# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/58929/text
# Catalogue record: 58929 — Specimen calculi universalis
# Incipit: (1) Propositio universalis affirmativa, hoc loco a nobis
# Date: 1679
# Akademie-Ausgabe: AA VI,4 N. 069
# Other printings: -E1: Gerhardt, Philos. Schr. 7 (1890) 218-221 (1.Hälfte). -E2: Couturat, Opuscules, 1903, S.239-243 (2.Hälfte). -Übers.: -Schmidt, Fragmente, 1960, S.128-133.142-146. -Parkinson, Logical Papers, 1966, S.33-39 (engl.). -Shoitsu Sawaguchi, in: Kousakusha [Opera omnia] 1 (1988) S.115-126 (japan.) -J.Šebestík, G.W.Leibniz. O Reforme Vied. Bratislava [Preßburg] 1956, S.83-86 (slovak., tlw., nach E1). -nach Gerh. ital.: Mugnai 1973, S.53-59. -nach Gerh., ital.: Barone, 1968, 318-322. -nach Gerh., engl.: Loemker, 1.Aufl. (1956) Bd 1, S.370-380, 2.Aufl. (1969) S.240-246. -russ.: Leibniz, Werke in 4 Bänden, T. 3 (1984) S.560-563. -ital. (tlw.): Vignato Rizzo, 1972, S.133-138. -Leibniz: Trudy po filosofii nauki, Hrsg. G. G. Majorova, Moskau 2021, S. 119-122 (russ., 1. Hälfte)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=58929&katnr=53861
# AA VI,4: its series at Leibniz-Forschungsstelle Münster (online after accepting its terms): https://www.uni-muenster.de/Leibniz/seite5.html
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068646
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 7B, 2
# Folios: Bl. 10–13 (from the shelfmark LH 4, 7B, 2 Bl. 10-13): 8 pages, canvases 19–26, page ids 00068646:0019 to 00068646:0026
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068646&page=19
# Lines: 421 recognised on 7 of 8 pages, mean confidence 0.94
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 10r — 00068646:0019
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 11v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068646/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
Specimen Calculi universalis.
Propositio  universalis affirma
tiva; hoc loco a nobis sic exprimetur:
a est
sive
Comnis) homo est animal.
itaque semper intelligemus praefixum signum
universale..
Propositiones negativas,
et particulares et hypotheticas nunc non attingemus
2 Propositio per se notue vera
al
sive
ducts Ronto Kathontal
1
(Omac) animal rationale est animat.
ab est
sive
b
omne sanimal rationale est rationale
Sive omitendo b)
a est
sive
a
Omne) animul est animal.
Consequentia per se tuvera
si a est b, et b est C, Ergo a est C
Sive
Sisem fonoest aiml, C nim l es sissanta Ergo Ommis homo est sabstonti
(4) Hinc sequitur:
si a et bd et b est C, Ergo a est c.
COum) homo est animul rationale. (Chanc) animal est substantia
Ergo (omnis homo est substantia
Hoc ita demonstratur:
Si a est bd, Erx ex hypothesi; et bd est b
per num. 2. Ergo a est b per  num. 3.
Rursus si a est b (ut probavimus) et b est C
ex hypothesi,, Ergo a est C pes num. 3.
5 Propositio vera est, qua vel
parctra vl ex pen se vearis
ape consequentiaeum per seveharum
et de finitionum oritur uulet per se
vecis deductarum vritur
a
pt e 
 quae ex positis et per se veris per
consequentias oritur.
