# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/39812/text
# Catalogue record: 39812 — Conversatio cum Domino Episcopo Stenonio de Libertate
# Incipit: Ajo Dei existentiam non posse demonstrari, sine hoc principio, nihil e
# Date: 1677-12-07 (77-11-27)
# Akademie-Ausgabe: AA VI,4 N. 262
# Other printings: -Grua: Textes, 1948, S.268-273, 273-276. -Steno, Epistolae 2 (1952) S.941-946. -Couturat, Opuscules, 1903, S.25 (tlw.). -Roldán, Panadero, Concha, Escritos en torno a la libertad, el azar y el destino. Selección, estudio preliminar y notas de Concha Roldán Panadero. Madrid 1990. [span.] S.177-190. -Piro, Francesco [Hrsg.], G.W.Leibniz: Confessio philosophie e altri scritt. Napoli 1992. [ital]. S.77-90. -A. Andreu [Hrsg.]: Methodus vitae (Escritos de Leibniz) 2, Valencia 2000, S. 102-103; 2. erw. Ausg. Madrid 2015, S. 100-101 (span., teilw.).
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=39812&katnr=41250
# AA VI,4: its series at Leibniz-Forschungsstelle Münster (online after accepting its terms): https://www.uni-muenster.de/Leibniz/seite5.html
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068721
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 4, 3c
# Folios: Bl. 12–14 (from the shelfmark LH 4, 4, 3c Bl. 12-14): 6 pages, canvases 1–6, page ids 00068721:0001 to 00068721:0006
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068721&page=1
# Lines: 310 recognised on 5 of 6 pages, mean confidence 0.95
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 12r — 00068721:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068721/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
1
conversatio cum domino exiscopo stenonio, de libersate. 27 Novem b. 1677
Dei existentiam non posse demonstrari, sine hoc principio, nihil esse sine ratione. Id principium nones
locum habet tantum in mechaniis, quando scilicet agitur, utrum ex data magnitudine figura et  motu
sequatur al alia magnitudo figura, motus, sed etiam in rationibus, quas necesse est mechanicas non esse,
quod sic ostendo. Series retam potuit asitr esse absolute loquendo, sed non implicat rati contradictionem
ipsam esse aliter, hinc etsi causa una in aliam resolvatur in infinitum, vig. ego sum talis, ob talem
causam, quae pursus talis obtalem, ett, et ita in infinitum tamem, semper utcunque progrediamur nova
manet quaetid, nec uspiam in serie reperitur ratio sufficiens. Ergo ea debet asse eua
Seriem. Haec ratio non est corporea, alioqui intra corpora ista ssn in serie fuisset jam
comprehensa. Ergo necessarius est usus hujus principii etiam extra mechanica.
Nihil est sine ratione, intelligitur  de causa efficiente, materiali, formali, finali. Causa formalis est
ipsa rei essentia, seui  ratio cur res aliqua sit, vel talis sit, sit intra rem ipsam. Causa matericlis
et efficiens, ut in motu  mvetur quid semper eodem modo, nisi ratio sit, cur esset
mmtationis, in officiente, vel in objectoe vel in re, vel in alio in rem agente. In finali, ut ratio debet
esse eligendi ex duobus  vela vel appirens.
Finis movet voluntas nunquam agit nisi ob finem. Finis autem est bomum apparens.
Movetur semper ab apparentia boni. Ergo Electio ex duobus non potest fieri nisi appareat
bonum esse sic eligi
quam sine ratione
perfectius est agere ob rationem,
Nihil agit si at ex qua posita sequatur hoc potius quam illud fieri quam oppositum
c
Non est humilitas tam fidenter supporere se roctam habere sententiam et alios erroneam, et ipsis
dicere se Deum precari ut eos mutet. Aut si hoc cum Rumilitate stare potest cur aeliis
Voluntatis sunt gradus unum enim magis volumus quam alterum. Et magis volomus quod
ex probratur
melius apparet, Ergo quanto i major aequalitas, tanto minus aliud prae aliq aliquo volumus,
et cum summa, hil minihil. Nemo mortalium detalibus dubitaret, aut haesitaret. Nisi jam
praenosset contra suas praeconceptas opiniones adhibitum iri. Ponamus differentiam esse
data qualibet minorem, erit et excessus volendi. Id est nullus.
