# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/59420/text
# Catalogue record: 59420 — Elementa Rationis
# Incipit: Si quid unquam sine justa reprehensione vanitatis ab hominibus promiss
# Date: 1686-10
# Akademie-Ausgabe: AA VI,4 N. 162
# Other printings: -E: Couturat, Opuscules, 1903, S.335-348. -Übers.: 1. Engelhardt. Schöpfer, Vernunft, 1951, S.183-204. 2. Goldenbaum, Ursula [Hrsg.], G. W. Leibniz: Philosophische Schriften und Briefe 1683-1687. Berlin: Akademie Verl., 1992. [dt.Übers.]. S.83-102. 3. Leinkauf, Thomas [Hrsg.], Leibniz. Ausgew. u. vorgestellt von T.L. München: Diederichs, 1996. (dt.) S.130-147. -Leibniz: Variaciones sobre la ciencia general. Textos, Hrsg. B. Orio de Miguel, Madrid 2021, S. 657-667 (span., teilw.)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=59420&katnr=53846
# AA VI,4: its series at Leibniz-Forschungsstelle Münster (online after accepting its terms): https://www.uni-muenster.de/Leibniz/seite5.html
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068650
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 7B, 6
# Folios: Bl. 3–8 (from the shelfmark LH 4, 7B, 6 Bl. 3-8): 12 pages, canvases 5–16, page ids 00068650:0005 to 00068650:0016
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068650&page=5
# Lines: 976 recognised on 11 of 12 pages, mean confidence 0.92
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 3r — 00068650:0005
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068650/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
Elementa Rationis
justa
sine reprchensione vanitatis
Si quid unquam ab hominibus promissum, productumve est
magnam
productum est, quod mognum hemms nonnon
scientricum taentum, sed et omnium vitae actuum
a ratione pendentium, in melius mutationem
ud
portendit; id undequopes sit
augeri vires nostras rationemque iterque
r viamque perficiende rationis aperiri posse
3 certe
posse; id unum Ego tate posissimum esse
quod divino beneficio nunc initia damus, tale asserere ausim
id certe cuis
dicere ausim,
damus; quo nisi sata obstant magnae non
scientiarum tantum, sed et omnium vita aliarum rerum humanarum 
hariorum
unde
actuu mutationes in melius, portenduntur
inveniretur quo dugeretur ususoculi, quod quo nullum
Fuit ea fe udaut
omnium utique organorum islcorporeorum nobis insitorum
nirisi
ad cognitionem rerum praestanti est
Sed quanto ratio, quae instrumentum est instuimentorum,
et ut ita dicam, oculus oculi, non oculo tantum, sed
et omni alteri instrumento naturali praestat,
tanto Telescopiis ac Microscopiis omnibus
june
excellentius est, hoc quod, delineamus organon
Nnin obsenro causa est, cur hactenus
ipsius rationis
solae Mathematicae  disciplinae
ad miraculum et invidiam usque exeultae ditataeque
sit excultae sint non tantum certitudine sed
et copia egregiarum veritatum; neque enim id
quos nihilo
ingentis Mathematicorum tribui potest,
aliis hominibus praestate, res ipsa ostenit cum
vagantur; sed naturae
objecti in quo ipsa veritas sine tabore ne sine
extra orbitas suns
sumtibus sine labore magno, sine sumtuosis
experimentis, ita ob ocules poni potest, ut
nulla dubitatio relinquatur, detegitque sese
quasi series quaedam, et ut ita dicam filum
cogitandi, quod et securos nos reddit circa inventa
praeterita, et viam indubitabelem ostendit
Hinc tatus Physicorum scopus est peter experimentas sine
ad futura. Hincu
Hinc Physicae Scientiae Perfectio sine
controversia in eo consistit, ut reducatur
ad Geometriam; detectis, quoad ejus fieri potest
nat panti naturae mechanismis, qui a partium
figuris, motibusque pendent; ipsa autem Geometria cum nonnihil adhuc
linearum scientiarum, cum et ipsa adhuc
perplexa sit, neque semper enim omnes lincarum figurarum
ex possunt, reducta est. ad analsim numerorum aestimationem
in charta ductis commode
a
calculum quendam
indeterminatorum
c incertorum
lineis
atumatio ane t. Ha at menum sq raraltendus ramorica
efficitur
aestimationem quo sigee
+magis magisu
a ratione peridentium
A

## Folio 3v — 00068650:0006
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068650/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
ac literis alphabeti numeros indeterminatos
designantibus, necabili cante varie combi-
corporum
natis ipsae figurae mirabili ratione expri
mantur, quod vulgo Anabyin speciosam. araceribus sive speciebus verum
pleuto
vocant. Ipsis autem numeris nihil est
parabilius faciliusque et quod magis sit in
humani ingenii potestate. licet Arithmetic enim
Numerorum perfecti ipa numerorum scientia
perfili le uita dem  majoremquendam
perfectionis gradum acceperit, charactico
acpere possit
Metaphysi magisque adhuc acceperit per Artem
combinatoriam, sive Speciosam generalem
cujus applicatione ad nuneros Analysis Mathematicorum
enum nunce hod nata est, attamen comprobationes