Nota: et si propositiones quaedam pro hominum
arbitrio assumantur, ut definitiones terminorum,
inde tamen oritur veritas minime arbitraria,
satem cum absenite rerum ex potieo istus desuntionibus
d s0
Ut calculi hujus natura intelligatur, notandum
est quicquid a nobis  enuntiatur
in quibusdam liferis id
posse etiam d a nobis pro arbitrio
assumtis enuntia r etiam in
quibusvis aliis litexis posse, vel ideo
quia
nihil referre
Notar heste, sire dils
ab sivel cditas cba. exmlieasa
hacoest Animale ntonate, sibechemo
Ht natiruala uemal

## Folio 10v — 00068646:0020
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 11r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068646/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
oriri conclusiones Sive, quod idem est.
connexio inter conclusiones sire theoremata, et
definitiones sive hypotheses arbitrarias
est absolute vera. Quemadmodum in numeris
apparet, quorum signa et periodiss decadicae
hominum voluntate constituta sunt, calculi tamen
oine sienficant absolutas veritates
nempe conclationem inter
os nexionem
quibus charaodere characteres assumtos,
formulas inde deductas, quibus et rerum
connexiones (quae characteribus quibuscunque assumtis
eaedem manent,) significantur. Utileautem
est ad scientias ita assumi characteres, ut
ex paucis assumtis multa du facile duci
possint, quod fit si simplisissimis et
 cogitandi elementis characteres
assignentur.
idnetquad e ultenus ch latitur
Idem est cum atio quod in alterius locum in omni propositione
substitur potest salua veritate
Exempli causa Trcangetum um.
eangela nilaterum ulique in tota geometria
substitui potest in locum triangulis
ubiq
si quid substitui salva veritate potest in
locum alterius, alterum vicissim ubique substitui
potest in locum ipsius Nam propositiones
Nam sint duo a et b, et possit b
ubique substitui in locum ipsius a, ajo vicissim
a ubique substitui posse in locum ipsius b. quod
Sic ostendo sit propositio b est c, vel
d est b, ajo in uss
ponamus non posse dici a est C et d est a,
ergo falsae erunt hae propositiones: Ergo
Saltem verae erunt hae duae propositiones:
falsum est a esse C, et a falsum est
d’esse a. jam pro a substitui potest b
ex hypothesi, ergo verae etiam erunt haeduae
propositiones: falsum est b esse C, et
falsum est d esse b d contra hypothesin has
enim assum simus ut veras.
Demonstratum
est ergo propositum idem aliter demonstrari potest.
adem sunt quorum unum in alterius locum
substitui potest, salva veritate ut Triangulum
et Trilaterum, Quadrangulum et quadrilaterum.
8) Si a est b et b est a, erunt a ut b idem
Si (omms) pius est felix, et somm felix est pius
erunt prus et felix idem id es ubique substitui
poterit pius in locum felicis, et felix in locum
pii salva veritate. Quod sic demonstro. Omnes
propositiones in quibus est a ad has duas
reduci possunt
Fverbi gratia quia ubique in locum triangulae
substitui potest Trihaterum, etiam cntra
ubique in locum trilatera poterit sulestitu
triangula

## Folio 11r — 00068646:0021
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 10v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068646/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
Omnes propositiones (Universales affirmativae
de quibus hoc loco agimus) in quas ingreditur
data
litera  ut a, possunt reduci
ad has formas: .
a est d
ab est ae
C est Da.
quamvis  enumerari videantur posse plures elli
nempe ea in univensm:
d.
a est
a est fg reducimo ad hanc, a est d. posito f9 esse d
a est  fhB reducitur ad hanc: a est d posito fhB esse d, seu hβ esse g. t fg essed
ete
ab est  ik. reducitur ad hanc: ab est e posito ik esse e.
est
est
etc
e.
ab
est int
est a
est a
besse lm, t ese
Reducitur ad hanc: ab est e posito heem et ik eve e
Nam si b est Im, t Ab tunc ab erit alm.
Reducitur ad hanc Ab est e. nam ik est e. et ab est alm
posito c esse up
redicitur ad hanc: C est a, q  
est ab (abc, et) Reducitur ad hanc 9 est a, quia ab est a.
est ab (abc et) reducitur ad hanc 9 est a. posito Ys esse, 9.
