# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/39320/text
# Catalogue record: 39320 — [De compositione motuu sive de corporibus concurrentibus in navi progrediente]
# Incipit: Tutum non est uti motuum compositionibus
# Date: 1677-06-20 (77-06-10)
# Akademie-Ausgabe: AA VIII,3 N. 048
# Other printings: Leibniz: La réforme de la dynamique, hrsg. von Fichant, 1994, S.375-378.
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=39320&katnr=57269
# AA VIII,3: its series at Leibniz-Edition Potsdam II (CC BY-NC 4.0): https://leibnizp2.bbaw.de/de/leibniz-online
# In the Akademie-Ausgabe: AA VIII,3, p. 495 (PDF, Leibniz-Edition Potsdam II, CC BY-NC 4.0): https://leibniz-berlin.bbaw.de/fileadmin/Webdateien/dateien/LSB_VIII_3.pdf#page=494
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068534
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mechanik: Dynamika LH 37, 5
# Folios: Bl. 191–192 (from the shelfmark LH 37, 5 Bl. 191-192): 4 pages, canvases 377–380, page ids 00068534:0377 to 00068534:0380
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068534&page=377
# Lines: 486 recognised on 3 of 4 pages, mean confidence 0.91
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 191r — 00068534:0377
# Scan: The same scan is also registered as fol. 194v; its text is given once, here.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068534/jpgs/default/00000377.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 191 lines, status machine
quae sic periret conservando, id est potentiam quae periret addendo
navi. d co qu id est addendo navi eam
celeritatem, quae fit ex divisione potentiae pereuntis per corparum
Summam. Quo facto tamen fateor non eandem quae ante futuram
centri gravitatis celentatem sed fieri majorem.
videtur ictu id saltem effici, ut corpora eadem celeritate a se
Separentur, qua ad se invicem accedient.
Si vim ectus separatam consideramus a residua vi videtur itidem perire poten-
tiam quatenus scilicet corpus aliquod vi ictus repellitur, et reliqua vi progreditur
perdit hae quod utrique celeritatum contrariarum commune est. Quod si ponamus
id facere non posse, ne pereat potentio, dicendum erit totam vim ictus illi
carpori addi, quod eam recipere potest, aqttales
Examinandum an regulae Hugenianae sibi pugnent variis adhibitis
compositionibus, ut si non in navi motu reciproco ferri intelligantur
sed si unum ponatur quiesceres alterum moveriam ipsum. Scimus qua
In eo quod evenire debet corpore in quiescens incurente, consentimus, quia compositiones
non violant potentiam. Nimirum corpus quiescens movetur duplicata celeritate
centri gravitatis, corpus vero incunens ret quam potentiam servat. Hinc jam
 quandocunque corpus unum aliud minus in sequitur, utemur compositione motuum
Quandocunque corpors sint aqualia etiam non perditur p pobotia, quia quae uni
per regresum ausertur, altri additur
Videtur illa regula esse manifesta: Omnis potentia aequariter agens
cundem semper producit effectum Hinc cum duobus pendulis suspensis atque
descendentibus, dico ea celeritate, qua centrum gravitatis. pergit ante eorum
concursum, eadem et descendere post concursum. Imo jam ideo id falsum in
uno solo pendulo nam in eo centrum granitatis eorum post concursum in tantum
in tantum elevatum ascensu de ae trntanto
qua descendit. Itaque vel hinc patet eandem quam ante manere potentiam
 idem est in corporibus quae concurrunt eadem recta uno ascendente
altero descendente. I Sane nisi centrum gravitatis eadem
celeritate pergit in easdem partes, etiam in concursu ohorizontali, perit potentia
quod
recelerit
13
on
est
ed or patet eotu contium paicit eoe
oneto sen simm
postea aequali procedere. Quod si ergo post concursum non aequa
uo finem, ubi rursus ambo corpora etaevanda sunt, non ea qua prius desoen
ta descenditoso
esoegi
vesco ergo
tiam corporious
concenti au sficu prusat
e
pon
in
cenderu
guavitatis semper prucedant aequaliter
sese
in
ligi
Etiam qoomehiam excoli Reipublicae inter ess, nam ingenia aclit, et
Verbon dicam, tantum interest inter
Physiam simplicem et instructum Geometria, quantum inter Philosophum
Sinensem et Europaeum Certum est enim experimentis naturae praestare
sinenses nobis, arte Geomeniae vinci. Unde nec terrarum descriptionem
nec coeli cursum nec horologiorum  miracula, machinarum nostrarum
At simpleum corporum pr variorum
proprietates, delustissima traditione exploratas habent. ut sec quae
scilicet se fortuito tot seculorum decursu fortuito oblatas, vetusta
_ perpelua traditione conservavere.