Certum est Tunc aptrncum dliginutia d  eligimus optimum apparens nos velle propter
cognitionem, et tamen libere.  Eodem modo et Deus, tametsi ergo casus aequalitatiis sa
cum
ageret, seu etsi casus aequalium perfectionum nunquam eveniret tamen ageret libere
Lomnes series posibiles nyve essent perfectae, sequeritur otiam illam esse aeque perfectam,
qua salvarentur omnes  impii, et damnarentur omnes impii.  Respondeo est
impossibilis. Quaero cur.  avia continiustitim, ead eo sis quia contra jostitiam. optime
Id est quia contra perfectionem, id est non omnes series eque perfecte. In se est possibilis
sed actu executio ejus fit impossibilis, quia cum  Dei perfectione pugnat, et hoc est quod
volebamus inde patet, redire tandem omnia ad mea. Et quia aliud sibi dicere videntur cum
premuntur nonnihil, ad idem confugere non sentientes.
diffic difficultas major in invenienda senlentia Angustini, quam in invenienda veritate
a jansenius tricies legit Augustinum, et tamen dicunt eum in legendo Airgustino errasse. AL
ajunt glancoma ante oculos habuit. Respondeo, unde seiam possea nec me habere, ubi Angu
stinum etiam tictes tricies legero, itaque sub finem aeque ero incertus ac ab initio
Nit Deum iutroduci mechanirum. Est odiosa expressio, et metaphorica, loquamur proprie.
seusus est, Deum o aeque certo agere, ac horologium. Imo contra potius quod nivologum
certo agit ratio referenda est ad certum modum quo deus operatur nempe perfectissimum.
Mo cientr i Objicit si nihil sine ratione, Mundus erit aeternus. quia nulla ratio cur Deus
non ante ceeperit Aespondeo primum, omnia creantum ex nihilo non ex prae existente materia quovis
momanto, nam, et umteria ipsa creatur, nec refert, quod antea jam aliqua alia fueriat, nam
postea sunt annihilata. itaque etiam si semper aliquae fuissent creaturae, seu etiamsi fuisset Mundus alius
aute hunc mundum, ut erit alius post hunc mundum, quid tum quod inde matum ? Respondeo
serundo, non tamen id tam facile hinc conclidi. Quia inse tempus nihil est, nisi rerum ipsarum jam
existentium tractus. AAtque ita ante qua ot si Mundus incepits otiosa est quaestio cur nunc incepert
non ante, quia nullum est tempus ante ipsum. Respondeo ertum. etium in ipso  sed si quaeras
potuisset durare diutm, v.g.  si mundus est natus sex mille annos cur non potius ecem mille annus.
sunc Repondeo poteste otium aliqua subesse i ratioe proportioque harmoniae, nobis incognitam
Ilem indas est tsa peruti Necessitas peccati futui, suuit aut Indae futuri, fuit antequam
existeret dudas, ergo non est orta a judae vountate. DEus praevidit sudam peccaturum esse.
Ergo certum, infallibile, inevitabile, necessarium erat judam esse traditurum peccaturum, antequam
existruet judas. judas non suit in Intellectu divino, sed juda pecaturi idea. Indae peccaturi
Idea non orta est a Juda via Jndas nondum erat. Indae peccaturi idea  non erat tantum in
 Idea haec ita
Intellectu divino ut idea rerum possibilium, sed ut idea rerum actu futurarum
apfecta non orta est a suda, sed potius Judam peccaturum esse necessario secutum est ex hac idea.
Sunc cum deliberaret judas utrum Christum traditurus esset an non, jam  necesturium erat Jndam
eare seu eligere traditionem alioqui falsa fuisset scriptura. etc. Necessitate scilicet ex hypothesi
ex jpta rC. Dvalis neescitas est etiam quae a ne indcitur ex electione boni.