Reduitur ad hanc d est  posito d esse a. velad hanc a est C, posito d ese
d est a, quia at est a.
 aWX (et) Hae omnes exprionibus dupliciter reduci possunt; retinendo
ab est a
s est ..
a  F s etc)..
a vel in subjecto, vel in praedicato.
Omnes tamen ad tres supradictas reducuntur; modore notemus
vel
pro df dfg. bc.
unam ipsis qui cure plurium conjunctioni
aequalem, uti pro termino animal rationale,
compendii causa ponimus unum terminum,
homo. et pro ea composito ab  vel
abc in praedicato reperto posse substitui
simplicem terminum a. Nam si dicas:
C est ab, seu  homo est animal
rationalis utique etiam dicere potes c est a.
seu homo est anmal
secus est
tamen ins subjecto, nam etsi dicam
Omne animal rationale est homo, non tamen
possum dicere: omne animal est homo itaque
hanc propositionem. ab est C non possum
reducere ad simpliciorem in quam etiam
ingrediatur a. Caeseras possum, ut ex
dictis patet
posito
est at (aBex). Rcinium ad hanc a et d ps  at esse d vel ad hanc
est a
alga
oc
Si a est f, et f est a erunt a et f, idem
et  idem. seu alterum substitui poterit
in locum alterius. Quod sic demonstro. Ostendam primum
ex his semper f. possi substitui in locum ipsius indea
cumuses prceraero ma srpstiu
dn
alm

## Folio 11v — 00068646:0022
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 10r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068646/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
quas ingreditur a, reduci possunt ad tres scilicet
a est d. et ab est e. Et C est a. unde
ostendam has tres substitui posse:  est d, et fb est e,
et C est f. Nimirum quia f est a et a est d
etiam ferit d. item quia   f est a
etiam fb erit ab (per demonstrata in additionibus)
Jam ab est e ergo fb erit e. Denique quia
C est a et a est f etiam c erit f. Eodem
autem modo quo ostendimus F posse substitui
in locum a, etiam ostendetur a posse
substitui in locum fi quia dih nullam a an f. eligeremus in arbitrio fuit
ist Tum et quia supra num. 6. ostendimus
reciprocari substitutionem.
Exs est quod termino aliquo, ut a. vel b.
vel ab significatur
Si a est m dicitur. Nm m est a
si a est m dicitur esse unum m.
si a e a est m, et b est in dicitur:
a et b sunt duo m
Si a est M, dicitur
b est m
c
est m
est idem
et a. b. c sum idem non
sunt diversa
tunc In his propositionibus contentum dicitur
esse unum. quae non pos nec ex inde ficripotas  abc est n. Cimio tempe hoc inde fieri potest)
Si sint diversa dicetur esse plura m,
nempe aet b seu duo a et b et C seu tria
et ita porro
videtur contingit a. b. c. esse diversa, nec tamen
indeess esse plura n, et homo est animal ration le
est animal, nec tamen inde est necesse dari plura
animalia.An ergo sic melius.
S a est M, et b est m, idque epotets
equ et C est M etc. et quaelibet propositio
st
ex eo cclum probatii quia lest M continetur
in hac l est
Ut investigem quid sit unum et plura consideranda aliquis
sunt exempla. dicimus: Detrus est unus Apostolus. Vel Unus Apostolus est Petrus
il.
Paulus est unus Apostolus vel unus postolus est Paulus.
Petrus et paulus sunt plures ssuntur
si dicam eiatas Petrus est unus Apostolus
Paulus Discipulus qui Christum abnegavit est unus
Apostolus, non ideo hinc plures siunt Apostoli,
quia Petrus  discipulus qui chrictum abnegavit
u
i
est idem. Definitio ergo Hnius Apostoli vel
Unius A talis nascitur Hinc Si a est m et b est m
et a est b et b est a, tunc M est unum. Hinc si dicas a est m sequitur hinc esse unum m
(seu si aet b idem)
nam perinde est ac si dicas a est M. et b est n, supponendo
a et b osse idem.