Eadem illis animorum
quae corporum mollities, et quemadmodum vita eorum practica a
militia, ita contemplativa a Geometria aliena est, cum in utra–
Severus quidam rigor exigatur.
Gallia restra sola in occidenta
um imperio conferri potest; in se reductas ac comp
ufficimps sui, nec istii exposita, montibus, flumunibus, mari tuta uni
n
Monaichae subdita politicis institutis admirabilis, sed quo Tn Domine
sub Maximo principe, ejus curam gessisti Nempublicam attigisti
si Magnitudine Terrarum sinensibus aeditis, sed scientiarum praestantia
et militeri virtute facile superisies estis. Itaque et Geomeniam,
scientiarum animam, et militiam reipullicae mervum, virttes
restras imprimis laudes esse coustat. Bellicas artes alii Eoquam
turi Geom etiam apud vos renatamque Vieta et Cartesi const
vobis debere seculumque ex quo vieta et Cartesius ipsum vestrates,
ipsam inveniendi artem a veleribus occultatam
re suscitavere
velut, ignem sacrum
tnt tanc  priam vobis gloriam trepiiconenti
neque vero aut natio sibi deest, aut tu nationi, pro cujus felicitate
excubas: usque aedeo multa quotidie ac praeclara ppud vosnascuntur
ingeniorum specimina, te hortante, te applandente, hortatu, applansu
auxiliis tuis
Accedit maxima felicitatis nota, invidia carere
ut nam ut cuique magna virtutis fiducia est, ita a uissie
nodicat. Quod apud vos fieri video, nam exr in exteros non
laudibus tantut se et premiis liberales ests qui extoririm
quam incolosu
viderentur haec ab dedicatione
nostra
institato preo aliena, neque enim e tuam, Domine, sed TC alloquor
nisi constaret omnes ejus landes praesentes, gentis tuae laudes ad FE
pertinere cujus
Geometria ipsa vigorem ob
pau
aius praeclaris consiciis omnia anima
enesscium ad me usque pervenit
fateor enim labens quicquid hoc ex pometriae quod porside tene quantulacunque esse
ometria mea in Gallia, natam excultamque esse. et vixquadrimulam esse
Damine, primitias ibi debitas ita hube
si coep
Acipe igitur
cepea protocu asutii produm amie posie croim id mojura et sit
 severe ratiocinari docet
miracula satis capiunt
Sina
W0 Juni, 1677.
Tutum non est uti motuum compositionibus, quod hoc
exemplo ostendam. sit navicula AB in aqua laberis
secundo flumine, ita ut si e ripa immota EFG spectetur
transferatur AB ex EF in FG. sit in navicula corpus C, quod
eadem celeritate modeatur, a prora navis B, ad prippim, direct, qua
eritricerum
mitam
navis in flumine procedit, patet ergo cum navis ex EF venit
in FG, corpus B ex B venisse in A. jam antea B respondebat
puncto immobili F in ripa, nunc A, respondet eidem ergo
Corpus C. per ipsi F respondet, ac proinde ex ripa spectunt
spectanti motu carere videbitur. Quaeritur jam an absolute
loquendo motus aliquis corpori C. tribududus sit.
