# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/35254/text
# Catalogue record: 35254 — [für J. Chr. Boineburg: Breviarium Consilii Aegyptiaci] Consilium 6_cum
# Incipit: Summa. Maximum eorum quae scripsi
# Date: 1672-09
# Sender: Leibniz — Addressee: Boineburg, J.Chr.
# Akademie-Ausgabe: AA IV,1 N. 016
# Other printings: -Klopp, Werke, 2 S.177. -Klopp, Exp. S.65 (dt.). -vgl.: Foucher de Careil 5 S.7.
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=35254&katnr=869%2F1A
# AA IV,1: its series at Leibniz-Edition Potsdam I (non-commercial use): https://leibnizp1.bbaw.de/de/edition
# In the Akademie-Ausgabe: AA IV,1, p. 383 (PDF, Leibniz-Edition Potsdam I, CC BY-NC 4.0): https://leibniz-potsdam.bbaw.de/fileadmin/Webdateien/bilder/IV1text.pdf#page=383
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068768
# Title: Leibniz-Handschriften zur Allgemeinen Geschichte LH 11, 3
# Folios: Bl. 214–221 (from the shelfmark LH 11, 3 Bl. 214-221): 16 pages, canvases 433–448, page ids 00068768:0433 to 00068768:0448
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068768&page=433
# Lines: 1,136 recognised on 16 of 16 pages, mean confidence 0.94
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 214r — 00068768:0433
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 215v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068768/jpgs/default/00000433.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
Consilium
sumima
cum
Maximum eorum quae suscipi possunt
facillimum eorum quae magna sunt
periculi expers etsi frustra susciperetur
praesenti destinationum lineae ita consentanemu,
ut quasi destivatum v praemeditatum videri
possit; admirationem queorum aucturum, qui pro-
fundam estam consiliorum inter se connexorum sapien
tiam le miracle du secret appellant.
ad dominium maris et commerciorum efficacissimum
non nisi praesentium apparatuum superfenis de-
rendum
Sublicum amorem deletis odiis suspicionibusque L paratu
Daturum Arbitrium kerum et Generatatum Christianorum
rum
Staet viam posteritati quo ipsi L ad ausus Alexandieas
sine amittendae occasionis meta dintius non differendum.
Historia consilii.
Chrissiu 6. maximi semper in rebus humanis momenti
Eeu sesostris aique na magnae ortis parti deminatus.
fuit
onsilium istud, etsi temporum inguria nescio quomodo
ex animis hominum deletum, olim tamen maximis
Sapientissimisque viris e placuit, velut sola rud
rerum Chri unicum restanrandarum rerum hri-
stianarm instrumentum.
Prima cius origo fuit a captivo. Cum enim Thilippus Galliae
et Richardos Angliae Reges Expeditionem  mari–
timam suscepissent in terrum sanctam, et pto-
lemaida cepissent, Philippo inter captivos obvenit
Arabs ma quem historici vtem vocant, ego sapiente
fuisse credo, nomine Caracux, is à Rege de belle
g ratione interrogatus; praedixit Christionis
omnes in terram sanctam expeditiones fiustra
fore, nisi gus,  reguum everteretur
philippus ita probavit, ut statim verti arma voluero
in Aegypluni: at Richardus Arglus quispe reguum
Hierosolymitanum devoraverat noluit: Philippus
iratus domum rediit. Richardus irritus coeptorum
reversus dosum postea fecit tentandae Aegypti, sed
ante executionem obiit. Secuta est ergo in
Aegyptum expeditio in concilio Lateramensi per luno
centrum III. indicta, ubi Christiani egregies pgresso cum postea
rescro qua cuqu portimi dissenti enter se, neque enim
ini capiti suberant, nec Cardinali selasio capt
duci sapi satis obtemperabant; partimimpriden
fia, quod clode affecti, sunt. At Ludivicus S.
modicarum si praesentibus Trancicis comparetur
virium princeps datum avo a Captivo supradicto
consilium, exequi constituit, in et felici aggressrro damia–
tam coepit, sed ut ipse ad Barones Frauciae doini relictos
scripsit cum nimis in interiora terrae processissent
pondum maris fluminisque domini circumventi victi
captique sunt. Si content fuissent litore subacto
reliqua accersitis majoribus viribus facile adjecissent,
postea bella inter Galliam Angliamque secuta has Christia-
nis cogitationes ademere etsi Leo sar Armeniae
Rex et Cassanus Tartam Christianos ad invadendam
Aegiatum solicitaret et Petrus Cypri RexFrapcicis
Venetisque Auxiliis instructa classe subito Clexan-
driam redegerit in potestatem, cui tamen
retimende solus imper Gruad

## Folio 214v — 00068768:0434
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 215r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068768/jpgs/default/00000434.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
lnum tantum ex eo tempore praeclarum consilium
captum invenio a Francosco Ximenio Cardinali
Episcopo Toletano Hispaniae tunstro, qui inter
hes sapientissimos Terdidandum Castellae, ema
nuelem Lusitaniae, et Heuricum VI. Angliae
Reges foedu invadendae b. designaverat, quod
morte ferdinandi Hissaria ad Anstriacam
domum delata, unde aemutationis inter duas
potentissimas amilias Europaefamilias materies
alia longe consilia nasci fecit, turbatum est.
Maximo tamen documento quam non sint haec vana
et a praxi aliena, quae tantis vinis approbata fuere
scribente ipso Rege Emanuele hisverbis: Equidem apparet
Deum hoc specialiter tempore velle, et manifestare
quod haec sia sit volurtas, et nobis praeterea po-
mittere hujus diei victoriam, in quo prande superest sperax
cum talis expeditio haec sit, ut majorem sub coelo non
valeamus consequi gloriam, quam in ea vel vivere vel
mori. Nescio an a non haec eodem aut majoriiue
nostro tempore dici possint. Uti ipso 6. ita munita
non est et tunc, nec ita custotita cum non ampliusedes
imperii sed provincia sit, distractis alibiviribus et vero
rectius ab uno L. quam a tribus istis Reribus conpunctis
res suspipietum, cum praesertim ipsi Lusitani antin
maximi semper in rebus humanis momenti 6. fuit
mari hubro affuturi.
eit enim chinensium colonia est, aut chinenses  ipsius.
mater scientiarum; frugumee, miraculorum naturae ar
tisque. Alex M. ibi sedem imperii stabitire, e se in
sestructa sepetiri voluit, pomperus
Alexandris recilligere vires Attonius Angustosocius
a
6 oportu nissumum imperii locum judicavit; Angustus
victus ibi aut
cum victo Antonio in provinciam redegisset non senatus
sed suam esse provinciam volurt, et prohurbit ne quis
senator equesque Romanus illam se niscio adiret, Mero de–
seratis rebus imperio, am dejiciendus praefecturam
6 sibi postulavit a senatu. Habila pro Imperii Romani
Horreo, fida florensus donec s a saracenorum
2 Et pero ab ex tempore
 Asiam Eueonu
cacifa omar ccupata dgere autie  talam, Hissa-
Garaceni in mare desien
Africcnque usque in ipsam Eucopam
inam Graecium, potestitiam extendere, donerin
Europa a trancis et Normannis in oucule a Cruce
signatis, et Tartaris, ac denique repressisunt is in de
stinic intr se dissensionibus. attridi; at in Aegypto
tamen semper indulati prpe certum estam
missam Aegyptum solan esse causam terrae sanctae
a Chhristianis rursus amissae, et sa Mahometanisim
in oibe conservati, qui in everat, ut pennta ex
vise
veretur semper funt facilis tentanti Alexander et
caesar et Augustus et saraceni nullo negotio cepere
n
Almericus per Hierosolymitumue modicarum virium prin-
ceps, in eo erat ut cairojam obsessa totam Aegyptum
caperet, cum pecunia acceptr princeps avarus obsidionem
solucit uibis sibi posteritque postea exitiose. Cardi
nalis quoque pecagii et Ludoricus S. parum abfuere
ao subjugatione,  non nisi
iis causi impediti
quibus occurrere in nostra phe est, dissensione
Chripianorum quae uno Rese expeditionem suscipiente
nulla est et quod litore nondum ocenpato mu-
ritoque in interiora processissent. Et vero hmannel
Lusitaniae RexsC solum tegipto occupandae pare
fore credidit, ut ex literis ejus ad monmelem eimenium
scriptis constat. Iaque eo tempore quo Aegyptus longe
potentior munitiorq proprii scilicet imperii Malo
uta reserdanti sedes erat A linis
M

