# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/57599/text
# Catalogue record: 57599 — Pacidius Philaleti
# Incipit: Th.: Hinc mirifice confirmatur quod praeclare olim a Theologis dictum
# Date: 1676-10-29
# Akademie-Ausgabe: AA VI,3 N. 078
# Other printings: -E: Couturat, Opuscules, 1903, S.594-627. -Engelhardt, Schöpfer. Vernunft, 1951, S.102-167. -Leibniz: Variaciones sobre la ciencia general. Textos, Hrsg. B. Orio de Miguel, Madrid 2021, S. 160-169 (span., teilw.) -A. Andreu [Hrsg.]: Methodus vitae (Escritos de Leibniz) 1, Valencia 1999, S. 69-110; 2. erw. Ausg. Madrid 2015, S. 64-97 (span.).
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=57599&katnr=53871
# AA VI,3: its series at Leibniz-Forschungsstelle Münster (online after accepting its terms): https://www.uni-muenster.de/Leibniz/seite5.html
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068164
# Title: Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 11
# Folios: Bl. 35–46 (from the shelfmark LH 35, 10, 11 Bl. 35-46): 24 pages, canvases 69–92, page ids 00068164:0069 to 00068164:0092
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068164&page=69
# Lines: 1,850 recognised on 20 of 24 pages, mean confidence 0.90
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 35r — 00068164:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
nuper
Pacidius Phila lathi S.
Cum apud illustres viros asseruissem, Socraticam
qualis in Platonicis dialogit expressa esta
disserendi rationem, mihi praestantem videri, nam et veritatem
instillare
animis familiari sermone influere, et ipsum meditandi ordinem
ncognita prececit apparere, dum quisque per se
syugerente
nemine dente recte respondet vera respondet, modo recte
interrogetur aptis interrogationibus apparere, dum quisque per se
remine suggerente vera respondet, modo apte interrogetur, it quosi manu ducatur
illis
haec inquam cum rogatus sum e ab amicis, ut specimine edito
rem tantae utilitatis resuscitare gonarer. xcusari quae ipso
experimento ostendit inditas mentibus Scientiarum omnium semina
esse Exasavi me diu Fassus difficultatem rei majorem
quam fesite credi possit facile enim esse dialogos scribere, quemadmodum
facile est temere ac sine ordine loqui sed ita loqui ut ordine
non interrupto assurgere decere potius quam convincere et animo
potius attento satisfacere quam duribus modolata oratione placere
sed  muda oratione efficere, ut ipsa paulatim c tenebris eniteat
veritas et velut non quae sponte nascatur in animis scientia
rationes inierit
id vero non nisi illum posse, qui secum ipse accuratissime meditatus
sid antequam alios docere aggrediatur.
Ita resistentem
me hortationibus, amicorum arte circumvenerunt amici. Sciebant
din mende motu cogitasse, atque illud argumentum habere paratum
addugernt ergo mihi juvenem ingeniosum ac ditendi cupidum eo consilio
Forte Lutetiam venevat juvem
amitia illustris, caeterm
obat nomen militiae dedeset s
caa scu
capidus qui militiam secutus et tacticae atque poliorcenticae artis studio ee
etsi igoi amincdti artem ac ductrinam sungens
perities e emenita v
ut vigorianim Cartematque doctimam jungeret id
Mechaniam scilum
discetat altigeras
strithmeticae ac Geometriae altigerat
non nisi pauca de elevardis ponderibus, et quinque potentiis quas vocant, extar tradi, atsciclu
nihil de reciste ictu ac concursu, de virium incrementis ac detrimentis,
de medii resistentia de frictu, de arcubus tentis, et vi quam Elapicam
vocant de cursu ac  undulationibus liquidorum, de solidorum
certa salis praecepta tradi
resistentia, aliisque hujusmodi quolidianis argam entis extare (querebatur
a amici
Hunc mihi ad duxere eo conselie, ut abente cermone  paulati
irretitus explicandae rei studro, facitius ad t ad procedente colloquio 
ita
persuaderi possem ad totum nego atque  in struxere ut paulatim irrctitus in
colloqui senus laberer, quale toties laudaveram. Tavem Solybio
Quod illis ita successit, ut consumtis frostra tergiversationibus xibus
 tandem cedens plis volantati m ausus sim voluntat consentienti
om accenso omnium suidio turem
tamemiae pericuto
dusaqui decreverim
Dial. Mot. _
plag.
scripta in navi
qua ex Anglia in
Hollandiam trajeci
1676. Octob.
am
aben
empesti
inclarueet. Hc inature
e annis judicio
fundamenta screntiae
generalia inon constitur
neque sed nec

## Folio 35v — 00068164:0070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
in
etarinum
 ad duxis
Theophalus
Tolybium (hoc advenae nomen erat) adoperat mihi terentius
soi
 in literis mediocris,  egregio judicio ad omne argumentum
sentx
paratus, et qui consumta in negotiis atate.aque cumi nginis
atque honoribus partib reliquum vitae quioti dare dereverat
quod
 Mcutsa mihi cum eo familiantas et non injucunda consretudo erar
Acta
sepe Ede rep republica et infidis historiarum momentis nonument
ty tainc forte
equebaum, quae res gestas artific rerum gestarum simplicitatem
fictis causarum narrationibus co corrupere, quod ille demergo
terfuerat accidisse, luculeuter ostendebat
cum
caventio ac zalybio Senisse
Ego cum viderem quense . Gallutium virum illussiem snem
experimentis versatum, et singularebus corporum proprietates
exercilatissimum
Dei et in re Medica successu rei Medicae vero
Medium et tametsi professe rei vero medicae pentia
doctum,.
ia primis admirabilem,, et successibus et successibus claru
quoties flagitantibus amicis quanquam a Medici nomine
ac professione alienus s remedia nulta lucri spe dederat.
Theophdo
a republica
Hfusus causa sermonem  philosophiam non invitu. Tereatio ita
thevi
Pacid. Quod de Historia civili ais serenti, corrumpi
flexi.
occultas
ab illis qui ex conjectura causas reventuum conspicuorum finguat,
id a Medicis in Historia naturali etiam periculosius fieri
Gallutius noster saepe questus est. Gallut. Ego no nihil certe
sape optavi ut  observationes naturales, et inprimis historiae morborum nobis
exhibeantur mudae et ab opinionibus liberae, tum demun enim fundementi, a 
et ehan
tum denum sanim Aristotelis, non Galeni, ada Paracelsi
potenit
Fententiis accommodatae, ut a fundamentis resuscitari possit philosophia
lum fundamenta solida jacta erunt. Sreoph. Rej Non dubitoquin
regia sit via per experimenta sed nisi ratiscinatio ua eam
complanavent, tarde proficiemus et post multa secula in initus
haerebimus Pdyb. e si mihi pei quam multas
enia observationes plaeclaras apud Medicos congstas habemus, quot eliganto
Chymicorum experimenta feruntur, quibus minor philosaphos quanta
rerum sylva a Botanicis aut Anatomicis suppeditatur, quibus mirgr
inde
philosophios non uti, nec ducere ab ipsis quicquid ex ipsis duci
potest. A Poub. Si mihi talium indi apud vos sententiam meam
Pacid. Ego Sed nondum extat ars illa per quam in naturalibus
ducatur quem ducatur ex datis quicquid ex illis duci potest quemadmodim
id ordine certo in arithmetica et Geometria praestatur. (geometrae enim
proposito problemate vident an pufficientia habeant data ad ejus
solutionem, et viae cuidam trtae atque determinatae insistentes omnes
interiore quodam sensu
nagvr pictatis solida
et communis bonstuo
accensus icujus augeno
quolies spes assulyeret,
neque opibus ille neque labo–
ribus parcebat
atque omni lucrius sperie
aiterius rean
demonit
Hquod si facerent fortasse
haberent inpotestate quae
sibi deesse queruntur

## Folio 36r — 00068164:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
priblematis conditiones, ouniaque data tam diu evolvunt, donec
quaesitum espente prodeat sua. Hoc uibi in naturali ophilo sophia praestare, 
hoioes
asfribent
didicerint (discent autem ubiu meditari volent) utrabuntur forias se homines multa se tancu norasse
1
ignadium aut caecitatiis antecessorum, quodi nefect methodi verae defectu methodi verae
ignavioe
am
antecesso
tribur debetent, quae sola lucifera est.
dicere
Polyb.
mihi
asseveare
talium rudi sententiam meam interponere permittitis, dicerem a heometria
esperto
ad physicam ingontem esse saltum difficilem transitumesse; et desiderari
ateriam formis)
scientiam de motu, quae speculationem praxi connectat: quod il homini
militari quod experimentis qualibiunque trrocinis castrensis didici.
saepe nim mihi machinas novas et iucunda quaedam artificia tentanti
iqua Eaesit aut successus defuit, quod motur non perinde ac figurae et
ac vires
corpora delineari atque imaginationi subjici possint. Quoties enim
dstructuram aedificii aut munimenti formam animo conceperam, intio
aluive ex materia confectis
quidem exiguis angdulis. cogitati su ligneis aut cereis cogitationi fluctuanti
cubu niebam posteatteam imagina ndi facilitatem paulatim nactus em
lit
ut rem ipsam omnbus numeris asolutam vil  rem totam om
irectior.
omnibus numeris absolutam, omnesque ejus pates ad vivum expressas animo
Sed cum de motu
formatem et velut oculis subjectas contemplarer.
nc machinis agebatur, omnis mea cura atque diligentia irrita fuit, ne q
unquam assequi potui, ut conciperem motus ac virium rationes
 machinarum successu
atque causas imaginatione comprehendere, et
deinitio haesi
fieri debetat, jam
et quod in e toto reliquo tempore e
primo momento fieri quodammodo debere anima dvertebam. Circa
momenta autam atque puncta rationari it tuto ratiocinari, id quidem
de
lariat
supra captum esse fatebar. acid. Praectura pobis narras folybi
neum
et unde mihi ingeniis aestimandis sueto de genio tuo quid a terexjectari possit
si recte ducaris judicare facile est. Gaudeo enim impense, quod tua experientia
didicisti vires ac motus non esse rem subjectam imaginationi id num quod
magni momenti est in philosoptia vera. Quod autem de scientia motuum ad
is uusti
necessitate doctrina Motuum ad naturalei philosoplam  verissimum est,
sed iis non aiud versatur, qua  supra dixi de Logica ante omnia, constituenda.
mmbus
eest enim se. Nam Scientia rationum generalium, immersa, figeris ac quodammodo
naburs medus
ncosporcita Geometniam constituit, endem in ca substantiis meris, a quod
belit corprre assumto id est spet figuris ut veteres vocabant id est figuris
anlicos
corictituit. Eadem caducis atque commptibilibus sociata, ipsam constituit
scientiam muta ationum sine mutationum, sive motuum, de tempore,
vi actione quemadmodum enim itaque quemadmodum Geometria Lagit
sen
recte Logicata Mathimaticam egregius nostri seculi philosophus dixit,; ta Gdhoronomiam
esse Logicam physicam andacter asseverabo
Chr P. Magno
me beneficio affeceris Pacidi, si aliquam in hoc argumento mihi lucem accenderis
Gallut. Diu est quod nobis meditationes tuas de motu promittis, tempus est ut
satisfacias expectationi nostrae, nisi mavis aliquando im arculae tuae qua chaetas
precondis vim a nobis adhiberi navis.
Pacid; Reperiotis in ea pro thesauro,
Mrrabtenta forte
mulle a se tamdia
ignorata, quod na
propectuor
lixeationibus
 plano factis
ad solida repraesentam
da contentus eram,
deni
quare a rationibus depulsi
Experientia ergo meam
atque alienam redactutum
sum, a rationibus depussus
sed quae nos in
toibend saepe
fefellit, quoties eorum
quae experti eramus
falsas causas pro
veris simili sumseram
atque inde argumentum
ad 3 ea quae nobis
similia vide bantur
porrexeramus
Ba ercsius

