# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/35234/text
# Catalogue record: 35234 — Leibnitii consilium ad Gallos ante pacem Noviomagensem Scriptum ac missim, de castigando per Saxonem Electorem Brandenburgico
# Date: 1672
# Akademie-Ausgabe: AA IV,1 N. 017
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=35234&katnr=Cc2+212%2FB
# AA IV,1: its series at Leibniz-Edition Potsdam I (non-commercial use): https://leibnizp1.bbaw.de/de/edition
# In the Akademie-Ausgabe: AA IV,1, p. 399 (PDF, Leibniz-Edition Potsdam I, CC BY-NC 4.0): https://leibniz-potsdam.bbaw.de/fileadmin/Webdateien/bilder/IV1text.pdf#page=399
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068782
# Title: Leibniz-Handschriften zu Preussen LH 19
# Folios: Bl. 49–58 (from the shelfmark LH 19 Bl. 49-58): 20 pages, canvases 111–130, page ids 00068782:0111 to 00068782:0130
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068782&page=111
# Lines: 450 recognised on 19 of 20 pages, mean confidence 0.97
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 49r — 00068782:0111
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 50v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000111.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 20 lines, status machine
Leibnitu consilium ad Gallos ante pacen Noviomagenses
Cum nuper praesentia Germaniae mala, et imminentem
ab omni parte tempestatem tristi cogitatione obirem;
venere in mentem nonnulla, quae mihi non minus ad
patriae meae salutem, quam Regis Christianisimi decus
pertinere videntur o. Falia certe ut pacem quietemque
etiam extundere possint, turbonibus illis, qui alienis
lactymis quaestuosum sibi bellum impune geri posse exi–
stimant, mnoxiosque nuoluunt malis non suis.
Fa, si tanti videntus, proponere audeo ex permissu.
certus, quae ad eos dicuntur, quibus loquor, non
tutas minus voces esse quam si silerentur.
Affero ergo, ot in compendium dicenda contraham
rationem, qua R ex Christianissimus insolentiam Bran-
deburgicorum castigare, eosque ad sua tutanda re-
vocare potest; excitato potente in media Germania
aduersario, nulli suspecto, caterum satis iuris viri-
umque habente, et siquis recte suggerat, occasionem
obuiis Braphiis arrepturo: Quod eadem opera ad sancien-
dam

## Folio 49v — 00068782:0112
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 50r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000112.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
dam pacem, ad restabiliendam Regis in Germania nunc
pene amissam potestatem, et ad resuscitandum Rhenanos
simile amoliendis longe a Rheno, nunc impune in innoxios
grassantibus armis comparatum foedus, aliaque etiam
maiora plurimum valiturum existimo.
Certum est ad Regis Christianissimi honorem per-
tinere, ne Brandenburgices audacia sua impunita
sit. HLimirum ex quo Electos ille Acticis tumul.
tibus eum honore quaestuque exivit, credidit prin-
ceps gloriae avidus, posse se tuto maximis Furopae
rebus misceri, et, in quam velit partem, inclinare
fata. Accedit studium impotens religionis suae
cuius protectoratum affectat, inconciliabilem Galli-
cis rebus. Inflammant animum generosum, et ma-
xima quaeque infra se deputantem, blanditiae Hispano-
tum. Caesac ipse plurimum defert consiliis eius, pa-
titurque crcumspectionem frigoris sui, calore eius ari
mari, malo aliis temperamento t; Auraicus autem ve-
lut tutorem defensoremque veneratur. Nec ulla slida
ecus cum Gallia speranda conciliatio est, partim of-
fensae memoria diffidentiam factura; partim certo
eius

