# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/39048/text
# Catalogue record: 39048 — [Jurist. Definitionen]
# Date: 1677
# Akademie-Ausgabe: AA VI (assigned, not yet published)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=39048&katnr=K+22000
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068402
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 4, 1
# Folios: Bl. 1–2 (from the shelfmark LH 2, 4, 1 Bl. 1-2): 4 pages, canvases 1–4, page ids 00068402:0001 to 00068402:0004
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068402&page=1
# Lines: 389 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.90
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 1r — 00068402:0001
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068402/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
Societas  aggregatum eorum quas ad eundem
finem iem tedere constat.
sonetas  aggrogutum eorum qui sibi aide invicem
sacietas compositum extendentibus ad commune
justum est quod ad bonum commune confert.
Societas est compositum ex tendentibus adtem
Ergo Iustitia est virtus socialis jut legitinum seu voluutarimus, quod ideo id tonum commune confer
commune bonum toperatur etu operatur sibi
ajus non scriptum est seu Consoctudo est, iust
quod introducitur assuefactione:
jus sri non-scriptum est quod solasne
scriptura conservatur
Jus sie jus scriptum est, quod scriptura non
indiget ut constroetur
praestat jura esse sipt non-scripta,
vel certe scriptura ut conservetur non agere,
et animis hominum insculpta esse.
privilegium est jus personale.
favore vel odio ssmendo fit sillus avrsticus
Lex est vel aperior vel inferior. Id est aer summae potetate aut subditis profecta
volintas privatorum vim legis abet consensu superioris sit in bonis ortunae, quam arbitiprinti
vel vel generali vel speciali. Ita pacta vim
habent legis l. 7. 5. . C. de pact. Testatuenta
Novell 22. c. 2.  add. l. 130. de V. S.
Accidens est quod cum alio conjunctum producit
Ers contingens raro vel int utramque partem.
ut fodiens inveniens thesaurum.
Ens per accidens, quod compositum est ex duobus
eidem accidentibus ut jurisconsultus Poeta
Causa per accidens, est si vel causa vel eausatum
est Ers per accidens. Causa, ut Episcopus
belligerans. Es Causatum, ut si miles occidat
Eossem qui et ipsius pater, ut si ex vulnere
negelecto sequatur mors.
Nequitas est quiddam gustim esta cujus causa
per se est accidens destinens eausam alterius justi norium quae ex eo perate
ut depositum reddi justum per se, stricti juil
at per accidens injustum, cum depos ut si i
qui rem deposunt ob erimen deportetur; departatio
autem est causa per se amissionis, bonorum desiortati.
quae in fiscum rediguntur ula in simesupemi fandia
Obligare est libero homini necessitatem imponere
aliquid alterius gratia agendi
patiendi omittendi
Poena est dolor qui comitatur malas actionesa
praemium voluptas quae comitatur bonas actiones
Maximam vim habet jus naturae, quia
poenae naturales vitari non possint, praemia
naturalia certa sunt. Consistunt autem in conscientia
Jus consuetudinarium validis est scripto arguitque
instilia universplis hactenus saltem in vibus rebuscublicis intenditur, me homines
civitatem feliciorem.
