# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/43158/text
# Catalogue record: 43158 — G.G.L. Meditatio Juridico-Mathematica quanto plus petere intelligatur qui plus tempore petit seu de Resegmento Anticipationis vulgo Rabat, sive interusorio
# Incipit: Quam variis modis plus petatur tractare solent JC_ti
# Date: 1680
# Akademie-Ausgabe: AA IV,4 N. 132
# Other printings: -Grua: Textes, 1948, S.864 (teilw.). -Knobloch/Schulenburg, 2000, N. II,9, S. 114-131.
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=43158&katnr=53944
# AA IV,4: its series at Leibniz-Edition Potsdam I (non-commercial use): https://leibnizp1.bbaw.de/de/edition
# In the Akademie-Ausgabe: AA IV,4, p. 653 (PDF, Leibniz-Edition Potsdam I, CC BY-NC 4.0): https://leibniz-potsdam.bbaw.de/fileadmin/Webdateien/bilder/IV4text.pdf#page=653
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068406
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 5, 1
# Folios: Bl. 15–16 (from the shelfmark LH 2, 5, 1 Bl. 15-16): 4 pages, canvases 29–32, page ids 00068406:0029 to 00068406:0032
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068406&page=29
# Lines: 320 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.92
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 15r — 00068406:0029
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 16v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068406/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
G. Speditatio inridiio. Mathematica
quanto plus petere intelligatur qui plus tempore
petit, seu de Resegmento Anticipationis
vulgo Rabat, sive internsurio
Quam variis modis plus petatur tractare
solent ICti ad 8. 10 inst. de  Except et s. 33
inst. de Act. ubi notant non tantum re aut summa
plus peti posse quam debetur, sed et loco ac tempore
Et loci quidem differentia aestimatur judicio
arbitrario, instituta, actione de eo quod certo
loco dari oportet, quae tractatur singulari titulo
digestorum, quoniam permissum est creditoribus
alio in loco petere; at de aestimanda temporis
differentia non satis, aut non bene satis
passim actim actum est, quia ad eam conveniend
opus est calculo Mathematico subtilissimo, quem
modic Logarithmi facilem reddunt.. Et tamen
nihil crebrius occurrit anter mercatores, quam
quaerere, quanto minoris aestimanda sit
pecunia, cujus post aliquot annos demum dies
veniet, quam quae jam nunc ut ita dicam
caedua est. Exempli sa causa cum alteri
jus nostrum in diem certamdilatam vendere
volumus, quaeritur quanti; item cum parata
necunia merces emimus, lucramur resegmentum
vulgo Babat) quod in pretium imputatur
his quibus de pretio fides habetur. Et aestimatio
hujus resegmenti eo minus istis, imo et casuum
conscientiae tractatoribus nesgente tractatonibus
Theologis negligenda est, quia utilis est ad
evitandam usurariam pravitatem. Fundamentum
enim aestimationis hujus petendum est a
quantitate licita usurarum  in Republica
permissarum, licet omnino resegmentum
ab resuris differat duabus autem
viis valde diversis adeandem regulam Resegnati
pervenio, una simpliciore, altera magis
prior et facilor haec est: Pono te mihi
debere centum post annum demum solvenda, idque debitum nunc me anticipari
quae nunc anticipare volo te consentiente
amat ex causa justa, quaeritur quantum mihi nunc
solvir inc aequam sit; seu quanti pecunia haec inannum
in diem certum dilata nunc aestimanda sit
in pecunia praesenti. Certum est perinde
esse ac si id quod mihi ante diem solves, c
nunc mutuo des, et post annum demum
unerus annom i
et pegpntibi ndatqdem rectata aps cun pii celicta sine ulla versum, ntris quoque non exactis, sed sem
debitum, nunc mutuo des in annum,
Pono te mihi solvere dsummam X (loco 100)
panto  utique manifestum est, perinde
esse ac si illa X summam X nummos mihi
spse itim cum hio
in annum mutuxis des, eoque nomine ego tibi
post annum elassum reddam X una cum usura, nempe vigesima ipsius X
id est X + Z0X, cum vero tunc etiam ta mihi unc
ile
Atque haec proinde locum omnino habere censeo
quando anticipatio fit, bono anticipa
vel etiam utriusqu t cum a gdi
ex necessitate imponitur, nisi quod eo
Ccasu forte medium te eligi posset
inter omnimadam accusmulationem 
accur usurarum usuead finem d, et
exactam eat
ejus dilationis fu futurae aestimationem
Sed quando quis recuniam alteri
ante diem velutlobtrudit, commodoque
ejus commodoque ipsius solventis fit
 preti rsegmento fruitur aequum
nihilominus ejus conticaptaohis sibi antidipationis
auticipatio, nsvultque solvens
non iniques erit tantum e summan
usurarum pecuniae quam solvit
simplices osuras simpecx suaum
a gape
 summae solutae cum eo
unt verso favore non inique
cum eo agetu resegmentum ita modera
bimur ut solio uuis accipiat tantum
quantum fitabis solvat tantum, quantum
annorum omnium usuris sub
item sit aequaturum
ficiem anticipationis
illa loci, quam haec
Amporis aestinatio differentia albitrario
judicio committenda videtur. Nos aatam
malhematico autem calcul
autem principia calculi constituta sunt ex
pmis et aequi consideratione; calculus ipse
accurate constituetur ex regulas allatis
et ex regula quidem accurata, quae nihil
anficipari permittit, quin ejus nomine
lursu autcipeturi dem de ipsa dicendum este
in infinitum etique _
hapsellato v. numero hanorum a.
