# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/49980/text
# Catalogue record: 49980 — [Synopsis Theodicaeae seu Apologetici divini]
# Incipit: Considerari debet causa et natura. Causa est <in peccato originali> la
# Date: 1710
# Akademie-Ausgabe: AA VI (assigned, not yet published)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=49980&katnr=K+5714
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068281
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 1, 4
# Folios: Bl. 15–16 (from the shelfmark LH 1, 1, 4 Bl. 15-16): 4 pages, canvases 29–32, page ids 00068281:0029 to 00068281:0032
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068281&page=29
# Lines: 386 recognised on 3 of 4 pages, mean confidence 0.86
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 15r — 00068281:0029
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 16v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068281/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 193 lines, status machine
causa et natuso lausa est
pogessit
in peccato originat um veriorilbeve; siet effectu
Causa
Cns
aqu
iam deu
considerani dibet Capte stum et  esses eta pernistas in spusteros propagitu Pone ui srmmma daspotica potestat
nali specte
Medicinam corruptioni afferre non potest ham
lana natura ad bonum spirituale mortua, sed sola
a gratia quae ex praeveniens excitut in conversione,
icitat ad novam vitam adjuvnin nom scedientia, et
nde cooperaris adirvat in nova obedientia, exercitioque
itum theologerarum fidei, spei caritatis, donec opus ad falutem
metur
ratia autem duplex est externa in circumstantiis occasionem praebentibus
in deantiu mentis, et intellectus, et calore e
sectatione voluatatis
Homineur non satis concurrere aut culpabiem
in seccando contendunt Artagonistae, tum ex
potem divina tdi quadam de
consictiantes
allitate natura, tum ex defectu Gratiae imbecillitatis tum primam originem spectantes um progressu
sitatienaturae apparet tum i oliginem considerantes, in copsu Adami considemates sum in ejus effec
Origo est in supsu primu hominis
peri tait
psm es
a
minis
st Baglius, quasi
damum ob peccat, condeminaverit ad poso peccandum
a
sn possi
steritate, ejus quoddam peccaminosita ti poculum proprrant,
lat
drigorestu
ust causa quaerem
limi impeifectio
be qua tapra qus
faciebat, ut peccatum etia
emadmodim Ahendenses cientam reis dabam. Cum tame potius unde calpum indlum refunde volunt
n ane ut dispositione, sed lege, sed ipsa
i primi, physico nexu consenta sit peccaminositas, ut
nietate multa alia peccata nascuntur
erseveratio Effectum Lupsus habemus tum in
origirali, siu cyrruptione tum in peccato
. Progressus est in 
originali posterorum tam originali quam derivativo.
 effectus in amissione
et propagatio et vis spectanda est
reaem propatio r proponatio oormptionis
tio Traduce quodam in amiAnimas posterorum
in est, jam in solamo exisentes atque infectas, non quas
rationaris praecnistentia in semuntus sed sensitivae
antum quae in conceptu hominis demum elevatur
un satianalitatis antea tamen inde ab initio orgarico
anori proprio inerat, seminibus involuto,
sriluntur difficultates de sigina anara tum pritoophica,
es
nimprum, fom ut et immaterialitate atque adeo impartibilitate
ina nasci vel non pote) et theologica de animamuum
eear
pu cpti originalis du
defiva 
absu ebice
uam
tione
nceltam eti
ae
ru tollat dequibu
lana
 homines reddat ad
pit galia portuos no et tme per sefotim a a damnatio
tamen adversaris concedere ausim,
un suli peccato originali obnoxii sipe gctuali antensum
dmen antur aeternum damnari; sed clementiae creatoris pdam
do patem; qui essi ut infantibus in baptismo dare
otest ita potest si velit etiam _baptismo carentibus
tioe succurrere  ratione nobis ignota
da utacunque sit peccati originalis vis, quasdam tamen
maginis reliquias  non sustubit, ne
postiader in p puniendis peccatoribus salva manet
tamen innatum intellectus, et libertatem voluntatis
Lumen nobis innatum consistit, tum in ideis.
