# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/39952/text
# Catalogue record: 39952 — für Henning Huthmann (?): Probatio existentiae Dei ex eius essentia.
# Incipit: (1) Existentia possibilis seu Possibilitas rei alicuius, et eiusdem re
# Date: 1678-01
# Sender: Leibniz — Addressee: Huthmann
# Akademie-Ausgabe: AA II,1 N. 164
# Other printings: -E1: Stein: Leibniz und Spinoza, 1890, S.306-307 (Teildr.). -E3: Janke, W.: Das ontolog. Argument in d.Frühzeit d.Leibnizschen Denkens (11776-1678), Beil. in: Kant-Studien 54 (1963), S.284-287 (Teildr.).
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=39952&katnr=39908
# AA II,1: its series at Leibniz-Forschungsstelle Münster (online after accepting its terms): https://www.uni-muenster.de/Leibniz/seite5.html
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068521
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 13a
# Folios: Bl. 1–2 (from the shelfmark LH 4, 1, 13a Bl. 1-2): 4 pages, canvases 1–4, page ids 00068521:0001 to 00068521:0004
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068521&page=1
# Lines: 274 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.95
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 1r — 00068521:0001
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068521/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
Drobatio existentiae DEI ex ejus essentia
rei alicujus
Existentia possibilis seu Dossibilitas
rei  essentia sunt inseparabiles
A
et ejusdem
id est si unum eorum datur in regione idearum seu
veritatum, seu realitatum, etiam alterum in ea datur.
id est p existente veritate unius, existit veritas
sve
alterius veritates enim existunt, etiam si res non existant
nec a quoquam cogitentur.....
Ergo subsumendo
Existentia possibilis seu possibilitas Dei, et essentia DEi
sunt inseparabiles
Fnam essentia rei, est speciolis ratio possibilitatis 
jam vero
Exsentia DEi et existentia ejus actualis sunt inseparabiles
(qua Deum defs ego receosarium sive
acsentia sequitu oxistetia sive cujus essentia
et existet sun inseparabiler. Nec in hoc.
ex
supiontur De esse, heo pponitur autum
in regione adearum dipe veritatum reperiri quendam
sstentium essentiam, cum qua existentia necessario
connectitur, ani tribuimus nomen Det
ergo concludendo
existentia.
existentia possibilitus, seu Possibilitas DEI, et essentia erus
actualis sunt inseparabiles,
sive quod idem est
osito Deum esse possibilem, sequitur Deum actu
existere
s propositiona tertia ampliorem aut destinctiorem
m probat desideret, illigealis fiari pstet hoc
Essentia DEi et existentia
Probo, Imo
ejus actualis sunt separabiles
nam
(1)) Essentia DEi et summa perfectio sunt inseparabiles
ex hypothesi, supponimus enim essentiam Dei continere summam
niam existentiam sit illa (C2D summa perfectio, et quaevis perfectio in specie sunt insepara,
enisit, er
perfectionem
(3D Existentia actualis est aliqua perfectio in specie  siu
Ergo
necessario
xistens
biles
entia Dei et existentia ejus actualis sunt inseparabiles est pos
existe
(verte
23
quod est contra Hypothesn sive implicat, sive est impossibile. Ergo si Ens essentia A praeditum
non existit serit impossibile. Essentia autum A est quae necessariani exsentiam
existentium includit. Ergo si Ens necessario existens non
anuar. 1678
Ens necessario existens
est possibile, utique existet
i nam si Ens necessario existens
non existoterit impossibile
quia contra dictionem implicare
aliquid esse necessario existens,
et tamen non exi
nec ergotantum
ceea
eo redit, ut osten
damus Ens necessa
rium, seu Essentiam
ex qua sequatur
existentia possibilem
esse.
