# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/8187/text
# Catalogue record: 8187 — [Spinola]: Praefatio (confessionis Hungaricae) ad Lectorem
# Incipit: Quamvis titulum pacifici totum genus humanum ambiat etc. ...
# Date: 1691
# Akademie-Ausgabe: AA IV (assigned, not yet published)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=8187&katnr=47622
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068369
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 11
# Folios: Bl. 246–249 (from the shelfmark LH 1, 11 Bl. 246-249 (247r°oben)): 8 pages, canvases 487–494, page ids 00068369:0487 to 00068369:0494
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068369&page=487
# Lines: 257 recognised on 8 of 8 pages, mean confidence 0.91
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 246r — 00068369:0487
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 249v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000487.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
pro notis tribus magis ojeimis Evangelicorum communitatibus in Hungara
Genero si praenobiles ac Circumspecti tomini et pnici ob servandissime. 1Mift
lui) media pacis sub lit A, et sut eadem Concordiam Chustianam Regulas mittendi
et describere curandi tempus non fuit. Mitso tramen exempla concilrtionum)
in quibus nos melius possumus unire lit. B juxta puncipea quae c suis explicationibus excom
pussione principum protestantum pr pracipuos eoum Thectagos fuere approbata
inter approtantes sunt Theorogi patta  srundeturgici et patatm, doctores aliqui
adrtenbergenses, et in splere d scherieras professor aipsitem duo Generates superintendentes, et duo
infestores Thectogne Helmestoten tum duo superintendentes in principatu theltino
time fiam Generalis surcuntendens in Anspach. subscrbere quoque volebant dies Theclogi
Tabingenses, idque ipsis permuserit princeps Administrator, sed impedierunt pro tunc illi Consillarus
intimi qui simul eracul principus pupilli, Taloret pauto post tamen a servitio dimissi, repuerant
autem quod se praeteritos creudissent, quia nesciveram quod puntregerent. Osiander per magnum
protestantu Thectogum arnicum meum interrogatas espondis nihit se invenisse in projectis
quod sit contra, scriplurem aut libros symbolicos protestantium saltem ad iteram. Omnes quasi
pes Electores et ppes pubstantes laesarem rogavenunt adut continnaree negotium reunionis
in favorem Hunzajorum inter sios pro Hungaris specialiter se signarunt anno 75 Elector
saxomae et anno elipso dux Gotra, semor saxonuu in hisenach jenat Wdimar, prout adjunctae
lopiae indicant lit. D. sermius etecor ortulit progectum se formaturum quo dencepsacerbae locntiones
en cqndemnatines ivilentur. Serpus de Golha digit quod des potestantas principes se applicabunt
ad perficiendum projecta uniguis si sese sua (aet. M. neseloccit ad concedendum Hungans protestam
tibus illa indulta et privitegia ac moderatione, quae in dacris projectisfinentur. Videantum
adjunctaum copiarum, fommalia. Paecebit Gerrentis etc. domin. Vistrsrem ruminais
roplescunqus heebit consulere contradicentium fundamenta mlcumus corcale, ego qui per
6 annos nm procipuis protestantum egi, sanffacere spero; Habent jam propuam quietem
Utimin vestrasibertate hvangelica ut a nullo homine, sed scriptura sacia
et principus Canstrans dependenttis. Extranectum brachio non indigesis quia propiuis seu
patatas vobis relinquere libertatum cosse. sec eadam vestra principra. Si unum vel alterum magm
in manu
Theologum ex imperio
dvocare placeat fial communieato congitio, ne neidatis in hominem
Habeo totam inventa copra
Atrnicus paratissimus
Fragmentu Considerandu pro uniore Hungarica. Experientim quod schisma facit et mminas temporates
y
damnum non sollitur tolerantia scholastica et politica, sed opus est uniopes, ne conprmnnie censeatur ilicita
imbulentum
Non hanem opus est unforuitale explicita omnum dogmatur sed safficum fundamentalia. Haec sunt
sciptura, consensus halae, 4 primanam Ecclesiam patriarchatum Cinstranitatis, sententia soneilus
rcursus non aullorum, pacifico protestantum circa tissionem Tleologorupr
demmegici, Concilia nos nisi per accidens necessama
confratium ab tunguus podestantibus de sideratam.