## Folio 36v — 00068164:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
quod ajint, carbones, pro elaboratis eperibas, schedas sparsas.
obisum
et subitanearum meditationum vestigia male expressa memoria causa
nonunquam servata. Quare si quid a me politum disiderabatis dignum Vobisdicendus
e dies mihi dicendus erat Th. Cferent. Post tot interpellationes haratum
esse decet d debitorem, nisi matum nomen t audire velit. Gallut.
veritatis assequendae causa societatem inter nos contracta est actionem
autem pro socio scis Pacidi, non ultra esse quam in id quod facere possis.
eantum antem possis tuae fidei committimus ut agnoscas liveralitatem
nostram: contenti erimus solutione perpartes fac tentum ne Salobium
scili
studisi ardentem frustra ad de adduxerimus. Bolgb. Ego amicorum
fostulatione preces meas jungo; nec A absolutum opus, aut contimum
sermonem flagito sad e ddbit suffecerit sed instructiones fertuito
revi
nascentes, ut sermonis occasio tuterit. erent. Meninisti Sande
quid nobis saepe socraticis Dialogis praedicaveris quid obstat quo minus
nunc tandem earum utilitatem experientia discamus, nisi forte Polytium
infra Phaedonem aut l
animis neque fortuna cedit.
edem
ab quibus ille neque ingenio neque
Dacid. Video vas meditatos
atque instructos venisset ad me artrcumd circum veniendum
quid agam, dum alius mecum lege assit alius precibus non minus valiu
turis tarditatem upam expuguat. Fiat ut jubetis, permitto me
voluntati vestrae sed qualiscunque successus erit, periculo vestro
erit neque enim Lollum aut sententiis qu meis, quas ne recollipere
 aut sententiis meis squarum in ea fastinatione ne meminisse quoda
latis possum ) ecsoiraticae nethodo praejedi arc volo. quae extem
eselerum
extemp quae meditatione opus habet, praejudicare volo.
chaline Polu Quid ita. Pacid. (quia tute
te docebis, hate enm facratica methodus est. qu sotbu qui possim
res omnis ad te redit sulyli.
siscere ab ignaro. Pacid. discest a te, nec s ab ignaro
plura enim scis, quam quorum meministi. Ego tantum reminiscendi tibi
eorum quae scit, et inde ducendi quae nescis occasionem dabo; et nt
socrates ajebat, dravido tibi atque parturienti obstetricio munere adero
Setyb. Grave nihi omu imponisuadum a me postulcos ut o
.
uod
es
me cinorantiam neeam utcunque sitendo tectam Modam ermone
Gall. imo ne quid vereare olibi, nam praeterquum quod te novimus
imo s si pacidio credimus scientiam tuam ipse mirabere. Ch. Golg6.
quanquam magnus mihi sit autor Pacidius, inasor tacuem mia praesention
Dacid. Nondum expertus et
tamen u est conscientia mei
Polybi quid per te possis. Centanda aliqando fortima est, ut sans
neop
rer: age atta ne ieter permitt
ipse quanti tibi esse debeas.
se nobis, ueque intercede diutius utilitati tuae ac volusitati nostrae
Dolyb. Pareo vobis quanquam pericitto ostinionis, quam d me
habere potuistis quantulacunque enim fuerit, verrem ne a
adhaedimi certe experimento adhuc amplius minuetur. Sed
to
de MC sentiatis
Pacidi id sacremus
res est dummodo herenti subvematice
quantia in nobis eri Tantum nihri si placet reponde in teres
A

## Folio 37r — 00068164:0073
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 38v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
eparome
Quoriam de Motu tractare nobis propositum est, quaeso pogbiu
dic nolis quid Motum esse putes.
Potyb. qui possum 1ab.
initio dicere, quod frctum vix magolatore in progressa multa ind stric
emi posse arbitrabar. P’acid. Nome Nobu  Motum aliquandi.
sensibus ac ratione
cot cogitasti. otb. phende est ac sequaras an ratione Tusus sim.
2
as
Pa. Dic ergo udbis quid arimin  obsersatum sit cum re
motu cogitares. Pol. D efficile est ad statim nimo colligere atque
aex rempore explicare.
samnsth tenta tamen, neque enim periculum
x 1
a se
intellino
est errandi, quicquid enim motum esse dicas perinde erit Jummodo
non in progressu aliquidassuas, quod in ea notione  quam sumsisti
non continetur. . capere ve vestrum est. Ego motum
Et corpus motum in eo corpore.
cduromu tum
 definiri posse arbitror: mutationem loci corponis eo qu iressse mo esse ajo, quod
matus motus es diciter
charines
Pa. Euge pi liberaliter
et ingenue facis, quod nobis statim da exhibes qua vixmultis
locum mutat
interrogationibus exto rquere ptebum spessabami  sd fac modo
sac ut integrum sit beneficium tugm. Tet. An aliquid amplius
addi adjiciendum putas. AP Non utique ubi quae dixisti intellex erimque
P0. Quid vero clarius quam mutatio, quam corpus, quam locumua
ineste. . Nescio quae sit tarditus inea, ut sape 
comt P quaso tardita ta ignosce obero torditati meae
quae mihi ipsi cape quae facit unt nec ea intellegam, quae aliq aliis
velarissima videntur. EoNeillude quaeso. Pa. bosecrvite
acidi, polybi lit persuadeas tibi nihil inem alienius esse
ab ingenio meo, semper enim qui semper sincentater professis sum
et sinceram esse professionem neam cum obscuritaleme me hiic invenie
dico. h. Pdentabo explicare sent entiam neam sin q interrogaveris
aRecte. Mutationem nonne statumquendm rei esse tutas.
se puto. Pa differentem a priore ante mulationem, cunue
omnia ad hnc integta exsent Pe. differentem. mulle pa.
sed ab eo qui ert post imulationem: P0. Haud drbie Sa
Vercorme id nos conjiciat indifficulta test. Sot qud quas
obsecro. R.a. Sa. Sertisne Termittisne milri sexempli
electionem, stuia habes opes permissione. Pa. Mors monne mutatio
est o haud dubie i Sa. actum sipsum indriendi infelliga. L0
u qa
Et ego eundem
. Quin moritur viditus paeea
P0. perplexa est quaestlo.  a Anes qui moritur mortuu est. a
Hoc impossibile esse video Mortuum enim esse significat mortem alicujus
esse praeteritam. Su Pa Pa: Pari utique jure mortem dicems etur
viventi esse futuram. Si mors mortus proterita esto viventi esse erit quemadmodum nascens
fatura.D5. videtur.
Ero. Pa. non ergo qui monitur
vivit. Poch Fateor. Pa. Moriens ergo nec imoituus
issue nes  uta  to  crpe
Dial. mot. 2
perus. c
nec nasciturus est nec
natu