 ps et videri potest reapse quiescere, cum eadem
celeritate regrediatur, qua progreditur. Verum 
absolutum illud in motu, quod vim, sive potentiam voco, spectanti,
omnino dicendum est moveri, et quidem duplici contrarioque motu,
ac proide tantum ab est ut m quiescat, ut contra potius duplicatam
habeat potentiam, quod sic ostendo: ponatur ipsi in navi moto ocurrer
aliquod elaterium in navi fixum, et hoc ab elaterium ab eo tendi
atque ita potentiam ipsius insumi. hoc facto in navi quiescet, et
motum cum navi exercebit, quasi pars ejus ac potentiam
navis augebit, quoniam ejus pondus sive molem solidam taque
niti
Ponamus
si navis inter procedendum in aliud corpus  aequalis ponderis impingat,
ejus suam vim tribuat, patet navis cum corpore C. in eo quiescet
et potentia ipsius C, quae partem faciebat potentiqe navis, erit contervata
atque translata. Porro si Elaterium tensum adhuc potentiam suam
etiam in corpus in ripa positum, quiescente jam navi, ut supponimus, exer
crbit, atque ita manifestum est utramque potentiam jam in ripam
Jannca r. 1678
N (redibile est in corporum durorum aequaliam concursu illud
evenive, quod alii egregii viri dixere. Nam eadem pariter vis, et in summa directio
servatur. et fit permutatio velocitatum pariter ac directionum. Sed in corporit
inaequalibus non aeque servani potest regula illa. COrpus A voretur d, et
corpus B. vocetur b. celeritas prioris
Visprioris ae, posterioris +bi
vic
aebi, quae debet manere ante et post concursum
haec regula est infallibilis: AB aequ edi
et
BC aequ.  +. AB aequ. BC+ AC. ergo
AC BCH Q AC aegu AB - AC. Ergo
Ergo ACp AB
e
at eti et BCp  et 
ubi nota literas a. b. semper esse valores positivos, sed  vet i. aliquando esse posse regativios
iguo et nihilo aequales quaeritur jam longitudo C(C) progressus centri gravitatis, nempe
(posito corpora in puncto consistere)
A) A
in eandem partem cum centro graviteris tendit ni esse illud quod
abet etiam
cum centrum hoc est in ipso loco concursue seu quiescit, nam fingi potest in eo motus
infinite parvus Ergo C(C) aequ.  A(A) - AC aequ. e- b eti vel
aequal. ae + be- be - bi aequ. ae- bi quae etiam aequ. (C) (C7
Sed eadem CCDC) aequ. (BD(6) seu (BDC) - (BD F), prorsus ut ante, invertendo tantum
itaque po (8) (B) ponendo _ ~, et pro ) (A) ponendo E, fiet (C)(C) aequ. 
aequ. bv+ aE. quae antea aequ. ae - bi. Ergo bv - aE, aqu ae bi
at sp at ob vires easdem ae + bi aequ. aE + bv. Ergo
xtie
pari jure bi aequ. aE, sive a aequi 2 sive, celeritates diverser asser
corporum et temporum erunt in reciproca corporum ratione  se
sequitur corpus magnum impingens in quantulumcunque quiescere, illique totam sua
vim dare, quod experientiae adversum, regula ergo generaliter non procedit
Quid si pro regula sumamus non progressum centri gravitatis sed eautem manere
corporum it se invicem dissi distantiam, aute et eost investioet BDA)
illud quidem certum est priori lege (de progressucentri gravitatis aequabili) observata
eaudem necessario observari distantiam ante et post concursum, aequali tempors inten
vallo, o celeritates permutataes intelligantur, item si navi utamur molumque compositio
ne explicemus. Sed videndum an non res alia ratione possit explicari. Et ergo investige
mus lit dixi, longitudinem (A) (B), quod ob casus varios nonnihil intricatum. Ante
a Obiter prius adjicio in priori calculo, supponendo corpore non sebi  occurre
sego
o+
 pr
ee-
nos habitnos ae bi C+ 1. nos habit
di sul. et ium post
 u poerite desi e e tati suite priat lot a e

## Folio 191v — 00068534:0378
# Scan: The same scan is also registered as fol. 192r; its text is given once, here.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068534/jpgs/default/00000378.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 104 lines, status machine
immobilem esse translatum; ac proinde absolute loquendo
dicendum esse corpus in navi moveri, etsi is motus e ripa
ta
spectanti non appareat. Itaque  no aestinda sunt corpora
proxime ambientia,  sive contingentia, ut de alicujus
corporis mota et quiete judicetur. Quemadmodum Aristoteles recti
dixit ob advertit, cum locum vocabit superficiem ambientis. Unum
enim corpus unicum  habet locum superficiem ambientis; et per consequens
unicum motum propnum, scilicet separationem ab illa superficie.
