# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/35991/text
# Catalogue record: 35991 — Consilium ad Gallos de castigando per Saxonem Brandenburgico
# Incipit: Cùm nuper praesentia Germaniae mala, et eminentem ab omni parte tempes
# Date: 1672
# Sender: Leibniz — Addressee: Frankreich, Ludwig XIV.
# Akademie-Ausgabe: AA IV,1 N. 017
# Other printings: Klopp, Werke, 2, 1864, S.162-174.
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=35991&katnr=864%2FA
# AA IV,1: its series at Leibniz-Edition Potsdam I (non-commercial use): https://leibnizp1.bbaw.de/de/edition
# In the Akademie-Ausgabe: AA IV,1, p. 399 (PDF, Leibniz-Edition Potsdam I, CC BY-NC 4.0): https://leibniz-potsdam.bbaw.de/fileadmin/Webdateien/bilder/IV1text.pdf#page=399
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068782
# Title: Leibniz-Handschriften zu Preussen LH 19
# Folios: Bl. 41–48 (from the shelfmark LH 19 Bl. 41-48): 16 pages, canvases 95–110, page ids 00068782:0095 to 00068782:0110
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068782&page=95
# Lines: 604 recognised on 15 of 16 pages, mean confidence 0.97
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 41r — 00068782:0095
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 48v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000095.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
ensitiur ao Gallor
de costigando per Saxonen Brandenburgico.

## Folio 41v — 00068782:0096
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 48r); this page is its left half.
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 42r — 00068782:0097
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 43v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000097.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
ium nuper praesentia termaniae
mala et imminentem ab omni parte
tempestatem tristi cogitatione obirem
venere in mentem; verere in mentem
nonnulla, quae mihi non minus ad patriae
meae satutem, quam Regis Christianissimi
decus pertinere videntur: Talia
certe ut pacem quietemque etiam extundere
possingideantur possint, Turbonibus illis
qui alienis lacrymis quae stuo sum sibi bellum
gerunt intrune geri posse existimant
innoxiosque involvunt malis non suis.
Ea si tanti videntur, proponere andeo
ex permissu, certus quae ad eos dicuntur,
quibus loquor, non tutas minus voces esse
quam si silerentur
Affero ergo, ut in Compendium dicenda
contraham, rationem qua Rex Christianissimus
insolentiam Brandeburficorum castigare,
eosue ad sua tutanda revocare potest; excitato
potente in media Germania adversario nulli
suffecto, caeter satis guris viriumue habente
ett si quis recte suggerat, occasionem optimis.
obviis Braphiis arrepturo Quod eadem
opera ad sanciendum parem, der restabi-
liendam Regis in termania nunc pene
amissam potestatem, et ad resuscitandum
henano simile fedu
Rheno, nunc impune in ninoxios grassantibus
armis comparatum. foedu aliaque etiam
majora plurimum valiturum existimo.
sertum est ad Regis (hristianissimi
honorem pertinere, ne sgrandeburgicis
Nimirum
audacia sua imfunita sit
ex quo Elector ille Arcticis tumultibus cum
honore quaestuque exivit, credidit sprinceps
gloriae avidu posse se tuto maximis Europae
rebus misceri et in quam velit partem
imclinate fata Acedit studium