## Folio 37v — 00068164:0074
# Scan: The same scan is also registered as fol. 38r, fol. 39v; its text is given once, here.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 162 lines, status machine
Pa At quideris concessisse absurdum:
nondum eo absunditatem
15
video Pa. alio forte exmptus nn est ut agnoleas Nonue
t
2
Nonne
vita in certo aliquo consistit satu. ha e Haud dubie. sa Hic status
a
aut existit aut non exis tt, tertium nod datur nullum est
ita est. Si absit hiic statque
Pa. In quo non est hic status id vita
PochEsto. Pa Nonne mortis momentum
Carere dicimus. Na
illud est quo quis desmit habere vitam ut incisit vita carere
0. Quidni, pa. aut quo desurit vilam habere Ao perinde
es
est. Sa. Quaero an hoc momento absit an adsis vita
Pideo difficultatem nam si dicm jam adesse adsim vitam
neque enim ratio est cur alterum prae altero dicam. Et si abes
s
a. Opos est ero
s i
vita nomento quo desinit, ubique jam desiit
0 (s Sed trumque nihi interclu
sed tumili exitum ure sistr a satis video tr statum aliquem necessario
h
atsealatrum. dicas aut utrum qu
adesse aut abesse  nessisimul aut ad esse autlabesse, vel
rclusist
nec adesse nec abesse. cum posse
0 quid nisi me dacere
etPa. Quid ergo
Da. quid sidego quoque C
a
Gall. Siccine nos deseris Pacidie.
Da. Saepe Capsus sum
magnas esse circa principia difficultates. Gau fer. Cui nos
n
in locum tam lubricum daxisti, osi Tabantes sustentare non
a At tanti crat aguoscere difficultatem
Ser. Si te novi habes ali taou Pacidi, non utique
posses.
quievisti ante quam dufficultase tabi satisfaceres
H.
neque
a. Neiul hrabesus
Ni lit impraesentiarum aliut habeo quam totationem ipsam
per se, seu statum medium inter esse et non eose, sine inter
etoum prorem absentiam et praesentiam cujusdam qualitatis
impossibilem esse
O. Si mutatur impos est
d
vide 
ipsa quiddam impossibile atque imaginerium est, erit et motusn
te
Da. aut si motus est aliquid non verit montatio quemad modum
iu definipisti. Gaul Si allum est momensum mortisentia
nulla est mors nemo mortuu est unquam. 1a. sino sero
si dicam pontem et. Eri momentum mortis
dicamus simum vita omentum, aut crimum
mortem esse
non
non = videnda:  10. Indues teru easdem difficulta tes.
Pa. Non pato si hoc unum adjecero, mihi non videri idem
ultimum ita nvendi et qii nnmentum vivendi et perimum
Concludamus
C
non videndi.  10.
videtur ergo eato concludi p posse Mutationem esse
O
Ens ils rem impossibilem
Vos quidem pasi vobis obsequar, dmici in portu nanfragium
fecero. Ter. Quid ataquin methodi socroricae eges virlavero
qua primum die eam vobis hortantibus attentavi; Ter.
ua qurie sproier
pos nteps. A ntia equidem.
defiderare
meam quetare nn debesta
charini hortante me
acidii est invenire veritatem.
non a A ne quaerere inventam: non debet ille finctu methodi privari
et voluptati inveniendi. Nec ei finctum methodi aut successus
voluptatem im invidere debemus.
Gallat Ceate
Urbane admodum atque cleganter inventa tua mihi traus serit
3Gb. foc ob secro ut gustare incipiam quos mihis
polyo.
narras tructus. Pa
Lentaboi atque ita porro quaeram.Dic mihi pacidi nomne certum est
aliquos fuisse mortuos, qui vixerant. f0. Certum hoc est
quicqui ariutemur. Coeuit Eugo
Sa. desiitre aliquando
st vita. h. 0. Desiit. Sa. Ergone ali quod ultimum vitae
momentum fuit. h. Ae. fuit.
esarine
Pa. rursqus Polybi, putasne
aliquos vixisse qui nunc morsui sunt. Po Certum est hoc quoque
e imo idem priori est. Pa. Sufficit certum esse.
Ergone aliqud status mortui coepit, Pai coepit
so
Da
Erc Anhins sequitur primum Et primum aliquod hujis status
suce initiums.
cha
momentum C suit, Re. fuite
e
Pa superest hoc unum mitu respondeas
unum atqe ida sit unum idemne sit altimum vitae momentum et
imum vivendi, et primum momentum non vivendi. Ih  si nihil
asserendum est quam quod certo compretendiu, id quidem asseverare
charine
Da. Gratulor tibi Pacidi, quod actem dabitandi
jane non exiguam didicisti. Hic enim fatebor tibi) aliquod judicus
nondum audeto.
dicumilui qraeso, quique
tuui experimentum capere volus. Vide bapo
los
inferre velle
cautum fecerit; met plam D0. Metnetam se conclideres  commugi
viventi non vivendi vi vendi ac non vivendi momento eundem schmil
vivere ac non vivere. Quod absurdum esse agnosco. Pa. an rectam
ruturam fuisse putas illationem, ch De non puto ei resisti posse. Pa
quid ergo de sentertia sentis exquam absurdum necessario sequitur. Se
Absurdam esse. Pa. Utri ergo momentum mortis ascribis? Po
Utrilibet nam de nomina futura est quaestio: moto eminerimus 
aseribi
altim
Pa; Ergo duo nirmenta immediate se qui
pissunt (.Quidu, cum possint et duo puncta. Quod mihi opportare
e
oculis subjiciat plano
es
noss
tron unsponum vige
sus Tabula mummordae perfecte positas AB, insistat sphesra ferrea prorsus
rotunda C, manifostum est i non cohaerere sphaeram plano, neque extrema
lae
habere communia alioqui unum ab al sine altero non moveretur;
manifestum est tamen tobulam ext contactum non nisi in puncto esse, et
extremum aliquod sive punctum sphaeraed. ab extremo sine puncto tabulae, e
nou distare. Duo ergopuncta sphaerae d et 0 simu sunt, etsi unum
Pa. Nihil planius aptiusque potuit dici. Te. Memini Aristotelem
quoque Contignum a continuo ita discernere, ut continua sent quorum extrema
nonsunt.
unum sunt Contigua quorum extrema simul sunt Ta. Eodemm
harino pelybio statum vivi mortuique tantum contigua
esse, nec ex communia extrema habere. Ch P0 Urbine
ad curdum me autorem citas, errum quae tu in animo meo nasci fecissi
R  Nihil Non certe sungerire tibi accusabor unquam quod respond
jam dixi te sententias tuastibi debere, occasiones mihi. Sed hoc in
majoribus comprobabtur, quanquam eundum sit per gradus.
de
Ga_.
pate re ergo quut quaeram san ex his aliquid momenti daci pss
crim pues eum sosse
 ti  sra
Gau
quare tempus est ut
odisseras
sententiam tiam nobis
cum utrique non possis

## Folio 38r — 00068164:0075
# The same scan as fol. 37v (00068164:0074), where its text is given.

## Folio 38v — 00068164:0076
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 37r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
nossem
Pa. Miratus  hoc te non jam riendum quaesiisse  
re
i
ii nrrae inquisitio et experimenarumersatis lce versatis haec aut
mania inepta aut certe inutilia videri. Seden Gallutii aequitas sut
ut veritatis sed acquiesces opinon, ubi consideraveris cumde poincipiis
agitur nihil parvum debere videri. Ga. Y slacet quod mi Non sum
adeo intquus, uta ab a rebus at stractis alienq, ut non agnoscan
fennia omnium scientiarum initia esse velut stamina prima etelema
majoris. Sed cum tiam ne e frustra solere te paulatim viam ad
majora moliri, praegustum aliquem expectabam qui dictis, dicendisae
luci esset.
Pa non possum uhic Gallati satisfacere
Non possum, quia ut
desiderio tuo nec si possem deberemo esignatam
venatores non certam, semper ac determinatam feram sequuntur
feram, sed obvia saepe praeda contenti sunt; ita nos aliquando
cogimur arripere veritates, ut quaeque primum occurrit, certi
nunquam non lutrosam hanc esste capturam et magno satis numeri
collecto, tum demum subductis rationibus ordinatisqe recognitisque opibus
nnostris atque digest is majorem spe thesaurum reperiri. Sivero
collequina
Adde quod non meo tantum arbitriio, sed al sermo connectitur, sed
Ch
h
Charini Polybii responsionibus accom
occasiones sequitur quas Polybia.
modandae sunt interrogationes novae. Si vero possem tibi
jem tum ante ord oculos ponere omnem Enturi sermonis oeconomiam
etiam te judice, ubi me audieris, non deberemt: nonnunquam enim
gandemus falli et majir eventus gratia est am cum i non expectat
Scis cinculatores tum maxiae oblectare, num versis aliorsum
loculis spectatoru mopinatum aliquid, volut e nihilo educunt.
e pera velut e nihilo educunt ell. Hac spe non ampli–
charine
interpellabere. Pa.  Ad X redio salybi. et quondam com
conclusimus diversum esse vivede u conclusimus impossibilem esse
mutationem, p3 ita certe si po momentum mutationi spra momento
Pa. At nonve res mutantur ( Ch
avel nom
cr
 C
quis neget.. Pa Putatio ergo est aliquid.  Certe. Pa
status medu sumatur
Aliud ab eo quod impossibilet ostendimus renot Pat Xlivo1. Sda
An status mutationis mentanqe aliquem temporis tractum postulat
P Deio. Pa. potestne aliquid pro parte verum faleumre existere
Videtur p
aut non exister. P0 Hoc clarius explicandum estne. Pa potestue
aliqua propositio aliqua alia eadem magis minusve vera esse,
crescere aut decrescere veritatiali cujus propositionis certo tempons
tractur, quemaduddum aqua incalescit aut refriperatur per gradusi.
PB minime quidem. Puto enim totam statim fagam tot ram
essu fieri propositionem: nunc enim intalligo propositionem
calida sit, utique etsi magis magisque incalescat, uno tamen. Momento
opus est, ut ex non calida fiat suprae calida vel contra: pa
Rursus ergo rediimus ad Momentaneum mutationis statum, quem
impossibilem esse apparuit. So Nescio quomods in casses
reciderimus in difficultates, quibus exieramus. Pa. Ha
faciltates
Si duorum hoinum divitiae non nisi uno obolo differant
nouve un poteritue unus dives alius censeri, quin idem de altero
jndium pa
nisi se Gallatium esse e
igitur
al
 statu scilicet momenti
communis
quemadmodum momento fit
ex recto obliquum