Gumani Hungario
consulendum quae autemurale Germaniae. Rara, et vix allibi terrarum sic accensa
Angaia Ecclesiasticorm adra
Augustissimus nihil nunc quonit quam
Miserat Epum runo 76 et anno
92 ad El. Brand. ubi conferentiae in ipso Beromensi consistorio, ibi praecipne controversiae
moderationem circa condemnationes mutuas
n
quae honctem dei, merita Christihominum justificationem eet salutem tanguat, complanantur
uxla declartitiones Thorunienses. Inde tendit Ex ad tres reagnantes imot duces semusvicense
ubi dictis complanationibus magis ordunariae per estundem primanos Theologos instianat
integitute et veriate solenpi instrumento addi jabentur. Ho gum vero principum gloriosi ssimum
copuptum non olum inter Reorinatas seremssinus Elector palaturus parolus Ludovicus
et suus Anhattonus derum etitum inter Hurustarios sui Anspacensis et Wdartembergensus
fiuimsrator sequantur substantialiaque per suos primanos cheologos approbam proturant
qua singulis porcrtembergicis exceptis per Tatore pupilli principis impeditis), ex presso scriptus es
cumfestatum; episcopus praterita anno ad Humpaios missus cm jcommumtalibum
personales conferentias instituit. His placuit caesareae Maj. Voluntas quia taem Aeademus
tudus et professoribus carent, Nomnes in Gemania studuerunt, postulant ut sbi inde Teclon
Ii non de sputabunt cum Rornams sed
conferent cum suis fratibus solas enuim ident Eprpopus, qui tamen conferentus ipsorm non intercu
-
Contraties promientur, quae xper Epum obtinent
Adducantur explitationes moderatiores quae extant in utriusque partis scrplis publicis
Romanenses se ii nulla, suae lEcclae
ex pressae declaratione separabunt, sed decisiones tumen hidentinotcum tanta satitudine formati
in conferentiis ad majoris parit vota attendetur.
cunt ut varae Theolojorum atholicormante et post concilium sententiae pronstantibus accepta
comprehendantur patet exlibrs e pholasticis fifmanesm exercitum, ipsaque cosarea
plemstolentia. Iurtro flagrantibus odiis de cociliatime non cogilatum, sed bello denum sedato
Qui contra clamant
cogitari iatentius coeptum qua un mulla compon possint
forte Hungansquiete et Caesari regnu mondent

## Folio 246v — 00068369:0488
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 249r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000488.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
TTFRIED WILHELM LEIBNIZ BIBLIOT
IEDEKSHCHSISEHE LANDESBIBLNTHEK

## Folio 247r — 00068369:0489
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 248v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000489.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
praefatio (confessions Humaricae ad rectorem. Quamnis titulum pucifici
totum genus, humanum ambiat et
Omnia in imperio habenda pro solo interm, donec fiat Reunm
grevis Expositio status quem negosim paris Eclesiasticae ommium Christianorm
romon fuxelio necenter obtinuit hrevisZ pucis projectum t confessio fidei ex verlia
idei juxsi interpretationem Evangelicarum confessionum per diversos pacificos protestam
C
tes doctoresque deducta Ecclesiarumque Hungaricaum tam Angustanot quam Helveticae
vomiineea
consissiont pabl ee proposita
parprima autorum praesatio. Uter 1. te negotii cursu
set obstaenlis c. 1 de lius origne et prosperostatu. Exidam ille qui aitinguem veni mittere
in mundum tatem in clemnulisp regis postri pectore erga nos flammam accendit...
