# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/58794/text
# Catalogue record: 58794 — [Modalia et elementa juris naturalis: Modalia et elementa juris naturalis. Zweite Fassung]
# Incipit: Justitia est charitas recte ordinata, seu virtus servans rationem in
# Date: 1678
# Akademie-Ausgabe: AA VI,4 N. 492
# Other printings: -Grua: Textes, 1948, S. 604, 606; -Holz: Politische Schrifetn 2, 1967, S. 130-131
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=58794&katnr=53767%2Ftlw.
# AA VI,4: its series at Leibniz-Forschungsstelle Münster (online after accepting its terms): https://www.uni-muenster.de/Leibniz/seite5.html
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068398
# Title: Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 1
# Folios: Bl. 3–6 (from the shelfmark LH 2, 3, 1 Bl. 3-6 (Bl. 3-4) (auf Bl. 4)): 8 pages, canvases 5–12, page ids 00068398:0005 to 00068398:0012
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068398&page=5
# Lines: 247 recognised on 5 of 8 pages, mean confidence 0.94
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 3r — 00068398:0005
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068398/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
De his quae as ebita vel illicila
Nullum impossibile est debitum, seu ut
votgs cmmticut impuo ste lum pit
nec a prudent sien
et
Nam impossibile nullis poenis vel praemiis
procurari potest, adeoque (per defin.) nec
debitum est.
Omne necessarium est licitum, seu ut
enentissunum a ucuill abeoqee smittis
Nui necessarium nullo modo, ac proinde
nec praemiis et poenis impediri potest
ergo (per defin.) nec illicitum est
Nullum sine miseria impossibile est
debitum
i agentis
Nullum ex quo miseria necessario sequitur
sequitur, di debitum est, seu nemo miser
sse obligatur
agentis
Omne ex quo felicitas necessario set
sequitur licitum est, seu nemo felix esse
prohibetur
Hae duae propositiones eodem modo
demonstrantur. Debita enim aut illicita
ac praemiis poenisque procurari e aut impediri
possunt sed cum soria maximum, sit mato
Num et felicitas bononum (per definitiones boni
mali miferiae et felicitatis mecuo poenes
pramiisqus obtinebit, aut ut se
es, aut nolim felix esse in recte
ratiocinante, ergo minora bona malare
sunt quam ipsa praemia aut poena. Sed
felicitas et miseria sunt bonorum et
malorum maxima sunt, (ut consta
ex definitionibus) ergo nec miseria debita
es nec felicitas illicita est.
communis
Ex quo sequitur felicitas universalis, id
debitum est
communis
Ex quo sequitur miseria universalis id
illicitum est
Clitat
et malum ind
commubiis
ja inguli ad felicitatem  possunt praemiis poenisus
iri
potes
exa rece
neque enim meiuendum est se recte raliaciuantur
ut alterius majoris boni malive spe aut metu
etucantur ettem mosins  aoria
De absolute licitis aut ls
debitis dua Macor
 cers

## Folio 3v — 00068398:0006
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4r); this page is its left half.
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 4r — 00068398:0007
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 3v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068398/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
justitia est eharitas recte ordinata, seu
rationem
virtus servans mediveritatem in affectu hominis
Dadeoque bonum commune quaerit
vir bonus est qui justitia praeditus est adeoque quantumlicet salvasuo
erga hominem
bonum alienm aiamne inter, quaeris quantumlicet salvo suo.
Licitum est quicquid Comillenda non est.
factum
Omittendum est quicqvid modum publi in
quo doclto plus nuli quam boni se p
in societate secatorum est malum in societate sucietat
secuturum esse verisimilo est
factum.
Praestandum est, quo posito bdnum in in
societate semturum veris imile est
onum(malumve docietatia est
und. dittorentia inter suamu bonorum
malorumque sociorum
Bonum societatis est quod plus uni
bonum quam alteri malum est
Malum Societatis est, quod plus umi
malum quam alteri bonum est.
alicujus
Bonum cujusque est quod magis ad
laetitiam ejus quam tristitiam confert
Malum cu alicujus est, quod magis ad
tristitiam ejus quam laetitiam confert.
Felicitas (Miseria) est laetitia tristitia) durabulis
Debilum est Debitum est actio voluntaria
Debit Praemium est bonum privati a
voluntate societatis ob bonum Societatis
a voluntate privati
Poena est malum privati a voluntate
societatis ob malum societatis a voluntate
voluntote
devitum s bonum societatis a
privati
Devitam essecungurnamiis prudentiam ventis
voluntate privati quod poncuris poenit
si coustit,
sitapque tale esse debet ut pnaemiis poenisque
ober obtine procurari possit in recte ratiocinante
ratiocippante
contra prudentiam egene; itaque tale
voluntate privati, quod poenis impediri
esse debet, ut praemiis poenisque impedtiri
utat in tece nacerat

## Folio 4v — 00068398:0008
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 3r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068398/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Nclegen imseibela est debitum seu
ropossibilium nulla est obligatio
Nam quod impossibile nullis praemiis vel
poens procurari potest.
Omne necessarium est licitum seu Ne-
cessitas legem non habet.
nam necessarium nullo modo, ac proinde
nec praemiis vel poenis impediri potest
Contradictorium illiciti debituu est
Cari
inter ses
Uti se habent necessarium, contingens
impossibite, possibile, impossibile; ita
se habent debitum indebitum licitum
illicitum.
Est enim debitum nihil aliud quam necessarium
viro bono, et illicitum nihil aliud quam
impossibile Viro bono. Est autem vir
conus cujus charitas recte ordinata est
seu qui bonum commune quae am quaerit
quantum licet salvo suo. Hinc patet
omnia Theoremata de Modalibus
huc transferri ac totidem novas
propositiones circa justum et injustum
cunc enuntiari posse. Eadem theo
remata repeti possuunt, non tantum.
ratione viri boni, sed et ratione
viri prudentis.
Liberum est quod neque debitum neque illicitum est
Unumquoque praesumitur liberum.

