# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/42736/text
# Catalogue record: 42736 — [De numeris characteristicis ad linguam universalem constituendam]
# Incipit: Vetus verbum est, Deum omnia pondere
# Date: 1679
# Akademie-Ausgabe: AA VI,4 N. 066
# Other printings: -Raspe 533-540. -Erdmann 162-164. -Gerhardt, PhilSchr 7 S.184-189. -Leibniz, G.W., Schriften zur Logik und zur philosophischen Grundlegung der Mathematik und Naturwissenschaft. Hrsg. v. Herbert Herring. (=G.W.L., Philos. Schriften, Bd IV), Darmstadt, 1992. S.42-57. -Buchenau 1 S.30-38 (dt.). -Bertelsmann 163-173 (dt.).
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=42736&katnr=54067
# AA VI,4: its series at Leibniz-Forschungsstelle Münster (online after accepting its terms): https://www.uni-muenster.de/Leibniz/seite5.html
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068619
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 5, 6
# Folios: Bl. 1–2 (from the shelfmark LH 4, 5, 6a Bl. 1-2): 4 pages, canvases 1–4, page ids 00068619:0001 to 00068619:0004
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068619&page=1
# Lines: 326 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.95
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 1r — 00068619:0001
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068619/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
itaque controversjaevonis
examinandi Perumque enim multa
admodum excut ienda sunt, et  aliquot septimana
futurus esset labor, receptas hactenus exacte ratio
cinandi leges secuturo. praeteraa plerumque in
rebus de quibus deliberatur itaque post multam
agilationem perumque affectus potius quam ratione
potum et controversiam ut nitum gordimus
at  arupti potius nodo qoidio quam solu
termnamus. Hoc in primis sit in contriver su
ad vitam pertinentibus, ubi aliquid statuendum
est, sed conmmoda atque incommoda accurate
in velut in bilance, (quae saepe
utrinque multa sunt) velut in
Hic
bilance examinare
iare et pingere hovit
homionum secum rapit, praesertim si affectibus
eorum astute utatur. Qui vero in anqua
deliberatione totam
accepti, et expensi subducere id est commoda
possit, vix quisquam est. itaque duo disputan
sed nollent unquam ad generalit quad
silamis cujusdam bilancis examen, venre,
derea varie merita su quisque sua erga
vorundam singularium e nominum velitem
exaggerarent
Veritatens ac magnitudient  certe
t cet H ceite l’inveniri
Fmirifica er posse sic quidem
terminabant. Idque  in pleris
controversies ubi res
revocala non est mirar
sel chaacteristica nostra cuncta ad numdr
revocabit et ut ponderari etiam rationes
queant velut  velut quoddam staticae
enus dabit. Qure Nam et probabili
rationi subjiciuntu
quodnam ex datis circumstantiis
probubilius sit futurum. Denique qui
certo persuasis est de religionis
veritate et quod hinc sequatur tanta
generis humani conversionem. I
ad propagandam tidem niil efcaci
rater mirocula et victorius vilit nihil
 velut propheta aut oiciorias magni Monarcha
Monarchae nihil efficacuus hoc invento essenstam
ubi semel a Missionariis haec lingua introduem
poterit non magiam religio vera sta
bilita erit quae maxime rationi consen
nehomines Arithmeticanant Geometriam
quam semel didicere mox damnent. Itaque
neque princeps majus aliqua
Auho Divinae glorie accommodatius suscipere
Sed ultra verba eundum est, cum vero ob admirabilem
artificium excogitavi, qua ostendi possit, quod ratiocinationes per numeros comprotare liceat. Fingo itaque Numero
Characteristicos illos tantopere mirabiles jam dari, observataque i illorum gerdrali proprietat et ostem ostendo quamo
indeo statim in Numens tales numeros, quales cunque interius assumo, usque achibitis statum mirabili ratione omnes
regulas Logicas peh numeros demionstio, et ostendo quomodo cognosti possit an argumentationes quaedam
De lingua characteriitica univ:
et arte inveniendi,
aut sibi pro pro varia
animi inclinatione
repraesantare fortius
cui
vincu
Vetus verbum est Deum omnia pondere
mensura, numero fecisse. Sunt aute quae
ponderari non possunt, scilicet quae vim ac potentiam
nullam habent; sunt etiam quae carent partibus