experimenta veritatis analyticae cujuscunque
semper numeris ordinariis institui possunt, usque
adeo ut a me excogitata sit ratio omnenon calculum Algebraicum
Calcclum Algebratum examinandi per abjectionem
e
novenarii aut similem ad instar calculi communis; acproinde
atque ita omnis veritas Mathematica pura,
per numeros a ratione transferri potest ad oculare
experimentum. Quod vere est demonstrare
Hoc vero beneficie perpetui per experimenta
exper examinis experimentatis, filumque
quasi sensibile imaginationis in labyrintho
cagitandi, quod quasi manibus oculis percipi
et quasi manibus palpari possit (quibus duobu rebus
mea sententia Mathematicarum incrementa
debentur) in aliis humanis tati criter ipdotita
hactenus defuit. Unde nec controversias liquido
satis
 finire, nec proinde ad ulteriora tuto
progredi fas suit, haesimusque in initiis
quibusdam, et a tot seculis casu magis
quam ratione profecimus, et nec ne nunc
quidem intata tanta luce seculi, et copia
experimentorum, et aggestis incumulum etiam
majorum cogpilioatu notitiis magnat
magnis admodum accessionibus felicitas nostra
adaucta est, ec satis videmur divinis beneficie
uti, quantum in nostra potestate est. Nagus idque
quas
nis
ipsis
quae jam novimus, caut quas certe per
primenti
saltem
rarios homines sparsa publica
autoritate facile in corpus humanae
sciputiae colligi possent amplissimum colligi liceret)
possient) adedatque adeo tra
volunta ab humana tantum Voluntate
peudent per consequentus du edusi posent  possent
tt
= aut potius
imutroque
genere
utraque;
in physicis difficilia, sumtudsa
fallacia sunt; in moralibus
peicue ambigua et
periculosa, in Metaphysicis aut
circa res incorporeas
o substantias (extra
nostram) in hac quidem
vita magnam partem
ne possibilia quidem solaque
divinae sidei gratia supplentur
desficurationis
quia patia
no non solo exper
non satispro
tigo
 sed
ei rationum neglectu

## Folio 4r — 00068650:0007
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 3v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068650/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
multa mira et magna, quibus non tantum
animi hominum perfici, et mores emendari 
respublicae reddi beatiores, sed
fieri beatior queat, cogni multaque mala
corpora nostra saborant eam
n
dndita (
t
profligari. con (aliqua
physica sive Medicin
ex
provisionali plerisque casibus suffectura
quidem
cum interea nescio qua ignavia, qua tamen
saepe nullo negotio miseriis nostris succurri
quae
posset. Dum interea nescio qua ignavia
torpemus, et inter medias undas siti perimus
et quea et saepe empirici alicuius felici
temeritati salutem debere cogimur; non
magis Medicinae, quam humani generis,  et
opprobiio, et si dicere licet, illorum inprimis, opprobrio, um quibu
qui cum naxime quibus cum satis vorium
opum  potentiae atque opum Taerit Deus ut
quibus humanam felicitatem pr adjuvares uet
 vel satis ingenii
possint, mabint  alia omnia agitale donec isi aliquando
comm
ex quidant. Petant a scientiis quas contemserunt t vel ueri tantum aut vardalis cansa coluerunt
si malis oppressi sera poenitentia frustra auxilia
Sed hiic quidem malis non nisi magndrur
magni principis excellent atque efficax in
apientia mederi potest. Nos ad ea redeamus
quae in privatorum sunt potestate Verum
Nos autem missis istis, vel potius Divinae
providentiae, et publicae potestati commendatis, 
ad ea redeamus, quae non tantum
optare possumus, sed et praestare speramus.
 seriae
Asseverari igitur potest praeter defectumTetam
to
voluntatis, qui non nisu r ab altiore (inseria incumbams
expeta
manu emend ariongoest quol i tellecti
e profidi
ab intellectus maxime remoris petendum
ds
quod non satis utimur finimur divina i
nos benignitate. Intellectum autem
noster nisi dina supena luce illustretur aut
tu
filo  quadam ariaduauntur quali
o
solae hactenus usae sunt. Mathematicae conf
in tenebrs ac varietate rerm  sine offensa
aile nisi casa progredi potest
Cogitandum igitur unice est, quantm
ratione organon, aliquod paretur menti
quale est dioptra loculo, funi mensori, pondus
ameplus A
 libra docimastae; numerus Mathematico
quo vel potius quale est Telescopium oculo
quo scilicet non tantum dirigamure, sed et ad inveniendum
dicando
promoveamur; quanquam in rutionis
negotio judicium e inventio a se invicem
pendent adion
pendent.
minum vitiae
qui unus sua autoritate
ad scientiarum perfectionem
intra paricos annitu
 prostare posset,
et honim
quod
viveati ono
quod alioqui si eo quo nunc
fur pergimus gradu vix
a multis seculis eerisere
and
in
lias fatutum esst
e
a
acru
labores
nostri non tam nobis, quam
posteritati presint, quibus
tamen jam tum frui possem
esi si satis animi consiliique
(statim
fluxae fidei est, et
experimentis recessit
ubi primum et isirietate perturtatur
un
et conjecturis fallacibus
opinioneque varda regitur.
