# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/41798/text
# Catalogue record: 41798 — De usu Artis Combinatoriae praestantissimo qui est scribere Encyclopaediam
# Incipit: Qui Multa valde a se invicem diversa et valde difficilia quaerit, is f
# Date: 1678
# Akademie-Ausgabe: AA VI,4 N. 030
# Other printings: -Couturat, Opuscules, 1903,S.164-166. -Šebestík, O Reforme Vied, Bratislava [Preßburg], 1956, S.53-55 (slovak. Übers.). -G. W. Leibniz: Obras filosóficas y científicas 3 (Ciencia general y enciclopedia), Hrsg. O. M. Esquisabel/M. Sánchez-Rodríguez, Granada 2023, S. 56-58 (span.).
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=41798&katnr=53800
# AA VI,4: its series at Leibniz-Forschungsstelle Münster (online after accepting its terms): https://www.uni-muenster.de/Leibniz/seite5.html
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068635
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 6, 12a-e
# Folios: Bl. 4–5 (from the shelfmark LH 4, 6, 12b Bl. 4-5): 4 pages, canvases 7–10, page ids 00068635:0007 to 00068635:0010
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068635&page=7
# Lines: 294 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.96
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 4r — 00068635:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068635/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
Arse Inveniendi in genere. Observandum
a
re
ut in quaerendo uunquam laboremus sunstra, quod fiet si
id agamus, ut etiamsi id quod quaerimus non invenimus, semper
inveniamus aliquid. Item ut inter quaerendum sciamus nos
semper propius accessusse ad id de quo agitur, et ut
quod si ergo sciamus artem semper progrediendi necessario
ad id de quo agitur perveniemus. Hinc agemius, ut is
qui quaeret aciculam, nam non hac illuci si forte initio)
sculos giicies, sed ordine omnia loca sin percuret, ut certus sit
1e amplius ad ea loca in quibusjam fuit reverti non detere
De dHic difficultate in partes dividenda, ibi anatomica
opus  est non dilaceratione, et proinde nihil agitur
nisi ostendatur juncturae rerum. Debet Magnae
imprinis artis est difficultatem ita diviclere in partes
apparenter tantum difficultatem divisimus.
Ea qua quarimus sunt duorum generum, problem
Demo Sereatia aliqua ei sqe pars tota ut si quis
Guovehiam condere velit, aut partem ejus decotactu
circulrum vel Methodus inveniendi perfectefita
si praevidere possimus, imo demonsare antequam rem
aggrediamur, nos ea via ad exitum perventuros;
perfecta magis illa quae nullis utitur theoremalis
apud alios demonstratis. vel problematis ab aliis
solutis. Conscientia sua cuius dictabit, an ejus
seu au adeam (fuisse
methodus fuent libera a casu
perventurus, si non aliquid aliud praenovisset. Cum
utilia quaerimus mento omnibus utinurr. Cum exercendi
ingeni causa quaerimus, qua ad licet tentare dabemus
Methoius  quaerimus vel integrae scientiae
vias perfectas.
ejusque partis constitutionem, vel quaerimus cert
mitatis demonstration aliquid particulare
et raitus vel quaerimus demonstrationem, vel quaerimus
emuntiationem. Et misus vel Quaerimus ennntiationem
operativam seu problema, vel qua aliquid quaesitum determnatum
praestatur vel quaerimus in genere Enuntiationem
aliquam elegaitem. prior modus est thiorua alter
prius est quaerere problemas posterius quaerere Theorema.
