen vi operum et quatenus poenalia, sed quate-
nus exfide, contritione et amore Dei proveniunt. Huic conformiter
ait (alv. l. 3. Instit. c. 3. qu’o severiores in hos sumus, debemus
sperare magis propitium ac misericordem Deum. 6. Denique quae
sio illa, an dicta potestus (lavium sese etiamad dictas temporales poe-
nas late sictas extendat, sicut ad aeternas; hoc disputent scho-
lastici; Romanensis vero, si in tali absolutione indulgentia collocet, prae-
fractasque moderationes admiltendo, meritis passionis Christi per hujus-
modi nil deroget, nec mercantiles abusus eperceat, in illis quoque tole-
rabilis existet.
Siquaeras 3) anetiam circa orationem pro mortuis Roma-
nensibus aliqualiter appropinguare valeemus.  sunt plures es no-
Aris, qui ad hoc, et pro Romanensium moderatione sequentem specu-
lationem adducunt. Inprimis inguiunt, Augustana Confessio hanc
orationem nec approbat, nec condemnat. Deinde constat pluerime-
rum animas Dei virtute rediisse ad corpus, et ad temporales mise-
rias. Cumque de nulla porsus sit omnino certum, quod non sit in
satu sic redeundi, ceque pie ac pradenter pro tali sub conditione oras
sicuti V. g. profilio absente, de cujus morte nova quidem habes, sed
non certitudinem. Pium enum in hoc casu erit, ut l’arentes Deum orent.
ut prolem adjavet, si sit instatu, quo indigeat, et preces prosint. Un-
de si sic conditionate solum Romanenses pro depunctis orarent, nil re-
prehensibile facerent; sed nos Augustanam Confessionem imitantes; ne
que modum hunc condemnamus nec approbamus, sedeusus vis conscien-
tiae

## Folio 30v — 00068374:0060
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 23r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
tiae committemus; illud de igne purgatorii ad Ragulas fidei in fra de
scriptas remittitur.
Si queres 4) Annon circa Christi in eucharistia praesentian
omnes Christiani cum Reformatis, uniri valeant. X. Quod gra
i
vis quidem haec sit Controversia, sed componetur, si ea in quibus tamc
ecripturae quam Doctores veteres ac tecentiores et modernicirca
eam sibi ipsis contrariari videntur, absque passione ruminen-
tur, et concilientur. Subinde enim ait Scriptura de Christo,
quod surrexit, non est hic; quod ascendit ad coelos; quod sed eat ad
dexteram Latris; quod inde venturus sit judicare, subinde refert
quod nobiscum sit usque ad consummationem seculi; subinde inquit,
quodespiritus vivificet; quod caro et sangues non prosit quid quam.
subinde asserit, quod prosint, quod sanouis nos emundet à pecca-
fis, quod corpus pro nobis tradatur. Seinde inter alios ecclesice
primitivae patres Augustinus aliquando docet; quod haec man-
ducatio sit figurate accipienda, c. 16. l. 3. de doctr. Christ. et
interrogat, quid pares dentem ac ventrem: erede ac manducasti,
tract. 25. in Joh. Aliquando idem docet, quod dum Christus dixit, hoc
est corpus meum, se ipsum ferebat in manibus, et quod eomodo se ipsum
tunc ferebat, quo homo se ipsum portare non potest, et consequen
ter, quod ferebat non tantum figuram, quam quilibet homo facile por
tat, sed vero se ipsum, quod nullus potest in Bs. XXXM. Quoad Do-
etores modernos, falvinus, qui remhanc laboriosius indagavit
ponnunguamait; qui a tamen corpus Christi finitum est, et coelo
ut loco continetur, necesse est a nobis tanto locorum intervallo dista-
re, quantum coelum abest a terra. In Conscen. de resacram. infine.
Nonnunquam asserit. Et si autem incredibile videatur in tanta le
corum distantia penetrare ad nos Christi carnem, ut nobis sit inci-
bunc

## Folio 31r — 00068374:0061
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 38v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
bum meminerimus, quantum supra sensus omnes nostros emineat
arcana piritus sancti virtus. Luod enim mens nostra non com
prehendit, concipiat fides l. 4. Inst. c. 17. 8. 10. Subinde dicit: Interim
hanc non aliam esse, quam fidei manducationem fatemur, et nulla
alia fingi potest, supra 8. Subin de quoque, inquit, sunt, qui
mandueare Christi earnem et bibere sanguinem ejuspno verbo de
finiunt nihil aliud esse, quam in ip sum credere Christum. Sed mihi expres
sius quiddam ac sublimius videtur docere voluisse Christus, in pra-
clara illa Concione, ubi carnis sue manducationem nobis commendat, ibi
dem eintra docet, quod hec symbola non sint notae rerum absen
tium, sicut alia symbola, sed adjunctam habeant secum veritatem,
Ibid. 8. 21. Idem paulo post dicit: In Sacra Coena jubet me subsyn-
bolis panis et vini, corpus et sanguinem suum sumere. Nil du–
bito, quin de ipse vere porrigat, et ego recipiam, ibid. 32. C2. I-
lud, quod conciliationem supra dictorum maxime facilitat est, quod
u, qui contra reliquos quaestionem hunc vel maxime ventilare cen-
sentur, Reformati scil. Unanimiter et publice consiteantur
sedabaliis Christi fidelibus in hoc puncto, se praesentiae, non
dissentire substantialiter. In Synodo enim Syndomiriensi, aa-
1570. hoc expresse ajunt, remque hanc eum lutheranis expresse com–
ponunt; ipsam etiam confessionem Saxonicam de Coena Domini,
ut piam agnoscentes et recipientes. Synodus quoque sparento
nensis an. 1631. ait, non esse difserentiam in re, sed solum in modo
et non tantam, quae schisma causare dunionem impedire va-
leat. Unde et Vnionem hanc eum Lutheranis licitam declara-
runt ecclesiae Palatinatus, in admonit. de libr. Concordiae. CH.
Idem quoque tenet synodus Delpinensis et Dortrechtana sess. 26.
98.
3. ergo pro omnum conciliatione dicatur unanimiter, quod
illa

## Folio 31v — 00068374:0062
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 38r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
illa, quae in eucharistia videntur et palpantur, sint tantum fi-
gurae ac Sacramentum. Luod Christus sit tantum incoelo,
et non in eucharistia Sacramento, sc. corporaliten, visibili-
ter, palpatiliter.
Quod succus, fructus et effectus, qui ex
ex hac Christi manducatione ex parte nostra hauritur, non
attrahatur beneficio dentis aut ventris, sed per fidem vivam
Quod non sit sub pane, aut illius speciebus per ullam corpoream
a humana phantasia imaginabilem inclusionem, multominus,
uti supra dictum per ullam corporis Christi creationem, praesentia
vero haec sit quidem spiritualis tam vera tamen et realis, ac
necesse est, ut verificentur, tum verba Christi dicentis: Hoc est
corpus meum: tum supra allegatae ex communi doctrina Chri-
Htiana propositiones Doctorum ac Synodorum Reformatorum,
tum sequentes aliorum Christianorum doctrinae, quodscil. nobis
interim vere ibi substantiam sui corporis et sanquinis tra-
dat; quod quidem ibi adsit, modotamen spirituali, quam illo, que
anima est incorpore. Ia tamen vere insit, sicut anima corpon.
duomodo vero id fiat, relinque, uti ait salvinus supra divinae
spiritas S. virtati, captivando jupta Apostolum, in obsequium
fidei et Christi. Illa enim quae de novitate Doctrinae, de im-
possibilitate, vel duris scholasticonem explicationibus, et de aliis
difficultatibus adducuntur, a vero fideli attendi non debent,
sed solo Dei verbo, sola Dei virtus et potentia, quae intellectum
nostrum superat. Denique illi, qui juxta dieta in hoc puncto
substantialem unionem cum aliis confitentur, nullam quoque,
per argumenta sua, contra alios, substantialem disficultatem,
circa

## Folio 32r — 00068374:0063
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 37v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
cirea idem causari, consequenter docere tenentur. Denique
Sicontra omnia supra dicta objicias, quod dum tot tantaque
ut tolerabilia declaramus, Majores nostros de injusta a Roma
nis separatione damnamus. R. nos separationem ab episco–
pis Romanis non praetendisse, sed solam libertatem evangelicam
prout in Conf. August. expresse declarant. Nil aliud ursisse
quamut honor Deo ejusque unigenito, ac sa crificio crucis
debitus, creaturis earum que operibus non tribuatur. Nil ali-
ad rogasse, quamut, ipsis jupta Christi onstitutionem sacra-
menta suscipere liceat. Circa haec vero singula per mo-
dos et moderationes infra et supra positas datur satisfactio–
Si sese E. Romanenses in his accomodent, non est, cur in usdem
illos non toleremus, et eum illis pacem illam servemus, quam eum
omnibus inire Deus et natura imponunt.
A egula H.
Nec est, ut canveniant explicite cirea ordinariorum da-
cramentorum, ordinarique divini officii usum et assistentiam et conse-
quenter circa doctrinas, quae hunc usum et assistentiam licitam de
clarent: qua non habetur sufficiens reunio, quando partes sese
adhuc publice excommunicant. Quonam evidentior excommuni-
catio, quam dum communionem in Sacramentis et cacris sub poena
peccati mortalis et damnationis aeternae, sibimuto illicitam decla-
rant. C. circa Doctrinam licite in omnibus communicandi necessaria eff
uniformis et expressa onstructio, vide de hoc plura ad Reg. VuII.
a eo: VII.
explicite convenire tenentur, cirea unam aliquam saltem ge-
peralem Regiminis ecclesiastici formam, et circa unum modum, ut
hic absit hyrannisatio conscientiae et corporis, omnisque derogatio
duris

