# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/30325/text
# Catalogue record: 30325 — Leibniz an Philipp Jakob Spener
# Incipit: Etsi frui nuper diutius conspectu Tuo fas non fuerit; non mediocriter
# Date: 1687-07-18 (87-07-08)
# Sender: Leibniz — Addressee: Spener, Ph.J.
# Akademie-Ausgabe: AA I,4 N. 538, AA II,2 N. 48
# Other printings: -Lehmann, Jahrb.f.brand.Kirchengesch. 14 S.134-137 (Noten). -Lehmann: Neue Einblicke...; in: Zs.f.Phil. S.27-28 (teilw.dt.).
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=30325&katnr=3700
# AA I,4: its series at leibnizedition.de: https://www.leibnizedition.de/de/reihen/reihe-i/
# AA II,2: its series at Leibniz-Forschungsstelle Münster (online after accepting its terms): https://www.uni-muenster.de/Leibniz/seite5.html
# Work: https://leibnizlegible.com/work/DE-611-HS-866791
# Title: LBr. 883 · Spener, Ph.J.
# Folios: Bl. 44–45 (from the shelfmark LBr 883 Bl. 44-45): 4 pages, canvases 91–94, page ids DE-611-HS-866791:0091 to DE-611-HS-866791:0094
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=DE-611-HS-866791&page=91
# Lines: 187 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.86
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 44r — DE-611-HS-866791:0091
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 45v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-866791/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79, 2026-09-07T03:33:42Z — 47 lines, status machine
oabyaque
e
S
Rreverende et implnebir
fautor et Minice conoratissime
l
fas
fuus nuper intius conspectu luo non
non fuerit
non mediocriter
liccerit plucimum tamen gavisus sum
quod licuit incolumem c imo florentem
intueri. ax Deus ut le diu servet
ac praeclaraem luarus bene de populis
merendi et ad pietatem non fuccantum
erigendi animos voluntati benedicat.
cujus ardorem laudatissimum nuper
satis perspexi
versis
Ausim dicere mequoque
licet districtum omnia tamen
qua possum ed referre uot vera dei
cognitio ejusque cultus promoveantur
itaque in non tantum moralis scientra
d
si
universalia jurisprudentiae principra
ex ocea caritate deduco: sed etiam
in philosophia interiore id ago ut
ex cognitione aliqua bivinarum
perfectionum
summo rerum naturalium
ipsae sumenae natura
deriventur
s
ita enim sentio
leges deducantur
tametsi specialia naturae opera explicanda
sint mechanice, tamen ipsa principia mechania
et generalis physica dogmat
et motuum leges regulas, non ex notionibus
a
ma indibisibilium
pure materialibus sed incorporatium substan
tiarum maxime autem Dei consideratione
proficisci
ita me satis facere

## Folio 44v — DE-611-HS-866791:0092
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 45r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-866791/jpgs/default/00000092.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79, 2026-09-07T03:33:42Z — 63 lines, status machine
de
onogi zu ktumnn nenrt et megoe hgen guvaehunt fte
Cavoromis ax
osser voi pan ae nno
o
agusa pontum
posse aibilior viris pus e prudentibus
qui merito verentur ne phito soptia quorunda
l
causo posse explicari jam sconciliabitur
EE
sa Mechanica et veritas pietati
s
faeor tamen hoc vulgo non satis hnpose
mihi plogere
Cartesianos quoque hac in parte, non satifface
M
ysica
praesertim cum causas finales ex natura prae
d
pietati afferat. Sed ubi apparebit ne motuu G
et quidem bgulas, nisi ex concursa intelligentis
ecentiorum nimis materialis spraejudicium ic
M
t
eribunt. cum mihi potius cum et Deum
mana
rotentia
rerum effectricis, hoc est naturae potius quam D in
in et Divinae poll
rappentie rationemphabenit, Ego
erum date sahautae cognitionem parissimum
qua
vero contra statud
non nusi ex consideraae
Sdivinae sepientiae omnia ad summam perse–
tionem. posibilem atque aexpror, Keosata
nautes
dependere
unde etiam ostendi
Cartesiam ipsum assignandis veris naturae
in Aatis exuditorum
regibus lapsum esse, quemadmodum
Actis eruditorum ostendi
qua se
e mihi cum Cartesianis quibusdam nata
ne
disantatio et nuper cum Malebrandiio
 la verite via expmore dei super si deduam alias
explicanda ita aliquando proces
carita
praeciperet
Omnia ad propoventam honcimuo felicitile dirigendi 
qualem
habeam omia tamen superat consilium quod diu aglati anto omnes huma
nois ratiocivationes ad calentum aliquem cara cterifilu ad qualis in aera
 quomodo ri se moralicitque surapiudentim
explicabo. Unde natertmr quoque psondium
in re morali et indisprudentia
dejastam
Justitia mihi est
Saprens
quoue autore libri qui nnscribitq recherche