## Folio 215r — 00068768:0435
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 214v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068768/jpgs/default/00000435.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
nunc vires provinciaa suae ambitiens causa alio e
rentibus, et incolis ipsis exosissimis. Novissim Ncstio
seculo Otiman Turcarum imperator transferre volebat
sedem imperii Constantno poli fairum, sed a )ani-
Jaris ad notentibus strangulatus est volente provi
dentia, n ut hac ad subruendum imperium Tur-
cicum cuniculus Christianis apertus recinquveretur.
propositioni coren
pronositionie pum
Expeditio Sca efficacissima ad summam
rerum. Summa rerum est, quod maxime optari a6L.
cum raioe pt hoc non est chimaerica Monarchia uni
versalis in Emopa quam in Europar,s per vimi et
intercemionem sibi parare non impium tantum sedctat
et ineptum: verum Arbitrium rerum, directio univer–
calis, Generalatus Cristianorum Advocatis Ecclesiae
reduntio cum titulo primogeniturae; huic amor
universalis, pupa ipse obligatissimus on  Gallia
inscholam Eucopae militarem, confluentias prae–
clarorum arte etfortitudine ingeniorum, imporium
oceani e Mediterranei maris, dominamonmerciorum
orientis erigetur Ut nihil dicam ditulum e
Jus imperiitotis Orientatis quod dudm aliquando
apud Francos fuerat, ipsis restitulum iri
Bellum Europaeum inousultum. ibi exigno velut bolo
objecto majores spes perduntur. Quantuli est v.g. aliquol
mibes ad Rhenum aut in Belgio capere et inferea sibi
ipsi figere metas, a praescribere durum illud non
plyultra omnibus aliis armatis et in suspiciones melqs
erectis, et rud odia coactit. Unde non tantum inquietur
perpetua sed et commerciorum Ranciae necessaria id in
clades, calteri ad ea prohibendaque firatarius. tn
unde necessario paupertas, et subtralhi rerum sec
na
rendarum nervi. Cuq contra quiete in Europa
ma durante res Gallicae semper eaut in majus
si vel grmercia jola sectemus, quibus ily semper
quolannis recipit Fa quam emitbit
6. prae caeteris orbis regionibus impraesentiarum
digna tentari Est Isthinus mundi principalis, potissima
orbis majia conjingens, hon nisi circumnavisatione totiu
Africae vitabilis orientis ocidentisque vinculam. Imperium
commune et velut stapula necessaria (necestario
enim ibi exonerandae perces, postulante rerum
natura) commerciorum indiae et Euro pesi; oculus circum–
jacentium Regionum sola florens in medio deser
s
forum incredibili etfertilitate et populositate. Olim
horreum imperi Romam nunc Ottomannici  cui linum
cannabimque materiam adnaves necessariam; tum cafe, serbetum
7a
Oritum, et innumera alia necessaria pene sola
affert. Imo il cum constet potissimum peuniam Turcica
pene omnem ex Europa per commercius venisse certu
est, id contigisse per solum canalem Aegypti. Unde
qum olim jure Canonico importatio auri etargenti fa nia
ad Aegyptios Mahumetomos prohibita quod costaL
ret  id ad Erropae ruinam pertinere. Breviti
Ctegyptus est Hollandia Oricntis uut Francia Occidetis
hina. Sed tanto Hellandiae Aevyptus Holcaudia
superor est naturalibus bonis, quanto China fran-
cia est Est enim Aegu ut Aegyptus regio per se
subsistens, quae ide indeque ab inani generis
pene dicam imtiis florens at Hollandia ex vicinorum
Gluctibus religionumque aestu crevit, nec nisi vicinom
aliorum stultitia f aut  divisioni bus substitit.
Reditus 6: hodicus ad s anrimilliones ascendunt cum
tamen in summa Tuicarum juctantia et negli
gentra commercia plane pessundata sinf. Dim
passa cavi, ante quitam tremaleu, tantui prese
su
peditamet

## Folio 215v — 00068768:0436
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 214r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068768/jpgs/default/00000436.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
oturam tribus ad quatior usque cerstenis sculita
Sentatorum millibus emit: et mnilominus exiguo
illo tempore prodigiose detescit, adeo atTurca
sultano nihil eminus praedum cum reverso partiente.
soli Bachae Cairi ob immensas illas divitias
tricunale praefecturae tempus praescriptum est.
sed ha praesentio reniaentrae sultam dex
Aegysto rediturue minutiae sunt, si cum ilispu–
cabus conferrentur,  ex tanti momenti
regione flancia dicura
mtperceptura
esset. Sola jam si sol ausila norum socierate
litatur; domina futura Commerciorum Ocientis.
quae mundi ptotistima sunt. Quis enim jam
s
Capul bone spec navigaret, cum omnia cirius,
et re mplui prontiora e recentiora per
Aegypsum afferrentur. Haec velus vetus
ommerciorum via fuit non ante dete-
tam navigationes novi orbis, qua veneti
et Genucnses, et liberae permaniticivitates
cum illis connexie adeas opes verere Tunica
tytannis alias haves quaerer coegi non quod
melion hova illa, quia, sed quods necessaria
esset.
Si Francia quae Mauufacturis toti
Emropae Eindie praevalet, aut mox
praevalebit etiam chomata orientis
ad se trahet, quis ei cum d ea de commerciorum
arbiro  divitiis, et potentia disfutabit. Seda
parva loquor: constat Lusitanos totam Indium
orientalem imperio, subjecturos fiusse, si exercitus vo
quos illuc ducerent habuisset. Tramcia tot ex meyrindes
quot illi millia mittere potest inapetum per oegyptum
captam orientem, nec Lusitanm militem Francico
quisquam contulerit. Inde in immensum patefactae
spes strataqu aditlexandreos ausus et propagatione
Coristianitini per gen remotissimas gentes etfelicita
temhuma per omnes populos deffundenda via Facilius
est Aegiptum quam Hollandiam, orientem fotum quam solam
Germaniam Domare. riens atranciam Occidens adAri-
striacalsidomnis quasi partito per sortem orbe vemiet,
contalia e Germanica furcico Hisfania Manugnicomelus
liberabitur. Iudissolibis erit maximarum familiarum p
ad id quod utriusque inter est nexus arbiltri rerum
humanarum, quod  dapientissumi Ministri congressuo
apud pytenaeos aliquando agitrevere
Expeditio 6ca Franciae facilis. Flirentissima regio
parata ad expeditionem omnia, ita ut si quid hodie A.
velit ercs vesperi Rex constituat, id cras summo man
coeptum sit: nullo peane strepitu immutatorum consiliorum,
nemine destinata praesentiente. 30000 militum sufficiunt coepto.
tanto. Emanuet Lusitam minoribus longeviribus idem sibi son
debet. Superfluum tantum viriu nec ma pars ut sic
dicam ossensiva illuc vertetur
goptiusditio quod ad naturalia, Nito ili hic faciente quodillic Rhen
C Mosa: at nulla artificialium munimentorum comparatio, totu
Aegyplineo litore munimendis carente, et facili adirique notho
maris dominos. satis navium trire miumus jam in promtu: in
credibilis ad ver semel prospere coeptae famam volonum ex
toto orbe concursu erit. Transportatio exercituum maritima
hoc commodi habet ut disciplivaoroque, anima rei militaris exa
ore servari possint, morbi enim maritimi in navigatione tam
brevi nullio momenti. Omnes pere terrestres internam S. expe
disiones infelices fuere. cOnter parvum exiguum pos
potest massilia in Aegyptum iri sex imo aliquando 
septimanis. Ludus nunc est navibus trgncicis percrrrere medi-
terraneum mare, naufragiis alicujus momenti laro audito
si landiam versus accesseris, jam tduas tertias Aegiptiaci
itimeris absolvisti, tuta Melitae trancis obligatissimae statio,
tuta campadosae.
Regio valde