pas, tum in nascentispus inde notitiis complexis. Ita ut
sex dui inscribantur corvibus nostris, etsi negligentia
attintionem non adhibentium saepe obhubilentur
auteru hoc Lamen, quia veritates necessariae ex solis
meni insitis non pa
tat
, ut aegeniti nanquem sint in peccatio immunes
como eisi eeroe percatulus sit, nunquam tamen necessario
adtro pecaai
con esser, quo
bet est si
atio
 aud cumpa An nequ etiam in arcana
peretur 
atdemesse
Voluntate quatur der minime sancta
aut minimat amabili tanquam
quam segloriant suahi quarens erade
miserubrdia niseros habere
quodo
inpreeta eser
reccantes volus
_a
erversa sustitia,
quos puntur eanta
ouffecte
quaeri
ittlagunistae putant
soli justiia eus affribum et ad bonum malumque indifferer
stla
qua passsim est, m
ap epe pi pi optina serder
rum possibili
yip
quosupra
Eooum sic ap
nagom sic jaccipae
Neqetiam orginate pllat.
corruplam qoneris lumani
p totum massam com
una massat
tostaqu
est lum
conuptionis
nclio in Animas per
potest, quam sta
euda
insest
cnto se
onaus
erhus  p eluis explra
ed spie
istentes
ica
lia
tamen nec
anigmum ratio abisnec decerptio anime exanima
animodatio
salu admitta
posteroru
si sentiamus, Axi
Adam aljam existentes, susse sensitivas tantu
fuc assequens
sea in
lamens
nini
matis,
caepus s
cato ese
nis, q
hud
atec
ejum fa
as tunc fuisse snsitiva
quo modo jam dudu
ed quae ince
hu hominis, 
tnt
homiinis
organie
tudema
atios
alis
tan
posor
devenu
n elevalo
bsitatem voluntat
llid
nalim exemplo johannis Hasemanni, johannis
inque insigni
dologorum
um guibinde huc inclinarunte Tamolsi dofnr abod
candri
ex Theologorum nostrorum
sententia non sane
uda
adens ipsi fuccuri
nons
de aa posseum
lleu enibisia volutate ad camalia vers
sunt voligo scintillae scipit
interim ubn extiussdoq
imaginis divinassed p
ad) spiritvalia excitari possum
cordia denevolinit
pen est, ut reliquias
txnnes orome imaginuptolli

## Folio 15v — 00068281:0030
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 16r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068281/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
Libertas autem hamnua exenita est tam a
necessitate, quam a
non faciunt futuritio praescientia praevidinatio dei,
praedispositio rerum
Non futiritio, licet enim futurorum contingentium
sit determinata veritas non  tamen certitudo
necessitati confundenda est.
Non prascientia aut praecrdinatio  enem
sicet in deo  sit infallibilis. Nam dens enim vidit res in seriei ideali
er possibilium, quales futurae erant, et in iis d hominem
aliquem libere peccantem, neque dum hujus seriei existentiam decernendo
Nequ etiam praedispositio nocet libertati lices enim nunquam quicquam eveniat, quin ejusratio
decrevit, ideo rei naturam mutavit,
enim nulla, unquam detur indifferentia aequilibrii quasi in
substantia libera et extra eam omnia ad oppositia
tanquam suts nociturem aut non
pongnita
Throul fanaest sultia
se eodem modo haberent. se aequaliter haberent sed unquam haberent, cum piicus
concurrentibasque quas aliqui prae ceterminationes vocant ede i qua atque adeo natioi alqua sempe
semper sint quaedam praetispositiones in causa agente
ea tamen sunt inclinantes, non necessitantes: ita ut
emper indifferentia alip seu contragentia salve ipsa sit salva
licet etim
tea externorum repraesiptationes mentem nostram,
plaimum in mente nostra possint, actio tamen nostra voluntaria
semrper spontanea est, ita ut principium ejus sit in agtale
quod per hararoniam inter corpus et animam initio
elicatur
deo praestabilitater iucutentem
aequidem habit (quod tamen non ex usque extendendum est
Caterum tantum abest ut deteru
pinun listi t nita vivent
distugneur at eve decreta esse en
agusaut agis cum contra diceadum est 
in irregenitis, quasi omnes eorum actiones sint formaliter
us mini cmti sa
aut emper sirmaliter p sper nunquam sint vere innocentes, sed semperfomalitet peccaminosc
peccata, aul nunquam v sint vere vortuose at
vertuosae, nunquam  peccata formaliter
possunt enim ein civilibus agere amore virtatis  et boni
aliqua praxa intentione, autitionis ambitionis, commodi privati, aut alia quacunque carnali motione
pablici, impulsuqe rectae rationis, sine admista ambitione
ontasi semperanmn t ex rabie ascom fecta procedunt quae agunt ois efali quid pran
ponati semper tamen  ex radice infecta etsi interdum habitnaliter tantummodo) ad miscetur
procedunt et aculicet habat
et aliquid eravi, etsi habitualiter tantummodo, adtmiscetur.