ducit regitur
+ siquidem ad perfectionem aliquam
perducantm in utriusque interiora
penetretur,

## Folio 4v — 00068650:0008
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 3r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068650/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
soutu Equidem veteres prestitisse nonnihil in hoc genere
 negari non potest, jamque ante platonem fuit aliquis non sane contemnendus
uit aliquis dialector  usus, ut vel ex hujus dialogis
intelligi potest.  Aristoteles autem adjutus
er antiquiorum meditationibus primus quantum
constat Logicam ipsam in formam Mathematicae
cujusdam scientiae adornavit, ita ut demonstrationum
sit capax. Eoque nomine multum illi fator debere
genus humanum, quanquam ipse parum Logica extra
Logicam usus videatur, planeque ignoraverit,
quomodo eadem e, ad Metaphysicam, aliasque
ratiocinationes quascunque pro ab imaginatione
per se independentes characteristica quadam sive combinitoria quadam a
arte ita progredi liceret, ut vicariis characleribus, alphabetique literis  etram resa miteria
imaginationi ad numerorum atque algebrae instar
s subjici possint. Quod arcanum nn fallor
in haec tempora servatum, nunc primum
porro etiam hoc negari non potest, si homines
prodit
in ratiocinatdo pariter ac disputandom in exorabili
quadam atque in defessa severitate uterentur formis logicorum uterentur
forma Logica ninilque aessum e nihil
pro r assumendo, quod non vel experientia
vel ordinatis rite sull s esset argumentis
venitatem, saltem evitare errorem in ratiocinatione e vera deprehendere non
esset comprobatum; posse eos si non invenire
multa etiam inventuros esse
esse, quae nunc dabia habentur.
x demonstraturos
Sed canteo
ille argument audi rigor priesqua, quod eo more quoin
perhalis vereatus sun et isperabile taedium
 aue in superabile taedium prolixitatis
et eoecsmorum si quis eo more utatur qui in
videmus plerisque hominibus vix satis ad meditandum
Scholis receptus est, uti velit in intaocinatione
ongu
latiogum
obv
a
aliqua 
aetenque minus, abi  prodixitas et difficultas conjungerentur
lui accesit sasa
an
patten actunt est enim
Auxitque malum falsa persuasio, quod reditum est
nullam argumentationtm formam formaen
asi severius agas, probari posse, quae non
pueriles deschola formulas sequatur barbaraqu et
baroco sapiat. Mihi vero omne argumentum
omnis ratio cinatio quae vi formae concludit,
hoc est quae semper srecessura est, substitutis in praesentis
in praecedentis exempli locum exemplis aliis
quibuscunque; rectam formam habere videtur.
demonstrationes demonstrationes
Tende non caulum ituta scenitu sifficientem habat,
suam quandam 
et usque communi multo plures 
sed et inounjontionet ccurato que
philosaphi videtur.  ausimque dicere, complures
fiunt demosaut
neque enim transpositio enuntiationum, essentialem
oratoribus, quibus nihi
siiiformam immutat, et fraudi esse non potest
nequit dicenti, quod aridum et exangue per se Ratiociitionis
sceletom, quasi carne et tendinibus ad gratam
persuasionis efficaciam vestivit. Denique mihi omnis ut Maxime
ime autem in illis argu mentationibus vis
quae quasi caeremoniis quibusdam ac
solenpitatibus, ob hoc ipsum astrictae sunt, ne vagari animus 
ognit Cale Arit Emeticotam
formae vomitas agnoscenda est
ales non tantum in coame quod non tantum fit in scholae formalis
Geo metraorum demonstratienreus, sed et in calculo Arichmelicorum, in procissu judicialinite
ilenes
crcatorum se cundum propriam
ibus procuratorum fis
conctituto, in rationienstitutis, eao foremu  
 vel exmplu sa fateor
et rem momilem
 semper
etub
valenta
nt cavere ne fasadicant
+plus difficultatis habet
quam auis putet, praesertim
crgissi
3b ambiguitates verborum
 quibus homines utuntur
auxilio quarum tota
fere vis logica est
+ qui omnia syllogismis triterminis
metientes, noi lengas argu-
humani
seum
ecartificio
lu
itu
cultis
linguis lisus pot
tmira quaedam
dicendi rotunditate connecti aeque
in pauca colligi non salis animad
vertunt; praesertim ubi
ubi commoda et incommoda ectum
proponuntur
Vex exhibere et
imo nec tantum in
bula exh
lculo aestimar
licet Blitet,
etenca dere
ilit  habextts intum
fa
ac titubare posset,
smilibus liar in is
snsti

## Folio 5r — 00068650:0009
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 6v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068650/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
generales
quas n sine leges mentis dationis
nunc agito, excogitare formulas quibus omne
ratiocinationis genus astringi
possit, perinde ac si calculo aritumetico uteremur,
aut tabula quadam oestimatoria, veritatem quasi
in bilance expenderemus. ut pariter scholasticarum distinctionum 
trica et popularis sermonis ambiguitates evitenr,
quale, quid soles hactenus Mathematicos assecutos
constat. Equidem non ignoro multa sab aliquot
inter Scholasticos johannem Suisset, qui dictus
est calculator co tentasse aliquid ciram
pera pretium tamen Equidem
motum qualitutespria llogica fecit Anstateles,
in aliis quoque scientiist ss ab imaginatione
cnfuere, qui quod ungi
abstractis mathematicorum exemplo tentarent.