## Folio 39r — 00068164:0077
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000077.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 162 lines, status machine
quid ita.
sa.  saltem inim motum durante tempore medio
No per spatium ALC. continuum nullisque amplius quietulis
un terroptiem fatebere. Atque ita redisti ad id quod declinaveras
ch. S0. Non possum id diffiteri nam si alies rursus quictulas in
troducerem, rediret tantum quaestio; et tametsi in infinitum
progrederer subdividendo, ac tandem quietulas isem exiguas
atue indesignabiles, motulis ejusdem naturae miscerem opus tame
et tempusculis atque lineolis foret, o restaretitqe eaedem
Semper ratiocinationes. Nam quies semper plus quam nomentanea
erc
foret, alioqui quies non faret et motus non momentane alioquim
g ratio esset
ognessus
 designabilis, ac proinde aut nullus corporis, mobus, aut
charpo
quales vitavimus saltus. S4. Ciudeo polybi me saga
scitate ingenii tui magna laboris parte levari
Haec enim omnia mihi ex probandas rant
h.
D
AC
ergo redius Unum addo  admisso semel aliquo motu
continuo inulites fieri quellas quietes inters persas ei usu; non
Servire, cui eas destinarant autores fui. Nam illi
capere non poterant, quomodo corpus unum motus unus alio
ceterior esse posset, sine quiete inters persa Futato autem
non minimum
remel motu continuo per tempus utcunque exponum ostendam
motus inaequalitatem ociri sine quiete in terspersa. Si enim
corpus A feratur motu continuo ex + in c. utique radium cfo
a  aget n cge, motu etiam continuo, ac proende celerior
radii
erit motus d partis a puncto  radio percurrentus arcum
dhe, quam arcum flg. in percudente arcum A.
P0 Manifestum id quidem.
et
Pa. Motu jam continuo admisso
nunc
vide quae consequantur 80. Quaenam obsecro? ta. Quod move
c
tur estne adhuc in loco a quo movetur, P0. non opinor alioqui
pari jure erit et in loco ad quem tendit. 
ut
ut
aliquem desti
Pa. Jam ergo locum
PS Eum scilicet a quo venit.
Pa. desereue
autem non votuit sine motu. Po fateor. Pa. Ergo quiquid
ante
movetur jam motum est.
Ia A. Mira conclusio Pe
Eodem argumento concludetur et quod movetur, ad inc motum
iri. Pat fateorq nam quod movetur nondum est in loco, in
quo erit. Non potest autem ad cum venire nisi adhuc movelitur,
Ergo quicquid movetur adhuc movebitur.
sa. sed inde
sequitur motum esse aeternum ac neque incipere neque finire
to
Ga . i idem Aristoteles tibi Bconcedet et qui hoc
argumentum tractarit Proclus. DeVitanda haec conclusio
est. Pa. utique vitanda. eoti quis eam vero absundam
1021
Pro motis indefinito adhibeamus aliquam speciem motus aut
gradum. Ut P
corpus corpori continuo appropinquet, demonstratii
argumento
tur eodem do  semper approsinquasse, et semper appropiu
quaturum esse. Quod absurdum est. Nam corpus A contrunato
ultra
motu ab 1 ad 2. appropinquat puncto B. si pro procedat c2
ad 3. ab eo reded et non ei propinquius reddetur
Jadicium fiat. 0. Non poterit credo.
Pa. Ergo unius oboli
differentia divitem vel pauperem non facit. C90. Non
opinor. Pa neque uuius oboli additio vel detractio divitem faciet
non dividem; aut pauperem non pauperem. Na Po non utique. Pa
Nemo ergo unquam fieri potest ex paupere diues vel ex divite pauper; quotcunque
e
Doch
Quid ita oblerro? Sa. Poteritne aliquis fieri ex
ademtis
paupere dives, quin fiat Qui ex paupere divés fiet, fiet exeve divité
dives. 0 Certe. Osten
Sa. Pone sibi pause ec
dan obolum dari, an e du desiit pauper esse. Lo. minime
5
Pa. Detur iterum obolus, an tum desiit. P0. non magis.
Sa
Ergo nec tertio obolo dato desinet pauper esse. C fateor.
nec ec nunquam ergo incipiet
pauper
auper esse obolis de sinet
Pa. Par est ratio, de alio quocunque. Pone enim
millesimo oluto Aoqoid ita
Pa. Datis sigillatim obolis
ut coepimus, si aliquando desint pauper esse, aut enim
nunquam des p ptretu esse gdedin
Done millesimo duitem fieri nonaq non gen resimo nonagesimo
nono non isse adhuc fuisse; utique unus obolus depulit paupertatem
P0. agnosco vim argumenti, et me ita detusum miror Pa
faterqan ne igitur aut nunquam aliquem divitem, vel pausierem
fieri aut fieri uno obolo addito vel defracto ChD. Cogor
fateri 7 Teventius Te.
cunctum 
A
ad punctum B ac cedat
a discreto ad continuum argumentum transferamus ut si quis mead
me acedat, nc fiit aliquando ex non pro pinquo propinaureM
Pa nonne eodem argumento quo paulo ante colligemus
Utidue propinquum
tieri
aut nunquam efieri aut unius pollicis accessione. ChR. colligemus.
Sa. At nonne pro pollice substituere poterimus pollicis centesimam
aut millesimam aut aliam partem quantumibet parvam. Pd. Ch
Poterimus salva ut argumenti. S. Sa. Si pulliis poterimus
ergo minorem substituere quavis a nobis nominata. Chf. Certe
Pa. Si pollicis centesima pars facit aa ex propinquo
non propinquum et totus pollex non facit. ChR. Non utique
nam non prioress nonaginta novem partes non dum fecere propinquum
Pa. Patet ergo pollicis accessionem non facererex non
nis
propinquo propinquum, am quia continet ultimam centesimam,
Pa. Et ultina cente soma pari jure non facit projinquum,
nisisquia novissima ob novissimam sui partem.
Da. Novissima
minima sedalia ut CAC
autem pars minima est; . Ase non esset
d
ut 5d
aliquid ab
ces facit
se rursus non per se sed ob aliam sui partem DB, se minorem, faceret
ex propinquo non propinquum.
a. Habemus ergo minimi adjectione
Habemus. atque indes minintorum  existeneiam et naturam c
Hoc minimum idemne cum puncto CA. se Videtur
Pa Linea punctum non est. Bo non certer Ta ne minima quidem
aseieren es hc e ten uti cessidecta quis
de
Hac proinde in
duobus locis simul
AC y
e
Dial. mot. plag. 3
eschwee phiss. wind
nde, grg am ande
Bwehr ort lausa
e
dalis datis vel
HRursus erge
P
vatrm
stoccorum hoc Saphisma
erat quod Acervum appella
bant Hoc argument
genus Acerdum veteres
appellabant, quod non
omnino inutile est, si
recte utaris
Nunc enim

## Folio 39v — 00068164:0078
# The same scan as fol. 37v (00068164:0074), where its text is given.

## Folio 40r — 00068164:0079
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 41v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
ch. id certe fatere sedulo annitar tanto vel ideo 
Pacidi, quod adn praemoniisti. Pa. feci praeter opinionem meam
Corlnon dest ant, ac proinde proxina sunt. Po Non aliter.
Pa Motus est  status comperitus ex si momento ultino existendi
posse
est  P0. Est a quid hoc loco
continuum vocas. Pa Hae volo nullamunt ante mota interodere quiete interrum pi sive ita durare
nonne
Da. Motus autem continuus
aliqvando
sa sine corpus gullo in ploco E, nulla in loco  (aequali sibi) AB,
CD. EG. vel intenmediis mox ultra momentum.
0 Quid si
vetensus Empectocles, et ex recentioribus docti quidam Viri quietulas
quasdam interspersas asseruere. So. Hac fiducia utnerare nego
s
lalioqui vix ausurus. Pa. Non habes ad negandum alia opus autolitate
quam tua. Sed hoc mihi responde, esto sint quietes interpesae,
interspersae, quieat corpus quaero an gnter duas quietulas interoedat
A
motus aliquandiu durans quies nonne mora est corporis indoo per existentiu
D
R0. certe.
ed
corporis in eodem loco per aliquem temporis fractum. cr
as unto jam quictes interspersae quaero an inter duas quietes aliquis
ut
hoc tili negem. Sa. poteris non sine exempla. Nam et ex
Ja
in A, et primo existendi in C. d 10. Cervenit hoc inter nos
Pa perinde
ac si duo corpara AA, CF se langerent extremis A, C. ita enim extrema
A,C
charsie
s
Porro Motus ergo est in iritium initum finis existendi in loco
iqeo magis
et sujus methodi leges Sed nondum huc venimus: revertamur ad institutum
Punctum C puncto A proximum esse dixisti. Po. dixi.
intercedat motus
Sa Se. utique, nisi pro quietibus
interspersis, continuam quietem velimus.
Pa. Motus intercedens
aut momentantus est aut aliquo temporis tractu durans P0. Non
utique momentaneus, alioqui corpus aut nunquam progrederetur aut
esigabele
momento uno iret per saltus spatium quoddam qui quod perinde
est ac si ad saltus supra vitatos reverteremur. Esto enim
tempus N_, quo corpus E transit ex loco AB in locum FG EF
sit tempus quelis quo coppas MN, quo durante Corpus haeret
 et O f tempus quo haeret in loco CD, erit utique
NO tempus quo transibit ex AB in (D, e+ B9 tempus quo transibit
in loco AB
motus
non inima non non minima sed resignabulia exerupli gratia contesimam
excD in FG Pono autem AC. CF ua
vecun
quoque non momentanea sed designabilia esse deberent; alioqui vel
pollicis partem mimtia
minimo
nulla foret progressus, vel tempore aliquo indesgnabili sine
minimae
momento  interduas quietesas positonfieret sultus corporisqexloco AB in locu  CD
distantem. adeoque medut
st) in loco medio ut l. inter
  in locum 2ECE pot biseterina
A. et C. vel a vel certe mo simul in unde vel. ex simul uno momento foret
non foret medio tempore quod nullum
ve
in omnibus locis intermediis. Quae omnia absurda videntur.
meam
S0. cogeri
a estia et oticinto ha sp n per
H aut certe ad
dubitandum

## Folio 40v — 00068164:0080
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 41r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
a videtur ciusdem argumenti vis contra omnem punctorum
multitudinem volere: sed alios diagiammate utamur sd rem
an
il
qa
L.Ne M ducatur diaguualis NM
aptiore. in earallelograrumo
cu suit M Nonne idem est numerus punctorum in LM, qui in NP
P0. haut dubie nam ob LN, MP parallelas ipsae LM, NP aequales
ec
3.5
sunt. jam a quolibet puncto ipsius LM ad quodlibet punctum ipsius Np
+2. +. 6 ducta intelligatur recta, ut 12, 34, 56, parallela LN quae sec
eut
diugonatem NMM in punctis 7. 8. g. et. ajo tot esse puncta intelligibilus
in N. M, quot in LM adeoque si p lineae sunt aggregata punctorum
esse LM et NP aequalles, quod est absundum, cum assumi
possint sationem habentes qualemcunque
10
 consequentiam
v agnolcere mihi videor. Nam si plura sunt puncta in NM
quam LM, aliquod erit punctum in Nar, per quod nulla transit ex
rectis 12, 34,56 em id punctum sit b per ipsum ducatur
rcta abc ipsi LN parallella, patet eam non posse occuriens
ipsi LM alicubi in a, et ipsi Np alicubi in  c t at a
non est ex numero omnum punctorum 1. 3. 5 alioqui emius et b
foret ex numero punctorum 7. 8. 4. contra hypothesn. Ergo 1. _3.
o P3. 5 ex. non sunt omnia puncta ipsius LM
at quod est absurdum nam posnims e idem est de puncto C.
patet ergo tot ne cessano intelligi de ecta ind LM, et NP
quot in NM adeoque si punctur lineaesunt aggregata punctorum
se lineam minorem aqualem anjori.
lineas ex punctis non componi ne
Unde constat
Ra. Aales ergo
ac tempora ex momentis Po par ratio est, quoniam linea
ecclo tempore pcecunitur, et partes temporis pattilus lineo respondent
Superest tamen difficultas non dissimulania. Quae nam
e
al
manctum est in  libet recta  mas
in
tot n recta
P
et pi posse
C sumatur CF aequalis
ipsi AB patet qui tot puncta adsumi posse in CF quot in AB
a 
puncta
nam arquales sunt.
e.s
Ih certe. Sa sed alia adhuc in FD, A
pa. plura ergo in C Bajore quam in
manifestum. Sa. At supra diximus
h po quis neget.
tot in majore intellagi posse puncta quo in minore Pa. redegisi
De
etie
AB minore.
ne ad summam perplexitalem. Ga Venit hic inmentem ratio
it
Numerus omnium quadrato
aligoi
cmationis similis quae extat apud Galilaeum.
tum mago minor est quam omnium numerorum, sunt enim aumer non-
nam nullus est numerus cui non resporleat
quadrati, viciss quodvis openo
suus quadratque non est ergo major numerus numerorum quam quadratorum
Omnium numerorum)
vicissim omnnis numerus quadratur habet e
in
nundum
alyergo
non est ergo major imnelus quad ratorum quam immerorum. Aequalis
ergut numerus num evorum omnium (quadcatorum et non-quadralorum
etiumerus omnium, quadhatorum  totum parti. Quod est absurdum
. quid obsecro respondes
pacidi.
P0. ircans.
Pa Ego potybium
a. Minime verii
alei tir eria te per tes eguie posse ex lalusula trase Bat
ti
L
paritum terrogandum censeo.
sam nexuu s