Hic ergo movetur difficultas de defectu Gratiae. Gatia
E duplex est sufficiens  volenti, et efficiens
ipsn voluntaterum quam movent. Veriamus jin ad patiam divinam
superest quem obficiunt fuegonisa gratiae defecta
se int
quasi  qui humanae impecillitati medeatur
duprex concipi potest grat.
ifaciens ut
Deus non destm Facienti quod in se et non deassengratiam necessariam
vetus dictum est, nec deas deserit nisi deserentem, ut notavit ipse
etsi autem malti populi nunquam de satutarem uisti
doctinam acgeperint,  nec velqus credibile estpraedicationum ejus apud omnes quibus defint
et si u
Aus modnomnes irritam futuram fuisse non ideo amen pecesse est aut
alvare e sine christo, aut damnare etiamsi praestitisse quicquid per sius apali
naturam potest. Namar Neque Neque enim nobis omnes via di sci
quilus sola praedicatio ex terra de
exploratae sunt, nec scimus qua nonentibus prpslari possit  o Ecoldlemcntae crealoris relinquendi sant, eis
extraodinaria ratione mojentibus aestetur morituris taque si escoicentulae ratotis teutaden sut e
non aliquid
Sed cum non omnibus detur xata ipsa volendi gratia, 
praesertim e perseveans, quae felici fine coronetur, hic jam in deo vel 
de accaptionem persmpum pedamonunt anvertarii insanthiopiam, vel certe
proso polepsiam, abipnunt adversani, qui noncomnes salvet, cum possit
et arte non eligat merentes,
elleria irationes prae
dat necessitatem induem
Firrequenitorum
=cujus defectum 
Antagonistae
ab homine trats fera
uemdiopu  in e
foste antione

## Folio 16r — 00068281:0031
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 15v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068281/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
sed nos fuemur merito summam ets maxime
seriam Dei philanthiopiam qui omnes sator pros souverti
ad agnitionem veritatis converti omnes sabolos esse volunt. Quod vero id factum non est lepugri
quod factum est, ipsorum repugmenti malitiae attribui debet
quam elsi summa potentia sua superare posset,  ut fareret
tamen obligatus non erat. E Fstaenerat etiam
non obligatus pro tanta sua benevoletia
At hanc inquies superare potuit, samma potentia sua a
 neria
ateor inquam, s sed ut faceret nullo jure tenebatu obligabatur
t  ea quae praestare tenerorm tenelatur quam quangua i supteotisumpetiam teneri ad optimq praestanda
Instabis mmam benevolentiam, quantam deo tribuimus progreduram fuisse
(sed hichos tandem ad summod sapientia
qua prestilisset omnibus sabtem procurasset, si optima id rerum
series pate passa psset quae passa non est, ut alia ab optima
rerum serres eligeratur.i continebatur, ut quidam. eligamom
exns improbitati suae relinqueretur; quod vel inde intelligimus, quia factum est
Sed nec prosoposepsia jure exporbtr ex probratur Deo
Equidem futendum est in oeconvorica mediorum sulntis externorum,
aguoscentibus heologis latere Bados  Equidem
tanquam Electio ejus ratione careret. Ratio fundamentum
Electionis Caristus est, sed c sed jur quidam minus Chrissi
pes fierent ipsorumtaa malitia in causa est.
