# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/38872/text
# Catalogue record: 38872 — Leibniz an Heinrich Oldenburg
# Incipit: Petis à me, Vir Cl_me, ut paulo fusius agam de Characteristic illa rea
# Date: 1676
# Sender: Leibniz — Addressee: Oldenburg
# Akademie-Ausgabe: AA II,1 N. 117
# Other printings: -E1: Trendelenburg, Allg. Charakteristik, 1856, S.61-63. -E2: Trendelenburg, Hist. Beitr. 3 (1867), S.32-37. -E3: Gerhardt, Phil. Schr. 7 (1890), S.11-14. -E4: Gerhardt, Briefw. mit Math. 1 (1899), S.101-104. -E5: LAA II,1 (1926) N.117. -E6: Hall & Boas Hall, Corresp. of Oldenburg 13 (1896), S.368-376 mit Übers.). -Übers.: Mugnai & Pasini, Scritti filosofici 1 (2000), S.148-152.
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=38872&katnr=33364
# AA II,1: its series at Leibniz-Forschungsstelle Münster (online after accepting its terms): https://www.uni-muenster.de/Leibniz/seite5.html
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068619
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 5, 6
# Folios: Bl. 20–21 (from the shelfmark LH 4, 5, 6c Bl. 20-21): 4 pages, canvases 39–42, page ids 00068619:0039 to 00068619:0042
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068619&page=39
# Lines: 411 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.85
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 20r — 00068619:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068619/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Ganla
C AMPLISsIMO VIRO NEK RICOOLDENBuRGIO
GGothofredus Guilielmus Lcibnitius
Avonner resantam a Vobis intelligo. (iracter Scriptura universalis curams operae
pretium esse arbilam repetere ap t paulo distinctius tib perscribere, quaes jam multis ablins super eodem
argumento meditata igu olim obiter tibi innuere memini. Seme Consilium Lingra Uiversali
hei Scrplmam  est lutabilis quaedam generalitu eppellabo omnem durabitem cogitationum significationem
quae quae durabilis. Interest enim i Tionius enim serio in id negotium incumbi ais operae pretium
est, pt omnia delibemto agi esso id negotium suscipi ais Roipublicae interesse arbitror, ut ab
initio recte
quam optime instituantum
alis
Nam si quidem decrotum est serio id negotium suscipere, etiam atque etiam
videndum est, ut omnia quam optine ab intio instituantur sifficilis enim postea emendatio
est assortis jum hominibus an se imperfecti Nam et si scriptura nava quae recipitur nova
aut enim recipietur hac scuptura, et
nam si quidem decretum est serio id negotium suscipere, etiam atque etiam videndum est, ut omnia optime ab
initio gepantur
Gaudeo resum tam a Robis, utais, scripturae universalis curam. Majoris enim momenti res est
quam quisquam facile credat, sed si recte instituatur. Nam ut boni publici causa cujus potissima
mitu semper cura fuit, sententiam meam fibi candide ac libere aperia, ubitror Characteren
invers universadem res  a long aliam et posse et debere excogitari, quam quae
hactenus Scriptoribus in mentem venerit. Equidem nemo, fabeor longius processit quam sonamnes
rerum
listus vir utique summus intelli cujus puxgerrima rerumom nomurum omnium
in quaedam velntelectio, et  digestae egregii semper nsus futura est digna per se quae
UIHpraesdicamenta
in varias transferatur linguas, 
universalis vere realis basiu esse psse cave tibi persuadeas
si bo republicie si postsclati, imo si seu
Sed Scripturae rere  realis
inschartcter; si bono publico consulimus basis esse
vasis est
ostra Est m Nocebit enim sine receptio sive explysio, alteri ille
d
que
non debet.
quam in numana potestate esse arbitior, cujus institntum si quando s mertalibus fini fas erit
inter potissima esse bona
et  quem  si quando mortalibus ed frii fas erit
Nihil enim enim hommbus evenire
dicere ausim, quae humano generi contingere possunt.