## Folio 50r — 00068782:0113
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 49v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000113.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
eius a Suecis dissensu, quos Gallicarum partium esse et
Franciae et Sueciae interest. Quare non ante Branden-
burgicum Gallicarum partium fore crediderim, quam
Sueciam Caesarearum.
Haec ergo si illi sic abierint; certum est ad maiora au–
denda, invitatum iri: gaudentibus Hispanis, nactos
se principem, qui laudeat aliquid suo periculo; ipsorum
bono, Galliae detrimento, etiam cum Germaniae, si opus
sit, exitio.
Id vero ceteris praeveniendum esse existimo, quibus pa-
tria sua cara est, compescendam que nonnihil saluis
Germaniae rebus, pronititudinem principis, ono aleae
iactu de salute etiam nostra contendentis. Idque par-
tim experimento poenae imprasens, sed quae admonitoria
magis, quam exitiosa sit; partim obiectis imposterum aq–
geribus; quibus subitae ebullientis animi exundationes
coirceantus. Idem exemplo aliis erit, et discet orbis
non Batauorum magis, quam Brandeburgici exemplo
haud impune lacessi Regem. Idque ad famam pertinet,
quae ingens sempec pondus acddit successui destinatorum.
inde enim fiducia aut deiedio animorum, et virorum
militarium confluxus, et studia et foedera, et factio-
nes paulo momento huc illuc impulsae, prout opinio est
de

## Folio 50v — 00068782:0114
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 49r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000114.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
de autore; velut praesagio animorum, et praesumtione
publica generis humani, felicem etiam moxsore, qui
hactenus fuit.
Sed non est consumenda magnorum virorum patientia
in us, qua ipsi intimius, et efficacius eloquerentur.
Id enim, quod dixi, opus facto esse, nemo forte negat.
sed de recta exsequendi ratione quaestio est. Id enim
quaeri debet, quanam arte ille lastigari compescique
ita possit, ut Germania inde non patiatur. Est enim
ea certe Regis Christianissimi generositas, ut absten-
turus sit poena, quae exerceri non possit, nisi cum con
tagio mnbxiorum; maiore gloria ex miseratione in
nocentum, quam dedecore ex offendentis impiorita
te.
Hic prima specie Borussia occurrerit, extra imperium
posita, nullo nostro malo turbanda florentissima pars
virium Brandeburgicarum, inde ei maris aditus
et commerciorum cura, et species quaedam summae
potestatis et Regri spiritus. Et fateor nusquam
sensibilius tangi. Sed a quibus. Poloni non cessere
tantum omni iire, suo, et renuntiationem Comitiis
gentis comprobauere; sed et recentibus beneficiis
obligati sunt, et si des, velle nocere, tam angusti
rebus

## Folio 51r — 00068782:0115
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 52v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000115.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
rebus suis non possunt. Adde, quam diu Brandeburgico
amicitia cum Casare erit, etiam fore cum Loloniae Rege
Ergo Sueci excitandi sunt. sed in omnes eorum motus
Dania pariter Brunsuicensisque domus intenta est
implacabili otrinque memoria, quamdiu eadem
collisionum causae durant; nulla in vicinis et poten-
tibus spe verae conciliationis. Sed et praesens, nifal-
loc, forma suecicae gubernationis, ambigua, et in
multos dispersa, et opportuno mutationibus tempore
in transitu posita, quae parum apta sunt expeditionisda-
bia, et omni pene praetextu carentis. Adde hyemem
maris Balthici horribiliter tempestuosam, cui classem
exponendo exercitui valido necessariam tuto non
committas. In alia igitur tempora rectius ista dise
rentur.
animum,
Borysia ergo missa, vertamus anymum, si placet, ad
aliam propositionem, usque aceo opsorbunam negotiis
prasentibus, ut nunc omissa aegerrime repeti posse videatur
optandam ei ipsi, cui offeretur, nec praetextu tantum
peciosissimo, sed et fortasse iure armatam. Quam misis am
bagibus, ita exequor.
Constat, Saxonicae Domui in Tuliacensem et dlivensem
ducatum appendicesque actionem esse, inde a vacue factis
altimi