## Folio 41r — 00068164:0081
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 40v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000081.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
dial mot
plag. 4
B0. Videtur et mihi idem argumentum
adhiberi posse
Nam quod appropinquat nop amplius est in loco
remotiore
ex quo appropinquat,
desenere autem locum remotiorem est appropinquare s
Ergo jam cum deseruit, ergo jam appropinquarit nec ad huc est u
in loco versu quem appropin quat propiore versus quem appro pinquando
tendit ergo ad huc appro in cum veniet, venire autem in locum
propiorem est appropinquare. Ergo achuc appropinquabit. Ergo
appropinquatio quoque aeterna sine initi atque finis expers erit
quod absurdum esse in confesso est
responde Mus.
evertere imnotum.
.
Pa. Sed quid
Haec enim ratiocinatio videtur omnem nobis
OC Tentabo pantum j Confugiam ex hac
tempestate ad portum jam aliquoties salutarem: Pa. nactus
al, quid mihi videris Polybi quo confidas argumenti vim eludi
posse. P0. Judicium penes vos esto. Nego unquam
veram esse han Si. vera superius constituimus, negandum
eest veram atque admittendam esse propositionem hanc: Corpus
aliquid nunc movetur, Si quidem ipsum nunc sumitur pro momento.
Quoniam nullum est momentum transitus sine medii status, in quo
corpus neq in loco sit a quo venit dici possit corpus moveri sie
nein loco sive locum mutare . Nam eo momento neq in loco
quem mutat, neque extra cm foret, quemadmodum ostendissi; et m
or
Maeterea aut innullo fotet loco, aut in duobus  quod forte non
minus absurdum quam quod tu ostendisti simul esse et non esse aliqua
Fateor me quoque nullum alium videre portum, in quem
nos reti Dicendum est ilaque si nullum aliud esse nihit aliud
esse motm quam statum Exitabantur ista si ut te antr
u
probante coepitius, motum eese dicamus statum exi compositum ex
ist
altino momento existendi, et ultimo statum compositum ex ultimo
monento existendi et primo nm existendi in ali loco existendi
in loco aliquo et ultimum primo momento non existendi in eodem
praesen
Non ergo aliud erit motus quam aggregatum
duarum existentiarum iu duobus locis momen tanearum. in duobus locis
Sed in alio proximo.
proximis. Nec dici poterit punc aliquid moveri, eisi Pnunc duorum proxinorum
sum
mmentorum summam, suje duorum temporum contactum interpretemur
nos recipiamus sed vereer, tamen ut lutus sit
tandem consistemus, si ha hinc quoque pellimur.
Ga. ubi
Pa.
Fata Ratio recta Natura rerum
viam invenient nemo unquam a recta ratione deceptus est,
 qua
e Expecto quo tandem ista sint evasura pe Multa hodie
audivi praeter opinionem meam mira certe, et res quas arbitrabor
plarissimas tam sabito tenebris involutas sum miratus. Sed
facile anori non veritatis hanc esse culpae sut
numphilosa hanc esse culpam sed nostram, neque a philosophia
H0
res certas dubias reddi, sed a nobis incerta pro certis arrcpta esse,
quod agnoscere prinus utique gradus est ad scientiam solidam in qua
a  
Heo sclicet quem
desenit, et quem
aquirit
quoeo
b auc horam
ta jecisti;

## Folio 41v — 00068164:0082
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 40r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000082.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
ostendam p a puncto diferre  longitudineu habere
S
Sa. Hoc minimm accessionio duffert. Nonne
convenit minimo accessiris absol novissimo hoc minimo accessionis
Videantus
fieri ex o absolvi propinquitatem Ante P0 convenit. Pa
ed purcti accers At puniti aliquamne putas esse accersionem
adjectionem. S S0. Dubito
Pa
Rematanc Aututio et nges  Minimus locus
pet estne absolvi tempore non minimo. Po. Non potest, alioquin pars
ejus temporis partem loci absolveret, minimi autem pars nulla est. Da
rursus ergo patet mutationis statum mulationis sensitus  ex non 
prosinpeo et statu remoti ad s propinquitatem momentancum esse
Dec. Habui Bene fericti quod spatium meditandi dedisti
enia si dicam Esto tandem. Pa
redit ergo difficultas prier ultimone momento stutus prioris
an primo posterioris ascribi debeat status mutationis Fo
h.Videor mihi exitum reperisse. Dicam enim compon ex
utroque, quemadmodum locus contentus Utrumque corporum se
tangentium extremum continet.
Da. Nihit habeo
quod objiciam huic sententia tuaB Mutationem ergo
nuper prosriptam velut possliminio redurimus in naturam Pa. Modo teneamus
non esse. sajum Medium sine  neque statum ransit us re
mafrtute sige statio
transitur nec statum medium sine
transitum a potentia ad ad actum vel a privatione ad formam
esse entis genus distinctum neque
fall. Si deo, non ideo nati
Se
ibi sula
non eat per locos intermedios omnes
Pa. fortasse.
80 (h quod impossibile est,
Gall. Hoccine dubitationem recipit? Pa.
unc co fugius tis nstrasti
sit sed polo tameu exitum nobis itertud aut quam ustet an
sins supersit. Sa. At l Deo possibile esse conceditis.
Pacid. Niti quatenus natura vis est
D Dei. Sol Terent. At evitandum miraculum est is
Gal. at cerematr.
P0. (1. Sed nondum huc compulsi sumus nondum certe sed
Nondum certe:  idque evitare tuum est, solgbi. Solis
parui
Pa. nisi demonstratione constet naturam perpetuum miraculum
esse.
AB locus ex quo fit motus corporis E. Quaeso jam solybi, designa
ihi locum proximum inquem fit. Fo. Designabo tibi quemlibet
D satis video ut proximus sit, intervallum AC debere minimum.
Aut necesse est corpuse de loco in locumore per saltum, ita ut
Pa. sit
CD. et ego non Pa. At ego non quemlibet sed proximmms quaero.
esse
a
esse, qua statum compositum ex novissi momento status exittendi
in  loco, et b ex quo fit; et primo momento
tationem,
existentiae in loco in quem fit. Po h Fateor.
mobil
s
D Aam ergo mihi permissum erit Motum de finire Mu.
Pa. Ergo fateri debes motum ihil aliud
bxim
Pouamus contirum esse motum Rect Pa
ce
Z in praesenti
exemplo
esse contactum duorum statu
oppositorum nonvero
distentiae
snantovit abgot
Arcona pot inRugi
vina in asedem. pote
oisby. noGothland lege
Bremystet. Manullius langs pfesse
in Bradiam

## Folio 42r — 00068164:0083
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 43v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
quolibet ut , 5 ac puncto quolibet ut F, inter duo extremqe
eOa) P vel C et B assignabili fiat, quoniam constat aliud semper
atque aliud furi aliuda momentum ad aliud referri punctum. aut quietes interspersas
et eut
ts
satps saltus adnyttendos esse, quibus fiat, ut mobile aliquandm pluribus imomentis
et
haereat in uno puncto, et vicissim plura puncta absolvat uno momento.
quo solo adin diff
Poth.
oncedamus Tibi spatium non
nisc momentorum atque temps non nisi punctorum ac tempus non nisi
nomentorum esse aggregutum quid totentempore quid inde mali
db.
limes. Sa. Si hec admittitis omnes in vas uno agmine,
incerrent  difficultates, quae de continui compositione feruitur insabali
feruntur, famoso labyrinthi nomine insignes. Po. Haec praesatio
etiam emiba terorem incntere potest(
S
Nom poteramus ergo penetrare in
intelligere nataram motus, nisi in hunc labyrinthum inteoduceremur. Pa
tresio
Galli
sa fertur.
Neque Aristoteles neque Galilaeus neque vitare potvere, tametsi aliii
dissimularint nodu alius pro desperato religuerit, alius abruperit
Po Excipianus age, quicqud hoc ictuum est, tanti erit multis
hostibus simul defungi. Pa. non e omnia huc trans ferre
non est instituti  sufficerit ad duxisse quae totam ostendant
difficultatem intelleta, totam exhiantiant depulsa atque discussa
quaerendum auter omnia est lineam ex fi longtitudine
Afinitam ex finito aneifinito spurctorum ninero componas.
entemue an ex finito. Pa. Hdnc arcem non diu tenebis dudumi
enim demonstratum est a Geometris lineam quamlibet in
datum numerum partium aequalium dividi posse. sit angulus
vim argumenti sub agnoscam, claris am penitius tamen intellinam rectimes, cui utcunque producto applicata sit linea BC.
sit Lrecta quaelibet BC. divisa in partes quotlibet  aequales
quarum una sit BDsto puncto A utilibet n eodem plano
extra rectam B productam jungantur rectae AB AD, AC
data jam sit alia recta qua libet EF, aso cam in totidem
partes aquales divisi posse ei enim aequalis apco
sit recta AB, ajo eam in tot dividi posse vartes aequales
in quot dividi potest alia quaelibet major. Sumatur major aliqua
1
CD,  ipsique AB constituatur parallela in eodem
pland. jungantur CA, DB, producanturque donec sibi occurrant in E
euca n ex partibus aequatibus ipsius CD, exempli causa cenlesima
iumantum recta EF quae secabit AB in puncto G erita
omatu
ut constat ex Elementis A, ob Triangula AEB et CED)
inter se similia, semque ob Triangula AEG et CEF similia
erit inquam, AG ad AB ut CF ad CD, ac proinde cum cF
sit ad CD ut 1 ad 100. seu una centesma sit ipsius CD erit
un
m sit jam fosito
statum quendam motus in edium quo  t tranceat mobile intervallum o on est cur pergas, jam enim video impossibile esse, ut linea ex
ali finito punctorum numero componatur, exam si sit i hoc
posito aliqua utique intelligi poterit linca g9 punctorum, quae certe
cujus certe pars centesima sine fractione sine aliquota puncti narte,
esse non potest. Dicendum est ergo Lineas ex punctis quidem constare, sed
L
mmeri intats.
 vite lacta sitrer qresit seit