## Folio 216r — 00068768:0437
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 217v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068768/jpgs/default/00000437.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
Regio Ualde sana, Christionis po magis quam Tuicis
quippe  a peste Turcica plerumque immunibus. Potest
moceri pluriuum relationibus commodo admodum se in Ae-
oypto vixisse, praesertim ob aquam Nili, qua nulla in
erbe terrarum sanior, ut adeo infebris ardoribus tuto liba-
tum
tur: et vero Nitusa est medicus generalis regionis. Homo
qui vino carere velit, in illa regione Mauritanotum more
vivens non dependet dietim ultra nres (sols) ders:
albos. Mense Junio, qua Nilus opundare incipit, pestis si qua
(ob Furcarum negligentiam tale enim olim nihilerat) re-
tionem afflixit, cessat, inde durat inund atio ad mense
usque derem Novembrem, ber Januarius Febrnarius, apti
agendis in campo sicco rebus, etsi tunc nonnihil pluat. finis
Martii, Aprilis a, verotus tempestuosi. a fine Majiad
initiu medium Jumi calor intolerabilis. Hinc tempus eligi
potest rerum gerendarum. Scilicet manitima tempore inun–
dationis aut ventolam non ideo minus facile capientur mu–
menturque, nisi placeat uno impetu agte omnia.
Militia Aegypti ita numerasitur. Spahiorum id est
equitum levis armaturae novem millia; Hastatorum
aquitum seu hustaferakaorum aliquot millia; Janiffe–
rorumverorum, (nam magnus est titularium numerus)
quinus millia. Asapporum quatuo nullia, qui scilicet
gamtororum simiae sunt. Sed si omnes milites titulares
pariter et veri, stipendia habentes computentur, confici
poterunt 36 hominum millia: traeter hos militia  at
At militia Begiorum, Zaimorum simariotarum Ara-
bumque campestium, quae scilicet cum Haribanno, nrobili-
tatis apud nos comparari eotest centena millia confi-
cief. Sed siendum est lanizaros utcunque numero paucissimos,
pernere caeteros omnes et impune rebellare, magnosa-
de indicio debilitatis caeterorum. Omnismili Jam Janitari
quam spahi ad rebelliones perpetuo proni sunt, Bassas ipsos
BSaepe Beii primarii ab ipsis occisi, saepe Bassae ipsi in
vincula conjecti. Caeteroum, ponis illa militia imbellis
Aegyptus enim plus quam a dirobus seculis hossem non vi-
dit summa ibi Turcarum securitas, ut ex iis quoque ap.
parebit, quae mox de munimentis plane collatit
t eio in genere nihil Orientalibus dimaxime Negyptiis -
belliu. Beii Zaimi, Timariotae cateraque nobilitas, erabesue vel
Mauri resrinis dabitatores Turcis infensi, ad rebelliones
juncti inter eraepe insolefceptes Turca ne punire quidem
auso, quod exemplis didicimus relationibusque forum qui
interfuere: tota Arabia vicina ad omne motus erecta,
Jugumus ubi poterit exccessura, quod tot nuperis etiam
ta motibus testata est sed de his suo locoubiplura
um de seditionibus Turcarum intestinis de disciplina mi-
litari apud eos perdita auczaris ipsis ex militibus in Merca-
Munimenta 6 vel maritima vel terrestria: Mari.
tores plerumque versis.
tima ad mare mediterraneum vel rubrum. Munimenta
ad mare mediterrancum potissima: Alexandria, Rossetum
Damiata. Alexandriae duo Castella, sed in plano posita
sme ri fossis propugnaculisque, ideoque nullius momenti ad
vim sustinendam, nec aqua duleus intis Rosseti ad ostium
Nili itidem exiguum castellum sive fossis propugna–
culisus. Damiata quae tantum olim negotii Christianis fa-
cessivit, hodic miserabilis: caret enim muris. in apiceurbis
castellum, un in quo nihil forte praeterquandam turrim
vetustam. Bogas ad ostium Nili prope Damia-
tam est cupellum quadratum quatuor turribus sed de-
pressis instructum, quodrum sed plane nunc apertum
est, nullisque portis clausum. Haec omnia sitoris Aegypeia-
ci ubi Francis excendendum, propusuacula sunt.
Ab altera parte litus maro rubri etiam nelectius.
fues et Alcossir duo portus Aegypti ad mare rubrum
fues etsi Armarcutarium maris rubii si diis placet, non
non nisi misera quadam turri rotunda mutritum, in
qua 22. tormenta servantur. Alcossir, etsi portum
habent isiguem nodre nisser est vicgs. caetera
era

## Folio 216v — 00068768:0438
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 217r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068768/jpgs/default/00000438.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
Tibith suagnenu, Messava, vix. al aliquit
centenis mulitibus instotiuntur facile a classe Lusita-
nica trancicae juncta per mare rubrum veniente, occu
pauda. Ex mediterraneis, sola quae resistere possit,
quae oppugnari mereatur: Cairus. Sedcum non sit mu-
nita, nisi maignitudine sua, et nonulositate: possit
vero ignibus, et exclusis subsidis, quae a Tureuco imperio
non nisi longinqua et sera venire possunt commeatuque
arctato facile ad deditionem redigi, non est
quod de hoc victoriae complemento dubitetur. Sed
teriuncis captis, ipsam ac proinde commer
et ua
eiis sublatis, Cairum per sa collabi necesse est.
Etsi autem plurimum pulveris Nitrati in Re-
gypto conficiatur, panca tamen in ea sunt tor-
menta, et in ipso Castello Cairano, nunquar
aliditum est ultra triginta tormenta displodi
De Examinavimus quoque statum vicinorum totius
Syriae manimentorum maxime maritimorum.
Taphnis, Larissae, Catiae, Naniones, G, Asta
et
qa
conis, tasfae, seu soppes carmiclita
Gazae Ascalonis appes, et  in phoenicia
Acconis, Tyli, sidonis, Berythi, Biblii, Tripolis
et vero, comperimus ibique castella esse eniserabilia
velustate collapsa, neglecta, incustodita nulla.
in ipsa suria Alexandretta sola maritima-
rum consideratu digna; sed nihil ibi munitum,
domus lapidea pancae. Tantum prope ipsam est
payas castellum  lapideum, non ultra munitum.
etsi in extremo maris mediterranei acumine positum
En totum mediterranei Maris litus uicum notis res
erit. In ipsa Cypro vicina munimenta egregiat
Nicosia et Famagusta a Venelis structa neglectio
Turcarum collapsa. Caeterum duae tantum sunt
mediterraneae syriae urbes confideratum dignae.
Aleppus et damagius. Sed rae aut sequentur for
tunam manitimarum, aut commerciis subtractos,
collabentur
6 surcurrere aut nop aut enon nusi tar
dissime aegeerrime  potest. Primum quia nihil
minus suspicabitur, nisi aosipsi prodinus, quam Ae-
gyplum, petitum ipi; egrediente hristiana
classe, metuet potius Candiae aut ipsis Dardanellis
constantino poli: deinde ubi exscensio facta erieac
nis Fraucice exercitu captis primo impetus mariti-
ud sane succurri nullo modo protest.  Hae
ergo cerfissine in potestate statim erunt, et in ipsis
nervo rerum. At fairo et medeterraneis sud ceurri
non nisi tardissime aegeromeus potest. Quia non
nari, sed terra. Terra autem difficillimo itinere,
per te ia arenosa et ab Arabibus inferta tali ma-
nino tempore Aabiae deserta, et inter angustias
ubi centena millia a viginti millibus excludi possunt
N difficillimum est tale iter terrestes e vento, arent
ferentes, non nisi certo anni tempore suscipi potest,
quo neglucto nihil potest toto anno geri. Ut taceam
posse ab exercitu Bristiano ingediri occupatis prope
Alexandrettam pylis Syriae omniesse unmunicatione
palaestinae et fyriae cum asia minori f intercipi
relictis tantum longissimis dufficilli imisus circuitibus
quos facile  impediat persa cujus terrat tali casu
ab exercitu Turcico deserta et montes evita-
turo radi necesse sit Quod si interea flos
Turciae militiae in Eurona ut in polona fan
gariaque uccupata est, pro perdita capta erit
Aegyplus, nihil enim tardius exercituum
Turcicorum motu, incum in regionibus tam desertis
qualis magna Turciae pars est, copiarum ultio.

