# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/54637/text
# Catalogue record: 54637 — Pfaff an Leibniz
# Incipit: Absoluto per Flandriam Brabantiamque itinere
# Date: 1715-08-01
# Sender: Pfaff — Addressee: Leibniz
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=54637&katnr=K+6350
# The Leibniz-Archiv's transcriptions of the letters of 1715 (pre-edition): https://www.gwlb.de/leibniz/digitale-ressourcen/repositorium-des-leibniz-archivs/laa-transkriptionen-1715
# Work: https://leibnizlegible.com/work/DE-611-HS-613556
# Title: LBr. 722 · Pfaff
# Folios: Bl. 16–19 (from the shelfmark LBr 722 Bl. 16-19): 8 pages, canvases 31–38, page ids DE-611-HS-613556:0031 to DE-611-HS-613556:0038
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=DE-611-HS-613556&page=31
# Lines: 317 recognised on 8 of 8 pages, mean confidence 0.90
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 16r — DE-611-HS-613556:0031
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 16v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-613556/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
fuius ubi statim illot doc. o Patres
qui Nota sanctorum colligunis, conveni
tribue illis, quo ist continuandis
nunc insudant, xaertio hanningo et
Tollierio accessit nuperi quantus cujus
nonen in proximona tamo collavabitur
tollierius elegantistimum de Patriar
chis Alexandrinis opue ante aliquot
1s
e
annoc Abetis sanctorum anfervit ut
fere dbitem, num neic ipsum supera
verit, qui idem exeolult argumentum
Abbae Genandotinae dem nuper ad
Hulam valatinan vocatue suit atque
insudavit quoque in ordanem redigendis
Nagmundi Lalli Operibus quae magno
eoudio magnisqua impensia collegit
fereniss. Electoa talatinus, ita ut
paucibima adhue incoita. Baroinone
exspeotet. Caeterum cum de Artie
staecis neditis 3. Theodorir Tyronis

## Folio 16v — DE-611-HS-613556:0032
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 16r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-613556/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 20 lines, status machine
Ribliopolam Gansonium, ut quae mini
penscripsisti, proximo tomo inserenda
curet. Iste qui in Diario stalico
De Laitantio meo quaedam monvit
eat Vir Ilnstris dcipio Massaeus
Marckio Veronensie, cum quo eadem illo
tempore Dugnite faurinorum amici-
tiam contraxeram, quo Lactantium
ex vetustissimo ladice descripsi. Cpata
ipsius duriora, quae ipsi conciliavit
disertatio de Ordine Consrantiniano
Herenissimique Ducie Farmensia iras
in ipsum concitavit, sine dubio ali-
undi jam dtBc constitere. Seripsit
autem 15 quoque
librum stalicum
oppido egregium della scienta la
valleresea Pontifici demicatum et
apud statos valde certimatum. Duatuor
ceptimanae excescere, ex quo sntuerpiae

## Folio 17r — DE-611-HS-613556:0033
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 15v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-613556/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
Aug. 17C5
Viro
Ellustrissimo
acellentissimogr
GDE XRLD0. Gua tEL MO
LEs B NL L LO
L. R D.
Megaffiiat
abbsoluto. per
diamqee itinere
Flandriam
Veraban-
eum hic loci ap-
pellerem asmisit mihi. Dominus
Baro de Resel. litteras d. vuc. suli
a de exaratai
5)
Va excellentistime
ad quas non possum non quin in-
Suo gerga me favore illectus
gerofinus respondeam. Et qluidem
quad primo recensionem ijallicam
Abagiensem, altinet, quamvis ipsemet
ego illius Abugon sim excepta ea
quae dissertationem de prejudicis
Theclogitsis atbinet Chane ehim confecit
lanse. Basnagius)
monebo tamen

## Folio 17v — DE-611-HS-613556:0034
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 19r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-613556/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
ea inseret
picilequo
novo suo Anccdotorum
cujunto plures jam
homil autetie impressi sunt.
soden lori hero adveni videbuque
etiam proxime Lovancum, huc
postmadum rediturus, et per
dimidium adhuc mensem nac
versature, quo absaruto felici
omine abibimus Lutetiam
uaeex sesuitis Antuerpiensibus
et Bibliopola Tonsonio Cognovero
item quae d alia ocourrent in
finere digna quae soias eum
tam benevole misii permiserre
ut seribam,
ad TE litteris
1e
datis subinde
enavrabo Quod
restat, plurimum.
rogo ut hunc
duuss favorem (quo nihil jucundius
accidene mini; potcet) semper
integrum illibatumque imdni con
serves. Vale. Soripsi Bruxellis
1. Cal. Hbug. Md cCV:

