# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/40061/text
# Catalogue record: 40061 — [Steno?] für [Leibniz]: Examen Responsionum brevium et extemporanearum ad Quaestiones Baronis de Reck, non quidem planè extemporaneum, sed nec plenâ otii libertate conscriptum.
# Incipit: In Responsione ad primam quaestionem... in hereditate Domini moretur.
# Date: 1678
# Sender: Steno — Addressee: Leibniz
# Akademie-Ausgabe: AA IV (assigned, not yet published)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=40061&katnr=K+7422
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068310
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 3, 8b
# Folios: Bl. 30–37 (from the shelfmark LH 1, 3, 8b Bl. 30-37): 16 pages, canvases 59–74, page ids 00068310:0059 to 00068310:0074
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068310&page=59
# Lines: 1,196 recognised on 16 of 16 pages, mean confidence 0.93
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 30r — 00068310:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068310/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
Pramen Responsionum brevium et extemporanearum ad Quaestio-
nes Baronis de RecR non quidem plane extemporaneum,
sed nec plena otii libertate conscrixtum.
In Responsione ad Prinam quaestionum oratis supponit Author Responsio-
num. dari fundamentum aliquod Fidei, in quo plurer Relioiones aliar ab invicem di–
screpantes consentiunt, nec esse inter illar discrimen fidei, sed Rcoiminis tantum et Sc-
etarum adeoque ad eandem omner Ecclesiam spectare, qui in hoc fundamento consentiunt
nec intollerabilia adjiciunt. Causa erroris, quod non distinouat intur verba hujur fun–
damenti et Verborum sensum: Sensur enim Symboli Aportolici cti facit fidem. non Discrimen ini sionifica
verba, quod vel uno Soumianorum exemplo patet, qui ex usdem verbis, undo nos stini
tatem unitatis et Christi divimtatum probamus. conantur manifectum red dere neatram frustra adhibet, cum ne
esse admittendam. Requeri autem ad fidei Unitatem non Verborum tantum sed et sen
suum edontitatem, ut alia lora taceam, sequentia S. Daculi demonstrant 1. Cor. 1. i. dg, si a sptu sancto rvcla
Obsecro autem Vor fratres, per nomen Domini noctri Jesu Christi, ut dipsum dicatis
amner, et non sint in vobis schismata, sitir autum perfecti in eodlem seristi et infrietra etiam implicita
eadem sccentia. Ium Rom. 16. 12. Rovo autem vor Fratrer, ut observetis eos; qui disset- Aliud enim est, Ecclesia
siones el ossendicula praeter doctrinam quam vos didicistir faciunt, et declinate ab illis implicite cndere, quod non
Erva non possunt pro membris ejusdem Ecclesiae haberi, qui non eadem verba etiam eo-  Z
dum sontu intellionnt: sed et ex dortrina D. Dauli ab illis et declinandum. Dui te- ut Acatholicae Ecclesia et
sibi invi
ste D. Auoustino sub ipsis paueis Symboli verbis venena sua occultant contradiaent, etiam in co
Sed et veram contradictionem eadem Responsio continet, scilicet, unus solus symboli munium illors explicationo
sensus est necessarius ad salutem, cum verae sides consistat in vero sensu, qui co ipso ruune, quod sutor
tantum ect unicus. Et itorum: non unus solus sensus est ad salutem necessa damnatus sit opgs. A. 1b57.
reus, cum in pluribus Relioionibus per sensur Symboli contradictorior ab invicem, disen
pantibus secundum ipsum quis possit salvari. Nec sufficit prositeri, se in eundem Christum
Redemtorem caedere, cum revera non sit idem Christus; ut pulchre S. Auonstinur et lati Enchirio. cap. s. Nomine
otendit. Reliqui enim omnes entra Catholicam Ecclesiam constituti, non cnesunt in Ctrri. terus inveriit, Christus apum
tum sed in ideam quam sibi de Christo formarunt, crjus objectam nullibi nperium- Christianor vocari volun
dum exera ipsorum Cerebrum et scripta. Nec enim sufficie nomen Christi Redemtorir revera nct est aepud cor
probulisse, sed talis Christi, cujur sceandum divinam et humanam Naturam taber et X
non alia sunt conditioner, id est, credendum est in talem Chrictum qualem spiritur san
ctur per Ecclesiam, id est tum proptutar et Apostolor, tum inde hucurque sibi succe- timit oiis dubia determinio
denter veror Dec suroor revelavit. Sed liceat mihi urvere conscientiam Authoris ista-e determinationi ovo
rum Responsionum et petere ut sincure in oculis Dei resolvat sequentro Quactiones nens.
Unde aonoscat haec et non illa constituere fundamentum sidei? Haec et non illa esse
intollerabilia? Hac et non illa evertere fundamentum sidei. Addit. Frustra idc a nobis exivitu, qui profitemur
Ecclesia nosra id munus esse
In Responsione ad Edam 1tiam Quaectionem contra reliquor Lutheranos et
f
Calvinianos sententiam pronunciat, nec ionorat, quo animo idum hanc flclonstadi.
ensium et Rendelensium censuram ooccipiant. oetera. non quaeritur, An damnard; nor admitente, et ad jud
vel non, a quibus abest malitia et pertinacia quos alibi apellat pior et tona voorum moderatius de Ratom
luntatis Christianor, sed quaenitur: Quinam illi sint pri et bonae voluntatir Chriotia. Chrisivrudentia et dontria
ni a quibur abest malitia et pertinacia? Nos pro talibus habemus illor solor tale contradicentium unio
qui vel actu profitentes Catholicam fidem in Gratia Dei sunt, et verbum Vita con-Martini Minittrr Calviniam
tinent sibi in omnibur Ecclesia membris consonum; vel erbra Ecclesiam etiamnum inter Calvinianor, nost u
constituti qua cnturnam sidei profetsionem propter invincibilem ionorantiam, ani rium anors ministeri ap.
mo tamen promto divinar revelationer expectant, nec ullum Gratia obicem po- lia et aliis quadravinta per
nunt. Zuomodo autem poterit malitia et pertinacia abesse, et adesse vera pietar amplenue est, mosime moto
vereque bona voluntar, ubi occasione prasente aonoscendi diversitater fisci el diversi rita monstruosa unione 
tatum causas non tamen illud studium serio suscipitur, mec cum humilitate urvetur
Major est fatror pertinacia Resistentis prosaositionibus evidenter connitis, sed et
vera est pertinacca Recusantir media coonoscendi oblata, vel in mediorum usu
Additam:
thonc verborum et explica
tione modi quo aliqd sit
quide sionificatio verbo 
omnibus cade sit, sed et m
ut vere apud nos est
t omnibus esse comuna
fi de nostrors huc advorat
acimg; alueo expliccte ali
contradicur
et Cathalica
duae ea sroataltio adduce
ASEitam:
quoslebet Haentices; quise
duis anthor schismatum
an levitimus Suporior reoi
an subditur lovitimus talo
Additam.
stra recurritu ad synod
rantoniaria Cuthera
cium dortiorum et pruvent
matissentienti. Vera eni
ne non admdbunt. Imo Da
sescaoenarius vitae inculpata
Calvimanes; cum tota famu
sonis Catholica varitati
rantoniana, ut publico siri
pto patet.

## Folio 30v — 00068310:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068310/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
Aoditamentum:
Prudentiores non semp ad–
percipit esse in objecto. Ex.
emplo faciei cadaverolae
ta furnos metallorum ac-
ben. prout ipsis vident. Unde
teneri quenquam invitum
reoit.
Additam.
Pui rejiciunt sacerdotes;q
vera sestituunt
in coesum, quem in terris
non admisit Ecclesia Vet
muttunt, colore, qui oculo notentir captivare Intellectum sub fide, isque propter prasumtionem de proprio judi–
eio et Trobedientiam.
vel sarissimi hominis jur. In responsione ad 4tam facit se Unum Sudicem tot sanctissimorum Virorum in
or
pantos. Et humiliones non pluribur Concilus aoxrrvatorum, et quia levendo acta Conciliorum ipse plur offenditur
cedunt omnia su ita ho saepe quam aedificatur, putat injusti actum cum aliquibur oudomnatis a Concilus
patet posso nor vere judici Sed quid mirum Conciliorum actis plus offendi quam aedificari sapiur Acatholicos, pi
um nostrum suspindere nec etiam ipsiur Christi actis hudai ofsendebantur, non aedificabantur. Aori palatum vel ipsa
udicem esse eorum quae saluterrima saepiur offendunt.
In Responsione ad 5. tam non nspicit alium malitiam. quam quae turbat Rempubli-
intillioit Rom. Ecclesia cam; ac si Snobedientia et proprii judicii praesumtio coram Dei orulis malitia ticulo
ut sacrificio sic et corna non damnantur. Ferre potius quam inferre injuriar, laudabile est. Rconum Christi
Trustra sperati admultesus in terris esepectare pacifice non est solum vel praeciprum Doema Sectarum novarum
in Anglia, sed dum Sacramenta et Sacurotes rejiciunt, produnt manifecte, quale fider
fundamentum admittunt: et licet in quibusdam verba S. Scripturae sequantur, sensuum
tamen verum, qui verum Dei verbum consticuit, rejiciunt, imo et ipsir clarii Dei ocrbir
aperti in multis contradicunt, ut mirer Responsionum Authorem, non aonoscere, ad
qualia prolabantur, qui ne manifectam Catholicam veritatem covontur amplocti
volunt in omnibur relivionibur invenire sufficientia ad salutem. Sanc non poterit ve–
covitari monstruosa mavis Chimara, quam est illa Ecclesia, quam Verae Ecclisia loro
conantur substituo.
In Rosponsione ad 6tam adeo generliter loquitur, ut posset a quolibet ad.
uo tu attulisse exporin. mlei suo sensu. Sanc Disputationer, libri, Synodi et Concilia Acatholicorum ad nihil
tia, scit. per cade media prosunt, nisi ad multiplicanda illorum Schisnata: similia vera in Ecclesia Catholica
conservaverunt per assistentiam Divini spiritus, incorruptam Dei veritatem, ut et
Anathematismi ab eadem Ecclysia fulminati. Anathematismi autem Acatholicorum nun-
quam noruerunt aliis, nisi ipsir qui haec bruta sulmina emiserunt.
Ad7 mam Zuaest. Responlio examinata est simul cum Responsione ad Primam.
Potist quidem una esse, fider et Eeclesia, et tamen Revimun esse onultiples, modo multiplici
ratoribus S. Trenaus fidem tas haec per subordinationem sub uto capite redivatur ad unitatem, ut apud Nor Multi
unum caput ncurrit plicitar Ecclesiarum particularium et Multipticitar Ordinum Reliorosorum pulchetrionu
Et Christus unum ovile sae in unitatem a Deo collecta est, tum ratione unitatis fidei, qua doctrinam et sacra-
menta, in quibur omner consentiuntitum ratiore uniur capitis; cui omner obedienti.
comittit. Nec quant,, an am praestant. Multiplicitas autum Regiminis extra Ecclesiam Catholicam nuc conspi
revimen in Ecclesia set rat in sidei unitatem, cum ut superius divei, sensur el non verba symboli faciant unam
fidem, sensur autem et Sacramenta omnium orulis manifectam discripantiam inter
ipsor testentur. Nac capitis unius directioni subordinatur eadem Aratholicorum noimi–
num multiplicitas cum quot Principer suculares vel libera Civitater atque Unim
sitates reperiuntur, totidum distincta Revimina nulli comnni Capiti subordinata
quanimo sibi innicem in plurimis contradicentia inveniantur
Quaestiones 8on 9. 20. 11. 22. 13. 14 eo tendunt, ut cvincant, unicum illa
Ecclesiam debere esse visibilem. Ex quibus Rerponsionum Author admutert evam et
am absoluti, etiam 14tam quatenur admultit divinor verbi ministros reete concti–
tutor: Quod autem adsit de aliir etiam pio Telo accensis exumplum ex Luc. g. 4
non favet Syneritismo, Verba enim Christi vers. 50. hac sunt: Zui enim non est adver-
sum nos pro nobis ert. Licet itaque ille, qui Daemonia cjiciebat in nomine hesu, non secu
est actus Ordinis seu Mis. tus fuerat Apostolor et desum corpore, ab ipso tamen desu dcclaratur, non fuisse uodem
contrarius. Quor autem Fautorus Syncretisti in Unum corpur sociar volunt, vere sibi
lavamqus, et inter mino- irvicem et Ecclesia Catholicue in uis contradicunt, quae eadem Catholica Ecclesia ipsor
retordiner apud nor E Mater pro fundamentalibus aoposeit.
Quae repondet ad i. et 12 man de piis et
bonae voluntatis hominibus, si de vere talibus intellivit, nobis cum est; sin entendit ad
Additam.
Dicit me asserere ac si asser-
tionis rationes neglensem
conservatam apud nor sno
tatem, multiplicata apud
illos schismata.
Adortam.
Etiam sub Ethricis Impe
ex traditiono probundo
ius noinat et Joh. ult.
uni Pastori oves sues
nobis videat; necessarium
nale Chrictus sibe inctitu
Additam.
Ejectio daemonum non
sionis cum etiam chicis
id donum a Duo cocessum
orcista ponatur.