## Folio 12v — 00068721:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068721/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
Necessitas absoluta est, cum res ne intelligi quidem potest, sed in terminis contradictionem
emplicat, vig. tertria esse decem.
Necessitas hypothetica est cum  res quidem aliter esse intelligi potest por se, sed per acidens
ob alias res extra ipsum jam praesuppositas, talis necessario est viu. necesse erat Indum
esse peccatarum, supponendo quod DEus id praeviderit. Vel supponendo quod id putaverit
sertes rerum non est necessaria necessitate abtoluta, sunt enim plures aliae series possibiles, id est
esse optimu i.
intelliribiles, etsi actu non sequatur earum executio
v. g
i Intelligi potest series, impossibilis, hypothetica ne cessitate. n teries Manditalis, ut in ea
eveniat omnes pios damnari, et omnes impios salvari. Ista quidem series intelligi seu concipi
potest, sed ejus ejus existentia actualis nulla modo est possibit impossibiliena impossibilitate Hypothetica
non quidem quod id in terminis implicet contradictionem, sed, quod id sit incompatibile, cum praesuppos
Dei existentia, qui cujus perfectio (ex qua justitia sequitur) tale quid pati non potest.
Tripliciter rem videmus, per experientiam, per ratiocinationem et per speculum. Deus vidit ab
aeterno judam esse peccaturum; non per exprrientiam, quia experientia non est nisipas
praesentium; non per ratiocinationem, quia ea Dhus non indiget, ergo per speculum, id
est in idea quae est in intellecta Divino, et futuritionem includit
homo
tuon
expositis externis
peccati mediata est prima seu mediata est eadem quae madiata status hominis precedens putsentem
a
B
et objectorum praecedens praesentem. et catena harum causarum mediatarum est series rerum. Sed
causae prima est eadem quae seriei, nempe ideaem rerum in intellectu divino constitutae ear
naturum exerimentes et rerum naturam exprimentium constitutio talis, ut optimum t sit
possibitiuu
in summa hanc potius quam illam seriem  eligi
uemmdmodum Musicus non vult dissonantias s per se, sed per aciders tantum, quando ipsis metodia
postea correctis melodia perfectior redditur quam sinc ipsis fiusset; ita DEu non vult peccata
nisi sub conditione poenae corrigentis, et per accidens tantum, ut requisita ad complendam seriei
t Quisquis habet pravam voluntatem, is punitur. Prava Voluntas nihil aliud est quam
jure
pravae circa res morales sententiae vel opiniones. Quicunque habet pravas circa res practicas
perfectionem
causam
o habet opiniones, easque ex equitur, it jure ponitur, ob hanc solum rationem, quia
scelus ejus non ex errore facti, sod ex errore juris, id est ex pessimis opinionibus deliberatisque
rationibus ortum est. Unde patet nihil aliud requiri ad puniendum scelus, quam ut quis admittas
scelus, et sciat esse sclus scipt tamen esse scelus. Nulla ergo alia opus est libertate
Nec refert, quod ille puta scelus sibi esse bonum, sen utile; et ideo ipsum elegit, quod qu
nmpune se laturum, vel pe poenam longe minorem ut fructu inde sperato, credebat
opinio.
idus aliquando in extremo judicio
Nam nihilo minus punietur, tametsi bcratio eligen
Ses potent sceleratus possea cum puniendus erit dicere, non fuisse in sua potestate
du
peccator
spinionem suam mutare. Nam et in rebus humanis juste faciunt judices cum puniunt
scpleratos, etsi scelerati illi postea poenitentes, queri possint, se ad pessimas istas opiniones
qua cum peccarent, habetant
quadam ad versitate devenisse
 damnandirantem autem querelis ad huc aliud obstat quod scilicet ne tunc quidem
sunt poenitentes cum damnantur, adeoque nunquam queri possunt.