step
vide probationem
hujus (3) sub signis
B. et NB.
3
res tota uno ver
redit: Si Ens necessar
existens est possibile
utique actu existet. Nam
si non existet utique possibile c
est ipsum esse necessarium fangosention posse non esse rret
ircum non esse. Ergo impossi bile
Ens necessarium actu ((4)
non existens non
est possibile. Ergo si Ens necessarium
est possibile actu existet
sens necessarium
pariter ac possibili
esse probatur etiam
ex eo, quia alioqu
si omn
10
contingentia ergo
poterant aliter esse
aequali ratione, seu
fasum est nihil esse
sine ratione
modo
omnio
diEns necessario existens
est possibile, tunc essentiaatur
 quae includit necessa,
essentia A. dico Ens essentia H)
praeditum existere. Nam si
non existit non est necessarium
ut existat. Ergo Essentia ejus
non includit necessariam itistrum
impossibole
ene

## Folio 1v — 00068521:0002
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068521/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Sed quoniam haec ratiocinatio in compendium adhuc contrahi
et perfectionis mentio inde rescindi potest, ideo eam hoc modo
Essentia
Probo 2
lo
involvit
((4D Esentia Dea  necessitato existendi sunt inseeabilas
nam Dei nomine D in Telligimus aliquod ensi necessarium
Cu meDumsefinrese
5) quod nensstalem cujus essentia necessitatem existendi
involvit, ejus essentia est ab existentia in separabilis
(alioqui enim nes aliqua est possibilis tantum seu contingens,
Ergo
Essentia Det et existentia sunt inseparabiles
eur
Conclusimus ergo denique
Deus est possibilis, eum actu existere
adeoque tantum opus est ut probetur Ens perfectissimum
vel saltem Ens necessarium esse possibile
nnotationes
(1) Haec ratiocinatio difficiluis apud homines assensum invenit, quia
sine exemplo est, quod non est mirum, nam solus deless sola
DEi estentia hoc habet privilegium ut ex ipsa a priori, nulla actualitate, Unitas circulur
vel nullo experimento supposito concludi possit existentia, quia
u est etiam est Ens primum sive a se, sive cujus essenta
equi existentu se sequitur existentia. Qui vero id non considerat
s
esssentia
is etiamsi se convictum sentiat, nec habeat aliquid solidi quod
in esser
reponat, semper tamen suspicabit, aliquam deceptionem et
potexit
mic argumentationi
aegre sibi ipsi suaeque ratiocinationi credere polet, quemadmodum
in omnibus conclusionibus paradoxis usu venire solet
BI

## Folio 2r — 00068521:0003
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068521/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
(2)  Cartesiani cum solis conceptibus sive ideis utantur
3
non satis re  hujus ratiocmationis vim exprimunt
quod eorum experimento didici qui ratiocinationem
ipsorum cum mea contulere. Ideo etiam non st
animadverterunt tantum concludi posse hoc modo quod
Deus existat, supposita possibilitate. Ipsi enim credunt
absolute hinc probari quod Deus existat, quod falsum
est
)ca Essentiae, veritates seu realitates conceptuum
objectivae non pendent vel ab existentia subjectorum
vel a cogitatione nostra sed etsi nemo de illis cogita
ret, nullaque existerent exempla tamen in regione idearum
seu veritatum ut ita dicam, ad est a parte rei  verum
maneret quod actu existant hae possibilitates, essentiaeve
et ex illis resultantes ventates aeternae
hoc loco
4) Propositiones  aeternae veritates non considerandae
sunt ut hunellices  hypotheticae existentiam
veritatum, sive in campo actualem supponentes alioqui enim fieret circulus id est
nscoriste existente supposita existentia Dei, inde probaretur existentia.
nempe, dicendo ex Essentia DEI involvit existentiam 
non ita intelligi debet. Si Deus existit, necessario
existit, sed hoc modo. a parte rei, nemine cogitante
ita cogitandum et nulla conditione facta, absolute et pure verum est in illa
etiamsi nulla existeren slentiarum sive idearum regione xessentiam Dei et existen
tiam inseparabiliter connecti.