## Folio 31r — 00068310:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068310/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
Additaem.
frovorat ad cocempla spacsa
pore diversa impuonantium
Nostra Successio etiam lo
tentis Ecclestae per successio
Addcam
morum dissolutio conitari
ruptio. Exitum aute c Ba
praestititque Luthergne an
Calvinus Etr. an S. hona
apparentis taler, jam tum in examine reponsionis ad Edam et eti satisfactum sine successione diverso tun
est. Ad gna in desertir. et montium cavernis invisibilem Ecclesiam ponet, sed gra
tis, cum sciamus vel maxime latente in Cavernis et desertis montium Ecclosia,
quanto, ubi quibus Rectoribus latuerit. Cortera, quae de Purpura et Dionitatibur ne constat.
affuert, nihil ipsi contra quaestionem favent: Haec enim ornamenta Dacis enterna Pacis ca siona sunt, quam
Pacis universalis incoitabilia siona sunt, quatenur nemo Principum vel Imperatorum, solet, non tamen fidui cor-
vere timentium Deum, Christi in terris vicarium non honoranet omnibus hummanae poten- bylone quis fuliciur ursie
tiae et Munificentia arvumentis. Si quis in puroma et dionitatibus constitutur ultra
sibi oblatos sponte honorer majorer appetiit, nemo id approbat, imo publica nostrorum tius S. Xaverius S. Seresia
seripta id generis vitia publice detostantur. Noscio quid intendati cum addit e dabus.
lonc occundum, nisi fortu, quod in Responsione ad 60nam profitetur, se nolle altinoer,
Antichristum credat jam tum produisse, quo casu responderem ipsi. In Responsio
ad 20mam profitetur talem Christi assistentiam, quae Ecclesiam Christi non prartat ab er-
roribus imunom. quod cum oratis assetat. oratis etiam rejicitur. Sufficit Doh. 14. 17. Epiritum
veritatis promitti apud ipsos et in ipsis mansurum, ut adeoque contra Arrumenta pro Visibi. misit omnem varitate, nulli
litate Ecclesiae nihil omnino afferat prater simplices assertioner, easque sponte exaniscentio. Uindo quicqued illa Eccle.
Duia imo admitit talia in iisdem Zuaestionibus, ut necessario toncatur admuture visibilita sia proponit, qua Spirctus M
tem perpetuam uniur et quidem infallibilis Ecclesia. Si enim ea est vera Ecclescarubi dum donee x scriptura pi
sincere praedicatur Dei verbum et administrantur Sacramenta, eaque Veritas, ut antedi
ctum, non in Verbis concistit, sed insensa Verborum, admitter tenitur Unitatem Eccle rit fallibilem
siae excclasis omnibus aliis aliter Dei verbum praedicantibus et sacramenta admini. Cum nexari non possit. deber
Arantibus. Si admiltit hanc Ecclesiam. semper quaqua versum se diffandere, ut bapti- admumistratores sacrameto
Tet omner gentes ete debit admillere semper ubique esse visibilem. Si admitere in
illa Ecclesia Apoctolor et Pactorer eti semper continuandor, Chrictique et Spiritur S. re an recto id agunt, nec nobus
assictentiam perpetuam usque ad consummationem; oportet etcam semper visibilon ad
millore, ut non videam que possit  in tanta Veritatir evidentia bona consa
antia entra eandem Ecclesiam diutius morari.
dacaestio 15 et 16a respicit talem Ecclesiam taleoque Poctorer ubi verbum Di ita cramta non adminiotio
fuent eposctum, et sacramenta eomodo administrata, ut hobie apuo Euthoranos vel
Calvinitar observatu, et petit ut post Aportolorum tempora urque ad tempora Latherimanime in saculo eminent
ostendant locam et doctors istius sorcetatio. Hic Author Rerponsionum nominat
i omner pios et bonae voluntatir hominer Christianos in crnen, 2 addit omnesti quod putat, non omnio
qui infundamentalibus cum ipsir conveniunt, ner intollerabilia adjiciunt, itidem vene cortum esse, sempor sone al
raliter loquendo sine ullius vel loci vel personae vel temporis determinatione, ut adeosuoque ad sinem seculi, cum io
vere pateat, illum non habere quae afferat. Possum cuo e corundem seculorum verbis orpaissir doreat Ephe
pirir, quos ipse cine omni controversia pios et bona voluntatir Christianos homi–
nor fuisse admiltie, plurer nominare. qui detestati sunt multa une illis quae Cutho-
rani et Calviniani tanguam fundamentalia aonoscunt, sed moum hoc non ut. Spu–
ctat enim ad ipsum satisfacen quaectioni. 3 Conatur a dissensione inter nortior
suorum a noctris discrepantia colorem aliquem conaliare, aed maopa est disse
renia inter discrpantiam in una vel altera propositione nondum ab universali rumoraoitate od levitato
Scclesia determinata cum animo obediendi futurae detorminationi Ecclesia, controoersuis sine iponit
et discrepantiam in plurimis propositionibus ab eadem Ecclesia jamdudum determi quam authontate nos seiu
natir, cum rejectione ejusdem Ecclosiae et oocstructione altarium contra altaria: deferimus, et in eo consistit
sulicet lonoe dispar ratio est controversia inter S. Cyprianum et S. Cornelium ne
ne
et a Cutheri oppositionem contra universam Ecclesiam Catholicam. Acatholicoricum umel apus no. detur
In Rerponsionae ad 1ma et ignam confundie illam Ecclasiam qua inminata aeternum maniat
cryptis latens sui tamen momoriam conservavit cum illa quae nunquam fuit nelcortima authoritas
Latuit sapius Nortra, sed novimus. qui quando, et ubi latuentit. Ostendat etiam at atirna feuctultion
de ruâ Lutherana, qui quando et ubi latuerint. Nec favet ipsi de lutente)Cumnevane non potuent Aut
Resp. discmpantia intex S. Cypriani et sutheri modos oppoacli seca defendendi, resilit ad eorum de Pontificir infallibilitate duolaum. Sed
et hic utriusque scripta disparitatem legenti tistant
Additam:
edia salutis etia veri
ute includunt, et qui pro
allibilitati relinquet locum
animat, in fallibile et habi
bet. in quibus infallibile ea
volberit in quibus eam relique
Additam.
esse visibiles praecuatores 
rum, novum quarit effugium
nevando Visibile esse, an sinci
sinceritas dicit, Visibilis, sed
sibi invice succedenter sacerde
ter visibiles nemo nisi coecus
nato nevabit
Bapt. Dat quido interium ha
retici recte, sed reliqua sa
Non dixi illos esse veror, qu
sed veror non passe non esse
visibiles, et visibiliter sua
munera exercere. Miror au
quor viam salutis decentir
4. 12.
Additam.
poit de Controversia.
sed agit, de Authoritate, qu
tui sancto Ecelesta reventi
differentia, inter doctrinae
ra Urutate, et multiquii
cicati dactriniarum apud
determinata, ipsis vero de
dererminandi, adeoi mani
A