post notam circa
Etia rex
restpute exetnoem Epo pu hoc negotio renmonis
c. Eade oegotis obstatulis occidentatibus ubillus Amstetadams
1684. Gallice impressus qsi Epus protestantibus procuserit falsa e impracticabitia. Cam is se mt
Liber secundus de Negotii remediis cap. 1. de modis et motivis speciatibus
opem offericuravit
Augustam qu. de transsubist rro accidentali habent si
nonor huisti falvetur. Cum negant panem conversi in Cadrpus Christot negare volunt quod corpus
propusent
Cauctifiet aut generetur ex pane quodque panis fralcapyki, quodque pams transsubstantialus adoretur
ipses confessiones Ulutendr
dilatria. His remotis Zuthem habet guoversian pro sophisticu art spha a art. schmal c. P. 3. ait 8t
Lujustorna confels. tt. depte Ecclescastica pire divino insacris obedientiam deberi Epus
oaomanens illi qui extra tranciam degunt nonnulla quidem quae G alti ex concilio constantiensi
in notiudo) crca longilia decumenica veluti articulas fidet proferunt, ipsi tanquam illegitime vel nullatenus
definita affirmant; ob trane tamen explicitam crca hoc divisionem, nentra pars fateatur sese implici
tam ac suticientam in hoc puncto Unionem anisisse. Quia, inquiant utraque pars ad adquod lem
timt seu more aliorum leggitiuorum conciliorum in memleroto sarcio definitum fuisse sibi ostendetu
umplectendum parata existit. Cum eadem sane Unionis forma errea dubia de dictarum paucarum Tri–
deptinarumdeeisconum qualitate remantiptia sese Romanenses respectu protestantium rodiernorum
a fortiori tentare debent. Cum li tique schisma causaverint, neque nc us doctorum scorum a quibus euatrrti
historias fridentino oppositas suspecta) habere potuerint. Ac respectum Tridentim eandem unionea
acceptabunl quam protestantes respectio R omanenses respectu constantiensis
pothud. 8. quod unionem hanc implicitam circa nonaullas doctinas fidei ipsum Tridentiram lare
an obet imo nigeat prohribens ne ullae apud simplicem plebem quaestione, difficiliores, publice
25 decret de purgit. Et Ang cons. nsssentans implicitum probat, dum
et s loltica confessio probat
cait aitic. 21. neque enim aspernamur consensum Ecclesiae (atholicae
etrum interpretadem si non sit cotraria scrptura
Exemplumetiam confsionis
imalicitae quod Aug. lib. de Uenico Baphismo contra pefili anm c. 14 na vat quod cyprianus martysa licet
diseutiantur Quid
apendrano puxa de baplisiui validitate dessenserit, tamen in unitate (sci iuplicila) permansent.
communem s
Uno
si
qui se ad fuidentiu Conciliationem offerunt non se obligant ad eas quas dederesphocae privasae
siuiqui Heloetii jurant de declarationibus to runtensibus, quibus aliqui eorum consraties se
cum potestantibus circa omnta illa quae in
Cug. 2dum de motivus ipsas
t modiset motivis specialibus ipsas con fessiones niendu de motines. (Hoc non reptorio
aut quidam Augustani librm concoidie
pebiture.
puncta quae pio censuranda adjuncta relatane confessoneus fidei et Corrciliatione confessio
num protestantum cum Catholica exhorum parte sunt auudtanda. Partucum Athem
necqua sequuntur
 Tractatus cuititulus.
Nantus cor Athemensibex propuis priacpiis dispulivit. Nostra Eata in prof. fider Ruthenor
peruosit ut dicerent Ip. S. porcedere alatie et fitio anquam causa, enoneae propositionis lifera retentas
Confessio tota esset ad Catholicorum gatum obstinati pro estante, dicerent pucificos confessores apostatasse
Noa est punc confessio nnsi deputatis laesars Theotonis adhebenda. Num persona
Pars 1. couraefatio autorum
a quam inisti Eivangelicimyeres Hugaria in Congregam
explicunte est ad sofficuum tronsunttendii. coept Brevis Expositio status ess
tione sua debrecinensi axceptarunt sclicet illam quae 1566 edita est et a Ministris Genevensib subscripta
ita fierent incapaces
deinde ponitur supiasum
abi: quond Helvelicon Confessionem
Cap.
