# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/54540/text
# Catalogue record: 54540 — Hermann an [Leibniz]
# Incipit: Diu est quod litteras Tuas humanissimas 17_mo Septembris ad me datas
# Date: 1715-11-22
# Sender: Hermann — Addressee: Leibniz
# Other printings: Gerhardt: Mathematische Schriften, Bd. 1-7, 1849-1863, 4 S.403-408. -Leibniz. Matemática-Física-Metafísica, hrsg. von B. Orio de Miguel, Madrid 2025, S. 503-505 (span., teilw.)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=54540&katnr=30055
# The Leibniz-Archiv's transcriptions of the letters of 1715 (pre-edition): https://www.gwlb.de/leibniz/digitale-ressourcen/repositorium-des-leibniz-archivs/laa-transkriptionen-1715
# Work: https://leibnizlegible.com/work/DE-611-HS-973581
# Title: LBr. 396 · Hermann
# Folios: Bl. 113 (from the shelfmark LBr 396 Bl. 113-113a.114): 2 pages, canvases 225–226, page ids DE-611-HS-973581:0225 to DE-611-HS-973581:0226
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=DE-611-HS-973581&page=225
# Lines: 103 recognised on 2 of 2 pages, mean confidence 0.93
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 113r — DE-611-HS-973581:0225
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-973581/jpgs/default/00000225.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 328, 2026-09-10T22:59:42Z — 49 lines, status machine
non tamen ideo puncta +C, 2C centra dici debent ad qua terminentur solicitationum directiones, sed puncta contactus
N et n curoai No. Sccirco theoromata mea qua habentur 5. 607 num. Vet VI. it um in Aendice 3. XI et XII gene
ralia mihi etiam nunc videntur, Cola difficultas superense ponset ut ex poritione diractioni, 1 N in omintur punctum
corrva Nn ut N, quod genevaliter definitur par hanc aequationem 1MN = Kkrds: abds tarde, ubi h eit tinus
anguli sub quo curra inam a linea sta secatur, R, sinus complementi, al dementu simus R, sinus totur a, elementiu
curva mam, db, ac denique radim osculi in M, Y. Aterum non ominores gratias ago etti huic theoria mihi orrori
obnoxia non videntur quam si revera incautus lapsus etsem, quod ome ejus monere volaiti ut omature errorem
corrigere posrem, ne scilicet a Parentio vel aliii ea de re reprehendar. Ejumodi reprettanione inevitabiles
videntur, cum Cdleberrimi nortri Bernoulli elognntistimum Soriptum Enaq dune nonvelle Ihcorie ac.
Parntui Atricneu Hugere non poluerit. Utinam vero eodem jare hujus crires contimnere mihi liceret quo
Pruclarisimo Bernoullio. Verum hoc mihi arrogare non licet quatdoquidem in monocullii loci men oromin
errorum dexsehenderim aliquando a me corrigendum, sed qud nusquam summa rei vel mellodo quicquam derognt quod
Sciam. Dic 5. 6eb retionem sinus compl. anguli MA R ad sim. compl. anguli astk nominivi b ad a, cum ratio sinus totius
ad sinum complementi anguli a AM nominanda fuiiset bad a: hac vero correctione facta omnia segnentia in eodem
paragrapto recle se habere videntur. ut alia nunc taceam qua subinde brevins expodiri potuisient.
Sed veniendum est ad postremat Tua literas. Dun do liticula aut controverria haber inter Cel. lod.
Bernonllium et lomitem Riuatum eum in modum narrare videris ac si a me profecta erse aut saltem
meo hortatu quod tamen a veritate omni modo est alienum, non enim cum Concite ullas unquam literas
commutavi nec quum in Ialia enem nec postea nec is mihi aliter cognitus ett nioi quod ipun semel
atque iterum in Bidliopolii Venatis viderim atque postea is one semel in trantitu Patavni Salutare dignatur sit
De ejur moliminibus quicquam contra Dn. Bernoullium ne per somnium mihi unquam conchilit piurquam
prior ejur scheda publicata etret, et si quia de ejur proposito mature mihi innoluisset omni modo conatus
etiem ut mentem mularet nihilque adversus Bernoullium pallicaret; interim setii unbano stylo est uur in
elogui Clarisrimum B. eumulans qui laato viro digna sunt. Duod vero controvirsiam iniam attinet, ea non ves
satur in eo num _t. Bornoullins ertorem unjuam commiserit, sed tantummodo nuem qua dn. Beravullius
in mea analysi invieri Prollematii virium centralium nullice repredsinderat, reprctaniione dignum sit, et annon
snea lolitio Rornoulliana sit antefserenda qua in re ne ogo cum ipio sentio qui affirmativnm incautus lucoi
anmcrcu
et sauterio atque Consultistime in
Fautor et Purrosse colendisime.