ti aertt
Naturalis scretas adquae natur dedit appesituum
in quibus pluxes cocunt socre tates sendunt d potentum
colensum inferia ilide
bcretates conservant
uris considerao patenda ab eo quod societatem conservent
P
ins est vel  aule vel personale
distribut va, qua quod Giogu
vecesplis altiale inbitas commmucat aa corrique
justa et injusta naturalio sunt contingentia
ut plurimum, alioqui cognosque
injustum Ens est a frater habens sorvre uxore
equalia autem sunt Eutra, tales et propositives deis
tosmol lai gissum legitimum est conlnge
est contangens raro legiter lumen
bero tam. Enem contingenttia nplrrim
erantur exo pam
+sive ex Ente et acidente
missionis vel acursions omissionis
anon id est et aelir es ause eo
est limiluo resulae fpsu res se Non possumus
justum legidimae habetur pro cottagente
ut plurimum postlegem
ut clexcivilis confirmat aliquanto
naturalem rpudieos qui bo non scientia
autoritate dusuntur, ita leges privaloru
estitenant ut ites cssn

## Folio 1v — 00068402:0002
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068402/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
unus substantiae per se vonpus est ad quod e g.  pliuc ior nbtlus erscopntum
l
Sindimes
ampeti suo naturali fectu sernenssitalieus asatus subi actae siverca nos casse st cam
Coactum est quod agit contra naturalem impetum
seressitas impedit vatur
ut cum lasis ascendit. impetum, casis praeterea accidit
Casu agit, quod producit aliud quid quam cujus
gratia secundum suam naturam operatur  ut
cum lapis decendit, casu occidit
itaque, necessitas est principium agendi, casus
non rest. et hoc seuso necessamum et violantum
In sensu quaedam reactio est Unde
pes costem
 neliculisi credu
Motestia est cum percipit sentiens operationem
naturae non congruam. sed eam quodammodo
destruentemitas
in percipit sentiens operationem.
d cur
naturae congruam eamque perficientem
Fdeest von contraria fecti
voci: perficere
hnc omne vrolentum motestum.
voluptas, et motestia in sunt signa naturae cujusque rer
Porantasia Aristoteli est motio quae fit secundam
sensus alicujus altum. altu lapide in aquum propet
diu durat motus. et excilail a appetendim
Hic autem motus excitari potest vel ab
objecto, vel etiam sine objecto similis
rlli qui aaneobjcto esse
Nemoria est vestigium motus in phantasia facti
Est  memoria eorum quoque quae non sensimus
fffectis sunt immitationes humorum
in corpore mediante calore vel frigore,
Affectus est quasi instrumentum appetite Appetitus movet
Appetitus est facultas, movens aninal ad persequendum
sugovet
sautosit. Citaque et
xvelt movetua
sensus debilitatur ab objecto excellentiores
oleflectus quilit cerba objectaant
sensy nam si cersi nstrumenta
inteflectus perficiture
Ve autus partu ao iutatenus a seluso
ira affectus est quam exertavit appetius
tendens ad indictam
Affectus sangoinis cirea cor, totum corpus move afficit
in ida sanguis circa cor efervescit. Unde
totum corpus velut urendo efficitur
quo motestia est, sed spes, vindictae voluptate
tempenat, augetur ergo
quadgem motestiante
despicientia est principum irae, estus
affectus actus quidam opinionis qua
concipitur aliquem nulla cura dignum esse.
contentus est simplex despicientia
Incommodatio est contentus qui declaratur
incomodatione impeditione, cum impecimus
tantum t ne alter consequatur
ontumelia est despicientia, quam quis obclarat
conlumerta est cum poluptate
is quae dedecus afferunt cum quis eecillentiiu alio s sunsita slli videtu
elinitio est irae remissio quem altue voluptas occupat majos
ex vindicta delunitur, tempore iesa vilidict
qui molestias senttalo aliunde alterio bveniente
in Animalis multipter puincipo
ut alitoeopora sens
sic gravisest ammal obo
nihi ut plandas sentit ue aitit, sei solus E
ingultis vegetatonest puncipit servandi vivem
men et alimentu 
exerm bndiveduo) hin
motestra appo titu
praeteraa et sautascam. Potentra sensus ut est
ei quod potest esse aminal actu primo nedormiente
acta secundo sentienti.
per se sensibile album per accidens palles
Appetitis bestris simpliciter imest lotum
audial gavem. Aliae proprietales
trianguli per se allae Triansule
etculo inscripsi
concupscaltibid etestialie ala b
minubestialis divit
Panati infilustus ite
peti a
Menarie respono et ores, quae remfuluram
rerraesente
coneupitatilis tente inp
clusubilisau vi
sensus recipit formas obj ectorum
en obscura eliam intellectus
reciue forenas sed sine maa
intellet, hecrelic
soocclastatt vhic quono e mali
pia amor, metus pudor
uta
a sit lis eypos

## Folio 2r — 00068402:0003
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068402/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
qui motesta patiuntur facclius crascuntur
quam qui loti sunt. Nam calor in his
diffusus per corpus in illis circa cor collectus
sempus uram mitigat, uit aqua fervens sponte
refrigeratur
Cessat cra cum is qui laesit um malum passis est, quam nos intalissemus
possus est. Appetitus enim velut quadam
magine vindictae decipitur, quasi a se sumta sit poena
possumus et iram in alio consumere.