C. 1. de rrigorre et prospero statum
abeovobis dicere quae nompotestus portare.
c.. de modis et motivis specialibus ipsa consessione amen
de nego lu cursu et olestaculis
2. De motivis et punctis sptestantialibus quae unicuius cenionis projecto sunt inserendo
e
Caqus de acudintalibus)
Chustusa
Liber rdude negotiis remedis
ha
circa cultum et merita propria eti sainctam
con6t. consentiat haut dubie pontifex ut focdus maneal inter contestantes
potestantes moderationes quod pupansam calicis concedet, et
pastoribus isores prarergibus bona rel inquentum
aptas declares praescribet
netipa

## Folio 247v — 00068369:0490
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 248r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000490.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
GOTIFRIEDNILHELM LEIBNIZ BIBLIOTI
LSIOLIOTHEK

## Folio 248r — 00068369:0491
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 247v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000491.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
H1, 11, (491]- 248r

## Folio 248v — 00068369:0492
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 247r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000492.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 23 lines, status machine
Ad partem 2. cors. Hurgs. videtur pertinere quod sequitur
de Romano pouliffice
seqo prepero et Compendum confessionis, fidei ex parte Hungar
De donculro lidentimo
Caput de Concilio Trid sic incipit. Protestantes apporiunt nimo, et finit: dedissent
Cap. te pevinano pontifice merpit: obsicunl protestantes quod cum
ipsi, finit sed de his infra punta distinctius s+ sallem su finit plagula +)
e Repeno et seuplam tale: Confessionis fider ex parte H ny crom Evangelicoim
et agnovissent
nonnullis palificis, eorum confratibus conceptae, et sito apud Hungaro, utiasque nationes
magis vugatii compulata nec non opinio et Nervationes aliorum moderutam protestantum super
hans ConpessionemC in alio exemplari site integriore sic iscubiter Compendum
uns ciicastatum negotii Exclesosticae rennionis inter Romanenses  protestantes ac Exposi
nonnullis parificis ectum confratribus pro partee
dicta. Reumonis licita verbous dei conformi introductione cxpitata, nec  non opimo
d
tronsfider ex parte Hungarorum Evangelicomm
et observaoes glarum moderalo E protestantum hiica hanc relationem et expositionem. (+ pro
illi
Aliud Scriplum ou totulusin imperfectum, enititulus: Conelusiones
confesione posunt Expositionem videi, me monente +)
substantiples in Confessione othodexa tidei fungaricatum habsiarm inbenta
babesque super illas obseroaives e probuntes

## Folio 249r — 00068369:0493
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 246v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000493.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
1, 11, (493] - 249r

## Folio 249v — 00068369:0494
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 246r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000494.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
Refrexiones siucera sacifilicujusdum  rolestantis ad fncula quaedam in negitio car
cordiae Eclepasticae Regni Hunganae noviter oberta.