## Folio 31v — 00068310:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068310/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
in Tsracle Ecclosiâ testimonium Dei, cum vel hoc Dei testimonium latentis E
clesiae memoriam conservant. et qua lorum et qua tompus facntque in dudaa
Ecclesia
manifesta eadem tempore, quo in Thrail erat occulta,
uaestio 18ua octendie Jnvisibilitatem Ecclesia contradicen Confossioni
Anorestanae et Institutionibus Calvini, quam Contradictionem, ut tollat Autor, recur–
ictirium esse en ontrdicti rit ad pior generaliter ita dictor in omni relisione reporiundor, et facile sempor ab
impiis discernendos, quorum bona Voluntas errorum non fundumentalium voniam
obtinet, sed ut taceam superius responsa ad id genoris pretatem et bonam Volunta.
tum, opartet ut vel ex Lutheranorum mente ostendat pios viror, omnia Cuthori
dogmata profussor vel omner pior profissor omnia Calmini Doomata ea mento
Calvinianorum vel ess propria suntentia ortendat, omner pios ante Authorer Syn-
credismi omnibus seculis syncretismorum opiminem de Unitate fisci in multi–
plicetatibur Rolivionum fonisse. Aliar nihil ad Euaectionem ropondet.
Nodur enim Zuastionis in eo versatur, ut quilibit aliam, otra Ecclesiam Catholi.
cam, pro vera Ecclesia admittenti ostendat, quomodo simul potuent esse invisiti
lis, et tamen sua dovmata toto terrarum orbe publice praedican.
Duastro 20ma respicie Mentum Christi, cui repuonare ait quod nullus publice
cum Rcedimtorem ausur fucrit profiteri tot seculis. Hic Responsionum Author duabur
viis conatur Rosponsionum dircitam declinare. Primo admittie multor Christum fuisse
professor et provorat ad Catalovum Festium Veritatis, cum tamen in quastione bi. exprus.
se octendatur inter istor Veritatis tester fuisse complurr Papar, quorum Doymata et Sacta.
Papar non fruisse Papistas, menta nec Syncretistarum nec Suthoranorum nec Calvinianorum partibur respondent, sed
ua sorietar qualem se aperti repuonent. 2 inuit errorer paulatim invaluise: hujur tamen Responsionis
ur veritatis componetent. salsitas quaectione 63tia patebit, et jam suporiur en assistentia Christi et Giritu
S. maniferta fuit. Cum itaque ante Luthorum nemo afferri potent vel Cutheranis vel
Calvinianis vel Synentistis Rodiernis in Sacumentis et doctrina consentione, ristat
etiamnum tota quaestio sine perponso.
In Responsione ad 22dam 23, 24. 27, el 29na diut quaetionem esse coptri
titubine eorum, qui sidem sticam et propric Ecclesiam non reformari, sed hominer in Ecclesiam humana ut inc
lomabi hominus, rfor. pla introducentes. Scd et Ruc a Veritatir via declinat. Duor enim Calholicae fidei
nabit Ecclesiam. Aodit ipse ferticulor Sutherus vel rejecit vel mutavit, omner Catholia sub peerato mortali credide-
 dat itaque ubifuerint, tunt, adeoque dum in eo reformatorem, se jactat. vere non hos vel illor sed omnes Eg
dormata accepit, qua non clesiam Catholicam componentur, adcoqe ipsam totam Ecclesiam sibi sumsit reformam
Raformata proposuit, ut. dam. Vel itaque ostendat Lutherur, ubi fuerit illa vera Ecclesia, cui a falsa cccundo
portet cuthorum et hoies se sunrit, vel ad quationem directi repondeat virane an falsa fuint, illa Ecclesia
 ous tempon eistenti quam sibi sumsit refurmandam. Absurda autem quae inde metuit, imputent ipsi se R.
reformasse, vel verius deforformatorem conetituenti, non nobir, qui Ecclesiam semper veram et nulla reformatio.
ne eoentem aonoscimus.
In Responsione ad 28nam frustra ncurrit ad Essentialia Salutis qua Acatholici
Ractenur non poturrint determinam, et ut ante dictum non in Verborum, sed sensur
identitate consistunt. Deno autem et vere. quid de tota omnium istorum reformato.
rum dortrina nortra contraria statuendum sit, profitetur, dum aitde Luthio et Cal–
vino: forti etiam utrobique quaedam in melius possuit corrioi uti omnia Ruma
na suret imperfecta. Rclinquaemus ervo humaram Reformationem suir Refor
matoribus, et divina Infallibilitati in Ecclesia Catholica semper manenti finniter
Vanitati appellat vet dma adhaereamus. Nobit dinina omnia in nostra side, adeoque et omnia sunt perfecta, ni–
vinatione hristi promissa hit ibi humanum, nihil ibi imperfuctum: Deur-homo promisit spiritum sanitam id
lat. Dum ait plurimor h. eot Verum Deum in Rominibus divina semper pura consersaturum, non hominer
numana introducturom.
In Rerponsione ad 29 nam 30. et Si Non tanoit statum quaectionis. sed iffugia
romo Catholicors fasusost quarit. Statur enim Zucectionis est: Cur jam a suculo et amplius ee ipsorum prin–
Additam.
Frustra recurrit, ad consen.
sum infundamentalibus,
quem Scriptura nescie
constat.
Adsitam..
Unde frustra noent, illos
nec rus monstro similior
Adortam:
Hic mire sibi exccidit, Di
cit ipse Ecclesia voruri mul-
salvifica habent. Si ervo
Rac fide quis reform
homines aequibus illa fidee
ut setirqueat, admittate
et Ecclesiam et fidei dooma.
masse in illis, que ipsem ses C
unti sunt
Additam.
Euihane nostra fide vel
vana et imavinaria appel
ter nos fatori, quor abusque
passim tignent, si de mori.
y id inFellioit, admitta;
in Doctrina aute abusue
Acatholicorum remo pro
a
bit.

## Folio 32r — 00068310:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068310/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
Hoditam.
Male confert recurlumo
Spinitus sancti assistentia.
cum recursu Acatholicoram
ad S. Scriptura. Aoct enim
de aroumetis, quibus sua q
natu. et ostender se à spin
Additam.
Aliud est ionarare causa
probat, etiâ in obscuris etiam
enim ionarum levis projudice
assumi. Additam.
Eucndo asseruerunt aliquid
quod non possunt inde proba
dum solvunt, dicendo: Non
referre an Patrer credide.
se fundametaler an non
et an omnino cas uttige
eorum vult Patres istorum
relivionis fuisse.
cipio. nondum inter se potuernt decioure, a quibus stit vintas vet salsitas. Ille autem mnium tnstianorum ad
tantum explicat, quomodo Scriptura dicatur duden. Unde agnoscendum, pro qua partos
sint Loges? id quod non quaerbatur, sed ut dixi, cum omner rem faalem clamitent
omner pro se stare leges jactent, Cur intuoro seculo et ampliur rer adeo facilis inter libet doctrina probum 
ipsor non fucrit determinata. Coetera ipsius Rcponsio nobis savet, cum nocessarius ibi ju-tu sancto reoi
dex aligrequiratur. qualem nos Ecclesiam Statuimus, non autem quomlibet sidei veritati
quaerentem cum nihil magis absurdum, quam velle judicis partes ionoranti fidum, ideoque, judicanda aliub ignorare
quaerenti, deferre: velle ut dubius ipse decidat.
leve. Discit judex causae momenta non teoem, quam didicisse debet. Re
aursus ai Etsinicot in rebus evidoptibusn
est, cum velint quinque primis secutis fuisse Poctrinam inteoram, fuerintnc istorum
Seculorum Scriptores Reformati an Cutherani. Ille autem aut sufficere Scriptura
8. de qua nulla hic quaestio. Adjungit deinde non opus esse definiri har quastionerre mexant opus esse illire
si discrimina non sunt fundamentalia: tenentur autem demonstrare rotorum saculo. spondere. Sed et gladio no
rum Scriptores, si non fuerint vel Eutherani vel Calviniani, debuisse ad minimum fuisso
Syncretistas, id est, quicunque Acutholicus credit suam fidem in primis quinque seculir fu sint, car controversiar es
isse introrum, debet Scriptorer istorum seculorum otenter suarum partium fuisle. Am
plio itaque quaectionem quaerundo. An scriptorer quinque seculorum primorum fuvrint sec- rint? et tamen quilibet
formati an eutherani, an Hulmstadienser vel R intelense Siautem putat se quati seculorum ejuode sicum
oni satisfecisse dum ait: fortasse ex Patribus dicidi posse hanc quaectionem Aerpondco,
fortasse non. Ipsiur autem est, qui admiltit tale principium, Veritatem ejur non ut
possibilem innuere, sed levetimis aroumentis probare, manime cum facto constit, plurimic
nostrorum publicis scriptis inductione particulari singularum controarsiarum ortenderint con-
trarium, scilicet solam catholicam doctrinam non autem dortrinam ullius alterius Relivionis
ex 58. Patribur probare.
AS Sotiam Eh R esponsione itidem essuoia quaerit. Alcud est admittur S. Patror
pro fisei Norman, aliud est conferre doctrinam horum temporum cum doctrina S. Patrum tem
poris incorrupti, ut patcat, nos ne Catholici an Acatholicorum quis quam incorruptorum
Seculorum dortrinam hodii profituatur. Itum aliud est uti quibusdam Patrum locir etia
dessentientium, aliud consentientium comuni consentu uti. Hoc non avimus. illad ipsi,
qui tum demum Patrer adhibent, quando quaedam illorum loca. ubi discrepant inter se. con dum planc deturminata
tra nos possunt 2dduci. Quando autem comuni consensa Patres pro nobis addacuntur, tum
illor rejiccunt, ut in quibus oraver reperiuntur crrorer, item quorum altor  altro ex–
scripsit multa, Etem quor ipsi errorum accusamus ch. Imos. qui simul et clara loca utat, otoribia explicant et alio
esse rum in citando errores evertunt.
Quastione 34 ta quaerituer, Undo constum posit corruptos d S. Patrum lebros; imo Elibertiau Cop asiu
ex maona parte eorum, quibus alias tribuuntur, Authorum non essc? Rosponduti sapi ee non adversat, imavinum cul
ipsis Romanensibus, et affert escemplum de Dionysio Arcopagita: sed non quaritur de
ur, quos ipsi fatemur tales, sud de is de quibur nulla unquam suopicio fuit. Escinde c- ruptum vel supposititium
nim velle inferre, quia ipsi admittimus, quordam esse vel corruptor. vel supposititios E, homunione moribundit i
omnes esse tales. Ervo nulli posse fidem haberi, sanc Scepticum est. scertis casibus ctatuendum.
In Responsione ad 35tam distinctio inter Notoria, et non aeque Nota, non habet Dicit hor nihil ad ipsor po
lacum. Nec enim magis notum est, dulcum Casarem Authorem esse semptorum, quae ipsi quando urvet loro quodam
omnes attribuuit. quam 5. Auoustinum Authorem illorum. quae comuni consensu illi aetri- poneltus est, corruptus est.
buunt ab omnibus.
Ad 36. 37. et 3quam Quaest. un â Rerponsione satisfactum vult. in qua tamen
non respondet, nisi ad 36. H37 nam autem nihil. Quaeritur enim on spiritus S. gra–
tra destituti fucrint Patres? Nec in 38ua Duast. respicit vim quationis; quaritur
enim de Luthero et Calvino, Undc constet illos magis quam Patres ab errorbus imuner
fuisse. Scripturamque melius intellixisse et interpretator fuisse? ad quae nihil respon.
det, nisi Lutherum et Calvinum Patrbur, non autem Apostolis comparari: At veri a
suis praferuntur Patribus: et posito, tantum comparari, manet quastio. Undo constat torguem, sed fructra cum
comparandos, An en sacris littoris extra dubium docere possunt se esse taler, ut not omne erbum a Deo re-
sonant verba Quastionis?
Additam
Neoat Protestatus vranatim
astruttere Patres, cum tamen
in verbis Quaestionis id oc
monstratum sit, et ipse ita
illos tractet, ut omne illis
fidu adimat. De Purvato.
ario, quod detrer nulla varie
tas est apud satres Porna
rum aute qualitas nec-
Calixto et Dalaeo oppono
Dellavrinum Gretherum
Forerum Redd, alios plum
ASditam
tui, sed ne tate in loco pin.
dant. Duc quaestio an cor-
uerit, sed quid denevata
Additam
tiner. Pertinet ad ipsor qu
evidenti. illico clamatu s
Additam.
Vale quaectione in Nos re-
velatum, illisolum scriptum
admiteant.