ac proinde mensuram non recipiunt.. Sed quae nihil est
aliquem umerari nequeamt quod numerum non recipiat patiatur, paucis datum est itaque prout
itaque numerus genenalistimum est instrumentum mi et ef
res examinandi, et Arithmetica Itaque numerus ad
quasi figura quaedam metaphysica est, et
Arithmetica est quaedam Statica Universi, qua rerum potentiae explorantur, utique utrinque cabulam
tam inde a Tythagora persuasi fuere homines, et incommoda utque ncmmoda ta non
maxima in numeris et charucteribus mysteria latere? tantum numerari sed et recte pondera
Et Pythagoram credibile est ut alia multa ita hanc  fere ihi duobus Mercatiibus similes videntu
quoque opinionem ex Oriente attulisse in Graeciam, quorum alter alteri mutno qui sibi multo
sed cum vera huju arcani clavis ignoraretur  mutrio ex multis eapitibus debitores essent
lapsi sunt homines in futilia et superstitiosa,
unde nata  est cabbala quaedam vulgaris a vero
longe remota, et ineptiae multu cujusdam alterum, et, cujusque ebit innt quamud
falsi nominis Magiae, quibus pleni sunt libri
Interea insita mansit hominibus qadum ince
predendi numeris, characteribus; et lingua
quadam nona quam e jacous aliqui Adamicam
vocant,  jacobus Bohemus voc, dia Natur. sprache, vocat liquida (d est ad numeros
ed nescio an quisquam mortalium veram rationem autea non debemus. Sed 
viam perspexerit, quam qua cuique rei
numerus suus characteristicus assignari possit
Nam plerique i eruditissi apud viri cum aliquid
hujusmodi obiter attigissem apud ipsos, fassi sunt
se non intelligere quid dicerem. Et quanquam dudum egregi, quidam v temper possi
aliqui excogitaverint Linguam quandam sive
Characteristicam Universalem, qua notiones atque res
omnes pulchre ordinantur, et cujus auxiliuo
diversae nationes animi sensa et communicare sahones caritate complectitur, ut optet
possint et quae scripsit alter in sua quisque
lingua legere, nemo tamen  linguam sive certe, ubi haec intelliget, falebitur
characteristicen, in qua simul taars inveniendi
et judicandi contineretur: id est cujus notae, miracula et sauctitatem proptit  pti
sive characteres praestarent, idem quod notae hominis cujusdam Apostolici, aut victorias magno
Arithmeticae in numeris, et Algebraicae in
magnitudinibus abstracte sumtis. Et tamen
videtur s Deus his duabus bum has duas tanea est, stabilita Eerit, et non mani
scientias generi humano ilargitus est, admonere imnosterum metuenda erit Apostasia; qua
nos voluisse, latere in rebus arcanam un
in nostro intellectu arcanum longe majus cujus sepeto, quod saere dixi hominem qui
hae tantum uubrae essent.
s generis, lumani bonu
cnnexitur paucarum rerum ab aliis divulsarum Numeros charanteristicos dare difficillimum sit; ideo elegans,  in fallor
sint in forma bonae. An vero aergumenta vi materie bora sint aut concludant tum demum sine ullo llabore ania
etran pencilo, podicari poterit jam ipsi veri Agnm Cheracterstici rerum ladebrntur
ei puariatati congruehites

## Folio 1v — 00068619:0002
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068619/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
Factum est autem nescio quo fato
ut ego adhuc puer in has cogitationes inciderem,
quae ut solent primae inclinationes, postea semper
altissime infixae menti haesere. Duo mihi profuere mirifice
juverunt illuc duxere, quae num (quae tamen alioqui
fateor, ingenis plerum teneris in ambigua, et saeps pluribus noxia esse solent)
nosia esse;) primum, quod fere essem antodidactos
alterum quod quaererem nova in unaquaque scientia ut primum eam attingebam
cum saepe ne communia quidem ejus elementa satis
quide
percepissem. Itaque cum sed ita duo lucratus primum ne fascina animum inanibus et
vulus
sum primum nea rebus pervulgatis et qu dediscendis implerem, quae sola autoritate
potlius docentium quan argumentis recepta sunt
tempus perderem, alterum, ut e nunqua
qui tum demum quiescerem cum ut alterum,
alierum, ut ne ante quiescerem, quam ubi
cujusque doctrinae fibras ac radices essem rimatus,
et ad principia illa ipsa pervenissent, unde
mihi proprio marte omnia. Quae tractabam,
invenire liceret.