## Folio 45r — DE-611-HS-866791:0093
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 44v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-866791/jpgs/default/00000093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79, 2026-09-07T03:33:42Z — 33 lines, status machine
 Caritalem definio benevolentiam
universalem; sive amorem erga omnes
E sedehe jestas itaque vir Bonus seu justitium
iffervans amat omnes, sed ex praescripti
e apientiae
G
qui in uno quoque esti imque eum super
domnia amat, caetera prout ad Deum plus
porro Amare
et denotaro felicitate alterius delectari
in vel quod eodem redit considerare plienam
aliqua ratione constithtivum sust
elicitatem tanquvam pereinearem ad suam
Unde patit verum amorem sine amati bonum
eper se expetere, aut voionta vel ex toto si
deum amauii vel pro parte. Uende etiam
se
es
Epatet cur amor verus, no propter se amato
quare
ic minusve referuntur.
1 F
dibenecupiat, an nullo lucri respectu, quibus
enim delectamur seu quae nostram felicitatem
et
ingrediuntur, ea per se expetimus quae omnia
quae pulchra sunt, etsi non alite
quod
placent
su prosint, quam 43
AV
Er
panei

## Folio 45v — DE-611-HS-866791:0094
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 44r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-866791/jpgs/default/00000094.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79, 2026-09-07T03:33:42Z — 44 lines, status machine
iuo
ujus
itiu suntro clavis mihi posita videtur.
eq abris abhorrent Theologi Scholastici et morale
lea intelligantur. E. Vim enim et potestatem
 omnis abim cultus collocant in anure Dei super omnea
ces bonitati.
 ipsa consideratione divinarum perfectionum naco. Hc carita
de fidem ammat, et fidecciam filialem quodammodo constituit. 
dadem posita est ut sine ipsa neminem ve in ejus sine qua fides
eset montum vel nulla est in aliquo hujus amoris motu, consi–
epit ilta oquam alito in susam vocunt et rena hominis
gerovatio et gratia illa quam aliqui infusam vocant. Htq
 quin et ninc nascitur vera illae poenitentia quam aliqui
contrationem vocant appellant. Vera autem in H hac
DEo contemplatione quies mini videtur ansslece ci non 
obtium
Quodam defrxo obtatu animi velut obstupescenti, sed in
perpetuo quodam ad ad ulteriorem perfectionum divinarum
considerationem maditandi progressu, quea tum ex
criptura sacra et historia calesio imnensa dei bene
eb
Seta stum colata
nobis manifestantis meditatione
 Cunde Dhi per christum veneficia dus
a
tam vert etiam ex Mertrationa
u
inquisitione causarum
cet admicurdis De opcribus sprcitus sancti illustratione
intetiora
dptandum autem esset arcana quae in ipsis
penae salrae verbis forte ad huc lalent meditade dectorum aperira
posse sed c difficile est in lingra uius tam panca Heraica ujustam
paucalhabentur. Ex Novellis intellixi nestro quem in ballori nomine
nihi semper
onecircam
inginerietavi pacta
remonorde arcanat quaem
aibia suacedta q void ne fateor non satis intaligeus
hlii placuit studium, sed Ed major erui posse. 
est
nec mysticis
ubis aperitur