## Folio 42v — 00068782:0098
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 43r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000098.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
impotens religionie suae cujus protectoratum
affectat inconciliabilem Gallicis rebus.
inflammant animum generosum et maxima
quaeque infra se deputanten blanditiae
Hissanorumi Caesaripse plurimum
defert consiliis ejus, patiturque circumspectionem
frigoris suicalore ejus animari malo aliis
temperamento 2 Auraicus autem velut Tutorem
defensoremque veneratur. Nec ulla solida
ejus cum Gallia sferanda conciliatio est partim
metu offensae memoria diffidentiam factura
partim certo ejus a suecis dissensu, quos
Gallicarum partium esse et Franciae et
Sceciae interest. Quare non ante Bran
deburgicum Gallicarum partium fore
rediderim quam Sueciam aesarearum.
Haec ergo si illi sic abierint, certum
est ad majora audenda, invitatum iri:
gandentibus Hisfanis, nactos se principenus
qui audeat aliquid suo periculo, ipsorum
bono, Galliae detrimento, etiam cum
Germaniae si opus sit, exitio.
Id vero caeteris praeveniendum esse
existimo, quibus patria sua cara est com
pescendamque nonnihil salvis Germaniae
rebus, promtitudinem prinapis uno aleae
jactu de salute etiam nostra contendentis
Idque partim experimento poenae impraesens
sed quae admonitoria magis quam exitiosa sit.
partim objectis imposterum aggeribus
quibus subitae ebullientis animi exundationes.
cverceantur. Idem exemplo aliis erit,
et discet orbis, non Batavorum magis
quam Brande burgici exemplo, haud impune
lacessi Regem.
Idue ad famam pertinet
quae ingens semper pondus addit successui
destinatorum: inde enim fiducia aut
dejectio animotum Zvirorum militarium
confluxu, et studra et foedera et factiones
paulo momento huc illuc impulsae, prout
opinio est

## Folio 43r — 00068782:0099
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 42v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000099.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
opinio est de autore; velut praesagio
animorum et, rraesumtione saublica
generis humani, felicem etiam mox
fore, qui hactenus fuit
Sed non est consumenda magnorum
Virorum patientia, in ris quae ipsi
intimius vident, et efficacius eloqverentur:
id enim quod dixi, opus facto esse nemo
forte negat, sed de recta exequendi ratione
quaestio est. Id enim quaeri debet, quanam arte
ratione ille castigari compescit ita possit
ut Germania inde non patiatur. Est
enim ea certe Regis Christianissimi generositas
ut abstenturus sit poena quae exerceri non
possit, nisicum contagio innoxiorum;
najore gloria ex miseratione innocentum,
essedtis
quam dedecone ex adversanus impunitate,
offendentis impunitate
Hic prima specie Rarussia occurrerit
extra grabemum posita (nullo nostromalo
turbanda florentissima pars virium Bran-
deburgicarum, unde ei maris aditus, et com-
mercibrum cura, et species quaedam summae
potestatis et Regii spirito. Et sateor
nusquam sensibilius tangi. Sed a squibus
Poloni non cessere tantum omni gure
suo, et renuntiationem Comitus gentis
comprobavere, sed et recentibus beneficiis
obligati sunt, et si des velle nocere, tam
angustis rebus suis nen possunt Adde quamdiu
Grandeburgico amicitia cum (aesare erit,
etiam foe cum soloniae Rege. Grrgo
Nequ excitandi sunt, Sed in omnes eorum
motque, Dania pariter bransuicensi su domus
intenta est, impacabili utrinue memoria
quamdiu eaedem collisionum causae duranti
nulla in vicinis et potentibus spe verae
conciliationis.
C
Sed et praesens
n fallas forma Sucericae ubernatians

## Folio 43v — 00068782:0100
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 42r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000100.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
ambigna, et in multos disfersa, et opportuno
mutationibustempore, in transitu posita
quae parum apta sunt expeditioni dubiae,
et omni pene praetextu carentis. Aode
hyemen maris Balthici horribilitertem
pestuosam, cui classem exponendo exercitui
valido necessariam tuto non committas.
in alia igitur tempora rectius sta
differentur.
Borussra ergo missa, vertamus
animum si placet ad aliam propositonem
usue adeo oportunam negotiis praesentibus
ut nunc omissa aegerrime repeti posse
videatur, optandam ei ipsicui offeretur
nec praetextu tantum speciosissimo, sed
et fortasse ture armatam. Quam
missis ambagibus ita exequor.
Constat Saxonicae domni in Juliacerseme
Tivensem clucatum appendicesque actionem
esse inde a vacuefactis ultimi ducis
morteterris intentatam, multorum
torum respontis approbatam nunquam
dmissam, acriter in judicis in conventibus
publicis in pacistractatibus depugnatam,
etsi Brandeburgicus Verburgicusque posses
sione superiores suere cumhui caesar
C
Hiffanique illi Gallia et Batavi faverent
Ab eo tempore saepe de amica con-
positione tractatum est, parato
etiam nuper Neoburgico, sed Bran-
deburgico se supera jura credente
destphalica autem pare ea lis
tacta non est, quod satoniae Electori
nunc regnantis parers, superstitiosius
quam ipse Caescr et quorum intererat,
pacem pragensem colens. vix Monasteri,
atque Osnabrugae audiri pateretur egati
sui vocem.
Nunc vero ea tempora