 omnes que mab  et Naui non difitebor,
a non sunt similiter mali mali et ad tohum mortui sunt? Esto,
s teor aequaliter sunt sed non similiter mali. Atdisimilter
a At inequatitur adjuti ne et certi externa)
adm dliversa auxilia diversis data sunt, quae in aliis uno vincunt
un superornt mantrum, in alio vincuntur? Hic sententiarum
diuartia nata sunt, quibusdam visum est, deum u 
mnus malis a aiisnasse tlis Paliis
nims malos ese dati  minorem praevisam gescicentiam
minus malos,  aut certe minus restituros magis suvisse
alis contra nolunt hominem se discernere apud deum maerogativa
maturae melioris aut certe minus male
Intissimur est ut statuamus omnes homines (cum sint
venireotpraeferantur
cum ad diversas itaque mlis inclinationibu differet praeferriceos algita endencetque ut praeferantur
non similiter malos. C
poritualitur mortur) aequaliter essea
et seliciores esse. qui per seriem rerum circumstantiis favorabileoribus
dpeiuntur in quidus sui vrist eda gleutt rcasin
obperantur in quibus suiota (carte in exitu) exerendae pecularis
pravitatis ocv majorem recipiendae nafis congruae
hectam os
mada praitalis suae e
occasionem invenere. Itaque
Biti in d’extertiorum ad minimum
saculis mediorum deconomia agnoscunt Babos pauli.
tec fit ut mille certa egula electionipcon praeter pristum
et tidem pivem finalzui m
summam resti repstendi obstinationem pincideus, nequisquam
constitui pssit, per qu
epnsericordia desperet interdum n duc boni
exitu destitum
 in medio curu deficiunt, ne quis sibi nimium lidat.
ou ipsum autem ados in ivinae sapientiae
Thesauris et quod eodem redibes remutia rmonia latet, quae fecit
ut haec series inqua evenere  universi eventus quos moramur,
judicia quae adtronus complettns  optima praeferenda qe
imnibus ntre a Deo indicaretur utim
 Thectrum Mundi, ejusque purs patcherrima
Civitas dei spectaci
pulchritudinem no
glorie tamu
est in cujus patchritud cujus palctr ad
i aliquardo illustrati divinae
mar Hhic solis fidei oculis,
liducia atting notesta
=quola pprelenditur
nptiam sapientiam bonitutem messeine inceraeri  
commanum apo inca escimus amore dei et ad imitationem
digina tomsatit e taes pstiltaem tt armama
sii auo
ivifias cofo recurrendum essne
essi seliciter eod
intentires pci
 est
 plianthropo
 universalis e etuce
volls seu voluntas salo
acet, quae omnibu
ficientia, imo perse
si in sum
gratia victios non Phiacesse sit grato
enum consequitur, a
sua natura, seu
cum fieri queat in
illusara graciae
ciranstantaque soc
saprentis hion et
gratia asunae alii et
Equidem  indubium est apuo
tem in rationes eligendi ingrede consideratio
qualit atum objecti  non cemper praestantia
abcalute sumta, elagendi, matio st, sid saepe con
entia ejas in certa rerum hypothesi ad certum
quemadmodum fieri potest ut in stractura aut C
ornata non eligatur lap
Iu oni opine ie
cujus applicatioobis agnosci quea
speriale quoda
uobis indagibile
 quaites manut
F corporei magiss magisque in ta
elegantiam sua ostendie
systema mundi spectabili e, et
Matonia micu systernalamacroci
et mic et sidereum, et structum
et microcosimi recentium recentir
inventis aperiri coepere
pars Uno,
x asopatira carim

## Folio 16v — 00068281:0032
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 15r); this page is its left half.
# No recognised text on this page (recognized).