Ex determinato vero resegmento
perveni ad alia problem ati multo
difficiliorum, exempli carusa  aestimation m
agreos annttos centum. qibus biquo
solutionem aliorum problematum multo
pensionum extingribilium, ut si quaeratur
vanti estmunium nuemi nunc debeab
jus per decennium sequen
 sum auticipar anticipanda
quantitate appellata X, fit
X aequ P, (alvr
Et ex regula vero illa populariore,
ubi solumusmarum futurarum agsu
datum detrahitur quae aliquando
locum ex aequiente habere potest, fit
et sine ratione assumun
tur) lucrari potuise

## Folio 15v — 00068406:0030
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 16r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068406/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
100 debeas, ex facta compensatione nihil
alter alteri debebit, psi quantitas
X est talis, ut X + L X, faciat 100
erit ergo X aequalis 100, seu 1
c
e10
100 multipl. per 3. ac proinde quantitas
summa aut anno integro anticipanda
est summae post annum debitae sub sequi
vigecupta sive  summa post annum
debita multiplicata per 20 divisa per. 21
dabit summam anticipandam.
Sed jucundum erit alteram illam viam
Intueri, quae utitur serie infinita, atque
ita procedit: pono te mihi post annum debere
100, haec mihi si nunc solveres plene, ego tibi
ob annum anticiputum heberem usurae nomine
5 (secundum usuns sulict quincunces in imperie
neceptas) verum si tu ea mihi nunc statim
detraheres, tantumque elle velles solvere
100-5 anticipasses tu vicissim 5, eoque
nomine mihi usuram annuam deberes
quae simit si mihi nunc statim dares, et ita
200 -5 +E rursus ego tibi ob E uno
anno anticipata deberem usuram annuam
seu vigesimam eorum, nempe E quae
00
si rursus mihi statim detraheres; tantumque
soveres 100 =5+5 = 5 tunc rursus uno
400
anno auticipares. E, et eo nomine mihi
400
usuram iterum deberes vicesimam post
dco
pursus mihi statim solvere intelligares
ut nempe negotium inter nos atque
ita calculus continuetur in infinitum
ut scilicet totum negotium simul ab initro
ac semel jam nunc a principio inter
post annum debitis statim ab initio
detractis patet tandem cunctis, in
tandem
unum call collectis, te mihi solvere debere
hujus seriei infinitae summam:
100 -5 + = -.
X 3000 160000
sive
1to 1000 3c.
dico autem summam hujus seriei infinitae
seu partem  mam de 100, quae silicet
ad 100 habet rationem subsesquivige-
cuplam. Hoc ita probo: multiplicetur
series illa infinita per 100 +5 seu per
105, prodibit 10000, ergo series illa
aequatur 10000 divis. per 105. consequenti
esse 100 in 100 divis. per 105 seu 10b00 seu 2000
105
utem etarertes pute el sremre
sed demum post annum
elapsum solvenda

## Folio 16r — 00068406:0031
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 15v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068406/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
Multiplicetur .. (100 - 5 +  - 30
per... .