## Folio 44r — 00068782:0101
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 45v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000101.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
Nunc vero ea tempora sunt.
ut Rex Christianissimus eadem opera e
suxonicam domum, Gactenus si nihil aliud
certe non inimicam in meditullio Ger-
maniae potenterus et Mandeburgico oppo–
nendam; sibi devinicire: et Brandeburgicum
ulcisci possit. Summa juris specie ac
ne imperioquidem improbaturo. Sunt
enim qui Brandeburgicum constarent
trausverso quodam ictu moderatiora doceri
Nec Cosar in Saxonem quicquam durius
statuent, veterem amicum, innoxiumque
vicinum suecia vero etiam applandet
accedente illorum voce princisum, qui
nunc per Moguntinum pro pace loquuntur
qui fere saxoni amici, certe quam Bran
deburgico amiciores. Moguntinus, Bavarus
Palatinus Hanoveranque Wourtenbergicus
darmstadinue. Ex quibus Moguntinus
amiaitia, Wurtenbergicus ac darinstadinus
religione, palatinus et darmstadihus affinitate,
Bavarus et Hanmoveranus ipsa inifferentia
Consiliorum erga Saxonem, omnes communi
contra Grandeburgicum, affectu, dt pacis
in Germania stabiliendae studio, et animante
Franciae aura, qua Coloniensis quoque
et Monasteriensis afflati sunt facile
Lania vero intima
jungentur necessitudine
saxoni amicitia nuper juncta
etiam successionis ei sse delata, si forte
Rex fraterus orbi obirent. Ita ingentia
Saxoniin imperio studia extra imperium
Francia Anglia, Suecia, dania faventes.
Magna subsidia urgendo juri. Superest
Lutheranis odium in Calvinistas recente,
Brandeburgici felicitate, et in subditos
suos Lutheranos duritie inflammatum.
hoc a ministris Lutheranis gnaviter
animatur. his (atholici sese communi
causa et propria prudentia jungunt
Scio in Saxonia Calvinistarum
castigationem non illubdenter

## Folio 44v — 00068782:0102
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 45r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000102.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
auditam, et ab auxitio stollandis
ferendo, aversos ministrorum artibus
animos fuisse, et nunc illis indignum
videri, Haereticorum causa (id enim
Lutheranis quoque Hollandi censentur)
imperium in periculum congici, et
terras ptrinisum Lutheranorum vastari
quod Darmstadinus Saxonis exsorore
nepos, omnium maxime nuper expertus est,
Brandeburgico milite nunc pari verborum
rerumque contumelia in Catholicos Moguntinos,
Lutheranosque darimstadinos grassante,
quos  Rende intelligi potest
praeclaram Catholicis, et protectrici
nunc eorum franciae, occasionem offerri
Satagendi rerum suarum; denuoque
Lutheranorum in imperio Capita
trahendi in partes contra Calvinistas.
Sed inquiet aliquis, Clivensem
controversiam reciudescere, fac saxonem
quanta maxima potest contrentione
Jura sua resumere nonne communis
omnium amicorum spariter confessio,
inimicorumque voxt negotium esse,
a praesenti causa et Aquensi (livensique pace
eut
alienum, et ad Comitia judicias (Termaniae
ubi dudum pendet, aut arbitros aut aliam
juris amicltiaeve disceptationem rejiciendani.
certe erte praesentibus tractatibus nullo
colore misceri posse; nec recentia inveteratis,
liquida dubiis turbanda, pacem autem publicam
privatarum litium causa, nec momento
differendam.
Derum ad objectiones ejusmodi
quas certum est non defuturas ipsa
tempora praeclaras nobis responsiones
suggessere. Quae enim aptior conpenctio,
rec
 velut asfectus, urgendo juri actoris,
Quam cum adversarius possessione
partis ei litigiosae excidit et actor
vicissim in possessione est, mox amitfenda
rei quam adversarius ad se pertinete contendit.
hic objectio aliqua
removenda est, fac
enim