cerpendum hyveniae coincidit fereca satisfactume inferius excerpla hac prgina
Nihul magno pere ex-
Relatio Episcopi Nerstadiensis cirta negotrationem suam statum  religionis
in Huagaria. Licet Episcopus valde consolatus et de novo anmatus rediert, se quentra
tamen sub ititiere manu pat pavit, 1 quod vix quarta pars regni sit satholica, quod ex aliis
tribus una per 20 et plures aunos careat sacerdote omnius huistrana instructane, ut nesciant
Quid sa Triutas etc Multi concti ad Euchanistian vel ad mulcram pecirmariam, hacdeficiente
sel ad rebelles fuigerunt, vel liberos pro pecuma infidelibus, vendidere aut contrasscientim sacuam
hostiam sumsere, unt aut etiam ore refentam ut chartam parietibus afficaere vel conculquere
indies Alicubi parochi cum pancis catholicis Ecclesias oecupant, ubi ipsorum aliquol minia pro officio
1
protestantes credunt omnes
divino ad miliare Extra invialem peregrinari)abentur
ad unum sub modemo regimine, maxime post parem cum curcis mulam libertatis liberi exgrcass
nen Unde jam amio 1G. determinaverant conjunctionem auncrum cum rotis potentiis nuc
aris depressi et depauperati, magis clam ant et protestantes primepes ad insericordiam
cumvcat.. Adeo  sunt commoti, ut nonnulli Magnales Catholici etcam primi praesule
Episcopo occipionem praedixerint, si illuc ipet. Episcopus sertam suam deo et caesam conscerans
um 20 circiter communitatibus atulit, effertque ut ipsi Theoloros petant per quos animiprae-
quindicem requantes ppes iotestanfes cndtractam de Rernione
de literas Aunund comonendarunt sex illis controvertiau complanationem per
eologos conceptam publicous pnstrumento divulgatam approbarun t. Apostolica sedes
pter e mensum pertonalis cm Epo conferentias erigroratiumus inspectionem pracurat instructiones o
Agismundus imp. olim
si conferentia ex
H ungari supra spem tene dispositi.
parentur
saptionam personaliter circunvet sorismalis tollendi causa Si Hevologi p
prosequendus deditt
graiam nissi doni reprobantur, eut schisma iitem ipsis atile Ecclesiae.
ab rupto faisset ab Humans pelita, quivis deputatus instructionem passion alissimm attulisset
a qua non potuisset recedere. Ideo cum humilitate et patientia Arostolica adeundo unum
Ni si ex Hungaroum publico scripto
pateat H eas depderare Theologorm mussione Arilestantes prncipes suos non mittent, net
Falsissima sunt ab emulispansa
unam communitater post liam fuere praeparandi,
eteologi missionem acceptaru audegunt, ib percula
hrevis salis factio ad nonnulla obstacula quae linctalum destentione
quasi flastEpns dere sathilica transegent
Ecclesustica Humarvm relardare possent. Obstacula sum lotimor de bona intentione
ne praejudicium alternlia pas spatiabur 2 vinculure Hurganrum cum protessantibus
Rersumtio persicutionum
imperus 3 oppositiones comanensum cixea R eunionsm
 deragatio cica jura ppum protestantum. Ad 1. non quaeritur
de intentione quae soli deo nota, sed de re ipsa. Episcopi zebus et bonqus animus ac moderptus.
ensus explicandus interat
Hurgaros
renim quae not, tenet, imputanda Realium controversiarum pplanatiotentanda. sed
omermesam oppositio opendit eos agn conspirasse
polissiu iis agitur quae tangunt satulem, nonorehit amorem, superlora cui ounixa vera pdenintum
ad E vincula cn Germanis debentate non plus inferunt quam consitum et patiocinu intercessriu.
Ad 3. oppositines
ad est ad id ipsum quod tit 2 imperator permibit, imo intendit
melius cornita cessabunt, interim ostendunt Adincinenses non copirare iteq eqs potstante
ad 4circum specte agendum ubi de conscrentiis agitur, quibus vis fieri non pt spe concepta
ad 5. commoda temporalca non minuentur sed angebuntur
Agroto
Nec ura ppam ad Hungaros, ubi unus princeps
renmonis odia minuentur
Cnologia confessionis Ang. ait quod propter Ciistianitate, quae sub Romano
ponttice est et sub ipso ert, illuus Regime admpffivaleat, si ipse Evangettam admibtal
Et licet causum raric schmalc.) solus Metanchthon apposmenit, hemen omnes subserisunt