# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/45349/text
# Catalogue record: 45349 — Leibniz an Ferdinand Orban
# Incipit: Magno gaudio meo intellexi
# Date: 1707-12-18
# Sender: Leibniz — Addressee: Orban
# Akademie-Ausgabe: AA I,27 N. 424
# Other printings: -Merkel: China-Mission, 1920, S.137-138; -Widmaier/Babin: Briefe über China, 2017, S. 68-71 (mit Übers.)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=45349&katnr=18767
# AA I,27: the volume in the Repositorium des Leibniz-Archivs (CC BY-NC 4.0): https://www.gwlb.de/leibniz/digitale-ressourcen/repositorium-des-leibniz-archivs/laa-bd-i-27
# In the Akademie-Ausgabe: AA I,27 (PDF, Repositorium des Leibniz-Archivs, CC BY-NC 4.0): https://www.gwlb.de/fileadmin/Leibniz/repositorium-des-leibniz-archivs/LAA-BdI27.pdf#nameddest=424
# Work: https://leibnizlegible.com/work/DE-611-HS-860751
# Title: LBr. 699 · Orban
# Folios: Bl. 33–34 (from the shelfmark LBr 699 Bl. 33-34): 4 pages, canvases 65–68, page ids DE-611-HS-860751:0065 to DE-611-HS-860751:0068
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=DE-611-HS-860751&page=65
# Lines: 244 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.90
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 33r — DE-611-HS-860751:0065
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 34v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-860751/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79, 2026-09-07T03:33:42Z — 112 lines, status machine
0. guyrite Deik.
me
pate
Fautor Honoratissime
Magno gaudio meo intellexi
Ruam paternitatem vestram
Dinense negotium inter e est,
quae maximi ad Divinam gloriam
R. p. Orbano
simi Electoris patatiui
esse judico. Itaque gandeo Rinam pater.
Confetrario Timendum um est
vaide enim sevor
Gallo) omnes nostras scientias
aut accepisse Natis percepisse sib videbios
sibe satis indebuntur noxEuropar
iniyejicant ob fragiotaten etatis, et
pianaetider cultorib
japovensum
nitatem vestram ei favere. Credo quidem
Quod tamen reldee re foret
set nisi nunc sit corgcatta estin
fortasse aliquando
in potestate eut
n.
ruls
missis acasioibus
quoniam sinae ob magni
Flinentis imperii praesta
fudinema
tiam vilut altera hapora centeri
debe p haveri possunt
Pubo Nuper accepi e Sed ex omnibus consideratis, post multas communiatur
expensis puto nihil actum iri longissim tempore longo adhuc
in
tempore, nisi Methodum mutamus. Vix unus et alter ex
centum missionariis aliquid tolerabilem aliquam literaturae
Sinensis notitiam assequitur, quia res longissimiest studii,
et cujus vix nisi juvenes sunt capaces. Sed juvenes illuc paro
et plerumque non tuto mitfuntur. Sine literatura autem sinensi
at
viva voce aut per
litera cum eis eis
qui ia ro reguofuere
habitas, credere logor
habitas qui apindinaes
quod a pacificis temporibus expectarideblae, et nos Missionarii illic parum proficiunt, et nihil ad nec in propaganda fide
ercor, ne sinenses
acceperint deserntubi ubi eas
unhali orbyse
relicoous
exmph
et Ecclesiae, der incrementum momenti censeri debent ntr
laetor e etiam
per
dum exteris infesti, d s nissibmario (in primus
optime valere et mei benevole meminiss
illa
vicissim res sinenses ad nos referre non possunt interer illi
nolitias
omnes nostras scientias perferunt ad sinas auibus illi perceptis
aliquand
cominibus
teons fictes majorus ipiearia pddiprari etEuropa vicissin ex finctum
omnes iuropaos viclient. Huic matu nullum aliud remedium insinu ex missiguibus i pscas
videm sondentum erit nulum concilium
arsus
no Cppere possita optimum
nineo, quam ut scholae sivenses facentur in huropa et
ram
renno puerinstri
o
per accersitos homines ex
Sinstruantur
ro efedent nun
in taem literatura instrupatur fuic fundationi
ad furae vidua
ligatum
ejus dentis
praeclare inserocre posset. Fdat
nuper defuncta
Ducissae Bavariae nata Tureniae itaque ositarem a
ut Rna paternitas tnde  ejus legati statu per literas
s capip puto possit posse
Y doctos ex
ipsis dinis
in curopa
instituantur
et ut pueri apud
inquireret.) Ego quoque scribam ea de re ad du de Horneck
in lomitiis
noc inctuam
mature Sinensibus
lon
liferis gabuantur
ut cum
consiliariam patsaviensem Emi cardinatis Lamberus colegatum a
et travissi hus consilus vestris rectum ejus ussn promodem
eti
fuere, dereri cogoe
stinctacum
Ecclescae
tum etiam
Scientiarum
multi adstinas
deinde possint
uiliss
nni
a
alu
neque etiam
ad sem