## Folio 51v — 00068782:0116
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 52r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000116.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
oltimi Ducis morte terris intentatam, multorum iCtorum
responsis approbatam, nunquam dimissam, acriter in iudiciis
in conventibus publicis, in pacis tractatibus depugnatam
eti Brandeburgicus. Neoburgicusque possessione superiores
fuere, cum huic Casar Hispanique, illi Gallia et Ba-
tavi fauerent.  Ab eo tempore saepe de amica compo-
sitione tractatum est, parato etiam nuper Weoburgi-
co, sed Brandeburgico se supra iura credente.
W’estphalica autem pace ea lis tacta non est, quod
Saxoniae Elector, nunc regnantis parens, superstiti-
osius, quam ipse Casar, et quorum intererat, pacem
Pragensem colens, vix monasterii atque osnabrugae
audiri pateretur Legati sui vocem
Nunc vero ea tempora sunt, ut Rex Christiani ssimus
eadem opera et Saxonicam domum, hactenus si nihil
aliud certe non inimicam; in meditullio Germaniae
potentem, et Brandeburgico opponendam) sibi deuin-
circ, et Brandeburgicum vlcisci possit, summa iuris
specie, ac ne imperio quidem improbaturo. Sunt enim
qui Brandeburgicum optarent trans verso quodam
ictu maleratiora doceri.
Nec Casur in Saxonem quicquam durius statuefit,
veterem amicum, innoxiumque vicinum. Duecia
vero

## Folio 52r — 00068782:0117
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 51v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000117.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
vero etiam applaudet, accedente illorum voce Principum
qui nunc per Moguntinum pro pace loquuntur; qui vero
Saxoni amici, certe quam Brandeburgico amiciores;
Roguntinus Bauarus, Lalatinus, Hanoveranus
W’uctembergicus, Darmstadinus. Ex quibus Mogun–
tinus amicitia; Wurtem bergicus ac Darmstadinus re-
ligione; Palatinus et Damstadinus affinitate; Bauam
rus et Hannoveranus ipsa indifferentia consiliorum
erga haxonem, omnes communi contra Brandebur
gicum affectu, et pacis in Germania stabiliendastum
dio, et animante Franciae aura, qua Coloniensis quo-
que et Monasteriensis aflati sunt, facile iungentur
irober
Danca vero, intima Saxoni necessitudine nuper iun–
da, etiam successionis ei spe delata, si forte Rex
ce
fraterque orbi obirent. Ita ingentia Saxoni in impe–
rio studia; extra imperium Francia, Anglia, Suecia
Danca favcentes. Magna subsidia vigendo iuri.
Superest Lutheranis odium in Caluinistas, recente
Brandenburgici felicitate, et in subilitos suos Lu
theranos duritie inflammatum. Hoc a ministris
Latheranis graviter animatur; his Catholici
sese communi eausa et propria pruedentia iingunt.

## Folio 52v — 00068782:0118
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 51r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000118.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
Scio, in Saxonia Caluinistarum castogationem non illuben
ter auditam, et ab auxilio Hollandis, ferendo, auersas mi-
nistrorum artibus animos fuisse, et nunc illis indignum
videri, Aareticorum causa (id enim Lutheranis quoque
Hollandi censentur) imperium in periculum connici, et
terras Principum Lutheranorum vastari; quod Darmsta-
dinus, Saxonis ex soroce nepos, omnium maxime
nuper expertus est, Brandeburgico milite nunc pari
verborum renimque contumelia in Catholicos Mo-
guntinos, Lutheranosque Darmstadinos grassante
Vnde intelligi potest, praeclaram Catholicis, et potectrici
nunc eorum. Franciae, occasionem offerri satagendi
terum suarum, denuoque Lutheranorum in impe–
rio Capita trahendi in partes contra Caluinistas.
Sed hic obiectio aliqua remonenda est, fac enim
inquiet aliquis, livensem controuer siam recrude
scere; fac, Saxonem quanta maxima potest contenti-
one lura sua resumere; nonne communis omnium
amicorum pariter confessio mimicorumque vox erit
negotium esse a prasenti causa, et Aquensi Clivensique
pace, alienum, et ad comitia aut iudicia Germaniae
obi dudum pendet, aut arbitros, aut aliam ueris ami-
citiae ve disceptationem reciciendam. Certe praesenti
bus

