# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Piece: https://leibnizlegible.com/api/records/9184/text
# Catalogue record: 9184 — [Spinola?]: Conclusiones substantiales In confessione orthodoxae fidei Hungaricorum Ecclesiarum inventae, brevesque supe
# Incipit: Liber ~imus Caput ~imum Docet ~imo credendum Symbolo Apsotolorum, ~2do
# Date: 1691
# Akademie-Ausgabe: AA IV (assigned, not yet published)
# Record in the Leibniz-Katalog: https://leibniz-katalog.bbaw.de/de/extended-search?id=9184&katnr=47421
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068369
# Title: Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 11
# Folios: Bl. 101–106 (from the shelfmark LH 1, 11 Bl. 101-106): 12 pages, canvases 201–212, page ids 00068369:0201 to 00068369:0212
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068369&page=201
# Lines: 469 recognised on 11 of 12 pages, mean confidence 0.92
# Catalogue: Leibniz-Katalog / Arbeitskatalog der Leibniz-Edition (https://leibniz-katalog.bbaw.de/), ed. Arbeitsstelle Potsdam I der Berlin-Brandenburgischen Akademie der Wissenschaften, CC BY 4.0.
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 101r — 00068369:0201
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 106v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000201.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
onclusiones Sub stantia les
In consessione orthodorae bideitungari
eorum Ectlesiarum, inventae brevesque supe
illas observationes ac probationes.
Liber imus
imo Caput imum
acet  credendum simbolo Apostolorum
rdo credendum generaliter omniilli quodcommun
Ecclescae universalis consensa constat esse verbum
Dei =3tio, Hujus interprivationem non privatis
sed hucc communi consensui competere. imam
partem admittunt ehrlstiani omnes. Idam cum
GRem. Exapemnitio A. et alis protestantibus achoma
eonc: p. KV
nensibas congregatio Walsenbutelica eapres
e
3. old 4n deamplectitur. C3. estqe omnino conformis
tam confessioni euq. ae C Selvetica. etrag
enim patestatur, quod nullum dagma contr
rium consensiu Ecclesiae Catholuae velit.
aut passit dacere. Contrarium autem daceres
si nimirum id, quod consensus hice prouerbat
Dei ccproes uidem sensu reapis, illae reyeen
rent.
Nihil vero aliud praesata congregatio hic
monet et ait quam hoc: sciluet illam unia
traditionem reijcimus, quairta duo e
junetim praetendil; nempe necessarium ad
salutem esse, et in eanonicis scripturis
ne guidem per validam consequentiam
reperoii. Luca vero hujus contrarium
pullibi Ecclesca Romana decidit; desehrit
nobis opponere Romanenses minime ea
guntur. Supra duta congregatio haecadas
amplius
Non de traditionibus Apostolicis sin genere, sed
de specie Taetem quaeri. Sedmittuntur erq.
omnes illae, qua supta tacto modo protantur
detam
tradit.

## Folio 101v — 00068369:0202
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 106r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000202.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
etiam partem expresse docet Letrus. D. Et
cum eo confessio selvetica. E. euguslanae quo
est omnino conformis tum in loco citato tum
et iam in illo ubi declarat Episcopis proprium
esse: Discernere doctrinam a docerina et ab
eEvangelio dissentientem reiscere. f.
De
Capugdum
et
Ecc les ca universali.
Afferit Imo memoratum consensum sub
scismate a tempore Apostoeorum per concilius
Occumenicum fuisse procuratum. 2 io in hac
commitie
quidem passe echores, et ab eo circa hoca si
evidenter, constent, tunc hecedendum. Etio
Hac tamen easu manes verum quod scripturae
uti ait petrus, non sint inter pretationis
privatae; et per consequens haec interprolatio
tuno non competi ipsis particularibus et à Con
cilio recedentibus personis, sed eodem modo quo
Ecclesiae consensur seiluces
antea ipsi communi
vel per praesens vel per futurum ac magis.
legitime procedens concilium procurando. d
Pitamen concilium communi Ecclesice vaivers
consensu approbetur illi tanguamsin fatte
subhaereteos paenaerit ad haerendum
infallibili 
Eto Nequs ab eo recedendum in dubiis: quia
et lunc et semper id quod pars majar volantiom
concluserit eligendum. Scipponi debet, quad
CFd supponi debet, quod concilium abunivena
seu majori ac concludente parte Ecclesiae appros
tur illique resistens sit Haereticus. quanda
scieicet constat, quod ileud mata Stis cum
primorum quatuor conciliorum exactis
probatum processi; idque verum esse praeter sa
Romanummajor étiam seu conceudens Concil
pars atlestatur. Smam partem docet expres
C5. art. 2i confessio euga 5. 2dam quoque habet exp
e
H. C. 2. tum confessio Helvelica si tum etuque a se
ubivis, tum et pranis ipsa Romanensium arca oux
u
. 2S. 1
C. C.

