# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/58157/text
# Catalogue record: 58157 — Leibniz an H. E. Kestner
# Incipit: Cum id agas ab annis compluribus
# Date: 1716-07-01
# Sender: Leibniz — Addressee: Kestner, H.E.
# Akademie-Ausgabe: AA II (assigned, not yet published)
# Other printings: Grua: Textes, 1948, S.695-698 (teilw.)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=58157&katnr=36856
# The Leibniz-Archiv's transcriptions of the letters of 1716 (pre-edition): https://www.gwlb.de/leibniz/digitale-ressourcen/repositorium-des-leibniz-archivs/laa-transkriptionen-1716
# Work: https://leibnizlegible.com/work/DE-611-HS-854978
# Title: LBr. 465 · Kestner, H.E.
# Folios: Bl. 63–64 (from the shelfmark LBr 465 Bl. 63-64): 4 pages, canvases 125–128, page ids DE-611-HS-854978:0125 to DE-611-HS-854978:0128
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=DE-611-HS-854978&page=125
# Lines: 244 recognised on 3 of 4 pages, mean confidence 0.92
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 63r — DE-611-HS-854978:0125
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 64v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-854978/jpgs/default/00000125.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
Domino Henrico Ernesto
Kestrero icto eximio
e
Qudefrictus Guilielimus Lerbuitius
Cum id agas ab annis compluribus ut
jurispunentia nostra emendetur, orheturque,
et nunc per omnes digestorum justimami
libros usum, et ut o appellas valorem,
divini illius operis ostendas; meum certe applarsum
habes dudumue publicum haud dubre habebis
opere loto absoluto. Ego semper
deget admiratus sum stripta veterum
jure consultorum sormonorum, quae curque nobis sive
in Dix si.5 illis, sive alibi velut ex ratum nanfragio
labilae pretiosae supersunt. Bourani in omni
genere doctiinae graecis cedunt, ab iis philosophiam,
Medicinam, studia mathematica mutuo sumsernti
de suo vix quicquam magni momenti adjecerunt.
etsi
In una jurisprudentia regnant hujus semina
etsi a Graecis acceperint, inde tamen hortum
excitarunt amplissimum pulcherrimumque, eaque
in vi una omnes populos, qua constet vicerunt
Excudant ali spirantia mollius era
Credo etiam vivos ducant de martrore vultusi
Iu regere imperio populos Romane memento
Hae libi erunt artes.
Addo ego post libros Mathenati
dixi sepuus post scripta Geometrarum,
mun extare, quod  vi ac subtilitate cam
Romanorum jure consultorum scriptis compariti
veten
possit = tantum nervi inest tandum protinditatis
materiae indi caeteris operis integri iudiciis demonstrationem remmatis
Et quemadmodum remotis titulis et
remina aliquod Geometrici Eccclidis aut
alicui
Archimedie aut Apollonio aegne discernas.
et ad autorem suum referas: adeo omnium
idem stylus videtur, tanquam ipsa Recta Ratio,
qu per horum virerum ora loqueretur; ita  jurisconsulti
etiam sibi gemelli sunt, ut subtatis judiciis,
Romani)
quibus senetia ant argmenta distinguuntur, iutu ee
+qootum fragmenta nobis
in pandectis fervala suat
+traductam

## Folio 63v — DE-611-HS-854978:0126
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 64r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-854978/jpgs/default/00000126.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
distinquere stylum aut loquentem vix possis
y
Nec uspiam juris naturalis praeclare
exculti uberiora vetigia deprehendas. Et ubi
ab eo recessum est, sive formularum ductus sive ex
majorum traditis, sive ob leges i
ecix ipsae consequentiae ex nova Hyporalsi
ad aeternis  rectae rationis dictaminibus
addita, miabili ingenio, nec minor firmitate
deducuntur. Nec tam saepe a ratione abitur
naturali abeunt quam vulgo videtur. Et quo (ut exemplum afferam) quo
 ex pacto nudo simpliciter actionem qumani
non concessere, plus rationis habet quam vulgt pas
eoritu eelligit, qui nunc iis percipitur,
qui juris naturalis consulti hademor ut a dineatu
ligari eis
inferea tamen
que phots
prmissio cum
etterin commobis
obligan, equod synallagina appallant, neque
Hominem istiiut
(cum nulla sub es vel supervenit sifficens
 ex animo.