## Folio 53r — 00068782:0119
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 54v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000119.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
bus tractatibus nullo colore misceri posse, nec recentia
mueteratis, liquida dubiis turbanda; pacem autem pu-
blicam, privatarum litium causa, nec momento disse-
rendam.
Verum ad obiectiones ejusmodi, quas certum est non
defuturas, ipsa tempora praeclaras nobis responsiones
suggessere. Dua errim aptior coniunctio, et velut aspe–
ie
ctus, orgendo iuri actoris, quam cum aduersarius pos-
sessione partis rei litigiosae excidit, elactar vicissim
in possessione est, mox amittenda rei, quam adversarius
.U
ad se pertinere contendit? Vnde duplex retentio, per
nos ipsos, aliumve. Possent afferri Romanae leges
Aq
et iCtorum dicta; sed alius debetur ei argumen-
torum generi campus. Hoc loco sufficit pro lege
rectae lumen rationis.
Vtrumque autem, quol diximus, Retentionis
genus hec concurrit. Nam pars Clivensis Du-
catus, ad quem Saxo sibi ius ese ait, est in Franciae
manu, Brandeburgico acerbius etiam, quam par
sit, repetente; contra, olim Archiepiscopatus mox
ducatus Magdeburgensis, hactenus in Saxonum
manu erit, dum feater Electoris Administrator
vivet, morte eius per decoetum pacis W’estphalicae ad Bran
denburgicum devoluendus.

## Folio 53v — 00068782:0120
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 54r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000120.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
Hos tam praeclaros rerum concursus negabit haxo, ne-
gabuntanici ejus, tuto, ne dicam prudenter, omitti posse.
si paulum cunctetur, mox mortuo Administratore Bran-
deburgicum Magdeburgensi ducatui, ut iam vebi fe-
cit, per vim nvolaturum; nullas tunc iuris, nullas
retentionis exceptiones auditurum; defutura autem
fortasse coircendi ejus instrumenta, quae nunc sint
in pronitu, praesertim ubi in quietam clivensis
Ducatus possessionem ille rediisset. Et cur oblata ve-
lut coelitus occasione Saxo non oteretur. Bran-
deburgicus elivensem Ducatum vi invasit; parte
eius vi aliena exutus est: quodsi etiam postro-
ma Franciae vis miuista poneretur, et prima
Brandeburgici fuit, cur non recipiam, inquiet,
Saxoimeum , a praedone praedonis, potius, quam
ut recipiat praedo ipse. Quodsi postrema vis iista fuit
multominor ipsi praedoni caussa querelae est. Quodsi
alii inquient, hoc ipsum inquaestione esse, an Dran-
deburgicus Cliviae praedo, seu iniustus possessor sit.
respondebit Saxo, id vero se velle nunc exquiri
ut postea definiatur, an non sibi potius, domino
vero, quam sraedoni, res erepta, restituenda sit:
nec alienam esse a praesenti tractatuum materia pe-
titionem suam, sed ita cormexam, ut non nisi per
iniuriam

## Folio 54r — 00068782:0121
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 53v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000121.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
gatum iri actionem; tanto intolerabiliorem fore sibi, viro
Principi, replulsam, cum Principibus alioqum pro recupe-
randis suis soleant etiam largiora indugeri; praesertim
obi a iuris remeduo nihil opis, isque indliciorum, qui
in Germania, in magnis causis lentor; ea executi
onis nullitas. Frustra se ad similem, pene iam secula-
rem, patientiam remitti: aut nunc aut nunquam
aliquid agendum esse: nullum pene exemplum
in imperio extare tantae litis periuris formam
finitae, et pacifica executione terminatae; quare
frustra sibi occini spes tam manes, si praesentia
et solida amittantur.
Hac Saxoni, haecamicis ejus, haec ipsi partim Fran-
ciae in promtu erunt, si quid alii vociferentur. Li–
quida damabunt, illiquidis, compensari non debere
Fateor At poimum hicnon compensatio, sed in
rem actio est, ubi is, qui possessionem amisit, antea
vi confessa, ac proinde non ivre, quaesitam, liqui–
da certe confessaque exceptione a rei vindicati
one repellitur. Quare circa clivensia a Frar-
cia occupata nulla vis retentioque daxonis
quae velut illiquido nixa culpari posset, sed inter-
uentio est. Circa Magdeburgensem Ducatum
aliqua

