# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/35048/text
# Catalogue record: 35048 — Leibniz an Burchard de Volder
# Incipit: Videndum an de Monadibus aliquid inter nos constitui possit.
# Date: 1704-01-21
# Sender: Leibniz — Addressee: Volder
# Akademie-Ausgabe: AA II,4 N. 057
# Other printings: -Gerhardt, PhilSchr 2 S.261-265. -König: Appel au public, 1752, Appendice S. 63-68 (2. Aufl. 1753 S. 187-192); -König: Vollständige Sammlung aller Streitschriften, 1753, S. 269-275; -Buchenau-Cassirer, Hauptschriften 2, 1904, S. 334-341; Neuaufl. 1996, S.513-518 (dt.Übers.); -Schmalenbach, Ausgewählte Philos. Schriften, Bd. 2, 1915, S. 40-44; -Loemker: Philosophical Papers, 1956, S. 868-872; -Loemker: Philosophical Papers, 2. Aufl. 1969, S. 533-535; -Válogatott filozófiai írásai, 1986, S. 263-269; -Kousakusha, Jap. ed., Bd. 9, 1989, S. 109-117; -Wiater: Briefe, 1989, S. 156-167 (mit Übers.); -Lodge: Leibniz-De Volder, Correspondence, 2013, S. 284-293 (mit engl.Übers); -Rey, L'ambivalence de la notion d'action, 2003, S. 821-826; -Orio de Miguel, Obras de Leibniz, 2011, S. 1214-1218; -Rey, Leibniz - De Volder, 2016, S. 241-245; -Leibniz. Matemática-Física-Metafísica, hrsg. von B. Orio de Miguel, Madrid 2025, S. 403-408 (span.)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=35048&katnr=30760
# AA II,4: its series at Leibniz-Forschungsstelle Münster (online after accepting its terms): https://www.uni-muenster.de/Leibniz/seite5.html
# Work: https://leibnizlegible.com/work/DE-611-HS-867859
# Title: LBr. 967 · Volder
# Folios: Bl. 79–80 (from the shelfmark LBr 967 Bl. 79-80): 4 pages, canvases 157–160, page ids DE-611-HS-867859:0157 to DE-611-HS-867859:0160
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=DE-611-HS-867859&page=157
# Lines: 262 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.95
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 79r — DE-611-HS-867859:0157
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 80v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-867859/jpgs/default/00000157.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
a. 1704
viro doctrina et meritis insigni
Mo B. de Volder Godefridus quilictmus Lerbnitius
multos annos faristos felicesse reprecatur
Qgtioni
Videndum an it de Monadibus aliquid
inter nos constitui possit. Unum intermne revera, 
interpretaris, quod non potest a dividi in plura, ego
quod non est aggrogatum plurium. inde enim sequitur sane
nec diviti posse in plura. Porro quod aggregatum est
plurium, id unitatem dico non habere noc ab intellectu;
non magis quam ovium qex concedis enim n plura non
Idei revera constituere unum, quia coneigna sunt, aut
jam ostapsum a me
quia ad se impelluntur. Hoc posito sequ
est quaecunque in partes dividi possunt, non nisi aggregata esse,
eas. sed quaeris inquis an
fateor tales esse. Umisiioles ocent probem a me entelechias
ad vocari imo contra ut Entelechias probem unitates advoco,
tales sint unitates in rebus.
etiam Unitates cunctae haberentur vera et reales haberentur habitum M.