numera
majus potest, quam perfectio A functionum Mentis Scripturam autem vere philosophicam
ajo inte potentissimum esse inctrmentum rationis instrumentum fore, minimumque eus usum censeri
debere commercium inter varias gentestenqua dissitas. Tametsi ille fortasse plurimum ad
in
ejus introductionem valiturus sit quudshomines enim ad populariter doctos non nisi illis tanguntur
quae in seusus incurrunt. Huic enim tant a rei nocebit alterius cuinscunque scriptur Character
nae
vero
novi introductio propibtio sue intoductio: ine explosio. In rejectio. Iuhoductio quidem quia occu
s
n. pati semel homines difficulter eier erret simet rerepta etium detecto errore novo quodam charactere, agre
aliquid mox denuo innorabunt, et discrimen p vt vulgo non aser agnoscent, ul forte Tadio mutationam
rem totam negligent. Receptio vero Resectio vero hara characteris teniusdam novi altri cioicunque
etiam meliori apud vulgus quod res homines omnia eventu et levibus quibusdam iddiciis aestimantes
cavelsdum
data est 
praejudicantes Quare etiam atque aesqu
studemus pubtito incante obsimus. et salidis votius bonis ac duraturis ingenii opibus A
Indodum ese potiamur quam gloriola quadam brevi potiamur. vaeres quid monstri
et capacter ille de quo tanta  tum magnifice sentio sed brevibus de re tam late
fusa pro dignitate dicere difficile esst. Unum hoc admoner sufferent, inter caracteres hadem
hinc aliosque e tantim betraese, quantum inbo  dga Aritideli s
2
DLIOTHEBE

## Folio 20v — 00068619:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068619/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 145 lines, status machine
mathenaticas elo, unt quouturatq re
clignicoun et Astroloystum Herigoni et 
euantum quom
et a
uter
et ent
aut quantum
12
anli
x
et a suci
quorum untrunus numfin B2 Siria
um
eadem opera et mente inventionem, ac judi crum derigunt. Hierogyphicaa micotam
ested conatus sit
et apud nos notor Chymititum (quamve ationm hatum oannesDe
exemplo
u
Epracter est vrtio secmina sunts realis spermina ut, sed qualem
o
ribhmetieat . Algehicam
ecexseo. utraideas atia ejus quoque jam culis
actenus autores designer
ristituti
ca las
ca
ierro sent
aut inter vel denique inter charactere Astrologorum et strichnesicoru dutura ii cum epote
Haracteres compendii tulum aut commeres casa vel etiam arcani causa ive
lemaa
Aeggetiorum aut Cho
q
inter mei
est pecimina f; ne soluet exemplus num quidem a medseres. Alia, audem
plane, nove vigentio
s
x
ditigent caramimeam, id est, ubi videbis
esse
exems
sed alia ac
qui rei magnitudine nimo conceperae s
quo par est cerdore ad judandam rempublicam ferentur collatisque plurium studis reapse
ci suscipiendum opus arbitrabuitur Tum vero candide. Omnia exponam quae in reum usum
dem meditata habeo. ill tantum quae sane multa esse non nego R emil
octavo aelotis anno agitavi, et quotidiagis experimentis in institato sum
tametsi indiasatis prima cogitata essent.
radia
mgmume rium, qui in eundem cogitationem venit;
habrit
per vet cui insignem sane locum immonveptam
re
possit, nonchum illi fuisse exploratas, satis ex ejus sevipsis
alerum
jam à decimo
comtirmatus
Unum tantum novi griptorem
in sispicionem aliquam
video pei magnitudinem ab eo intellectam, sed modia
agnavi
idem constu
ristitus
non antest ab ipsis non intellecttum quasus abi ins screberssiet
Nihil aute
vias quibus ad eam perveniri
patat. deprehendo
refert an linguam quoque sllosophi
eardem
Scispturam tantim pits universallm, an vero et linquam condere velimus, quaquam
siviistriptum erunt: u resti dentur equivocatione
facile enim est utrumque eadem opera efficere.Usuc eit.
as
difficilline dcoudetur, facillime, discetud.
qui linquam danc discet, sinuul et discet E Cyclopaediam, t quae vera erit )anna rerum
L’et quimadino Pot quomadmodum opu dinenses ati hic quoque aliquibus salis erit partem
non ciit necesse omnes totam linguam nosse; quemadmodum nec omnes in omnibus serentiis versatos
esse necesse est. Eruut tamon quaedem omnibus communia, quam ermodum ex sciertiis quocque Metosisder
vera et et Etulca vera omiies exploratae esse deoerint. par ossariu qui linguam hanc semel
facite
didlicerit non poterit ejus oblivisei, aut si obliviscetur facite omia cahula ipse sibi resarabit
quianque de aliquo argumento. loqui aut scribere volat phic ipse lingua linguae genique non tartum
5. Verba sed et res suppeditabit, t ubnom
d
unt gbo
erei nomen
esi cujusque  vi clavis erit omnium quae
+
jam
ea dici, cogitari fieri de leu possunt debente radreligt decermnanda anti m
 ante experimenta quae de
rem sicium
nea
perum materialimo) ratuate Equida
ami nomine
et res ipse lamat non posse ex
feiler
cmpsisanss
exivari se hanoineu Quod lura imponemque
edones sufficentia
dies et Casy de legente sd
tenre
in hac lim
hymica quae longua
nonem tamen qu solius Du est chujusmodi comina imponere rebus. Nomen tamen quod nis auro imponartur
unec qui phaenomena quadam pl
e
inutu eimto
icta vis erit eoramomuium quae de auro hamanitus id est ratione atque ordine sciri possunt, cum
ex ea n etiam illud appariturum, quaenam experimenta, de eo eumratione institui debeant.
