# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/62426/text
# Catalogue record: 62426 — Leibniz an Veit Ludwig von Seckendorff
# Incipit: Quod et vales ex sententia,
# Date: 1685-05 (85-03)
# Sender: Leibniz — Addressee: Seckendorff
# Akademie-Ausgabe: AA II,1 N. 252, AA I,4 N. 427
# Other printings: -Leibniz's Discourse on Metaphysics, Übers. Chr. Johns, Edinburgh 2023, S. 318-320 (engl.)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=62426&katnr=3324
# AA II,1: its series at Leibniz-Forschungsstelle Münster (online after accepting its terms): https://www.uni-muenster.de/Leibniz/seite5.html
# AA I,4: its series at leibnizedition.de: https://www.leibnizedition.de/de/reihen/reihe-i/
# Work: https://leibnizlegible.com/work/DE-611-HS-866575
# Title: LBr. 854 · Seckendorff
# Folios: Bl. 47–50 (from the shelfmark LBr 854 Bl. 47-50): 8 pages, canvases 97–104, page ids DE-611-HS-866575:0097 to DE-611-HS-866575:0104
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=DE-611-HS-866575&page=97
# Lines: 173 recognised on 8 of 8 pages, mean confidence 0.98
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 47r — DE-611-HS-866575:0097
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 50v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-866575/jpgs/default/00000097.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79, 2026-09-07T03:33:42Z — 26 lines, status machine
Leibnitiu, seckendorio
secundas nuptias gratulatur
Mart. 1685.
et Generosissime Domine
Quod et vales exsententia, et nobilissimam coniugem denuo
invenisti, quae iacturam amissae leniret, curasque levaret, mire-
fice gaudeo et gratulor. Spero erim magno id valetudinis
tuae, et ipsius publicae rei commodo fore cuius interest
conseruari magnos viros. Ego certe metuebam secius
aliquid, cum et dolorem tuum et initia quaedam morbi
ex Epistola superiore tua animaduerterem, eoque magis
de meliore eventu lator, cuius diuturnum nobis bo-
num precor ex animo.
quorum
lngens desiderium operis Jui sEvnara illa, quam me
participem fecisti, dudum incenderunt: magnoque vtique
beneficio et literas et pietatem obstringent sibi hae nun-
dinae Lipsienses munere tam praedlaro. Nescio quid
illud sit, quod Fibi tantopere in Epistola quadam mea
placere potuerit, ut dignum putares quo oterere
nisi forte, quae ame imperfecte dicta erant, tu ex
tuis praeclaris cogitatis interpretatus in maius
aliquid accepisti, ut solemus nonnunquam legere
in aliis, ad quae ipsi cogitando non assurgebant.
Alma-
d

## Folio 47v — DE-611-HS-866575:0098
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 50r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-866575/jpgs/default/00000098.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79, 2026-09-07T03:33:42Z — 24 lines, status machine
Almarici corpus aliquot post mortem annis extumulatum
et combustum, constat ex Rigordo scriptore coataneo, quom
Pithoeus edidit. Caesarius Heisterbacensis nominat disci-
pulos ejus, qui viui sunt combusti, et addit, combustos
quoque suisse libros magistri Dauidis. Hunc puto esse
Magistrum Dauid de Dinanto, qui docuisse dicitur, Deum
esse materiam primam, id est, ut interpretor, Deum res
omnes ex se produxisse potius, quam ex nihilo sed hac
si accurate considerentur, abeunt in euanidas subtilitates
et magis in formulis loquendi, quam rebus consistunt.
Se
Nonnulla quae Parrerus in nouos Philosophos habet,
mihi non probantur, et videtur iste autor, quae scribit
satis declamare aliquando potius, quam ratiocinari. Quod
tamen argumentum Cartesii ex ideis probantis recicit
probo; quanquam non satis erus vim ipse videatur per
spexisse putat enimq ex definitionibus rerum nihil
de earum actuali existentia concludi posse; quod est fal-
sum. Quid enim, si ex Entis alicuius essentia sequa-
Ens
tur existentia, hoc est, quid si e aliquod necessari-
um seu ase? Si enim existentia ex ejus essentia se-
quitur, otique ex definitione ejus poterit concludi.
Tantum