habitum iri. eaeterum nega  esse seas ex eo advocari probare institueram
probaram, quod alias in corporibus nihil esset. consequentiam
ita ostende bam quaecunque ex pluribus adveata sunt aggregata sunt
in iis nihil aliud est reali  ea non rerem sunt unum hisi mente,
re
Ergo quae in partes dividi possunt nullam habent realitatem, o
nisi sint in iis quae in partes dividi non possunt. In secundo
nec u
haerelis opinor, sed um _ si negas quae in partes dividi possiu
si imelomheu habent n imo nullam habent aliam
realitatem quam eam e quae est unitatum quae insunt
sec video in quo harere possis. praevertim cum concedas
sibi immediatea
non ideo  plura unum reale constituere, q itaque sic sentio
sunt, aut quod ad se invicem impelluntur
corpora quae vulgo pro rebus habe substantiis habentur,
non nisi phaenomena esse realia,  nec magis substantias esse
quam parhelia vel irides, nec tactu magis quam visu
aliud evinci: x Monida solam esse substantiam
corpus substantias non substantiam: neque aliter difficultatibus
de compositione continui, et quae sunt hujus modi exiri
Ita loqueris ac si non intelligeris, quid mihi velim
posse.
cum dico quod vires derivativae sint mera modificationes,
activum vero non possit modificatio passiri. An ergo non
inelligis, quid modificatio, quid activum quid passivum. Praeterea
vide preterea as   Interim sibi ipsi nescio quid obscuritatis in argumento
in eo figurans, ita perpunctorte libasti, ut etiam atribuas mihi, quae non dixi, aut potius quorum oppositum
nondixi, vis enim a me negari vires derivativas esse activas
cum ais: non ergo video cur hae e (derieativae) non siit activae
activae sunt, et tamen modificationes sunt, colligam esse aliqua activa primitiva, quarum sunt modificationes
(nempe
a matationem)
Ego vero adeo non nego esse activas, ut potius ex eo quia
actim primiliva quarum sunt modificationes. Motum, seu quod
vero motum non habeo pro visderitativa, cum motus sit aliquid sed motum ex ea sequi puto
+ u nanquam est praesens feu
resultat ex mole et celeritate esse  ais vires derivativas. Ego
tractum habens non ve seu non detur in instanti. unde
neque revera ens non est, sed phanemenem, partes enim simal non habet
habet,  nec adeoque revera nunquam ex istit. vis autem derivativa est
eid quod va ipse sestatus ve praesens  sumtus cum continens
causa mutationis in sequentem involvens dum siul  tendit ad sequentem,
seu sequentem praeinvolvit, uti omne praeteritum praesens  Cimo et prae
paridim est fiture. qu et  sed iptum pes  ie te quatenus odur
velut determinatio quae
Non memini qui dixerit aute B. de S. tot universe unam esse
substantiam, itaque ignoscep quod hujus in mentem venit, prisertim cum serviat adillustrandum.
Corpossi corpora non sunt substantiae quatenus sunt haec
qua
vel illa corpora, non sunt substantiae singulares. Ut si dicas hominem petrum, non nisi quatenus
non quatenus homo est, sed quatenus animalu substantiam esse
 secesi et suatus u isdeatra, quod ea cntate  seis fitus vertaur
inserie designat
+ Hec sane apugnas.
= quae in partes dividi
possunt, ex pluribus constantia seu
aggregata sunt. jam
secundo
+ unde ergo _ unitatem duces
aut quam to realitatem totr
dabis, praeter ea ex quibus constat
nunquam existit

## Folio 79v — DE-611-HS-867859:0158
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 80r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-867859/jpgs/default/00000158.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
quanquam ita nec universum ita erit substantia
erit, cum sem si Caeterum nec universum corporeum
laeterum nec universitas corporum substantia erit hoc  singularis hoc modo.
et quid aliud est ertim quam corporum aggregatum. nisi aliquid
aliud ad singularium aggregatum; nisi advoscu glius und aliud, quod pc paset perstet, quod et conctus est facere
quod fecit ille quem dixit verum quod ille cdedit toti universo,
ajus poterat analogum in partibus agnoscere ubique. Sub-
stantiae enim totales non continent partiales nisi
m substantiae non tota sunt quae contineant partes
formaliter, sed  totales, quae parti continent eminenter
Si nihil sua natura activum est, nihil omnino
activum erit, nam   num unde enim t quae tandem
prium ratio quae enim tandem ratio actionis t si non in natura rei. natura activa esse possit, si actio
Exnatur Negas ex natura sequi ut quod ei
pro tempore competit. A idque ex natura trianguli probas
Sed non distinquis inter sib res naturas universales et
singulares. Ex universalibus aeterna, ex singularibus et
temporalia consequuntur; nisi putas temporalia causam nonhabere
non habere. Nec video, inquis, qui ex natura rei
in se t spectata ulla successio sequi queat.
