# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/42264/text
# Catalogue record: 42264 — Leibniz an Burchard de Volder
# Incipit: Non possunt mihi tuae literae esse parum gratae,
# Date: 1705-01-25
# Sender: Leibniz — Addressee: Volder
# Akademie-Ausgabe: AA II,4 N. 098
# Other printings: -Gerhardt, PhilSchr 2 S.275-278. -Buchenau-Cassirer, Hauptschriften 2, 1904, S. 349-354; Neuaufl. 1996, S.525-530 (dt.Übers.); -Schmalenbach, Ausgewählte Philos. Schriften, Bd. 2, 1915, S. 49-53; -Válogatott filozófiai írásai, 1986, S. 279-284; -Wiater: Briefe, 1989, S. 166-177 (mit Übers.); -Ariew/Garber: Philosophical Essays, 1989, S. 181-184; -Lodge: Leibniz-De Volder, Correspondence, 2013, S. 318-325 (mit engl.Übers); -Rey, L'ambivalence de la notion d'action, 2003, S. 837-842; -Orio de Miguel, Obras de Leibniz, 2011, S. 1231-1235; -Rey, Leibniz - De Volder, 2016, S. 257-261; -Leibniz. Matemática-Física-Metafísica, hrsg. von B. Orio de Miguel, Madrid 2025, S. 426-429 (span., teilw.)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=42264&katnr=30764
# AA II,4: its series at Leibniz-Forschungsstelle Münster (online after accepting its terms): https://www.uni-muenster.de/Leibniz/seite5.html
# Work: https://leibnizlegible.com/work/DE-611-HS-867859
# Title: LBr. 967 · Volder
# Folios: Bl. 86 (from the shelfmark LBr 967 Bl. 86): 2 pages, canvases 171–172, page ids DE-611-HS-867859:0171 to DE-611-HS-867859:0172
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=DE-611-HS-867859&page=171
# Lines: 307 recognised on 2 of 2 pages, mean confidence 0.86
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 86r — DE-611-HS-867859:0171
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-867859/jpgs/default/00000171.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 133 lines, status machine
Viro doctrina et meritis insigni
Duo B. de VOLDER
Godefridus Guilielinus Leibnitius s. Pd
parum gratae
Non possunt mihi tuae literae esse motestae nam
emper aut docent aliquid aut certe ad expenden-
ad expendendum vel exponendum occasionem
prabent. Ais multa TE in meis novissimis
animadvertisse inepinata. Sed fortasse deprehendes
eadem jam in prioribus satis fuisse insinuata, tantumque praejudicia
vo minus pandum reodem venires, ne amplius
porjudicium de substant oostitisse, ut quae qua feci quo facdum
est ut quaereres substantiam, viesque et viriani fontem
uti non est. Itaque loactus sum expalssins ingenere, quae
quaedam incullare expressiv et respondere si non
quaesito, saltem quaerendo. Quaevis quasmisse
e
ais) unde nam fluerent substantiae corporeae vires
me vero videri corpora plane tollere, et in visis tantum
ponere, et pro rebus substituere sola, vires et ne
vires quidem corporeas, sed perceptionem et appetitum.
Ego vero non tollo corpu, sed ad id quod est revoco;
massam enim corpoream non substantiam esse ostendo,
sed phaenomendus resultans ex substantiis  in ea onitatem
aut substantiam esse simplicibus quae solae unitatem et absolutam
realitatem habent. vires derivativas ad phaenomena
relego. Sed vires primitivas  manifestum esse censeo it aliud esse posse
este quam tendentias internas cubstantiarum simplicium concontione in perceationem
quibus certa naturae lege ex propi ex de pae de rens
in sensionem transeunt, atque inter se secundum aeterna simul id est cum univero
conspirant, a ea ladem deversa idem eadem universi
nitere necesse est
phaenomena diverso habitu referentes, quod necesse est orir
a commum causa.