persecti  Eadem trum res varia poterit nomnna habebit. Et Quomadmodum colim, aerud noni
minibus
 quae in terris Romat. in coelo Amarillis appellabatur, si Etinscirediria
doo
entes
al nm
ipseplinguae universalis aenio, imo la ferente ejus noture
philsophi nomine easdem saepe es censebunt
a
ita
alo vulgus alio
promtu habetu
Et is plura de ret s et qui plura ejus nonnia
in memoria fenebit. Quare non  huiqus lingiae quidem linguae usu non exaequabuntur
ingen
apafot
n
eam
iacermentur.
eye
n
a
ligentia tametsi diligentia et aibore unisquispe quidvis possit
sed prahatucae sia proportione
memliae vi abue imagrnationis facultate) paelebant ve
indebunt
dote No Et qu
hicemundem sibi odmoratione
parent, para de exiitore possint. Quema Unuus judicium inventioneso distinguentur ita judicu
eo parum inst ractus est a natura suppelbit arte
defectum ubi scontaxim. si modu sintam ha grammatica praecept, et inprimis sgutaxin
omnes aequabuntur nam qui ipsi
tiuique linguae probe didicerit, et a solvecismis diligentere
au qui sese deterent ipsi mudo ipse
cum ad constrctionem attememus. curam tibi un sn parrare videbor. sed ham vere
pholosophicam

## Folio 21r — 00068619:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068619/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 160 lines, status machine
phil sophicam esse scito, nec a Logica divellendam
et lectors quore
aut dicet inter sulbendum.
de
perber
illud autem quantivis pretii
orguneito lqui poterit quod non intellicat
Scriptura enim et meditatio pari passu ibunt.
rectius dicem  scriptura erit meditandi filum
appellatur post itot re inraventione ce Mecthodo de
deest semperqu eterit
icalis constituatur:
C.
si facere conabitu
imo praeveniet vel ut
Hoc autem quod ame fitum medis
Rogica scriptores etiam optimos
desideratur semperq desiderabitur filum meditandi
Filum autem Meditandi voco mcta
dune Lingua
quasdam sensibiles et
velut mechanicas mentis directiones, qua stupidisime quisque agno leat
rectu
et
qui pontem
transituro regulam hanc praescribere possum, ut rectae proedat, nec in dextrum mistronve
evagetur oc si salutam pam amat,  hac reguta hnic praecepto pnterit ille
e
ac lie et hactira
satisfacere magna cura cadhobita; sed si munita utrinque pontis latera ee, aberit pered
et solicitudo.
Omnia ordine institenda esse
vihil nisi atarum distinctum certum
Medium fenendum
admittendim esse, difficultatem in partes distribundm aliaque id geruse rece  prafinem
sadeeu
respici debere,; at rectam rationim semper exgudiendam ese:
glricosop rotum, egregia quidem ila
praturae
et instisitunes
bonitete
int msationes i mundo,
ter
ed quibus hon nisi fficictu
etu e
Tah et.
biltionie
haec sunt praecepta
tin
n
3
vi
sispossimus
apientiae lim autem meditamd smeldatur
artio
vantae aidtem in rexus ete philosuphicis hir secuturae
deudentibus jndocandum relinau
un non ejus diffienjus ratiocinam quame
evigilabunt
ipsa phrassium v
tam vi methodi
videbitur
da
n
C
sam demum enim vere
entus
cominescam recta latronenti ludus eet Cum inter loquondum hogandumqus
ligua mentesirae non rentes
praeclatas sentem  effutient impundentes, di suam ipsi scientiam moterutes. cum
ineptiae ese ipsae prodent nudo vulta, ncontiae larva palliatae in publicum prodibunt
enic cgnarissimo quoque deprehendentur.
vitiam
centum ab hinc, annis talis linqua coepisset. Mira, enim celleritate crescent
scenta sunrevissent artes, et audra 2 humon in immensum humani ngnii capartate
facultate)  amus integri secmbi labores anni pro simlis fnissenti
C
instrumentur (on fub
non imcioscopia tantum oculis adjccere quantum e Cogitundi gandum
dedi
vero
Dedisset in
ide
mentidabe
 imo C Dobit si volum nam neque tu neque ego  adeo
nequeamus.