Hermann.
Diu est quod litteras Tuas humanissimas 17 mo Septembris ad me datas cum incuru Micheloto
inscriptis recte aceperim et pluries jam ad ent responsionem parare conatur sum Ad aliii temper
et alii negotiorum curis in tramversum venientibus factum ut officii mei debitum iotus sordenbum
aifferre cogerer ita ut interea temporis secundas et à postremo Cursoie certias suas lilleras aueristem,
Hac ergo vice ad singulas responiionem surcipio, idque tanto libentiat gado sobat a dn. Micholotto literas acceperim
ad EE millendas, quar turce meis, prut eat accepi, adjungi.
In pmimis vero gratias ago maximus quod opellam meum Thoronomiae benigno ocolo intueri et quae in
eims latione in mentem Tibi venerunt meuum communicare voluisti; hoc unum tamen doleo amici
versiculum Necotonu rerpicientem eum in sensum accipi quasi tot alius Picicarin viri injurius essat,
a quo sensu Poetu animue longe abfuit, pradicio enim versicno aliud indigitare non voluit, quam quod
Necotonus tum suns proxiiae meditationes circu materiar in Principui suis rxcunas, tum aliorum inventa
à se promota primur in Systema quoddam collegerit et cum publico communicarit, salvo inventionii honore
qui in ordine ad spacialia argumenta in Nootoniano opere pertractata Autoribus suis competat, qualia
Sunt Clegulai motur in collisione corporum, Tdeoria Virium centrifugarum, Bochronismi gravium ca
centium, proportionis inter tempora lationis et areas orbitarum a Planeti descriptarum, aliaque.
Argumentum 8. 28 Phoronom. mei allatum ad probandum gravitatum agere in omnes parlas intarioras
corporum Tibi non satii validum videtur; quia si partet corpori à gravitate non affecta aquabililer
per massam dirtribulae ossent, non mutaretur corporio pondus quantumlibit mulato eju situ. Sed

## Folio 113v — DE-611-HS-973581:0226
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-973581/jpgs/default/00000226.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 328, 2026-09-10T22:59:42Z — 54 lines, status machine
bona cum venia mihi regerere liceat, quod hoc num id probat quod probandum erat, pondera corporum massis oorum
proportionalia esse. Nam si partes a gravitate non affecia per corporis manam aquatililer diffuca lunt, idem
etiam aucidet partibus ipsis a gravitate affeceis ut scilicet par manum aquabiliter distributa sint; prropterea ha
bebunt ha partes affecta simul sumta ad totam masiam dutum quandam rationem atque adeo pondus totius
corpori erit omnino ut ejus massa. Seinde si gravilas in intimas etiam corporii particulas permanam aquabilites
dispersas agere pocest, orulla apparet ratio cur non in omnes agere possit niti dicatur omnes gravitalis immulti
bun perrias non etse sed plures tantum per omanum aequabiliter diffuiais; Vorum ad hoc reopondeo quod
hac ratione tamen sequeretre fore ut corpus mutati, eju figura et situ etiam pondare suo mutasi debeat, eterim
concini non potut quod partica corporis qua in certo ejus situ gravitati ictibus pervia erant, enidem etium pervia
futura sinit in alio quolibet situ etiamti partes cornorum a gravitate non affectas per mariam aquabililer
olistributat statuac, sed utlibet mulato corporii situ alic partes gravitatis impressionebus exponorentur, adeo
ut varino sili corporis ponolus mutari necersum sit, contra hypotherin
Optime Scio theorema F uum insigne quod 8. 49 demonstratum dedi non solum in colicitationibus sed
et tendentiu quibusvis locum habere, cum etiam hoc sensu eodem uons lim 5. 451 Segq. et ex practaro Tuo Io
dicaa opere etiam didiei idem theorema in Diario Paritieoti pro mente Septembi. 169B mihi nondum nec
unguam viso etsi magna cum cura quasito, extare.