Hanc observationem neglexere Clarissimi-
viri, qui per motuum compositiones, phaenomena concursuum
explicare conati sunt. Nimirum ipsis nihil refert, utrum dicamus
corpus E ferri ex celevitate et directione AD, an
vero dicamus ferri celeritate duobus motibus
nimirum celeritate et directione AC, ac simul celer;
tate et directione AB. Cum tamen plurimum intersit
et posteriore casu multo major sit futura potentia corporis
E, quam priore. S Nam priore casu.
Super tabula immobili ABDC fertur corpus A, re directione ac potentia
ut AD. posteriore modo intelligetur super immobili abut ABdC procedere
regula CA  LF, directione ac   celeritate AB atue interim
Super ipsa regula procedere corpus ex Aper G versus C aeteritate
et directione ac aeleritate AC. e ajo priore modo potentiam
corporis quae priore modo sumti, ad eam quae posteriore modo
deprehenditur esse ut AD ad BA + AC., unde facile
motum perpetuum exhibere possem, si nihil referret posteriore
modo an priore uteremur
Possunt tamen inservire hae motuum
compositiones ad explicandas directiones, modo id fiat salva potentiae
summa. Itaque in materia concursuum si duo corpora 
inaequali celeritate ferantur in eandem plagam, ita ut quod
mnuunmm
miimndemuuummu
immiumumum
. A, -5 2 d 34. Cid 3C 3d
pracedit sit laedius, qui scilicet  quod sequitur possit ipsum assequi
tunc intelligi potest, id quod antecedit quiescere in navi in qua id
quod sequitur in ipsum incurrit excessu celeritatis, navis autem
feretur celeritate tardioris. Sit celeritas turdioris iD2d
detur eadem navi, A. A anqualis sit id 2d. quiescet corpus D. in navi
corpus C vero feretur celeritate summa 1C2C, quae est 1 C1d +, eAt est
post concursum perget corpus D celeritate  quam quiescens in navi
accepit, exq nempe dB et praetriea celeritate
navis 2A3A seu D 2d3 D B 2 A3A + DB corpus C vero residua
et praeterea celeritate navis 2A3A. Iq modo scilicet non reflectatur
itaque quandocunque corpus in majus  sequitur minus semper ex dato
eo quod eveniret minore quiescente definiri potest, quid fiat
minore moto sed tardius. Sed si corpus C esset minus adeoque reperanteret
tunc minime poss et ad hiberi haec ratiocinatio, quia periret nobis
utique motus ille in quantum regreditur contra motum navis, scilicet
celeritate
celerita
differentia inter motum navis, et inter motum regressus corporis, 
duplicata et in corpus ducta nobis  peri erit  potentia quae
nobis peribit, si eam dabimus corpori celeritatem, quae srectanti
e ripa in hoc hac motuum hypothesi apparebit. Videndum ejus
aon possim nihilomins hai ratiocinatione uti, tantum potentiam
Hme Dne
quod IIBi lavoris mei specimen otero qualecunque, opsimo jiue dudri
ad te pertinere
quatidium
qui sub auspiliis tuis scientiarum poera proserant, appoationibus
susceptum ac prolegi legitimo agnitum, meruit ex ne exponeretur
Argumentum autore non pauto celebrius, audaciam fecit alloquendi rui
Nam cui non dictus Hylas? Et quis Geometrarum qui circuli
Cred ibile est plerosque indiguum
putasse, nobilissimae scientiae nobilissima scientiae fama, ut simplicissim
figurarum leges recusasse diceretur, quas tot aliae subiissent
Id scilicet actum est semper ut sciretur, quaenem esset ratio circuli
sibi satis fa st (meris nostra, cum E
sacisilibus expresta
Visus sum caeteris felicior,
 erim depredendi, qua nescio an simplicid at matarens
rerum, quaeque intellectum afficiat magis. Quadraturam
ejusundi Arithmeticam voco, quoniam circuli magnitudinem
ad Quadratum relatam numeris ex simplicissima numerorum
serie exprmit, tametsi nondum ideo lineis exhibeat pesset; quod
Geometricae Guadratur ae officium est.