Cum ergo ab historia A stgli cura lectione
torum historiarum (qua ab infantia mire fueram
delectatus) et a styli ligti curta, (quam ego
in prosa ligataque ea felicitate exercueram
ut vererentur praeceptores ne adhas delicias
obhaerescerem) traductus essem ad logicam et philosphiam,
tum ego ut primum aliquid in hris rebus intelligere
coepi Di boni quam multas statim chimaeras
in meo cerebro natas chartis illevi at praeceptoribus
in exencitiis inter alia objiciebam  quas subinde
proponebam praeceptoribus mirantibus. Inter
alia dubitationem aliquando movebam de
praedicamentis. Dicebam enim quemadmodum
haberentur praedicamenta Notionum sim praedicatmenta
seu classes notionum simplicium, ita debere
haberi novum praedicamentorum genus, in quo
et propositiones ipsae seu Termini complexi
ordine naturali dispositae haberentur. Huic objectioni
meae cum non satisfacerent Praeceptores
scilicet inmanabum V ig demonstrationes tunc
nec per  cognoveram, et nesciebam hoc ipsum, quod ego desiderabam
hoc ipsuus facere Geometras, qui propositiones
eo ordine collocant, quo una ex alia demonstratur
itaque pecitis quidem erat mea dubitatio; sed
vana
cum ei non satisfucerent Praeceptores, ego
novitate cogitationis prosecutus, moliebar
condere hujusmodi praedicamenta propo Terminorum
complexorum, seu propositionum. Cui studio
cum intentius incumberem, incidi necessario
in hanc cogitt contemplationem admitandam,
quod scilicet excogitari posset quoddam Alphabetum
cogitationum lumanarum et quod harum literarum
hujus Alphabeti combinatione omnia inveniri possent
et analys
et diju et vocabulorum ex ipsis factorum analysi
omnia et  inveniri et dijudicari possent.
Hoc ego deprehenso  mirifice
exultavi, puerili quidem gandio, nam tunc rei
magnitudinem, non satis capiebam. Sed nostea
quanto majorem in rerum cognitione progressum feci ego

## Folio 2r — 00068619:0003
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068619/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
magis confirmatus sum in consilio rem
radultior et jam
tantam prosequendi. Forte tunc viginti
annos natus moliebar exercitium Academicum
itaque bi p scripsi dissertationem de
Arte combinatoria, quae pstea libelli forma
publicata est; in qua anno 1666. in qua
mirabile hoc inventum publice proposui
e
Sed tamet Erat quidemea disserratio
Est quidem ea dissertatio qualis scribi potet potuit
a invene nunc primum e schola prodeunte
et nullis adhuc scientiis realibus imuto, o (neque enim illis in locis mathematica, excole
dusas tamen ob causas eam scripsisse non poenitet,
isertatio
primum quod mirifice placuit, multis ingeniosissimis
viris, deinde quod jam tunc in ea essera 
os testatus orbi quid fieri posse putem. Nequis me
talia inveni indicaverim orbi aliqua orbi fecerim
diccium
inventi mei rationem, ne nunc primum
videar talia comminisci.
restantum Viros miror  ad tantam rem non accessisse
in hanc rem nom incidisse, Aristotelem Juachimum tungium
Germanum, et Rematum cartesium Gallum.
Cur nemo mortalium, ex quo hominum memdia
quousque pertingit ho memoria hominum
a
monumentis conservata, remtantam
accesserit equidem saepe sum miratus;
ordine enim ratiocinantibus, hujusmodi meditationes
inter primas occarrere debebant, quemadmodum
mihi contigit; qui in logica occupatus adhuc puer,
nondum physica aut moralia, aut mathenatica
aut physica attigeram huc deveni ob hanc
solam rationem, quod semper ultima rerum
principia prima quaererem. Veram autem aberationis a janca
causam arbitior, quod homines ea tantum principia sunt
plerumque arida et parum grata hominibus adeoque
re
leviter gustata dimittuntur. Quatro tantum tamen
Viros maxime miror ad tantam rem non accessisse
 inventorem characterum simensium,
Aristotelem, cum erganum et metaphysica
scriberet,  ioachimum Jungium; et
Renatum Cartesium. Aristoteles enim
cum organon et Metaphysica scriberet
cogitationes notionum intima magno ingenio rimatus est
Joachimus jungius Lubecensis pancis, vir est paucis
notus etiam in ipsa Germania; eu
sed tanto fuit judicio tamque tate patente animi
et capacitate animi, tam late patente,
ut nescia an a quoquam mortalium, ipso
etiam Cartesio non excepto, potuerit rectius
expectari restauratio magna scientiarum
si vir ille aut cognitus aut adjutus fuisset.