## Folio 32v — 00068310:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068310/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
Junoit Quastiones 39. 40. 4i. et 42dam Ac si una Perponsione omnibur satisfa-
curet. cum tamen Responsio proprio ultimam tantum Quastionem spectet. Sanc ad pri-
nam puta 39. ubi quantur, quinam illi navi fuerint. Nihil omnino affert. 4oma
includitur in 42da 4, mam nivarr videtur. Inter Naevos Patrum et nostros
has facie differentias  quod non sint adem. 2 quod non aequali oradu, 5 quod colluct
in Eccles. Romana. in Patribus sparsi. Omner differentiae consideratu diona modo per
specialium enumeratione ostensa essent, sed simplem assertio, eadem auctontato rojici
tur, qua proponitur, et dum nec qui Patrum navi fuerint, nec nortros proponit; nihil a-
vit Si dicie, hor a suet actum, ominet suor illoc, et inveniam nostros, qui cisdem re-
sponderunt. ostenderuntque quantam Patribus faciant sa pissime injuriam in ctationibus
Sciv.
Calvinus sese mutuo Hansecor condemnent; quantur r. Unde clare pateat, uter
horum a Spiritu S. directur sucrit? 2do An possibile, utrunque fuisse a Spiritu S. in-
structum? Author vero respondet per Forte. Hit inim: forte alius in aliis
scilicet melius inspiratus fuit, nam varia sunt Dona Dei. Unde sequertur, ac si admitte
stinctone inter contradi. ret a varietate donorum Dei posse procedere contradictoriar proposctioner, se invicem ha–
tesa cos damnantis. Duod vero addie: Epsos non inspiratione illorum sed arvumentio
contradicunt. Sec et mi. niti est nor quaestionen tantum sestotam, causam deserere. Avitur unim de erroribus
surmatores in condemnu. Ecclosia Romanae per Vorbum Dei reformatis; ut volunt, quod sane non humanae ratioci.
dir contradicentibus a sei nationis sed divinae inspirationir oxus esse deberet, nec verus S. Scriptara sensus in re
Inde creo constat maxis tam orari ab arvumentis sine inspiratione divina ab ullo Christiano vel petendur vel a.
In Responsione ad 44tam accusat in Patribus defectum allentionis in percipiundo
iium a dentate doctisensu eorum a quibus literam accexerunt, sed simpleni accusatio sine allata ratione cujur
na cu arumentir petita valoris est? Et ponr, aliquando illos non satis attentionir adhibuisso Ex in illis, in quibus
subenda aomilt nobiscum consentiunt ut intorse contra Protestanter, non habuerunt satir attentionis; qua
odita aga consequentia? quis salutem suam aturnam aduo levibur assertionibus sidenet ?
Levibus assertionibus sidunt, In Responsione ad 45tam neque ad ipsam Quaestionem respondet, quae est: Dua majori
jiciunt, propter levia certitudine habeamus incorruptam nobis ab illis leteram traditam, quam incorruptum
sen sum. ac ubinam ex totis Biblur probitum quod ipoi nos in sensu potiur quam in
te nostra pender a dili Utera potuerint decipere? Aluud et quae rere, An rer sit vel non sit, aliud eit quaerum
ventia Patrum licet illo. Duomodo x meo fidei principio certus sum, rum esse vel non esse? Autor vero tan
consentiunt, side achibea tum avit de primo, nempe, An sit corrupta vel non ? et cur litera facilius cuctodiat
us Aoditum. ad +sta quam sensur? Non autem respondet ad Quactionem de certitudine fidei. Sed et illa, quae
 Christi promissum ex. Reopondet ad quaetionem, vera tantum sunt in uno casuisi scilicet ab Erangelictis scri–
stat. siterae scrista coruipti Codices iidem hucusque fuissent conservati; cum vero totier totierque transcripti sua
monstrat. sad et quiseri tint, quicunque et scribentium et literas pro imprestiono componentium errundi facii
itatum propria Experientia didicent, nunquam asser facilur potuisse castodiri
va Vocis aute sraditio f incorruptam literam visibilem, quam sensum invisibilem per 16 seculorum 
gicationem expectare a voie prudentis et rerum istarum onari, quam a calamo imperiti
In Responsione ad 46 et 47m licet videatur ponere aliquid cuitato fita–
Author Respons. reducit mus, vere tamen omnibus omnem fidem penitur dencoat. Quaestio est: Si 55. Pa-
mmala et exprisse ait. tes et introm Concilia in coepositione 5. Scripture errarant, et omnes Euthera-
Ecclesiae ad tradeda nonorum et Reformatorum Mavistri collecti errare possint, quomodo potent quis
opue esse infallibilitata vel his vel illis vel istis fidere in doctrina salutis? In Responsione vido.
ur poner aliquid certi. dum act: Verbum Dei Lumen pedibus nostris. Sed
bis Vetus sestamt, qu le. Cum omnis quartio nostra in eo unico versetur, ut sciam a quibur propona-
tendum nobis Lirium. tur illud purum Dii Verbum. Author vero tollat omnibus omnem Authoritato
divinam in Verbi Divini propositione, sequitur quod vere omnia remvecat
Eritici afferant, sivium, si rectut in vita vix agniturum sua scripta, tot ibi defectus, tot correctiorus eti si ervo major infallibuli
tas non adfuit conservantibus  criptura, quam conservantibus sivium, quid certi in S. Liberis superessat? Quo non conunt, prolabi
Additam.
3
Frustra Recurrit ad vi
doria ut Diversa. Nam v
re in multis sibi invice
rum a Deo missos suseRe.
ritu D frisse director:
a spiritu sancto fuisse
recttos in propric stabilie sumondur est.
dis. Dum aute vult in
Fallebile inspirationir in
tota Mathesin inspiratio
re tenet,
qui plures fidei articulos
talia contra Tatrer al.
lata. Non dicimus salu.
rum authoritati, quando
Pro rivae vocis conservatio.
pribilitate Euperientia do
bunt et imprimuntirudio-
res ut plurimum sunt i
per doctiores et sanchuns
et ut ipsius exemplo utar cursum
magis incorrupta novellarum
Additam.
omnia ad certitudine
bis Scriptura non majori
quam Massoretis, quam
labrariis ad traduduno
brariis Veterum ad tra-
duis haec a Christiano
expectavit? Dortiorer
quando semet a fulcro ecclosiae declinaverunt.

## Folio 33r — 00068310:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068310/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
sa
to
unde nobis certitudo illa esset petenda. Nec enim Patribus tantum novat omne
privilexium infallibilitatis: ed ait, ipsam Ecclesiam posse carere eo privilevio
dua Scripturam autem. in Responsione ad 45 tam admittit in 5. Scriptura
non modo sensum. sed et literam alicubi forte cormptam: Unde omnis ipsuur
salur redioitur ad unum forte, sed plane debile, scilicet: ei forte S. Scri.
ptura nullibi fuent corrupta et forte Lutherus melius et fortius inspirata
fuent a spiritu S. Enimvero si Luthorus forte non fuent inspiratur in
expositione S. Scripturae, et si forte libera fuerit in locis de articulo ali
quo fidei controversir corrupta, quid remanebit, unde certo possit credere schabe-
re Verbum Dei incorruptum. Danc nec nos aliud pedibus notris lumen quam Verbum
Dei conoscimur, sed nisi Dous Ecclesia privileoium infallibilitatis promisiss et, eodo
cum illis modo. Vorbi Dei certitudine careremur
In Responsione ad +eam eo tandem omnia redigit, ut illo solos salu
tis suae certor esse quis crederet, qui omnia fidei dubia ipsi scrutari poterunt.
duod ei ulli mortalium soli possibile est, relinquo disputandum illi; qui norunt, quan
ta requirantur et circa linouas et circa lectionem Authorum; ut quis ense vel u- fallibilitati omnitum
num fidei Articulam certo determinet. Reliquos omner. qui ad non poterant. ne
linguit fidei Partorum suorum, donve contrarum appareat. Quid hoc est aliud
quam omnem divinam fidem c medio tollene Z et non relinquere vel proprii Ente -Fudine. Nemo nevat cur
luctur prasumtioni vel vorum, quos inter nati sumus, authontati Fallitur aulibet omne possibile dili-
em dum ait, Peculiar Onterion quod non omn disfessionis specialis excimat, turum reliqua, sed desput
nec promisit Deus nec ad id oblivatus est. Vere enim Chrictus in ultimo ser-sinvuli fedci Articuli, an sol
mone ante Passionem. Unitatem peculian Cntenion a Patre petiit, totique munso resi fidei Doctores pro objea
quit Johan. 12. v. 11 et. 21. ut alia taceam. Deum ad id oblivari absoluti loquen. Nimis evidentia Christi
de non dicimus, sed secundum dispensationem quam ordinavit in redemtione huma. verba runt, quam ut de
ni generis. illum oblivari ad tale enterion, ratio fise illaminata exidenter agno. stra autem separat, unito
Pae. Novit ille humani Intellectur debilitatem, nec medium illi improportionatum ab unconc Charilatis. Po
aut possibile potuit praescribere, sed tale, quo quilibet doctur et indoctus, cui tempus
abundat et doficit, omnis ordinir, omnis sercur omnis atatis usum rationis habenle, adeoque obidientia sid
tir possit viam sclutis tuto et facilo agnoscere. Magnam pratora injuriam facit voluntatis et judicic atou
Author Responsionum Authori duastionum dum Gracorum apud. 5. Chry sostr- id est, reoimunis unita
num et Luciani argumentum scepticum idem esse ait cum arvumento Authorir.
Ruthor enim Quaestionum non id agit, ut omnem Christianam fidum tollat, quod Grreci et Schismatum od co no
et sucianus intendebant, sed. ut ex omnibus dessentientibus inter se Christianis vocictatibus
unam solam veram demonstret, quod et suo exemplo testatus est, dum Catholicae socictati
ipse
se juarit, et post quastioner imudiate posuit tredeam motioa. quar inter omnes Christi
nomen profitcates unicam eamque Romano. Catholicam veram aonoverit: Ipse vero Responsio lutis mudia, E. securita
num Author, suorum id tribuat calpae, quod aliter non postitit dictum argumentum rsol. tus et bona voluntati
vere, et videat ne ipse dum in omnibus feri Relioionibus vuram fidum posse reporiri as. inque ea perseverare; hac
serit, ab omnium societate oocclusum se deprehendat, et syrtim scepticorum via, qua non
jui ubique est.
cujuslibet descipso.
In Rrpopsione ad 49nam Reducie Author omnia ad Praesumtionum. Vidstur qui fidei Christiana ever
dem admittore Synodos Lutheranam et Caloinianorum, se mutuo destruere; de illis c. Scepticum illud arouni
nim duabus unice in Quastione avitur et ait: Zuando sunt synosi ejusmodi aut tum non potust eo jure om
authoritates valida ab utraque parte, mutuo destruuntur earum
authoritates; destructa autem Authoritate Synodorum Ecclesiae Catholicae refor
nationem pratendentium, destructa est pariter ipsa per synodum facta Reformatio, etsii cando solum ad verbum
rustat, ut Autlor Rusponsionum confurat Synodos Acatholicas omnes primo inter se, ut
cooposcat quomodo se matuo destruant; indi cum Synodis Catholicis sedeum seculo dium. scu omne verbum
inter se consentientibus, ut agnoscat primo synodor Catholicar non se invicem de
truere. Socundo quanta sit differentia inter redeum seculorum
Additam: Frustra Auth. Resp: excipit, quanquam exacte hic numerari susfracia non debeant. Aliud enim hic praetur
considerandum est, nullum hactenus Generale concilium Protistantium fuit, sed sua calviniani, sua Lutherani Conciliabula et quide ad
paucarum P, ovinciarum convoratis Doctoribus Rabuere. Nor plura Concilia Goneralia habemus. ex omnibus terrae partibus conooratir Episcopit
A Additam.
Humanae oero authori-
tati quomodo poterosi-
der, nisi constiterit di-
viria ipsi infallibilitate
adesse. Qnae vero tale in
i soaictati deneoat et
tamen pastorum fidei, sa
luto aterria comittit, co
ret omni veritatis certi
ventia adtubeti Duum d
tur de objecto diliventiae, A
Rujus diliventiae habeant
illis dubitare liceat. Fru
Rcoimins et opimonum
tum est, idc vellede nol
Intellectus conformitas
et opimonum. Hinc S5
Datris hansium Authon
mime quam manime in
sequebant, quod vincei
Tum charitatis solveret
Non sunt infallibilia cx
teria T. obera unicurque sa
salutis, 3. sentire pios mo
enum aque sibi adesse 5o
ciniunque profitet. Socin
unu mysteriorum omn
5.
ribus dissentientibus Christu
anis objici, quo Protistati
b9. c costantum respiciat
qui conveniunt in proo:
Scriptum, non aute eos,
prates scriptum etiam Ha
revclatum in genen am
le
erum
odum