## Folio 217r — 00068768:0439
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 216v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068768/jpgs/default/00000439.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
citique commeatusmire sit impeditus. At miles per
profacias Orientis, Mesopa tamiam soriam, Cappa
dociam sparsus tam est exiguu ut aegretuendis suis
sie
sufficiat, nec quas alu ad ia Aegyplum defen
est
dendam acudrentibus indefensas in predaqus ic
vicinorum exponi necesse foret. perditis duplicato
u
fortasse damno, dum c Aegynto frustra succurre.
retur, et provinciae quoque reliquae a custodibus
desertae amitterentur. denique s Aegypti aditu
terrestri potentissimum hostem facile excludi vel hoc
indicio est, quod Tamerlanem, lomita tota pene Asia
in Asatam quoque contia sultanum Aerupti ndertem
Sultano Turcico in trophum capto contra
sultanum quoque Aegypti duodecies centenis millibus tendena
duoces ce et
tem originta Mammeluccorum milliam aditu Aegypt
locata, cum dedecore repulere
Tuicicae potentiae decrementa sane majora sunt
quam vulguscresdat: maritimis hic potissimum viribus opus
quae nunc apusus turcas nullae et generatim regro magis
magisque deseruntur commercia devercunt: et hc
ola angetur extra imperii moles, corruptis  viscera,
lice
corrumpuntur, sbi omnibus subitum aliquando casum
daturis, modo fit aliquis qui nonnihil impellat. In hoc
uno subsistit fortima Turcarum quodnunquam deffendunt
sua semper aggrediuntur aliena. Hinc illis arbitrium commo-
ditas, successus coeptorum: possunt totas suas vires in unum
locum convertere et aggredi, imparatos, experti a tot
seculis, neminem interima latere ac tergo imminere.
quae utinam eos experientia aliquando fallat Asi
Atsi vel semel duobus locis dissitis poten i diver po
tenter occupentum oepto certa nuperi  ruina est.
Sultanus ipse vilis ingenii, avarus libidinoss, alteri relin-
quens imperii habenas; samzariis pariter et sahis invisus
Incolae pauperes sciunt enim divitiis Nabalis fatum inmi-
pere) nec liberis operam dantes, qui oneri sunt. Hinc nefan-
dum poluam  fadoniae crimen, et in media polygamia
contematus sexus maliebris Commercia in Judaegrum e
Mristinnorum nami, non minus quam manuficia et
agricultura, et pasteratus: Turcis sub mitetiaae praetert
ignavam vitam agentibus. Hispanico ritu. potissima divi-
tiarum sultani pars ex duropa affluitper canalem
Aegypti. At Reditus annui sultam ne cum trancicis
quidem ex magnorum virorum sententia comparandi.
justitia apud eos publice venatas, hinc cogitari potest,
quis subditorum amor erga judices: et tamen hoc inter
polissimos acquirendi modos. Ibraimo sultano praesentis
parente, Mupti et visirius quaedam ornamenta seraglii
vendi curabere, ut satisfieret militiae. Thesauri
qui  sultona quolibet in separatis Concamerationibus sultani
collectoris nomine inscriptis, velut sacri custodiuntur
pretiosa potius, ut geminas, vestes autaea, quam pecu-
niam continent qualia in casu necessitatis non
Milisia Turcica in
facile inveniunt Emtores
 manitima quidem nullis qu plane
nomenta est cormuptis, nescro qua negligentia prae-
cearis folimanui institutis cu si institossent successo
res in tanta ad navalem potentiam commodtate,
formidabiles essent orbi tercarum.Nunc a
genelis compulsi intra cardanellos, sub ipsius constan
Carent
tinopolis invenia se trepidi rerepere
fere velis, nec nisi remis utuntur, ligna pro navibus
sine delectu cadunt, majoribus navigiis destituuntur.
quidam Beii Archipelagi habent ansulas cum
onere alendi certum mumerum triremium, qui ad
1 aspirdeu ditur. Ged qui eisnati hoc
eu
3

## Folio 217v — 00068768:0440
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 216r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068768/jpgs/default/00000440.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
et parum metuendum. Cum illi praesertim
moe poralarum Barbaricorum praedas
agere, quam triremeuse duas, in quibus omnes
um opes consistunt, periculo exponeremalint
Militia Turcica terrestis generatim corruptissima
Chaximus olim rerum militariu apparatus constantino
poli erat armamentaris egregie instructis, hode
omnia ad quotidianos usue oorrogantur. provin-
ciae a Bachis instar regionum bello capta rum tractan-
tur, et inolarum liberi saepe stro mancipiis polo-
nis constantinopoli distrahuntur. Ingens est numerus
militum titularium qui quasi imilitatorum priviletia
corruptis praefectis obtinuere Janstariolim caelibes,
nunc plerius maritati, et mercimoniis artificiisque ad
uxorem liberosque sustentandos impliciti. H Ad iuphi
velli Hungaricum fhvam horrebant, non sne
reditimis periculo. Spahri speriatim inprimus Asiu-
tici in inserabilem statum reducti
a
ipsius sultani
en
mabile
qui meminit ab iis Datem suum occisum.
vites, munc jungere se coguntur, ad sustinendum
qualecunque tentorium. Absoluta est eorum ruina
per reba  rebellionem postremam Hasan
passae Alepi, a spahis inprimis sustentati. Spa-
horum verorum (deuta militia Aegypti, quae
separatum habet instituti genus) novem sunt
pe imperium millia; Janferorum verorum
viginti. Hodie janctari frunt etiam qui Christiani
nunquam fuere Olim Novatiatu 6 seplemus anno-
rum excrcebantur, hodie momento reanturs annuo
ad summum spatio exerciti. Olim effi prefecturae
mintores meritis, mine ditium filiis constantia opoli
intra militiam educatis ceduntur, Fama consun.
turopoli fuit proximum bellum Hungaricum ideoma-
xine coeplum ut Janctarorum spahiorumquevetum
ruina absolveretur. Et vero. anno 1664. Vultra
120 in 12 millia, flos militiae Turcicae ad S. Gothar–
di montem periere. Visirio, dagente, ut etiam
debilitandi periculo extinguantur spe
 ea consilia agitatus  novae aliquando militia
cum a imperii,
obedientiores alitque legibus circumstrpta instituenda
Timariotae, hud redeunt, Ergnt turcica centeria
hominum nllia sunt componunt Militiam, ut sic
dicam fendalem, ex in terrarum dominiscertum
servorum militum numerum seum adducere coactis
conflatam. Timariorae Europae conficiunt centena
hominum millia. Beglerbesatus Natoliu sederim mil.
ilium est, cui s Caramania syria cyprus, aliaquvi-
cina ad triginta millia ascenderint. Reliqui
capadocue Armenia Mesopolamiae. Gera
Asio majoris regionuque aliarum persidivici–
triginta sex. Ex hes
patet solos neque Europaeos nec per sdi vicinos
morum ad quad
Aegypto suiccuriera posse, quare non nosi
quinqua quata millia supresse etsi extrema
a durcis tententur. Quaeram tamen quam
difficilis tentusus motus, quam facilis exclusio
ab aditu Aegyati, quam matura in desertis
illis ruina ex dictis patet. Nec verohis mruma
datis, semelque aesis, ulla reparandi exercitus rerumque
restituendarum spes est. Tarnovius foconus insignis miles
jam Solimanni tempore dicebat exploratum esse, Turcas
omnibus suis punibus in unum collectis, vix conficere poe
60 millia lectae genlis.
Nunc de Inlestinis

