# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/00068641
# Title: Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 6, 17
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=00068641
# Lines: 198 recognised on 3 of 4 pages, mean confidence 0.96
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio 1r — 00068641:0001
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068641/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
Ad Stateram juris
de gradibus probationum et
probabiliatum
Godepridi Veranii Lublinensis
Stateram quandam juris affero, novum instrumenti
genus, quo non, ut hactenas metalla et gemmae, sed quod illis
aestimari
pretiosius est rationum momenta ponderani possint. Omnium
vox est argumenta  disceptantium, sententias
autorum, voces deliberantium, non debere numerari sed ponderari
quoliescuqscilicet mullic us uffacit.  obesta
farius quoliesamque scilicet multitudo suffragierum fus non sacitendi potestas
quemadmodum certe non facitu in consilio srincipis, in consultationibus
Medicorum, Una gravis ratio multas conjecturas destruere
vinc
potest, vicissim aliquando quae non prosunt singula multa juvant.
ingula
per se contemnenda, ubi cumulum se vincnt, ubi cumulum fecere
praegravant lancem. Hoc librae genus in omni humana
utilitatis
vita profuturum, ex furgconsultorum thesanris expromo.
atentur omnes
Librae Logometrae
extare hecclibet in rerum naturae hoc libae (genus, ubi exte
extet non ubi reperiatur non ostendunt. Idcerg Rem ergo
summae in omni vita utilitatis nunc ex tandem ex Jurisprudentia
adytis promimus, ubi ita latebat, ut nec agnosceretur. Nimirum
habendum
pro comperto est, ut Mathematicos in necessariis, sic
duris consultos in contingentibus, b Logicam, hoc est rationis
artem, prae caeteris mortalibus optime exercuisse. Hinc illorum
multa praecepta de probationibus plenis aut semiplenis, de praesumtionibus,
legum,
de indiciis, de conjecturis conjectandis sensibus contractuum atque ultimarum voluntatum
crimtuum
territionem
de indiciis criminum, ad inquisitionem, ad captionem, ad quaestionem e per tormenta, umi, medii, summi gratus
atque argumentis.
tormenta, denique ad condemnationem aut absolutionem suffecturis; accedunt
loca legalia loca legalia argumentorum quibus clectica juris topica juris
quae Topicam juris mas axidmatibus vel ut vulgo loquantur maximis instrutnt
instruit, quas alii koxias soeas vocant. Postremo  quid alind
est processus judiciarius quam forma disputandi a scholis translata
ad vitam, et autoritate purgata ab inaniis, et autoritate publica
ita circumscripta, ut ne divagari impune liceat, aut tergiversari,
rede omittatur quodcunque ad veritatis indagationem facere videri possit.
in s mortum
uterentur, quibus inter et quantum fatigantur judices atet commissarii
interrohando
conferendo argumenta argumentis, s audendo testes, descendendo in
et quod potissimum est
rem praesentem; tantum in natura investiganda vera aeternae beatitudinis
satutis via discernenda operae poneretur: dulium nullum est,
fieri selet
quia malbo magis quam factum est hacterus, et corporis, et
tio
et Sanitati corporis nostri, et ipsius animae saluti consuler pt
Equidem Sane Medicos constat non indiligenter praecepisse
se indicationibus direetis contrariisque, sad longissime absunt ca in re
ab 2XC. BEa Juris consultorum, cum tamen ut plinius ait periculum
sit in nullo negotio majus. Non contemnenda sunt quae praecepit Claudinus
tat
autor libri de ingressu ad infirmos, aut sanctorius in Methodo
opparent
vitandorum errorum in Medicina, sed tenuia sunt si claboratis
jurisconsultorum operibus conferantur, quale est Rutgeri Rulandi
de Commissario, quem scriptor isse innumeris qu interrogationibus
et subinterrogationibus ita instruxit, ut non facile aliquid elabatur
Aristoteles Logicae
interprlt
non attissit;
nistio tempore
ge praecaeteris
egregie in Logicis
versati sunt Autonius
quachimus jungius
et Antonius Arnald.
hauc partem, non mini
quam caeteri, praeter
misere.
examinando
Seristuras
=ut nihil jam de gravis.