un
Has substantias simplices sibi easque (quantum ad se invicem
dubsantate prode
promodi
o
phinomenis)
apparenti
paater
pjiciatur secundum aeter conformes aeternis regulis
metaphysicae mathesepsus Qaba ergo corpora pono
tales et vires corporeas admitto, consistentes certe
Ego vero nihil aliud Nam ubique et per ot
lit
ne
ta omnes
quod in nostra anima admittimos nas spontamas
ioq
vam quam
t aa uno
at
totam natu mentis ectu tolam rerum naturam sumtari
a
nompe
mutationo
(valia autem corpora pono,
tales et vires cerporeas, nempe Er ToIs PaproEro
exhaurio
Omnium corpo rintinila in Massa Extensio
vel potius extensorum, vel ut malim in multitudine narum
existere ajo non unitatem, sed unitates tunumerabiles.
sifluneus intelligi nejotat
caut earum modi adsere intelligantus
Curo enim omnia ex phaenomenis dedeei debeant, quo quaeso
u ultra, aliquid po et in rebus et frustra ponitur
et nullo astruitur arqumento.
fer
in
Mum visus 
aut aliqua
His siqua adso
universum corporeum non video quomodo ex imagis
qui adjicie
nihulaset, et sese
nextricibilibus
et frustra laborabit
in reddendis rationibus
et inextjicabilibus
difficultations ponr
objicietur
Universum corporeum compositum esse. ex una substantia Aatam
Jea
utmmale cade
 sm
Academici arguebant
etsi vel non recte
accepti
intinitis diversis modis affecta non dicerem, etsi materiam abique
in occano non una est substantia ve
ils ie poruegeta ais res quam clatinet quad et ata eb olae
iceem
6b
s
la
a cpea in
emgrsslossu, tohet in deon
Briefe nist Bas se voui
Zugysicht
quo inclusum
Connigi etsi verum
Dici enim potest hactenus
Realem esse Materiam
quatemus c in substantiis passion
est simplicibus ratio est
ejus quod in phaenomeni
observatur patevi
Non in soto sed in singulo
uninis vera est substan
tia est 3
= qua aliquid praeter,
substantios simplices
habere creditur
Seclesen
fundatiem
ics non udus
beminoniosum
anum se
Elicibus
ea non
suapnomona habet
talae
i
ripii
corsus male
vel male
ussi sint bones arqua
nmentis contra cest
qua ntra sriuima
aut substanbias
. prs finis untur

## Folio 86v — DE-611-HS-867859:0172
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-867859/jpgs/default/00000172.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 174 lines, status machine
in terim et aqua an terquam in guters, et eBoris
massa quam allegasantequam in statas formate
auta divisa est :idemque est in massa quavis; et
in exfensione Mathematica, qua possibilia
intelliguntur nulla est sit divito actualis
nec partes nisi quas cogitindo facimus, ne
nac
uttae ex nassa simili factae ponerentur
1
si nullae essent divisiones materis in vatura
nullae sont diversae res imo
coparenti
facit res distinctas, seu supponit subseantias
Rasis
simplices. Sdvalde erraret qui crideret sola huateria (ut vulgo multos facere puto)
pse
ve
actualis divisio g
materiam quandam ubique  uniformem et indivisa
et quiescentem fuisse aliquando aut esse potuisse, atque hujus
sotur divisione res ortas. Nam i Iovenim nullum oriretur
fingeret
ponccipium distinctionis, cum temper in motu quem fic
aliquis, aequivallatia substituantur: Multo minus antemorientur
animae seu percipientia, quae non in nobis tantum, sed ubique in
rebus essi, facile sapienti persradebit Unis t stat
naturae in varietate aequabilitas. Qui ogotarem sibi
materiam quam dixi, tatem ex materia rerum originem
X
o rebus castant, exfensionem, rem pe 
sinrent, umore
consistentem
instar numeri temporisque pro
ideis tanquam ex numeris pythagoricis res formant.