## Folio 218r — 00068768:0441
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 219v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068768/jpgs/default/00000441.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
Nunc de intestinis Turcarum divitionibus
ruinae praecursoribus dicendum est. Sapientes viri
cum considerarent, non posse fingi Gubernationem ma-
gis brutam et tyrannicam: unum hominem eumque alsur–
damus potentiam habere absolutam, iustitiam prorsus
esse venalem, sniseros p subditos plane opplessos ad
desserationem usque oppressos totas gentes male conten-
tas, et fame morientes hominibus in deserta diffugien-
tibus, ut tyranuidem praefectorum vitent,: mmpunitatem
saterum, nulla amplius praenria virtutis ne quodem mili-
taris; praefectos mortatium imperidissimos easu saepe plermumque alsaepe
a pudenda causa elevatos; toto potestatis tempore
cum brevem fore etempeo aliorum angurentur, id unum
agere, ut quam velocissime rapiant certi tamen nec
sibi nec liberis suis rapta quaeri, et hoc ipsum minam
eorum exprimente pongiam domino, acceleraturm: haec
inquam cum viderent viri sapientes credidere occul-
to DEi judicio hujus mimici nobis imperii conservationem
deberi. Sed fortasse mensura eorum impleta est
et f fortasse visitabit etus ponntum suum. Appetut
tempora (velimqu. Perdidit sultanus opinionem snojo
labilitatis sacrae intersuos, jam duobus exemplis ehmani
etibraimi. Omnes etus ministri imo et cognati quasi per
somnium et comvedium velut in comvedia vivunt
non cogitentes instar fungorum e terra nati, igno-
rantes originem suam, nec cogitantes finem.. Nulla
hac generositas, curaque futuri, postexitatis mimo rtali
tatis. Aliquando exigiaialiqui ex stupore fatuli
iugumque generose excuptere conatu sunt, certi jamnihil
deterius evenire posse morte quotidie impendente
Sed caeteris bestiarum instar servitudi antib
misere ignavam quam aeu  generoso periculo
praeferentibus plerumque orcubnere: i scilicet
dix unquam in truperio Turcico acidit, ut dua
Bassa simul  fide conspirarent semper alio
alium prodente. Si simil conspimissent, certa
erat imperii rgina. Sed quod Bastae non poterant
Janctari et spahiegere, hi osmannum eos in ordine
redigere tntantem, hi ibraimum Agaesamtaro-
rum mortem minatum occidere; ab ocidere,
Ii ipsi sultano praesenti adhuc infanti mortem
intentavere. Visirius Cupriulius in animos matis sultam 
i
Pultani aesentis se infinuaverat,  et ut se nece–
ssarium redderet, persuaserat rumam jamtarorum
hinc sedem Constantino poli Adrmanopolin Tranistulit
praelextio metus a Veneta aniferorum 
antea in uno loco agentes in varias habitationes
dispersit, seditiosissimos quaesitis praetexlibus ad
bellis perituros objecit: mais il a porté l’estat
à sa ruine Les janissaires estant la source de
l’Empire Imperptor mncondens horum Consiliorum
haeredem Cupriulius fierum Visirium hodiernum religt,
maudito exemplo: Sultario scilicet jam credente 
satutem vifiri et suam esse complicatas. Eodem
praetextu visirius custodiam corporis, obtinuit, et ex
Albanis gente feroce popularibus suis legit, quae
resaliquando in ipsius sultani permerem vergere
potest. Et haec erumpere poterunt turbatis per
Aegyptiacam expeditionem surcicis rebus. Multa
actantur de sultani cum fratiemalieque simultatibus,
de quibus nit quod dicam habeo. Nunc Bassaum
rebellionibus nil crebrius, ut osim Gazellis telebis
Catenderi, Morabuli in Africa, Hali asta Mleppi
pusistus poproe seati  aedris raetum

## Folio 218v — 00068768:0442
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 219r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068768/jpgs/default/00000442.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
Ali Bassae Aleppi; qui primus segbanos et
sergios Bassarum militiam, armavit quos rancta
ris et spatiis opponeret, quem ipstur Bassa er
nostra memoia Hassari Bassa secuti sunt.
Notanda et rebellio Bassae Bubyloniae, qui
urbem aliquando persis tradidit, et alterius qui
Taurifium. Quidam Georgius Nebi omne Asiae
minoris spahios omoverat, ut postea fassan
Bassa, et post hunc Morfl Bessa Babu loniae
si HassariBassa recta perrexisset, totius etsiae
evertisset profecto sultanum, nullis tunc praesidiis
stipatum, mmililia in ifungaria accupata. Maxi-
mahactenus imperii fl Turchi fellicitas fuit,
quod nunquam duo Bassae simil rebellavere
At ejus rei causa, quod inter se cogitata communi–
care non andent, nec ulla vera amicisia in ter
unijus generis servilia ingenia nascitur: At si
quis primeps extrane eodem tempore prodito
nem tractaret, cum diversis, is certe solus
est modus diversis simul locis iem indendium
tale excilandi quod Aegyptaca expedi–
tione haud dubie futurum est Et vero minc
Bassae nescio quomodo ini multis locis emanci pavere
sese. Bassa Bassorae fere absolute regnat,
coacta est porta interponere tertium inter Bassam
Alepi et diarbequit, Cochabiensis in montana
se recepit enindit dedidicere tandem aliquando
consoctudinem istam sive raditionem veleremi
stultorum illorim qui beatitudinem putabant, chor
da a sultano missa suffocatum mori. Absolu-
ta est Basses. plerisque in provinciis potestas, nec nisi
vastitate ac miseria populorum in officio continem
tur, cum miles eorum que si que colligant, diu
At ubi pluribus simul
locis enumpet in cendium ubi porta bellis poteti
substistere non possiti
magnis externis simul variis plocis distinebitur
sebseura secura erit rebellio  et infalli–
bilis plane rebellio Bassarum limitaneorum.
usi adeont non sit res impossibilis, ipsi
Bassae Aegypti persuadere, ut divitiis sins salvis,
provineiam prodat, exercisu scilicet nostro
semel ingresso. Neque enim ullus illis in principe
amier, nec nisi servili metu continentur cuqus
etiam a male gestis rebus Constantinopoli
dorda iniminere videat, ccedibile est
matura cum Christianis pactione sibicia
sutem opibusque suis consulturum rctum cur non
ignoret, felicem sibi apud et quietam, et affluente
cum honore vitam fore: neque enim pulandum est
odium in Chistianos adeo inexplabile esse, cum
plerique nulla penitus religione ducantur.
Christian quoque in Tuicia plurimum conferent ad
sicessum tantarum merum. Nam Europaedo
stantipopoli, Cairi Hierosolymis smonaeque numerus
ingens hi Christianis osubditis oppressisit
so ducibus per se in ausuris pro ducibus erunt in
hac rerum omnium conversione constat vero
non mercatores Ctartifices, sed et rusticos  toto
pene imphio magnam partem esse Christianos.
Rustici Christiani plerique se in deserta rempere,
moneana, et sylvas saltusque recepere, 4
 Hungaricvibello nobissimo
oaupata