Erat autem jam senex cum inciperet florere
Cartesius, ut dolendum admodum sit nullam
is citr se utterm tiscarte qua a bo
bantur, quod si lemm
pari et si parisiis
exegissem pueritiam
quemadmodum pascalius
forte ips maturius
ipsas scientias auxisan

## Folio 2v — 00068619:0004
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068619/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
alsinet equidem hujus, loci non est laudare
virum cujus tandes prmerito passim decantatae ingenus magnitudine landes prope supergressi
habentur: e certe viam institit per ideas
veram et rectam qua debebat duci
hucduci et huc ducentem. Sed cum ad plausum
sua nimirum direxisset, videtur abrupisse filum
inquisitionis, et contentus meditationesui
metaphysicas dedisse, quibus  hominum
iculos in se converteret. de reliquo Medicinae
Naturam corporum et Medicinae causa
excolere cons constituit; recte profecto, si
antea plis pensum ideas animi ordinandi
ab solviset, quibus et ars facien hiac enim inde
enim lux poterat oritura erat ipsis experimentis, major quam credi possit
multo major quam ab mieroscopii aut ulti ullius
alterius organi inventione.  Cur ergo
rem tantam huc animum non amlicuerit causa nulla
alia esse potest; quam quod rei rationem et
vim non satis fuisset animo assecutus. Nam
si vidisset modum constituendi philosophiam ratiinalem,
aque clare et irrefrazabiliter ac alithmeticam
an credibile est alia potius quam hac ria via ad
sectam constituendam (quod tartopere ambiebat)
usurrum fuisse. Nam secta quidem hujusmodi (hoc
philosophandi genere usura, non minus aeterna erit
non minus per ipsam rerum naturam, statum ubi nascetur
bi mita rat imperium in rationem exercebit, geometrico ritu. Illa objetio cessabit qua un
et non ante aut peribit aut labefactabitur, quam (tare solet, etqua o et quae plurimos a ratio
cum pham in genere humano nova arbario quadam nova nimirum cum quis argumen
quadam tarbarie scientiae interibunt.
tatur alter non tam examinat argumentum quam illud
generale reponit: unde ta nosti tan
rectiorem. Quod habes criteri
Itaque egr cum itaque vnderetur inventa penta sua provoret alten huonus relghunc atque audde
hac sive sive Cubbata, sioe characteristica, sive lingua toles patientia deficite
Me vero nulla alia causa l in his Meditationibus detinuit
crebio distitent, et si tot aliis studiis et negotiis
modis distractum, quam quod magnitudinem ejus totam vidi
tionibus ta
et quod assequendi
Hoc enim est illud quod tunc cum di
dem inveni taque nunc nihil alim oss qo
haracteristica quam
F quamtum
Hanc ut perseste tetu
molior quantum satis est ad caetera nullo negotio
adgrammnticam linguae tam mirabilis dictinaciumque lu , sufecturum constituatur
vel quod idem est ut Numeri ita recum characteristic, idearum
idearim omnium quae in nonti nostrae sunt characteristici habea utiliorum
haracteristici habeantur; nihil inquam aliud opus est
quam ut condatur cursus philosophicus et M etra Mathematicus (quem vocant)
nova quadam methodo quam praescribere possum, et quae
nihil inse continet aut difficilius quam alii cau magis ab usu et
captu remotius aut abiens a consuetudine scribendi alienius.
Nae plus multo plus laboris exigeret, quam in nonnullos
cursus aut nonnullas Encyclopaedias ut loquuntur jam impensum videmus
Aliquot selectos homines rem intra quinquennium absolvere
intra qui quaennium autem biennium autem scientias doctina
ad magis in vita frequentata, imprimis doctionum Moratem ef
Metarsysicam omnem irrefragabili calculo exhibebunt.
autem pleratumque Notionum characteristicis semel
constitutis habebit Genas Humanum Organi genus orum plus multo
tentis potentiam aucturum quam vitra optica idec juverunt
padque proesta  Micuscaopis aut relescopuis, quanto men ratio niso pmostatitia est habiopila
et specimina geometrica
Nec unquam aens magnetica plus)
commodi navigantibus attulit, quam
haec cynosura experimentorum mare
tranantibus feret. Quae
alia inde consequentur in
fatorum arbitrio, est qua
 nisi magna et bona
esse non possunt. Nam
aliis omnibus dotibus homines
deteriores reddi possunt sola recta
ratio nisi salutaris esse non potest.
Recta autem quis tundemum quis
dubitet cum aeque clara certage
ubique atque erit, atque in arithmetica
hactenus fuit itaque importum
nulgo alter alterum exagu
di voluntate a vertit
ut prioqe ad argu