Et ut velees stoicos taceam, reperiuntur aliaque apud
ipsos scholasticos vi es superiorum seculorum quae
in hunc censum et jurisconsultos veleres qui fere
Atricam sectam quoum relioia ad mirabiles in
digostis extant Suspicor nonnulla ejus generis
extitisse apud stoicos quotum labores interciderunt
certe jrecjurisconsulti
veteres (qui Atricam sectam fere amplectebantur)
quorum adimiabiles in digestis extant reliquia
isectam fere sequebantur jurisconsulti
veteres, quorum admirabiles in digestis extant reliquia
im Romani
Quicorum
de quibus ita sentio nullos extare scrbptores, qui sit
ordine claritates concludendi nervosa efficacia magis)
ad accedant, ad nim et brevitatem, Guometrarum
ad vim laudemque Geometrarum. Adeo sibi simili
ubique tenore ingrediuntur, ut quemadmodum Euclidem
ab Apollonio, ita Ulpianum a papiniano
Jamque inimitabilis est ille
 cujacius qui totam
vix
in maximam vitae partem in eorum expositione
simplicitatis judiciique colorut ipse
uti ad eorum exemplum consultationes
in exemplum suas quasdam consultationes
consumserati
composuisset  longe dispar apparuerito
cum s ad etiu
Reperiuntur e hujus generis etiam apud
aliqua
Scholasticos superiorum seculorum, ne quem sua merita
xime
laude defraudemus. Fuit enim aliquis Johannes
circa
motus et qualitateem intensiones in media regione
metaphysicorum Mathematicum sine exemplo agere
coepit. Hunc mihi videre non contigit. Vidi tamen
quorundam ejus sectatorum scripta unde agnosco,
si ingenio eorum hominum ac bonae voluntati,
lumen Mathematicorum quod nunc  accensum:
est, accessisset, potuisse ab illis nostros labores
praeveniri. Sed istam bonam fruigem spinae innumerabiles
in eodem agro enatae oppresserunt certe occultaunt.
Theologis
fqd dum
Nam alioqui tantum abest ut
philosophisque scholasticis evab ignaris solet,
ad
detraham, ut contra subtilitatem earum admiret,
agnoseamque lubens innumera apud eos extare solida et
uri
praclara, et demonstrationum capacia quae a barburie
_ obscuritate ab horrida illa et spinosa. obs curitate purgata
ut solum transferri et mitescer quemadmodum
sy vestrrs artores cutara in tescere possint. queant
magno cum fructu in
quanquam panci
 quorum labores interciderunt
aequabicitate
constantia, formalla
lr jurisconsulti accedant
edium
= caeterisue orationi
ratio cinatricis virtulibus
=quae sita nimis arte,
caeterum innumera sunt in digestis
quoe ex certis quibusdam hypothesibus
ut ad
ita firmiter concluduntur
demonstrationem non nisi nomen
de esse videatur. Ut tamen
prorsus sese formarent ad illam
normam ab istis srit
temporibus
expe
homu
ri
nibulomartito  potuit. Aliter
ad vugdesiderarique
enim populo, aliter sapientibus
scibitur scribunt etiam sapientes.