Qui celenu trascuntur faciluis detiniuntur
Et contra .Nam et ferrum ac lapis
quae difficilius calefiunt, vehementius uiunt.
si sanguis sit valde fibrosus et terre,
potet furorem concitare
Odium videtur excitari producto in
quodam vegenoso.
quem humorem expeltendi natura quibusdam
animalibus vim dedit, quae venenosa dicuntur
Odium excibatur per multas crebrasque iras
non tamen necessano cum ira. Nam et ce genera.
quod et bestiae
ungenera
in
videtur etiam nasci ex disconvenientia
faciunt
emperamentorum
ira tendit ad hoc adt alter sentrat
vindictam, odimus ad hac ut altTollatur
quod odimus
oduu durabile est, nam venenosus ille
humor in sangoine manet servor non monet
Et odium sine motestia est ira cum motestia
In amore balsamicum quiddam  veneno
odio contrarium ut  in calido Eumidoque
naturali consentaneum.
setus cest affectus motestus ex pepraesertare melimumnentis motestram panendi
vim habentis. in eo excitatur frigus cira cor, quasi congelat bingomis n pallor 
in tipore hoberno frigidiores timidiores. In Melancholicis in gniversumplus virium Et Tantasin (e
pontur setetui confidentia ex salutaribus inmlnenlibus vel malis remotis, pal
ciudor ex aedentibus estanaonea lxtetrus spraesentitus futuris) in eo calidum quod se habet
ut flanima non efferves cut eo sanguis, sed celeriter percurrit flanm  major cfor ii, effervescentia
its quam flamma undoris unde cum euberine  reddenda erat fat quod famum hict
Grtra quo qui Et id quo alter indiget, ei id tribuit, non ut aliquo ipserecipiat, in ea abundantia
humidi ti caeidi circa cor. Huinc ebrii hilaresque hunc affectum habent ( est in eo aliquid amori s)
uod consideramus non
fmultur cordi Eum
deprehendimus indigue aliquam pati matum magum
 seu quod e nos nostrique facile pati possint
pennis X sincerus. Tinidines miscricadiores foeminae, frigidiores. Causuis temus congilascait facile
usericondia cum
longe a nobis remotum
et aqua pura. At fluidum oportet esse sangonem, unde in summo heta non miseremur
romachatio et inidia ideo quod alleri bonum evenit sansuis in corde crassar et calidir
Hemulatio inolestre
orata, aliorum cum nos illissimiles et ea aeque
lilis et spirtuosus qui exabila
parare posse putimus. Sansu
vehementia in illis vel ab
effectus exhisulii fa naa bom vel inali atque indifferentes.