## Folio 45r — 00068782:0103
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 44v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000103.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
Unde duplex resentio, per nos ipsos
aliumve. Possent afferri Romanae
Leges et Istorum dicta, sed alius debetur ei
argumentorum generi campus. Hoc loco
sufficit pro tege rectae lumen rationis
Utrumque autem quod diximysRetentionis
genus hic concurrit. Num pars slivensis
Ducatus ad quem saxo sibii esse ait,
est in Franciae manu, Brandeburgico
acerbius etiam, quam par sit, repetente.
contra olim Aichicpiscopatus imox Ducatus
Magdeburgensis hactenus in saxonum
manu erit, dum frater Electoris,
administrator, viret morte ejus per
decretum pacis to est phalicae ad Brandebur-
gicum dexolvendus.
os tam praeclaros rerum concursi
negueabit saxo, negabunt amici ejus tuto
ne dicam prudenter omitti posse: si
paulum cunctetur, mox mortuo admi-
instratore Brandeburgicum Magdebrigensi
ducatur, ut jam urbi fecit per vim
nisisisonte ceda involaturum
nullas tunc juris nullas retentionis
exceptiones auditurum defutura autem
fortasse coercendi ejus instrumenta,
quae nunc sint in pronitu, praesertim
ubi in quietam (livensis Ducatus possessione
ille redisset. Et Et cur oblata velut
coelitus occasione, saxo non uteretur?, Brandeburgicus
livensem ducatum vi invasit, parte ejus
vi aliena exutus est:, quod si etiam postrema
Franciaevis injusta poneretur, ut prima
Brandeburgici) fuit: cur non recipiam
inquiet saxo, meum, a praedone praedonis,
potius quam ut recipiat praedo ipse. Quodsi
postrema vis justa fuit, multo minor ipsi
praedoni causa Gverelae est. Quod si alii
ipurers ec nsr in qustmre spe 

## Folio 45v — 00068782:0104
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 44r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000104.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
Biande burgitus (livrae praedo seu injustus
possessor sit respondebit saxo, id vero
se velle nunc definir ex quiri, ut postea
definiatur, an non sibi potius domino
vera quam praedoni, res erepta restituenda
sit: nec alienam esse a praesenti tractatuum
materia petitionem suam, sed ita
connexam, ut non nisi per inguriam
rejici possit.
Se privato
quidem, in ea specie, denegatum iri
actionem tanto intolerabiliorem fore,
sibi Viro Principi, repulsam,
cum sorimapibus alioquin pro recuperandis
suis soleant etiam largiora indugeri.
praesertim ubi a juris remediis nihil
opis, isque judiciorum, qui in Germania,
in magnis causis, lentor ea executionis
nullitas genstra se ad similem, pene
jam secularem, patientiam remitti:
aut nunc aut nunquam aliquid agendum
esse: nullum n pene exemplum
in huperio extare tantae litis per
juris formam finitae, et pacifica
executione terminatae; quare frustra
sibi occini spes tam inane si praesentia
et solida amittantur.
Haec Saxoni, haecamicis ejus haec
ips partim flranciae in prontuerunt
si quod alii vociferentur. Liquida clama-
bunt illiquidis compansari non debere:
Fateor, at primum hic non compensatio
Sed in rem actio est, ubi id qui possessionent
amisit, antea vi confessa quaesitam
liquida certe confessaqe exceptione a rej
vindicatione repellitur. Quare
circa (livensia a Francia occupata,
nulla vis retentuoque saxonis, quae velut
illiquido nixa culpari posset, sed interventio
est.
Circa Magdeburgenem
du catum aliqua Saxoris retentio est,
sed haud dubie justadum Brand eburgico
nondum retendi ig apertum es patefactum est
ac proinde non jure