Duod 5. 125 momentum Cdiritalis appellarim faccum ex aeleritate in ejus elementum, non vero ex celaritate
in spatii eementum ut Duo judicio analogia postulare recte videbatur, cum Momentum solicitationis a me
dictum sit factum ex solicitatione in spatii dementam, inde est, quod non area scala Coleritatum cumara
scala solicilationum acceleratricium mihi conferenda fuerit, sed triangulum AGH (fig. 32) quod celeritatii
scala secundaria dici posset, nam velut ru. lum HGus seu factum ex celeritate ejusque elemento est elementum hian
guli AGH, et rec. lum BEe elementum area AABE, atque hoc BEe momentum solicitationis BE mihii mudit, ita
analogice etiam HGg utpole rec lum sub ordinata HG,  et elemento axii AG dici polerat momentum
orminata HG seu AG id ert EF, atque adoo momenntum coleritatis, ut adeo hinc appareat analogia rationem in
oronarodesiae non morsum neglectum fuisse.
In 5Gphii
m. 85. 347. 348 Ooserrationum Scheuchgerianarum brevitatis gratia non memrini quia allitanet locorum quas
egregi viriresibuerune, hypothetice tantum ex observationibus luis barometricis eruta sunt, utpote qua
Sunonntur in supotun quo densibates aeri vi comprimenti pronostionalas sint. Sen vero altitudinas
montium aliunde oolas fecissent ut observationibur eorum uti cognitasque altitudinet cum in qua ex hypatheti
Marion. et Marau podeunt conferti poruisient, observationes schenchgerianas silentio non prateriirum.
Quam primum vacabet, hypotherim Tuam circa aerem mixlum ex materia comprimibili et incomprimibili aum.
obervationibur Maralchans et Castinianis in commentarur Arad. Reg. Para. Scentiaru excitentibus omnicta
et diligentia conterre stuocod.
Materia fluminunt utique magna utilitatii est atque digna quae fure pertoacetur, sed quia obsoruationes
auurata in hac tractatone necessariti mihi desunt, de en furius in meolibro agere non polui, quanquam
inter en qua breviter tantum altigi, forte nonnulla non pencitur aspermenda tradidi. Duod vero  litem
incer Gundionium et Papinum attinet, non ut Passino videtur, in multis à veritate descivisse ille mihivi
detur, cum e contrario Tapirius nonnulla habent quibus agre atsontiri possum. Schel hateri librum de
Organo auditur nulhiquam vtdi, pronterea mihii etiamnum ignota suat qua in epiitola ed eum data atqe libio
Uisi incerta circa cauram om olim meditatus et, alioqui eorum honorificum qunon merentur haud dubie
mentionem fucissem inque etiam utiliter uour fuislem.
Sua in Cap. 20 add. 2. dabeo circa solicitationes non ad punctum datum sed ad centrum mobile tendentes, ardi
car esse tantum caram sporialem coneri mobilis, et ad remgmeraliter portract andam majori molimmine opsur esse.
Sed, quod pace Tua et permissu dictum velim, Tota dlifficullas inthaec ab agnivocatione vocis Cantii mihi nata videtus
Esto, ingui, centrum C, mobile M, et ponatur C ex ietraniire in 2C dum mobile ex impetu concepto
prioribus solicitationibus traniit ex 1M in 2M, utique directiones 1B.M, 2CaM non est necetse concurrere
in puncto 2C vel alio indesinite propinguo, quem admodum tun atsumlio postulat, sed porsunt
tales anumi motur, ut concurrant direciones ad distantium quantam vir à C. Contedo posse concurrire
directiones MC, 2M2C ad distantia quantamlibet a C, ut in Noum ita ut carvam quamunque Nn diverram
a curoa 1C2C contingant, sed nego meam arcumtionam postulare ut directiones ill concurrant in te vel
alio ei indetiorite propinguo. Percentiu inim non intelligo punclum quodoii versur quod mobile quoddam solici
tatur, sed punctum concursas direcionum haru solicitationum cum mobile spatiu elem ontum trantmittit. Sic
etiamsi mobile 1M quod secudum dirationem 1MN solicitatur etiam negnent verrus 1C, et 2M Seui dum 2Mo telicitatia itiam vervur 22,