## Folio 42v — 00068164:0084
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 43r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000084.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
Quidui potius crmuli
postrum est, sensuun fidem hic quidem inepte in dubium vocare
et de reritale motus  nepte dubitare.
Pa. atqui 
inter duas quietes ne ulla quidem motus continui poctio quantulocunq
tempore intercedit. Po  superest ergo momento inter duas quietes
interposito corpus a loco ip locum transire
tandem
A. Jam agnosco quo
tedas me adigas, et vix praecipitio uxinus periculum video. Effecisti
atibu tns, utrum, ut reliquum et at corpus scilicet a loco in locum ster
Saltum transire quim admodum si ego A uno statim momento tomam
tausferret
sequitur corpus E, ubi aliquandm fueri in loco A, per tempus MN, trans
punctum as
ferri in locum B  ilque momento N, ibique permanere tempore NB, quo
antto rursus momento P transsiliat in C at
pa partem
cententiam ncam propemadum asseculus, nisi quod cum nonninit detorsisti
uno
punctumeq enim momento commini duobus temporibus Unde sequitur momento, N
esse simul in toto loco AB, quemadmodum idem punctum E vicissim toto
n
tempore MN est in uno puncto A. Sedo vide an non absundum sit
sre uos
idem corpus. Simul in pluribus locis esse, Pa. propemodum pene
Rasti intsgalentiam propemodam assecutus es sententiam meam, tantum
gonnitit decorsisti,
Nam non illud volu tem momento utriusque
temporis communi N, esse in pluribus locis ereciderem enum in difficulta
res superiores. Si aliquod momentum commune daorum statum
quaetis scilicet in A, et quietis in B assignarem, sed sarbitior. N ultimu
extra
pihm
momentum t existendi in A immediatem excipi ab  ultimo momento
ipsius Matemporis sr
ipsius o) temporis ex istendi in  ipsum artem A tempora autem MN et OP
immrdiata esse atque exlcema NO. indistantiae sine contigua habere
a s
dd
p. Ga. Obsecro te Polybi Pacidi jocarisne an seno
nobis sententiam tuam edissens.
e aga quaque non possum
in animum induere ut credamataliae acte set
Pa cum
mihi facilis amici quod toties fidem meam itque sincentatem in
punctur
Po  ta. licis mobile A E transi
 puncgto spati
dubium vocatis.
cum antea teripore M N frisset in A, tempore proximo quiescere
op existere atque quiescere in puncto puncto spatii B. Quomodo autem iud
momento tantum existere,
medio tempore non existere
Huic sequetur si poneretur
res nisi agant non esse,
nec acve nisi
mit tentur
e
extiterit qui eserit
eg. Dico excludendo sententias fatsas
illuc veneris non dicis.
Non possum aliter dicere quam excludendo sententias falsas. Jam
enim ostendi non esse unquanis inter mediis punctis; sed statim cum prius
parisiis fuerit nunc hic fuerit, pam mox illic esse
eic novis aliquid quo sententia. tup sabtem illustretu
gitu
mobi
f0. obserio
a. expugnatis
at
E, uiq aliquam
tarditatem meam: ita itaque puncto sentro, punctum
din in A fuerit, ubi  extingui atque amili annihilari, et in B extere
emergere atque recreari, motumque aliter explicare, impossibile esse.
facileque a vibis judicati esse, omnes illas mactinas ratiocinationum
praerum  t
admota.
ad tanti momenti Veritatem, eliam invitos et tenitentes
tioni respondecte
Quid habetis, demonstra
sclicite
res lam tae urser ateid
nobile  locum durante
quiete non transmittit, et
. Certe
et
prajagus

## Folio 43r — 00068164:0085
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 42v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000085.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
l
prius
P permitte quaeso ul ex Gallutis andiam quid dixerit Galitar
aequalis
po Ga Dixit totis et mnterus majoris  minoris, to aqualis nomina
non habere locumin infinito.
PO.
Difficile est acquiescere, nam
quis neget numero omnum contin unitatum continer numeropudumu continer
numerum omnum qua numerorum quadratorum, qui inter hos numeros reperiuntur
contineri autem utique est partem esse, et partem toto mnnorem esse in
infinito non minus quam ofmito arbitror verum.
ba. An aliis tibi
exits patet potybi. Fo quid si andeam dicere nullum omnino
s
esse mmnerum omnium nunerorum, talemque notionem implicare contraditionem
ria
Te. Mirum aliquod et audax dixisti. Polybi
Pa. imo rem dixit
praeclaram et si quid judico veram. Nam quod contradictorias habet
consequentias, utique impossibile sit necesse est.
fa Gandeo
me tam  feliciler divinasve. Pa. vides quid per se possit animus
si propositis recte difficultatibus interrogando excitetur. LC Ga
Ergone assentiris polybio pacidi. Pa. Ego multa et imagna
harino
habeo argumenta cur ejus sententiam probem. e Arbitror enim
esse eam quamndam n quarundam notionum naturam, ut sint
sint ab incapacli absoluti perfectionis, atque absoluti et in suo
quoque genere summi. Talis est numerus, talis est motus. Ceterrimum
enim motum a intelligi non potest posse arbitur: Sed nec numerum
maximum. Idem enim pone enim rotam aliquam moto celerrtmo
ueduci intelligatur x punctum
aliquod extra rotam agetur celeriore quam celerimus qurota, ut
producto sumtum
agitari si aliquis ejus
est celeriore quam celerrimus: Rodem modo pun Numerus. maximus nullus
intelligi  potest quddam impossit;le est et numerus autem omniium
Est enim numerus omnium
numerorum a numero maximo non differt.
numerorum idem cum ocan numem omnium unitatum semper
enim nova unitas addita prioribus novum numerum facit et
numerus omnium unitatum idem est cum numero omnum possoletm
Te. Ergo ne DEus
nitatum
quidem int elliget numerum omnimum unitatum rerum  Pa. Quomodo
seu rerum si
eum intelligere vis quod nihil est. an totum comprehendet quod
G4 similiter ergo concludendum eriti
parti suae aequatur.
nullum esse numeram omnium linearum curvarumposii analyticarum
possibilium. Analyticas autem quas vocem nosti pacidi, eas
scilicet quarum natura explicari pottest aequatia nente Andivi
cuvis
enim ex te ennem curvam transomlari posse rationalem, in est
latem ut aequatio ejus sine rilatio inter ordmatam et abscissam
aquatione simplici, ac numdit explicabili exprimatur, sine
sit ex data in numeris abscissa  et latere redo, in numeris
quoque ordinata habeatur Hinc oide quad equatur: Omnis
curva nausam analytica transmutari potest in rationalem aequipollentem
Ergo non est major numerus anclyticarum curvarum quam rationaltum
vi
quod est absurdum, utique enim sunt survae analysicae non rationales
t Eore peer etum memu ooum camotus intirars qieise
5 Diut. Mot
pag. 5
 aequi pollentem
autem vococum
exquadratura
uniq habetu
quadratura
alterius

## Folio 43v — 00068164:0086
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 42r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000086.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
harinc
da Gaudeo cum viris prudentibus mihi negatium esse. nam vulgus
nos olioabuti diceret. Sed tanti est arceri profanos a philosophiae
sacris. Nunc suntam a nobis, notionem motus exentiamus
Ai.
Ai p ut pateat an in ea quiescere liceat
Polybis acidi nullum eose nihil aliud esse motum quam aggregatum existentiarum
h.
corporis alicuius
exs imomentanearum in locis proximis pluribus.
Son
isa certe ajo. Pa. Redeamus ad figuram superiorem et
duos
mobile inus loca proxima, A. C.  quorum intervallum
sut sit corpus 2.
u debet esse nullum, sine umiimum sine quod idem est, talia
esse debeat puncta A. C. ut si set duo corpora HA BC; ea se
fina extremis A C. si (quod non est) adessent duo corpora
geretextremis, A. C.
Mat Motus
ergo est aggregatum existentiarum puncti E, in punctis A et C.
nunc
duarum 
in duobus punctis A. C. proximis, duobus momentis etiam proximis.
ch. Po ita conclusum est.
Pa. Si jam continuus est aliquamdin
motus, sine intercedente quiete, seqitur per aliquod spatium
tempusque, sequitur id spatium tempusa componi non nisi ex
punctis, et tempus non nisi ex momentis 0. Velim id
Pa. Si motus praesens est aggregatum
clarius ex ostendas.
duarum existentiarum mumentoneaeuuu continuatus plumum erit
aliis ntque diversarum, alis scilicet atque qllii moventice in erit.
continuatis plurium. Nam continuum fumsimus se per olatr
atque uuformem. Existentiae autem diversae diversorum sunt momen
A  in ipsa Et toto tempore
torum atque punctorum.
qui motuum continuua non aisi atque loco durante non nisi aliae atque aliae existentiae sant
ergo non nisi momenta atque puncta erunt. stsi
ex figura. Mot Pa sit mobile punctum 6. id nunc
eC
movetur sive duobus momentis proximis est in duobus spatii punctis proxiniis
AC. Primo momento, N, hin primo puncto A, secundo momento in
+X Conte
jum in
puncto C non manet ultra momentum D
sd jusi o quemadmodum autem monento A puncto A proximum
secundo puncto C.
in spatio sumsimu momentum ita p punctum C, et momento N momentum
momento;, ita puncto C prommum sumi poterit F et momento 0
50. Haud dubie. Pa idem autem Neqenim ob
motus, loci, temporis, uniformitatem ulla ratio pro uno potius quam
proximum S.
pron alio inveniri potest
Pa.  spatium ergo non nisi punctorum
eto castetitimeeque eri potevit inter duo puncta assdui spatium, Et Se in fateor
et tempononnisi momentorum aggregatum erit.
pa Et si
qua alia pars quid aliud in punct tempore aut spatio occurreret
id a mobili transmitti non posset.
sione enim C esalia
intervalloq aliquo abesse   quomodo a mobili transibitur, nisi aut
in tali puncta resolvatur proxima sibi aut saltu recipiamus
quo cor mobile spatium aliquod momento transmittit, ita ut non
i
xuccessine per omnia media transeat: aut ad explosum redestum
a vobis declin
 tempore et ita ut explicare, necesse non sit quid in
quovis momento ut qat in ter medio
tam dicere interballum LB, transunti tempore, Op, niil
est dere, cn dsride extricere rerste su, quid momente
ipsa
ut nullum inter sumi possit
punctum C, sive
cosmmus,
t qoniam ergo motus
non nisi diversarum
sis
es
existentiarum
sse
tempus spotiumve
absolvitur spat