iforte
aetote provectisum utossimus ipsi primitiis tantae artis fim, si velint homnes egregii
vit bin collatis istudiis nnrem incumbere, quae
nobilitabit
qulnamus
nam post inventa pro visu pro auditu argana
una onnium maxime seculum
rmenti ipsi age novuntebsropum
quod non sideriotantum, sed et interiores reum formas, d  occulis admovebis
Sed eana rerum patefaciat et formas corporum interiores oculas admovebit sed et ipsis
intelligentus nos proprores addet. nec ruga vagias tantum corporum supefieres repraeseutabit
rerum
sed et interiores formas deteget
quam multa ignorastius ac jem dudum ad huc diu
ignoratimus quae jam tum in potestate essent si  dies nisent
causa dies abbreveari id est si vellet homines de taut
insirtis modum ostend ut
lacaret, quod
un
ui jam tum liceat opibi
in fetis esset electorum
losi
es perstra deamamus mi deum
 postliduaul
in enique moneeais, et ut ile ajebat
dicemus ag noscere nos ortinum ath
or
a
sipellediceu in conspectu
posti
rosier lacis inaterida praeparatensimo quae fingitiontilevites o
dinctum immensum drescere, ole
surdis fabulem Commus
nobis canemu ac Mulas
truditi, pid aletecu
e
D.
rasiociuan
mexetur curm cogitore inotesceret Quod nobis omnem nostrib
si
osterittati eo sa 
erantmmatuturas eqvafiu ipitt ra
materiem
aviqui
me
facila
ter
in
let
ecipretune
nmm
quiqquid
actm ix
niam agent ferent molipntur ominis proto
quam ubi aut hoc caut simile aliquod institutum succedet. Sed non est cur desperemu non
sa
nec
de quodix
raalibus thesamis non maximis saritibus, non g principri liberalitate non gentium conseuu opus. et
ad omendam veritatem: sunt parici senc; et parcis licet esse beati
desem homines, ex lectosqet consentiettes et ncessartis
sintia
Adum
Ita enim antror
cabus mediventer instructos plus
lustris facturo, quam ginus humae num sparsis ac tumultuariis multorum semtorum molitionibia
aliquos
possit.
Haec tubi liberius scripsi Vikc (ne, quae notim: nisi pulis inotescere quos talinma
Capares
nosti Putas.
a
hic um altenburgi qualecunque neum sive consilium, sive si
vale. M Habesmmis votumv  fnsen quod finiam Be h c teortum g

## Folio 21v — 00068619:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068619/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
ne
etis a me, vit Cl
quid ta monstri sit ut explicem quid sit Character illa
estica
reulis, et  Phulosophica ac lingua Rcalis dequa tem tibi am aliquoties inter nos meti ut
de qua tibi magnifice admodum
paulo fusius ei
agar des
Petis à me vire c(me ut explicem: quid sit Characteristict
Jantum
nos mentio incidit. Scripseram tibi e sibene memini rer esse corum
eu esse
cujus
institutis.
t illa habeo plane divers quam de ea habeo notionem ab aliorum consilius plane diversam esse, qui
ecripturam quandam universalem Chiniensium exemplo condere voluere, quae in in sua quisque linqua intelligeet
aut qui linguam etiam gilosophiam sunt mociti, quae ambignitatio
costetetu debeant ieuon
Nam Quanquam enim adem p locum locum habeant sit in mea illa quam ego desidero eminenti tamen
licum et sime majus tamen aliquid et infinitis modis simplicis linguae utum ex continete debet et
s
queditur Ita enim sentio si
quando mortalibus hominibus hoc hac vere recli srve linqua sive scriptura fini fas erit omnium consensu
i  Nihil exim hominibus
evenire majus potest quam perfectio functionum mentis, scripturam autem vere philosoicam potissimum
ationis instrumentum fore minimumque et quivero hactenus quae usus autem minimuma ejus iusum
ad eiu ntrodretu
censeri debere commercium inter gentes linqua dissitas, bametsi ille fortasse splurimum alitum sit
aaud  homines populariter doctos quinon isi alsis tanguntur q quae in sensus incurnunt Huis
vero tantae rei nocebit alterius curginus caracters sive recepi
Quaeres quid monstri sit
charncteririca illa de qua tra magnifice sentro; sed brevibus de res tam late fusa pro dignitate
es, unum hoc admonere suffecerit inter hanc aliasque tantum ieresse, quantum inter
cere difficile
re
 notas mathenaticas vietae et Horigus oni CM
erm
caus
inper