## Folio 102r — 00068369:0203
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 105v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000203.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
id quod a Concilio illegitioné procedente
decernitur. Vide Bellarminum huc et alive
quasvis Etia ppars per Le patere videtur
Clarum enim est, quod per errorem loncili
nullus ab eo recedens in fallibilitatem vel
duris dictionem ullam aut ius iudicandi aco
piat, quod ante Concilis errorem non habesir
sed manet penes ordinarium suumtribunat
sciliet communem Ecliae consensum..
Htam et stam; et blam; expresse nabet
congregatio slannoverana si. ac btam Nac
burelana L. estus moderatorum Protestantium
doctrina, uli ab Scuthoribus notarum regular
circa Christianorum omnium Deunioner
sussicienter astenditur. eadem 6la pars à
Concilio haldecoriensi expressime fuit de
elarata acpracticata. Ideo enim s: uti acta
doceni) elamarunt omnes, quod Epiocopi
egolis essent heretici. Nam expresse ibihaec
dicuntur. Omnes Reverendissimi Epircon
clamarun qui non consenti Epistolae sse
Archresircopo Leonis quilune erat sasa
Jomanus) Haereticus est et paulopasclarice
addunt couinon subforibit Epit tolae I. Scilis
ejusdem Leonis: eeu omnis S. Genodus eon
sentis, Haereticus est
aeputntium
Ec clestia Romana
dicet idmo quod haec sit aliarum Christianom
elater. Ede quod hae ab illa videlucet circa
sabstantialia omnia fidei
e
dalirfuae
punquam fuerint neque sint separata.
namxpartem expresse asseru etha masiu
Ce
N.tom. EW . astendit Luiturus X. confitendo
quoda sapistis ipsis et sui acceperm omne
lionum, Ecilices veram facram scripturam
Meracus
M.. C port. a
selicem pagam
reg.

## Folio 102v — 00068369:0204
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 105r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000204.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
veraque sacramenta, verum suuramentum abtaris
veras elaves ac potestatem ad ce mitlenda peccata
fatetur
adam partem congregatio tlannoverana C’eamgi
clare supponu tam rroesenbatelana P. Quam,
etiam Protestantes, omnes, qui te nent differentige
quae nunc inter utramqe partenversantur, non
esse de rebus salvificis)
Varce
a Concilio decidendis. Falia enim omnia ajs
∞d
oemn sun decisa. Quia vero Romanenses
pas decisiones omnes nobiscum conveniunt
acceptant
haud dubie srihit erego aliud apud illas deest quamat
nobiscum con Monnullarum humaniarum traditionum sartet
voniunt s inata Confessionis hucus declarationes)
nobiseum regciant. Nec obstat quod komanens
aliquos fidei articulos esse credunt, quas
Protestantes non admulunt. Amo glira manent
Lutherani inter se substantia liter uiniti lis
etiam una pars Lutheranorum acceptet
ubiquitatem humanae naturae Mhristitam
sidei articuulum docendo, quodsihie articuli
non recipcatur articulus desvera unione.
hypostatica evertatur. Mly e contra dicunt
quod illi qui ubiquitate credunt, articulum
ascen
de accessione Christi destruant. 2do quia
etiam Hlelveti ubivis elamant he se utheraai
substantia citer coniunctas licet hi diversas
ab illis habeant articulas. Dicuntenim
ad substantialem unionem pussicere qua
circa maam; ustificationis, gratia, mierit
ac honoris hrirti accirca veim definita
sideles conveniant constat autem en dictis
et dicendis quod Bomanenses). Taltem id;
cum quibus egimus) se se nobis circahaec
omnia perfecté ac publice confarment
Etio Romarenhes aliqui credunt concilium
Constantiense aliquii circa papsam des int
el per consequens, tanquam fidei articulum
se
proposuise
circa substantialia