## Folio 32v — 00068374:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
guris, quod supremo territorii Principi competit. Quia, eum Chri
Hus, diffusa per totum orbem fide sua linionem et conformitatem
eum omnibus praecepit, et hanc, sub tot quotidianis inveniorum
humanorum quaestionibus et differentiis, introducendam, tam Roman.
quam Potestantes, uti infra ostenditur, soncilia generalia, saltem
subinde ac per accidens necessaria, agnoscant: Haec sane (: prae-
sertim nunc, ubi Christianitas tot diversis ac innumeris Principi-
bus subest:) vel conoreoare, vel solide dirivere absgne aliqua, sal-
tem generali circa Regimen Ecclesiasticum Uniformitate, et subor-
dinatione estimpossibile. Nam neque episcopi, Hispani, vel Galli
pet Principes Germanos, vel vice versa: ali per Reges Hi-
spaniae se se congrevari patientur. Imo quod plus est, Romanensi
um cuncta regna juxta sua principia credere tenentur, quod Conci-
lia absque Papae authoritate sintnulla: Quodque episcoporum
ad ipsum subordinatio Jure div. illi competat: Absque hoc C. omnia
hac regna soncilium et Pacis media rejiciant; et ideo ipsi praeeminen-
tiassuas relinqui, et tolerari posse, Majores nostri docuerunt.
Z. Regimen autem per Christianitatem uniformiter introductum
est, ut pastores ordinarii subsint episcopis, hi Archie piscopo, ille Pa-
triarchae. Thorum sunt quinque scil. Romanus. Constanti nopo-
litanus. Antioch.
Alexandrianus et Hierosolymitanus. et
ipter hos supremus seu primus, jure tamen humano Romanus
3. Uti dictum August. Confess. autejus Apolog. et Professores in
art. Smalc. nunquam rejecerunt: imo amore pacis universalis
tolerandum declararunt, solam ipsius in conscientias et corpora
Tyrannidem sunt defestati. Hec vero tolletur, si dicta et dicen-
da observet. In hoc vero casu licet illi infallibelitas non tri-
buaturi iniis tamen, quae nec Scriptura, nec ecclesia definit, senten
tia
coetus, congregatio et unio fidelium. Deinde nunquam Concili,
um est necessarium, neque adhibitum, nisi ut tollatur omne schisma
Ecclesiae. C. omne id, quod schisma ecclesiae causat, est in soncili-
is materia ista necessaria, de qua curat spiritus S. et ecclesia
sonveniunt 4.) quod non nisi pacem cucerere, et Ecclesiam ad
statum Ecclesiae veteris reducere, sed lites Christianitatis ampli-
are, siquis pro legitimo Concilio novas aliasque querat con-
ditiones, quam illas, quas hucusque in notis  inprimis vete-
ribus Generalibus que Concil. Christianitas servavit. Haec vero
non fuerant aliae, quam sequentes. 1. Omnes Christianitates
Episcopi fuerunt citati, et hi soli necnon ipsis qui simi-
les, vel accidentes, s: quales utique per promotionem erunt
praecipui Protestantium Theologi, qui Reunionem promo-
verint:) fuerunt judices votantis Conciluc. vid. act. soncil.
Chalced. ubi praeterhos reliqui superflui declarentur.
Ad disputandum quidem ac consulendum quiris doctus fuitas
sumtues, sed quia ofsicium talis judicis : cujus nimirum sen-
tentia totam Christianitatem obliget:) est suprema dignibatis
et non solum doctrinam, sed etiam experientiam, et praden-
tiam in gubernandis Ecclesus exigit, quae in solis dietis prae-
supponitur; sane si praeter hos guilibet hristianitatis
doctor ad id culmen et munus assumi deberet, Consilia genera-
lia infinitam generarent confusionem, et praetensionem, et
quis omnes hos nutriret. 2. Non attenderunt ad numerum
vel arationem Episcoporum advenientium; nam in Nicoeno
imo perpauci Latini accesserunt, illudque tamen progene-
rali

## Folio 33r — 00068374:0065
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 36v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
tia ipsius, prout superioribus debetur, privatorum quorum cunque sen-
tentiae aut dictamini praeferretur, illique in iisdem pia credulitas, et in
cunctis spiritualibus ac licitis obsequium praestabitur. Nulla tamen
illius decreta, absque localis Frincisis consensu publicare licebit.
Req: VIII.
Debent convenire explicite circa illos ecclesiarum mores et ritus
qui absque populi Christiani cujus vis, vel etiam unius partis omni-
moda conturbatione omitti, vel introduci non possunt, et per con sequens
etiam circa Doctrinam, quae horum rituum, vel morum, usum ac
tolerantiam vel omissionem licitam declaret. Quia, sicut supra
visum est, de Judels ratione abstinentice a sanouine, Apostoli
morem hunc superflitiosum tollere non sunt ausi. Inno uniformita
tem aliis quoque in hoc praeceperunt. Deinde sicut ob ejusdem
plebis fudaicae fragilitatem, simotheum suum Paulus circumcisionem
coram Deo jam abrogatam, et moxpublice abrogandam, suscipere
jussit. Sie quoque modo multa talia sunt, quae absque Protestanti
um ac Romanensis plebis conturbatione, saltem extra soncilui ali–
cujus generalis adminiculum dauthoritatem omiti autintro-
duci non possunt. Lepidum est, quod circa hoc priori seculo, in
quodam Carinthiae Territorio contingit; introduxerat illus domi
nus ministrum Consess. Helvet. qui jupta illam subditos reformaret
et persuaserat, illis successere plura substantialia fidei Romanae op–
posita: Ubi occurrit dies solitae alicujus ad distantem ecclesiam
peregrinationis et processionis, et hujus quoque abrogationem persua
dere tentasset, adeo in eum excanduerunt, ut mortem ipsi quoque
domino minati sint, nisi presbyterum talem adduceret, qui serva-
ret processiones. Itaque ob nudum accidens, totam substantiam re-
formationis, usque in hano diem rejecerunt. Nota. quot pun-
ita

## Folio 33v — 00068374:0066
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 36r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
ita hujus modi externae adprehensionis apud rerum plebemque
protestantium essent. V. g. subtractio calicis, et obligatio ad Poeli-
batum, rituoque, quos hucusque pro Hoololatricis habuit. ex par
le vero populi Romandeformati prasertim, subita omnium soli-
tarum precum, consuetudinum; signorumque Sacrorum, ac Cere-
moniarum, quae divinae gloriae, ac animce suae hucusque con-
venire credidit. Nec non obligatio ad susceptionem Sacramen
ti, ante assecurationem ordinationes illius, qui illud ad ministrat
Nunguam Rennio vel introducetur, vel persistet, nisi pastores
utriusque partis circa modum licitum et honestum nulliusque
honori aut conscientiae praejudiciosum, haec populis utrius que
partis, vel expresse concedendi, vel discretione Apostolica dissi-
mulandi aut tolerandi inter se fraterne conveniant. H aec vero
fieri posse ac debere, tam ex dictis, quam moxdicendis, sufficien-
ter infertur.
R eg. IX.
Requiritur, ut conveniant explicite, circa unum eundem-
que modum in publico abstrahendi, tolerandi, ac ad easdem Substan-
tiales fidei Regulas, et ad eundem Judicem ministeriatem,
mox explicandum, remittendi, omnes omnino reliquas fidlei controver
tas, a dietis doctrins distinctas, quae scil. aut per condescentium A-
postolicam, cujus infine praecedentis regulae fit mentio, aut amica-
biliter inter partes nondum sunt compositae, vel quae ante pre
fati judicis decisionem difficulter componentur, quae que absque
alicujus oravi scandalo coram plebe distinctius ventilari ne-
queunt.
Quia P. Sicut Rom.
plura pro Artic. fidei, et pro
pupilla oculi habent, amore tamen pacis, si extra concilium necdum
com–