## Folio 219r — 00068768:0443
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 218v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068768/jpgs/default/00000443.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
ut in Armenia Cappadocia spna exemplo Maroni-
tarum et Curdorum. Hi vel soli dicem macti
s in Europa, peloponnesiaci seu Moream, Albani,
Graecio Bulgari ferocissimae gentes non nisi duces
occasionetus desunt, prodeundi ex latebiis asse
rendique sese in libertalem. Nihil de insulis,
Cypro, tesbo, Lemno, landia, chhio; Mecopato
mia Media Armenia Curdis implentur Aeguntis
originarii Christiam cophthi sunt. A saepe gen–
tes dud dura servitate praessae subito erumpentes
magna. imperia opilionibus ducibus occupavere,
iea Arabes Tartari Turcie ipsi. Georgevicius
qui per intiua Natoliae et Caramlaniae deserta
viam sibi fugae quaesivit, satis nobis deseri–
bit earum bires statumque nihil  ab eo tempore
mulatum, nisi quod magis efferatisunt. Nam
Tuicas reddi, quod quidam offerebant ne vo-
lunt quidem erae fecti provinciarum, ne reditus
imminuantur praelio ad Agriam commisso)
fama erat curcus caesos, quo audito omnes
Albaniae, Epiri, Illysrici imolae copelam averant
ad arma, quis nebitos ipsi principes quoque
Gransssluani tuallachii Motdavi dorgiani
Christiani sunt, in Curdia quoque quidem sanghia–
isunt hristiani. Et huc sunt quae Emanuel
Lusilaniae per ad ximemum scribebat de
mistianis in sultani ditione ad Aegaptiaci
ditione ad omnia promtis, modo protemftruro
prea arma fulgentia cernere daretur.
Maronitas constat armis a se sermlitem
Luicicam depubisse harum vidim Drusi chri–
stianorum Europaeorum inpalaestinam expeditio-
nes suscipientium reliquiae sunt. Exlorum po-
peritate sunt Emires Tyri et sienis, hodies
promti ad res novandas et Christianis faventes,
ut Emir Fecardin etiam in Ptaliam ejus rei
casu causa iter susceperit, horeatus nistianos.
ad Aegyptiaca peditionem si quis audisset.
Et non multis inc annis quidam vienus Ara-
bum Emis nemine caussam conjectare aente,
Regi Hispaniae secieto dona nisit, haud
dubie meditans rebellionem de quibusrebus
omnibus relationes accuratos habemque. Et nuper
sobrinus Euciri Fabra F cognatus quidam et
successor  Fecardini Fratribus Minoribus,
ReHierosolymitanis magnum favore
testatus est. Deni qua de quibus omnibis) fidas
relationes habemus. Denius compertum est gliscere
jater ipsos lanctaros et spanios in ipso seraglio.
fectam quouquandam semichristianam, de qua
prudentes viria bonum aliquid cum tempore rebus
gumanis angurantur. Dominante Deo in medio
tilequam a divisconibus Turcarum intestinis abea
impricorum suorum
subnectam tantum aliquid de divisionibus Turcarum
in visa Aegypto. Dudodeeim in ea fangriacis seu
Pris creditae provinciae partes hi ex vetista, familiis
cum eradicari non facile possent haeceditatii relicti
sunt, pendent Timariotae ab ipsis, hinc cum potentes
se sentiant, ad minimas quasque occasiones turbant
ausi sunt dejicere hassamm summa pte,, et carceri
intlnderes, sacesiore a fultano slagilato tuca

## Folio 219v — 00068768:0444
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 218r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068768/jpgs/default/00000444.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
pene dissumitare coacto, quae pumre non nisi per–
gendae provinciae periculo potest. Sunt multae
aliae re fuere Aer in Aegypto turbae
ex quibus recens illa Achinet tassae Ae-
gypti superioris anno 166a Et notabile est
um terraemotus ingens et postea comela anno
1664 appareret,  id a multis pro ausecrio
rebeltionis Aegyptiarae magnae habilum fuisse, concuprente
conspirante tun rerum statu, et Arabumitam
Aegyptiorum, qui simarioras constituunt, quam
viinorum cofiratione quorum mintia i
quae genis ii infesta Turcis caelerum disciplinae
nihi
imipatiens vagubunda, nec nisi sartarieo more
in praedam militans noadvenis potius hostibus
ut in praedam partem veniat, quam sua de
fendentibus nulla lucri spes conjungetur. Sd
et ipsorum santaroum reliquaeq inisitia si-
pendia ia summa in egyato insolentia
est simul Lmotitia impentia est hostem
at
a multis omnis vi centum quinquasinta annis
Aegyatus vidit nullum; nisi hos ipsos inte-
stinos hostes pacis, qui saepe jactant se caeleram
omnem Algypti militiam pro nihilo duere
etsi ipsi ad decem millium numerum non acce-
dant. Et vero reapse illi arbitri sunt rerum
usque adeo ut ausi sint Bassam ipsum invincu–
la conjicere, Bejos triucidale, aliaque et vindi-
caturis a sultano missis extrema mirdari quis
atali non videt apampino adventatate in Egro
paeo exgriitu omnia fore plena divisconumi
desperato a furca auxilio si, praeertim alibi
Nunc aliquid de Diinis Aegypti Turcae.
distineatur.
non subjectis dicendum s est, ut judicari possit
quantum nobis ab illis sces metusve, talessunt
a Catre  Mendionali  Turcici imperii
Arabes, Abyssimi, dungalita Numidae aliique
africani,; ab orenti li persae et Geoorgiani.
constat Arabes diu a Turcis dure mabilos incipere
assirare ad libertatem. Adem Bassatus in Aralia
felici sedem, pulsis Turcis recepere, neque in Laxa
ad Sinum stersicum, nec in Bassora ad Arabicum portae
portaeratio habetur. Rex ipsorum Arabum va-
gabundorum Turcas non minus quam hostes avet
et ideo per desertum vagatus quolidie mulat sedes.
abscondilos habent fontes ne turcis aliquando in
vasuris  inoescant. et Turga lis Certum
est syriam Arabiam, palaestinam Ategyptum
ideli supra
din fermento esse nec nisi eum de
dixi principem Hrabem Regicum Rege Hispaniae
alium Emriem eum Italis principibus consilia con-
mudnicasse. Expectant nos si sapimus fata.
stum Christiani
titae
Nubienses o Aegyato procimi
aunsere fidem manis ob nastorum defectum, quam
affectum erga Mahomesca, facile reducendi si qu
caum taliau ds impen erumpart. post
dungalam, et sennaar prosimi Abysstui
gens, quae homnies vilissimo pletio aestimat, et
pro  nagatohiis Europaeorum artificiolis vendit.
rende facile nobis copiat hominum, qui primis
belli nostrum incursibus objiciantu Abassino fortusse
ent ds
cossu
ujcanis
5
+s in egyalo raine