## Folio 33v — 00068310:0066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068310/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
aliisque sacerdotibus, quo-
grum diversis seculis ha
in ullo articulo contrari
un obsarnatum
addide, ut ostendere
tae accusan, possestioni
suae relivionis jactare.
natos mortis casqus, non
ideo damnant, : quod
tum non vacet, omnia
tento vitae tempore obla
tas inspirationer rejeceran
Additam:
Abscrdum quaestionis hocue
A: Vervis alteri dare li-
cuiret simul cande liberta
te illi ru ipsa nevare. Zuo
naturae corruptae consiti.
onc resilie, dissentientium
nantium se. Sed et ad a-
controversiar, improperia
muni princixionti asse
Absurdum non resolutum
noS, Nec per recupsum ad
conscientia errorica mibi
vatum
Non accusamus catione nes usdem reperiri.
Scripturu, sed utriusque ab.
usum, et quaerit, uter iis
Scripturae interpretationo
Ecclessiae judicium saum submil
Sane et ratio et experientia
tate deberi, teitantq. Si
quia dissentions a Pontificit
lex Dei principium est poccato–
rum, quia illa violans statim
Et pocrator.
Additam. ad 53.
lantia a propria conscien
cum non de eo quaerat sed
erreris conscientia nefor–
quilibet proprium sinoet
spiritu tancto, et secundum
Dera duae Ecclesia, et secun
siae revelatum.
vertate aliena sunt quae
affert, ac si solis Patribus nite–
nec simul rationes et funta
et rationer abducentium.
rum feneralium concilic atrer in synodis consentientes et inter Doctores sinoularum dynodorum Acatholicar
sitorim nullum alteri ubi in eadem secta nin duae Synodi consentientis repuriuntur. Aec invuniet synodos nostris
Emodis authoritate pares. malto minus eas destruentes. Unde sequieur, quodstante synodo.
Emslum de Surca idco rum Catholicarum Authoritate a nulla contraria Authortate destructa, nemini impo-
eu illum atque Acatholiseatur obliratio examinis; quam sibi invito imponi tatetur Author Responsionam,
con poste inpecimeta vi,quod agmoscat Lutheranam et Calvitianam Synodor se invicem dertruore. Quod addit
illum, qui per vita oenus non potist commode eocamini attendere, manere in possessione
quod auti spectat inopi. et sequi dortrinam suae potius quam aliena Ecclosia, idem est ac Turcam por alia impe.
ditum ab Examine commode faccendo, debere manere Furcam; Gentilum, Gontilum; id
mopinare, sed quod pra quod bonatati Dirina, omner ad veritatem voranti repuonat, ut superius etiam itiui.
In Responsione ad 50. et si ma admittit, quod in 5oa quactione propositar, et
quaestionis absurdum non exitabile fatitur, nec aliter avi posse in rebus humanis:
Acri fider Rumani Ontellutas opus esset, noc dimina ordinatione Rclidio vera ruerat
vartati cuaminis et judi. solisque falsis id proxrium osset, ut matua confusione se inoicum destruant. Sin cori Ruthil
Responsionum suae animae statum et omnium Acatholicarum socictatum inunitabilem
ut declinot Auth. Resp. ad conditionem indicat, dum quilibet secundum suam conscientiam alterum damnat, licet
x eodum principio eademque cum ipso incertitudime sua p.obit, eique prius libertatem de-
interse et saepi condam. durit esc eodem principio secundum conscientiam propriam judicandi. Bene addit so.
tia vatia declinat. ut rus Dei infallibile ea de re judicium asse. Vere enim judicium Ecclesia, Dei solius per ve–
Scholasticorum nostroru vor Dei servos propositum judicium est, ideoque infallibile. Unde inter omnes sorictater si
substitutione verbi Dei pro avicem samnantes solus Catholica Ecclesia judicium infallibile est. Et quod Author
Scriptura, ut nor aom ait, non esse possibile aliter avi in rebus humanis; vore aliter avitur in nostra Souc-
t c. Sed omria fru. tate. Nos enim non damus subitanti prinaipia, unde pari jure nobiscum nobis contraria
stra: manet enim semper desucat, hinc neque ompositi sumas isti decuptioni, ut toncamar damnare idem illos, qui
in ipsis, nec retortum in oc eodem principio idem examen nobiscum instituunt. Sed quomodo sabeat Anthor Ranc
tic
libertatem damnandi ut extirpam conandi aliorum sententiam ab ipso distentium, si vore
credit in omnibus fere societatibo posse quem salvari et eandum fidem in societatibus non
In Responsione. ad 52. admiltit ouum Principium Harescon esse funtamentum, quod sa-
hutut An quo cujus i ne de nostir princixio nemo probaverit. Nec valet reciysur ad humanam imbeeillitatem, de
acatholi
vet artittio comittit s. de illa erim non avitur in quastione. sed de ipso principio, cujuo ea natura est, ut nec
en qui a Deo constituta imbecillitati virer, nec cocatati lumon conciliat, mue malitiae frena injiciat.
n Responsione ad 53 ad humaras vires omnia reducit, studium nompo eritendi, no
illes harsium multiplia conscientia sit erronva. Cum autum quilibet praesumtuosque in sua secta credat, se illi stu
niosibium nostrum ideo dio satisfecisse, sequitur certitudinem salutis superbis manimam esse debere. sucundum
Pacundum est haerescum, vulvatum illud: Mundus revitur opinionibus. folisc qui se felicum crediderit.
dofinitione fit haereticos, etiam dn Responsione ad 54a Totus nostur est.
In Responsione ad S. stam nevat Hypothesin, sed gratis. cum plurimi nostri eviden-
tissimis et omni dubitatione majoribus Patrum plurimi locis ostensant, nor illorum sequi
Fiustra rocuirt ad depen. Sraditionem. Addit, si vera esset hypothesis. praesuntionem tantum licet maonam
inde futuram pro Romana Ecclosia; quae contrariam probationem non excladeret. qui-
ne conscientia sit orronea, bus praecedentis Quastionis responsioni contradicit. Si enim Patrum Traditio sequenda est
cecunbum quid et quo duc deoulanter, ubi habetur, vi responsionis ad 54tam: et si soli Romani illam sequuntur
diAabace quem sibi sune contraria probatio omnis erit exclusa. Nihil autem respondet ad differentiam
inter arvumentam Catholicum ex Patribus, nullis aliis commune, et arvumentum Aca–
solum verbum sictum, An tholicum omnibur sarter se dissentientibus Acatholicis comune, in quo consistit statu
Edum verbum Dui Ecce. quaestionis, cum aqualis Authoritar se invicem ex comuni principio oppugnantium
Addiam. ad. 55. utrumque pariter destruat, ut isse profiteturad qundt. 49.
In Responsione ad sCtam et sy nam totqs est, ut Patrum Authoritatum enervet
rimus cum Patribus nitim, m qlus illis potius quam Luthero vel Caloino in expositione Scripturae credat, licet
menta scripturae, Raturumus; item, ac si in ur, quae Protustantes inter et nos aoitant. Patret illis magis quam nobis facerent, imon
bis manifesto adversarentus. Contrarium trstantur ingentra Volumina scriptorum Catholicorum in singulis articler controversis et
Patrum tostimonia, et Acatholicoram Patribus abutentium errorer, et S. Scripturae faventia nobis vel expressa verba vo funtameta