is ese es
errore nasci debet
der
Oodsi sane
in prospittentis detrimentur vespromisum hab
ludificandi animo promisit, actione tenetur,
sed qualis est injuriat sed tali quae affine aliquid
habet cum actione injuriarum, qua nos a contentur
reros
ab iis viadicamus, qui tranquillitatem nostram non
tam nocendo quam aegre faciendo turbantsi non contemnendi animus sed
levitatis culpa in est, eg ejus qua nas ludficatus u in diam, disjuntiam qua vel rem
ju
consequatur, vel si id ninium sit
quod su inte qu ob pactus
immigutione patrimonii.
nobis illusit aliquis; scimus dari aliquam etiam
ex culpa actionem, etsi ea inferiorem quae ex dolo  conceditur
si nutlom inde damnum sensit
au
otaqe; qui alterius d promissis inaniter suspensus est
haebet actionem naturali ratione actionem noni qua simpliciter peta
iudibrio vindicet.
condicat quod sibi promissum est, sed qua se a
nomloe dequide minoribus  est ratio revissimum
1101
teus a judice ad promissa implenda adigatur hebuga ut promissum praestetur, vel
astoe jer suds esione safis factionis opis qubit
se res habet, cum promissum sine ina
rationis ex pert sine  magno damno promiffentis
ingeq
ut synallag matis propris
impleri d nequit, et t lucium e quo casu, qui totum
pelit etiam exceptione doli repelli poterit, cum exalterius
damino lucium quaerat. Hactenus ergo valebiteresis actio
ut sese ut obtineat non quantum mromissum est, sed quantum
sufficit ut nonsp haud impune illusus videatur
non tantum indempis
Haec sunt rectae rationis dictata, Romani autem jurc consulti
ut haec diseutienda minutius velut per aversionem deciterent,
noluere ex pacto actionem dari, nisi slennitate quadam vestoretur
aeterum ut exceptio ex pacto nudo daretur, magna etiam
certe actiones in rem
ne detrifidem habentes lae dantur
viis in dolo versari videntur
commodis favetur,
 el 
 vel levitate
et laesus non est, saltem
+ non tantum ab camno
quod interest sua saltem
certe ut de non praestitu
sibi satisfiat. Quod fiet
sibi praesrando qua interest
quod inde nontum nobi
tum etiam poenum d
agre factum uendo
u miue

## Folio 64r — DE-611-HS-854978:0127
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 63v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-854978/jpgs/default/00000127.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
Si dolo ejus vel cupatibi illusum sit, pro tujuria tantum
accipito, ut tranquidifati tuae satsfaction judicari possi
Manssestes vidles ergo eum qui solis verbis tenetur non debere
nisi quantum dne  magno incommotis
faceres Non eitantum qui doo alterius
sed et qui fua  ece itapimdentia inductus,
jura naturalia civiliaque recte succurrere debere
ne alius ejus egestate ongeatur ruina excretcat
sarce quotiescunue in cajuum species desce
aequitatem prodoctrina mea saturam videbis
Et petere ausim ut experiatur qui dissentit, ea
enim ratione optime contiovertia deprcorponetur
=vel temeratio
rntione constituerunt; ibi enim syn allagua
est in ad causa actionis cujus appendix
est in quam pactum subit; atque ut sic dicam
inde vestitur. Itaque ne rostio quidem
juae ferendum quae cum ita sint, ne nostro
quidem recepto jure simpliciter concedendum puto,
ut homines ex imprudenti promisso fortuns spolientur
et ut sic dicam de statu honesti civis in miseria
in miseram conditionem cum totius familiae suae mina
in miseriam dejiciantur; quod profecto)
aeternit aequitatis rationibus pognat; eaque nimiaforet
est poena peccantis, nimium praemium ingeniosioris vel fortunatioris
in pudentum spontionibus habemus F Ex.