## Folio 34r — 00068374:0067
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 35v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
composita fuerint, et Protestantes ita voluerint, ac promateriis ad
salutem necessariis jupta infra dandam explicationem habuerint,
s Xs
novi soncilu Disputationi et decisioni subjicere cogentur. Sic
vice versa, et haud dubie etiam protestantes amore pacis et reuri-
onis sele, tam circa ea, quae Rom. tanquam ad salutem ne cessa-
na, et necessario definienda habuerint, et a quorum apprehensione
etiam ipsi extra coneilium se liberare non possunt, Concilio sub–
jicere tenebuntur.
CZ. Sicut Romani intuitu tam supra explicatae discretae
subjectionis ad Papam; quam et ad hoc concilium, deinceps abo
mni exeom munieationis et schismatis censura circa illos Pro-
testantes, qui ad eam parati fuerint, sancte abstinebunt; Pro
testantes quoque circa Romanos, supra positas moderationes
doctrinae et rituum amplexantes, abomni censura Jdololatriae,
hareseos eerroris substantialis pariter abstinebunt: sic quoque
necesse ert omnino, ut neutra pars dictas controversias ante vel
extra Concilium, et extra discretorum privata legitime instituenda
colloquia, coram populis ventilet. Sum enim hae prouna parte
numero articuloram fidei jam sunt insertae, talis ventilatio esset
articulos fidei, et consequenter errorem substantialem sibi mu-
Auo ac publice objicere, quod vnione substantiali directe op
ponitur. Aliudest de aliis quibusvis ducestionibus etiam
oravissimis, quae non solum intra et contra protestantes, sed etiam
inscholis indies interipsos Romanos acerrime objiciuntur
quaque a neutra parte pro fidei articulis sunt declaratae
3. Ne tam ob hoc dictum futurum in ecclesiis silentium, plebs
alteratrius partis credat, pastores suos circa fidei articulos rel
cessisse, vel dubitare, illi praesertim subunionis initium, incul-
candum

## Folio 34v — 00068374:0068
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 35r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
candum est, quodquidem partes sese in illis necdum explicite
componere potuennt, propace tamen omnia illa resolvisse, quae
intalibus ipsi Apostoli, et tota ehnstianitas semper practicarunt
remittendo scil. ultimatam decisionem foncilio, et quod sese ad
interim in omnibus, ac in quantum veritas dt Conscientia
patitur, et quotidiana praxis exigit pro pace, mutuoac-
commodent. Tunc Romana sedes plebi relinguat per
petuum, usum Calicis Principibus jura: et presbyteris
concedat uxores, usdemque pristinas consirmet ordinatio-
nes. Protestantes rero vice versa Ecclesiae suae Latinae et
pristini vatriarchae Unionem e Obedientiam, salva liber-
tate evangelica supra explicata, revertantur, denique
quod, licet partes circa omnes, nec dum compositas ac
ad Unionem Ecclesiasticam nihilominus necessarias materias
sese concilio subjiciant; non tamen, ac si deris aitu dubitent,
sed ut Concordia Christiana, ad quam Deus obligat per viam
concitu a Deo ordinatam introclucatur, et pars non errans
in venitate confirmetur, errans vero dicta via Dei instruatur
Reg. X.
Ad hanc omnino necesse est, cujuvis partis, seu Princisibus ec-
clesiastieis, seu temporalibus, seu Ecclesiae pastoribus s. Nobilibus
Laicis seu plebeis, et rustices omnes omninoillas praeeminentia,
jura et emolumenta, quae hactenus, et in hodiernum diem possede
runt, et possident, intacta relinguere; quae salvo jure divino, sal-
va conscientia ipsis relinqui, et ipsilicite uti possunt aut volunt:
imo ut singulis singula per Acunionem poteus augeantur, mo-
dis omnibus est latorandum, idque fieri posse, ac infallibiter futu
run

## Folio 35r — 00068374:0069
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 34v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
rum, certis rationibus et indiciis convincetur. Ratio est, quia
homnes, saltem consensu ad rem concurrere debent, et absque
his non omnes facile concurrent. Bobanturrero dictae Utilita-
tes. Luia 1.) populus utriusque partis fruetur plena pace cum
omnibus patriotis, qui hucusque ad ecelesiasticum, Schisma se se saepe
dilacerarunt, et exteris in praedam dederunt. Z) Plebs protestanti-
um habilitabitur ad Romanas prebendas: Nobilitas ad ecclesiasti-
eos principatus. 3.) elerus protestans non solum retinebit prae-
sentia, sed etiam prolibus suis juvabitur ad innumera beneficia,.
et praelaturas etiam in distantia perfruendas, nec non ad ipsos
quoque Episcopatus. 4.) Romanenses quidem in temporibus di-
minuentur, dum seil. circa dicta benesicia et Principatus, quos
nunc soli possident, cum Protestantibus dividere cogentur. Una
tamen patriarcha Rom. a priffinis filis suum recuperabit ho-
norem. Denique Principes Protestantes imprimis hac unica via
de cunetis principatibus ecclesiasticis, quos nunc possident, eo
modo, quo factum est Regi Galliae circa Mletas, Thul_ Verdu-
num assecurabuntur. Absque vero hoc facile aliquis invenietur,
qui, ut praeteptum habeat germanieum Dominum obtinendi,
Papam de illis ablativis ubivis protestantem, nec non Reges
et Principes Romanos (: quorum nullus alias de talibus cogitat.)
contra Principes Botestantes exutet. Deinde circa mere spiritualia,
substantiam eorum, quae ipsi nunc praetendunt, s: ut scil. absque
illorum voluntate, et consensu nullus ad eam adhibeatur, vel
nil novi inus introducantur: retinebunt. Pneterea circa tempo-
ralia ipsi et ipsorum haredés cunctaeque proles pro viribus et
occasione a sese Romana ad Dignitates Imperiales elecorales,
ac ad alios quovis meliores principatus Ecclesiasticos adjuvabuntur.
Denique

## Folio 35v — 00068374:0070
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 34r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
Denigue illi sibi et suis eoram Deo et hominibus glorian pari-
ent infinitam, quod scil. Authoritate, consilio exemploque suo m
ter Christianos, praesertim germanos, et ungaros schisma tollens
do, Christianitatem totam ab hodierno extremo periculo liberave-
riat. Nil ergo restat, quam ut fundamenta fidei prima inter
partes satis uniformiter intelligantur. Luae res C. quanam
sint fundamentales fidei regulae? R. jupta supra dita, extra
controversiam esse, quod qui interrus principaliter dirigit, sit Spi-
ritus sanctus, exterius vero ac fundamenta liter solum verbum
Dei. Ha C. sunt duae unicae fandamentales regulae. Requla
autem secundaria et his subserviens est interpretatio Scripture
per ecclesiam, quae scilicet habetur communi consensu a praxitum
Ecclesiae primitivae et veteris, tum totius Christianitatis hodiernae
squae sub dictis quinque latrarchis, dtus ecclesus, quae his uniun
tur, comprehenditur: ) tum alicujus Novr, e oecumenici, legitimique
ac liberi Concilu. In sequentibus enimomnes Christiani converiunt
L.) Duod Concilia quidem non sint perse ac sempet ne cessa-
ria, sed solum subinde et peracuidens: dum nimirum grave ec
elesiarum Schisma aliis viis tolli non potuit. son veniunt2,
Zuod saltem in foro externo Scripturae Interpretatio a Concilio
data sit praeserenda proprice e privatae. August. Consess. tale
consilium pro medio ultimato et antiquo pacis ecclesiasticae declarat,
e postulat. Synodus Dontrechtana, domnes aliae utriusque partis
ac etiam ipsorum met Apostolorum idem confirmaent. Confir.
mat denique idem satis pulchre Synodus Charentonensis,
dicens

## Folio 36r — 00068374:0071
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 33v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
dicens: quod si cuilibet privatae suae Interpretationi inharere li-
ceret, tot essent religiones, quot parochue. Con vencunt 3.)
quod Coneilia decumenica saepius erraverint, neque unquam ipsis
Spiritus Sancti dn fallibilitas etiam pro foro interno, singu-
los scil. ad assensum internum obligans attribuatur, nisi sit
circa materias necessarias ad salutem Ecclesice Dei et ovicularum,
et tunc quidem non ratione sui, sed ratione supervenientis
consensus partis majoris totius Christianitatis, cui scilicet
promissio est facta. Tunc vero supponi posse, ac debere hunc
consensum majoris partis s: omnium enim assensum nullum con-
cilium exigit, aut nunguam obtinuit, ut infra declareturs
dum soncilium legitime processit: Luia tunc singuliboni Chri-
stiani hoc internum conscientiae dictamen sibi formare tenentur.
Verum quidem est, pastores posse errare, sedetiam ego errare
valeo. Luca vero in rebus salutis et veritatis eternae tuti-
orem partem eligere debeo; tutior vero est  nterpretatio con-
gregatorum meorum pastorum, quam mea sola, tum quia deus
dicit per Apostolum: quod dederit paslores, ut non circum-
teramur omnivento Doctrinae in circum ventionem erroris
tum quia ipsemet ob id utique ait. Quod, qui Ecclesiam non
audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus: tum denique
quia uti bene ajunt charentonenses, si hoc non fiat, tot erunt
religiones, quot Parochiae. Confirmatur haec veritas.
1) duia siguilibet ad hoc interhum dectamen tunc non obligaretur
imptrum