## Folio 46r — 00068782:0105
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 47v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000105.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
natefactum est. Cum vero Grande-
burgique ne tempus quidem Devolutionis
seu aperturae expectarit; sed in (vita
tem provinciae capitalem praemature in-
volaberit; Saxoni non praebita
tantum causa est maturandi quoque Exceptiones
suas, dandique operam, ut liquidae reddantur
antequam extincto Magdeburgensis Drin-
cipatus possessore, petendi Grandevurgico
19 fiat; sed et imposita necessitas est,
providendi, dum sibi amici opesque, aliaque hran-
deburgico virium diverticula sunt, ut transi–
ea
gatur negotium, omniaque ita constituantur
ne quid imposterum in se vi agi possit.
Nec pacem ideo differri patet
quae vix nisi ingratiis Brandebungici
fiet, cum alieno, imperii scilicet prin-
cipum maxime Rhenensium periculo, bellum
gerat, nisi domi ei oriatur, inque ipsis inte-
stinis surgat validus a saxone metus.
CAesare pro Brandeburgico contra saxonem
non depugnatur; sed et ab Hispanorum
enstigationibus privatis, redituro ad curam
publicae satutis oblato, cum Francia foedere
in Otomannum: plerisque aliis Castiga
tionem aliquam srandeburgico non
invidentibus. Pollandis necessa iam
sibi pacem salva satute quantovis emturis:
Denique ratione ipta confessionem.
omnibus hanc expressura: cum lucretur
nunc Brandeburgico non tantum accepta
ad. militem sustentandum pecuma
aliorum principum
(quem ille interea provinciarum opotiis alit)
sed et dissoluto aere alieno, receptisque
urbibus quas ei olim Hollandi velut.
oppigneratas aeternum etinicissent;
aquum esse, ut aliqua axonis quoque
ratio habeatur, qui hactenus ne in
partem quidem ullam venerat juris
sui.
Iaque omne comsonetur
tantum velut impensis Hollandorum
de quorum urbibus foederati, cum Francia,

## Folio 46v — 00068782:0106
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 47r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000106.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
pro arbitrio disponent: ita fortasse
futurum est, ut saxoni ex Magdebur
gensi ducatu, Brandebragico ex Hollan
dorum spoliis satissiat nulla
pacis mora.
faec sunt quae publico
satis faciant: uticerte decet semper
a Ptrincisibus maximam famae justitiaeque
haberi rationem. Nunc dicam
quid privatim Franciae aliorumque nonnullorum
intersit, quam Francia aliique pacis studiosi
principes, praesertim catholicai, quorum
caput Moguntinus operis curaeve partem
et quid inde illis vicissem fructus, onere
longe majoris, nascatur.
8 Francia Saxoni opus
est duplici auxilio, altero pecuniae occulto,
altero approbationis, suffragii assensus
publico: pecunia ad armandum si opus
sit assenguatue autoritatis Ascommo-
datione in tractatibus pacis. Illud
equidem manifestum arbitror parum
commotum iri Brandeburgiium solis
Saxonum verbis: dum armorum absit
metus: Nec in tractatibus pacis
futuris interpositioni Regis cessurum,
ossenste
cum enim eousque procedere veritus non sit,
in causa aliena quid ab eo pacifice
obtinebitur in sua.
Caput ergo causae esse arbitror,
ut Saxo animetur ad armandum. Animabitur
modis duobus: primum subsidiis quibusdam
Decuniarus subministratis, deinde arte
tractandi Princistem ingenio praeditum
oeculiari, ut Erfordiensi negotio apparuit: cum
Reisseribergius
 Regis Phristianissimi et Electoris Mo-
guntini autoritate instructus, ita insinuavit
sese Trincipis animo, eousus eum rationibus
nescio quibus perpulit, ut orem pruden-
tissimo cuique incredibilem, capi Erfordiam
urbem magnam, ditionibus suis imminentem
sibige maltiplici jure obligatam, non