Arguoventum a tot seculis agitalum, felici admodum accessione
locupletatum esse, res videbitur non omnino espernanda: sIBZ inprimis
Domine, qui magno judicio rebus pretia ponere consuevisti.
Archimedes cum ot alia praectara inceisset, sphaeram tantum et cylindrum
quorum rationem inter se deprehenderat, tumulo insculpi jussit
aG isigia Inventa Geometrica ferunt aetatem tsape utilioribus
etiam si commoda vitae spessenatura perimeio supervivunt
Panca
enim magn momenti veterum Geonetrica inventa perierum, Archimedes
ta
pythagora et Platons inventa Germenica supersunt, Demoeriti experimenta
fica periere Pythagorae duplicatio quadrati superest; et sythagora
Complicatio eni; diligentiae Democriti fructus ad nos non pervenit. scilicet
mens nostra Geometriam sibi soli debet, physicam ex parte fortuna utus quisque
autem liberes suos ardentio amat; e peinde Geometriae intima pervidem
in naturae cortice haeremus. Utilior ad sumta physica: ad perfectio
nem intellectus efficacior Geometria. Unde
rum non est, quanto quisque ingenio
Validior Geometria magis, etiam in ipsa hyfica, delectari. Archimedes cum
tut alia utiliora vitae invenisset. Sphaeratantum et cylinorum quorum
ilo s recationam intet spae  sopretend em tumuto u nsu gip
ad numeros reduoit, quos
intelligim
ad Quadra
mumeris con
Quadraturam non attigit

## Folio 192r — 00068534:0379
# The same scan as fol. 191v (00068534:0378), where its text is given.

## Folio 192v — 00068534:0380
# Scan: The same scan is also registered as fol. 193r; its text is given once, here.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068534/jpgs/default/00000380.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 191 lines, status machine
quae sic periret conservando, id est potentiam quae periret addendo
navi. d co qu id est addendo navi eam
celeritatem, quae fit ex divisione potentiae pereuntis per corparum
Summam. Quo facto tamen fateor non eandem quae ante futuram
centri gravitatis celentatem sed fieri majorem.
videtur ictu id saltem effici, ut corpora eadem celeritate a se
Separentur, qua ad se invicem accedient.
Si vim ectus separatam consideramus a residua vi videtur itidem perire poten-
tiam quatenus scilicet corpus aliquod vi ictus repellitur, et reliqua vi progreditur
perdit hae quod utrique celeritatum contrariarum commune est. Quod si ponamus
id facere non posse, ne pereat potentio, dicendum erit totam vim ictus illi
curpori addi, quod eam recipere potest, ateitatales
Examinandum an regulae Hugenianae sibi pugnent variis adhibitis
compositionibus, ut si non in navi motu reciproco ferri intelligantur
sed si unum ponatur quiesceres alterum moveriam ipsum. Scimus qua
In eo quod evenire debet corpore in quiescens incurente, consentimus, quia compositiones
non violant potentiam. Nimirum corpus quiescens movetur duplicata celeritate
centri gravitatis, corpus vero incunens ret quam potentiam servat. Hinc jam
 quandocunque corpus unum aliud minus in sequitur, utemur compositione motuum
Quandocunque corpors sint aqualia etiam non perditur p pobotia, quia quae uni
per regresum aufertur, altei additur
Videtur illa regula esse manifesta. Omnis potentia aequaliter agens
cundem semper producit effectum Hinc cum duobus pendulis suspensis atque
descendentibus, dico ea celeritate, qua centrum gravitatis. pergit ante eorum
concursum, eadem et descendere post concursum. Imo jam ideo id falsum in
uno solo pendulo nam in eo centrum granitatis eorum post concursum in tantum
in tantum elevatum ascensu de ae trntanto
qua descendit. Itaque vel hinc patet eandem quam ante manere potentiam
 idem est in corporibus quae concurrunt eadem recta uno ascendente
altero descendente. I Sane nisi centrum gravitatis eadem
celeritate pergit in easdem partes, etiam in concursu ohorizontali, perit potentia
quod
recelerit
13
on
est
in coypora vtets  ine in slarm e
oneto sen simm
postea aequali procedere. Quod si ergo post concursum non aequa
uo finem, ubi rursus ambo corpora etaevanda sunt, non ea qua prius desoen
ta descenditoso
esoegi
vesco ergo
tiam corporious
concenti au sficu prusat
e
pon
in
cenderu
guavitatis semper prucedant aequaliter
sese
in
ligi
Etiam qoomehiam excoli Reipublicae inter ess, nam ingenia aclit, et
Verbon dicam, tantum interest inter
Physiam simplicem et instructum Geometria, quantum inter Philosophum
Sinensem et Europaeum Certum est enim experimentis naturae praestare
sinenses nobis, arte Geomehiae vinci. Unde nec terrarum descriptionem
nec coeli cursum nec horologrorum is miracula, machinarum nostrarum
At simpleorum corporum  variorum
proprietates, delustissima traditione exploratas habent. ut sec quae
scilicet se fortuito tot seculorum decursu fortuito oblatas, vetusta
_ perpelua traditione conservavere.