## Folio 54v — 00068782:0122
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 53r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000122.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
aliqua Saxonis retentio est, sed haud dubie iustai dum
Brandeburgico nondum petendi ius patefactum est
Cum vero Brandeburgicus ne tempus quidem devolu-
tionis, seu aperturae expectarit; sed in ciuitatem pro-
vinciae capitalem praemature involauerit; saxoni
non prabita tartum causa est maturandi quoque
Exceptiones suas, dandique operam, ut liquidae
reddantus, antequam extincto Magdeburgensis
principatus possessore, petendi Brandebuogico ius
fiat, sed et imposita necessitas est, prouidendi dum
sibi amici operque, aliaque Brandeburgico virium
diverticula sunt, ut transigatur negotium, omni-
aque ita constituantur, nequid imposterum in se
vi agi possit.
Nec pacem ideo differri patet, quae vix, nisi ingratiis Brandebur-
gici, fiet, cum alieno, imperii cilicet Principum, maxime Rhe
nensium periculo, bellum gerat, nisi domi ei oriatur, inque
ipsis intestinis surgat validus a Saxone metus.
1
Caesare pro Brandeburgico contra daxonem non depugna
turo, sed et ab Hispanorum instigationibus priuatis, re-
dituro ad curam publicae salutis, oblato cum Francia, foe-
dere in Ottomannum: plerisque aliis castigationem aliquam
Brandeburgico non inuidentibus: Hollandis necessariam
sibi pacem salua salute quantovis emturis: Denique
ratione

## Folio 55r — 00068782:0123
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 56v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000123.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
ratione ipsa confessionem omnibus hanc expressura: cum lu-
cretur nunc Brandeburgicus non tantum accepta ad militem
sustentandum pecunia, quem ille interea aliorum principum
spoliis alit, sed et dissoluto aere alieno, receptis que vebibus, quas
ei olim Hollandi velut oppigneratas aeternum retinuissent;
aquum esse, ut aliqua Saxonis quoque ratio habeatur, qui
hactenus ne in partem quidem ullam venerat iuris sui.
Iaque omne componetur tantum velut impensis Hollando-
rum, de quorum vebibus foederati, cum franciapro arbitiio
disponent. Ha fortase futurum est, ut haxoni ex Magdeburgensi
Ducatu, Brandeburgico ex Hollandorum spoliis satis siat
nulla pacis mora.
HHaec sunt, qua publico satis faciant: uti certe decet
semper a Principibus maximam fama iistitiaeque haberi
rationem. Nunc dicam, quid priuatim Franciae aliorumque
nonnullorum intersit; quam Francia aliique pacis studiosi
Principes, praesertim Catholici, quorum caput Moguntinus
1 suscipere debeat
oneris curaeve partem, et quid inde ilis vicisim fructus
onere longe maioris, nascatur.
A Francia haxoni opus est duplici auxilio; altero
necuniae occulto; altero approbationis, suffragia, assensus
publico: pecunia ad armandum, si opus sit; assensu atque
autoritatis commodatione in tractibus pacis. Illud
equidem