## Folio 34r — 00068310:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068310/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
e
d0
v.
dit
ne
i
F
de
Sa-
De-
se
por
c
a
in
sa-
de
n
Addit. ad 56 et 57.
Con
fundit Auths. dona
gratiae cum donirNatur
histriumphant Criti
in illis sancti. Sinte huis
inuisset prolina sua re–
sponsione. Sarie aonovisi
verbis ipsius riec fuistu
ucta Exclamatio
tu Infelici Animae. Aoat
de invenii humani industu
non de scrictoribus Pagarus
riptura, eode etiam
una omnium Criticorus
 omptura emplicano
afferunt argumenta
ex Scriptura vel rah
 de eo judicanda
retinquo. Verba sanc non
Dei sentercha. Habent
diffiteri niqueat conseasum Patrum superstitum maonarum Virium esse: id quod solun
nobis sufficit. Quod vero spectat Patram Authoritatum, fatumar, si in subtilibus huma proposita encaminaat
na sapientiae verbis et naturalium facultatum exerctio consistiret scrptoris Ecclesi-
astici Authoritas, admittenda multa qua affert author scilicat prafirendos esse sem-
per illos, qui plures linovas norunt. qui plur temporis studiis applicaverunt, qui in Cn
ticis et Historicis mavis sunt versati, qualer sunt ii quoi Author Responsionum asti de divini spirito opera, mo
mat; qui co uru prolabitur, ut dicat, se non dubitare, quin hodie multos toctus a. Agum de ranctis Palribu
malius explicanerint cruditi, quam omnis Patres aut saltum plerique potuissent. Sen. Quospiritu scripta est sa
tentia sanc Christiano homine veri indiona? ac si spiritus 5. per Ddietam nullius vel lin- e t interpreianda, ubi t
ouae aliesena vd scientia oprarum non posset meliur explicare vel explicarisse tent, valet humilis oratio, quam
Biblicum, quam omnes simul experti eruditi omnium temporum ac lororum simal col. studia. Dum itaque nval
lecti. Veri statum infelicem animae suae pradit author. seque divinae oratiae vires penitus potuisse sanctor; quo
ionorar profitetur. Sed videamus, qua in re licuat fidere Patribus secundum ejur sen–
tentiam: Non sane quando rer facti sou Opiniones sui temporis reconsent, cum et in
illis affectus parum laudabiles testimonium illorum minus validum redder asserit, ut veri one petita, sedno
secundum ipsum in nulla penitus re omnium seculorum Patribus fidere quisquam debrat. quidem quandot
Et sic letera scripturae corrupta, sensu scripturae corrupto ac sedecim seculorum sradi- praectiterunt cruditi, mon
tione fallaci existente, remanet omnes omnino relivioner, ut Cicero olim discit, nil esse
nisi quaedam sorictatis humanae vincula, ubi tanto major animi tranguillitas inveni- inducant recta de oratio
enda, quanto major de scipso praesumentis fuent superbia. ) de Acatholici multoreruo it os, suo si paria in illis prasset dona
Gratiae, donorum naturae usur vu
Si Author Respuasionum serio scripsit, et veri Deum quarit, adeo scipsum in Re.
oe fuisset.
sponsione ad Eunetionem 58 dam implicuit propriis verbis, ut nullo illi alio ad reliqua
responsa opus esset, modo ista sola Responsio rite exctricetur. Ait enum in desponsio-
no ad dictam quastionem: Primo si ostendunt illam Ecclesiam de qua id sue
tempore dicebat Auoustinq in primarus cum ipsis conspirare etiam
sibi eadem omnia vendicare possunt. Zuoo Ecclosia de qua id suo tempon
dicebat 8. Auvustinus in primariis cum nobis consentiat non modo ex Reoula i–
psius Authorii Responsionum patet, qua Symbclum Apostolicum. Decalovum Orationu
in quibe
Dominicam et Sidem in Christum Redemtorem, ubi elli Ecclesiae et Ladiernae nostrae
tum comunia eadem sunt verba, tum idem comunis sensus, verum etiam pa
tut ex reliquorum specialium Articulorum indactione, ut de dastificatione, do Mstrum
sa
rito, de Puraatorio, de Sacrificio. de Tnosratione Sanctorum etr. quod P. Kedo nec
insuo Heliopoli et mulli alii nostrorum ipsis 5. Augustini verbis evidentissi. adduceta ex  Auvustim
me demonstrarunt: quinimo eoc spacialium Articuloram inductione certissi inconcussa qua proeosui
mum avadit, illam Ecclosiam de qua S. Auoustinus id dicebati non modo in pri–
mariis sed veri in omnibus consentire cum hodiorna nostra, quae ad eoque ex ipsa
Huthoris confessione etiam sibi omnia illa vendicare potest. unde et Hathor
Responsionum in conscientia tenetur vi propriorum verborum illam Ecclysiam eo
modo agnoscere pro vera, quo modo s. Auvustinus eam pro vera avnovit. id et illam
unam et nullam aliam esse veram. Duae autem exx reliquis D. Aavustine verbis prr
se adducitimale applicat. Dicit enim Panctus: Apud vos nihil horum est,
quod me invitet ac retincat, sola personat Veritatis pollicitatio, quae
quidem si tam manifesta monstratur ut in dubium venire non possit
praeponenda est omnibus illis rebus, quibus in Catholica teneor. Hisce verbis S. Aa- Rihe huc necadtrm ned
oustinus idem Manichais, quod nos Protestantibus, objiciebat, nihil pradictorum esse Protistan-atione. Suo pervit a
tibus, nec aliud prater solam veritatir pollicitationem. Debuisset Author ostendere Veritate Datre sub consitione dict
quam ipsi hodie jactant, ut olim Marichai, adeo manifestam esse ut in dubium venire
non possit et diceremus cum D. Auvustino, illam praeponendum esse omnibus rebus. quibus onc dicta minime levisset
in Catholica retinemur etc. Gratis autem et praeter Veritatum nos accusat Author
Addit
Vule non addiaisse intor
c et consensum no
um D. Auoustino
se explosum, Sed duo
olcrabilia illa no-
minat, nec quis a Tatoitri
falsi onvicene.
non
Additam.
ad mea D. Aucoustini expus
absolute sumere, ac si mo
a hic et sequenti quaesti

## Folio 34v — 00068310:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068310/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
seu nostros Methodistas ac si praetextu Generalium indiciorum a discussionis spacialis on
re se liberare conentur. cum utrumque demus et speciales disscasiones pro illis, quibus tempus
capacitas et voluntas speciales dissensionus examinandi adfuerint, ut generalia indicia
 Opiniones tantum sine pro reliquis, quibus vel tempus dect, vel animus spuciulibus imorandi. Sed et praetes Verita
ni
et nullo solido fundamento tem nos Schismatis Authores et eucomunicationus nostras injustas appellat; cum divisio–
ta quibus Cutherus et seri- nis ille jure sit Author et jure excomunicatque ab Ecclisia, qui vel uni fidei Aerticulo ejusdem
uto et prani contradixit Eicclesia obstinati se opposuerit: quanto mavis qui pluribus srticulis se opposuit, quor
e rationibus divina do- hodierna Ecclesia comunes habit cum Ecclesia, quae fuit tempore D. Auoustini. Zuas autem
omata asse demontrams validessimas ration es appellat, propter quas a comunione Romanorum discefferunt, vere con-
stat ejusdem Natura esse cum pollicitatione Veritatis Manichaorum id et Pollicitatio.
nes esse, verbanesse, praetereaque nihil.
Videamus autum quomodo ipsa generalia Tnoicia à S. Auoutino recensita suis adesse
probet. Sapientia non ponitur inter Jndicia, cum sit Controversia materia
Primum inditium est Consensio Gentium et populorum. Ubi sciendum est, quid per Runc
Fallit A. R dum ait, tu. Consensum intillisat S. Pater. Sane non hic agitus de consensu in una vel altura sententia, pro
a Orientale Ecclesiua cir. ut Author Responsionis artificiose conatur Graecor sibi sociare de Potestate Papa, aliur eorim
abire. Sunt enim in On pari jure consensur Gentium el Populorum in admittendo Deo faceret itidem unam candum
 in eo nobis consentia. Elivionem; sed intellioitur consensus in tota dortrina et in omnibus Sacramentis, qualir
res. sud et Graecorum multiconsensus tumpore D. Augustini erat Popaorum Universi orbis tum corniiti, et hodie etiamnum
o ut Concil. Florentin est, non modo Populorum in partibus mundi olim coonitis, sed in Hovo orbe. Conferumque
acta taceam. Unde et conjam consensum Populorum illa omnia et sola admittentium quae Helmtadienses et Rn
Ecclesia inconsinsue enses admittunt cum consensu Poxulorum illa omnia, et sola admittentium quae admitlunt Ro.
tium simile antiquae s mani, et cuilibet sanae rationi lorum concedenti solis Romanis comprture indicium Geno-
rale a consensu Gentium et Populorum desumtum.
Scerendum Tnoitium Generale a S. Patre proposctum est Auctoritaes miraculis inchoata
ligit. Mancipia n qui- spe nutrita, charitate aucta, vetustate confirmata. Ubi Author Responsiorum sepositis reliquis
fidei olvedire volunt qua. sola miracula et Chantatem nominat, eaque non Ecclesia tucurque continuatae sed soluco
tacunque illorum cura la. vetustatis. At vero quaestio est du Inditio Ecclesiae a Christo, ut tempore D. Huouctini ad
Cortera quae afsert A. R. ipsum, sic hodie ad nos continuatae, (cujur aucoritar hisce quatuor nititur: Miraculi
ex iis quae proposui sue sulicet, spC, Charitate et Vetastate, non autem de Miraculis et charitate Vetustatis,
prout artificiosé S. Patris verba mutilat et torquet Author. Duar autem erccludit Vetasta-
tem ab Indicio Generali, nisi quia Novitatis suae conseius est? Quare Miracula et Charitatem
Vetustatis accerset, nisi quod Rodiernae suae duesse illa videat? Sufficit itaque quod ipse Au-
thor hodiernae suae Ecclesia illad indicium Generale, qua omnes suar Particulares conditio–
nos actu non adesse, tali artificio prodat. Nortrae autem hodiernae Ecclesia Authontatem
conciliari a Vetustate nemo nvoare potest, qui Hictoriae notitiam habet; sed et continua
tam a Christo Rucurque in nostra Ecclesia Charitatem, ut alia plurima Misericordiae opera pu-
blica
et quidem saexiu
multis usque ad mortem praedicatio testatur. De spe autem dubitare nequit. qui eosdem Apo-
stolicos viros et alior plurimos paupertatis Apostolicae, per voluntariam rerum omnium Re
nuntiationem, escempla a Christo hucusque in Ecclesia conservasse intuctur. Miracula vera
licet per quorundam malitiam supposititiis interdum miraculis fuerint obscurata, omni
tamen avo adeo insionia ectiterunt, et nortro etiam seculo reporta sunt adeo evidentia, ut
oporteat penitus omnem excuere fidem, si quis omnia recentia miracula falsitatis damnarie
vellet: ut itaque luce mendiana clarius pateat etiam secundum ondicium Generale ab Hu-
thontate desumtum non Helmstadiensibus ct sed selis nobis adesse.
Sertio loco ponitur Leoitima succesio. Ulbi ut nullitatem sacerdotui ap. Potestuntes
non tanoit, nec queae de decam. ipsorum Confussio nostrorum Episcoporum et Sacerdotum successionem legetimam to–
fidei succestione propo slatur. Unde, si ipsis successio adest a Luthero nobis a Christo porseverat. Et si suam
ctat, quae ipse non Ra ipst volunt ad Christum continuare. habebunt in successione sua multorum, suculorum Sacon
otes et Episcopor contrarior fidei quam modo profitentur, etiam in fundamentalibus
dinande. Nevantes desenmek inter Prsbyteror simplices et Episcopor divini juris esse, ipsa Antiquitar damnavit,
Additam.
tutantu illa nostra dooma:
judicet, qui noviei quibus
Aoditam.
ca Potestate Papae a nobis
ente non modo alii pluri
quosideo Uenitor appella
sequentia facsa, nulla Ro–
rigorose sumat
Additam.
desa aroumenti vir
2
dem in Europa apud nor
beat multominus alibi.
vel Person alia sunt vo
vunti
Additam.
Sacerdotii successione
sui. Duod Lutherum spc
buitialiis dan non po-
tuit, facultate Scil. O,