## Folio 18r — DE-611-HS-613556:0035
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 18v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-613556/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 19 lines, status machine
invetti, qui sie forsan alicubi delites
cant velo Thomismi se obtequnt
Paschasiam Quenellum Virum
dortissimum  modestissimum odtua-
genavio majorem Amstelodami et
Abagae Comitum penitiue nosse mini
contigit cum plunimis doctissimis
Oratori resbyteris, qui apud ipsum
degunt.
fornadii ien Abbatia
S Martini, quam Monacho Benet
diatini possident, carspexi Bibliothecam
Cadicibus Mes. Latimis Ss. Patrum
Opera continentibus satis instructam
sed ladices elegantiores ante
plurimos annos suat Bibliotheca
ineri juscit Rer Gallice, Caeteros
qui inedita continebanit. descripsere
Montfauconius et Martene, qui

## Folio 18v — DE-611-HS-613556:0036
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 18r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-613556/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
in finem ante aliquot annos
lomae 50. Baptista dollienus
quem dam onominavi. Dunxerkam
penitue dertructam vidu, Canalemque
Mandicensem. Sed tanti non esse
0
videtur ut periculum aliquod Ende
immineat, nisi nova adhibeatum
longegr major ima amensa opera
quae nunc paulisper interrunta est
aprae vidi locum in templo Cathe-
drali, ubi sansenius sepultur
Jacuit.sed dransportatum puit
ante plurinos annosc cadaver
in Galliam justa Christianissimi
x
egis, et volente ita dummo
contifice.
blatum quaque fuit
Epifaphium quod tamen adhuc
sprie eet sed non monstratir Nullos
hactenus Jansenistas in hie terris

## Folio 19r — DE-611-HS-613556:0037
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 17v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-613556/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
quatenqu
beatos esse judico. Cae-
terum ragoque plurimumn ut si
s
se offerat ocvasio plurimam ex me
satutem
Reverendistimio. Vira dicas
abque de suma qua ipsum prosequor
veneratione ipsum Pachas vertiorem
rieter ea quae jam scripsi, nihil
. P.
fere ett, quod in dtinere
olandrieo marderim
hoc
memoratu
dignum scilicet, quod ad rem
letterariam pertinent. Sesuite
Antuerpienses Bibliathecam habeat
Raud contemnendam, atquei insignem
ad Aita Panctorum Continuanda
sopparatum; cujus augande gratia
crepius quoque ad exteros abeunt
e
omnesque sibliothecas perseratantur
quode jam facere eoepere Henschenius
et
bapebrockius, fuitque
etiam hunc