## Folio 5v — 00068650:0010
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 6r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068650/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
Restamratis bonis literis, ac restituta dicendi
ratione, quod superioris maxime seculi beneficium
id potissimum nostrio
est, nostro servaverant fata, ut quod dixi
Lumen Matheseos pst tanti temporis Eclipsin
rursus effulgeret, detectis, quod caput esteipsis Archimedeis per indivisibilia et infinita
inveniendi artificis, analysius illa a veteribus st partim studiose
occultata, partim non salis explorata. cujus initia
Viitae cujus quam vietae debemus, qua qua tota
Geometria ad Arithmeticam reducitur. sed accessit
aliud majus nempe initia quaedam physicae ad
Geometriam redocandae, quorum specimina dedere
 quandam subrimiorem
Galils primifomnium Galilaeus et Keplerus dede
et Cilbertus dedere quibus Harvaeum mechanica, 
tatque in unum systema
circulationis lege rgerata merito jungas. Hes inter se copulatis in systematis formamadornatis
praeclara addidit Cartesius, cui si digtior vita
continisset dinturnior vita contigisset, fortasse
nobis ille haud dubie ille nobit aliquando veritates dedisset,
solidas et invita profuturas nec tantum l insuis,
et scitu dignissimas atque in exemplum
usutilitatis proatque ingenis profuturas
omas e asummo fecerat , de incertitudine milit dicam,s
hypotheses utunque ingeniesas
Heriles dedisset, quibus nollem ingeniosos homines
hodie multos q velut insenescere, neglecto progressu
cientarum tanquam ad scopulos sirenum, fere aut
et  ex quod
caeren
atque excantata Magarum aman palatia (quemadmodum
ut peripateticises lujudam Maga
peripateticis apud suum Aristotelem contigit, neglecto
progressu scientiarum. non eragis enim in usu
eut de incertitudine nihil dicam;
concretione imaginum
abstractas a materia formas notiones
usus Matheseos in his rebus, quatenus sut sectabiles, oculis a surpari possunt,
Verum quemadmodum pulchre procedit
materia illa
e non subjiciuntur minus feliciter hactenus slaboratum este
feliciter hactenus. a vero sciendum est, omnium esse quibus umna ratio occu patur esse potissimas
ita in  quae imaginationi per
e
potissima, quibus humana ratio occupatur, et quibus iisque contineri
continentur principia vinculaque  rerum imaginabilium
cognitionis humana. in ultima certe
ni analysi deprehenditur, non physicamqi
exia hicosplis plane lagimius
et velut animam
principiis Metaphysicis carere non posseodtamen n
ipsis primis Mechanicae Legibus praeter Geometriam
Mechanicam reduci possit debeatre
aliquid Metaphysictem, circa
Tempus. ax
et numeros, inescepotentia
causam effectum mutationem
similitudinem et determinationem, per quae transitus datur
a rebus mathematicis, ad substantias reales
Quod illor in illorum gratiam annotare operae pretium est,
int
a lic
qui laudabili pietatis felo, verentur
substantiae incorporales eliminentur. Illud enim
deprehendi, posse quidem certis quibusdam naturae 
motuum legibus positis incuo Merito igitur inculcandum est
etsi omnia physica reduci possint ad Mechanicem, ipsa
tamen principia Mechanices interiora se sine prin-
cipiis Metaphysicis, ac Substantiis partium expertibus
expediri nullo modo posse ac proinde licet sine formis
llis substantialibus vel accidentalibus particularia naturae
phaenomena explicari possint debeantque, eaque in re maxime superioribus
iq contenti
de physicam
quod generatibus illis
vphulm tamen ipsa sine istis
generalum ver omnino imperfecta, esse, rerumque arcana
praeclare suo
efficio functirem
qrincipia cognasei non posses res issa ostendet
ptarem
=quae Metaphysicam
Geometrarum appellare
possis,  et quae si quid
judico plerisque alius
veterum praeter Archimediam
fuere ignota; productaque
samil Analysi ulla calculi
speciosi
imo in his potissimum corsistere
andum p paeclare animadver
terunt plato et Aristoteles, secus
quam Atomicarum scholae videtur
cira aam, effectu, potentiam
= legesque primas
H minusque ea in re ineptire scholasticos,
quam dhodie maltis videtur

## Folio 6r — 00068650:0011
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 5v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068650/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
praterea in ipsa seometria, imo et in specioso
niro insigra
Mathematuorum calcula, multa compendio
inveniri possunt xMetaphysicis
notionibus circa simile et determinatum quae ex sola
et conq
e aequa
notione totius et partig vix permultas ambages
eglect
communiter eruunt Geometrae. Sed haec non miror
quia nemo adhuc veram et usui generalissimo applicabilem
Similitudinis definitionem dedit, quade nos produxinus
deformulis  et charaerum combinatione, non minus quam illa vulgo recepta de aequali
Scientia enim de simili dillimili, si in universum sa
in universum tam late fusa est, ut non per Mathesin
tantum, sed eb omnes subjectas imagination artes
segnet (in quibus ne satis quidem animadversa
est hactenus, etsi ipsa analosis Mathematicorum Algebra
omnem suam ab ea praestantiam mutuetur) sed
et viam praebeat, qua caetera imaginationi subjici
et sensibiliter exprimi possint quae ab imaginationis
jurisdictione exenta videntur, quemadmodum
 letique enim multo maxima
ex nostris patebit
pars cogitationum humanarum circa ea versatur, quae
nullo modo vel exhiberi modulis corporeis, vel pingi
delineari figuris possint; Hostysphica eneme erpliorum
et Mexi Unde Hieroglyphica Aegyatiorum, et Figurae imaguncula
conctar
Mexicanorum, fere metaphoris nituntur, et memoriam
potius quam rationem juvare possunt. Ita Deum,
et Mentes, et quaecunque ad intellectum voluntatemque
pertinent, ettmincis vitia affectusque et viritates.
etiam corporeas plerasus
nium potentiam actionet ipsum motum
ac vitia, ac qualitates
paxia
nulla imaginationet consequi licet,  effectum n
omnes, sed maxi
enum res imaginabiles exerceant. Jam veroi communes
illae notiones jam vero communes illae notiones
uerius ejusdem
Entis, substantiae, possibilis, cansae Ei
Necessarii, Causo, Ejsdem et diversi causae ordinis,
et rectus, prioris, prioris et serio du rationis.
quod reale est in rebus, quemadmo veridet Boni Unius, veri, pni intelligi mente
possunt, oculis cerni non possuntdq demadmodum
nec volums ti et dolor veri et Falsi, boni et
o
mali voluoratis et jti et 4. volustatis
et doloris justi et injusti utilis et tamnosi.