Nemo se volens matum fecit, alisqui antequam fieret, esset
n
Si peccatores post mrtr tempore judicii adhuc revera poenitentes essent non
damnarentur aeternum, Sed casus iste non eolnit unquam.
Puto fuisse Tempus quo homines non minus vage de Geometricis loquebantur, quam
nunc de Mataphysicis. itaque mirum non est quod hodie Geometria ita bene constituta
est, Metaphysicatam incerta vagatur. Credo enim fortusse tempus venturum, quo
non minus bene constituta erit Metaphysica ac Geometria. Nec i Quod a tot seculis
et
nondum constituta est inclephysica, mirum non est Num ex eo colligi non debit de ea re
successu desperari. Nam fortasse in quadam ad huc Mundi infantia sumus. Et qumquemad
modum Pythagorum (si ille primus est) a Geometria rigidis demonstrationibus constituenda
non absterruit antecessorum balbuties, ita nec nos praesens confusio a Metaphysica
objectio. constituenda deterrere debet.
omiia certa pravisa  inevitabilia sunt frustra preces adhibentur sive ut ille ait.
desine fata Deum flecti sperare precandu. Respondeo, certum est motendum imo preces utiles sunt ad id quod desideramus
obtinendum, ut aqua vel ventus ad motemdinum circumagendum. Ut enim DEus cum praevidit motendinum circumactim
iri, id videt futurum per bentum ita cum praevilit gratiam aliquam assecoturum, vidit id futurum plrgreces.
1qu

## Folio 13r — 00068721:0003
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 14v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068721/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
aut
. Principium omnis ratiocinationis primarium est, nihil esse fieri, quin
ratio reddi possit, saltem ab omniscio, cur sit potius quam non sit, aut cur sic
sit potius quam aliter, paucis  Omnium rationem reddi posse.
Definitio libertatis, quod sit potestas agendi aut non agendi positis omnibus ad
agendum requisitis, omnibusque tam in objecto quam in vt agente, existentibus
paribus est chimaera impossibilis, quae contra primum principium quod dixi
Haec notio libertatis ignota fuit  artiquitati; nulla ejus in Aristotele vestigia
pugnat.
reperiuntur, ac ue in veteribus. Augustini systema plane evertit, a Magistro
sententiarum, Thoma, scoto, ac plerisque scholasticis veteribus aliena est
celebrata primum a Molinistis, eludendis potius quam tollendis difficultatibus
differt
Apud Veteres liberum a spontaneo ag, ut species a genere, nimirum
apta.
libertas est spontaneitas rationalis. Spontaneum est cujus agendi principtum
in agente est, idque in libertate contingit. Nam positis omnibus ad agendum requisitis
cilicet
externis, mons libera agere potest aut non agere, prout ipsamet disposita est.
dolunta fis objectum nllam esse bject bonum apparens, nihil a nobis appet
nisi sub ratione boni apparentis, dogma est vetustissimum communissimumque
Quicquid est, eaut perse aut per aliud. Si per se est, tunc ejus
es
ratio existendie ex ipsius natura Gumitur, seu essentia ejus continet existentiam
existendi
quod in omnibus illis clocum habet, quae ex terminis ve demonstrantur, seu
venitatibu
quarum contrarium implicat contradictionem. Si vero aliquid per aliud
est, tunc existendi rationem habet extra se, id est habet causam. Omnia
ergo rationem habent vel in se et ex terminis, ut  necessaria vel aliunde, et
ut libra libera et contingentia, seu ut ita dicam per accidens necessiria, n
danscari
generis
siv.
Ex omnier hopo sive ex hypothesi necessaria
damnari, hoc intelligitur de  necessitate prioris seu absoluta, s per
quo mujor necissitus st pectat
se, nihil enim involvit haec propositio quod repugnet. Sametsi id
ex hypothesi, id est aliunde, necessarium esset, ut scriptura impleretur.
sum dicitur oportet, id est necesse est scandala esse, (scaudata autem utique
reccata sunt sive in accipiente, sive in dante) utique dicitur necessaria
esse peccata, sed hoc intelligitur hhaud dubie de necessitate non
per se, seu in terminis; sed per accidens, sed in externis circum stantiis posita
 Dine futurum non minus certo ac necessario futurum est, quam praeteritu
necessario praeteritumensist
Non quod per se id sit necessarium, sed quod
ex positis circumstantiis id consequatur.
