# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/3409/text
# Catalogue record: 3409 — für [?]: [De praestantia systematis Copernicani: De motu in rigore mathematico accepto]
# Incipit: Motu in rigore mathematico accepto
# Date: 1689
# Sender: Leibniz — Addressee: ?
# Akademie-Ausgabe: AA VI,4 N. 377
# Other printings: -Robinet: Iter Italicum, 1988, S. 103-104 (tlw.). -(engl. Übers.) R. Arthur, Leibniz on Time, Space and Relativity, 2021, S. 373-375
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=3409&katnr=41838
# AA VI,4: its series at Leibniz-Forschungsstelle Münster (online after accepting its terms): https://www.uni-muenster.de/Leibniz/seite5.html
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068187
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 11, 14
# Folios: Bl. 13 (from the shelfmark LH 35, 11, 14 Bl. 13 (=41837)): 2 pages, canvases 25–26, page ids 00068187:0025 to 00068187:0026
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068187&page=25
# Lines: 184 recognised on 2 of 2 pages, mean confidence 0.91
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 13r — 00068187:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068187/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
Motus in rigore Mathematico
sumtus nihil aliud est quam
mutatio loci.
Ad R.
trogo Reverentiam vestram
it mihi sententiam suam
circa dostrinam in charta
in rigore mathematico Motu in rggore mathematico accepto
Hoc ponto demonstravi nullum
dari principium determinandi
quodnam corpus quiet einmundo
adjecta expositam, scheduta
absolute quiescat, aut absolute tali
motu moveatur
consignet, utrum dimirum
Sic fieri potest, ut corpus aliquod percussionem
saltum aut aliam vim movendi exerceat
et tamen non moveatur absolute
in rigore mathematico, sed quiescat
mani impulsus in
ut si  globus in tabula incurrat
in alium etabum navi currat, per
linea recta horizontalim, a prora versus
puppim, et navis interim aequali
celeritate contraria moveatur in directione
absolute
a puppi ad proram. nullus  erit
qui ita stabuit, in censuras
contra absolutam coper
incani sistematis defer-
simem latas non
incurrat. Quod vel
ideo expeto, quiafieri
potest, ut mihi quamprimu
circa haec publicandi
aliquid occasio nascatur
Atque ita pa va
fortasse
non metantum, sed et
remliterari pubercem
citerarioim obstringet
motis globi et tamen globus um et ictum a manu recepit et
in navi. 
isse in alium grobum, quiescentem ictum
secit. Et speciatim
miram
Quiimo demonstravi eam esse naturae
Legem, ut omnia phaenomena non tantum
corporum libere motorum, sed et inter se
concurrentium sie prodeant, ut quas eodem
modo prodeant ubicunque demum quies
aut determinatus motus absolutus existat,
itaque Hinc sequitur quoties unum
aut
systema alteri praefertur, aut vecum
aid. aliter
dia non posse id aliter intelligi accipi
Intere me
commendo Rbra
Brous5
servus ranullunus
quam ut unum alio sit intelligibilius e et rebus explicandis accomodatius
proinde
et _ hoc sensu cum una Hypothesis
dicitur vera altera falsa hoc intelligendum est
certo respectu, quaquot edue na servit ad
tatu
S
ossic Sphaerica dectrina ptolemaei doctrina quam
verissima dici potest, Copernica 
Theorica planetaria copernici verissima dici potest
quia optimuque est, explicardi pradus uterque explicandi modus; et tam utimque
1s ve
nec minus peccaturm motum terrae in sphaericam inferciendo
pel
qua dut srationeque terrae in theovilis utendo
de quibus agitur
quia idem hip
est verum quod
rectum et
conveniens

## Folio 13v — 00068187:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068187/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
itaque Histumas sic qui in navi et
male dicet Cum nullus est ad ripam respectus
negabit
fovers
male dicet globum supradictum quiescere;
qui vero in ripa stans globum
recto dicel ee un
eum
navim
moveri, cum de ictu eju non agitur 
itaque Historici et  scriptores sacri
quescer
statione terrae non tantum po uti potuerunt
sed et debuerunt. Et an Nec
dicendum est scripturam Cacram popula
viter loqui dicendum hic est Quod dignius
maximes
Omnes scientui
acclon
ist autore DEo, et libue arc
minus aucurgte a
thesauros continentes, quam populaniter
vere
locutum dicere aut a litera recodere
Et qulepernecur defendit, ut
Et quia permissum est satva Hysole
Censura Copernicanum systema praeferre
tanquam Hypothes in ad intelligendos plane.
tarum motus aptissimam; permissum
tet defendere autem ejus veritatem
nihil aliud est revera quam defendere ejus
mun
summam intelligibilitatem. itaque hoc sensu, nem
liberrima est faculta tuendi Copernicarus
se  tuendi systema copernicanum
quilibet in summo gradu
copernicanus esse potest.
Id vero agnosci summe interest et
odo..
ita negerit cu hoc sensu sut censores anqua
do meluant retractationem a novis inventus
alsis
aprimendam: Certu et calumniis eorum
antur
improperation occurretur, qui veritate  primri maxi
mas Romo opprimi dicunt; et libertas.
et philosrpa et egregia ingenia non in
hroen
italia minus quam apud alias
gentes, fruius poterunt luae sequi, et seculi
et praeclaris inventis incumbere, quae  nunc
ab aliis praeripiuntur. Neque aliam ego esse
puto ete mentem.
Et vero tanta est copernicana systematis
praestantia ad l
ut fg+
Ashonunte
udum sit
on intelligeret.
viah
e
Tantaque indies
bras damnatis
irva inventa ejus harmoniam et simplicitatem
ant
contirmant, ut nelle ipso uti sit ipsius Dei gloriam
l
Et nom ipsi nunc recum univerialis plane–
tarie motus legibus ix circulationem harmonicam
H absolute autem nil definiri
potest, num nova redent
quaestio de ipsa ripa
dicer
prae aliis
adhibere
ut opplici
salva censuta
=tandem aliquando
non parum
taut se torrenti seculi
Astronomtrum
voci omnnt hustra
opponunt
publicaeque eruditorum
aliquando
A summorum vitorum mentam
lireasolem
penes quos ce jus est
teriae celestis unquam abissmidipium
p
+ explicanda
phaenomena
pluneta
deferentis, et autisi ompu
nectam plnctotatan tan
aecesie ad solem acsnnta
gomt lats. d.ffeciuus in fallor et nim omnlimus
Clanissima et simplicissima phaeaemenorum amacipi
explicandrum principia, hoc est io
ut optima phaenomenorum explicatio id et
vorissima hypothesis habeatur
nar
s magnet