# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/57747/text
# Catalogue record: 57747 — Notae ad Carpzovii Decisionem 275 quae in Decisionum Saxonicarum Illustrium parte 3_tia extat cujus haec est inscriptio: facta subhastatione si duo vel plures concurrunt licitatores…
# Incipit: Primum notat vir merito suo celeberrimus jure civili, rem pignori cap.
# Date: 1680
# Akademie-Ausgabe: AA IV,3 N. 058
# Other printings: Knobloch 2000, N.II,2.
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=57747&katnr=K+22058
# AA IV,3: its series at Leibniz-Edition Potsdam I (non-commercial use): https://leibnizp1.bbaw.de/de/edition
# In the Akademie-Ausgabe: AA IV,3, p. 467 (PDF, Leibniz-Edition Potsdam I, CC BY-NC 4.0): https://leibniz-potsdam.bbaw.de/fileadmin/Webdateien/bilder/IV3text.pdf#page=467
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068407
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 5, 2
# Folios: Bl. 9–10 (from the shelfmark LH 2, 5, 2 Bl. 9-10): 4 pages, canvases 17–20, page ids 00068407:0017 to 00068407:0020
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068407&page=17
# Lines: 389 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.94
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 9r — 00068407:0017
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 10v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068407/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 104 lines, status machine
Notae ad Carprovii Decisionem 275
quae in decisionum saxonicarum illustrium parte 3tia extat
cujus haec est inscriptio: facta subhas ratione si duo vel
plures concurrant licitatores, quorum unus p pretium minus
in parata ac praesenti pecunia, alter vero majus pretium
distinctis tamen terminis exolvendum offert, illi res adjudicari
debet nisi interusurio deducto, quod tandem de pretio distinctis
terminis solvendo in parato remanet, illud superet, et quomodo
interasarium sit deducendum.
virmenito suo celberrimus
Primum notat jare civili, rem piguori captam not
quae publice plus offerenti addicitur non nisi praesenti pecunia
ta vendi debere per l a divo pio 15 S.
berno vers oportet enim D. de re jud. Quod ego tamen
 recipere arbitror. Quid enim si nullus licitantium paratam
tantum pecuniam efferat, sed omnes partim paratam partim in di
certum dilatum certa terminos dilatam, praesertim si res venalis
 sit paucorum hominum; profecto aeeus ille erit, qui meliorem causam nec facile cntorem inventur
 venditoris faciet. Nec video quom
semper et dubio ut loquitur celeberrimus autor pro
pemtore pronuntiandum sit, qui praesentem pecuniam offert; potest
enim tam manifesta esse prae manifestissime ut conditio oblatae ab
altero conditiones manifestissimo utilitatis ex cessu praesentem pecuniam
vincant. ut si unus mille aureos nummos praesenti pecunia, alter
Cerstatim et quotamis d centum;
quingentos in singulos triennii proximi annos offerat Huc ergo tantum
dal dictam l. 15. pertinere arbitror, ut judex quo ad fieri potest 
pretium ad praesentem pecuniam deducat? Cum autem Serenisimus
Augustus saxoniae Elector ex diserte permiserit, ut pretium distinctis
ei quae subhacta venditur
intervallis, sive annus, spima, trima die, constitui possit,  Constit. Elect. 325. finden sich aber vers
hiba utor u aus baar geld,  und aut tagezeiten; hinc
jam inter ictos saxonicos de interusurio disceptatum notat autor,
Et scilicet sciretur quanti hodie aestimanda sit pecunia, quae post annum
certum tempus mdemum s  solvenda erit. Eti daniel  Mollerus
ad d. coust. p. 12. statuit arbitrio js jadicis committendum, quid expersis
omnibus circumstantiis utilius creditoribus putet. Et recte quidem hoc ille. sed
quia dirigendum est judicis arbitrium pra virorum prudentum nceditationibus
nec omnes omnium scientiarum periti sunt, r
operae pretium est moneri judicem quomodo instituenda sit aestimatio
Modestinus ergo Sistoris p. 2. qu. 97 quaest. 97. tradit praesentem pecuniam
praeferendam doc, si de ducto interusurio, xel ut  ego vocar resegmento
vulgo rabat) paratam pecuniam non excedit, cu quidem metito
in dicasteriis affensum noat autor refert, et quidem per cum quide
Sed omnis jam difficultas ee redit ut sci sane plus quam manifestum sit
pecuniam venturam non sua summa, sed valore ad prse quem ad
praesentem pecuniam redacta habet, astmari censeri debere. Num ut recte
dicitur l. 6b. pr. ad LFatid si decem alicui sub conditione minus enim solvit
Sed hoc jam quaeritur quid sit interusurim, seu quomodo aestim andus
quis tardius sit solvit.