## Folio 103r — 00068369:0205
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 104v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000205.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
proposuisse Alis vero hoc negant articuli
illum non recipiunt, et tamen substantiali
inter se uniti dicuntur. Quare? quia videlice
circa illa quae veim indisputabiliter sunt des
nita conveniunt futurarque indis putabdles
definitiones recipere parati existunt.
De
Caput tum
Episcopo Romano
Asseritur amo quod ille usque ad prioris saculs
scisma etiam apud Protestantes Primatum
jure humano legitime passederit. Edd oucod
ille qui hanc ex sacra Ecriptura seu dejus
divino probare nititur, nullum shotertantium
pecessarium dagma essendat. Imo Etio
quod
Ede nostramam Pemcpalium doctrinae
satis erit conforme. Amam partem ad miltil
quam
Congregatio tam Hannoverana Q Noefenbute
lana R ac passin moderati omnes eage
e confessione satis probatur. E da quloge
patet oquia eicet nostri doceant se se
sucarq evica primatum hunc nullo sapro
scripturae textu immediate esse conjuncto;
nunquam tamen proarticulo fidei thabuerum
impossibicitatem id medcate ac per variar
conseeprentitas ex faira scriptura m
ferendi. Hacergo pacifice exprectant
Domus autem, huc sic inferri, imdetamen
non sequitur. quod sapae illicita inbent
licite obediatur et illicite ab eo recedatur
Quad itaque Protestantes substantia liter
urgent est, ut tollantur abusus supremam
regimen de catero eo modo retineat, guso
subi competere ac competisse quocungi
modo probabitur: Pastet ex louis quaecaven
confersio allegat. Stia pars patet ex
his duobus: et quidem Emo ex autharita
tibus praecipaorum Majorum quas con
 petro rma practiras comatioruar a scatiruur
ves c0

## Folio 103v — 00068369:0206
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 104r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000206.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
onfessio adducit, constat, quod prionatum hui
n persona Petripro serbanda Christia norum
e
instituerit. crione Christus srimatum illum seu theraz
Edo indispulaie hiam ac medium vnconis a se motitatum
nunquam ab Ecolesia jua talei permiserie
Qui contrarium vero teneret ad Rujuo probas
tionem obli garetur
DC
es
Siber Ldus
e5ti fi catione
Capu ed mum
De Justificatione uccatorum et bonis operiu
cloducit Dactrinassa Congres: Han: et Noctent.
ac a moderatis omnibus nunc, deo Caus, rece
ptas, earesque Authoribus, gravibus utriurge
partis confirmat.
Capul Edum
Je traditionibus Apastoercis al ejeque Eccle
scasticis et humanis.
Ca Confessionibus, et 9. 9. utriusque partes daces
has esse licitas,  ad congruum finem appei
cendtur; illicitas vero, si smo vel ys remission
peccatorum mmmediate mereri vel Edo per se
necessaria esse ad Salutem, seu necessario pracipi
asseratur vel 3tio si exys Gravamen vel per
plexitas Conscientia orcatur prout protestantes
existimant ex caelibatu (lerce et votis monachon
perpetuis ariri vel oto Ei n ipsis eatrinsecii
aut a diaphoris perfectio Christiana constituati
Supponi vero quod circa haec quatuur prin
cipia fidei etiam Romanenses, conveniant.
quodque circa elium unica sit differentia
non sidem sed prudentiam noregendo eon
cernens; nimirum quod srotes tantes, credunt
dictum conscientiae gravamen ordinarie ac
necessarco resallare. Romaoenses vero hoc
negent; ostendendo ea , quae dipartolo circa
haec
quoque est quod
Chrostus

