# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/44616/text
# Catalogue record: 44616 — Leibniz an Des Bosses
# Incipit: A reditu meo valde distractus fui
# Date: 1707-07-21
# Sender: Leibniz — Addressee: DesBosses
# Akademie-Ausgabe: AA II,4 N. 203
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=44616&katnr=30611
# AA II,4: its series at Leibniz-Forschungsstelle Münster (online after accepting its terms): https://www.uni-muenster.de/Leibniz/seite5.html
# Work: https://leibnizlegible.com/work/DE-611-HS-958680
# Title: LBr. 95 · DesBosses
# Folios: Bl. 45–46 (from the shelfmark LBr 95 Bl. 45-46): 4 pages, canvases 89–92, page ids DE-611-HS-958680:0089 to DE-611-HS-958680:0092
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=DE-611-HS-958680&page=89
# Lines: 324 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.88
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 45r — DE-611-HS-958680:0089
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 46v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958680/jpgs/default/00000089.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
Au R. p. des Bosles
Theoloqiem
dela sompegme
dejesus a
Hildesheim
1202
cono
ne doceas
Aneque ali quid
egregii ab
iis expectes
quibus nihil
indulgeas.
non satis
licuit.
aut
unt
Rererende
cendrabissime
mod
fui
reditu meo valde distractus atque etiam per dies
aliquot
efui. itaque humanissimis Tuis non prius
sib
lege
l
icas
respondere licuit. Gratias ago quod indias Aloysiuu
ut par est
ce Temmichi nomen esse si
um et peto ut verum tadices
etsi non probem sententias timen mole mallem
e
es
autem
primarius
V.avore
optarem concedi doctis, philosophandi libertatem;  quida
tamen
etiam vessus
dejicit animos servitus
quae aemulationem part, et ingenia
4
excitat. contra antmi sevitute dejiciuntur.
itaque itali et
Hispani quorum excitata sunt ingenia tam parum in esilosoesca
praestant quia nimis arcdantur. Quae temmigias ille pseudo
s
multii
nymus tuetur, publice in Gallia tuentur eurditi
s
eresit
scipsit olim aliquis  s Concondiam scientiae
cum fide sub nomine Thomae ponartis Nordtani Angli. Egni
exvestio fuisse ordine, et ide ob librum reprehensiones sustinuisse
diclici: ipsum viri nomen didici non didici, vellem discere
 F beneficio Tuo. Harbemus librum scriptum elegrter et
ejus
si libi lectus non est, et legi
s
e
Aitaque cingeniose, sed obscuriuscale
dignus videtur per me habebis mittam
excutere ito libi cum Grvultianis commercium est, in ruo
partitiio  vide quaeso an schedam adjectam ipsis commode
t
communicari posse putes ut  excerptis mensi alicui
+Z
e
s
8
iaferatur: ita cei entatjes mea enim interest, ut lectores
ectoribus occasion sinistre de me meisque
Ex
18
rebus cogitrodii adicandi
quod ex aliipejus oci facile erues
Non bene intelligo, quid p. pere, cajus notum mihi ingenium, est
A A per metaphysica indivisibilia intelligat cam forte possibilia
.c
lihi
capio
tadimatur
quae non ectu insunt si intelligeret  Monades meas, m consentiret
s sed spatium ex monadibus non componitur, quod quae quam et prit
scire it
quae anesperetii de suis indivisibilibus meta cysicis sente atiatsesse artior
e
At
sane
possemenat ejus phrasi ad monades meas designandas ut
a
item
quas et aliquatuem Atomts mnetaprusicas vocare metriar, i sabstentioles.