## Folio 35r — 00068310:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068310/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
em
tim
se
pro
vinn
Ro
uis
itio
e
Au
si fundamentalium non verba sed sensum repicimus; ubi nos ex adeerso non habemus ni–
si ejurdem fidei Dortores continuâ seducim seculorum successione se invicem occipientes.
Sed vere nulli illis sunt sacerdoten cum a Luthero nulli potuerint ordinari, et su-
hoc, horum locorum fuerit, nullos alior habeat nisi tali modo ordinator. Unde non opus
est repondere ad illa qua de tribus reonis Acatholicis affert.
Quod ultimum Endicium Genorale. Catholicum scilicet nomon, spoctat. licet Author Re-Nudum Catt
spontionum varie se torqueat, modo illud ut leve contemnens; modo dicens: nogari id nobis nomen non ayre reliri
a Gracis et suisimodo vulgo adscribens, quod nobis tribuatur; modo subridens; ac si mira- rere fateri voluerimus
culosi quid subesse fingermus; sufficit nobis, quod eodem modo Ecclesia nostra ab omnibus At quis nostrum re,
etiam invitis id nomen detur, quo modo D. Huouctinus ait suo tempore id illi datum etram ret
ab illis ejur inimicis, qui se ipsor Catholicor dici volebant. cictas intra ruropa et qued  satis aritis liractibus includi
as cujus socictas et Europae manima parte orupat et per
Cum itaque et indicia Generalia a S. Augustino proposita hodiernae nortra verae compe. reliquar mundi partis
tant, et Author Responsionum omni sua arte non potuesit efficere, ut suir Protestentibus in quaquaversum diffuse
Genen, multo minus Helmstadienisibus et Rintulensibus in sprcce vel unum ex illis quadort
cum insuper Redierna norra Ecclisia cum Ecclesia illa, quae erat tempon D. Auvuctini
non in primariis tantum sed in omnibus conspiret, sane non poterit Author in oculis Der
amplius excusar suam in agnoscenda ventate Ecclosiae procrustinationem.
Cum autem ad duastionem e e vam pertineat etiam Sgna tanguam illius Conclusio
ex antudictis patet, quid de Authoris ad hanc Responsione statuendum sit. Nevat veram isse H
pothesia, quod scilicet Protestantes jun ut vero nulla exe allatir Indicus sibi possint applicare;
cujus nevationir falsitas on superioribus cvidens est. Nevat utiam probam esse noctram consequen.
tiam en tali Hypothisi deductam, quia inquit Ipse Augustinus fatetur esse inditia
tantum quae a speciali disenssione non acimant, sad per eam elicli possent, et proba-
tionum in contrarium admittant: Ubi rim infert verbis S. Patris, eaque conra ipeuo mentem
detorgunt. Aliud enim est conditionate loqui, aliud loqui absolute. Sano et eoo cum D. Anou-
stino dicoisi veritas cujus pollicitatio apud vos personat, tam manifesti monstra
retur, ut in dubiium veniro non possit, nec me quidquam vetra cortum motrum tenerit; sed condi-
tiono impossibiles nec elidunt nec improbant jam tum aonitor verri Veritatis charactores
Undu ex sententia S. Auoustini et ex ipsius rei natura, prota manet consequentia noctra
scil. Cum Protestantes ex dictis indicus nullum jure et vere sibi possint
applicare apud neutrum ipsorum Catholicam esse Ecclesicem.
In Repontione ad ducestionem 63am (reliquas enim Antichristum spectan-
tur omittie judicium suopendendo) conatur explicare quomodo senssim Abominatio irre–
pserit in Ecclesiam, scilicet a per exctinctonem Eruditionis a Darbarorum irrapti–
onibus, 2. per Ecclesiasticorum et Rexum ambitionem. 3 per cultum ab intellivi.
bilibus ad sensibilia troductum. Sanc si quir cnederit, non fuisse ecum qui promisit spiritus sanctus ut vn
Ecclessiae suae spiritum S. et portas inferni non praevalituras contra ipsam, Politicis luntate movet ad bo.
hisce ratiociniis, facile locum danet; sed eruditionis praesentia et absentia, fidei intuitu, ipt
nihil valoris obtinet; ambitio autem supenorum licet interdum a Deo relinquatur tancum promestus est
suis adinventionibus, limiter tamen eidem ponuntur a Deo. Male autem agunt, qui collabunt, sud ut omn
levitima media potestati utriusque per divinam Ordinationem concessa humanis pussio- nor doceat veritate.
nibus adscribunt. Fallitur vero Author dum ait: Cultum ab intellivibilibus ad censibi- In templis et vulon
lia transletum esse. Dividit enim conjuncta, cum cemper in Ecclesia sensibilis cultus
unitus fuerit intellivibili, licet temporibus persceutionum minus patuerit sensibilis; intelle
gibilis autem nunquam, defuerit Ecclesia, qui etiamnum hodie, sit Deo Laus in sumo mone prorsus avertat
est vigore, etiamsi censibilia itidem aequa nunc vigeant in Ecclesia, ac unquam vion- is solus dixerit, qui ex
ere. Sed qui sola naturalia sapiunt. sibi valse plandunt, quando possunt modor placi
sibilar Politicor excogitare istarum rerum, quae nere sine ullo politico modo soluis
Dei prudentia sunt constitutae. Quae de Smaginum cultu excempli loco affort, ni- aminavit
tuntur Graecorum quorundam Imperatorum satis reprobatorum oppositione et Conci. De Concilio hranu
Francosurtensi particulari, cujur canon contra imaginum cultum et ipse subius et, fuctisi non dubitant
ced dubitant de co, quod ibi circa imuoinum cultum actum. Si placet evolvat Auth. R. P Y
Extum. Evoleat Carolum Maonum Romano. Catholicum P. Hicolai Schattem, impresseu Heuhusi H. 1631. et vi-
debie, quid ibi arra cultum imaginum actum.
Additam
quet, si modo nos re ca
quis nominetantum la
est. An cuj
Additam..
num, sic intellatui
ventate, nec
ne fundamenta si dei
Additam.
praoci im anc superst
teone regnare, quae
animor a vero vei
ad versanorum relat
onibus nor judicat, no
ipse nosera cunose et
Additam.
crudcti, ut bene ait