## Folio 220r — 00068768:0445
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 221v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068768/jpgs/default/00000445.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
possunt a Lusitanis. Ingens Abyssinorum
anso
in Cophtios affectus, velut fraties sociosus sacrom
communi intrisque Alexandriae patrianta). Ace-
dit peculiaris affectu Atbyssinotum in terram sanctam
quam crebris peregrinationibus honorant, et sub Turcica
potestate esse indignissime ferunt: Homines tota
Africa faule emes, si cordillos margaritatue facti
tias cultellos, fortices, aliaque id genus opera altuleris,
quare nec dubitendum Abyssinos multa nullia in
s nostros concessuros, cum Cairum una sepe die
dupelteni homines venum agantur: isti etsi annis
nondum exerciti, sunt tamen patientes soli slimatisque
tasi
et primis hostimm furoribus objici possunt
quis ex ercilus chrisianus somillum arcedat, facle crescet
ad centera lux tum ascitis his hominibus tum fra-
bibus Numidisque confluentibus ad praedami stultum enim
est credere, hoc hominum genus religine duci.
Georgiani etiam in pace turcas infestantes, quid non
facient bello accenso. At sersae plurimum momenti affe.
rent ad Turbantas res Turcarum n oriente etsi enim
a tempore Reris Ablas, qui egregiis victori multis cla-
dibus Turcas affecit, nihil amplius ausi sint, post receptam
a Turcis Babyslonem; ardent tamen in eos odio amplaca-
vili recirisi nuntium nostrorum armolum expectabunt
dictum est de Dicinis Aegypti, dicen-
dum nunc et de vicinis franciae, ut appareat
quis abiis sses metuso. in huropa ad t.
In Considerandus hic primum luperator et Im
perii status. Imperator, prudens, gravis solidus;
plr metu quam spe ducitur, consilia fovet tuto
oentore
ubiue publicabilia Ostendit reapse, nihil se imperii
statuum libertali detrahere ade assemit potius
quam perdidit, (ut antecessores metuebant)
in Comitiis autoritatem, osendit enim statibus nisi
accedat autoritas sua, eorum deliberationes esse
arenam sine calae. Ita sufficiones a sua familia
in aemulan transtulit. caeterum suscepta semel
forsiter executus est, foederatas oppressos fideliter
juvit id unim denique potissimum agit ut imperio
ut pronens ditionibus suis securitas ab omni curopaeo
Apaticoque goste constet. Cumque cercum hac
expeditione in 6. olide stabilita  omnis
ab curopaeo parcir Asiaticoque hoste metus ei
auferatur  nullum est dubjum certum est
non obstiturum. Nam quis dubitat, quin optatur
sit rancum Turcamu collidi, singulatim formic
dabiles sibi.
Sed quaeritur an etiam non
et etiam an franciae
tentum an non obstiturus,
contra sutm agnilio futurus sit. CAe primum
ven potest, ut ipsemes; Surca invadatur bello
cilicet polonico, rebellibus auxiliaturo. Quod
si fiat, py et utique Francis arma sua. Sed
ponamus id non futurum fateve difficulter ad
divadendum furcam adducetur, nisi necessitas
eum ad conservandam Poloniam cogat. Et vero
cantionem a Francid haud dubie desiderabit.
Sed nulla certior, quam si reapsa Francia invadat
iltem plcumat
Aeggulum. si interea subsidi aliqua laesari
rcupse praestet, ad augendas in Hungaria copias,
specie domandorum penitus rebellium. Quae res
turcam vet ne eais in ama lasarea ata
suecos hurcasque feliater
repulit

## Folio 220v — 00068768:0446
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 221r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068768/jpgs/default/00000446.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
ordinem aucta intentum et viribus. Iluc versis
Afiam uudare coget.
Polonia nunquam periculo supremo propior. Turca
ei minatur. Amici Colacci, defecere, qui olim otto-
manuum in bello Chotimensi maxime repulerant
Turca tunc a Tyrae transitu prohibitus, quem nunc
cum volet, habebit impotestate. poloni fortitudinis et
fidelitates famam bello suecico amisere cosaai
sub hac Regeorre conciliabiles, quem odere. Factiones
residuae. Trustra blantimur nobis, Tarlosos et Co-
facios ipsos met poloniae perniciem non permissurs
ne Turca nimis vicinus fiatigsis. Nimirum haegentes.
praesenti lucro ducuntur. percur si non subigere
ad percurrere vastare Turca totam poloniam
ad vistulam utque potest.  Nullus ergo metus
nobis a Polonis, ores haec, ut si d
velit Francia acerrime furcis sint restituri.
Est enim in Franci ita enim reconciliabetur nobi
citis Regi quicquid adhuc fra gcicas parses.
refficit, mrgent se Moscis, caesarique habebit
Turca, cur ubi totas imperii vires impendat a
tergo interea de improvise periturus. Si
paulum argenti sufficiet, ad potoniam
egregre animandam. Quanto rectius id quam
in Angliam aliquando facuram hostem impen-
detur. Interest aesaris quoque adesse Polonis,
si modo illi a Polonia cautro perseverationo,
et a Franciaschceritatis.
Moscum Polonis laborantibus
affore, aut certe llagniam a Turcis capi non
passumum aegre laturum rationis est credere
s At ab Anglia Poma Hollandia.
toit se
inide lmetuendum est, ne illi Expeditionem Aegus
ptiacam nolint. Et inprimis Batavis in
extrema necessitate positi, possent ad Turcae
jungere sese, specie sm mavigationis suae in
mediterraneo stabiliendae, quo nihil formidabi
lius, cum constet tarris non nisi maritimam potem
tiam aut potius industriam deesse. Excusabit
os necessitas ut olim Franciscum, L. nec focimia
na Religio, quae nunc in illis regionibus qiscit, usque adeo
Turciee inonaliabilis. exosa, ut Romana. Batavorum
vis in commercio, maxime drientali. Hoc illis diffi-
calter sanferet Francia in ipsa India ut nunc sunt
res nisi per Anglos Lusitan osque. At ita ipsis An-
glis Lusitanisue potius quam Tranciae ilucrum
cedet. At si Francia tenea Aegyptum, poterit
ipsae extendere dominuum in Indiam orientalem
Longe rectius quam ex steril Madagascare, (allum
longiqus quam ipsa Aegyptus dissita) aut ex surata,
ubi supplices pori  trami precario nec nisi Mer-
catorum forma agunt. Sed nec domini etsi
in India nit achorreret francia, sufficeret
hunc canalem Aergutum tenere, ad commercia
Indiae in ipsam vitato Atricae circuitum derivama.