## Folio 19v — DE-611-HS-613556:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-613556/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 150 lines, status machine
ibi.
Entharistica S. 16 pag. 459. primum
ais me sententiam (alvini meam fecisse,
aut potius nostris Ecclesus attribuisse. Sed ego
non ib partem tantum (alvini doctiinae calvini poto
quam ei cum nistris communem judico, quaad
participationem scilicet, aenempe participationem
. Senctoimidominici
peram substantiae dm corporis. Nam scio
oseloe salbit nam manet discrimen, etsi speculatione
consistens, nonnullum tamen, putat enim ille non
corpus hnisti nobis praesens sisti sed animam nostram
perfidem
ad Christum absentem  mira quadam relatione
ratime elevari. Ego vero a nostris scio non
tantum participationem, sed et praesentiam doceri.
Neque ex mea sed aliorum quorandam sententia
di loculis sum cum dixi. doctrinam
Calvini a nostra fortasse. non differre nisi circa
participationem indiguorum. It verum est quoad
scro sentire doctissimis quosdam viros mni amicos neque hic refitaudi locus aut pretium erat
Agrosco id ita isse videm quoad id enim ita un unos,
Eego tamen ut dixi  discrimen speculativum agnosco
agnosse ai lirca modum participattio
etsi in participatione, dignorum ide nobis
Calvinus mbisca consentiat. Itaque si verba
na lita jus dediss vel considerasses, potueras
poteram ab hac occusatione literari
quasi aliquod Ecclesius nostris praeter
ipsarum mentem attribuissem. itaque etsi
in temmatibus Tuae paragraphi hoc loco
refutatus dicar nihil tamen hic sententiae mea
oppositum video nolinus aliquid Ecclesiis nostris
paeter ipsarum mentem atrituisse videri
Itaque teu ad paragrasum nam 
sequentem decimam septimam procedens, iil
haben quod in gert
 probo AlBFIY
Et recre pormati formula Concordiae docet
catuee
corpus Christiore sumi ratione sacramentalis
Unionis cum pane et vino ore sumue; id est
dum panis et vinum ore sumitur, eo ipso etiam vi
sacramenti sumi accipi corpus et sansvinem domini
Et recte ipse notas eam unionem exprimi
sed ita hac spcramentalis
Unis nihil aliud est, quam concomitantia quam dix
C
voce Roircorsas
id est ut participationem comporis panti tereeri par
panis comitetur participatio corporis; etsi
nulle
domini
qam ego re
per conseciationem
Onter ipsum corpus et panem realis utioer eo ppitpre imalim ne in
semrxio unitio vel colligatio statuatur, quatu peribiophicametaphysicas
nos indrat
panisque
nescro quas perplexitates abt. Entus pos instrimentur precipiendi corpons
qua participationis non ex reali quodam vinculo, ed ex
inter ea vinculo, sed ex divino sacramenti
instituto quod mihi salis sufficere videtur; et sufficiet
credo omnibus qui tricas inutiles 
oconseerat
ieq necesse est ut dicamus dum benedectu panis altari
is est impositus, dum manu sacerdobis tenetur, alliga
unitum ipsi esse corpos domini; sed dum sumitur corpus domini
sumi. Certe Argustana Confessio nihil amplius exigit
Nec enim
ut ipse subdgnoscere videris p. 460) ubi quoquae
pulcare dicitu corpus domini adesse vescentibus
vespentibur inquam, non pani, nisi dum vescimur utroque.
paree autemmo Recte, autem miraris perceptionem realem
Puasentiam, reatem a cMeologis Anglicanis rejici
quam sateltismus Anglicanus non minus clape
docet quam ipsa Anjustana confessio. Memini
pressigterm. Anglicana Eccepae quicum Nec vero
ita ab omnibus Anglicanis rejicitur. Qui cum comite
Macles feldio primo primo Actus successorii portatore
ad nos venerat presbuter Amglichnae Ealsiae eam defendebat
stata et figuratem perceptionem himaricam esse dicebat
Heades teur non ar
sed ad ea venio quibus mihi (ignosce verbus)
injuriant faeis. dum hi simputas praesentiam reales
portanscripturam Patresque
 a me plenetolli a falam pon, ne facile tissi ostensurum
et patitas huc trali.
Ego vero speric
ostenturum quantum hoc judiono luo a mea quam non Teore
mentem meam aerel, eris, speroque id sitri,  javeni opinor, et quo
multum, promit Eclescet ad cautionem  igusterum
profuturum nc judicium paecipites praefertim, 
pacotertum  uba   praesertim iu atterius detrimentum
tur fcecitatis praesertim ubi caritas aedi potest
+X in ribus ne hicium quidem
pote post verba nea ex hibi aa
eslolel quelle de plehendate ques
at
quod tuae
bs.
eote 
plane eorum quae
accusationi faveat, subjicis ongeplu quam quae
eorum quae penaer promipse videbare praepant
expectaret
pectaret.
fi
paese
Os ervendum erat scilicet, int praesentiam valem tollereme
mescipturant saciam et patees oto obtooco obtorto colleti
a trahere  in partes, sei verba Tua hoc tantum aventa sic habent:
multa sunt quae hanc praesentiae rea it expli cabionem difficilem reddunt
(quebus ollitur. dimus
Eg si explicare aolui, certe tolcere non volur. e e nem dices me sustulisse per censequentam ea statuamdd
non sy hi explicare mysterium in animo planenon fud
Quin, potius explicatione prudentius abstineri judicari toani
in qui
tantum illushare analogia quaam quenemo  aequus
p
re re bene consi dleata treprehendet non magis quam
unionis inter aniaam et corpus, ferigniti aut crassius etiam ferri iguit
patres qui veteres qui unionem naturarm in Caristo comparat me
aut vitrialumine penetrati explicuere. Sed pergit I. Actio
pdetu  ditu aeguitur ro e pes rte nt
ita nis
et corporise pis  sanguinis
participenfieri
A secundum multas
semble a plusicurs)
medio, nempe in satiene
dum sum, qud nempe dum
sumantur
ta scilicet
Nque etiam necesse
est, ut symbolorum
mutatiovel exaltatio
per quam fit ut acci
pientibus corpus
domini praebeant
in physico aliquo
influnus vel ninculo
consistat
p466
post ex 8. 18. dissertationis
ects. praelimiusaris spirs
in quibus relectis
haecquoque distinus
quanquam praestatum
sed de eo moxud