# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/59521/text
# Catalogue record: 59521 — De Incarnatione Dei seu de Unione Hypostatica
# Incipit: Notatu dignum est Haereticos etiam veteribus eos tantum habitos, qui s
# Date: 1669
# Akademie-Ausgabe: AA VI,1 N. 018
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=59521&katnr=Cc1+231
# AA VI,1: its series at Leibniz-Forschungsstelle Münster (online after accepting its terms): https://www.uni-muenster.de/Leibniz/seite5.html
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068299
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 3, 7 C (shelfmark LH 1, 3, 7c)
# Folios: Bl. 5–6 (from the shelfmark LH 1, 3, 7c Bl. 5-6): 4 pages, canvases 13–16, page ids 00068299:0013 to 00068299:0016
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068299&page=13
# Lines: 275 recognised on 4 of 4 pages, mean confidence 0.96
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 5r — 00068299:0013
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 6v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068299/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
Notatu dignum est Haerebicos etiam veteribus
eos tantum habitos, qui subditi essent. Unde
l. 12. T. de haeretiins Gothi a Poenis in haeriticos
constitutis excrpiuntur, quia non subditi, sed
foederati. H Haereseas igitur Crimen est inobe.
dientiae civilis species, et haeretici i habiti sunt
qui Magistratui de religione definienti non pa.
rerent.. Haec Lex 12. peculiarem xercitationem
meret.
De incarnatione Filii Dei sau incarnatione
Hypostatica Haec notanda sunt. Ad unionem Hrypo–
staficam duo reaviruntur 1 ut unum sit alterius instrumentum
(2) perpetuum, (3) ut sint similia natura, se () ut
po
emens
Unip Hispostatice EDEus et hamo 2 Mens et Corpus,
3 Corpus et Corpus per mentem communem. Corpus
et corpus per se uniri hypostatice non potest, quia corpus
pe nullum per se subsistit. Meus et mens uniri hyposta
tice non potest, nisi creata et ic perfecta et imperfecta,
quia mous imperfecta extra se non agit nisi per Corpos.
ex quo sequitur Daemones obsessorum animis non uniri
hypostatiae, quia agunt in eas per corpora inteomedia, eaque
sibi hypostatice non unita. Siit Torro Meus noncreata Smperfecta
non unitur omni corpori, sed ei tantum in quo radicata
est, et a quo separari non potest. Vig. in Corpore
humano non protandum est amnam omnibus quae
in eo sunt corpusculis s hypostatice uniri, cum
perpetuo transporent, sed in ipso centro cerebri flori
cuidam substantiae fixo et in separabili, subtilissime
mobili spirituum animalium centro mnhaeret et
substantialiter unitue. Igitur daemoni nec corpore
obsessorum sunt unita, quia non inseparabiliter
sed agit in ea tantum mediante suo corpore. Illud
jam investigandum est an Deus u corporibus omnibus
seud toti Mundo Hypoctatice uniatue, an omnib an
alicudi an nullive uniri possit. Et puto mundum s. corpora
Deo non esse unitum hypostatice. Quia Corp ra DEo
omnis unio hypostatica non est nisi per actionem unius
per aliud, ager autem Deus in corpora non aliter potest
(annihilatione et creatione demta, ) quam imprimenda
matum; dum autem cre moventus continuo creantus,
ut a me tm demonstratum est Ergo ultra momen.
tum Deo unita sunt, ut autem  qui ultra mo-
mentum in loco non est, in eo quiescere non censetu
sed transit tantum, ita corpora ultra momentum Deo
non unita, unita proprie non sunt, sed transcunt tan-
ctum. Secu est in Mentibus quae non creantus, dum Deus
in eas agit, neque ejus rei ulla apparet demonstratio, sed
mentes sunt liberae, et habent principium actionis in
se exceptae illa mente, ous princisimm agendi fsit Deus
seu quae est unita Deo. Sed quomodo igitur corpora
mentibus Hypostabice unita sunt? cum etiam non
sut unita nisi per motum in motu autem colinuo non-
existant? Ileo quia in separabilia sunt et non
undum est unionis Hypostaticae requisita esse qui
difjunctiva requisit enim vel in separabilitatem,
ut Ar igi potius dicendum est ideo potius Corpora
Deo hypostatice unita non esse, quia in ea non agit
extra ordinem, sed omnibus aequaliter unitus est; imo
est ast aasum itt ni astui catea 
+ita ut nec morte separetus.