His tamen constat omnis raticinatio nostra, et ad tertiam
et deceam quatque vocem non Theologi tantum et sensus corporeos
Phitosophi sed et politici ac Medici vocenali  aliquid transcendens 
n transcende ter ingerere connatu et metasysicum
angerere coguntur,Hic ergo A nalysis quoe dam notionum desideratur
defieratur hic demonstrationes desiderantur
Fuere auteme nostro imprimis seculo
qui rem tantamtaggressi sunt, passimque circa
Deum et inprmis Mentem, et hisconneca
deminctra su demonstrationes pollicerintam solenne nune
factum est philosophis quam quadratulam circuli Guometris teitare Geometris
et motum perennem artificibus rente
operare mos est. Sed neque negari negari debet
ingens operae phetium fecisse complures,p
ex etsi rem
meditando fuisse grogressos
plane consecutum quenquam dicere non ausim
Neque id  same facile fuit sperari potut facile
fieri poterat ante illud subsidium quod menti nunc
umrel guien corntre  correpo
admagniludinem
dimbagiosa situs revocat
caleuli causai ad calcutomue et aursus deinde e
morgiitudinis ad
 restitutio
situs per chavacti
mnonstrunctions
r
aum constrnctiones per calreprae sentem
set ti
tantum
ipcicati
tribus Geome
one Geocenta
amaximum finctum  
unde novim quoddam Analyseos Mathema
ticae genus excogitari posse video a vietaea
toto coelo diversum, qua 
revocatione ad in
centnturin
esi
 de
e
du
penori
et inaequali per demonstrationes
tradi potest, et
tum
aliqua ex parte

## Folio 6v — 00068650:0012
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 5r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068650/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
a rogatui vel potius importunitati amicorum
hoc tandem dare coactus est, ut suas meditationes
Geometrica forma exhibenet sed nuspiam magis
undum latus detexit. Hobbint poterat e facere
operae pretium, nisi praevulganbus praejudiciis alia
pejora substituisset, nullas scilicet substantias
esse  corporeas, veritatem omnem esse arbitrariam
et pondere a nominibus imposititiis. omnem omne
juris pringii ac societatis principium esse
mutuum metum? praeterquam quod miros et
taceam
vix in tali viro credendos circa Geometrica errores
adisit defendit. Novi Multos alios demonstrutores.
praetereo, sed  qui plerumque ita sibi indulgent plurimum
ubiqe t Geometrarum formam simulant potius
quam quam habent. Unum novissimum autorem
non contemnendi quidem ueni sed tamen longe
tortu hainie infelicis ingenri praeterire non
possum qui nobis cujus opus posshumum de DEo
multa mnira parud et non pauca habet de DEo
et mente paradoxa, nihil minus quam vera et
demonstrata. Exempli causa solum Deum esse
substantiam, caetera omnia esse modos  et ut itadicam
accidentia sige affectiones Dei, quemadmodum rotunditas,magnitudo
oia affirmatio, dubitatio, 3c. sunt modi
onigantis
Mentem nihil aliud esse quam ideam vel si mavis figuram
abstractam hujus corporis, ut s cubus Geometricus est
forma cubi corporei, et it in
geu formam mechanicam
utem si Diis placet immortatem
u nemo nescit figuras ipsas abstractas figuras
de
iisas Geometricas abstructas esse aetermas interitus
illo aut beatae Et tamen ille de bealitudine nostra mentis et emendatione
expertes licet corpora dissolvantur. Quasi vero figurae
et perfectione multis disserere audet, quasi figurae illae et
sideae abstinctae meliores reddi, et agere pative
aut quasi magno, ipsius idea idea infersit e utrum Geometricae intersit, utrum
possint et ad nos pertineant, vel nos ad illus
ut quod nuper hoccorpus in ipsam inciderit, vel corporis
corporis quae fuerat figura ejus si nibil alcud in ipso
quam extensio est, quonam fierit i dissoluti ae jam amplius existentis referat
quaenam ejus fuerit figura novissima. Habet
ta ita nihil est tam absurdum, quod non lolem asat tat sede
et genno seculi
id locamus demonstrare et
dem hodie demonstrari hodic jactetur ab aliquo phitosophorum, si quidem tas profanationes
non demonstrare nunc polliceatur alique
hon asseratur, i
Et tamen hi ipsi autores habent subinde multa praeclara
passim interspersa, quibus apud incantum lectorem et
paradoxorum amantem pretium conciliant mercibus malis
ra
esiea is vem drvoistati
aliquod proferriEipiricum set palpabile, et quasi Mechanicum
quo trrefinu
quo discernius verum e a falso et certum aliquid etiam
in scientiis etiam ab imaginatione separatis
constitui possit, quo luxuria illa pe ingeniorum
periculosissima cverceatur tandemque coercendae
tanti nominis ferimus: nam
natum u
uniu irrefragatibus arga
licentiae cuxuriantium ingenrama Mera enim et indigna
Indigna enim res ab aliquot annorum millibus quibus
floret philosophia adhuc in principiis haereri, nihilque constitutum
in nihitus haberi seturum et firmume sver
movis sectis Unde aliae post alias sectae in pretio sunt, quae priorum placita delent
brevioris longiorisve regni, pro temporum genio
autorumque fortuna opinionumque fortuna; pillo
nullo interim  exiguo incrinterim incremento
scientiae , majoreque hrumani generis damno quam
fructui dum praestantissima ingenia datulu sibi tempus
quo nihil est pretiosius quo expugnare naturae latebras possent.