tocus corporis est sansjuis aca operatur sansoine praepacando. Sanguis ois
utra bile quae tenax vel ab negla E motilis
ransit per com non cbi eaquitur dix acum nino alterove pulsu ibi abstistit, nec in cade
reopenentoi receptacula. Anima judicatix principaliter in corde seusus biene
disposusi non nant in e priis objectis, sed in his ua ipsis accidunt. sic non videmus Titium
quaerit intellectus, an res sit, deande quae causa esse totis rer,  quia unius rei pluraes esse possunt
causae )au esta causa hic locum habeat postremo an res se aliter habere nequea
is
inteslectu ipseformat Entia secundum sua causas cupscientiasem
a ex pprincis
quae suppeditat habitus, intelligentiae, in quae rait intellectus non quaerens causam
puudentia est in singularibus hinc sape Empirici suce scientia prudentores, e plysfiditur
tenibus prudentibus quam juvenibus screntibus. Prudentia versatur irca sugu
sensus sed medirentibus arsalitus alitar propositionibus ut plurimu cont
civilis non est idem cum spindentia, sed non est sine ea. perficit itaque pendentia im
perno sit prudens soli scientia se opus exeraptane seu assuefuctione ut quis recte judicet sine
qui consultat etiam ad accidentia attendet propim prudentis
est scntire ascidentia ut voluntas est ad frneuus ita proaeresi
a congultando inventa
Nonomne sponanem est prcaeresicum, cum scit sine rave impetu ffectus appefini
inventis qu
entia coptisnant sie cimmu
ita vivant subditi et invenes
Error circa objecta, per se contingit sensum quia non patitur santum, sed et agit hinc spettun som
jogitur opirrivui seu autoritate
affectibus item festinatt Irdicium sensulum desiderat moram
accidens erpatur simelisudime t omissa notave differett cari
michania para negavis est ex defecta eorum quae ad cognisionem universalium
uus qu e ilive satra mnbid al per sidlenu, s vel errerat
iratus facilus miserescit, quam Qodio
n odio minus motestia, non veneuatus Emnor
quaviter repit ( transis in natm +)
quones ad unorem seves Ad alum pri
sed altm jugimius diversos sensus, etiam canes odorem visui ille
intellectu recte juricat opimonebona, scientia punentia arte et ande ex gcognitis

## Folio 2v — 00068402:0004
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068402/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
et aueri praecepta phriloso phica vel fingit sibi mnunium phantasma. Hinc intellectus non camre
ipsa Geometrica eTheoremita nisiu per Eefhesin hinc joestalius Woiteb ergae coepit Eches
enerratio ebeorematis immiscere quem seculus est Amor. S Eodeu qra Euclidea Elementa sic edideit
coscitia pura negavis rgitur a defectu sensuum
vel ex bestratitato quadam seu defectu facultatis
ad ratpocinandum excitantis quod a consueludine vel assuefactione icex corupta
stantasia in his Gi perpetuo furore laborant etdefectus oetatis ucg ligentia genere srtae
tu rechi niscentiae ase ectum scientiae idum impedhunt
olgnorantia prava diposationis est Ervor
somnus unibus eb retas sde
pecialiter intellectum
 cestia diversa et properia cuilibet oan
huc in Eoibi diversis diversaex puguantes, et alii aliis aptiores disuptint
vaioram et signa impeditent actum rtum, omo faciunt ut etia scientes universalia recitent
ut pueri in pehola, et ut ignoretuo ppositio singularis in syllaro practico; in improbis nec
principia sunt salva; in inotipentibus poemitentia agnoscitur satiata volapitate
initione non satis cognitam ob singulas par
nehenstos iob affectu. Matu copinio
et avulgu haustis rod ignoraoem irgumentene seot scuo ands taes
dannis operat ab hore qua tali vel necessitate vel forifana. ob Eviet niso quando
causa est ut perverse judicet, vel radicio recto non utatur
dum saepergula agit
ut opsum agendi principium corirumpaturt.
edii vitio urm cortales paratu faclliores, quod
firmius quod cum aelateaeret angetur, in quod hoces maturaamagis prosensi quod chebrius
causa vitis est hoc magis est reprehendendus
vod latentia, quod speciem virt utis habet, cuius effectas mali uagis latentes umagis vitrosus
qui majore sublilitate et artificio scelus gmibit insidiosior, qui ex concupiscentia peceat qua
qui ex ira inventor sceleris, imituto, quod magis laedit  alios qui operantem gelum
publicum quo privatum, quod majus bonumtollit. Quod laedit peccantis honeptatem, quo
plura secum trahit, quod a medeo manis abest.