il Non potest utique; si naturam sumamus unicesalem nonsingularem. seu successioni obnoxiae
 Ut tes Nisi inquis ipsa cepes Lusgultera tgulares sunt successida oexia itaque incides in sententiam meam
re
sed
ipsa perse Nec mihi alicm
ipsa quae involu
d evanidem si cuccessivam rem intelligis, quae in
Nisi inquis ipsa res successiva sit
mutationibus perstat, in meam sententiam incidis,
sin rem suecessivam intelligis evanidam visque continue
noves subs primum jum non potest dici s cui alia succedat,
jam nes dicendum est ex nature curd non dicendum
est ex natura prioris non est cur dicas potius sequentem
sequi ex priore, quam sequentem tantum sequi priorem
cui fantum alia succedat,  apparet duo non apparent,
primcum cur aliqua res sit evanida, seu primum qui
sit fieri, ut aliquid stutus evanescat, deinde qui
liat, ut aliquid evanescenti succedat. Quid enim succedentibus
commune? id ergo inter nos circa hoc negotium
natura peit
quaeri pote videbur, an pot putes alio aliquod
subjectum mutari, an seu perstare aliquid in mutationibus,
om an omnia connescere, at altis succedentibus. H
Rcaeterum ipse agnoscis (in quasi substantiis x ut ego loquor)
x natura corporis moti sequi ut dato tempore si int impediit
datum attingat punctum, agnoscis ergo ex natura rerum
singularium sequi temporalia. Quid vero opponas non video
In seric nihil successivi a ais concipi. Quid tum Ego
numerorum) nihil ais
Ego non dico serjem esse
sevie quas quali
Non Ia  quidtum
esse seriem, et habe hoc
aliis seriebus commune, ut  lex serie ostendat,
sed successionem
successioi conc
ut posito sine et lege initio et lege progressustermini ordine prodeant
quorsum inea pregrediendo debeat per veniri. seu
successionem.
serie po omnes ter
ad terminos erda perventatur, sive sit ordo aut prioritas.
omnessex terminos in serie continem unico et invariato modu. Hoc tantum
temporis quoque
icum ais Deum in principio rerum materre
id
line
Indibisse tantum virium derivativarum, in nomine
involvis vires primitivas, quia quod
materia sit nisi per monades intelligi non potest cum
materia jam
aliquo moto colum habet in serie uniformi,
 semper sit aggregatum, donec ad simplicia deveniatur
substantias ejusdem naturae non magis in
se agere possunt quam substantiae di
(inquis) in se agere nil vetat. Sed non magis
in se agere possunt substantiae ejusdem quam diversae
naturx. nec  ostendes vetari diversas sed non ostndes
= Atque id demum substantia
erit, quia et monas
sed tLimit Limitationem tamen adjicis, ut res sua
semper de habeat eodem modo. sed
cum omnis actio mutationem  contineat
ergo habemus quae  negare videbaris
tendentiam ad mutationem internam, et
naturalia temporale sequens ex ret natura
Et at Hoc incum etiam, eodem modo multas
habet catrndin nec qu in pecta
tantum sed et in carva pront procedi potest eod
no
in illis, quam les
in eis est permanens qu
em eadem et in singulis
continuatam, successio
aleicuitantum alia suecedat et intoro univeris consen
tiens
 sequitia contrarium ejus quod vetere
dicebant. illis enim 
omnia mutantur, uit intenst
Tibi nisit mutatur numa interessit
eiqua
est in
toto
universo
at sunt series in quibes maxima, miniuts
flexus contrarii, ete
=aut potuus resultans
expluribus phaenomenon

## Folio 80r — DE-611-HS-867859:0159
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 79v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-867859/jpgs/default/00000159.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
snistantias (inquis esusdem naturae in scagere ni vetat. Sed seis prato