## Folio 5r — 00068398:0009
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 6v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068398/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
de his quae per se debita ut et
illicita sunt
per accidens fieri potest, ut agenti necessarium vel impossibile sit, sive omnino, side ex copochesi
Omne molum bonum malumve societatis per se debitum
iniseriae aut a felicitatis suae, quibus casibus utique praennis poenisque in recte ratiocinante plocurari
vel illicitum est.
impeciriue non potest, per praecedentia.
i
mis
Ex quo sequitur matuumi
per se illicitum est
num
Ex quo sequitur felititas cujusquam id per
Nam (per definitiones bonorum malorumque societatii
bonumve
se debitum est
 Milum ejus qui in societare
est certum est banum per se malum
matnt
est societatis; et solvitas bonum.
per se inquam. Nam per accidens fieri
potest, ut alia felia alterius felicitate vel etiam hujus ipsius
alio
auto seria pomone cetu quo casa
quae oeximus cessant bono malove
comventetur majore compensetur,
quo casu non erit bonum malumve
_ societatis; vel ut ei a quo
exigitur agenti necessarium vel
impossibile sit vel omnino vel
ex hypothesi imiseriae, et felicitatis suae
quibus casibus etsi bonum societatis
tamen praemiis poenisque _ in recte intiorinante procurat
ti impedirique non potest
per praecedentia
Duicquid debitum vel illicitum esse probabilius
est, id pier se debitum vel illicitum est
Nam omne quod bonum esse malumve
esse probabilius est, id per se procurare.
vel impedire bonum est. idem est itaque
Perse inquam
de malo bonone societatii
fieri enim potest ut aiu minus quidem
sit verisimile sed majus tamen banum
malumve sit.
quities in sequentibus aliquid cum aliquid debilum
debitum vel illicitum dicemus, subintelligemus:
ver de, ust ano esparent
unum quodque praesumitur licitum
Unumquodius praesimitur indibitu
 sed

## Folio 5v — 00068398:0010
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 6r); this page is its left half.
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 6r — 00068398:0011
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 5v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068398/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
Decemparnetione bohsrce et
De his quae per variarum circum-
stantiarum concursus debita vel
illicita sunt
unique
Qaicquid est majus malum agentio,
acterius
atterus quam bonum agentis id illicitum
est
Est enim majus malum societatis per
def... t Ergo per prop... per
se illicitum est
Quiequid est majus bonum unius
quam malum alterius id debitum est
est enim majus bonum sacietatis
per def... Ergo per prop.. .. per se
debitum est
De Gradibus Debitorum et illicitorum
(illicita)
Debita sunt inter se in ratione bonorum
(malorum)
quae ex ipsis sequuntur: caeteris paribus
debita (illicita) sunt inter se in ratione
vers prbabilitatis qua bona (malave) ex ipsis
sequi ponuntur; caeteris paribus.
Debita illicita) sunt inter se ine
recippoca natione malirm (boni) quod
inde aeuvenit ad pentem. Caeteris paribus
Debita sillicita) sunt inter se in
composita ratione probubilitatis
vel malum ad matum-
et vereli magnitudinis et verisimili-
tudinis bonorum (matorum) quae
ex illis sequuntur
l
Si sit ut bonum ad bonum, ita reciproce
secutura
verisimilitudo ad verisimilitudinem, aeque facta ex quibus nas ponuntur aeque
debita vel aeque illicita sunt.
quniam bona malave aestimanda
sunt separatim tum ex magnitudine sua
suppcil nenicale: tum ex. probabilitate. pet praeced.
Et si aequalia sint erunt in ratione probabilitatis,
si aeque probabilia in ratione magnitudinis.
Et si inaequalia et inaequaliter probabilia
gnitudinis et probabilitatis, quaatio. Ratio autem ex rationibus reciproce aqualibus aequanuque
sint, erunt in ratione composita ma-
anosmantem j si sit a ad b. ut C ad d
dad a ad c erit ad ac factum ex productum ex
a in a aequale facto producto ex b in C
Ut si area una tigilo sit lungin ee duplo longiar
prior
quanto posteriore, omnto posterier est duplo
area enim sit ex ductu ut si areae Prioris longitudo a ut verbigratia  pedum
lation pudre amba erunt aquales
sit dupla longituden ipsius b. longitudinis areae posterioris, trim pedum
Et C latitudo areae posterioris, 4 pedum, sit dupla ipsius d la
tam
areae prioris 2 dedum, ent areae prioris
quam areae posterioris spatium
2 pedum quadratorum
composita, est est ratio

## Folio 6v — 00068398:0012
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 5r); this page is its left half.
# No recognised text on this page (recognized).