## Folio 47r — 00068782:0107
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 46v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000107.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
aequo animo
tantum pateretur sed et vellet guberetue
invitis caeteris e faxonica domo Yrin
cipiba ignorantibusque Consiliariis omnibus
suise
Quod si res à spe omni aliena,
et ut videri poterat rationibus Principis
adversa per hominem cgnotum alteriusque
religionis, omnibusque cognatis et Consiliaris
adversum, impetrata est; quid futurum
putamus si negotium Electoris caebus
litilissimum, nec speciosum tantum, sed
et licet rigidissimus censor examinaret,
solidum, et quaestuosum, et quidem
misso ejusditionis religionisque homine,
iisdem plane a Francia Boguntiaque
praefidiis instructo, caeterum minus.
ob servabili quia privato, nec suspecto
cuiquam (. quod ad dissimulandam
initio armorum causam necesse est,:)
et fortasse non paucis grato, propo
neretur. Profecto pene sponderi
de successu potest.
Accedet
religionis velum, et in Catvinistas odia
refricabuntur; et aemulatio (strincipis
excitabitur ut intelligat, spretum se iri
Cm Imperio prae Brandeburgico, quem
dignitate plaeit, si praeclaram adeo
occationem bene gerendarum rerum
dimiserit: tantoque dedecus fore maio
quanto contra parens ejus plae Brandeburgici
parente autoritate eminuit. Multa
hic non inefficacia dici possent, quibqus
capiqueat animus princisis et retinerique
si  ad seciolia descendi locus pateretur
nec pleraque a jomesticis illis provinciae
rebus penderent, quae intelligi non
possent, nisialtius repeterentur. Haec
ergo executioni servanda sunt. Idem
plane filio Electoris hrico quod parenti
jam u
ingenium, et quanquam Juvenimascula
proles non una; firmamenta domus
et strudiorum consilio rumque satisalte

## Folio 47v — 00068782:0108
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 46r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000108.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
impressorum cum ipsa familia.
perennatio; quod eo dico, ut
appareat, sax oncam Domum semel
in partes tractam du retineri posse
ubsidia quae axon decernenda
sunt, pro ratione armorum definiri debent,.
Aucano tantum opus est dissimulatione
7
consiliorum non difficili, neque enimo
aut saesari aut Brandeburgico suspectus
Taxo est: modo non trangluceat
cum francia negotiatio, facile aliquis
colordabitur ejus armis cum praesertim
tota nunc Germania armetur
Hemandi autem ei principi com
nobilitate promta et bellicosa, ut certum
sit, nullo negotio duodecim lectorum
militum mullia educere posse suis
e terris, praesidiis intacdis, idq
intra spatium aliquot septimanatun
viginti autem et amplius nullia si
pantum spatii detur, quae etiam in
ditionibus suis facile perpetuo aluerit.
faec quanti sint, manifestum
arbistror, cum totus Brandeburgici
exercitus, quem nuper eduxits demtio
Caesareanis auxiliis viginti millium
numerum non valde excesserit.
et contraxit tamen ille in unum
omnes vires suas, provincus interioribus
pene nudatis, ubi nullus ei ab toste metus:
neque enim credo de Saxone vel per somnium
cogitatum est: tanto majorerit
terror (:terror autem sufficit) si improviso
ad Albim in ipsis Marchiae finibus ful-
subito habebimus Germaniae pacem.
Brandeburgico squi solus post Hissaros
durantis belli fax Tubaque est, Auraicumque
jevenem magnis mutandae fortunae spebus inflad,
in angustras conjeeoo
moditas summa est. Habet enimque etiam tine fratoibus cognatisque (quanquam
ditionem amplam et opsulentam, plenam
millia
gebunt saxoiica arma.
ita
militum, inquano, neque enim
de suubditorum delectu loguom
ficities in rebus publicis go
negotiis belli pacisque ab
ipso pendeant.)