C
facilius
)Ut prroccupatio contra hanc ratiocuationeu nostram
tollatur, considerandum est abmnibas eos omnes qui
seu realitates objectivas concedunt DeuM esse Ens necessarium concedere debere
ratiocinationem aliquam nostrae similem deDEo Lieri
posse. Nam Necessarium sive Ens a se est, cujus existentia
sentia
sed ut universalis quaedam ex ipsamet ejus oxistentia necessario sequitur sive
idearum cum alia quasam estentia sive forma inseparabiliter connectatur, resultat
inde Ens necessariam existens actu
Uti in regione aeternarum
idearum a parte rei sine
existente supsistunt
Potentia, aequalitas
alia calor rosa
aliaeque realitates vel
forma vel perfectiones p
entia singularia, nec
ogitaretur
de istis Cuniversa (e
libus; ita etiam ibi
inter caeteras formas
eperitur
actualis existentia
non ut in Muydo et
in exemplis reperitur,
eto
forma, quae si in campo

## Folio 2v — 00068521:0004
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068521/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
ab ea est inseparabilis, debetate ergo aliqua esse talis ratio
cinatio, curu ope concludi possit existentia, actualis de Deo
ex solae ejus essentiae seu existentiae pose
possibilis consideratio
ne et qui perfecte essentiam Dei intueretur, is inde nce manifesso
videret a priori, ex ea necessariam  essentiam sequi.
itaque. omnes objectiones quae contra nostram ratiocinationem
prima fronte occurrere solent, (quod scilicet ex possibilitatibus
non possint concludi actualitates; et id genus alia similes) et
quae etiam huis a statim cadunt, nam etiam ratiocinationi
quam aliquam illi per quam ex Dei essentia existentiam sequi
intelligeret, qui eam intueri posset, (ut ostendi) eaedem objectiones
opponi possunt.
Hinc ergo patet qui ratrocinationem
nostram superiorem oppugnare velit, eum speciale aliquid
ai opponere  debere quod huic ratiocinationi non etiam possit
:
superia
Cum vero ratiocinatio nostra (ad nulla particularia
descendat, ideo hoc unum ei opponi potest; ut negetur
oppons.
Dei vel Entis summe perfecti.
esse possibilem.
Hoc enim illi qui essentiam Dei t
et ex ea existentiam sequi animadverte
quia omnis essentia quam distincte concipimus non contradictionem
specialiter intueretur
(qualiscunque demum vet opponi non posset.
possibilit
impli, sed
supierest,
foc unum ergo
ad demonstrandam Dei existentiam, ut possibilitas ejus
id est Entis summe perfecti, vel saltem Entis alcessarii.
+
post Cartesium
)Spinosa ita ratiocinatur. Idem est dicere aliquid in rei alicujus natura
demon Aretur.
sive conceptu contineri, ac dicere id ipsum de ea re esse verum,
atqui existentia (quemadmodum in Trianguli conceptu continetur, seu
ex essentia ejus sequitur ejus angulos tres esse aequales rectis duobus). Atqui
existentia necessaria in Dei conceptu eodem modo continetur. Ergo
verum est de Deo dicere necessariam existentiam in eo esse seu ipsum
existere. Huic ratiocinationi aliisque similibu opponi potest propositiones illas
omnes esse conditionales, nam dicere in trianguli natura vel conceptu saqui
involxitres angulos aequales duobus rectis; nihil aliud est dicere, quam si existat triam
gulum, tunc ipsum hanc proprietatem habere, ita eodem modo etsi concedatur
de Dei conceptu esse actuatem existentiam tamer indetatum necessarium
tamen inde colligetur tantum si existat Deus, tunc ipsum hanc proprietatem
Nostra vero
majus, nempe Deum  modo possibilis necessario
xistere
actum
Nam
S Aut a dicendum
estEns necessarium
esse tigmentum
nypossibile, aut
fatendum est
eum qui ejus
naturam specialem
ea sit) intelligat
etiam in ea
intellecturum esse
Existendi necessita;
tem, ex sola
estentia seu
a priori, seu
essentiae et
existentiae inseu
parabilitatem