## Folio 5v — 00068299:0014
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 6r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068299/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
ordinem potest. Qvia omnis ejus actio in corpora
est creatio, etsi igitur modo ireet, modo non
creet. Nihil in eo agit extra ordinem. Nam
omnis extraordinaria Dei actio non ratione actus
sed temporis et loci extraordinaria est, v. g. quod
annihilat corpus eo tempore. et loco, quo alias an-
nihilare non solet, g nempe quo quiescit,
var
vel quando creat corpus ubi creare non solet,
vcg. cum antea non praeextiterit. Vel quando
cieat corpus ubi creare non soles, v.g. in loco
longius remoto praeteritis multis intermediis Ergo
Dei in corpora non actio, sed tempus actionis ex
traordinaria et specialis est. Actio vero DEi
in mentem est specialis  et quasi determinata ad
hanc mentem etiam ratione actus. Nam internum
principium agendi esse et hoc modo, int mentes agere
Deus non solet, nisi in  ea sola quam hyposta.
ticae univit Esto ergo unio Hypostatica:
in iis quorum, unum est agit, perpetuo peculiari actus
ratione in aliud, seu quorum mnnum est alterius
instruementum agendi immediatum. Nam
hic potest reperiri discrimen inter actidem mentis
in corpus, a Dei in corpus. Meus in corpus non
agit ando, sed  movendo, Deus creat.
Contra deus in corpora non agit, nisi creando.
qui autm creat in rem agit, re non agit,
et ita res non est ejus instrumentum agendi.
DEi vero iistrumentum est mens qu du drx uni-
ta qua dius agit in corpora aliter quam creando.
Est igitur unitum Hyposta tice nihil aliud, quam
quod unitum est rei principium actus in se habentis.
instrumentum immediatum est. Et unio Hypo.
statica est actio rei principium agendi in se habentis
immediata per rem aliam Et sunt haec unio nis
hypasticae requirita, 1. Res per se subsistens, curuniu
tur 2 Res alia quaecunque quae unitur. 3 actio 
subsistentis per unitum, in tertium. scutut unitum
subsistentis sit instmumentum. 4 illius actionis im
medietas seu ut non agat per aliud cui ipsum in
quod agitur, et quod unitum primo dicitur, non
sit unitum. Nim alioqui unitum uniti est uni-
dum primi. Seu  Unitum Uniens est A. id
quod unitum dicitur est B. A. sit res per te subsi.
stens. 2 B A agat per B in C. 3 A vel
id quod agat immediate in B. seu non per
aljud. At inquies contra regulam tertiam
nonne Corpus, Christi est unitum Dritati, ita
sane, at  non e ei immediate unitum, sed
per mentem respendeo, A hac non est Deitas tan.
tum, sed diitas cuu omni quod ei unitum osta
seu quod idem est scipiatus regula 3tia sic. A
agat per 8. non nisi per id quod i quod in quod
A imediate agit, vel per aliud in quod inimer
diate agit Seu  A non agat p B,
nisi vel immediate, vel per quod agit immediate.
quodque ipsum sit A in 0 intermediagu res  aut
intermedias res per se subsistentes per se continue
immediate agentes. Ita ra totus conceptus
unionis hypostatice perfectus mihi et absolutus videtu.
Qua in re hactenus multum frustra laboravi. Ocholasticis
haec mira monstra erunt.
Notandum est
Et huc resolvunt omnia in corporibus
miracula, quoq naa paucis
cognita.
A. Angeli non possunt corpus
excitare vel sistere nigi alio
modo. in corpora
Miracula omnia consistunt in creando
annihilando, motum sistendo, ex
citando, movendo in instanti,
inflectendo a via ordinaria.
Hoc omnia angeli et homines
possunt, faciunt, crum via ondina.
ra objecto atio corpore. Nis qu
hoc mentes possunt: movere, sistere,
flectere corpora sibii unita.
potest et sic responderi non nisi
punctum menti substantia liter
S. hypostatice unitu est et id
in motu non annihilatque.
Deyvero in movendo non
agit in puncta sut mens, sed
in corpus. adde, in fine.
Morabilia.
siu principincu agendi in se habens
B. mirabile et notabate specimen definitionis
Analogii ubi genus, definiri
non potest, nisi mentione facta
umus speciei primariae, et
caeterarum per eam.

## Folio 6r — 00068299:0015
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 5v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068299/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
mentem etsi continne in corpus non agat
tamen cognoscere. Sed difficultus est, quod
supra diximus: unionem mentis x corporis
non esse per actionem, unius in aliud, actio-
nem vero non osse, nisi per impressionem,
motus, Ergo nec unio erit nisi per impressio,
nem motus. Jam sine unione nulla cogni-
tio est, quia Tognitum reddere est actio unius
in aliud jam omnis actio non est inter unita
per definitionem Ulnionis. Unio enim
non est contiguitas, sedcontinuitas, seu motus vel
actio communis. Ergo quando Creaturae
quiescunt nihil de iis sciet deus. Respondeo
iimo scoet, quod quiescant, quia negatioe si
miverentus sciret. (et tum hoc non est discursus
in Deo, sd cognitio negativae irei per se nega.
tivae) Et similiter de mente. Et, est sine unione
aliqua cognitio, nempe quae fuit tempore atrionis,
seu praecedens, et vera est regula sine unione
nulla est cognitio, nempe nova vetus vero
manet. Iam nihil novum contingit quiescentibus
bem
corporibus, (nisi quod alia iis appropinquant  quod
ex eorum unive et motu cognoscitu, et tum
Est cognitio composita ex veteri et nova.).