tuc
usi
certe
quae mathemnticis opponit
21. Cut.

## Folio 45v — DE-611-HS-958680:0090
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 46r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958680/jpgs/default/00000090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
Hart soekeri liber quem ad me si misit jacet in cista quam
nondum B accepi ad adhuc Berolino expecto, acceptum mittam
alias
Duo ponit principia, e materiam perfecte fluidam, et arteram
nempe partes
alias perfecte selede firma. Haec  vulgaris philosophia
mn Hanc hypotnesin vulgares philosophorum notiones
non facile non refutaverint; apud me stare non potest
Nserotonus vide (quantum nunc judicare possum
dum librum percurrere non vacat,) videtur demonstra-
tionem vacui suam non tam absolutam exhibuisse  quam
principiorum Natarae Malhematilorum
p. 246. ubi experimenta exhibet, ex quibus
putat pendere demonstrationem varui. Ego vero
insinuasse
non video quomodo possibile sit experimenta excogitari, unde
haec controversia de finiatur(. Inspicies, locum,ue et si videtur
nunii
quam  a rationibus unice pendere censeo
accuratu 
Venio ad controversias vestrorum, optaveramque odrosis
examinabis
utrinque abstineri, id tu Admodum Reverende pater
s
valde landas modo fiat utrinque. Fortasse tamen audabilior
erit, qui a sua parte faciet et religiosis hominibus, imio virtulem
colentibus omnibus dicerem ego illud virgilianum
G
dictum ego putem
luq prior, tu parce genus qui ducis olyue impos
projice tela manu sanquis meus.
porro  quae ad irrisionem faciunt, etiam rejora injuria
dictis irjarisis lenseo, nam magis mordent, et minus facile depelluntur
persecutiones  autem ob sententias, quae cehihal non
crimina vld non docent, e pessimas censeo,
nec tantum probis abstinen a quibus non tantum abstinendum
sit probis, sed et abhorrendum, et in id laborundum, ut aliialii
apud quos nobis aliqua est autoritas ab iis deterreantur+
quid hoc enim aliud est quam videntiae genus a quo nisi
per crimen (abjorando quae vera putas) utus esse non possis.
Itaque quinto quisque melior est, tanto magis sub hac tystanurd
 mihi esset facultas persuadendi, Gerber
Et sane
videntur, sua anterre. vn et magis etiam prosen, tib
adhues.
permissum non puto vinculis, remis ecipe 
qui et gravioribusetiant malis oeuique malis,
bire permisum non put
quem
quaerebas
Aeliensi
quamvis
mutur
humanitas
non reddatur.
Honores 
commoda
quae non
debentur
iis nregare
ermissum est,
qui sententias ovea laborat.
docent, quae
novis incommoda

## Folio 46r — DE-611-HS-958680:0091
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 45v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958680/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
es
nius et similes, plenissima libertate fret fine rentur  sec scribere
fue (quod robilicis) redipuvos
in antiquam
tas tueti sententiam: faci le aquis
subveri vebent. Imo
etrores
rellentuer; e sac stare
intalibus
sylvam, Sac cribere
edeo id levins valum est, quam sic agi.  qua
cadunt plerumq neglecti facitirs facilius quam pressi. Nullus hoidee
esset quam vocatis, jansenismus, nisi vs vestri tantum contra
janseni opus strepitum homines infesti excitassent, quibus factionis non
Anpustitum
ansenii librem aliquando; non sine cura inspexit
veridatis cura creti
qu
inteni nontantum Meologicum
Motare mihi visus sum,  consilium ei fuisse systema Angust
revocare in scholas, hdc improbari non poterat, sed et contraria dogmati
quod.
pro tanquam pelagiana aut semipelagiana ejicere, quod  probarem
quod enim opus constringi indies sentiendi liberitatem non
alde nexiom est
necessariis definitionibus. Fac quaedam esse in quibus Scholastici quidam,
ut
s
non possum
pelarianis consentiant am ideo statim damnandi sunt. ipse Angrestimis
quasdam suas sriores sententias polagiana controversia no
tnutavit. sufficit conclusiones pelagianas et semipelagianas ab Ecclesia
refectas vitari; itaque  itaque non sentio si praevaluisset penseniana
ita
em
jansenius aut janseniane seopum obtinuisset multo ad huc gravios futurau
par
niqu
fuisse malum farvi servitutem. sed it aquin jansenio  reprehendi
merito poterat condemnandi alios inconsulta vehementia.  sed evenit
nescio quo fato, ut jansensio rcprehensa sint in Tansenio
tanquam janeniana, ut quae mihi ut verum fatea jansenius
docuisse non videtur, ram plus simplice vice protestatur, a se et
fujustino, vocabula libertatis, necessitatis, possibilitatis, impossi
bilitatis longe alio sensu sumi, quam qu qui in sholis est receptus
seq adeo delas quem non dneget sed tamen de et nec Laborare
regare ais
eum
fulmim
i Itaque vereor ne irrifa sint illavaticana condemnationes
in quo theses receptas se non
verissimaeque exceptiones, amicorum sansenii, quidvis  potius in animo
fuise viro quam sensum aillum obvium innocentimum aut Alexan
dnum ccusorum Aomanorum; nam sensus verborum hodre obvius
in seholis, apud veteres obvius non erat. Et sapissime expertus
ipse sum, quam varie hac ipsa verba ab hominibus sumantur
inter laquendum pariter et scribendum; in in populari sepmone
me vestrum Historiae jansenismi suae non ad didisse  quod basis
non minus qua
vestrae partis seri senpito
operis esse debebat Indicem locorum jansenii, in quibus extent,
propositiones damnatae, ut facilius conferri possent. An puta
in putat  in re quae oculis oculorum et oculari onspectione
constat varicanorum censorum autortatem sufficer posse2
Archiestiscopi i Cameracensis, viricerte magni, et ob alia mini valde
Egi gium
opus esse
deprehendi
et magno
doctrina
heglogica
malo eru–
disorum
manibus
excutium
etsi sententia
ejus minime
plurimas
oron probem
X.