Si a est M, et b est M, et neque a est b +en si aet b sunt disparata
neque b est a sunt plura M
Si a est M nog b est m, et a est b nec
tamen b est a incertum est an plura sint M
aIn unum. ex. gr. etrus est animal homo est anim al rationale
Sed hinc incertum an suit plura aminalia forte, enim nulus datur alius homo quam Adam.
rationalia)
 est
PCat
et a. h. C. d sunt
disparata.
erunt
um
uno verbo
quatuo
plura, m
si d est b tunc solum b

## Folio 12r — 00068646:0023
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 13v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068646/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Si a est B tunc Solum b erit a
seu si omnis homo est animal, Polum animal Haec ergo Sohius difinitio est
erit homo
Si solum B est a, tunc a erit b. 
anima selius efenitiocep.
Si solum a est b. et solum b est a, erunt
a et b idem. Nam si solum a est b tunc
best a. et, si solum D est a tunc a est b. per solius definitionem
Ergo si jam si b est a, et a est b. erunt
a et b idem; per supra demonstrata.
Termini aequivalentes sunt, quibus ris significatatur
un eaedem ut triangulum et trilaterum
lnle
 primitivus (derivativus) est cui nullus (Aliguis)
terminus simpr vl pumilivus est cui nutus na compos
compositus aequivalet, ut si Ponamus ipsi a aequivalere
bc, ipsique b aequivalere de, ipsi autem C nullum
calium aequivalere compositum erit a terminus cncpositus,
iemque b, sed C erit simplex Hoc illustrari
s potest exemplo numerorum primitivorum
itoe doea six ca cdodemaxi, cbestnar
site C blenie Catus
sit a tricenarius et b quindenarius et C binarius, et d ternarius, et e quinarius
patet a idem esse quod bc, seu
tricenario aequipellere quindenarium binarium:
et b idem esse quod de, seu quindenario aequivalere
ternarium quinarium Patet ipsi binario (generaliter
et absolute sumto) nullos alium aequivalese,, quemadmodum
nec ternario nec quinario. Adeoque binarium,
ternarium, quinarium, esse primitivos
Concrptas re
Terminus natura prior (posterior) est
qui prodit pro composito (simplicibus) substituendo
simplices (compositum). Sive quod idem est
natura prior prodit per analysin natura posterior
per synthesin: alter ex altero ita in exemplo
praecedente: Quiadenarius est natura) prior tricenario
item binarius etiam natura prior est tricenario
sed item himurius quindenarius etiam Et terminus hic. quindenarius binarius est natura prior hicenario
natura prim est tricenario Et ternarius est natura
prior quindenario pariter ac tricenario, itemque timo et ternarius quinarius lametsi enim
Quinarius
terminus
Quaeri potest an non Binarius Namcnsternarius quinarius, idem sit qudtricenarius
sit natura prior quindenario. _ Equidem secundum
definitionem quam dedi erit nec prior natura
nec posterior; qu quia alter
a alterum nihil non constituit, neque ex altero
per synthesin vel analysin eritur
Sed
Si sic definias: Naturca prior est Terminus
qui constat ex terminis se
derivatus
Terminus autem minus compositus est, qui paucioribus
simplicibus aequivalet primitivis aequivalet puoi his s te mgpositie sse ata suodtem
Nomen est terminus rem significans pro arbitrio assuntus. Attributum est terminus rem significans
qui probari debet, seu
Appellatio est....
qui proburi debet
Ita circulus nome est hujusmodi figurae nomin at figurar
esse, cnpoamnem este, copalisimum esse soperimetioum sunt atribula
Terminus simplex est in quo non nisi
est unus, ut a. Terminus compositus
est qui constat ex pluribus, ut ab.