## Folio 48r — DE-611-HS-866575:0099
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 49v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-866575/jpgs/default/00000099.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79, 2026-09-07T03:33:42Z — 23 lines, status machine
ligionis solide iudicent. Illud displicet in viro docto et
ingenioso, quod in tanti momenti materia immiscet subinde
Ristoriolas, non satis graui viro, ne dicam T heologo,
dignas, et ubique Satyricum potius et ludibundum
ingenium, quam fidei ac pietatis zelum spirantes
Aiunt, surietium eundem autorem esse libri, qui in-
scriptus est. Esprit de Mons. Arnaud. =go vero, qui
Arnaldum noram penre famili ariter, eum Lutetiae ageren,
puto iniuriam fieri viro optimo, in quo nihil aliud
mea sententia reprehendi potest, quam zelus vehe-
mentior, nam praeter animi sententiam loqui, quae
capitalis in illum a satyrae autore accusatio est, mihi
non videtur. Est certe in scriptis Arnaldi ex-
pressus quidam character, tum solidi iudicii, tum
vero honesti et decori, quem non aeque in ecus
refututore deprehendo.
Cainburgii libellus de Romanae Ecclesiae praerogatiuis
magno haud dubie protestantium plausu recipietur.
Apud suos autem maxime illi obstat concilium ultimum
in Laterano habitum a Leone X in quodiserte pronun-
tiatur et dicitur hessione XI: Papam super omnia con-
cilia potestatem habere, eique plenum ius compe-
tere

## Folio 48v — DE-611-HS-866575:0100
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 49r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-866575/jpgs/default/00000100.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79, 2026-09-07T03:33:42Z — 22 lines, status machine
tere non indicendorum tantum, sed et soluendorum
conciliorum. Respondet Mainburgius obiter Concilium
hoc non haberi pro decumenico; sed non apparet quod
ei desit requisitum, et extat declamatio Ludonici XI
Galliarum Regis, in qua renuntians Lisano Concolio
declarat ese leone admonente, ut dicto Lateranensi
tanguam vero indubitato onico et oecumenico con-
cilio adhaereret, paternis sanctitatis suae monitis per
motum, Electi impecatoris exemplo sacrosanco Lateranen
si concilio tanquam vero, onico et laegitimo acharere
et promittit, quod venient praelati nomine Ecclesiae
Gallicanae, quoi dicto concilio assistent, quemadmodum
et caterae nationes. Itaque aut nullum in occidente
habitum sine orientalium conuentu concilium oecu
menicum dicendum est, ac proinde nec Tridentinum.
aut fatendum est, Lateranense occumenicum esse.
Unde sibene memini, propositiones Episcopi Strigo.
niensis maxime Lateranensis concilii autoritate
nitebantur. Addo, quod Canones concilii Latera
nensis nouissimi citantur a Tridentino insdecreto
de editione saccorum librorum.
Quae

## Folio 49r — DE-611-HS-866575:0101
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 48v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-866575/jpgs/default/00000101.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79, 2026-09-07T03:33:42Z — 21 lines, status machine
Quae nuper de numero hominum totius orbis halierni
veterisque screpsit Iaacus Vossius, mihi valde in certa
videntur. Vetera et longinqua in immensum auget.
nostra ultra modum deprimit; quo instituto etiam
osus est cum de cantu et rythmo scriberet. Ego multo
minus iudicio ejus, quam ingenio et docrinae tribuo
Zuid confusiuo et perplexius quam quae de natura
lucis edidit. Interea materiam aliis praebere potest,
omnia accuratius examinandi.
P. 3. Obiter addo, celeberrimum Albertum ame ali-
quando scire voluisse, an Theologi nostri edi curassent
ac prosua agnoscerent Methodum conciliandi pro-
testantes cum Lomanensibus apud omnes sparsam
cuitunc absens ab aula nihil distincte respondere poteram.
Nunc vero, cum nuper inquirendi occasio se obtulisset,
pro certo comperi, eos neque methodum illam, neque
censuram regularum Episcopi Thinensis, nunc Neo-
stadiensis, quae ad serenissimu E lectorem haxoniae peruenit,
et querelis contra ipsos locum dedit, pro suis agnoscere
nec de reconciliatione aliqua tractasse quicquam, multo-
minus