## Folio 33v — DE-611-HS-860751:0066
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 34r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-860751/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79, 2026-09-07T03:33:42Z — 41 lines, status machine
Non sine dolore video res Hispanicas
male procedere et metuo deteriora.
Nam Galli illic inoffenso pede terrestriitinere pervenire
ive possunt, nobis mari eundem est, maxima cum difficultate
difficultate. Nostri homines fidunt forturae,
itaque nisi per vel majores illue
Aula Caesarea propriis laborat curis, ut non possit
satis Hispaniae prospicere. Angliet Batavi
gravissima ferunt onera; et verendum est, ne si
erve annus irritus elabitur
plane, populiRectores ad pacem indignam etiam invitos cogant
l
aos
spe nostra cogant. Unus s propemodum
mus Elector Palatinus Regis Catholici
paternam propeniudum curam gerit, et
optandum esset omnes pari stuco in illam
alies
partem niti nam meo judicio bellum
Hispanicum pro decretorio haberi debet
sed nisi consilia non tantum fortiora, sed
etiam altiora capiantur, vereor une opera frustra sumatur
Eger quantum enim ex praeteritis defuturo judicarelicet
raro aliquid eximii contra Gallos perficitur, nisi quando
capiuntur consilia, ipsis Gallis inexpectata. Cum enim apud Borbonios
Hllic ompia ex unius voluntate pendeante ee et nutu pendeant
habeatus maximam partem Hispanicae potentiae cum sua
conjunctam, sine qua olim plope solus hostibas etiam Etispano n foederitis
Rexhaliead
quoties praevidet quo tendamusEt nisi ante biennium
reaulae ips suae desemistet  et
praeterquam praefertim postquam italiam omisit
sibi adjunctos habentibus restitit; face non difficile illi est, quoties de sensiva tantu
nostros conatus sive in Hisspania, sibi alibi irritos reddere
cum ipse ens centio positus
ed ut sese etiam milite auxiliari
ponere cogatur et intelligo
illam ita ciangustiis versam
ut etiam auxiliari milite se
exonerare cogatur
tavunculus

## Folio 34r — DE-611-HS-860751:0067
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 33v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-860751/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79, 2026-09-07T03:33:42Z — 72 lines, status machine
itaque Certe cum commutatio rerum in melias
prima ex eo orta est, quod Angli et Batavi
praeter expectationem Gallorum ad Danubium
exercitus suos misere at eaque qua re
unde Deo favente factum est Galli G
unde divino nutu factum est, ut Galli Germania
ejicerentur. Caeterae etades quas Gallus accepit
nimia suitidudia mutavit
ex eo ortae sunt, quod praeter morem suum, regulas
sibi consuetas, non contentus defensivo in italia
Belgicaque bello, voluit, praetiumcommitti et apud Ramilias et
Turicum obsideri jassit. Sed si gallus defensive imposterum
sola, ostensive. difficile erit tutarittispaniam, et alibi
fici, nasi aliquid rursus inexpectatum quid damentetur
aliquid magnigerere, quicqua vntra crum contrahurque phostet dris
agat alibi, in Hispania autem
difficite erit aliquid magni
quod sese non tantatm novitate, sed etiam spe commendet
tentetur mexpectatum
eni
Equiq
eo non facile
est excogitare aliquid  tales putem tamen
superesse aliquas novas artes novaque consilia
opuncipes de iis serio deliberrare vellet. Sed plerique eo sunt ingenu
a
aliquid egregii praestari posset: si vellent
s Sed ut nihil nisi ab iis audire vellat, qui nihul
i
per qu
oligenes quos rerum summa est.
sed talia  arcanissimas haberi deberent
et paucissimis i innotescer donec ad executionem
maturata perduci e possent. Et o
cuiquam nisi anae paternitati
destiae haec scriber auderem, quam sao esse 
Neque ego facile
faciturnam, non minus quam ipsum Omum Glectorem,
cui soli haec dicta velim) neque apud alium ullum meq
nominari.
mentionemfieri peto, atque hoc velut sub sigillo commendo
superest vale, et festa instanta dies
instantes feliciter age. Dabam anovere
Quod
Hanoverae 18 Xbi. 170
deditissimus
cujus etiam gen Mervica est generisitas, et animus
ad magna erectus. Itaque non apud alium aut rei aut mec mentionem
fieri peto, atque hoc Utanquam sub sigillo commendo. literae per R. Pides Bosse
optime inter nos commeare possunt
sunt nonnulla de quibus
im cum egregio duce
communicabi, ne mihi soli
in re non mei fori fidere
didea
talia;
princeps
magni aliquis
ut solent peri
quanqua
ed eo nunc
loco res saut
ut per trita illas
vias vix aliqua
ad aliquid
illa amtplius
non sufficiant
si tamen
noruut
ad altiora animum
adjicere placeret,
nisi ipsum solum

## Folio 34v — DE-611-HS-860751:0068
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 33r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-860751/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79, 2026-09-07T03:33:42Z — 19 lines, status machine
praetertimcum valde verisimile
vestram reverentmiam paternilatem
pluriguu a ogati Tagi salutaris,
constatu destinctionem osim confulisse
Et quanquam facile credam in hoc turt
to Burariiae statu totum obtiner non posse
uia desperari posse non dubtanem
desperarem parsuntibus valde medo
eruditum in Enropam accori posse intellexi
liberia ibriquique apud finas iaiaque id genus
totera serabili admodum presio compa
rari possunt. Cunu vero intelligam
cominentissimum (adunalem am bergiam in
Codicillo cedteris Testa nenti executoribus
fuisse asciptum ejus pietas pundentia,
partem tamen eiquam in causa tam
oclibus unumalterumve Sineusem
et autoritas non exiguam sine spem
Paciunt