uta an aor
et ambition
vorsquam proseriar
nihul frenare potes
=quanquam interea pulcherrima ab
ipso etiam in hoc algumento observata
esse negari uda possit
allaqu non meliora
olim quidem parce et severe
demonstrandi aippellatione philo-
sophi utebantur nunc vereor
ne prostitur audacia peris
promiscum hac audacia isi
hac eh certe
provubilisque screaliae discrimi–
titulus
raturibus praescribentus

## Folio 7r — 00068650:0013
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 8v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068650/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
i omnes e illis egertit qantesesi
Porro cum eos prrduperita
in saloso
dium
unm num damen inter omnes philosophos
unt ag 2
sactenus
Juachimo Jungiutis Lubecensi  quem eo minus praeterine debeo, quod
singulare aliquid molitum praeterire non possum
praosertiu quod non pro merito hosci viteam. E m num st ssorum abiit tont
arimadverto
Hfic certe s cogitata perfecisset, daturus erat
mnete, aliquoast
erem
nobis exat e
rat demonstratricem
dose
demonstrasam. Mirabili enim arte reso
industria et studio  in notionum varietates
inquisierat, et argumen tationem enea
fere
analysin longe a vulgari diversum a vulgari abiomnipena taptum lileratura
diversam instituerat et erat praeterea instructus non docina tantum sed
ab interiore mathesi  et experimentis, prop
atq
ps locoram captum
in quae inciderat sorte nascendius vivendique. Venim ille pr infeliciex
ultra illorum temporum, at
terpet luctandum cum larvis fuit, hoc est cum
frcis quibusdam inanibus vphilosophorum
devartu quas passim egregie profligabat. Sed
Quod si in ea tempora incidisset, quibus jam trimpum dissipabantur
agebat discusse erant tenebrae, ricuissetque illi
 totam in resipsas industriam convertere, plurimum
haud dubic scientiarum ponveria protulisset.
jam enim senex erat et viribus fractus, quando
Galilaei et Cartesii Scripta in Germania increbescebant
dum
a
Mihi ad huc puero, nec eisi iter valuaris
Logiae placita noscenti+ nescio quo institictu
subnata cogitatio est, non tantum omnes posse
excogitari analysui quandam notionum per quam
veritatem quasi numeris astimare liceret
unde veritas quasi numeris aestimari unde
unde combinatione quadam exurgere omnes
veritates, et quasi numeris aestimari possent.
ita enim mecum rect ex vulgari doctria
Pucundum est vel nunc
meminisse quibus argumentis ad tantae rei suspicionem
praediramentoru x tercinabar
venerim. Discentibus cogicam peres moserat adolescentibus
mos erat perinissum erat Discenti logicam ac praedicamenta
hoc est terminorum incomplexorum coordinationem
intuenti (qua sane delectabar mivifice) subit in mentem venis qualemcunque
cogitatio _ debere alia  nova adhuc a (ut etum
debere  nova a Logicis excogitari praedicamenta
terminorum complexorum; in quibus propositiones
perinde coordinarentur ad constituendos syllogismos
quemadmodum termini incomplexi int terminis
in praedicamentis vulgaribus coordinantur ad
constituendas praedicatiores seu propositiones.
scilicet neque per somnium tunc cogitabam, hoc
ipsum esse Apodixes continuas condere, quemadmodum
faciunt Mathematici, qui propositiones ita
derivibat disponunt, quemadmodum una ex
alia t perpetua serie derivatur. Cum vero
viderem non posse rite constitui Ubi ergo primum
adolescenti pro more scholarum objectiones proponere
permissum suit, ingerebam eno dubitationem meam,
cum vero non salisfacerent praeceptores, neque rationem
peddere viderentur, cur magis connexiones incomplexorum
quam conn
ipsaq coex naturalis veritatum jamtum maximi
momenti mihi videratur coepi ipse de re
cogitare acrius. Sed mox animadverti, ii vellem
p adet pupaturo aite a pupitenum vere
s
inventa in Mechani
eju
hodie
eit et Geometria, complmaque observata circa natur
di dignissima
m
nimisdiu
raeterea sequebatur commune argumentardi
pitum, in quo
em demonstrandi sine ab tadioso
vid licet
Tlabore ten
Matheseos
expertique Germatinae
adhuc receptum
Futcunque pmerilibus
in ipsis
omniumque rerum cogitabilium

## Folio 7v — 00068650:0014
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 8r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068650/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 121 lines, status machine
reliaquens.