## Folio 221r — 00068768:0447
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 220v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068768/jpgs/default/00000447.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
unita
Haec una Holla commercia Hollandis extor-
quendi ratio est. Per vim non extorquebetur, nisi
Anglia Lusitaniaque ascita, at ita lucrum cedet
n illis cedet sumtus nobis. Per artes non
nisis eam eo pnestatis patiendae inserae sordium
pudendarum se demittant aliae nationes, quo
Batavi, qui ideo viliu ven id fere lucrantur, quod
deniq defrondant suerms instar Judaorum. Una
ergo restat via,  breviore detegamus commerciorum
rationes, quarum  nos magistri simus possessores
soli. Equod occupula Aegypto Francia obtinebit
Caeterum, nec posse eos nec pesse velle posse
velle seno expeditionem Aegyntracam impedire
manifestum est, tum quia non nisi sero scient,
tum quia conffirante contra Ottomanuum Europa,
d est Frmncia simul et Anstriaca domo, non
est vegendum, ut se opponat in Europa quisquam
Praeterquam quod exiguae Batavorum in mediter.
imnenta
raneomari vires. casses autem Ellic tenere
difficile. Nec vero illi facile invadent, nec
milite nec instructi nec ducibus ad terrestre
exercitis
certamensaptes quod illis Francica temere
adeo lacessita sine auxilii spe imminere B. dan
condemnante eos huropa immineret.
Generatim aut Angliam aut Batavos aut
alium quenquam Expeditioni Aegyptia cae
inpedonento fore modo imperator conffiravent,
nulla verisimilitudo est,
Susitani
etiam aderunt Franciae eerpplum in varenti ex–
8
atet
sino bul
marirubro. Hisfani Caesare semet implicitis, non
nisi applandent, qued enimillis, nenc nisi de
semritate sua cogitantibus optatius, quam a Turcae
metus Caesarem, a Gallico se liberari. Et .
Et possunt hic fundamenta jaci solidae duarum
pobentissimarum familiarum ad bon salutem
generis humdani, et bonum Cristianisini, ineundae
in perpetrum unionis, solidae inquam, in ejus
quod interest, conciliatione fundatae. Vamus
nunc non nisi de sua et per consequens Germa-
inae securitate solicitus est. Suecis alci natura
sipendiarii esse debent ejus principis gristiani,
qui novas res molitur, qui quaerit ire plus ultra,
Id est Franciae. Hab Necessaria illis ad. loget
eos ipsa necessitas ad Franciae semper partes
recurrere. Sed sa in Bri Germaniamamplia
res magnas per Suecos geri posse non magna
vensimilitudo est. Ommbus vicinis in eos intentis,
armatisque. Quodsi Regis (Gistianissimi fussum
atque autoritat Polonismilitent in Turcam hoc
e
tromon
poloris saluti, suecis lucio, Trcancis ononum
palica, et taro epito est
staerectam

## Folio 221v — 00068768:0448
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 220r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068768/jpgs/default/00000448.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 120 lines, status machine
Ex hoc Europaarum incluiationum (alulogo
facile apparet summam esse in Regyptiaca
expeditione securitatem. Neque
Ex his jam apparet summam esse in Aegus-
ptiaca Expeditione secritatem,.. Alum neque n
Emopa quisquam natuendus consfirante fran–
ciae Anstinica domo, faciet clero faciet pontifex
mximus officium sumus Cum nihil ipsi Italiae aci-
dere possit optabilius. Sed pessima ponamus: Europectos
et Anstriacos ipsos inFranciam in Barvaros euntem inva-
dere Suis non videt posse franciam quandenibet 
sistere impune desistere, Turca non persecularo.
non minius quam post gigerinum tentamentum aut san-
diotica auxilia. Jamue causam summ brancia ecora
quocquid curopa habet magnorum virorum
Deo hominibusque justificatam habebit, opendit optimam
vormitatem suam, declamabit in imiscedientes,
resumet priora, nec difficultex cum Porta in gratiam
cedibit, in eo quod utriusque interest fundata.
curus reditus, mari aperto, Sed omnibus pessime
euitibus, quid nisi classis cujusdam exercitusce
Confluet ad Regem tampraeclara molientem
pariter et excellentium ingeniorum hic verae
gloriae in trancia theatrum, nulli ampliqus ca
Cumnae mullis suspicionibus obnoxium cerit
Sed tantae rei consequentias pro dignitate
persequi vastum ae pene infinitum. in
vero
Addo Maturandum esse. Parata
omnia recessaria ad navalem expaeditionem
et in marisima tera regione: adest etiam
quod supersit. Si pax bono Eurquo fiet quae
rectior occupatio militari virtuti ab otiitor
rubigine praeservandae. Jam R ex arbiter telli
pasisus: possunt tempera eveniis eabi non sit
Anglis pariter Hollandisi Onstriacae domiu
arctius illigatis, tum metus eum odomestica
adimet animum Franciae audendi majora
sed fac eandem semper Egropae faciem
persenerare: non eadem Jurciae Aegyptio
erit. Constat Jurcas, et primum inprimis
visirium omnistudio laborare in reformat
on
elades; non unt major Francia est, quam
ut tali infortunio magnopere percelli possit. Periculo exercitus perdendi, tantare spes tantae
Sed cum nemo in mari oecuesurus sit, ne metui
d quidem cum ratione potest. Rechmetuenda
notis quae elagio aut Cardinali aut Ludovico S.
eveneres sermus quid vido et disciptina, ni
nits
regionis eini potest, etiam ex prudentissum
cujusque aestimatione a rerum jam pene
consalium possit, quibus quantum valeataex jam
multis specimnibuslostendit. Sed et quantum interi
ablius et nostri temporis rationes facile ostendi potest.
Exigud Ludovici Si vires,  mare et Nitus in
hostium potestate interiora regionis intrata,
infesto litore a tergo relicto, ne commeatu quidem
suppetente. nissilia ianit ignea, (quae tunc
igis Graecus ipellabantur saracenis tantum,
non et nostris. Faraceni in Aegyato tunc belli
vellis continuse exercitis e magnam partemfero-
ratione munie onia ta. Nec Atatus
etsi coepta infelicia pex. desereret. nd magisqu non
discent mox marisimas quoque ipsa natura ma-
num praebente, et affluentibus apostatulo
quo facto dabitur orbis cristeanus in tremo-
rem seraq erunt et ui fiustra opegea et
quae nunc cum contentu amdilentur. Quid mal
nonne similia furcis capita, nisi quod curba
gerunt? Si samel illis in mentem venerit munire
cissimi circassi Aernati litora tunt pro illius tempor
ratio tantum, sed e honorn tuto est nec senin
artes militares grostras didice
Mantima Aegnpti, quod uniusanni opus erit,
valeat spes Gristianitatis, quam solam
reliquam video
post haec explicata non est quod de Expeditionis
justitia dicam. Quid juston bellosalio pro
bono generis mmani, prprofectu religionis hri–
stianae liberatione niserorum nostra duxilia
implorantium seputero domini, ultione fastus
inguriarumque quas etiam francia a Barbaris
acceptt. ec seculiaria Regi cum porta
foedera pacta esse putor si Candrotica et
majore post nihil nocut famae Regis quod figeris
conatus tertius et ut spero aufficatior esto intereritosus sigerina expeditio justa est ent Aegppti
Candiave desertae. Ter pul fareilicet. Algyptiacu
autis addam Aegyntiacam expeditionemidatuo ica quoque. Vertitur ta momento quod Rex
quid conctu
geliberaiene
hunc meditatione dabit, sed
animatum uHfic gloriae dic menilisff tre rixtu
praesenti consiliorum lineae consgulaneam; acden
nine omissam occasionem fortasse perituram.
Trancia quaerit arbitrium reram possessionem commercioru
maxime orientis, eversionem Htollandorum; Rex
del
lgero
gloriam  Principis magni, omnia ista in Aegypto,
itis dic fidei ho commissorum  expiationi,
hic saluti Nunquam gloria divinat no-
straque arctius ligata fuit nihil mane majus
et hoc amplius titulus imperatoris orienitalis, res obmagnas simul sanctiusque in humianam cogitationem
consequentias non neq praetereunda. Pellum hoc
venit le destituunt verba pluta dicturum, 
fructu saccum titulo, frnctu quovis profano utilius quale maltitudo perum maximorum omnem odinis
probaret ipse Macchinvellus Cibis Christianus obligatus
habebitur Italia inprimis etgermania, in quibus
maxime franciae interest autoritate atque amore valere
devincientur
potestatem eripit. Caetera supplebunt inget
Unimae a quibus cux atque ordus regimen humans
rebus, quae uno mentsictu plura complectentur
quam voluminibus enuntrari posset. Hoc unum super est
dinu asfentionem nii
versiones sertactis ariatur qud macus grattao
is neque
an
potest