## Folio 48r — 00068782:0109
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 41v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
n angustias conjecto e receptas
in Clivia urbes, jactura Magdeburgensi
luente, justissima poena cum ea a
gratia Regis sine onere quietus accyere
noluerit,
6
Saximi inde suuctus Regi
Christianissimo nascentur, ita enim
suo tantum arbitrpo faciet, aut potius
dabit pacem quod in omni bello finiendo
caput est cessante illa indecora specie.
per vim
quietis alieni mis expressae; nec
armis alienis sed precibus amicorum, et
suae moderationi etclementiae, et Christia-
nitatis saluti dedisse videbitur quicquid
a summo rigore remittet, juris sui:
et ostendet neminem se impune lacessere
et posse se ignoscere supplicibus, castigare
insolentes: e conciliabit sibi potente in
Germaniae domum, eamque Electoralem
cujus rationis atque id quod interest rationibus
franciae non pagnent, sed consfirent.
caii nec cum fuecia nec cum alio franciae
amico necessitas imposita sit inimicitiarum
quod contra Brandeburorcum inconciliabilem
qis
reddidit. Fraucicis rebus. Conciliabit
autem solida duraturis semper amicitiae
causis; nam a laeso semeltam capitaliter
Brandeburgico perpetuus saxoni metus
et a Francia auxilii necessitas erit;
contra Franciae interest in  resuscitandum
Toedus Rhenanum, pro grandeburgico
Brunsvicensiumq parte amissis,
Saxonem trahi.
Foederis autem Rhenani
utilitas tum maxime a Francia
percepta est, cum extinctum fuit
nam si conservatum fuisset, non
tantum Principum Bhenanorum
terrae nunc non diriperentur, sed
nec (aehareani Brandeburgicia exercitus
henorhosellaeus mmirentes, adma

## Folio 48v — 00068782:0110
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 41r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068782/jpgs/default/00000110.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Trancica dividerent. Suci
foederis redintegrandi velat bisin...
habit saxo armato: nam Rhenani
princises in foedus proni mipruviso
nunc velut diluvio oppressi movere
se atque arma capere non possunt, nisi
respirandi copia detur. quae non dabitur
nisi facta pace. Al eodem tempore,
quo pax fiet foedus Ahenano simile
concludi operae pretium erit, stabiliendae
paci, initiis autem foederis statum milite
opus est, quem tunc saxo, magna foederis
pars opportune secum abseret in
foeda. Hoc autem foedere solide
stabilito, nullae ampli
hoc autem foedere solide
stabilito, nullae amplius e Germania
orientur tempestates turbandis
Pationibus Regis: Catis ab hoc latere
munitum erit Galliae latus:
tuto, alio vertentur arma e si
vera sunt ominia atque efficacia vota
nostra. Rex Eliristianissimus decretam
sibi a providentia expeditionem in
Orientem domi securque mari aggredietur
conspirantibus in idem terra esaris
armis. Inde tranguillitas huropae,
et satus Choistianorum, et amorpublicus
 applansus generis humanis, et apertum
iter majoribus franciae satis
sed haec alibi justa disserta-
tione executus sum, munc propo–
sitionem hanc concludi posse arbitior
satis enim, in fallor explicata
Est summa res caetera minutiora
executioni detentur.