 quid vetat in se agere substantias diversae nature
id ubi explicueris, videbis vetart in se invicemagere influere
substantias finitas omnes. Et reoe ut taceam
inter similia  ex
omnes substantias esse diversae naturae; similia nec duo solo numero diferentia in natura dari
et quae similes creduntur et tales esse fictione
mentis varietatem non agnoscentis diversitatem
aut dissimulantis, aut ab ea ase abstrahentis
 linus est modus sub casus substantiae agentis immediate
substantias finitas, quae consistit in producendo eas s continue seu constituendo
in substantiam, substantiae scilices infinitae in 
s nam necesse est causam esse, ut sunt finitae, ex istant ipsae finitae
et inter se conspirent, quod a substantia infinita
ortri oportet, quae per se necessaria est. Quod si
quis velit, reproduci temper a Deo alias substantias
unorum succedaneas, non manere easdem, de nomine
rebu
litigaverit, neque entius hacuamplius erit, principium
habetur dum eadem lex perstat seriei, quam seu contimutransitus simplicis
controversiam decidendi. Succedanea illa pro eadem
quae sensum nobis ejusdem subjecti mutatifacit seu monadis facit opinionem facit
segem quandam esse persistentem, id  quae involvat
futuros ejus quod ut idem concipimus status, id ipsum
est quod substantiam eaudem constituere dico.
Et si quis mihi concedat, secundum quod infinita esse
assigabilia percipientia, in quibus lex phaenomen sit certa
in seq progressus phaenomenorum, diversorumque phaenomena
in conspirare inter se; rationemque omn et existentiae
horum et conspirationis esse communem in ea re quam deum
dicimus; nihil aliud ego vel pono in rebus, vel ponendum puto.
eo riri pat notionibus non bene resolutis oriri ptojudico. Et mirabor, siquis aliquid addendum ostendat
caeterasque lites ia ex relus positiones atque quaestiones ex
Hoc si semper inedisputanda in animo habuerimus, multas
vitilitigationes effugenus
ui Mutationes inquis, fieri experientia docet,
quanquam internos quaerebatur, non quid experientia
doceret, sed quid sequatur ex ipsa renum natura.
An ergo putas me quicquam demonstrare aut posse autpelle
in natura, nisi s mutationes praesupponerentur
fnto inseus manem Ab intrinseco venir simpli ex sola
experientia nad sei inquis ab intrinsero manare
sed ais
matare nulla docet experientia. Neque id ego ab
ex tanqua pro experimento venditavi.
Mentis, inquis, agendi modi obscuriores sunt
Ego putabam clarissimos esse, et claros distinctosque p
s Pene solos Te putabam Quaer
Te credebam admittere aliquid saltem
in mente ab intrinscio esse, si ne hoc quidem
seu non ab alia substantia finita.? Hoc putabam sufficere
ut objectionibus Iu ita accipis, qua si quasi dixerim
om postulaverim omnia in mente talia esse. Hoc
statuo fateor, sed non postulo.
Equidem cum priores meae non Literae non
Haec dicere uuo fier potest ut.
sint ad manus, fortusse  vagor liberius de
argumento in argumentum condenitus
terintnsouerimas
velut divino. sed ita si nus
controversiam, (quod Tibi fortasse ne placet quidem) nova
saltem cogitationes variandi atque proferendi occasionem
u ue sor cerimus ct qui ie punterms tondem es se esperitam
= atque hinc fortasse
inferre voluii
intelligibilem esse
sententiam meam

## Folio 80v — DE-611-HS-867859:0160
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 79r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-867859/jpgs/default/00000160.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
et cuncta aliquando recognoscenti etiam utile erit.
lithi an placeat non dixerim, importunusque esse nolim
dale Dabam Biunes vigae 21 januar. 1704
u