## Folio 36v — 00068374:0072
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 33r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
impium esset excommunicare illum, qui concilio non credit. 2. Im
pium esset cogere, ut quis jupta Coneclium ad extra praedicet.
Empium est enim, ut quis ad extra praedicet id, quod ad intus non
agnoscit ut verius. Adhaec vero quemas ommea cogunt prorsus Con-
cihia, Vetera, et Nova C. agnoscunt quemvis, sec luso quovis au-
bio practico s: quidquid sit de speculativo, quod humanitus evi-
tare nequit:) ad dictum assensum internum obligari, quando
scit. Concil. legitime processit.
Siguaeras. A.) Luare supra dicitur, quod Poncilium non
sit fallibile, nisi circa materias necessarias ad salutem Ecclesiae
etovicularum. R. quod si non sint necessariae ad salutem, ita, ut
absque salutis pericule licitum sit credene, vel non credere, facere vel
non facere; sieuti ob tales non erit licitum ecclesiam damnare, et
inguietare, sic neque ob eas soneilu decisiones infallibiles scan-
datose sollicitare.
Si quaeras. 2.) Quare dicitur ad salutem Ecclesiae et ovieula
rum? quia Scriptura asserit aliqua per infallibilem spiritus
sancti in Concilio Apostolorum esse definita, quae tamen nulli
prorsus oviculae per se, et immediate erant necessaria, sed soli
ecclesiae. Nam de Abstinentia a sanguine et similibus pro
NT. coram Deo jam abrogatis, et loram orbe postea abrogan-
dis, ait: Visam est Spiritui Sancto et nobis, nil ultra vobis
imponere, nisi haec necessaria, sed cui. Nulli sane animae per
s
se et immediate, sed soli Ecclesiae, ut haec scil. ob Judeorum ap-
prehensionem circa sanguinem horum membrorum unionem, seu
essentiam suam non admitteret. Essentia enim eoclesiae est, ut sit
coetus

## Folio 37r — 00068374:0073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
guris, quod supremo territorii Principi competit. Quia, eum Chri
Hus, diffusa per totum orbem fide sua linionem et conformitatem
eum omnibus praecepit, et hanc, sub tot quotidianis inveniorum
humanorum quaestionibus et differentiis, introducendam, tam Roman.
quam Potestantes, uti infra ostenditur, soncilia generalia, saltem
subinde ac per accidens necessaria, agnoscant: Haec sane (: prae-
sertim nunc, ubi Christianitas tot diversis ac innumeris Principi-
bus subest:) vel conoreoare, vel solide dirivere absgne aliqua, sal-
tem generali circa Regimen Ecclesiasticum Uniformitate, et subor-
dinatione estimpossibile. Nam neque episcopi, Hispani, vel Galli
pet Principes Germanos, vel vice versa: ali per Reges Hi-
spaniae se se congrevari patientur. Imo quod plus est, Romanensi
um cuncta regna juxta sua principia credere tenentur, quod Conci-
lia absque Papae authoritate sintnulla: Quodque episcoporum
ad ipsum subordinatio Jure div. illi competat: Abs que hoc C. omnia
hac regna soncilium et Pacis media rejiciant; et ideo ipsi praeeminen-
tiassuas relinqui, et tolerari posse, Majores nostri docuerunt.
Z. Regimen autem per Christianitatem uniformiter introductum
est, ut pastores ordinaric subsint exiscopis, hi Archie piscopo, ille Pa-
triarchae. Horum sunt quinque scil. Romanus. Constantinopo-
litanus. Antioch.
Alexandrianus et Hierosolymitanus. et
ipter hos supremus seu primus, jure tamen humano Romanus
3. Uti dictum August. Confess. autejus Apolog. et Professores in
art. Smalc. nunquam rejecerunt: imo amore pacis universalis
tolerandum declararunt, solam ipsius in conscientias et corpora
Tyrannidem sunt defestati. Haec vero tolletur, si dicta et dicen-
da observet. In hoc vero casu licet illi infallibelitas non tri-
buaturi iniis tamen, quae nec Scriptura, nec ecclesia definit, senten
tia
coetus, congregatio et unio fidelium. Deinde nunquam Concili,
um est necessarium, neque adhibitum, nisi ut tollatur omne schisma
Ecclesiae. C. omne id, quod schisma ecclesiae causat, est in soncili-
is materia ista necessaria, de qua curat spiritus S. et ecclesia
sonveniunt 4.) quod non nisi pacem cucerere, et Ecclesiam ad
statum Ecclesiae veteris reducere, sed lites Christianitatis ampli-
are, siquis pro legitimo Concilio novas aliasque querat con-
ditiones, quam illas, quas hucusque in notis  inprimis Vete-
ribus Generalibusque Concil. Christianitas servavit. Haec vero
non fuerant aliae, quam sequentes. 1. Omnes Christianitates
Episcopi fuerunt citati, et hi soli necnon ipsis qui simi-
les, vel accidentes, s: quales utique per promotionem erunt
praecipui Protestantium Theologi, qui Reunionem promo-
verint:) fueruat judices votantis Concilu. vid. act. soncil.
Chalced. ubi praeterhos reliqui superflui declarentur.
Ad disputandum quidem ac consulendum quinis doctus fuitas
sumtres, sed quia ossicium talis judicis: cujus nimirum sen-
tentia totam Christianitatem obliget:) est suprema dignibatis
et non solum doctrinam, sed etiam experientiam, et praden-
tiam in gubernandis Ecclesus exigit, quae in solis dietis prae-
supponitur; sane si praeter hos guilibet hristianitatis
doctor ad id culmen et munus assumi deberet, Consilia genera-
lia infinitam generarent confusionem, et praetensionem, et
quis omnes hos nutriret. 2. Non attenderunt ad numerum
vel arationem Episcoporum advenientium; nam in Nicoeno
imo perpauci Latini accesserunt, illudque tamen progene-
rali

## Folio 37v — 00068374:0074
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 32r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
rali habetur; e. ad hoc sufficit, ut omnes citentur, et admit–
tantur, dictaque et mox dicenda serventur. Deinde eum
omnes citari debeant nationes et Episeopi, in nullius sane
est manu hujus vel illius nationis numerum limitare, prae-
ale
scire aut cequare, vel  quos praesules legitime rejiciendo, di
minuere: cequalitas numeri solum circa illos, qui proutra-
que pars pablice disputarunt, fuit servata. atbenderunt
itaque, ac unice circa etntistites et judices, ut singuli su-
pra dictas fidei regulas accurate observarent, ut singuli ple-
ne audirentur, et intelligerentur, singulique juxta dutas Regu-
las libere votarent. Sed haec infra confirmantur. 3. Licet
verius dictum unius solius plurium opinioni sit praeferendum;
an vero hic vel ille verius diceret, hoc non fuit unius vel alte
rius, sed majoris partis judicare et generaliter prosententia
conclusa totius soncilii habitum fuitid, quod per praesidem,
est
consentiente majore parte soncclu determinatum, et publi-
catum fuit. 4. Illi, qui sententiae hoc ordine proelato resi-
Htere voluerunt, pro haereticis sunt declarati, et excommunica
ti. Ita in gnavis Synobo ac Tribunali a cunctis practicatur
Christianis. Nota. Non nullos esse, qui, his non obstantibus
vota solorum Protestantium euriata, seu cum aequali ad vota
totius Chrstianitatis conorevatae ponderatione habenda; nec
nen sntif. Romanum a solito suo praesicio, imo et a votos: eo
quod ipse sit principalis reus a Protestantibus accusatus: sex
cludendum

## Folio 38r — 00068374:0075
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 31v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
cludendum epistinant. Sed Z. Papam quod attinet, a.) saffi–
cit communis doctrina apud Bellarm. c. 30. Papam haereticum
posse deseri, imo puniri. b.) Notoriae contra ipsum oppositiones
episcoporum Gallorum, imo et Hispanorum. c.) quod omnes
juramentum praestent libertatis, libere seit. et absque ulla ad
aliam creaturam reflexione illa votandi, quae verto dei et veni-
tati conformia invenerint. d) Nil jupta solius Papae votum,
sad jupta majora decidatur. e) extra conversiam est, quod nullus
Princeps ob hoc subito officio privetur, quod ipsum subditi accusent;
Tednit aliud requiritur, nisi ut in his ipse arbitros ad mittat, illis–
que libertatem relinquat, res vero jupta ipsorum vota decidatur
non suum. Denique si Lapa a praesidio excludendus esset, neque
generale Concilium congregaretur, neque eum ullo praeside
et Directore, sed eum inextricabili in omnibus confusione ne-
cessanio esset servandum. Luca imprimis nullae Romance Ecle-
sice, jupta essentialia sua principia, ullum alium, quam Roma-
num, in ullo prorsus minimo casu admittat. Deinde inter oni-
entales illae, quae Lersis subsunt, non recipient aliquem ex Turcia, et
vice versa, quod de Mloscovitis et aliis? Thaec itaque Universalis
bacis de causa Romano lapae preeminentias suas relinguendas
libo numeri Symbolici affirmant. f) et principaliter, mox
intra dicenda, circa hoc sunt consideranda. R. 2. ad aliud de
cequalitate votorum, quodsi omnes Protestantes Reges ac Principes
et Theologi facta reunione, cum Romanis velint, penes ipsos erit,
rem ita disponere, ut scepe in concilus non solum equalis, sed etiam
Major