sit valor praesens pecuniae venturaeus de quo quidem fateor egregium autorem
loqui obscurius ac confusius quam a judicio ejus ac doctrina alias perspecta
video argumentim hoc ad ictis
expectassem. Quod eo minus minor qui ictos virus insique
minus excultum, et viros egregios quorum sententias contrarias illic
prolixe refert antriraes
ergo Scabini interusurium ita astimari debere; ut si quis
lta statim mille et postea per dee singulis annis centum
solvere offerat, centum illi aurei annui tutius detenni
qui faciunt mille, et ad hac quicum sequentium annerum, qui adhuc solvendi
restant in uncum computentur,
faciunt sn 500, iem set imitim 
u totam quinquenitem restat
unitiumi secundi anni silutis jam
pertii anni 300, sub ini finem tertii 200, sub
finem quarti 100, sub finem quinti nihil. Unde usurae de 500 erunt 25 de
100, restant 400, sub
400, erunt 20, de  300 erunt 15, de 200 erunt 10, de 100 erunt 5, quae
usurae in unum collectae, 25+20+15 +10 +5 faciunt 75. Hanc usirarum
umnam ili habent puro i inter surio odantia Egu se tota summe lecos oalita in enru
jure civici praesenti pecumi
res destrahenda est lin
divo, por 15 8. sed si emlore
re prorcata. rod. damhonder
matth. cocer process exbentio
. 3. c. 9. n. eu andu Raudiba
p. 1. qu. 4bah. F in foro sax
nico etiam distinctis terminis
constto d. Coust Electi L
et ibi dan. Moller. Hart
Schact addit ad modetu
Excmporisratione etronmin
solvitur  soliduns 85 de siu
l. minus 32. deV. f f.66
tolatio priticulari multa
nihit incommoda l. plan
3. in princip. famil cucis
liqui pignoi iu depignor
iot tansere except p. 3. C
2. n. 10. Woh. Rapt Asin
nacide ex eont D. 6. c. 9. p.
lam debilorm quam ceditom
seus fab Cod lib. 8, sit
opterea aliavid anruatim
quia plus acere non est in
en nio pe sipentem
sit curti sententia aesclum
uodoat
intercepturum eant
commodum repraesentatus
summa in diem dilata
quod a pecunia in diei
dilata detrahendum esse
Modestinus pistoris

## Folio 9v — 00068407:0018
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 10r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068407/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
negotio mathemalici suris
collecta, id est  de mille aureis proesentibus (anged) et quingentis demonstratio
per quin quennium aequaliter distributis (tage zeiten) in unum collectis o initio
quae faciunt 1500, detrahi, restant (1500 -7) restant
1500-75 seu 1425, quem illi volunt esse volunt valorem
praesentem hujus oblatae conditionis, et si quis offerat mille aureos statim
et centum qu annuos in quinquennium, perinde esse ac si 1425
statim fol parata pecunia obtulisset. Hanc opinionem multis ponspu–
 praejudiciis scabinorum firmavit carphovius in jurispiudentia forensi
p. 1. const. 32. deffin. 41. pat. Eadem Eandem opinimem sita est probavit
possea senatus Appellationum Dresdensis curia provincialis suprema
Lipsiensis, et Facultas juridica ejusdem urbis. Et cum domo aliqua
subhasta vendit venum exposita Titius in parata eam licitaretur
9000 florenis, ea lege ut 600 statim reliqui 7400, per 49 annos unoque
triente, 150 annuis praestarentur. Contra vero sempionius offerret
5050 florenos, ea lege ut statim 3000 residuum intra spatium quatuor
decim annorum 150 florenis anunis solveretut partim, ob calculum
supra dicto modo deductum pronuntiatum est pro sempronio Alio
casu, cum cajus offerret 700 septemf 7000 florenos praesentes Maevius
v vero 16000 floren. sed ita ut 3000 floreni parata pecunia reliqui
1000  intra 37 demum annos et quod superat annuis 350 florenis
solverentur; tunc quidem ob calculum modo supradicto deductum
promntiatum est pro Tetro Maerio a Scabinis pro Maevio
eaque sententia in senatu Appellationum confirmata est, Facultas
juridica lipsiensis consulta respondit pro Maevio idemque fuit desponsum
Scabinorum ejusurbis. Item cum sejus lic cum unus
 pro eadem domo n unus rille florenos mille flo triginta
30 florenis annuis solvendos, alter ex600 florenos intra tres annos cum
dimidio solvendos obtulisset, prior a curia suprema provinciali
Lipsicnsi praetatus est.ut alias causas taceam, in quibus ex isdem
Ros 
principiis pronuntiatum est.