## Folio 55v — 00068782:0124
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 56r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000124.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
equidem manifestum arbitror, parum commotum iri Brandebus
gicum solis Saxonum verbis, dum armorum absit metus. Nec
in tractatibus pacis futuris interpositioni Regis cessurum, cum
enim eousque offensa procedere veritus non sit, in causa dli-
ena, quid ab eo pacifice obtinebitur in sca
Caput ergo cauisae esse arbitror, ut Saxo animetur ad ar-
mandum. Animabitur madis duobus: primum subsidus
quibusdam pecuniariis subministratis; deinde arte tractandi
Principem, ingenio praeditum peculiari, ut Erfordiensi ne–
gotio apparuit, cum Reiffenbergius, Regis Christianissini
et Electoris Moguntini autoritate instructus, ita insinua-
vit sese Principis animo, eousque eum rationibus ne-
scio quibus perpulit, ot, rem, prudentissimo cilique incre-
dibilem, capi Erfordiam, vobem magnam, ditionibus suis
imminentem, sibique multiplici iire obligatam, non tan
tum aequo animo pateretur, sed et vellet iuberetque, invitis
caeteris e axonica domo Principibus, ignorantibus que
consiliariis omnibus suis. Quodsi res, a spe omni aliena
et, ut videri poterat, rationibus Principis aduersa per
hominem ignotum alteriusque religionis, omnibus que et
cognatis et consiliariis aduersum, impetrata est; quid fu-
turum putamus, si negotium Electoris rebus otilissi-
mum, nec speciosum tantum, sed et, licet rigidissimus
censor examinaret, solidum et quaestuosum, et quidem
misso

## Folio 56r — 00068782:0125
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 55v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000125.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
fallor, an semetipsum hic legatar deignauil leibnitius.
misso eius ditionis religionis que homine, iisdem plane a Fran-
cia Moguntiaque praesidiis instructo, caeterum minus obserua–
bili quia privtato, nec suspecto cuiquam, quod ad dissimalan-
dam initio aimorum causam necesse est, et fortasse non
paucs grato proponeretur. Profecto, pene sponderi de
successa potest. Accedet religionis velum, et in Caluinistas
odia refricabuntus; et aemulatio Principis excitabitur
ut intelligat, spretum se iri in imperio prae Brandeburgico
quem dignitate praeit, si praeclaram adeo occasionem bene
gerendarum rerum dimiserit; tantoque dedecus fore
maius iquianto contra parens ejus prae Brandeburgici
parente autoritate eminuit. Malta hic non mefficacia
dici possent, quibus capi queat animus Principis retine
rique, si ad specialia descendi locus pateretur, nec plerague
a domesticis illius prouinciae rebus penderent, quae intelliqi
non possent, nisialtius repeterentur. Haec ergo executioni
servanda sunt. Idem plane filio Electoris onico, quod
parenti, ingenium, et, quanquam iuveni, iam mascula
proles non via; firmanienta domus, et studiorum
Consiliorumque satis alte impressorum cum ipsa familia
perermatio. ( quod eo dico, ut appareat, haxonicam D
mum semel in partes tractam retineri posse.
Subsidia quae Saxoni decenenda sunt, pro ratione
armorum definici debenta Arcano tantum opus est
et

## Folio 56v — 00068782:0126
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 55r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000126.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
et dissemulatione consiliorum non difficili, Aeque enim aut
Casari, aut Brandeburgico suspectus haxo est a Mono non
transtuceat cum Francia negotiatio, facile aliquis colos
dabitur ecus armis, eum praesertim tota nunc Germa-
niae armetur.
Armandi autem ei principi commoditas summa est
Habet enim, etiam sine fratribus cognatis que, quan
quam fratres in publicis negotiis belli pacisque ab ipso
pendeant, ditionem amplam et opulentam, plenam no-
bilitate promta et bellicosa, ut certum sit, nullo negotio
militum, inquam duode cim millia lectorum militum  educere posse suis
subditorum de eterris, praesidiis intactis, id que intra aliquot septima–
nas; viginti autem et amplius millia, si paulum spatii
detur, quae etiam in ditionibus suis facile perpetuo
aluecit.
Haec quanti sint, manifestum arbitror, cum totus Bran-
deburgici exercitus, quem nuper ccluxit, demtis Caesare-
anis auxiliis, viginti millium numerum non valde
ex cesserit. Et contraxit tamen ille in onum omnes
vires suas, provinciis interioribus pene nudatis,
ubi nullus ei ab hoste metus aseque enim, credo
de Saxone vel per somnium cogitatum est tanto
maios erit terror (terror autem sufficit) si improviso
ad Albim in ipsis Marchiae finibus fulgebunt haxonica
arma. Ita subito habebimus Germaniae pacem,
Branle
neque enumde
lelectu loquor)

