# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/51361/text
# Catalogue record: 51361 — für [Buchhaim]: [Relatio de negotio irenico]
# Incipit: Imperator Leopoldus gloriosissimae memoriae princeps
# Date: 1710-06-28
# Sender: Leibniz — Addressee: Buchhaim
# Akademie-Ausgabe: AA IV (assigned, not yet published)
# Other printings: Kiefl, Friedensplan S.242-244.
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=51361&katnr=K+5802
# The Leibniz-Archiv's transcriptions of the letters of 1710 (pre-edition): https://www.gwlb.de/leibniz/digitale-ressourcen/repositorium-des-leibniz-archivs/laa-transkriptionen-1710
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068373
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 12, 4
# Folios: Bl. 1–2 (from the shelfmark LH 1, 12, 4 Bl. 1-2 (S.1-2) (=K_5801)): 4 pages, canvases 1–4, page ids 00068373:0001 to 00068373:0004
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068373&page=1
# Lines: 201 recognised on 3 of 4 pages, mean confidence 0.95
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 1r — 00068373:0001
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068373/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
noictissimus immperator Leopoldus Angustus gloriosissimae memorio princeps
pro sua sapientia et rerum usuintelligens
quantum Ecclesiae Christianae et Reipublica
Germanicae damni afferret scissio animorum
ex. religionum diversitate orta, diu multumque
cogitarat, an malum hoc tolli vel certe minui posset.
Rojas
Erat in ejus auta R. P. Christophorus Rexas Hispanus
ex Franciscanis strictioris observantiae, postea Episcopus
Thiniensis, tandemque in Austria Neosta diensis; qui
florente aetate Theologiam in Hispania docuerat, et
de inde a Philippo IV rege Hispaniarum negotiorum causa
in Germaniam misus, Viennae, Ratibonae, et alibi cum
Germanis proceribus multam notitiam contraxerat.
Eum cum extincto Rege suo imperator pnes se retinuisset retinuit
et in autas puincipum Germaniae subinde misi dederat atque inter alia
ei in mandatis, ut protestantium animos occasione oblata
exploraret. Fundamentum autem negoti constitut in confessionis Augustanae verbis, quibus
Confersionis Angustana verbis, quibus faturi legitimi liberique
atione
Concili autoritatem se non defugere principes ac status
ab illorum posteris eandem confessionem probantibus parem promttitudinem animorum ad tollendum silisma , ppectari
Confessionem offerentes testatantur. Itaque non inique
eandem promtitudinem animorum ad tollendum schisma agnoscendum le concilium, quod ipsi pro legitimo
pa
si perveniri posset ad Concilium, quod ipsi legitime
institui riteque haberi agnoscerent.
per legitimam foncilium expectari posse visum est, .
propensio ex altera parte ascenderetur.
Erat tunc Catholicus princeps ditionum Brunsvicensium Thiniensi
partem regens, Johanues Fridericus eum inprimis adire Episcopo visum est
aviri e re visum est, ut consilio ejis auxilioque fruiliceret,
praesertim cum constaret Bruusvicenses Theologos sempersaepe
plurimum moderationis praesetutisse. Apud eum Tiniensis eum ergo
Exiscopus in arcano (esaris mentem exposuit, et suasu
atque autoritate ppincipis cum primario Regionis TTheologo
Gerardo Molano contulit, eo successu, ut spes fructus
augesceret. Inde (ne Reformati plane neglecti viderentur)
cum Cavolo Ludovico Electore Palatino, et Theologo ejus primario
Joh. Lud. Fabritio collocatus omnia ad Caesarem retulit.
Sed dum se ad novum iter comparat extinguitur johannes
tridericus dux, et frater Ernestus Augustus succedit;
etsi Augustane Confessionis princeps, muttae tamen
et ipse prudentia ac moderationis.
Ad hunc cum Restisset Episeopus, saesareis literis
instructus; dux quatuor Theologos nominavit, binos
primarios autae suae, binos alteros ex Facultate Theologica
Helmestadiensi evocatos, cum quibus ageretur. illi re cum cura
diu multumque deliberata, scripto responsum dedere
manibus signatum suis, quod Episcopo pro tempore
sufficere visum est, et cui majora inaedificari possent.
ostendebant illi, posse rem praeparari ad soncilium liberum
habendum, cui interesse protestantes sas foret, (ut olim
Graeci partem Concilii Florentini fecere) si quaedam in limine praeliminariter
seu in antecessum a pontifice Maximo concederentur, quae
tuipte li fises esprunta
posse visum est
HAbbate Luccensi
(ut alias autas aliosque
Theologos taceam.)