AL vero inquies in mente multa contingunt,
sure motu, quomodo igitur cognoscet ea deus
quia in mentem ipsam per se non agit. Re.
savusio est mentem non quidem moveri, sed omnes
ejus actiones fieri cum motu corporum, quibus unita
est ex gbus deus ers actiones cognoscet, diaboli
non cognoscent, quia ipsi in corpora illa non
agunt per corpora ergo non penetrant in in-
teriora, sed tantum superficiem. At Corpusculor
mentalium. Deus inteum omnia simul praescit,
et reroruatque, quia  nihil sine eo notente
fit ergo et nihil eo sciente. Iam scit quid facturus
sit, sit ergo quid tuturum sit. Et tamen cri eo
non est discursus, quod est aliquando diligentius
explicandum. Quaeritus quomodo Mens non
quae corporis puncto implantata est eo in motu,
intercunte non etiam interif. Aut dicindum est
puncta non interire, quia non partes corporum, sed
termini, et quia de punctis cessat illa Circu cor.
pora demonstratio. Punctum enim quolibet ina
stanti est in certo puncto spatio, at id quod in
corpore praeter puncta est, aliquando in nullo
loco et, eo igitur tempore est nihil. Mirabiliter.
Sed hac dicana rers pauci capient,
nec nisi subtilissimi
Notabile illud est Socimcanorum doctrmam Caro.
lica longe esse permici periculosiorem. Catholica
enim Eccletia non rrisi unum Deut colit,
nec um eum nisi summum. Etsi tuplicem in
eo subsistendi modum agnoscat, quo nec dividit
oeum nec multisolicat. Contra sociniani adorant
quem creatum putant quem summum Deu esse
non putant, quem la summo. Deo essenti a di.
snctum putant capsi ergo duos Deos habent.
taraut nam pmar nos taeraera in dumne di

## Folio 6v — 00068299:0016
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 5r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068299/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
Petrus Ramus in Mathematicis omnia
problemata reduxit ad theoremata. et
merito. Quia modo tantum applicandi cesent differunt
Sdutio enim problematis est theoremau verbis
problama.
tantum operativis mutatis v.g. datum circurum
mutare. Solutio: multiplicetur quadratum in scriptum diametri; seu circumscriptum,
producto circum scribatur Circulus, is erit multiplex
dati. Theorema. Circuli sunt ut quadrata
diam etrorum seu circumstripta. Similiter mihu
venit in mentem omnes Hypotheges ad demonstra.
tiones, omniave phaenomena ad theoremata redu-
ci posse. v. g.  Phaenomenon est: Aer
a lapide impulsus Lux in Lumen ea sel quoad
sensum instanti movetur, seu minore celeritate, quam
est quaelibet sensibilis. Hypothetis supponatur 
esse vacuum supponatur et plerum u dliq ubique
nullam esse sensibilem pleni partem, in qua huon
sit inis corpus illude subtile cujus motu sit tumen suppo
natum tentio in pleno lincam, quae non contineat lincam
aliquam insensibilem contigui sibi corporis subtiliosimi,
quod aetherium vocant. Solutio Luce igitur
orta siu corpore lucido emissis ex se radiis impellere
lineas luminis incipiente, quo primum momente
initium lineae impellit, eo et impellet finem ejus
ad quantamcunque distantiam Ubi qui baculum
impellit totum simul impellit, etsi xtendatue in in-
finitum. Ergo quo primum momento lux orietqe
euniea senbiet. Theorema fieri potest:
si nulta sit linea sensibilis, quae non conti.
neut lineam luminovam luxorta ad quantam.
si ad certam distantiam a lucido nulla sit linea recta
sensibilis quae non contineat luminosami orta luxe
ad illam distantiam eandem momento videbitur-
Quod theorema est prorsus necessarium, et 
seu
 deso
jus neces.
sariam, seu ostenderet nullam aliam esse posse,
quod fit in hoc exemplo: Phae nomenon: Grabe proje
ctum aliquamdium impetum retinet. Hypothesis  Gran
vi projecto nihil statim occurrit aque validum. ICui
nihil occurrit aeque validtum, id impetum semel
acquisitum retinet. Solutio Igitur grave projectum
impetum retinet. Theorema Quicquid semel movetr
id eadem via et celeritate, semper movebitus nisi sit
quod impediat; et, si quid sit quod impediat, sed
non aque validum, decescet minuetur impetus;
si id continue obstet, minuetur continue impetus, donec
desinat. ) Theorema si gravi projocto nihil
statim occurrit aeque validum, et motus omnis
durat nisi impediatur; impetus gravis projecti ali
quantium durabit. Ita causa reddita est possibilis
sed cum Hypothesis, non tolum sit possibalis, sid et
certa, aetera sensu, altera demonstratione;
et converti possit Theorema hoc modo, atque et sic demon.
strari: si gravis projecti impetus durat i nisi impediatur,
seqe nihil statin occurret eque validum, et motus duratanisi
imprediatur. Cum ergo. et hoc conversum verum sit)
13
erit causa redoita non solum possibilis, sed et necessaria