## Folio 57r — 00068782:0127
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 58v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000127.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
Brandeburgico, qui solus post Hispanos idurantis belli fax
tubaque est, Auraicumque iuvenem magnis mutandae for
tuna spebus inflat, in angustias coniecto, et receptas in
Clivia vebes, iactura Magdeburgensi luente, iustissima poe-
na, cum eas a gratia Regis sme onere quietas acci
pere noturerit.
Maximi inde ftuctus Regi Christianissimo nascentur. Ita enim
suo tantum arbitrio faciet, aut potius dabit pacem, quod in
omnibello finiendo caput est, cessante illa indecora specie
quietis per vim expressae, nec armis alienis, sed precibus
amicorum, et suae malerationi dlementiaeque, et Christianita-
tis saluti dedisse videbitur, quicquid a summo rigore re-
mittet, iuris sui: et ostendet hreminem se impune lacessere
et posse se ignoscere supplicibus, castigare insolentes.
et conciliabit sibi potentem Germaniae Domum, eamque Ele
ctoralem, cuius rationes atque id, quod interest, rationibus
Franciae non pugnent, sed conspirent: cui nec cum Suecia
nec cum alio franciae amica necessitas imposita sit inimi–
citiarum: quod contra Brandeburgicum inconciliabilem red-
didit Francicis rebus. Conciliabit autem solide, du-
raturis semper amicitiae causis. Nam a laese semeltam
capitaliter Grandeburgico perpetuus havni metus,
et a Francia auxilii necessitas erit; contra Franciae in-
terest, in resuscitandum foecus Rhenanum, pro Brande
burgico

## Folio 57v — 00068782:0128
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 58r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000128.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
burgico Brunsuicensiumque parte namissis, haxonem trahi
Foederis autem Khenani otilitas tum maxime a Francia
percepta est, cum extinctum fuit. Nam si conferucatum
suisset, nontantum Principum Rhenanorum terrae nunc
non diriperentur, sed nec Caesareani Brandeburgi cique
exercitus, Rheno Mosellaeque imminentes, arma Fran-
ciae diuiderent. Huius foedleris redinte grandi
velut basin dabit Saxo armatus. nam Rhencani prim
cipes in foedus proniiimprouiso nunc velut dilu-
vio oppressi movere se atque arma capere non possunt
nisi respirandi copia detur, quae non dabitur, nisi fa-
cta pace. At eoiem tempore, quo pax fiet, foedus
Rhenano simile concludi operae pretium erit, stabili-
endae paci: mitiis autem focderis statim milite opus
est, quem tunc haxo, magna foederis pars, oppor
tune secum afferet in foedus.
Hoc autem foedere solide, stabilito, nullae amplius
e Germania orientur tempestates tuebandis ra-
tionibus Regis  satis ab hoc latere munitum erit
Gallia latus atuto alio vertentur arma, et sivera
sunt omina atque efficacia vota nostra, Rex Chri-
stianissimus decretam sibi a prouidentia expeditio-
nem in brientem, domi secubus, mari aggredietur.
conspirin-

## Folio 58r — 00068782:0129
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 57v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000129.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 8 lines, status machine
Conspirantibus in idem terra Casaris armis. Inde tranquil
litas Eucopae, et salus Christianorum, et amos publicus
et applausus generis humani, et apertum iter maioribus
Franciae fatis.
Sed haec alibi iusta dissectatione secutus sum Nunc
propositionem hanc concludi posse arbitior. Satis enim
nifallor, explicata est summa ret; cetera minutiom
executioni debentur.

## Folio 58v — 00068782:0130
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 57r); this page is its left half.
# No recognised text on this page (recognized).