## Folio 44r — 00068164:0087
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 144 lines, status machine
debet
neque id vero mirum videt is admissae semel numeri maximi impossibi-
litate. Nam in quolibet gradus finitus est curvarum analyticarum
s
numerus: at num gradus dimensionum tot sunt quot numeri, ergo
tamene
numerus hmmium graduum impossibilis est. Multo magis ergo, et numdrus
summae omnium numerorum qui in singulis gradibus continentur.
Te sed tempus est ut smili difficultati circa puncta  eas
quique salisfaciatis A Andeba igitur dicere, nec
punctorum ommniam asassignabilimus numerum esse, TC. At
nonne puncta sunt in linea, etiam ante quam assiguentur. Nec
deheterminata ergo est multitudo colum. atque certa.
PoL si probas pacidi dicemus puncta nula esse, qua
antequam
designentur; si sphaera planum tangat puncam
superfficies a superfica
locum contactus. Si corpus ab alio porpore secetur, superficiem
et
Alibi nnon est
vel lineam sse locum intersectionis. Erg  puncta, lineae superficies, et
 in unimersum extrema non alia esse quam quae finut
dividendo. Nunquam autem fiunt omnes divisiones quae
charime
Pa. Mire profecisti Polibi in hoc genere
Fieri possunt.
ratiocnandi, aeque enim quod aliud dicerem ipse habeband. Una
A Postyum
superest magna difficultas in qua Cartetius haesit,
cum me ipse admones admoneor verbis tuis.
Galilaeo. Satis fecimus. cui de Cartesio desperemus.
ivase ABCD sit liquidum efg. liquidum inquam perfectum omnis divisinis
circulari
circuld
qualibet data separari possit. sit in eo corpus solidum H, fixum
extra vasis centrum. Jamque materia liquida agitetur. Erit motus ejue
celerior in g. quam in est quantum m C,  et in e quam in f.
tantundem enum materiae transit per 9 quantum per es vel per f, am nor
autem est locu g. quam e, et e quam f, necesse est ergo loci
50 Haec manifesta sunt
parvitus celentate motus pensetur. Cum
cum necesse est enim quod per e transit supplere, debere id quod per
vicissi deve
non esse negandam quae demonstrata putat, tametsi finita mens
nostra non capiat quomodo fiant
Pa. Non ergo agibit consideravit
materiam hoc motu dividi in pulverem ex punctis constantem. Quod
utrque manifestum cum nullum punctum nulli cohaerens relinquatur, singula
ergo per c movebuntur H. Pa si huc utque produxisset, iatiocinationem
fortasse recognovisset sententiam suam omnius difficultatibus illis
premi quibus Taborat compositio continui ex punctis Ct PC. Quid
si ergo nos pro demonstrato habeamus setiam  liquida perfectum
 perfecte repoleat impossibile esse. praesertim cum
pa, quae
nillae sit Cattestii pro liquido plenoque demonstrationes
dicis fotybi habent aliquid veritatis. Neg tamen mihi ideo plenum
Pa. Tantum his duobus Viris hibuo, ut credam quidus praestare potuisse ubi animuni
sa. 
ecunque exigua, a
nter
s charine
panter ac fiquidum omnino repudianda videntur. Subest
hic df subticitatis aliquid a quae tamen facile tibi quoque
succurreret, si locus fab si instituti ratio, pateretur. eo
eousque nunc gradum te produi provehi
suffecert quae
ante pedes sunt obstacula complanari,, ne dum ubique excurrimus in
latus tardius ad met pro propositum nobis finem per veriamus.
 Ea conditione hoc tibi nunc remittimus, ut alio tempo 2C
plemius satiffaciam. Vides enim magni esse momenti discussionem deVacuo aut pleno, liquido
unde vera et Certa de natura. Hypothesieos constitutio pendet.
eruo
f hauscit quia vas plenum esse posuimus. et suppleri ab eo
Pa. jam Hinc sequitur materiam liquidam
ac solido
Cujus centa demonstratione dirimendae speni fecisse videris
controverhiae
Pa. Vestra ergo venia ad coeptam in viam redeo. Scis polybi harine
non frustra nos hac digressos. P0. scilicet conclusimus continuum
neque in puncta dissolvi posse, neque ex iptis constare, neque certum ac determnatiur funtum vel infintu)
da Ergo mi Pacidi
esse numerum assumibilium in eo punctorum.
motus quoque continuus nullus est, quo scilicet corpus spatium aliquod Munque
exiguum tempore aliquo transmittat. Demonstrarimus enim mutationem loci
adquod Tenii
proximis punctis e est, agglegatum, adeoque si continuata haec mutatum est
spatium absolvitur, spatium ex momentis punctis, tempus exmomentis
componi. P0. Non possume negare posito motu continuo; et stabilita
uram dixisti, mutationis notione, compont continuum expunctis
ullum assumi posse punctum, quod non motio agitetur differente ac proinde Nam durante moti, ut uni puncto p atque momanento aliud proximum
quod ab g venit.
adu divisam in uot partes in quol dividi potest. neque in circulo gef
ad
a contigno actu sit separatum.
a p0. (h Fatendum est hoc
posito materiam esse perfecte liquidam et vas plenum. Pa. Hinc
materia divisa est on puncta, divisa est enim in omnes parte (possibiles
a proinde in minimas. Continuum ergo corpus in quot quod si ergo.
puncta spatium implent, contina  corpus ex punctis componetur
quod ostendimus. esse absurdumi,
ChPo, quid ne Cartesius. ait Pa
contentus dixisse materiam actus dividi in partes minores omnibus
assgi quae a mobis intelligi possunt minet p imonet, non esse
sumsimus ita nulla ratio est cur et huic secundi aliad tertium proximum
assumamus cumque hoc modo pergendo landem spatium cempusque absolvantur
utique ex punctis mromentiove constabunt. Pa et constare exillis
non posset credo demonstratum
Concedendum s ergo quicquid
tergiveserumr motum continuum qua corpus a mobile aliquo temporis
tractu aliquem locum successive sinc quiete intercedente tansmittat
imposibilem esse 
Pa. At supra. Sed qu Transmisi tamen
ma ne intercede furgo
tamen experentia
motur
Pa constat
Pa si inter duas
locum a mobili transmitti
sine aliquem esse
qut opt ne i ta cestrani, e 
scilicet
omnium numerotum
idem cum nuenero
partes quoque non esse
in continuo antiquam
divisione producantur
 ngnticuissent, tec est
ut sumus homines, varie
distracti et impelum poties
methodum
crgilandi quam
efinitam
constantem ac
quandam
sequentes
olium incogitando fort
experiinur.
 cum pro gie
alia ubilibet puncta
assumi queant, B
par ratio sit
ut
A motu differente a
motu alterius cujucunu

## Folio 44v — 00068164:0088
# Scan: The same scan is also registered as fol. 45r, fol. 46v; its text is given once, here.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000088.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 135 lines, status machine
ad omnes ratiocinationum vestrarum articulos, ut vix putem aliquid
a me reperiri posse, quo dissolvantur. Ga. Utile tamen crit
omnia in unum recollecta exhibere, ut sides illis constet magis. Da. Hoc
nemo rectius praesta Hdc Chariuum optime Facturum confido.
2
Tentabo Quiequid movetur mutat locum, sine mutatur quoad locum Quicquid
mutatur id duobus momentis proximis in duobus est statibus opposetis, ultim Ergo
Quicquid continue mutatur per aliquod tempus, id ejus nomento cuilbat quo incuno
eura
teor
existii statu existendi, in statu uno, succedit gomentum proximum existendi in alio
alio u. E Ergo tempas totum componitur ex ajggregato momentorum quod est
impossibile. Continuo ergo per aliquod tempus mutatio impossibilis. Ergo
Maus ergo contimns impossibilis. Sit jam mobise punctum E taostermrdum
et n
ex puncta A n lon A, in punctum Loci C, tempore M p. quoniam
impossibili est motus centimus, superet ut sit eo tempore, quies aut continua
quod fiet aut motu continuo aut quiete consina, aut mixtura motus
et quietis. Non matu continuo, quia is impossibilis, non quiete continua,
ea enim motui opponitur ergo mixtura motus, et quietis. Ergo partim
quiescit partim movetur mobila tempore MP durante. Ponamus  quiescere
in puncto A tempore MN, inde transferendum in B tempore No.
quiescere autem in B tempore OP, done tansferatur in C. tempure P9,
ibi rarsus quiescat tempore ZR, donec rursus progrediatur et ita porior
His positis ajo tempus No necessario ese minimum, sine momenta N etO
(idem est X P et Z) sibi contigua atque proxima esse, deque ullum inter ipsa
as sumi posse punctum, aliud momentum, alioqui enim haberetur motus
tempore durante o
continuus ex A in B per aliquem tepriis tr actum N0, quod impossibile ostendimus
quoniam autem mobile momento. M est in A, momento O, in B. nullum erit
mobit
momentum quo sit in puncto, intermedio sie ade E saltum facist
5s
ex sine transcreabitur ex  in B sine ex evanescens  in A, resuscitubitur
id es
statim in B. neque enim aliters explicari potest, quomodo corpus de loco in locum
et nec tamen pert intermisa transferatur. A Pa. Mintica: brevitat
rem totam demonstrationem vim complexus e5.. Unum addo non esse quot
existere incipere, b, idem, est ac dicere hic amnihitari illic res uscitari, sublato transct medio pore dum
ex
vos trans creatio tuste
sublato quispenstatme Idem generalilem in omni mutatione dici potest
Gatere
u si unus dicat rem simpliciter esse desinere in statu
postquam momentum transitus sinmpint
priore, et nunc esse incipere in alio, alius vero dicat annihiilari in statu
priore, relscitari in posteriore; ulla aliaquam in verbis intatio rt utrumlicet aduuttas
Neque
nune tamen d
ned in re ipsa ullum in ipsa farma mutationis discrimen poteri notari
potest, difclimen sed tantum in eo, quod  prior causam distimulat, alius
cr res quae in aliquo
statu exse cessavit, in alio esse incipiat Sublato in termedio statu) nisi sub stantia quaedam
eam exprimit. Nilla autem causa intelligi pote s
permilnons quiddam, quod et destruxit primum et produxit novum, quoniam sequens
status ex praecedente utique necessario non sequitum a Sita hec est
Atque hinc contiomatur illud quod praeulare olem The. Hinc
mirifice consirmatur quod praeclare ol im a Therlogis didtum est conservationem es
perpetuam eose creationem, hnic enim sententiae affine est quod a te demonstratum
quod
mutationem omnem quandam esse trans creationem.
Ga. luo vero
videtur ex solo praecedente status praecedentis sequentis ratio reddi posse.
Exemali causa, celebre est axioma philosophorum jam Aristoteli adhibitum
tu
quicquid semel movetur semper moveri eodem modo nisi superveniat impedimentum
Hoc axioma demonstrari potest ex eo quod nulla ratio redoi potest cur non
illuo praesertim considerando quod posito spatio continuo, et notu
quoqus chaa Hupus aecessario ontinoca est.
diat. Moti pus. 6.
(B. finc relatione ad motum videm
dum nn geueraliter decndustrm
possit continnum non onpom ex minimis
ut ita nec tempus)
A unom puicte altero
in postentre
.Quod
am ergo toto illo
M
immedio
te succediu
Ergo
Durante statu nulla
fit creatio, alioqui si
quolibet momento fieret
actus continuum esset ex
e
Hexhiberi hanc mixturam et
se nonnihit hic erratum
nimir contrahendi de non
strationem studio tantum
enim supra ostensum
to spatium non componi ex
punctis, minime vero-
temnus non componi ex
instuntibus  Facile
antem ex superioribus
suppleri potest )
(13. uti Corpar in spatio
sunt indissotuta, et intra
haec alia rursus interpo
nuntur, iea minora
nec ita ullus est locus vacur
corporibus; ita in tem
quadam post momenta
arunt syilum duvant
interim alia quorum sub
tiliores sunt matationi
in teapore aliquo
intermedio
et inter haec
rursus alia
Et in hic velut ectio
seu vibrationibus mira
vidatur esse hartonias
alique necesse
est per aliqua
tempus durare
stituum seu
esse mutatione
Bacuum. Uti
punc ta extrema
corpor
ter contactus
ita mutatio
statuum. corpon
minora colem
moventur
majora turdius
in plino
Nec tempus ulcu
sino nec locus
vacug.. Durante
quolibet statu aliqua
alia cuntantur