Equidem ego ictos suxonicos, tanti estimandos sempor astimavi
ut respeusa eoru non aliorum responsa et sententias ad veterum ictorum
vim et gravitatem, et ralidum lgantumque brevitatem ac nervosam
sum quae
plane elegantiam propius actededere abitre
paobitrer; sed quo
iri illis non mossum quaemajue corum Ratu
illi in hunc sed in hoc argumento accilere eo prontis ipsis non possum
nec dubito quin illi ipsi magni vi, qviri insignes, si viverent
accensa clarissima lace agnitari essent enorem suum praesertim in ll
ubi se minus exeriitatos fuisse non diffitebantur fecilequs sedctnt
unde sedudi initio fortasse initio ab aliquo homine calculandi quidem
perito, sed experte demonstrationum. Cui et cui qui scilicet modo
nite calcularet non du quocunque d demum processu nteretur
quemadmodum c quidam sibi imaginantur
quidvis per regulam anteam posse solvi. Errore semel imolrto et praejudi
vonant
rem confectam
ciis firmato, mirum non est, postfriaetum dfendere conatos, et inter
hos Cchristophorum pinchartum Scabinim primum postea et consulem
virum alioqui prudentissimus lipsiensem in eo defendendo tuendo laborasse.  Accessere quod
Accessit, quod ii qui dissentiebant, meliora principia non afferrent,
Calculo igitur illi subesse erorem t a
posteriori col vidit et a posteriori collegit istus nescio quis (nam
nomen dissigulatum est) cujus dectuctioni prickartus respondit osend
isistus enim absd abscndum maximum inde sequi, nempe si Titius pro domo
aliqua obtuliset 5056, nempe 3000 statim, et 150 annuos Titius
vero offerret pro eadem domo  quadiaginta et unam millia ducentos
flarenos (41200) et quidem etiam 3000 statim, et mille annuos;
tamen hac calculandi Methodo, Titium a sempronio victum iri.
autem ab utraq parte ne umbra quidem apparet, ut methodou quam
elegit quisque sortiti potias quam ratione certa assecnti videantur. 
proinde  quoties v recte responsum est, non regulae hoc, sed casui
t tribuendum est.
partim ob alias
rationes
a scabinis eaque sententia in
senatu appellationum senteia
bis tam  in dustantin
scicint appellationis, quam
supsemae conterationis confirmul
3+ aequ
Hf11
600:  7. 2 , en 1200: 7
necoos
HEtiu cum senatus Appella
cum tam ejus sententiam, quod
artis calculandi penitissimus
haberetur tum Capto Carp Zovtus
privatum, tum etiam ipse
Senatus appellationum pudlice
desidirassent

## Folio 10r — 00068407:0019
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 9v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068407/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
forsretenta 38200
Usindislrend
41200 - 3000 facit 38200.. Anno-
finr anni primi
37200
seundi tertii quarti quinti sexti
36200 35200 34200 38200
34200
1810 1bo 17NO 16b0 1610
test onnes asucasordine enmerare, patot enim eas demuscere prssi
subtinem
progressione arithmebica, ita ut semper differentia sit 50. Nam
differentia inter 1910 et 1860 est 50 et inter 1860 et 1810 est etiam 50
et inter 1810 et 1760, et ita porro. Summam autem progressionis
arithmeticae hujus inire facile est per regulas vulgo notas, fiet enim
38 1 F  38 multipl. per 50 + 50 multipl per 38.