## Folio 35v — 00068310:0070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068310/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
cum reperiantur Codices antiqui, ubi ille non octat; at praterra antiquiorer Authorer non
consentiunt de hac controversia. Sed utut fuerit Nicaena sccunda seu Generalis septima
cultur illiue antiquitatum et aequitatem satis superque demonstrat. Duae addit de fabulio
ineptistimis parientibus superotitionem pene Jdololatricam in simplicioribus et inacutioribus
aut saltem in liberioribus inveniis Cibertinismo viam struentibus eadem Rosponsione tollum
tur, qua reliqua arxumenta desumta ab Abusibus: Scilicet Abusum non tollere usum ni.
e
fructus spe majus esse Contra Abusum etiam novissimi Tridentini Concilia decreta extant. Quid autem tam san-
in rerum illarum ab. ctum est, quod malitiosorum abusum fugere potost? De superstitione autem Zdololatrica
audio Acatholicos plurima conquerentes, qui tamen ipsi inde facti Catholici rem ibi lon-
possunt tolli et sapuus ve aliter deprehendunt. Quod Libertinismum autem spectat, non miror malae voluntatis
nusu et ejufructa animas ex Ecclesiae pravi suae malitiae nutrimenta capere, si ipsa salvatoris nortri Ver–
nec video alliqu rei ba malae noluntatis hominibus blaspheniae speciem crtubebant. Piarum fraudum apud la-
abusum apudnos da tholicor omnia plena videntur Acatholicis dum sunt extra icclesiam, quas tamen ipsi
fructus superan, sal. inde facti Catholici vident arcusantium interpretationi deberi, non factis accusatorum
tem debuisset ercem. Cujus linouam bilis orcupavit, ei cebi omnes videntur amari. Cortera. sunt etcamnum
 abusque hominum hodie in Ecclosia vera miracula, fueruntque omni seculo a Chisto hucusque et erunt, dum
anici Dei in terrir reperiundi, nec vel falsa finventium fraudibus vel vera impuonan.
non mutaverunt, infetium viritur obscuranda.
Tunoit Author Responsionum duas ultimas Quastiones ac si una Responsione
qu ratisfecisset, cum tamen revera ultimam quactionem non tangat. Ultima enim
quaetio non est conscquentia praecedentis, ut videtur illam interpretari, ac si tantum pro-
per antecedentes rationer Author inferret, Romanam Ecclesiam solam esse sequendam
sed respirie tredeaim Motiva, Quaestioni ultima imediati subjuncta, ut ex verbir duaertio
nis patet scil. Annon ex subjectis infra rationibe (nam plurer brevitatis studio
omittuntur) quivis sana mentis colligere possit. Catholicam Relisionem ceu
unicam et veram. sine qua salvus esse nemo potest, prae omnibus aliis
amplectendam, ac in eae vivendum et moriendum esse. Miror Authorem R
sponsionum, ad illa verba non uttendisse. cum aperte ibi de rationibus subjectis, non autem
ajus instieutum fuens. de praecedentibus Quaestionibus mentio fiat. De aeterna Salute avitur, unde diona res eit
suoquis sensus quastio quae sccundum omnia attente ocaminetur, nec ita leriter in praecipuis molivatur. Sa-
un Resyonsionibus ad ne si quid potuisset contra illa afferre, nulla ratione id neoeercisset. Duod Penultimam
quaestiones inferum Quaestionem spectat, Staetum quaestionis repetit quidem, sed in responsiono deserit. Imo con–
tra principium propositum in Responsione ad primam Euaetionem avit. Statur Duaectionio
ut quaectioner tacte. est: Cum Sectariorum quilibet in sua Relivione de aterna calute certum se judicet, quod
nu manent illaesae, li Rabrat purum Dei verbum. Orationem Dominicam Decalooum. Siduciam in Christi menita
Mativa pariter inta honestam vitam. et tamen sequaces reliquarum sectarum omnium. eadem se habere asserentes
cta et illaesa rimul exctra viam salutis constitutor asserat, quantur, Anne sit ncessarium, ut quis hebrat quae
dam fundamenta et rationer quas alter pari jurc pro sua causa ad ducere non possit 2
Pene author ait quando dicil, licet in Majori propositione omner eadem dicant, in Mi-
noris tamen probatione non afferre omner eadum, hoc enim idem est, quod in Examino
primae Responsionir, licet aliis verbis, dini. Minor propositio omnium est, Habemus idem
Dei Verbum, idem Symbolum ete. Ut autem Minorem henc probent, cum pervenitur ad
Mirat quod totier ex sepsum Verbi Dei et Symboli ctr, evidenter patet, illos non afferre idem, adeoque noque esse
uoea haei repetam, quae inam fidum in Relioionibus diversis, id quod ediametro contradicit fundamento Authori
visc: coo vero miror in Relivionibus diversis Reciminum tantum et scitarum, non autem fidei diversitatem
ui illa eplosa jam admittentio: Datet itaque, ut modo dixi, Authorem contra principium proprium hic re–
Aant inconcussa, suospondere; sed et patobit. illum non satisfacen quaestioni. Non enim quaeritur, An in
in plerisque duca etfuvia provatione Minoris eadum dicant vel diversa, sed veri supponitur illor diversa afferru
non ipsam rem secu noc quaeritur, An per inditia praeliminaria quir se debeat eximen a discassione
Aoditam.
Vult damni periculum
usu, quarum usum su–
stulerant. Sed aburque.
tollunt manente vi
mni periculo spem
ilum adducere Zuum-
veritati dortrinae
rorum portae non prae
valuerunt ad versus Ec.
clesia
Aocitam.
Nihil ad haec A. R.
Nec enum quaent, quulo
nis cuci respondet. Vul
illum et ad Motiva pos
tuisse respondere, sed
cet non intactae, sic
manserune.
Additam.
Si Responsioner non le-
etit, quae etiamnum
tg est. Ut et hic mis-

## Folio 36r — 00068310:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068310/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
bus
lum
2.
n
lon-
t
m
um
dum
v
ae
ua
oris
particulari controversiarum? Nam praesupponiturljam tam in discussione particulam
singularum controcrsiarum ere eodem principio contradictoria eonem jure a sinoulis
pretari, et quia post experientiam talem constat, hominem sana rationis en principio
comuni sectariorum discrepantes ringulorum sententiar non posse detorminare, jam
quaeritur. Ut quis moriatur cum tranquilla conscientia; Anne debeat habere talia
undamenta, et tales Rationes, quas pro se altor contradictoriae opinionis sautor pa
jure non possit adducore. Cui quaestioni Author nihil omnino rospondet. Undo patet,
illum sicut ultimam quaestionem sinc ullo rerponso reliquit, sie in Responsione ad
ultimam statum. Quaestionis declinare. Quod adsit, se tostimonio 5. Auoustini probasse
quod Jadicia praeliminaria pro Romanana Ecclesia jacbata non eeiment nor ab onere mu Ecclisia nostra nobis
excaminis particularis, gratis afferit, ut in Reponsionis, ejusdem ad duationem Squam) propria comunibus
excamine ostendi. Zuae enim S. Auoustinus loquieur, disputando ad Personam, ille tan-
quam absolute dicta aeffert, cum tamen involvant conditionem impossibilem, ac si di- habit istius Ecclesia no
cerem: Si tam manifeste mihi modo monstrares esse mediam nortem, ut in dubium ve. na, quae deus perretur
cludie Responsionem suam dolam, sententiâ sionis marginalibus prae reliquis omnibus
toto discursu allatio notatâ, qua asserit, Aque Chimaricum esse sperare in Contro-essetale. Sed hisce duobis
versus Ggenerales quasdam notas sufficientus, quae a speciali examino liberent, quam onstant Tolic nem
Capidem Philosophorum in re Oeconomica et Panacaeam sibi polliceri in Medicina. ruta incumtunt proban
Si jocari liceret, joco tamen non jocoso, sed ex ipsius Christianismi principus de-
sumto, dicerem: Et Panacaam in Medicina repertam esse, et in re Oeconomica
videm Dhilosophorum. Virtus enim Christi in sanando omnes lanouores vera eut Pa-et tale teatus cuplis
nacaea, nullum morbum a sua efficacia coccludeur, et Providentia Dei Capis est tione esse vura, et sibi
Philosophorum, nullam rem Occonmicam destituens. Aoeoque cum haec duo non sint Chi-adesse omnia huic exa
maerica neque tertium erit Chimaricum. nemp.  Gratia Dei per unam vel lenifsimam in nulla defrussenin
notam liberan animas docibiles Dei a speciali examine. Sed gratis Notas vene quibus, quanta alia co
rales eximentes ab ereamine spoccali Chimaricas vocat: Nec enim amplius avitur tinint lonoum; Het
Andentur vel non dentur? Sed. quod in ultima quastione intactum reliquit. An psis non tantum quoq
Freducim Motiva ultimam quastionem subsequentia talia sint vel non? Videtur in
diversis locis illam de nobis opinionem habere Author Responsionum, ac si fugeremque
excamina particularia et deshtuoremur particularium propositionum cationibus, cum
tamen nobis adsint et Generalia Indicia sufficientia pro illis. qui discussioni parti. Pro fider divinae nota
culari vacare nequeunt vel nolunt, et praeterea singularum Controversiatum specielia Generali sumit Gratia
arvumenta cuilibet sine partium studio illa ocaminanti satisfactura. 3d quod pu- te in omne venitato, quo
blica Scripta quamplurima testantur,
Bonc desur: Contiteor tibi Pater Coeli et terrae, quia abscondisti haec vero addidi medium po
sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Humilita et Chari quod illos invitat unam
tas neminem petiuntur falli.
Additam: Claudit Author Responsionem prece, quà nos obtique accusat, ac si bumirres un
oererqus ceremoniarum corticem. illisque inaedificata inania Reouminis et Secta; nec factir ipsio
animoque sincero, sed rerbis tantum propria et aliena filicitatem procct. oraoe admo-
dum accusationes; sed ab omni veritate aliena. Cerrmoniarum cortue sanctissima continet my
steria, nec regimen nostrum res manis est ceremoniisue inaedificata, sed ipsius Dei oxg, qui suis
acurbissimis doloribius unica sibi Ecclesia pulcherrime ordinata entruvet. et ipse Ceremoniis orrasi
enemot enemplum praebuit. Secta nomun, si odioso sensu interpretatu nobis minime competie, qu
a nullis secessimus, licet a nobis excerint omner vol imoiate vel mediate qui sectas fe-
corunt. Sincentate animi coram Tribunali Dei. Dei sententia manifestabit. ut et quis
norerum alterius salutem propriamque solis verbis, quis verbis simial et factis provuran de.
crevit. licet por netimum etia hic patere possit, ox laboribus, precibus, comunionibus. jejuniis et
elecmosynis, quae modia sunt ab Ecclesia Catholica. Suis memoris praescripta ad folicita
te propria et alieria procurandâm ab Acatholicis autem maxima parti proscripta. Utina
hac levens Authi. Resp. in orulis Dei vel illa sola utrinque ercaminar vellet, quae per ocperentiam utunque sunt
manifista, nec dubito quin Gratia Dei Efcas etio ipsum per notas a evidenter in verum salutis portum, vora
scil. Ecclesiam Dei sit perductura. In omnibus ubi requiem quaesivit, in haereditate Doii riotecur
5o praesenti statu Con–
troversiae ad alium fu–
oit, rectum sciliusum
comunium principiorum
et illum qui dedicit se re
ctius illis usum, posse tutu
mori. Sed cum constit
singulor sibi cadc pon
suadere, si ultra comu
=nia illa peculiar quid
habuero, quaentur Anno
rutior adho ncursus?
Nostutiores nos reliqu
esse credimus, quia didici.
ude principiis sola n
ete uti, ut pote quae sola
promisit. Bene ait: 
berenor duo probane, do
ritale Ecclesia et nostra
probatis reliqua omnia
da: nempe in lingulis
articulis sidci et talem
textum esse incorruptu
mini necessaria, et re
recensere. Ut adeoque i-
sit de comunium princi
piorum exelicatione, sed
etia de principies ipsio
et eorum usum
Q Additam.
Dei in nobis efficace duc
tum satis est ad sulatem
omnes vure pros ete Eod
vel levissima notâ, ea
rum. puta quas nostra
Ecclasiae notas recnse.
my. Zuc enim poterit in
fiduli vel Acatholico no-
ta esse seu indicium, quo
nemini nisi jam tum fi
deli manifestum est. Zu
poterit is Lutherano securim
esse sionum, quod aeque Socinio
nu exxerit. Invens autem
differentia est inter persu
sione de Gratia Dei sibi pi
sente et veram divinae grati
a possessionem.

## Folio 36v — 00068310:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068310/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 6 lines, status machine
e
t   let t  i ei ti  tt t   t
 
VIIIII
roecere anones
202L

## Folio 37r — 00068310:0073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068310/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 10 lines, status machine
 IIIIIII
1II
tMittori
Mt Mt MMIta
1HII
1)IIII
on cunor
5
1627 L6292 O2L
LH 1, 3, 80, (73)

## Folio 37v — 00068310:0074
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068310/jpgs/default/00000074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 9 lines, status machine
nu
ser
e
rec
ver
   
tsl sllit
titis
 anoes