## Folio 38v — 00068374:0076
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 31r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
Major sit Episcoporum Protestantium numerus, quam aliorum
omnium simul sumtorum. Si enim tanc pro quavis praecipua
civitate episcopum ex suis petant, et exsuis nominent, facilius
idobtinebunt, quam Principes mtalia, et Philippus secundus Rex
in sua Germania inferiori. I: episcopi potentes Germaniae Dioecesi
um Juarum divisiones impediverunt:) ipsa enim Reunionis introdu-
etio et radicatio obligabit, ut cuivis urbi precipue episcopus inspe–
sd
etor preficiatur. Lro hoc vero solum, numerus episcoporum Protestan
tium esset Romanensibus aequalis. Taceo, si his Potestantibus exuna
parte accedant, nonnulli Moscovitae (: ut nunc facilius apparet: ) nec non
alii nonnulli Graeci, qui inter Protestantes numerantur, et sapius in
europam transeunt, exaltera vero parte, si ob bella vel pestem
s si cuti saepius factum:) plerique Hispanni et Galli vel multi ema-
neant, cumque indisputabile sit, quod episcopi in partibus, qui ca
rent subditis, carent et voto in sonciliis:) facile erit, ut in Syno–
do numere protestantium sit Romanensium numerus in compa-
rabiliter inferior, sed quomodo hi tunc obligandi, ut ea, quae
major Protestantium pars deciderit, acceptent. Non sane alus
argumentis, quam his.
1., duia post Reunionem, omnes sunt
infidei regulis ac in praecipuis substantialibus explicite, et per
Consequens in omnibus omnino implicite uniti. exquo sequitur
quod tunc careant diffisentia substantiali Z) in soncilus
non tractatur de materia partiali, sed de illa, quae cunctis est
utilis, dad salutem necessaria. 3.) Haec in scripturis est
evidens omnibus, qui veritatem et salutem siniere quaerunt
et quibus Christus et Spiritus S. assistit. Hoc vero de prcesuli
bus

## Folio 39r — 00068374:0077
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 46v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000077.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
bus generalis Concilii, vel saltem de majori parte Christiane suppo
s
pere tenemur. uti infra distinctius ostenditur.
4.) Thac de causa
a tempore ipsorum eApostolorum huc usque in nullo prorsus concilio prae
sules inter se ante Concilium publice discrepantes, et in numero saepe plu–
nimum inequales, aequalitatem hanc ponderis vel vota curcata petie-
runt vel obtinuerunt, sed in genere ad majora Concilui eujus cunque
antea essent factionis, vel nationis unice attenderunt. Hinc non so-
lum in Nicoeno a) ubi inter meros graeos, a Latinorum interesse sem-
per aversissimos, extota latina ecclesia ultra sex non sederunt, hinul.
lumcuriatum votum petierunt, verum et dum in (halcedonensi artic.
H decem episcopi. Aegypti sententiae majoris partis acquiescere
nollent, pro hareticis habebantur. Idem declaravit Synodus Dor-
drechtana, et omnes Reformatae Armenianis, contra sententiam
majoris partis, ob partialitatem praetensam excipientibus. Adeni
August. Confess: Authores servarunt, de quo ginfra fusius. Si vero
C
circamaterias Conciliorum seu salutis aeternae, regulae illae parti-
alitatis attendi debeant, quae circa privatus sausas, non solum Ao-
manenses, sed et Protestantes cunelique Christiani, adeoque tota
Chrissi Ecclesia (: extra quam tamen nulla salus:) inquaestionibus de
rebus salutislicite rejiceretur, eandemque antiqui haeretici tici-
te rejecissent. Nam juxta regulas partialitatis, et causarum
privatarum, omnes quasi a Conciliorum judicio excludi debuis-
sent, vel deberent 1) enim non solum Papa sed et omnes Romani
Antistites essent excludendi, quia et hi eadem eum Lapa, cre-
dendo &t faciendo, a Probestantibus ut rei publice sint accusati.
2.) Excludendi essent et Protestantes, et per Consequens non solum
curiato, seu aequalis ponderis, sed domni voto privandi: udem
enim in eadem causa accusatores et judices esse nequeunt. (3) exclu
dendae essent Ecclesiae orientales; Luia cum hae vel contra unam vel contra al-
feram

## Folio 39v — 00068374:0078
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 46r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
teram, vel contra utramque Latinorum partem plura publice credunt, et
hoc deerrore sic saltem re ipsa accusent, horum judices esse non possunt.
4) Neque Apostoli, ne que L’atres illorum successores unquam Concilia
servarunt, nisi dum prius inter se lites graves essent ortae, et sic in
concilio seant vel ut judices simul sedere non potuissent, vel
otum curiatum ob ordinariam scilicet vel frequentem partium mo-
qualitatem non petendo defecissent. 5.) Con sistorium contranullum
qui dogma illi contrarium introducunt, posset procedere; si hic
exciperet, quod ipse Consistorium de errore accuset, et pro reotu
s
feat, vel si Consistoriales in illa re votare velint, quod et ipsi
votum, et quidem canatum concedi debeat. Haec vero, ut patet, sunt
contra sensum et praxin totius Christianitatis contra sen pu
ram et contra rationem. Quia Controversice circa veritatem et sa lu
tem ceternam non sunt circa materiam, in qua ullus est partialis
omnes enim, uti dictum est, circa eandem sunt, atque interessati et
obligati. Deinde circa talem, non Antiffites, sed spirtas S. dirigit, et
hanc Christus promisit, ne alias per errores et schismata pastorun
pereat sua Ecclesia, cui promisit, quod portae inferni non praeva-
lebunt adversus eam. Prevalerent autem, si permetteret, ut 0b par
tialitatis, vel majorem numerum hujus vel illius partis, per decisi-
C
onem Concilu generaliss: quod nimirum omnes onnino chrstiana
nos ad sese saltim in patlica Doctrinae exterius illi conformandum
obligat:) oviculae Christianae in re ad salutem necessaria, in
omnibus orbia cathedris deciperentur, unde qui hoc ob partia-
es ese
litates sequuturum supponit, eo ipso infallibilitatem promis-
sionum Chusti impugnat. Si replices. Coneilia saepiuserrase
et per consequens sapius a Christo esse derelicta, ad eoque ipsi au
causam bonam non esse committendan. X. 1.) Nunquam errasse, nisi dun
servanda non servarunt; sicut nunquam Letrus in mari submergi
coepisset, nisi, ut inquitu Christus; de ipso dubitare incepisset. Inde
tamen

## Folio 40r — 00068374:0079
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 45v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
famen non sequitur, neque licitum est supponere, quod Conciliorum
-
Generaliam Antistites, et quidem Christianctatis major pars, ita
a Christo deseretur semper vel ordinane, ut circa veritatis eter-
nae sinceram indagationem ordinarie deficiat, et servanda ordina-
rie non servet. Licet enim homines v. g. subinde furentur et suspeu-
dantur, hoc tamen de quovis et quidem ut ordinarium supponere
est contra Charitatem. Subinde quoque Deus ob peccata privat
pluira ac pane, hanc tamen privationem ordinarie supponere, est
contra ficluciam Deo debitam. R. 2. dum Christus observando-
rum defectum Concilium deserit, hunc quoque defectum adeo red
dit evidentem, ut quivis Christianus facile videre valeat, sese ad
illud non oblioari: et hac modo a seductione oviculas liberat, d
hinc Concilium pro infallibili non habetur, nisi dum supponitur a tota
s
Christianitate recipi. Si vero defectus non sit evidens sed dubius: in
hoc dubio standum est pro possidentibus, scil. pro Christo, proCon-
cilio, pro Prasulibus ibi conoreoatis. Nam Christus possid et fir
S
mitatem circa promissa, si alteta pars non deficiat, et hic de
fectus non est supponendus sed probandus. Concilium vero dictam
possidet assistentiae promissionem, et Praesules suam innocentiam.
Luilibet enim est suppon endus bonus, quo adusque probetur
malus. Cum autem pessimi omnium mortalium sint illi, qui ob
ullum humanum finem veritates ad salutem aeternam necessa-
rias neoligendo totam Christianitatem seducunt, hoc sane de ulles
multo minus de omnibus, aut de majori parte Christianorum
et congregatorum Antistitum est supponendum, neque di cendun
nisi ex ipso segunto et evidenti essectu postea habeatur. Si justes:
infallibilem hanc assistentiam sonailio attribui, quando est derebus ad
salutem necessariis, et a tota, vel majore parte Christianitatis re-
cipitur, et quando est becumenicum. Tale vero nunc posse haberi,
quia ad illut non solum orientalium praesulum; sed vel maxime omni-
um