et ia
le
substantia accipiunt, et ex
Eti licet impenetrabilitas extensibui addatur, non ideo
tamen quicquam completum conficitur, unde ratio motus, et
inprimis, ratio legum motus, reddi possit imo ipsius dissimllomudinisutiu
Cur difusio, quam in numero seue extensione
apparendis reddi pesse
concipio) satis ipse explico, po esse scilicet continuationem
qua pars similis toti, ut albedinem concipimus in aste diffusam
m
necio pscita
enim ut plurima
aia faceam
Elementa
qui crasaista imagnne
Noccupatam habentimantem
cum alia parum considerant,
tum illud nullum ita
ariturum fundamentum
distintionus in rebus
corporeis, quod jam olum
Sturmio demonstravi,
Cum semper. in mitu
qualen sic fingeret
aliquis aeqorvalentia
substituantur. Ut
mirum sit opinionem
invalescere potuisse qua
omnirt phaenomene
evertuntur
posibili et uunt et directionem in recta, et in circulipeiteria  et quae libi suspicionem nescro
e
non nisi in possibilibus
sed haec unis umits perfectu
demubiqu
aqualem curvitat. At Neque vero unitates meae seu
substantiae simplicas diffunduntur, aut totum homogentum
constituunt, homogeneitas materiae non nisi abstractione
mentis habetur, dum nisi non nisi passira tantum
putabam rationem cur vires deri iativae et actiones
atque adeo incompleta considerantur
aliquid actirum sumponant dudum e a meallatam, certe
addux. publicem in hesporisione _ ad sturmium. Eam nunc
dformandis
Singularia involvunt infinitum sumipersalitusam
m.
libi probari guedeo
certae tantum circumstantias animo obstiphuntur, aliis
a
 est, adeoque et mutationes involvit.
in natura mispiam est animo formatur
futum
tantum noti
cujus paradoxi latentis anjecisse
videtur nihil aliud esse volo
quam continuationem
ealio figura qualiss quam dicendum, quam
finita mens capere potest, ut muspram extare possit. Singularisem
corpus phoricuu
dissimulatis aberratio mibus, demque es
Essentialis ordinatio seu relatio ad
interligenda est de relatione ad contenta in temipore et loco,
tam colicium quam remoto, quae a quovis singulam exprima
necesse est, utao ut in eo legi possit universum, si lector sit infinita
vera
aut alia substantia
hae  upparentiae
Quaenis demuni cub ine producatur haec pshomena
cur ia ne
persfucatia.
spimus) expartibur
taque in seulantu tantum singularit
ianumeraalibus dissimulatis ea
jura nusitam accurate
tempus e locum
dico phaerimenem dico ex praecidentibus apparentiis produci
otidem tum
sequentes sieundum lenes aternae veritatis Metaphysicas
pecu pinca aatem omnes et Facile anter
Aimima simelias atem substantias nihil aliud esse posse quam forites seu pritcipe m
nive
prae nomenorum
er evolventium eandemque
cum serie sum, quibus quam maxime eti epordinatisse
a
et mathematicat
en
po
ane
eadem at 
Motus seu
in
tu
unvenitate
vaman sitem mapiua ordinatiimaque varietate exprimentum ubstantia in sub, dantias multas ab ipsa
vema lave paes disuditu
et
sa
suprem
quam dixersai to prinre
quibus suam perfectionem quantur das aifu vo
imprma cansa diftudit, n naque alios rerum rationes intelligi esse et (summatim
ale
o deliesatsed res cleisra
salere  debaisse
pruna
(non magie dau uter nume
fractos inimus datur velut Elemet
i
am quiete reddita in eam) a
l
rorum
t vulgo flurum pnuti loner
Hint Numerus, linecm Hora, Linea, gractis
velocitatis et alia hujus modi quanta
e
a
i
nbc
honsunt aggregatae cum neet plan
finitum sit quo in illis modo quis partes. in illis
assignari vel
cum quod vel ideo sic intelligi
necesse est, cum  nihil aliud significent quam
Hanipseraeram possibilitatem partes
quomodocunque assignandi
Ad curomnino
acaliquae sint tales appa-
rintiae eadem est tatto qua
erisentiae uniotisi
M
Eendentes difudit
sas singulas tunquam divinitatis
imitamnta, et concentrationes
n versi concipere oportet,
incenvationes univeria
est Calias prae aliis tanquam
ivinitalis imitament alcencip
ebere concipre quortet