Quicquid futurum est utique verum
est fore quicquid verum est (scienti) certo verum est. Ergo quicquid
fuiti futurum est certum est fore. Quicquid tertum est id quodamdo
id est per a vel per se, vel saltem pe accidens ex positis necessarium est.
Quicquid certum est inevitabile est. Quicquid inevitabile est, necessarium
est Ergo omne Futurum necessarium est. Sed necessitate per accideus
seu hypothetica qualem dixi, quae certe contingentiam sed libertatem
non tollit.
uja pasoct
aliqo
de causs. bol. L. 16
De necessario per
necessarium
per accidens
fr. 39

## Folio 13v — 00068721:0004
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 14r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068721/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
Argumentum de praescientia eodem redit. DEus praesent futurum. Quico
Quicquid est futurum id Deus praescit, quod quod Deus praescit id Deus infallibilita
praescit, quod Deus infallibiliter praescit infallibile est. Quod infallibile est inevi
tabile est, quod inevitabile est, ne necessarium est. Ergo omne
futurum necesserium est. Necessitate tamen, quae libertatem ac
contingentiam non tollit. Nam quamvis omnia futura sint necessaria
non tamen sunt per se et absolute necessaria, seu exterminis, sed per accidens
seu secundum quid.
Nullam aliam concedo necessitatem in actionibus liberis, quam
bam quam illiqui dixinam praescientium admittunt, concedere coguntur
in omnibus actionibus futuris contingentibus
Ex complexis salus omnes veritates, Metaphysice, Geometricae, it aliae
quaecunque quae ex terminis demonstrari possunt, per se necessariae sunt
Omnes vero proposi veritutes historicae, seu ut ita dicam facti, quae
non demonstratione, sed experientia ambis sciri possunt sunt per se 
contingentes per accidens tantum necessariae.
Ex terminis incomplexis solus Deus est Ens per se seu
absolute necessarium cujus existentia scilicet involvit existentiam.
Getera omnia s sunt per accidens necessaria ex voluntate scilicet si bona
funt, ex permistione autem, si mala sunt, ut postea dicam
Si non datur praedeterminatio physica actuum liberorum, e si Deus
em
libero
on si non
non influit in substantiam actus ti, seu cooperatur actui 
sequitur Deum non esse omnium creaturarum causam primam. Quod
est revera Deum tolat tollere _ rebus. Actus liber haut dubi
cum sit aliqua creatura, debet suam existentiam a DEO accipere.
Non potest dici Deum auxilia dare, seu influere in actum ex praeviso
quid homo esset Rctu electurus, quia ehomo ne electurus quidem
est sinc alia auxilio ad ipsam electionem necessario
proprie et accurate loquendo non tam dicendum est Deum concurrere
actiu quam potius DEuM puoducere actum. ponamus enim Deum
concurrere actui cuilibet, ergo sed ita ut non totus producatur a Dho, sed
u solum
partim etiam ab homine ajhinc sequeretur saltem istum concursum hominis
non indigere cooperatione Dei, quod est absurdum Hinc contra hypothesin,
nam concursus iste est etiam actus, sequitur ergo tandem omnes actus
in solidum a DEo produci, uti Creaburas in universam omnes Qui
bis rom dimidiam producit, integram producit; vil clarius qui rem dimidiam
producit, et residue dimidiae rursus dimidiam, et residuae dimidiae a dimidia
rurtu dimidiam, in infinitum, is producit integuam. Id autem contingit
in actu quolibet ratione Dei. Nam DEus ponamus Deum et hominem
concurrere ad actum, et necesse est Deum rurtus concurrere ad is ipsum
concursum hominis, et ita vel ibitur in infinitum, vel stabim ab initio
necseominus tamen res eodem redibit; vel statien ab initio sufficiet dicere
Deum revera producere ditum, etsi homo sit qui agat.