## Folio 1v — 00068373:0002
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068373/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
a nonnului
deinde he aliquot alios principes protestantes e adiit, et cum nonnullis eorum e
manni nominis ecriptum ostendit, nonnullar uinque
piscopus hoc scriptum aliquot aliis Theologis impetratum ostendit, que
protest antibus magni nominis in itinere ostendit,
item
ce approbationem, (ed sub sitentii fide) obtinuit multos ta insignes Theologos (atholicos ex ipsaltiam
exeaa soeretate jestus consuluit, qui sic pargere su debant applanserunt, et ut sic pergeret suase unt
tandem Caesare acta magnopere probante
ter Romam suscepit, ut auboritate pontificis Maximi
progredi longius posset. sedem Romanam tunc innocentius XI
tenebat, qui Zelo Divinae domus non fucato immortale sibi
nomen peperit. Is rei maximae fundamenta suis temporibus
jacta multum laetatus, collaudata pietate (aesaris, et
Exiscapi diligentia, attente et diu audivit gesta referentem,
tum cardinalibus, quibusdam et Reologis in mandatis
e instituta deliberatione collatisque cum Epitcopo consiliis viderent
dedit, ut conferrent cum Epiferpa, et cagitarent,
qua ratione oblatis divinitus occasionibut
quae agerent
liceret. Demonstrabat Episcopus consubia non esse
sine exemplo, nam etsi causa Graecorum in Lugdunensi
Concilio decisa fuisset, nihilo secius in Florentino
resumtam fuisse, neque proinde quicquam Tridentinae apud Catholicos
autoritati derogarit. Romanos in causam
pronissimos retinebat non parum Gallorum metus.
qui tunc omnia optimi pontificis acta in pessimam
partem frahebant. Itaque nonnihil ducere rem
licet
desaeviret
visum est, dum tansiret tempestat, et nondum
concedi posse viderentur, quae es exigebat
ratio rerum, tamen spes dita est, venturum
ad aequa omnia Pentificem, ubies a parte
protestantium magis praeparati forent. Interea visum est
anim
muniendum Episcopum pontificis Maximi autoritate,
ese
ut majore efficacia agere cum illis inposterum posset:
nonnulli enim Angustane confessionis Theclogi inter ipsos Theologi respontionem declinaverant
eerum
responsionem dare noluerant quod Episopus nondum a pontifice,
, sed tantum a (aesare tractandi facultatem
habuisset.
Reversum in Germaniam (Christophorum
Neostadiensem Episcopum. Cum literis pontificis
Causae pondus datures, res Hungaricae intervenientes
diu distinuerunt, secutaque est mox mors inno centii XI
tandem  Episcopus ipse bene de Ecclesia meritus
vivis excessit, antequam filum resumere in Germania
prout constituerat, et ulterius progredi posset.
Sed ne cum ipso Intermoreretur negotium,
divina providentia et Magni Leopoldi cura
factum est, qui illastrifsimum somitem ae Buchaim
succestorem Episcopatus Neostadiensis nominavit, eique idem negotium commendavit
cujus doctrina et autoritas etiam his coeptis promovendis
parefset. Neque ille caesareae voluntati vel potius
divinae vocationi defuit et cum res Episcopatus sui et cum res Episcopatus sui constituisset,
constituisset, itinere arcano tulam Hanaveranam adiis assumto secum Theologo (aesareo
aetit, adducto secum Theologo Ordinis Eremitarum S. Augustini
EAugustini locto et pradente. Ulli ibi jussus
ilinere arcano nova cum suscepto cum cu cum
d
o doctimaia et peritia
qui rei iatillectae non parun favere oriebatur
ex Marctionibus de Davia
moda agendi ergendi
eorum
contulit, sententia scripto comprehensa
quorum commercio Antecessor maxime usus erat de Mono agene
hoctea etiam Nuntius Pontificiodvro sapiente et erudito
consia torum serit osrate a vienna actum est, qui consitis non parum fuibue vndesala
coressum stitere quae secutae sunt Autarum temana iadeoi Cotatis indictasimi aadpes agora prtat pstent
 etsi protestantes eam hactenus
non agnoscerent, et ad
novum Cencilium provocarent
Caesaris jussu,
Tubi (id agebat Episcpus, ut Dissidentium
ittenda
animi ad moderatas conditiones
praepararentur, et mala praevenirentur.
na poste enerupere.
etiam
Franciscum Antonsum  imperi
em tractandam
SacriRtonam

## Folio 2r — 00068373:0003
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068373/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
Monscigneur
’ay ete rumi d’apprendre par la lettre
de D. E. qu’elle se porie bien,
et qu’elle se sonnient de moy. Je pl’ay concerte avec Mestobe de loccum
concerte la relation ey ourte que
V. E. a
demandét. je soutaite que son voyaye
de Reme, procure à V E et à lEgl
à V. E. touse salisfactiar qu’Elle merite, et
à l’Eglise tout le bien qu’elle peut attendre de votre
ustr
de sontele, et des grandes qualités
Je seciet y est d’importance, et il est
le changement des conjonctures depuisquelques
années demande beauconpde circomspection
en certains endivits. Mais V. E. a toutes
les lumieres necessares pour roussir dans
sei entreprises, et pour eviter
oun
tout ce
et a
qui peut faire du tort à laccause,
ceux qui l’affectionnent; et se suis
avec affechement
Monsieur 3
Hanoverce 28 de juin 1710
A Montigneu son Excellence
Monscrgeur DEveque de Neustat
Fet qui con est conque
d’unt manie, en telle sorte
que V. E. s’en puusse seroir
en son nom
sn l’etal present des choses
il auroit eté a souhaiter pour cent
Paisons qu’on eut pu conferer
d vive voix, mais, au de pant
de cela son  rapporte à ce qui
a eté dit et écrit autres fois, et
on
Ada  ee Elec
Brunsuicensis
Electoris nunc regnantis, et Autae Ranobera
omnis mentioque in hoc negotio evitari
n
convenit, q propter conrexionem cum
rebus Anglicanis, ne malevoli inde
occasionem nocendi capiant apud
imperitos. Nam intelligentes farcile
agnoscent, nihil actum, quod non
omnibus facile approbare possimus
si lemens X. Poulitex maximus non minus
Eruditionis ac sapientiae, quam pretatislandet
iuclistus  aubrilabisua interposita nihil intermattat quemaduo
in omnes, nihil sibi Eclesis
iti et solilatibus consilis rem omnrem modextur

## Folio 2v — 00068373:0004
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1r); this page is its left half.
# No recognised text on this page (recognized).