## Folio 49v — DE-611-HS-866575:0102
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 48r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-866575/jpgs/default/00000102.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79, 2026-09-07T03:33:42Z — 9 lines, status machine
minus pepigisse cum episcopo, sed sententiam priuatam,
nemini quicquam praescribentem aut praeiudicantem.
iussos principi obtulisse. In qua quaedam maioris mo-
menti ante omnia, et ut ita dicam praeliminarites a papa
concedenda dixerunt, antequam aliquid fieri possit a
parte Protestantium, in libero concilio futuro ipsos P
testantium Episcopos sententiam dicendi ius habere
debere, ut adeo aquibusdam potius nimiae scepulositur
tis, quam facilitatis, accusarentur.

## Folio 50r — DE-611-HS-866575:0103
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 47v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-866575/jpgs/default/00000103.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79, 2026-09-07T03:33:42Z — 23 lines, status machine
Tantum quaritur, otrum sit talis aliqua essentia, seu (quia
esentiam rei dari, seu rem possibilem esse idem est) otrum
ens per suam essentiam existens sit possibile? Saltem
enim inter certa Metaphysicae verae theoremata recenseri
potest haec propositio: 3i Ens necessarium est possibile
sequitur quod existat. Cartesius ergo debebat probare
Fns perfectissimum (quod inter caeteras perfectiones etiam
existentiam utique involueret) esse possibile. hane
existere Deum, modo sit possibilis, patet ex terminis
sive is Ens perfectissimum definiatur, sive saltem
Ens ase, vel Ens necessarium. Quol Diuinae Essentiae pri-
uilegium sane non videtur contemnendum. Contingentium
enim rerum existentia non ex earum essentia sive possibili-
tate, sed ex DE1 voluntate, vel, quod eodem redit, haomo-
nia terum oniversali sequitur.
Nondum ad manus meas venerunt mutua Arnaldi et
Malebranchii scripta EEgo ut Malebranchii ingenium ma-
gnifacio, ita aliquando in elegantissimis cogitationibus
soliditatem requiro. Zuamdiu scriptores putabunt suffi–
cere, ut vera credantur, quae clare et distincte perci-
pere sibi videntur; chimaeras habebimus squanto rectius
Euclides, qui ne quid imaginationi daret demonstrauit,
trian-

## Folio 50v — DE-611-HS-866575:0104
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 47r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/DE-611-HS-866575/jpgs/default/00000104.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 79, 2026-09-07T03:33:42Z — 25 lines, status machine
trianguli duo latera esse tertio maiora; quanquam demon-
strantem, quod Asini non ignorant, qui recta ad pabulum
via feruntur, quidam irriderent. Vellem ego eundem
demonstrandi rigorem introduci in metaphysicis, idque
tanto magis, quanto facilior ibi lapsus, si nobis tantil.
lum indulgemus, et quanto maioris momenti est ad
rem Chysicam et moralem, veram metaphysicam haberi
Interea vero, quamdu eam non obtinemus, longe ma-
ioris faciencta sunt pulcherrima argumenta ab operibus
divinis ad autorem agnoscendum ducentia, quam ar-
E
gutationes minime satis facientes pi enim non
nisi moralem certitudinem praebeant; sunt tamene
ad persuadendum aptiora.
Legi nuper Nicolai librum, cuititulus est: Les pre-
tendus Reformes convaincus deschisme; obi illud
mihi non male probare videtur, plerosque homines non
proprio iudicio, sed autoritate ad credendum duei (Venere
etiam in manus meas =pistolae, quarum autor est Baylius
multa cum elegantia et docrina, sed tamen et morilaci-
sado etlicentia,
tate scripta, ubi in appendice quadam Nicolio reponers
Claudium, ni fallor, autor deserit. Agnoscit enim, opinor,
non esse in potestate simplicium, ut de controversus re
ligionis