27440 qu quae si pro inter usurio seu resegmento haberi
debent, detracta a sorte tota ar tota pecunia oblasa
1200 relinquet 3760, qui erit praesens valor oblationis)
id est qui secundum hanc aestimationem is qui offeit 3000 statim
et 380c mille ann 1000 in singulos annos sequentes ita
et 3 trigesimo none 200, il  illi aequiparabitur, qui
initio tantum obtulit parali  37bo in praesenti pecunia
et postponendus est illi qui initio tantum obtulit 5050, nempe 1000
statim et 150 annuos. Quo es vix quicquam fingi potest
absurdius  Et si haec absurditas demonstrata non est, nihil unquam
pot poterit demonstrari a mortatibus. Ad hoc argumentum
41400
hanc objectionem  ineluctabilem ita respondit pincffartus 3760
ut nesciam profecto quomodo responsio ejus ex excusari possit. Nam
inquit, si Titii oblatio, qui in facto tantum obtulerat Titium
supponendo
revera oltulisse non 41200, sed 8000 et si velimus Titii oblationem fingendo
attollere a 8000 ad 41200, nos debere etiam. Sempronii oblationem proportione
attollere a 5040 ad 26007. Sed cur ita obsecro; nonne supponi
potest Titium oblationem suam augere, sempronio suam non augente
excesu
sed in priore perstante. Quid si ergo Titio suam p tantsper
augente, à 9000 ad 41200,  et a 150 annuis ad 1000 amnos
et sempronio in sua perstante; nihilo minus demonstratur, ex hoc
calculo Titium a sempronio vinci; contra manifestissimam
Et quid nobis negotis est cum facto illo de qua
evidentiam, quis sanae mentiti
agebatur, nonne permissum erit finu fingere alium casum ubi sempronius
e absurdissimum.
postea
et eo summa,
mivoo imtro, et 1000
mile vero annuos offerat florenos it ve sempronius vero in summa so5o
offert am in quosem litius 412
nempe 3000 statim, et tantum 150 initro annnos, per annos multo pauciores
nempe 14. ubi omnes mortales pronuntiabunt pro Titio, et tantum
tamen hic calculus pronuntiat pro sempronio; quae vero nota haec Logica
est, nolle ferre ut objector fingat casum in quo hypotheseos
contrariae absurditas quam manifestissime appareat
E
Haec quotres cogito, non possum non possum non obstapescere ad vi
tantam vim praejudiciorum qu semel humanas mentes occuparunt. Et
credo si veritates Geometricae aeque hominum praejudiciix affectibusque
aut factionibus obstarent, quam Morales et Metaphysicae, non
rationibusque rationesque debiles suis objectionibus admiscerenti Demonstrationum minus eas negatum iiare
e
eundem
um, nempe
pineferum agnovisse aliquid non multo popmid
posse internturium absorbe ipsam sortem, ita ut is qui dovo
obtulit, ea lege ut 3000 statim 600 statim solvat, et residuum
annyatim, nempe in singulas annos 49 sequentes solvat 150, em
ejus us interusurium fore  9312 florenos misnicos (21 grossorum)
decem grosso (duodeum denariorum et sex denarios. Quibus Detractis
ab 8000 restat minus quam nihil. Ergo qui talem conditionem obtulit
nempe 600 solvere in anis statim, et 150 dunibus annuos durantibus
annis 49, is obtulit nihil imo nihi minus quam nihil. Et illi praeferendis
erit ille, qui 600 statim tantum 600 statim solvere  obtulit,
sine ultis ulla postea solutione annua particulari. Quod probare quae sententia
er enmnit moa scribere su corita as qui ta
sendit eum  quid scriberes nor cogitasser
ad cai
dc. 200
ec +0 
5200 4200 3200220 1200 200
260 210 160 1∞ 60 10
50 50
1. 2. 3, 4. 5, 6. 7. 8. 9
18. 17. 16. 15. 19. 13. 12. 11. 10
1. 2.3.9. 9. 678 9. 3. H. 12. 1319. 15.
354bc
3540
nullamre nihil
imnosibile in volven
absurdum
magis non contritu
Et tamon pinckeus, oblit
Eaud dubie quid inter nsurdum
significet notat
unquam rem elegantem
quod 10 amnis Eo
in solutionibus amum
sortis per decem amn
aequabiliter distributae quartu
pars quolibet decennie
ab interusurio ab sorben
dimidia tricemi
tres quartae
quadraque inta
auns totum
quinquaginl
annis, adhuc
ultra totum

## Folio 10v — 00068407:0020
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 9r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068407/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
Et haec tamen ex quibus tampuldirae consequentiae sequuntur
approbat Carptovius, voluitque inserere suis prolixe deducta
inserere suo operiu certa ut ait ipse, spe confisus dubii nil quicqua
lectori relictum iri, quod adeo miror ut pene obstupescam.