pptrones

## Folio 46v — DE-611-HS-958680:0092
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 45r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-958680/jpgs/default/00000092.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
ostimati subtilitates miras, quibus in facti quaestionibus infallibi
nova dogmata litatem Ecclesiae vindicat, discutere non vacat, neque opus mihicerse
fidei procudem
et alios
dudum
a Custo
eso
traditis
AEt licet
infallibilitatam
eo labore opus est. qui sentio nullam Ecclesiae autoritatem esse nis
inconservandis
lixibi in dognatibus salutaribus. Caetera ad dixcplinam pertinere abi
reert ubi reverentia sufficit assensus necessarius non est. F Ego Fac
eso si Roma definisset Antipodes non esse, se hodie motum trerra
amnaret, an infallibilem habendam putatemu Articulus certe
mosille malus in Ecclesia.
invalulut
alvificae fides non est tansemam
nen ideo
minus impro
barialiis
abusibus qui
irre pe
compulari
vecto
eplimere hominibis vede omnibus manis asententiae profec
comemnendiprater necessitatem aet novitinsmasuo
non ideo
Modac
ess
ita dum iniquam petunt homines, nec aequam fopent. Utore utius
erit quae Adgustini quae veterum sententia fueriti ed non 
non condemnationibus sed ostudis ac concertationibus ejuduorum
vellem lago orpes omretur alit esset ange demonstrari ab aliquo quae
verq fuerit jansenii sententia quod homini diligenti et pesrito non
difficle puto sed utilias, eat adhuc erit, discutere quid senserit Angustinus
ob viri merita autoritatem; quanquam verear, ne sansenum Augustinum
jansenio an plerumque oproviPor reperturi simus, tanto ille studio excussit, et
repraesentavit. Ab Augustino
p
ut arbitor, non mipore etiam fide.
postea schola recessit, nec ut mini videtur male in multis ellem
dum
tamen syslema exus potius esse quam esse video. Tum distinguis duas
au
etanti via
quaectiones, unam quid autor in mente habuerii, alterans quid expressirit
quam
et posteriorem ad docrinalia facta pertinere pubas, de quibus infallibiliter
byisse
statuere possit Eccbsia, videris mihi agnoscere, non debere aliquid definiri
de sensu ab antore intento quod tamen ni fallor a pontificibus tande
factum est,  parum ut arbitror consulte et per solititantium importumi
tates. Vides quo tandem studio alios alios dercendi nimio deveniatur
philosophrica meletemata, non magis minus quam mathematica vulgi
Capti superant, sed magis inter pretationibus iniquis obnoxia sunt. Itaque malle
connexa aliquando dari, quam Disjecta et ictibus exposita, dum se mutuo non
cum dico Extensionem esse resistentis r continuatio
nem, quaeris an ea continuatio sit modus tantum E ita putem, habet enim se
rem continaatar seu repetitas, ut numerus ad res numeratas. substantia
tuentur
debet
simplex etsi non habeat in se extensionem, habet tamen positionem, cl epelio
 quae est fundamsutum extensionis quae est postionis repetitio
e
non
simplea
ultanea colutiharnet lineam chipso purchi fieri unii dicimu
eo synipsi lo a et Repetohiam quatias
nddactibum repetitione seu continuatione rei non activae nasci non
diversae positiones (conjunguaturs
cum extensio sit positionis
vonam in hoc punctis vestigus
aqu
potest..
rex
Vale
dabam Tanoileae 2) jul. 1707