## Folio 45r — 00068164:0089
# The same scan as fol. 44v (00068164:0088), where its text is given.

## Folio 45v — 00068164:0090
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 46r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 124 lines, status machine
D ratio curaliqua res existat
non est in ipsa ne et momento
nec est in alia praecedentqs quid
ea nunc non est amplius, nec
aut non est ratio in ipsa
cur non sit amplius
Nec quod res pauto ante
existit ratio et cur nunc
existat quoque, sed indica V
tantum aliquam rationem
esse cur nunc quoque existat
seu rationem quae fecit eam
esse jaulo aute adhuc
existere.
Quo najora sunt corpora, et
nobentur tandius, ac proium
eo minores faciunt saltus
alioqui sactum eorum exigua
circumjecta perciperent.
Examinandum sale putius pautie
ac magni, an multi et extou
Res ita explicanda, ut corpora
non percipiant unquam hos
salte itaque quando corrus
maanum salit minora circunjecta
elitam salient, sed minorem
tempore ristita longore indige
vim esse sin argumenti
Galuti: imo
Habetiperno quod hic ninime
expectabatis DEi et creationis
ee perpetuae a ssertionem
operationemque ejus perpetrum
in rebamtdim ac singula
speciatem mutationi verum
nelessariam, unde intellis
si minaculum sit hominem
RoLut etia Romam
momento transferri
naturam perpetuum miraa
esse, tametri spatia
ppaesente cesset momento, non vero jam cessavent aliquo paulo priore
Da. Gandeo haec a le objici, hinc enim praedara doctinae nostrae
utilitus praecare utilitas, inprimis elucebit. Video enim aliquos pe
ducere
pere
hiujis theoremate Dhum collere voluisse e rebus, ecut certe primo ub
n
credidesse p materiam aliquando ab er motam non amplius ejus mo
ope indigere, sed acceptum semel impetum sponte naturae huae retinere
alios qui hnnc hic Ne aelemitate motus persuasi non poterant capere
quomodo aliquando impellere incipere potuerit h Deum plane
sublatum credidisse. Id vero nostra de motu doctrina huc usque
explicata plane evertit. Omnim enimqu
ssat motus ancqu per ullum
tempus quantulumcunque dueat, sed quielibus perpetua semper interrum pitur
neque pranide nisi ope superioris cansae intermortuus resu scilatur.
Nam cum corpus nobile E ex A transtatum in B tempora ND ubi qudevit
tempore OF nulla est ratio in ipso cur motum resumat et ex ex B in
Ctempore pq trans feratur, nisi a causa superiore id profiscatur. Quoninia
vero Deus perfectissi mo modo operatur, hinc usus axiomatis, quod meit sit
sine ratione velut postliminio redit. Nam quas semel elea
DEo
rmas
mutationum rat
in aliquo tempostem tractu quielium ac motuum alternationes, sile
ratione non immutabit. Unde fiet ut in natura stabile maneat axioma
motum eodem, modo continuari quamdm nullum supervonit impedimentum.
Si vero Motus continuus statusque matationis statusque medius in matatione
sine transitus momentum essat in natura, eatendum eeset, DEo
careri non nunc posse ulsi materia semel motum recepisset, quoniam
status sequens ex ipsa motus ac materiae natura consere sponte consequeretur
non accedente, naturae divinae consideratione.  Gall. Quis unquam
Th. Ego non possim satis
tantas res credidisset extantulis nasci posse.
explicare vertis amurationem exitus tam in expectati. quanto pere admirer
exitum tam inexpectatum. Ch  Me vero magis maxime admiratone
leneri par est, militem et non nisi rebus sensibilibus suetum, qui hunquam
tractenus tota mea vita aut expertus aut etiam suspicatus sum, in reba
sabstractis et ab imaginatione remotis, claras usque adeo atque firmas
demonstrationes pse con constni posse. Equidem longs alia ab hoc
et
congressa expectabam. scliat  motuum leges, et mechanicas potentiam
tiones. non contemtu talium, quae nunc audevi, sed ignoratione. Nunc
nero nollem ista totorcum Algebra atque Mechanica commitare, nec integra
per quae fiunt iu saltus
toto upo metaphysicae auditor esse recusarem, pacidio interrogante. Utque
adeo ille taedium sustulit, et arte tractandi, et ipsarum magnitudine meru
caegnitas in agnitudines anotisrenum. Ad Mechanica autem non nisi cum illi tempus videbitur descendemue.
cedibile sit minora esto
quam ut eorum ratio ad
mno explicare possit
unde motus erit Geonetia
contrenque tanette sit
qualia tpatia in Geometra
pro punctis sine nullis ha
 unde moto Metaplica
quidem quidtibus istermpto
Geometrect cotinuu sit
H. Agite amici fructus hujo Meditutionis bona fide gustemus. Ego quidem
ex quo me ex sundo reducem, ad me recopi, nihil prius habui caltu DEi
et cura sabutis, et consideratione aeternitatis. Quonium enim immorta
Nam si immortalis nobis unima est, exigui momenti ois vider nobis
dimo saltus fiuut in aliis semper
potus nonuns pegulare
infiniterum doterum pro circulo
fircutus gelagstiae non es
ametsi in Germetria
po circulo hmbeatur, su eriorem minorem
quam ut
videri debet haeque paucorum imporum vita
nisi quatenus effectus tuos in futurum porriget
minores ac impores. Sed tamen videtur hinc sequi absurdiam
Quem admodum cycula
be
contemplationibusi
quod nes aliquandonne saltus sentiri possit a
ne.
igetuendum est, et _ ha cogitentibus. Hac ergo ut
dest Geometricae ac Mehandco vitetur, cogitantum sem
illo expossit it e m
ex minus pultus esse internallam
ratiocinatianes su vertuntur.
quo majus est corpus.

## Folio 46r — 00068164:0091
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 45v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068164/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
credibile est. Itaque virtulibus ac sapientiae operam demus
veris ac
duraturis animae bonis i sapientia autem imprimis, consistit in perfectissmo
naturae cognutione, quam non esse tantum atque operari, sed et specialem rerum
omnium curam habere nec res tantum rereasse ex nihilo, sed et
creore quotidre atque resuscitare, quisquamne unquam, tam luculente
demonstrant. Equidem faleoo exultasse me intellecta vi harum rativcmationum,
atque philosophiae gratulari quae handem in gratiam rediturae videtur cum
pietate cumqua ei non culpa sua, sed hominum opmane dt judiciis temcrariis,
aut etiam expressionibus male consultis garum convenire videbatur. Desiiant
itaque Virinii ac gloriae divinae zelo accensi metuere aliquid a ratione; modo dent
operam ut verm  rectam nanciscantur. Quin potius ita habeant,
ut quemque quisque in vera philosophia provectior est ita divinam potentiar
atque bonitatem magis agnoscere, neque aut a revelatione ut ab
aul
ris quae miracula sine mysteria vocantur alienum esse, cum demonstrare
possit veca quaedam ac propita miracula quotidie in natura evenire
cum
Cum tullum ex revelatis magis myum ac  sensibus pugnans videatur
quam rem annihicariat atque creari aut corpus de loco in locum momento
dissitum momento lonasserri, neque per media adea omnin loca vidine
transue.
plulosophi vicissim cessent omnia ad minginationem et
io
figuras referri, et nugarum atque impost itae reos postulare, quocune
quiequid i cum notionibus quibusdam crassis ac materialibus pugnat
quibus  aliqui totam recum naturam circumscribipulant. Cum ipse
cum cum agnituri sint, ubi recte meditati fuerni
mysteria
motum ipsum minime
miaginatio in subjici, et arcuna quaedam metalsysica  spiritali natura
profecta in eo ofineri; arcunam quoque nobis vim assistere, quamfni
intus assistere qua finipossit animus, sinero desiderio, et amore atque cautate
accensus, et meditatione attenta elevatus
Haec cum pretate insignis et studio ardens dixisset senex
omnes
alethophile, ignem quendum concepimus, ac certatim in divinas lames effusi
ad studium tam sanctum nos cohortati sumus, prae quo alia omnia nihili
videantur aut cete in tantum aestimunda in quantum huc conferre
possunt cum non aliter aestimanda sint, quam pront conferre possint
ad nunc anini statum in quo felicitas omnis huppendo est.
sed et consensus apparu capientum, et multa
veterum mystenis  pyllagorecum mysstenis
Hermeticorum atque polhrus frectur
Theophilus, multa ex nestrorum arcanis Gallutius attulit confirmandae veritati.
harinus autem Tatium novus in alium pla pene hominem mutatus videbatur.
Ego cum unum adhuc medita demonstrationis hujus frnctum adjecissem, quod
sclicet hinc appareat aliud longe esse actionem aliud mutationem, et posse
aliquid agere sine repastione, qu magni rursus usue esse in divinis omnes
agnovere cum applansum. Cu His ita dictis cumotermo inferam noctem
pducts Tandem cum sermo in multam noctem protractus esset, nec tantum
in ralium colloquii diem, sed et e in peculiarist quaedam certas quasdam
communis studii leges nssm consensisserius data acceptaque arcani fide
squaedam enim dicta erant intra citioque quorum non omnes digni, aut
quibus panci preparati videantur quae huc transferri non possunt, quod
eorum eo non omnes eorum di iis digui panci aut certe panci maturi
atque praeparati videantur), o colloquium sane dutissimum finivimus
Ego postero mane sumto calamo dum caleret animus recente ncanria
haec Tibi pariter ac milu Alethophile exaravi tametsi tametsi animam
illis infundere non potueum quam ipsi loquentium vulta ac mota habent
collationes
on vale.
quo alquio agluati netite languentes s a praelsacie
Faut in filista re
finita
actu
partes
infinitas
Theologorum

## Folio 46v — 00068164:0092
# The same scan as fol. 44v (00068164:0088), where its text is given.