 Deccatum est creatura, omnis creatura a Deo continue creatur,
Ergo et peccatum, scilicet quoad substantiam actus; seu secundum id quod
in eo est positivum
DEus in nobis operatur tam ipsum velle, quam ipsum facere

## Folio 14r — 00068721:0005
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 13v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068721/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
Posito quod conservatio idem sit quod continua creatio, sequitur ide.
Nam cum quolibet ho momento Deus hominem quasi de novo creet
pr ideo hoc momento quo peccat, creat hominem peccantem, seu
Nihil absolute loquendo malum, seu Deo ingrabum contingere potest
peccatum produat cum homine
Cum Deus percata nolle seu ipsis itasci dicitur, sensus est Deum
alioqui Deus non esset omnistotens.
velle peccata sub auditi permiltere peccata sed non nisi sub tonditione
autorem peccati per  accidens,
Dici quodammodo potest DEllM esse caam
seu Deum velle peccatum per accidens, quemadmodum Musicus dissonanti
poena.
Ponamus enim at casum, quo f ipsa perfectio Melodiae exposcat
diffonantias immisceri, rursusque compensari, sive, ponamus longe gratiorem
fieri harmoniam incidentibus dissonantis, insperatoque in consonantiam
redactis, quam si non nisi consonantiae fuissent. Eo casu dicoarbitror
dici posse Musicum esse autorem iissonantiarum per accidens, seu velle
eas per accidens, id est dermittere potius quam velle. Nam ipsas
per se dissonantias, non vult, sed si commode id pateretur perfectio
mebodiae declinaret. Permittit autem perdens, et libenter quidem
non invitus, sei volens, per accidens tamen, id est non ob ipsaum naturam
sed quia earum interventum deprehenditur in summa majorem existere
perfectionem. Ita Deus peceata, tolerat, permittit, et non invitus
quidem, per accidens tamen vult, quia intelligit, seriem universi hoc
luodo esse perfectiorem ipsis intercurrentibus et mirifica ratione
compensatis fore perfectiorem. Deccatorum ergo ratio ultima est
non voluntas Dei ipsa diligentis sed natura  perfectionis
et
rerum i exigentis ut pictura umbris distonguaturmelodia
universali–
dissonantiis ipsa compensatione voluptatem augentibus, animetur.
si acessitas eligendi
Si necessitas eligendi optimum tolleret libertatem, sequeretur
Deum, angelos,  beatos, nos ipsos libere non agere, cum a
jdic majore bonitate vera vel apparente, ad agendum determinamu
et tamen libere
Cum Deus salva siu libertate, necessario eligat pirfectissimum, quam ocur
Cum dego
unum alio perfectius est, sequitur salvam ejus. libertatem fore,
ratione unum ex eligendi unum ex duobus aeque perfectis
Si Deus aliquid vult sine ratione, sequitur eum agero et velle imperfecte
quia seu omnis substantia  intellectum intelligens in quantum non ex
intellectu agit, imperfecte agit
Eligere est proprii ex pluribus legere sive capere quod optimum videtur
Proponitur casus duorum Oppositorum A et B, quae scilicet non possunt stare
simul. Dro Ponitur porro necesse esse ut alterutrum, eligatur, ac tertio
ex his tribus hypothesibus compositum
et
nullam esse rationem alterutrum eligendi: ajo hunc casum implicare.
inquies, ipsa nec ratio quae facit ut alteratrum eligendum sit, facit etiam
ut alterutrum eligatur. Responde communis illa ratio non est plena seu sufficien
nam. facit quidem ut eligatur vel A vel D. Sed non fact eligi A non B,
nec etim sait disi B non A

## Folio 14v — 00068721:0006
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 13r); this page is its left half.
# No recognised text on this page (recognized).