qui alteriat
stultitia cin remisua
e Epusq eximupsenta
on negare me, aliquam esse pa
sed haec fusius diducere
sed hoc ebiter attingere attulu
hurjus loci non est, affigi tantum ut intelligatur
altiu haec penetrasse juris consultos veteris
Ronnae, quam illis nunc videtur qui passim
vulgo qui Neglecta Romana jurispradentia
naturatem se profitentur. Interea fateor
optandum esse, ut  veterum Legum corpus
mu apud us habeat, vim non Legis (centi
prolipae perturbate
sed ratidius, et ut Galli loquantur magni
doctoris; et ex illis aliisque monum patrii
etiam juris monumentis, usuque praesenti,
et sed inprimis ex m evidenti aequitate
n
sufficiens, conci autoritate publica
concinnetur; quo jus multitudine te multitudine et  insufficientia aegum
multitudine legum, varietae ut usum,
cont tubunalium, disceptat peritorum, obtenebratum
obscuratum, et ad m incertitudinem
redactum, in clara tandem lure collocetur
Huic operiCtur aliorumque egregiorum
nostr nuperique temporis jurisconsurtorum
labores praetudere et prodesse possunt itaque
ut in praeclaris coeptis pstrepe
pergas, magnopere hortor. Vale. Dabam
Hanovere. 1
une epficaciam sed non praecsi et in lnivers
valitigam  Valituram ad omne quod promisum
inductum est in pactu m
hoc firmabitur juris et aequata
demonstrabitur nudo consensur irvetraciabilem
vin nesse usque in hominum
Qui sive dolose sive temere pauiscitur, ex bolo vel
culpa tenetur in poenam, non ex re vel synallaumati
ynallagma enim abesse
si decepto inde incommodum natumest, dam sidnaia
promissi allqud I contrantilitatem
siam egit vel neglexit.
meaue
nisse. Itaque rerum naturam, ejusu simplici
ectionem admitto, pisi ex
re expletoriam, vel ex culpa poenalem
Neque ideo non mirifie
quibus fidei servatio
obo dicta supientum
umendatur. Sed nolo
quod bone hominum inventum est, in eorum
d cerataerapatmonium isenia
obscuritate imperfactione
peccabit, si solvenda quae
promisit, se suosque perditum tal
Habet vectorcur sibi illusum
queratur, sed iniquus est, si dignu satisfactione
contentus alterius ruinae insistat. Idem est in sponsio
ne cum certatur de rei dubiae fut mae praetentae
aut futurae veritate. Fingamus te certo scire
quid sit in re, me vero contradicentem tecum cer
sione ingentis summae, quae me destatu dejicere p
est poena quadam temeritas mea, sed non eousque ut evertar
solutione imperata. Quintupotius rigidior etactor
exceptione doli summovebere, quae vetat ne quis nimium
alterius damno locupletior fieri velit. Et quod in ludis
aut sponsionibus a judex decerneret, aut sapiens
legistator constitueret, etiam ad similia pacta, hanc
magis in re fundata porrigendum esse, rationis paritas
prudenti facile persocdebit. Nec ret Reipublicaetant
particulans, sed etiam universalis illius sub Rectore deo interest.
quis re sua male utatur, ne se suosque mergat. Itaque istud: imputet
sit quidem ex stricto sun
sibi, quod vulgo alligunt contra peccante
trand ex aequo bonoque e
is quod ex nudis verbis aptatur
Et jam olim ad olescens aliquid hujus rei intervidi in ara Methodo furispiudent
bare tranquillitatem. itaque hinc datur actio vel in promisum vel si id nimiumesti con
alis factione anim
dignam poenam fallentis, quae in remtuam cedat. Itaque actio vel rei persecutoria est se sed quae res eventures aequitate resolvitur in
tua, ut scilicet, si aliud damnum non feis, saltem tranquilitas tibi restituatur
aoenalem  Ab soluta ergo obligatio ex pacto nudo a Canonistis introducta pertinet ad jurisprudentiam, quam non inepte
et supterficiania quilsdam
gosic sentio: In fidem quam in si seruturusne dato. Tualter lucrum exsolis alteris verbit
erte e bepuseia
non alud ve
vocas Bapizantemu et a Naturalistis nostris hac quidem in re non optime passim paulo levo
dera ha  e  it quotiet ta alia rabion dibonet, ne lasitato, quea

## Folio 64v — DE-611-HS-854978:0128
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 63r); this page is its left half.
# No recognised text on this page (recognized).