## Folio 104r — 00068369:0207
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 103v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000207.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
hac a Deo intimantur, quod euicibet vocationem
suam plena in Deum fide sequenti contra
tentationes supsivat gratia Dei 5 Quodque
per consregatis quidem eastitasabique hac
habeatur, per hanc vero unicam in quolibes
otatu Christiani subsistant.
Quostio haec anleges Ecclescasticae in con
ecientia obligent proponitur et his resoevitu
Imd quodsi hujurmodi leges humana sinv
conformes voluntati civinae nobis subsiciente
patefacte in conscientia utique obeigent.
Eod sivero ferantur extra, prater velcos
tra volantatem Des non obligent conscren
tiam. Stid si deriqque camiss minta sine
impie opiniones de merito aut deneces sitate
per se et similes serpratactae scperstitiones
carundem observatio cuilibet a Deo sed
prohibita: probantur autem ea authordat
bus pracipuorum Doctorum utriusque par
tis scilicet ex hemnitio et Calvino nec
non ex Thoma Aeguinatae et aliss Roma
nensibus.
De
aput eum
purgatorio
s
dicit amo purgatorium sive intelligi sed
slatum talem animae e corpore egressae
cum quo neque si in ealo negim inferno
et tamen exileo passit egredi et regres;
c
ad curpus precibusque vivorum, uvari
Edo non esse apad  ullas Mristianas fiae
articulum quodper ignem corporalem in
illo patiatur Scio Negus esse contra arti
culas fidei Protestantiam, imo praecipuis
Majoribus nastris ac Ecclescae veteri
sat
confarme supra tactum anima glatum
asserere. Sinimirum illa hu parta ar
Thodonam de surtifieatione doctrinam omnia
104 deis crantur

## Folio 104v — 00068369:0208
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 103r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000208.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
reisciantur quae maritis et satis factionibus ehri
sti praejudicant, et ubi ait Calvinus: quae creuem
Christi evacuant. Tale jorquam purgatorium
non vero supratactum animarum aliquarum
statum necessario execrandum Patres nuctu
declararunt. Sma pars conclusionis pates
euca nimis evidens est, quod saltem alcuu
e’illa quidem anima quae pars ehristilat
censconem per oipastolas corpori sant
reslitata heque ex Bheatitudinis aeternae neque
ex damnationis aternae, et per consequene
ex supra tacto etatu sint egressae. Deinde
prodesse defunctis seu uivare preces viv
Fram nimis quoque clare constat, tum per
A pologiam Augo Confersionis tum per
praxin primiture ccclescae, qua per congrum
testes à Confessione satis ortenditur. reu
partem negi Romanienses sat docti negabunt
etiam vero probant authoritates grave
et expressae nostrorum ab eadem conser
ore citatorum.
Liber htius
Ed
Caputimum de culta in genere Capat
Edum de culturmaginum Caput etium
de cultu Eucharistiae. Capus itum
de cultu et intercessione sanctorum.
Notabene horum quatuor Capitum euncta
subitantialia subnata reggula sta eodem
modo quo huc dacentur, proponuntur.
Eodemque modo a Congregatione tannoverana
et aliis principum Protestantium Theoeoque
s
ez
qui illam approbarunt, approbantur: dede
cicet confitendo eum ileis, quod horum
subdicta regula ita comprehentorum dogmatua
iuxta
nulcum sit quod mita explicationes ibidem
datas vel sit contra Ecripturam vel contra
Protestantium cibras hymbolicus nullumg
quod non si
respective certum probabile

## Folio 105r — 00068369:0209
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 102v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000209.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
et n unione fidei tocerabile difficultate se
contra reunionem accurrentes emallien
vide farmalis hac in censara praefatae Con
gregationis, et aliorum D D. Nostrorum
ad regulam pam, et past regulas omne
Liber etus
de Sacramentis
arut smum de facramentis in genere ac de
Bhaptismo Mmo allegat authoritatem Confeosia
nis elagae V. ac Helvetica X ex quae
ajant passionis merita csusatrament
200 addinit tertum et
jum applicatis
libro. Concardia qua declaratur passe credi
quod dentur septem elea nota Lacramenta
idenge etiam asseruisse Melanchto
una cumtoto suo colloquio ipsrensieliia
te
nem
meras quaestiones de nomine formare,
etio addaci Augustinum qui testatur
faisse hunc communem Ecclesiae doctrs
er
nam, quod Baptismus non solum
necessarius necessitate praecepti sedetiam
medis seu absolute.
Capul Edum de confirmatione eatrema
unctione, ordine et matrimonio astendit
gidem supratactis, viit, quod singula
sint sacramentum, quodqe abigicleiubse
bacici caesione, sed soca vocum concord:
explicatione passe septimum huncsacra
umo
mentorum numerum affirmari
id ivata principia partis amae Lib.
Cr à propace Ecclescae fieri debere
Caput Etium de Eucharistia Christ in illa
praesentia.
Capatitu