Methodus inveniendialus quaerendi duplex est
vel synthetica vel Analytica. Ex quibus Analytica
est difficilior, synthetica longior. Analytica interdum
peunatura rerum i exitum reperire non potest syntheticam
semper. Exemplum ubi Analytica exitum reperrie non
potest in arte deciphrandoi, aliisque casibus uubi condenda
sine Tabulae et peccurrendaes cum scire volumus an
atus aumerus sit primus; et examinamus divisores possibiles ordine,
De miro quodam invento syntleseos analytiae, quando
ea omnia quae alio qui singula essent percurrenda possumus
compingere in formulam Generalem, quae cum sit u videatur
seu maxime compositae,
quod st osse speciei plenissimae (cua caeterae omnes sunt hujus Ellipses
esse species, couinet revera est genus, seu genus aliquod
redigere ad formam speciei.
de Chabulis, seu inventaris, artis Amulylicae Combinatoriae
de divisionibus et ubdivisionibus, necessariis
de
.
subsicio.
d inveniendas cabulas seu omnium specieruur
e
De pluribus condendis tabulis se arte intabula
enumerationem
teadem multis diversis modis appareat
de Methodis Ramiistarum Tabulus intellique
tum simploris cepre extibitimes ordinatas seu series
de divertis modis divivendi e subdividendi ut
Eptubitiones sunt vel ees vel figurae, vel Tabulae.
de Colmnis seu serribus simpliciter exhibitis
de inventanis seu vini varis es earundem
reum covordinationibus seu indiabus.
in qua semper obsereanda justitia
poto.
ne sine ratione unum alteri praefeiamus
seu ut nihil faciamus sine ratione
est eam semper observace. Quando
ferons que cacun aye son tour
inutiles considerationes figendamque tenlem
et proiade celeriter procedendum
Hac Methodo perfecte observata semper
veniemus ad optimas vias. sed difficite
et videndatint pars ut facili ecessario cogimur eligere, nous
de usu characum e ad abscraedendas,
operingei smelio. proptio arte sine libus
item
Noto Nolo hic agere de mocutione extemporinea
quia non utilitatibus printi, sed publici
scribo, item nola agta non dum possum
satis agere de optimis viis
Reductio generis ad species
et ab suquasdam, nilissima
sed maxime utilis reductio
generis ad unicam spetiem
perfectiores sunt Methodi quae fieri possunt
infima
F seui Comvinadem
duplex modus ennuerandi, vel
ut abuno ganere utarum, caetera
nobis suppeditent differentias,
vel ut nnelum genus sit pro
denere, nullum pro differentia
omnia aeque ut genera tale differentia
consideremus, et ex iis cobination
faciamus ordine incimedea parter
et altima oia
habeantur diversis modis genera sub altema
A Ranistarum Tabulis et de  aliorum
doctorum, ut Zevingeri. investiganda
Tabularum antiquitas
dc perfecta inventione omnium specierum
etiam sub alternarum, quod fieli non
potest per dichotomias nisi pluribus
modis institutas, sed tantum per com–
binationem a priori e

## Folio 4v — 00068635:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068635/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
figuris item Modulis, ita is qui volet
extib vame considerare onstruere fortificationem
necessario eam exsutiliter conficiet Modulum
omnes loci elevationes et incommoda repraesentantem
idem hoc modo facile poterit varis modis eum redigere
in perspectivam.
Huc de condendo Atlaute
Universali seu fi Opere figuris constante
Item de Theatio Naturae et Artis seu de Modulis
et M seis rerum ipsarum conservatoriis vivis mortuisve
Morturisubi exartiae avulsa, vivis ubo resagee et cescere possunt, secundum nam naturam
de . Repertoriis seu indiciiu b
eo qui vel exhibent propositiones, vel saltem
Terminus, v quaestiones aut capita luctationis
terminorum, vel solum Terminos ipsas. De his
qui Bibliothecas edidere. seu calalogos librorum
ac de non inutiti consitio eos colligendi.
de photiono opere dinatoir
incipiamus a
simplicioribus et generalioribus. Eit ita procedamus
semper per facilia nec unquam progrediamur persaltum, imo
sec ut nuinquam quaeramus aliqui revera nunquam
quaeramus aliquid, sed potius patiamur nos a rei
natura duci. vel si quarimus aliquid ut sciamus
De progressione Serierum, si quandocunque
id hc esse prae foribus
progressionem invenimus ope Tabulae a posteriori, utile
quidem aliquid et praeclarum eximus non tamen pcessumus raro suventio libera est ab omni casu
perfecte, poteramus enim tandem progrssionis legem
reperire a quosteriai priori, quando eam demonstrare possumus, independenter a Tabula.