Eadem illis animorum
quae corporum mollities, et quemadmodum vita eorum practica a
militia, ita contemplativa a Geometria aliena est, cum in utra–
Severus quidam rigor exigatur.
Gallia restra sola in occidenta
um imperio conferri potest; in se reductas ac comp
ufficimps sui, nec istii exposita, montibus, flumunibus, mari tuta uni
n
Monaichae subdita politicis institutis admirabilis, sed quo Tn Domine
sub Maximo principe, ejus curam gessisti Nempublicam attigisti
si Magnitudine Terrarum sinensibus aeditis, sed scientiarum praestantia
et militeri virtute facile superisies estis. Itaque et Geomeniam,
scientiarum animam, et militiam reipullicae mervum, virttes
restras imprimis laudes esse coustat. Bellicas artes alii Eoquam
turi Geom etiam apud vos renatamque Vieta et Cartesi const
vobis debere seculumque ex quo vieta et Cartesius ipsum vestrates,
ipsam inveniendi artem a veleribus occultatam
re suscitavere
velut, ignem sacrum
tnt tanc  priam vobis gloriam trepiiconenti
neque vero aut natio sibi deest, aut tu nationi, pro cujus felicitate
excubas: usque aedeo multa quotidie ac praeclara ppud vosnascuntur
ingeniorum specimina, te hortante, te applandente, hortatu, applansu
auxiliis tuis
Accedit maxima felicitatis nota, invidia carere
ut nam ut cuique magna virtutis fiducia est, ita a uissie
nodicat. Quod apud vos fieri video, nam exr in exteros non
laudibus tantut se et premiis liberales ests qui extoririm
quam incolosu
viderentur haec ab dedicatione
nostra
institato preo aliena, neque enim e tuam, Domine, sed TC alloquor
nisi constaret omnes ejus landes praesentes, gentis tuae laudes ad FE
pertinere cujus
Geometria ipsa vigorem ob
pau
aius praeclaris consiciis omnia anima
enesscium ad me usque pervenit
fateor enim labens quicquid hoc ex pometriae quod porside tene quantulacunque esse
ometria mea in Gallia, natam excultamque esse. et vixquadrimulam esse
Damine, primitias ibi debitas ita hube
si coep
Acipe igitur
cepea protocu asutii produm amie posie croim id mojura et sit
 severe ratiocinari docet
miracula satis capiunt
Sina
W0 Juni, 1677.
Tutum non est uti motuum compositionibus, quod hoc
exemplo ostendam. sit navicula AB in aqua laberis
secundo flumine, ita ut si e ripa immota EFG spectetur
transferatur AB ex EF in FG. sit in navicula corpus C, quod
eadem celeritate modeatur, a prora navis B, ad prippim, direct, qua
eritricerum
mitam
navis in flumine procedit, patet ergo cum navis ex EF venit
in FG, corpus B ex B venisse in A. jam antea B respondebat
puncto immobili F in ripa, nunc A, respondet eidem ergo
Corpus C. per ipsi F respondet, ac proinde ex ripa spectunt
spectanti motu carere videbitur. Quaeritur jam an absolute
loquendo motus aliquis corpori C. tribududus sit.