iaotilio quadus a majori inaequalitate a quodbitale et 
ateimperantia puecile vitrum
tcle boni 8t mali. item
itus. invitus quos a si ve liginorantia. Qui
ex en quod quis laeditar ptus vel minusin i rorost vel iguorantiae sybi causa sunt minus
duessul provocant, non oro notunt laedict
malis Gposihiem qued ad plures pertiagil
unus onimis incredusi dt bonas eium opiniones
plura mala secum strahens, si caeditur qui defendtendus arat. Siboli ineytimatile
 imiuse laeduntur
rejicimus, et in his contumacia est sunt nimis creduliatis cuntabilis
su opinionllem peccamus dum
ad harientes primis, in
tugnas es, euntabiles veri imbecillis denique pecvatur in
sophistis itam qui etigunt pratiora.
ausi  reli
Exx incontinentibus pro
qui se palitur regi affectibus simulis illi est ad
semvitiosi sunt ingslinentis vel intolerantes
priares bitiosis, qui non excitanta intellecstum ad resislendum quami illi
naa ex qnsvetudine pocum
qui se praeparant, sed in deliberatis non o subst punt
qui gliecto ut leges sed non exertur. Ex his suint qui plune non possq soles et
sunt alii qui se vimit patuntur, quos comptuat
suis quirisum comprimere polentes uni versum efprundunt. Magis biliosist mopinqu
qui tempu habent resistendi qui quo subgedus corripiuntur
Gevi et dementes non tam, improbi censentur quam horrendi, ut monstra
plersue in circumstantus maxime enamus quoad eam quae dicitur circa, quid
rynorantia applercatio nis singularium ortur ex ignorantia causarum, ex his enim
Quod in rebus nahlibus es
et eam quae dicitur
cessarum vel aliquid arbilir relinquit velseru
superveniens t ad alium finem quam cum grat suscepta est dirigens sunt quaedam
sumer
casibe id m operante ex prooresi est fortuna
mere casuitalia infortunatam gravia, ut cudicium praebere viteantur numeniis vrati
vel singu laris malitiae ut si quiscasuoecidat palrem. Caspalia quoque minus exensant
si superveniant in allicita re versantis
infliguntur prorartionm sed dantur sea ut
Mediinae, utraherpeus gradum caloris auget, dones firgus vineat
poeno siminales secundum nonnulla
collunun peccautem aliae tollunt, ut membrum pubidum
naemium, quaque solun crvcliatum crimnali resp
alias civiliter tantum  nec prae minmentis
pro portionatiae, sed augenda doner homines vobu dol motestias operavis purvae faciam
seu chortes ut furti apud lomanos
qis pmicitem laesent ormiript criminati
Cats potentiae juvenes acqbisi vere cirea justum et inpustri
Merfecte vihiosis excilata saepe eon ducit ad per nierem
de ictum est factum qu meretur poenum
potentia alia contrata alia parata
cantum acquisivemit potentiam
magis praemiis, quaea voluptatib
tia quae gignuntur i motestiis
audam delrirum non estscausaremita
ex eoitem principrio profectis, et in conjuus
ore inieeit iis qui sauso
Lalter ab altero beneficia
nies punciliarum destingueae
peciem monstrtam jedicani et Gcarmanum genu non sa corupti 
sin t on ugro esneam
si viri certant benefficus. Cam n
Mala re melius eolitem Deqs quam imitate
um ess
lires (practicu Auties (anscientia Magi
disb et appetitus icascibulis) pecimiosi (pervi tendines unsculi
an potius viscera:) qui parant ea quae inregione producit natura (aniculae pustores, venatores s
dives est quoquando. opus es
In sivitate sacerdores (intellectu Georeticus
lifices mechamci ut fabri; homines serviles qui Luros labores exetreere possint sivescivi sive merie narii
stratus (prudentia) Milites (Spiritus
non sunt vera ingubra civitatis quae ad perfectam virtulem dpci
intus medii cuique secunta ep
essouins tractent, con i prodiat cora
lc qu
eculem
bana, praes
undentibus assexieri debene
aleries tuote anerig unarus a
al usquo virtutem exerceat Invenes a aprentibus disces
quod est aicidens operationi proaeretia
Ilia sunt poeno vindicatiovi
mutis poenae Gi emediotollit
remitaf causa est ut aliquam
a
ost cet uritis Etarbus villebi potes is manuuit