Juvenire progressionis regem utile est etiam
pro considenatione omnium specierum simul, ita
enim omnes connxxuimus.
quaerenda est talis connexio specierum, ut
sampliciores serviant ad compositiores, et quaerendum
quomodo omnes illae exhis, oriantur
quaerenda talis lorigo specierum ex se invicem,
ut demonstrari possit ope hujus originis, omnes species
ordine haberi. ita qui Methodum per focos 
m omnes curvas repraesentandi habet pro bona
demonstrare debet omnes curvas hinc prodire, id est
data Curva semper posse reperiri  numerum
locorum. Iem porro sergendo deberet astendere, pomo
Methodus enumerandi non est perfecta, in qua
idem pluribus imo  non procit determinata aliqua
rata, ex. a. enumentio survarum Transcendentium
perfcos Curvas quaum vel plurium uni Evolventes
plus ve unam vel plures nam quaelibet curva
transcendens per unam quaelibet per plures.
sed  illud esset in vestigandum si cirva
transcendens non potest exhiberi  evolutione
unius  algetraicae an possit exhiberi opeduarum
ec. Et tunc
algebraicarum, an ope trium,
vera haberetur Methodus. Siu demonstrandum esset
prodire omnes Cuovas  Transcendentes si pro focis
adhiberentur ordine curvae algebaicae, vel sabtem
eae curvae transcendentes, quae jam per algebraicas
evolutas suut descriptae
lEnumeratio autem sic
esset instituenda, ut primo exhiberentur omnes Transcendentes
factae evolutione unique Algebraicae; deinde
cobinandae essent Agebraicae omnis interse ad
produendas alias transcendentes per solam Algebraicarum
dinionem ubi notandum foret an et quae iterum
produent transcendentes antea positae quae sola
unius evolutione natae erant; deinde procenendum esset
eodem modo ad Algetraicarum ternionem, ett ita porro
denique eodem modo tractiandae essent Transcendentes ad
producendas Transcendentes altiores
produenda demonstrat, quod omnis curva
Alge braica habeat cersum Numerum focorum
Et si quis eam nondum habeat, sed postea
quaerat, non perfecta via in hoc incidit, quia
debet inventio accurata semunferre suom
demonstravem.
ubi coputo et cum  pro una
Algabradca sumantur puncta

## Folio 5r — 00068635:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068635/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
De Uti Artis Combinatoriae praestantissimo
qui est scribere Encydopaediam
Qui Multa valde a se invicem diversa
et valde difficilia quaerit, is facilus ea inveniet,
cum aggredietur integram Encyclopaediam, vel
saltem integram scientiam, in qua ipsa continentur
quam si quaerat ea singulatim.
si quaeramus aliquid in quo inter se conjunguntur
quaedam  conabimur fingere quendam
modum originis, ambobus communem, ita quaeremus
aliquod solidum cujus sectiones sint haec ambo, vel
unum quendam Motum i ubi ambo simil odeant,
vel unum ad alterius descriptionem serviat
de scrbenda Encyclopaedia inventoria, cujus
ope appareat origo inventionis,  eaque tam
synthelica quam analytica.
de praedicamentis Artis Combinatoriae Universalis,
seu de dictiorario formato ex Alphabeto cogilationum
humanalum.