 ps et videri potest reapse quiescere, cum eadem
celeritate regrediatur, qua progreditur. Verum 
absolutum illud in motu, quod vim, sive potentiam voco, spectanti,
omnino dicendum est moveri, et quidem duplici contrarioque motu,
ac proide tantum ab est ut m quiescat, ut contra potius duplicatam
habeat potentiam, quod sic ostendo: ponatur ipsi in navi moto ocurrer
aliquod elaterium in navi fixum, et hoc ab elaterium ab eo tendi
atque ita potentiam ipsius insumi. hoc facto in navi quiescet, et
motum cum navi exercebit, quasi pars ejus ac potentiam
navis augebit, quoniam ejus pondus sive molem solidam taque
niti
Ponamus
si navis inter procedendum in aliud corpus  aequalis ponderis impingat,
ejus suam vim tribuat, patet navis cum corpore C. in eo quiescet
et potentia ipsius C, quae partem faciebat potentiqe navis, erit contervata
atque translata. Porro si Elaterium tensum adhuc potentiam suam
etiam in corpus in ripa positum, quiescente jam navi, ut supponimus, exer
crbit, atque ita manifestum est utramque potentiam jam in ripam
Janccar. 1678.
N(redibile est in corporum durorum aequalium concursu illud
evenive, quod alii egregii viri dixere. Nam eadem pariter vis, et in summa directio
servatur. et fit permutatio velocitatum pariter ac directionum. Sed in corporit
inaequalibus non aeque servani potest regula illa. COrpus A voretur d, et
corpus B. vocetur b. celeritas prioris
Visprioris ae, posterioris +bi
vic
aebi, quae debet manere ante et post concursum
haec regula est infallibilis: AB aequ edi
et
BC aequ.  +. AB aequ. BC+ AC. ergo
AC BCH Q AC aegu AB - AC. Ergo
Ergo ACp AB
e
at eti et BCp  et 
ubi nota literas a. b. semper esse valores positivos, sed  vet i. aliquando esse posse regativios
iguo et nihilo aequales quaeritur jam longitudo C(C) progressus centri gravitatis, nempe
(posito corpora in puncto consistere)
A) A
in eaudem partem cum centro gravitlis tendit nsse illud quod
abet etiam
cum centrum hoc est in ipso loco concursue seu quiescit, nam fingi potest in eo motus
infinite parvus Ergo C(C) aequ.  A(A) - AC aequ. e- b eti vel
aequal. ae + be- be - bi aequ. ae- bi quae etiam aequ. (C) (C7
Sed eadem CCDC) aequ. (BD(6) seu (BDC) - (BD F), prorsus ut ante, invertendo tantum
itaque po (8) (B) ponendo _ ~, et pro ) (A) ponendo E, fiet (C)(C) aequ. 
aequ. bv+ aE. quae antea aequ. ae - bi. Ergo bv - aE, aqu ae bi
at sp at ob vires easdem ae + bi aequ. aE + bv. Ergo
xtie
pari jure bi aequ. aE, sive a aequi 2 sive, celeritates diverser asser
corporum et temporum erunt in reciproca corporum ratione  se
sequitur corpus magnum impingens in quantulumcunque quiescere, illique totam sua
vim dare, quod experientiae adversum, regula ergo generaliter non procedit
Quid si pro regula sumamus non progressum centri gravitatis sed eautem manere
corporum it se invicem dissi distantiam, aute et eost investioet BDA)
illud quidem certum est priori lege (de progressucentri gravitatis aequabili) observata
eaudem necessario observari distantiam ante et post concursum, aequali tempors inten
vallo, o celeritates permutataes intelligantur, item si navi utamur molumque compositio
ne explicemus. Sed videndum an non res alia ratione possit explicari. Et ergo investige
mus lit dixi, longitudinem (A) (B), quod ob casus varios nonnihil intricatum. Ante
a Obiter prius adjicio in priori calculo, supponendo corpore non sebi  occurre
sego
o+
 pr
Ee-
nos habitnos ae bi C+ 1. nos habit
i sul. et ium post
 u poerite desi e e tati suite priat lot a e