## Folio 40v — 00068374:0080
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 45r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
um Patriarcharum praesentia requiritur. Hi vero ob hodiernum sta–
tum ecclesiasticum et politicum haberi non poterunt. N. 1. uo
ex
dehis supra explicata, illa praesertim, quae pag.
ad ducun-
tur sint ponderanda. 2.) Quod quidem pro nunc tam perfecte oe-
cumenicum non facile habeatur, ac dum Constantini tempore
e
tota quidem Christianitas sub Christiano Monarcha degens
tuto convenire poterat. Tale tumen, et tam oecumenicum
facile habebitur, quale requiritur, et quale sub eodem lon-
stantino fuit Nicaenum primum, ubi ex latina ecclesia non
fuerunt nisi sex, et exaliis non adeo multi. Deinde in
Concilio 2, et 3. exoccidente multi episcopi adfuerunt. Ad illud
de Patriarchis . quod quidem semper pro convenientissimo, non
vero necessario habitum fuerit, ut illi omnes seu per se, seu per
Procuratores soncilio interessent. Nam in oecumenico Tertiosine
s
Patriarcha Antiocheno damatus fuit Nestorius; in quarto
vero Chalcedonensi absque Alexandrino cunctasere conclusa fu-
erunt. Sane cum non adeo diu, et vix unquam Christianctas
sut solis Christianis, vel non haereticis aut insidelibus Princi
pibus tuta extiterit, et insuper in tanta orbis ac humanorum
humorum, morum ac interesse distantia, sit quoque impossi
bile, ut omnes Antistites, vel etiam ut omnes praecipui in uno
loco convenire valeant, ac velint. Clarum est, quod ad generalita-
tem Concilu hoc non requiratur, sed solum ut omnes omnino
orbis Antistites atentur, et omnes, qui ac cesserint, audiantur
et acceptentur. Hanc vero dochinam Majores nostri supposuerunt,
eonfirmarunt, dum soncilium generale et oecumenicum conore
dar petierunt, et in illud, jupta infra dicenda compromiterunt
neque enim petiissent, quod, ut insufficiens agnoscebant. Hoc et
alia principia supra dicta nullus profecto ex Theologis, seu lu-
the-

## Folio 41r — 00068374:0081
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 44v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000081.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
theranis seu Reformatis; seu Romanis in du bium vocare potest, nisi
se tam doctrinae, et protestationi, quam praxi, tum primitivae Ecclesiae
etagust. Conf. et omnium Luncipum ac Theologorum, qui eam respecti-
re subscripserunt et conceperunt, tum synodi Dortrechtanae, et ali–
orum omnium Reformatorum ac Romanensium directe opponat.
Notandum a) Quod At. C. ejusque Bromotores Principes dt
Theologos, authores quod attinet, in illius praefatione petierint.
et compromiserint Concilium generale, liberum ett christianum per P’apan
una eum Casare congregandum. Per hoc ipsum autem agnoverunt
adhacem hanc non requiri, ut Papa se ipsum ab illo exctuderet,
vel contra Atylum a tempore Christiservatum, vola curiata concedat.
Luia bene sirebant, ipsum eum tali novitate, et cum sui ipsius ex-
clusione Concilium non esse congregaturum. Deinde sic dictas novi-
c
tates praetendissent, id omnibus omnino modis bene declarare et pro
bare debuissent. Ipsi vero potius expresse contrarium fecerunt, dum
enim post traditam 25. Dunu Confessionem Romano-fatholici et in-
terlocutores Principes ipsis insinuassent soncilium generale Pau
Potestantium non deserviturum, ex eo, quod ipsorum plures son-
ciliorum authoritatem despicerent, es docerent, posse etrare, ipsi
se
scil. Protestantes Trincipes et status de Theologorum suorum consilio
13. Augusti sequentia unanimiter responderunti) quod quidam de Con-
ciliis scripserintes docuerint, de eo singuli respondete ipsi possunt. Nos
enim concilus suum debitum honorem; jupta eanones Tribuimus. 2
addunt: et licet ir soncilio aliquid gravius vel molestius acciderit, tamen
unica ea via ad ejusmodi causas tractandas, legitima et apta est.
3) Hujus ergo erga Concelium fiduciae et submissionis causam dant
his verbis a Deo autem speratimus in ejusmodi decumenico libero, Cin
Hiano concilio, ubi multi dorti 2t graves viri de negotiis conferent Deum
sua tenedretione ad futurum, vid. Chiytr. hift. gf. p. 222. Nota b.)
Euod

## Folio 41v — 00068374:0082
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 44r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000082.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
duod similiter Reformati in Synod. Dordrechlana dum Armin.
contra Pastores Synodi, eo quod ante Synodum se illis contrarios de-
clarassent, et numero majores essent, exciperent, dictis principiis fidu
s
ciae in Christum et Promissum Spiritum. innigi responderint, con-
tra receptum et leges non datur exceptio. pars minor debet
stare judicio partis majoris, et licet Pastores errare valeant,
spetandum est, quod Christus jupta Promissionem cum illis erit,
ut nihil doceant, quo oviculas seducere valeant. Hanc vero decla-
rationem confirmant omnes alii reformati totius orbis, et hanc
recipit tota Christianitas orthodoxa. Not. C. quodsi cau-
sam bonam, et a Christo et Spiritus. procedentem te habere
credas, eam loneilio Christianitatis legitime procedenti commit
tendo non hominibus, sed ipsi Christo, ac SpirituiS. committas
et per Consequens contra hunc pecces, si supponas, quod eam
non proteget, scit. vel concilium in ejus favorem dirigendo, vel
defectus Concitu, ut te excusare valeas detegendo. Hac sane
unica de causa majoribus nostris licitum fuit omnes doctrinas
suas poncilio oecumenico libere legitime que procedenti, etiam
per Papam, cum see sare congregando, absque allius nova condi-
tionis, seu ullius voti luriati praetensione ultimate subjicere.
Hoc quoque unico Spiritus S. auxilio huceus que easdem adri–
dentini fraudibus et vioentiis satvarunt, et portae inferni con-
tra easdem non prevaluerunt. Siquaeras, quomodo absentes ci-
tra modum, quo Concilium processit assecurabuntur. Conveniunt
DD. quod illi, qui loncilio non intersuerunt, per hoc de supra
dictarum conditionum observatione assecurentur, quod idnimirum at–
testetur major pars dictorum Judicum, qui interfuerunt. Ubivero
hi obierint, attenditur ad id, quod horum pars Mlajor in suis syno
dis. Catechismis, libris aut Academiis de hoc attestatum relique–
vit.

## Folio 42r — 00068374:0083
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 43v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
rit; alia sane circa absentia, aut preterita non datur via solidior.
Dixi semper, quic quid majorspars etc. quae ut omnes praesertim
illi Antistites, qui condemnati sunt uniformiter in et extra, ac
de concilio loquantur, neque requiritur, neque naturaliter est
possibile. Nam contra prima Concilia Ariani, et alii ibi condem-
nati usque in hodiernum diem pessime loquuntur, ac crudelis
sime pugnant, adeoque semper necessarium fuit et erit, ut à
militante Ecclesia oretur:
stris Domine.
Da pacem in diebus no-
1. P
Media, quibus nonnulli Protestantes, jupta A. C.
principia, doololatrias, cunctas honoris divini
diminutiones, mutuas Christianorum condemna–
tiones, aliasque hodiernae docrince maledictiones
causas, a Germanis, et Hungaris
auferri posse, existimant.
Extra controversiam est, quod Protestantes exuna parte Romanis
ocatiam, sacrilegia, honoris Dei, meritique Christi, ac sacrifi–
cu cracs derooationes objiciant. Indeque Christianitatem totam
scandali
ari, ac maledici, affirment. ex altera vero, quod Roma-
nenses Protestantibus Crimina haereseos, ac seditionis, ac rebellionis
imputent: quodque s: quod nullus Propheta aut Apostolus praesumsit.)
universum Magistratum suum Ecclesiasticum deposuerint.
rotestantes e contra sese abhisin A. C. D libris suis sumbb. excu–
sant, unionemque ac tolerantiam Christianam cum poristinis suis confratibus
d

## Folio 42v — 00068374:0084
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 43r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000084.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Ecclesiae praepositis sese servare posse asserunt. Si ipsis liter–
tatem Evangelicam relinquant, Tyrannidemque, ac privatas
divini honoris diminutiones, a doctrina et cultibus tollant
e fundamertales Christiana fidei regulas observent.
III.
Hoc autem fieri posse credunt. 1.) si circa fidei doctrinam
imprimis nullam aliam fundam entalem regulam admittant, ad intus
quam spiritum S. ad extra, nullam alium, quam verbum Dei, non vero
ullam humanam traditionem aut authoritatem. Z.) ut omnia fidei symbola
a4. primis Concil. Oe cumenicis definita unanimiter ac integre ad-
mittant. irca alias a minus principales fidei controversiat quas a-
micabiliter componere nequeunt, se se non ad unius infallibilitatem,
sed ad Concilu Generalis et liberi decisionem remittat: ad interim vero
inhis mutuam, ultim a tamque condemnationem, ac judicium ultima-
tum contra partem accusatam, suspendent, charitativo silentio, bam
inscriptis, scholis, ac Ecclesiis, qui etiam ubivis, extra concilia
et colloquia levitine instituta pacem plenem servantes. Deniyue ut
in loc foncilio cuncta quidem, jupta Veterum primorum Conciliorum
leges ita peragantur, ut nullus ibi episcopis, sive Protestan-
fibus seve Romenensibus sub ullius authoritatis metertu
libertatem adimat, ea votandi, quae verbo Dei conformia in-
veneriat.
Sicirca divini honoris diminutiones Romenenses a doctrinis
ac eultibus suis, vel per expressam sublationem s: quod semper est
praestandum, quando aliquid est intrinsece malum:) vel si intrin-
sece tale non sit, neque absque populorum seditione omitti pos
sit per evangelicae puritatis et fidei expressam professionem et
declarationem, tam in Cantilenis quotidianis, quam in Catechismis
parvulorum, omnem onnino etiam apparentiam apud populos indies
follunt:

## Folio 43r — 00068374:0085
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 42v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000085.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
follant ie. si doetrinas, titulos,
Geremonias, praerogativas hominum
cultus et praxes suas it a explicent, prout protestantes in simisi
S
explicant, aut pro tolerantia explicari desiderant, sat distincte
nimirum declarando, quod nulli prorsus sive vivae sive defunctae
creaturae, sum muni honorem fiduciam, et amorem soli Deo debitun
aut quicquion aliud, quam id, quod hominibus a cunctis Christi-
anis intra terminos mere humanos, in simili conceditur, attribu-
ere intendant.
t
Sicirca Regimen omnis omnino abigatur Gyrannisatio, sive circa
corpora et temporalia; l. circa spirituatia et conscientias: et
cuicungue statui sua relinguantur et assecurentur
ex
loc vero sequitur 1) quod Protestantibus Principibus et aliis quibas
vis sint relinquenda hodierna bona, ecclesiastica, et quevis jura
quae possident: imo declarandum, quod ad reliquos episcopatus
principatus, praelaturas & praebendas aeque ac alice Romaneu-
sium familiae deinceps eligentur. 2.) Quod Botestantibus Pa-
Horibas relinquendae sint lpores: saltem usque dum utriusque
partis consensu, quid magis expediat, in concilio decidatur: (circa
ponores vero hodrernos si eo quod pacem ecclesiae restituerint:) au
genda. 3.) Luod calicis usus perpetuus nulli prohibendus aut
adimendus. 4.) Quod respectu Botestantium tollatur omnis inquisitio
omne anathema, omnisque ad Tridentinas decisiones obligatie: He
vero contra Romanensiam principia fieri posse, plurimi praecipiu, ac
summi illorum Theolagi ac praesules hodie verbo acscripto consitentur
f.
Nam inquisitio imprimis et Anathema juxta ipsos, non versatur
nisi circaprotervos, et de haeresi suspectos. Sales vero japta illos
non sunt illi, qui sese circa praecipuas fidei doctrinas integre unierunt:
cirea alias vero minus principales, jaxta aequas et Veteres ecclesiae.
leges, Concilio generali et libero, nec non in spiritualibus vetenice-
elesiasticae

## Folio 43v — 00068374:0086
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 42r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000086.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
c
elesiasticae iua Hierarchie subjiciunt. Deinde Romani ob unionem
et satisfactionem Graecorum, hos ad decisionem Poncilu generalis
Lugonnensio non obligarunt, sed permiserunt, ut hae denuo in
florentino, ad 16. menses, examinarentur. Luidni idem a potiori
facerent Protestantibus pristinis suis fratribus respectu Tridentini.
Negue per hoc Romani sibi contra dicent, tum quia ipsi docent, dt
protestantes quoque cum Synodo Dordrechtana et aliis admittunt
quod concilium quidem oenerale in ordine ad promissam sibi a
Christo assistentiam, sit infallibile. Si vero ex parte dh omi-
num ibi votantium, et exparte modi ibidem illegitime sope
procedendi spectetur, non sit infallibile, sed per subseguens Conciliuri
legitimum legitime procedens corrigibile, et corrioendum. Tum, quia
l
sicut Protestantes ad concilium appellanter: generale quidem, cir–
ca humani intellectus, ultimatum judicium, ultimatamque partis
accusatae Jndicium suspenderunt:) non ideo ad Concil. in confessi–
one sua adpellarunt, quia de doctrina sua ullum speciale du
.
biumhaberent; sed potius, quia supposuerunt, hanc in concilio magis ro–
borandam et extendendam. Sic quoque ex eodem supposito Ro-
mani circa Tridentini sui futurum examen absque contraclicti,
onis aut dubi nota valent procedere. 5.) auodubi Ron. Epi-
scopus supra dicta cuneta sana evangelu principia acceptaverint.
canctas que Lonoris divini diminationes, nec non omnes omnino sy
rannisationes ac Anathemata, et oblivationes explicatas remo-
verit, et cuicunque statui suum reliquerit. Ipsi quoque vice versa
sua sunt relinguenda, etante omnia maledictiones et Tituli, An-
fichristi, Babyl. meretricis et similia parit tollenda, nulque de
suritus et proeeminentis suis, quas consensu precipuorum memtro-
rum, tam orientalium quam occidentatiu Christianitatis in ipsis
guciliis generalibus seu primus seu ultimis, accepit, extra et ante
simile

## Folio 44r — 00068374:0087
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 41v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
simile Concilium oenerale eripiendum; sed ad interim in possessionem
relinguendus, donec illi sua in Concilio futuro juxta verbum Dei,  Ecclesiae
necessitatem et utilitatem, vel tollantur, vel augeantur, vel diminuan-
tur, neque elli allae obstare debent exceptiones, quod scil. vel Conci-
lia non latis fuerint generalia, vel non legitima, aut legitime pro
cedentia, vel, quod una pars, v. g. Constantinopolitani Coesteres et
Patriarchae, aliorumque adjunctorum Archi-et episcoporum, maxpos
Concilium retractaverit xx. Inhis enim omnitus tam diu pro us, qua
non extra seorsim, sed in solenni hujusmodi conorevatione abutra–
d
que parte detlarata et decisa sunt, standum erit; donec in alia con-
grevatione similes defectus probentur, et contrarium statuatur,
Si verodalius procedendi modus seu in sonciliis, seu Consistorus, seu
in quocungue CTribunali servaretur, authoritas, tranquillitatasque
publica impossibilis redderetur
Modlus et Ordo supra dicta ad praxin redioendi Generalis
et Apostolicus hic est. Ut inprimis, pacis intuitu nulla nege–
tur, aut occultetur veritas fundamentalis, nullus permittatur
soncrebismus, et neutralitas. Nullusque ad Christianam admitta-
tur unionem, qui ad omnes verbi div. veritates, quae sibi sufficienter
propositae fueriat ad mittendas, se se paratum non declaraverint. 2)
teinde, ut una pars alterius Ecclesiasticis Ministris nulla vi estima–
tionem diminuat, sed potius augeat; absque hoc enim, ut populos suos
adunionem trahant, inhabiles existunt, seditioque interillos resulta–
ret. 3.) Ut, ubi circa supra dicta fundamentalia habetur concordiaicirca
c
ritus et alia non necessaria ad eandem seditionem; imo Atheismi peri-
culum evitandum populi de uno extremo ad aliud, ubi nimirum apus
fuerit non simul, sed sucecessive tranantur. Id Apostoli expresse practica–
rant, dum tudaeis conconversis, usumgne, erroremque suum, circa abstinen–
tiam a sanguine d suffocato detegere, et bollere minimae ausi sint. Ae
vide

## Folio 44v — 00068374:0088
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 41r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000088.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
videbant eninu quod si illis facultas circa esum sanouinis insunuaretur,
c
inde ita essent scandalizandi, ut totam potius fidem Christiunam deseu
rerent. exemplum quoque superiori seculo debet sarinthia, ubi Refor–
ies
matus quidam Territoru Dominus ac Theologus Altarium, im aginum,
Romanensium Missarum, ac praecipuorum punctorum abrovationem
plebi persuaserunt: dum vero contra processiones et peregrinationes
improvide loqui coepissent, talem per hoc seditionem excitarunt, ut et
Theologus fucam quarere, et Dominus sacerdotem aliquem, qui pro-
cessionem servaret, Romanensem seil. subito advocare evactus fue–
rit, adeoque ob merum accidens intempessive propositum, reformati
onis substantia corruit.
Modus verospecialis supra dicta practicandi est, ut quidem
ad actualem Rennionem non transcatur, nisi prius haec duo preften–
tur, sc. 1.) (nilibet Theologo, imo chicunque minimo subdito per dubia
Principiac Consiftorio proprio modeste proposita, talis audientia
et satisfactio praebeatur, ut nullus veventium contra propriam Corsi–
entiam ad necotium hoc cooatur. Deinde, ut sesar Principes
imperu inter se, et cum cunctis principaliterinteressatis, ac au-
thbritatem habentibus satis factionem perpetuam circa cuncta spiri–
tualia d temporalia, ita sibi et suis assecurent, ut ex hac re nil aliud
quam totius Christianitatis tranquillitas, sinoulorumque novum so-
latium, tam spirituale, quam temporale resultet. Antequam tamen
altimembrati supremi Christianorum Domini ac Doctores ullam solen–
nem inter se conserentiam ac tractationem incipiant, necesse est, ut
per secretas et privatas projectorum pacis discussiones ac modera
fiorum Theologorum suorum censuras rei prarticabilitatem prius inqui-
rant, et per mutuas distinctasque explicationes plene praeparent, ne sub
e
futuris et publicis conferentiis, ob hujus praeparationis defectum, non
se
pax umversalis sedsthismata talia, qualia olim sub plunbus sollennibus
collo-