100
fiet O 10000 - 500  25
Multiplicetur ..... . (100 = 5 +
per
fiet D
5
1600 320
+500-25+ 3 = +3
dC
eC
addantur in unum C et D ae destructis caeteris
omnibus restabit tantum 10000. Consentit
ergo haec regula cum praecedenti 
Habita anticipatione unius anni
habetur Anticipatio plurium, nam
si biennio anticipo, tu post
biennium mihi debentur 100, tunc post
annum mihi debentur 100 in 20. per praecedentem culculum
Ergo 1eo biennie antici sic enim 100 uno anno
anticipo. si autem post annum mihi debentur
100 in 20 seu 10000 utique nunc mihi
21
competenti tantam 10000 in 2e per regulam
eIo2EI
praecedentem, seu 100 in quadratum 2
e
44
2 1
seu 4000 seu ut compendio enuntiem
441
duobus annis anticipans loco  summae
debirae aliam accipit quae sit ad debitam
in ratione sus sesqui vine cupla duplicata,
vel quod idem est multipllaatur summa
dividitur peut
per quadratum de
pro tubus annis
quadratum de 21.
adhibetur cabus, pq seu
ratio subsesquivige  triplicata
pro quatuor annis  quadrato quadratum
nos finiatur, patet omnibus usuris usurarum seu ratio duplicata quadruplicata
peeuum
seu si summa debita post annos a
debeatur pecunia p pecunia
nunc solvenda erit p.sa
20 seu
pomullipl. per 1a). Quoniam autem
21
prolixiusentus est calculis in majore
annorum numero poterit iniri per
10
Cogarithmes, nempe differentia
inter logarithmum de 20 et
logarithmum de 20 detrchatur
a logarithmo de multiplicatus
per a numerum annorum, de trahatur
a logarithmo eco ipsius  sive pecuniae debitae
pecuntae, desiduum erit logarithmus
summae nunc solvendae

## Folio 16v — 00068406:0032
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 15r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068406/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
dabis mihi: 100 -5
sed si eas mihi nunc statim
prinalicipos mo aum
Ex his etiam patet Anticipationem esse
reciprocum Anatocismi, seu s si x sit
pecunia summam quae provenit lucro 100
provenite lucio ex summa 4000 in sortem
computata, quemadmodum 4000 provenit
resegmento ob anticipationem biennalem
det racto. Nulla autem pravitas ana
torismi ex illo consensu metuenda est
nam demonstratio nostra superior procedit
nulla usurae  usurarum mentione.
Et revera hic nulla s proprictuon est Anati
cismus, ex et non disi nomen usma nsuraetu
Jusurarum prohibitae, cum his quae hic locum
 habent non nisic nomine consentiuat. Revera
enim usurae enim prohibola intprohibitum
enim est usuras abo exigere usurarum
non soluterum nomine, sed non prohibitum
est ab ocusuras exigeres a a creditore
usurarum ante tempus solutarum nomine,
usurae enim ante tempus solutae revera
 sunt pecunia orad actu credita, et
usur fuerant, non vero amplius sunt, quem
madmodum frturae erant, devergo
non tamen non sunt verae usurae, sed
ausurae revera vero sunt
soluta it cradita adeeque
sors quaedam
manifesta est
Et ratiocaequitatis
no causa enim prohibitione
omnino cessat, quia anatocismus prohibitus
est in favorem creditorum debitorum ne
credi orbus corimis oneraatatuMhnere
Falis anatocismus potius ies
creditorum, eadbitoribou
 
uj ossisutas
obiplilem ativi contr
rationem bemignas contra
alteri recepta ob quasdm cepta
deo non est trahenda
jus com commune
ad consequentias ubi ratio illa applicari
non potest, et ubi revera ut dixipus
nullus proplis est Anatocismun praesertim
(cum ut dixi cum reverae ric nec surae usurarum sint nomine
futurarum caeduarum non usurarum jam
hic nullus sit Anatocismus, nec usulatum ubi insurarum
os, des, tunc caeduarum, non solutarum Bguoime psurae petuntur
uno anno eoque nomine misus solvo, tertia
rannis, et eo nomine scuere debeo
ua sus
uta lum Accedit quod
Tlene definiretur, ud aestituam deberet antili interu
auticipando sure
ate usura ob pecuniam non  caeduam solutam quam
solut continue anticipando solvatur
in infinitum, calculus ita stabit
medit tempore lutrari pohuisse
s cliut qu consibentu t u onex
uoduersesis rtaa
alteri collocata recipere potuisset solo tempore
percipere potuisset tunc percunia por
ee et numero annorum a
pecunia autici summa anticipanda X. fiet
X + B a X aequ. p. seu xaequ 20
ico cessat habendat es natio in sequem aeque in id est anticipatio erit ad debitum ut 20+
us
 segu
nomine vicissime proprie Anatorismus adeori sterind asvor imputailium
retiam auticipo +C
detrahas
computati idem prane S
dabunt quod regula
i
denim quod detrahi
potestque possetque is etiam
mine primo an
qui numeri in unum
superior nempet
vinde hac calculandi
methodo omnis alnatorisimi