Cum infinita sint propositiones possibiles
annotanda maxime sunt Theoremata pulchriora
seu ab ex valde multis et valde dissitis
aliquid edit valde breve. Item series integrae,
theoremutum infinitae. Iem annotanda sunt
problemata Et ex caeteris excerpenda
utiliora ad progrediendum in cogitando. Dende
vender enumerandi quo Ex cusibus vanis excerpendi
li qui continent aliquid unicum seu praelaeleris
determinatum, ut cum agitur de Maximis et Minimis
eso Theoremate invenire den
ertudus Analytica rarotema est
plerumque habet synthesin mistam ut si madrinam
parem et quia memini usum rotae cororuariae et
ympani, aliunde notum haec inter se conjuigam, erit
synthesis; sed si meditandi necessitas me cogat
uti rotis quibusdam in medio non sustentatis nec
axem habentibus, cum scilicet in medio motus aliquis
lieer postulatur, ut in inst rumento illo Textorio quod
spigilicum vocant, tunc cogor uti rota sespensa inter
duas alias, solisque dentibus sustentata, et hic inveniendi
modus est  pure analyticus.
affnalytica Methodus vel fit in eo consistit,
ut nihil aliundeassumamus nec etiam aliquid assumamus
quod ad solutionem ejus de quo quaeritur non sit necessarium
id enim non potest raestare Methodus Synthetica in specialibus,
semper enim vel casu Lutimur, vel pluribus quam opus est
utimur, nisi forte casu contingat, ut aiq ea quibus solis
indigemus, incidamus. u in Analitica Methodo
id quod quaeritur exhibeamus tanquam fa consideremus
ante omnia an ex his, conditionibus ex quibus de quaeritur
sit ita determiniatum, ut sit lunicum; an vero infinitas
vel infinities infintas habeat solutiones, an vero sit determinatum
ad certos casus. Quaeriturque vel determinatio omnium
 vel quorundam tantum s. quaeritur aliquod tantum
ex cogitemus solicet determinationes quibusid dequo agitur
cum prioribus determinationibus conmpatibiles quod saepe magnae
est artis. Quanto autem rem magis determinatam
addiderimus, eo facilius solvemus, non semper possibile est
determinationes referire perfectas. Quod etsi nondum demonstraverum
a prioris video tamen a posteriori, nam alioqui omnes irrationales
porent rationales. Quando vel non possumus reperire specialiores
reterminationes, tunc videamus an licent forte generalius aliquodi
problema concipere, quod istud comprehendat, et quod sit
solutum facilius isto. Ita Tansentem quaerens, cogitet ad ihil aliud
esse, quam quaerere rectam quiae ita ex dato puncto educta secat in duobus punctis
mvam, ita ut intenvallum sectionum sit datum; quod si  hanc propositionem
aliquam
Hinc si possemus investigare veram originem
globi terreni, seu modum quo potursset
revera intelligi generatus, facilius possemus
reperrie naturam plantarum et adalium
quam alio modo.
Fpotissimarum quas habemus
veritatum.
 ex dato puncto

## Folio 5v — 00068635:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068635/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
solverit, uti semperfacile semper calculo
solvi potest, et postea invendet casum langentium
esse solummodo specialem cum scilicet data linea recta
test culaima seu punctum.
Quando reso per methodum Epagogicam
G
reducimus problema unum ad aliud vel reducimus
ad simplex problema simplicissimum, hoc est ad postulatum,
vel ad problema quod rurus reduci porro potest
Indicio opus est, unde colligi posset problema ad quod
rem reduximus esse priore facilius
Si duorum problematum ex se invicem, pendentium unum
app tale sit , ut ex eo appareat possibilitas aut impossibus
litas, ex altero, vero non appareatu, tunc illud est simpliciu
atia la uc si publema heebeat data abundantia, falilus
balia la Ex soutitur potest an sit possibilei, seu an
data superflua sibi non contradicant.
si duorum problematum alterum habent relatines ingredien.
tia eodem modo sese habentia, alterum diversa, quaeritur ulim
sit facilius. Sanc in homoeoptotis difficile est eligere, attumpr
est in illis quasi abundantia quaedam, cum idem diversis riis quaeri
possit. in ets alloe optotis ipsa natura videtur exhibere
mmi probleua panciovum caduum, aut in quibus plures casus tunt
quod
sunt inter se coincidentas est facilius.