recte condendas, melius disponi debere notiones
ipsas seu terminos incomplexos, atque adeo praedicumenta
Vulgaria prorsus esse reformanda. Videbam
enim eaudin recta dispositione
Syllogismo nullo negotio exurgere ipsum syllogismum;
receptens
Cum vero pradicamenta gtamini facilitatem
hanc non darent, omnigenos syllogismos sola inea
veritates que perinde
combinatione eruendi, atque
atque optabam inveniendius jam videbam judicatu
facile erat alia plane opus est
p
metem notiones fe
ecte resolute
cur heumer
aberentur
atque ordinata
sentari, ac pror
notionum. Quterea partatim aliquem gustumfiend posse videbam, tractatate quantum
culando examina
quod meam curiositatem adhuc magis accendit;
matheseos habe interea curriculum studiorum a patione pendent
de more solito absolventum etat, cundumque per
in isgridentia tractanda
absolventium erat et
ete
peregrinationes al negotia supervenerun
quibus quae me i respi sed et ex cognitientem
Mallius quae distravere divertere animum
potuerunt; evellere illam primae adolescentia
meditationem non potuerunt. ub subinde
negoti
enim illuc respiciebat animus superiore quodam
ut reor instinctu impulsus, ipsaque incensus praestantia
rei, quae ma et manifesta rongis magisque possibilitate
quae magis magisque quorum utrumque Manis magisqindees tanto magis
apparebat, quanto longius in rerum cognitione proficiebam
progrediebar. praset cu Itaque jum vigintiabhinc
annis specimina a me data sunt prs
quidem sed schediasmatibus quibusdam ejusre
invenilia
ta  editis ejus nei a me
publice injecta mentio est. Sed postea interior
Matheseos cognitio in peregrinationibus accessit
auctis praesidiu inventaque mea nonnulla cum applansu
summorum ingeniorum recepta sunt. a
et tempus quod huic uni institato sati prope soli satis diuternum deberi apparebat
diuturnum debetio vifebutur, desessent deesse
Tandem me aliquandiu vim mili ipsi vel
videt viderentur
osTaudem brevitatem vito cogituns, et mecum
indignum imo inexcusabile judicani si tanto rei omnis
mentio atque suspicio mea procrastinatione periret, idqu
in cogitando felicitas quaedam
primaque semina paeclaraum meditationem fere casui
est enim quodinrum
hoc est divinae cuidam suggestioni debentur, nec
et quominus videbam
capi ab aliis ea quae subinde in hanc rem diserebam, quod
forte facile satis apparet fore
nullo exemplo itenstrarentur, eo difficili itaque tandem
ur considerans,
tandem tollendas esse moras sustuli moras, iupedimenta
negotiorum abrupi, collegi memet intra meipsum
manumque operi admoliens taedium prima complanandi
Nihil autem me deterruerat
itineris sum admolitus.
magis, quam ipsa mitid, quae habere videntur, aliquid
nia
s
a
aridum et sterile et pene dixerim puerile, est
solent enim maximarum quoque cerum nitia humiciade
pene deformia esse. Et logicaquae
elementa erant retractanda, et homini longe
aliis assueto pende repuerascendum. Sed Neque
ignorabam judicia hominum varia, et plerumque novis
cogitatis, optimaeque voluntati reprehensionem potius
quam gloriam paratam esse Sed vicit amor
veritatis plusque conscientiae ho propriae datim dandumo
est, quam opinioni alienae. Quod Itaque officio meo, ac dudinae vocan
imot
(quaidem artificium ad omne
sacofacreret decrevi, utcumqcis vederet quis inde pructus on
et varia lectione animus veteribus
novisque notitiis imbuendis
inte peregnuationes, et aulae et
et ftactandae artes in vitantiles
ab serva
videbam enim notionem
quae de notion praedlicatur
ita ei in esse, numerus factor
productor producto. ita sic
Homoe perinde  dicitur
animal  rationale, quemad
adelum senarius dicitur binarius
termarius, seu  L.3
Si scilicet binarium voces
omnem numerum parem seu
sivisibilem per 2. ternarium
vero omnem numerum divisi.
bilem per 3. Quo principio
semel reperto motum exco-
ritavi, qua omnes logicorum
forma per numens pass
e
cessvideretur
meris demonstrari
notiones distinctas
applicaret
Avariosque casis mecum reputans
eno
praeseritim quod
nonfacile
pagis quo minus videbam capi ab
ab aliis quae in hancrem subinde disse
rebam, unde sero fortasse alius
eadem agitaturus expectari debere
videbatur

## Folio 8r — 00068650:0015
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 7v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068650/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
in publicum pervenire debeat, Rhoinae voruntati

## Folio 8v — 00068650:0016
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 7r); this page is its left half.
# No recognised text on this page (recognized).