alius tamen est terminus , tametsi
aequivalens

## Folio 12v — 00068646:0024
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 13r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068646/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
subjecti Ter
Attributum (est praedicatum in propositione
universali affirmativa ex. gr. Omnis tricenarius
 est binarius. Omnis
si justus, misericors, etc. Itaque binuriu est attributum tricenari, justum esse est abributum Dej
tricenarius est binarius quinarius. Deus est
at
Proprium est subjectum in propositione univer salis cnjus  rei ccui propium esse dicitur est pradicatum
men
fiomativa
affirmativa. Nam ut a est b, voco a proprium
Nam si omne a est b, utique solum b erit a, ut supra
seu nullum non -b erit a. Estque b ipsius a
proprium. Ita tricenarius solius binarii proprium
est, neque enim nisi binarius numerus poet (seu
per 2 divisibilis) tricenarius esse potest, ita DEuM
esse solius justi proprium, etsi enim non ommni justi
competat tamen soli justo competit. Ita ratio
est proprium animulium, solis enim malibs viventibus
viventium
Attributum proprium est quod ejusdem termini
competit
simu et subjectum est in una propositione affinativa,
et praedicatum in alia. _ Ut tricenarius et
quindenarius -binarius. Hinc Deus et omnipotens
Hini patet attributum peroprium sibi matuo
posse esse attribula et propria, cum scilicet utrumque
est Hinc patet attributum proprium idem esse
cum eo quod vulgo vocant defti proprietatem
recipiocam. adioque nomen rei et attributum proprium
rei esse terminos aequivalentes.
Definitio est teminus aequi valens natura prior
Definitum) est terminus aequivalens natura prior,
(posterior) Hoc modo potest definitum esse
terminus aliquis compositus. Ut sectio conica, est
comun linea communis superficiei coni et cuidam
pano
Sed si malimus definitionem non esse
nisi singulorum nominum, turae ita dicendum erit:
Definitio est terminus (definitum) est terminus
compositus (simplex) aequivalens cmpsito simplici
composito)
vel dinique posito omnem terminum
n simplicem esse nomen, erit Desiitio
definitio (definitum) attributum proprium sen
(nomen) aequinens nominis (attributi propri)
Sed re recte expensa aliter videtur res
explicanda: Nimirum
Definitio (Definitum seu Namen) est terminus
magis compositus, (simplex) propositionis reciprocae
ro arbitrio assumtae, ex termino simplici et composito
constantis. Itaque definitio est propositio cujus ratio
non redditur, sed quam compendii tantum causa adhibemus.
Est ergo definitio hypothesis quaedam, de cujus
veritate disputari non debet, sed tantum an
sit apta, clara, prudenter assumta.
Amio patet ex his definitum esse posse terminum
compositum, si definitio componatur ex definitionibus
partium ejus. Cum scilicet res non habet unum aliquod
nomen, ut sectio conica. Hinc patet nomen esse
posse terminum compositum Alitir autem
nomin
acujus ret ila est subjectum
+(est exdsinito iny patus hattra pnte

## Folio 13r — 00068646:0025
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 12v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068646/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
si definitum sit  terminus compositus definitio
propositio assumta
non est defitio propoita, sed demonstranda posito
scilicet pastes definiti habere suas sepanatas definitiones
quae utique simul sumtae definitioni definiti aequivatere
debent. Nisi forte consideremus difinitum velul
unum nomen licet non sit unum vocabulum
ut intervallum. Ubi valli et inter, ratio non habetur
ita Munimentum Regium sid est regutare justam
quandam habens magnitudinem, ubi vocabuli. Regium
non habetur ratio
Caeterum nobis q
qui cuilibet conceptui singulare, nomen dabimus e
non est opus his cautionibus Nam nobis omnis
sc teominus simple est nomen; Omnis definitio
recipucum arbotraum
est praedicatum nominis, unia
A
compositum ex quo alia demonstrantur Atque
ita mato quam arbitrartum, nam ut postea
dicam omnia ab arbitrio ad certas reges revocabo.
Der Terminum non intelligo nomen sed conceptum
seu id quod nomine significatur, possis et dicere
notionem, ideam

## Folio 13v — 00068646:0026
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 12r); this page is its left half.
# No recognised text on this page (recognized).