Illud non male notat pinckerus eandem summam provenire
pro interusurio conflari, sive quis velit interusurium esse
aggregatum sorti omnium usurarum
ppartim ad casum quendam
 deducto sive detracto
sortibus quovis anno adhuc
apud apud ab Emtore retentes, siveg ut paulo ante
ex eorum sententia calculatum . sive quis velit internsurium
esse aggregatum omnium usurarum ex sortibus quovis anno
jam apud venditorem existentibus, sive jam solutis. Quod
exemplo facili gostendetur. Si quis per quadriennium sequens,
mille amnuos solvere spondeat, apprimoinitio apud eum erunt
omes 4000 subfinem primi anni 3000, sub finem terti secundi
2000, sub finem terti; _ 1000, sub finem quarti 0.
apud vendi venditorem seu recipientem erunt primo anumo
finitio 0. sub finem primi anni (solutione particulari prima
Jam facta) 1000, sub finem secundi 2000, sub finem 3tii 3000
sub finem quarti tota summa 4000. Unde usurae pecuniae
apud ve emtorem existentis sunt eaedem quae existentis
apudin venditorem, tantum quod usurae extremis annis prodeunt
apud venditorem, quae primis apud emtorem
apud iitorem à sorte 4000 300 2000 1000 0
apudvenditorem a sorte
200 150 100 50 0 summa 500
O 1000 200 3000 4000
100 150 200 summa 500
quod si ita est, cur uti certe est, cur obsecio Carphovius
num. 14. statum controversiae ita format: an scilicet interum
surium consistat in fructibus ejus pecuniae, quam emtor ad sux.
plendum rei emitae pretium penes se retinet, seu quod eodem
recidit lucrum venditoris vel creditoris cessans, ob carentiam
ejus pecuniae, quam enitor distinctis terminis se  exoluturm
ed promisit: num vero in reditibus seu fructibus quos venditor
ex pecunia tam praesenti quam futura et particulariter exolveni
percipere valet;  ut ille quanquam obscurius et ita ut nisi
exompla calculi subjecti rem elucidassent, ob  nunquam sens
non facile sensum ita ab omni, specie veri alienum fuissem
divinaturus aut crediturue; loquitur
sn si hoc modo explicentur
verum non duo
 ut illi faciunt, non duae sunt
cenlentio, sed una eademque,ambae aeque absurdae
superest ut paucis attingam Icti abjectoris netodum Anonys mi
methotum, quae Rationes quas pinckerus affer ipsique
scabimi in responso afferunt, partim dgenerales sunt nec
hunc processum cacte
specialem pertinetit
venditopis ex carentia pecuniae esse nondum solutae esse considerant
dum ed id non debet computari de toto summ, aggregato
annuarum solationum nam sed de quolibet separatim qualibet
pecunia quovis anno caedua separatim nam separatim com
putsandum est, quid hodiet valeant 1000 post annum
quid 1000 solvenda post biennium cadua post biennium, quid
1og caedua sive solvenda post triennium et ita porro. Et c
in unum collectis
hiis praesentibus futurarum pecuniarum summis
vertas habebitur valor totius oblationis, qui nunquam absurdis
Rationes autem
consequentiis obnoxius deprehendetur
illae, quae non ad  modum computandi sed ad cau casus specialis
sconsiderationem, hum scilicet aequius ese pertinebant, cur aequius
esset audire dempronium offerrat 5050 Horenos, nempe 3000 statum
residuum intra 14 annos, aruris 15o onis annua praestatione 150
lite enat aqi caus in emtorem florenorum, quam Titium offerentem 8000 florends, 00 statim,
uut credibile sit post mortem ejusa
reliquum per Eg et  annos; non sunt contempendae, sed pertinent
ad arbitrium judicis formandum ex circumstantus, fieri enim potest ut aliqua
oblatio sit melior si get spectetur, at ex consideratione, casis singularis
a hu hetus datu deterio. ita licet verum sit cita si ritio venatur pm
(ubi 1000 solvit) restabu
composita ex partibus dequa
heterneis, de quarum
qua unaquaque diversum
statuendum e prout
e terminus dies  cujusue
qua Eadua erit, longe
domus sub hasta, pluribus creditoribus
satis ieri posse quam si audiatur
sempronius, verum cum polutio ejus
intertor in totannos differatur non
tantum resegmentum seu internsurium
dedlucendum est, sed etam consi-
Cerandum est periculum cui exponuum
creditores, multa enim durantibus 49
annis contingere possunt, quae cd
Suspicio fraundis, ne dilata in tam
lonsum temmu residni solutione, quae
quae periclitabuntur o insad ronsribut prio