## Folio 105v — 00068369:0210
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 102r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000210.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
Caput atum de transubstantiatione. Caput
stum de praesentia Christi extrav sum
Caputatum de Communiome sub una specie
Caput flimum de chissa. Caput otavum de
paenitentia, sacramento, satis factionibus
indulgentiis et ritibus.
Hlaec inquam singula nit m substantia
alcud dacent, quam id quod Congregatio flanno
verana ad dictam Regulam 5tam approbaiis
et sub eadem regula ad ducitur. Notandum
vero quodnon solum, hu ete etcum longre
gatione Hoesenbutelana
C.Ccciquoque ad Re
gulam. ilam consentit teannoveruna
eirca quastionem de utrayi hpecie proponet
generalis quaedam Conciltatio.
ut communicantes
Scilicethaec
ub duabus
vel. sub una tantum partem adver
Reccebas
cirta hoc. dqclla haecessi aut peccato macx
am
aer
hedetiam ommino
condemorent
videlicet haec ut credatur. Emo Christum
Meciae
omnino specialis videlicet haec ut creatur
0
imo (holistum quidem in stituisse sub dcabus
Edo ac praecepisse Ecclesiae in comrmuni cit
sic distribuat. Btio praeceptum Tamen nulleim
hic obligare ipsas fideles inparticulari
ut ipsi prosemper et ubivis sub utrago
recisiant: sed Joeum, tunc, dum requi
ad hoc habuerint to nquocuncu tamem
ita
casu requoritur ut illiposulo sub utraga
porrigaturi,p
qui hucmue sit semper Frecepit. amam partem ac Eta
agnascunt omnes sat doctiac moderati
etiam Rromanenses. Itiam vero clare
docet tum Christi principium a Luthero
allegatum, tum praxis primitiva Ecclescae
circa abstemixas, Eremitas et parvulos
subuna communicantes. Pcmcipium vere
Christia hic esttale quando duo praecepta
divina concurruns et utrumqe servars nequit
servandum
utraque Euchari
stiam semper
recepit

## Folio 106r — 00068369:0211
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 101v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068369/jpgs/default/00000211.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
servandum est illud quod magio obligat
Declaravit itaque Christus, quod quando praeces
tum divinum de habbatho concurrit cum
praecepto divino caritatis erga procimum
cui sulicet tunc asinus cvrrut quodmagis
urgeat acservandum sit praeceptum
caritatis. Cahocantem cptime infert
et ait Lutherus. Si venias ad Ecclesiam
ubi ab illius morem calicem habere, non
vales. absque ileo eum aliis hristianis
pron pates facram eanam sumas.
Eiia majus est praceptum conformitat
es Caritatis et ealia per fidem etbonam
voluntatem suppletur Hlujus argument,
vim. et veritatem agnovit Titicis ac etiam
Brondanus muno godemque scripto quad
vidimus. Hril aliud vero contra hoces
ceperunt, quam quod illiis profanditatem
saltem plebs Mrolestans non ita capiet
ut quietetur adeoque huce plo in quovis
casu communionem subutraque necessari
varrigi: fluc autem et nos provero halee
mus. Denigs bene notandum quod nec
praeceptum
ipsa confessio Auy. aliud
hir urgeat quam respectu Ecclesiae in
communi. Non volumus esse duri alion
conscientiss qui maluerunt integro
mento uti: ubi nota illus
lacra
dmaluerunt
quodutique aliquam cibertatem, indicas
non necessitatem

## Folio 106v — 00068369:0212
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 101r); this page is its left half.
# No recognised text on this page (recognized).