## Folio 45r — 00068374:0089
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 40v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000089.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
quis oreuntur. Spes hujus Preparationis ac boni exitus in segus.
fundatur. 1.) Luod Deus, natura, et Imperu recessus illum praecipiant,
nilque non sperabile injungant. 2.) quod haec media, aliudque fu-
sius pacis hujus projectum ac regulae illis ipsis verbis, quae infrano
tantur; a multis praecipuis utriusque partis Theologorum princi-
pium suorum jussa actu sint approbata. 3.) quod hodternus Caristia-
nitatisstatus ad tollendas tum idololatrias, tum honoris Dei et Christi
diminutiones, tum mutuas execrationes, et matedictionis hodiernae
c
unicas causas perfectamgne Christianorum unionem nostros omnino omnes cogat.
henis e. hujus neotu non est sola mutua Christianorum tolerantia,
61
nam licet hanc Denstum, tum natura, tum recessus Imperii satis prae-
cipiant, et a diseretis etiam circa Tureas sevetur. Populitamen illam, ut
patet, nulli unguam exhibent, qui ab eorum externis actibus Aritibus
o
Habiliter abstinent: sed potius talem, ut publicum sui condemnatorem
habent, et pro posse condemnart ac perseguuntur. Intentio e. est, rem
p
ita Deo favente, disponere, ut l: sient. Scriptura et memorati recessus
imperi injungunt et per consequens ut possibile et sperabile suppo-
aunt: ) plebs Romanensis ad Ecclesias et loca Potestantium perveniens
Avice versa, a locali pastore pabulum verbi Dei, sacramenta que abs-
que conscientiae serupulo accipiat, ac incunctis acris, ac reliquis loci
fidelitus Christiana fraternitate hnionem exhibeant. Denigue exdictis
sequitur, quod id, quod ex parte laesarea, hic et nunc immediate peti–
tur, nil aliud sit, quam ut Theologi circa memorata projecta pacis pri–
vatam, secretam, nullique partem praejudicantem, ac per sola secreta
Caesaris Principum que suorum informatione, ac directione dent censurams
veritatis que ac secreditae declarationem au audientiam. Hoc verone sur–
eae quidem pacem cum Christianis, ac satisfactionem Theologicam affereati
multo minus proprio laesan, vel Personae ab eo ad hoc deputatae, nil que
aliud, quam licitam viam singulis Christianis, praecipneque Hungaris Pote-
stantibus satisfaciendi inquirenti, poterit de negari.

## Folio 45v — 00068374:0090
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 40r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
Clausulae Principales, censurce diffinctionis a multis praecipuis Protestantibus
Theologis, submanu, sigilloque proprio jupta Principium suorum mandatum
tam cirea supra dicta media, quam etiam circa media adjuncta ejusdem
reunionis regulass: ubi prefata media fusius explicantur.) principaliter vero cina
illa, quae regula, 5. 7. 8. 9. 4 10. proponuntur, secreto extraditae.
Circa V
Ia Regula sic satis recte se habet, quippe per quam nostro quidem
judlicio multa tolluntur obstacula, rennionem hemoratura, et impeditu-
ra. Alia quam plurima internos et Pontif controversia hactenus, et in
ulteriori regulae 5. deductione tacta sogmata quod attinet, existima-
mus quideno adductis ibi explicationibus ad eorum conciliationem vium
egregie sterni. Luippe per quas nec summo cultui, fiduciae et amoni
Deosoli debito, necmerito Christi, nec sacrificio erucis, derooetur. An
autem Romanenses, reculum istam communem, et receptam alias doctri–
nam emollientes explicationes sint ad missuri, de eo non immerito dicimus
dubitandum; quamvis meliora de iis spedemus. Gratulamur autem utrique
parti, quod conveniamus in substantiali corporis et sanguinis Christi ineu-
x
charistia praesentia et participatione: Luod calicis usus sit futurus
universalis: quod doAtrinam Wallenburgiorum de causa Justificationis
formali Romanses plures probare accipiant: Luod enim sententia nostra
qua locutionem, solafide justificamur non velimus verba, praeeunte Hut
tero, modicus urgere, acquiescant, quod merita operum non ad vitam
ternam, sed tuntum ad augmentum et gradus oloriae refetantur. Quod ea
peccatorum consessio commendetur, quae statum poenitentis peccatoris
sufficienter pastori animarum aperiat. Quod necessitatem B. 0. ea
propter urgeant, quod absque iis fides fuerit mortua. Quod orationes
ad sanctos cultus imaginum, ac eucharistiae, nec non orationes promor-
fuis fieri et institui debeant Regulae quintae convenienter, atque Ro-
manensium ex cessus agnoscatur, et improbetur. Luod missarum (: quas
non abolendas, sed retinendas, atque in aliquo casu sacerdotem sibi soli
communicare posse concedimus:) abusus omnes tolli debeant.
Circa

## Folio 46r — 00068374:0091
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 39v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
Circa
Reg. . A periculosam ejus paraphrasin quod attinet, existimamus
malo, quod lantapere reformidant Protestantes, vix rectius mederi posse
pontificem, quam si has ipsas, quas regulae promittunt, onditiones quan-
focujusque bon a fide impleverit, de cetero nil in hac regula observasse
nobis videnur, quod vel conscientiae; vel ecclesiae e tet publicae liberta-
ti ac tranguillitati adversetur. Addimus ex superabundanti, e (assan-
dri consubratione, Contificem potestatem suam recuperare posse, si
eam ad limites a Christo ac V. Ecclesia, praescriptos revocaret, atque
jupta Cnristi evangelium, et majorum traditionem ad ecclesiae
edificationem uteretur.
Circa illa, quae de Ministrorum Ecclesiae Ordinati-
onibus reg: VuII. 2 1X. insinuantur.
Ordinationis Ministrorum ecclesia rati habitionem et confirma.
tionem modo neutri parti praejudicante fieri permittimus, non ex necessi-
tate, sed nomine Charitatis et tranquillitatis, ut Romanenses etiam
in nostra ecclesia subatra que possint, si velint, communieare: quod
alias haud essent facturi, ut pote hactenus persuasi, nostros Mini-
Aros non esse legitime ordinatos. son descensione joitur et ac commo-
datione ista hicnas uti posse censemus, ut ita utrius que coetus Protesten-
tium et Romanensium, quoad Potestatem ecclesiasticam Ordinis & Juris–
dictionis ecelesiasticae fiat compensatio, seu ut loqui amant aggreca-
fio, et Hierarchia una communis, gravi utdictum, et concordiae
Ecclesiasticae causa.
1.
irca illa, quae de Concilus post Reg. X. usque
ad finem docentur.
Mustrandae sententiae nostrae causa addimus sequentia 1) Solius
Dei esse, lareiri vitam aeternam. 2.) Nuli hominum licere quidquam
eorum mutare, quae a Deo fuerunt ordinata et definita. 6
c
3.) Hec in Concitu quoque decumenici potestate esse, vel articulum
fider

## Folio 46v — 00068374:0092
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 39r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068374/jpgs/default/00000092.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
fidei condere, vel Sacramenta instituere: licet, qui sint illi, qui a D eo
praescripti sunt articuli, et sacramenta monstrare, docere, ut
veteres lognuntur, definere atque a pravitatibus, aroutuis, et obje
etionibus
sunt determinata; necessitas autem, utilitas etiam, atque ordinis
et decon ratio exigit, at quid circa ea ordinetur, ea Concilium
canonibus circumscribere potest. S.) Quia Veritas non est in no-
Hra potestate, ineo etin se spectatae non cadit sub imperium aut
leoem. Hinc neque Concilium ullam praecise, et in se spectatam
veritatem, authoritatem vim cogendi habente, definire. imo ne
quidem ut assensum praebeamus; imperare potest. Etenim veritas
non a subjecto, sed ab objecto dependet, ut habet scholae reoula. mere
autem interna, reluti assentiri legibus humanis non subjaceat.
Quapropter b.) in definiendis veritatibus. Fudicium non alium locum
habet, quam declarativum et discussionis, non autem imperativum.
7.) hormulas et circumstantias, sub quibus veritates proponuntur
sub directionem et imperium quodam modo eadere, arbitramur. S.)
soncilium, quod universa Christi ecclesia approbat, in tebus ad sa-
e
Tatem necessariis, haud errare concedimus. Illud quoque, quod in
regulis additur, hujusmodi nempe universae, vel concludentis
partis ecclesice adprobationem tunc supponi debere, quando conci–
lium legitime procedit, idque dibris nostris symbolicis non esse
contrarium, et à quovis pacem sincere amante absque veritatis
periculo, admitti posse et debere censemus. 9.) in non necessari-
is putamus in dubiis assentiendum esse soncilio. Quod si autem
evidenter falsa fuerit soncilu determinatio, ita ut falsitatem ejus
quivis datus A pius agnoseat, ad eam non tenemur; non enim possu
mus quidquam contra veritatem, sed pro veritate. II. Cor. XII. N. 8
10.) Universali Coneitio Contificem Romanum, tanguam primum
tort n vol. XIV B 117.
Patriarham