simis in republica delibe
rationibus, aut  viro
rum imlitarium consulta
tionibus dicam, ubi i rebu
pxplexis nonnihil impl
catis plerumque autoritas
vel eloquentia ante
rationem pro ratione
obtinet, quando vim
ratianum praesertim
cam  vim rationum
 agnoscere, vel
temporis brevitas, ve
rei perplexitas multi
plicitasque difficile facit

## Folio 1v — 00068641:0002
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2r); this page is its left half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068641/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
Ut saepe in mentem venerit admirari humani ingenii perver
sitatem, quod diligentiam omnem eo convertit, ubi minus necesse
aedium
est. De stillicidiis, de lumine vicini obstructo, de itivere, actu, via per
agrum, de tribus capellis, fractatur magna gravitate summoque studio;
rerum teliberantsententiasdicunt; nihil omittitur viri aliquot docti et periti nihilgomilta, quod faciat ad
controversiam  recto judicio justo judicio terminandam, non magis quim
si de lucullianis hortis, a immi de Asia cis taurum
montem immo de regno Aegopticece inter si in Romano senatu de
Asia cis Taurum montem, aut de Aegyati regno ageretur. Laudandi
et religionis
sunt isti judices assessoresque suae industriae ( faciunt officium in magnis
non minus in parvis non minus quam in magnis. Etiam in tenui
laborem glovia non tennis manet; et fieri potest, ut aliquis
plans merces etram apud Deum
homo de plebe in lud homo obscurus in ludo latrunculario, in
artifex in suo opificio, aut etiam Sed genus humanum culpandum
est, quod, exiguis negotiis egregie praevidit, maxima quaeque in casum
dare solet. Itaque a juris consultis exemplum petere oportet
et sanitater
instruendae rationis humanae in gravissimis de set vita, de republica
de bello gerendo, de aeternitate de belli pacisque negotiis, de conscientiae
moderamine, de aeternitatis cura, deliberationibus. Habent Thcologi
cur se hic admoneri non aegre ferant. Quisquis (elloquia eorum
in publicum edita inspexerit curatius, mirabitur saepe tantas
res tam per sunctorie, ne dicam praepostere et sophistice tractari.
Ali non argum quidam non argumentantur sed concionantur; alibi
sophismatum seges pulculat,  plerumque ita in orbem reditur, ut
plerumque exacerbantur animi, et in convicia exardescunt. Postremo
ita in orbem circumagitur disputatio, ita teritur tempus, ita in orben
circumagitur disputatio, ut taedio et desperatione fructus audriores
etiam qui etiam illi finem expetant, qui maxime initiis favere
Sed missis controversiis inter magnas partes, inter quas scistos est
orbis Chistiants in quas scissus est christianus orbis, saltem illos
illi certe  ad eos inprimis pertinet haec opera, qui conscientias regunt.
praesertim cum ab aliquot annis magna animorum contentione de
vi ac potestate probabilitatis inter ipsos certetur. Sunt enim
qui putant hominem scientem ac prudentem posse opinionem minus
probabilem minusque putam in agendo sequi, quod alii velut grande
agnanus; scriptor
Piaculum fortiter accusant. Prosper Faganus Lure consultus celebris
ex illorum genere quos Canonistas vocant, graviter ostendit, Thasto
quanto sint jur sureco Juriconsulti hac in re multis Theologis
Fabrius Theologus et philosophus int
severiores. Respondit ipsi Honoratus magni vr ingenii, et subinde
et vastae doctrinae, et sane in nonnullis absolvit probabilistas, et
cautiones complures egregias praescripsit; tandem tamen eo descendit
ut fateatur ex suae partis sententia, posse aliquando ho conscienti
saepe posse is homines conscientiae suae consulentes, posse directores animarum
medicos conscientiarumque directores opinionem minus verisimilem sequi
recte praeferre
sepi quae ipsis  minus verisimilis videtur, quando jurisconsut di
sau
in simili plane causa, id judici aut advocato non liceret. Quod quem
admodum ego non sine admiratione animadverti, ita vel hinc aestimandum
re puto, quam utilis quanto praestet in hoc genere discere a Legibus
et juris consultis, quae non excogitata sant e hominibus privatis
iplici
quae usu vitae s et controversiarum finitione discussione probantur
terlice
quam  quae in scholarum plorre umbra excogitata, lacem
negotiorum non facile subtiliter magis quam accurate cogitata,
lucem negotiorum non aeque ferunt Haec autem non accipi velim,
quasi jurisconsultos esse sine navis putem. Neque enim nego saepe jus ipsum incertum
e it nam ta itature epese moda est emendanta in fomma pne luiciorum processe
velut de summa
itur de tribunali
ad tribunal, n
quid forte priores
fugerit.
nostra de Probationum
Gradibus
Scriatoribus
a novitiis quibusdam morue
casuum Fheologis mutuari

## Folio 2r — 00068641:0003
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1v); this page is its right half.
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/00068641/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
Haec autem non eo accipi velim, quasi juris consultos
esse sine naevisptem aut quasi omnia apud ipsos ita
sint constituta, ut rectius non possint. Quid enim tale est in
nos uti
rebus humanis? Fateor labens passim incerto jure laborari,
et egere nos subinde novi segislatoris opera multaque singulatim
in judiciorum processu emendationem postulare; quin et in judiciis alicubi
AEC, EpVia quadam laborari, et nimia foe formae solennis cura
rem ipsam saepe amitti, lassatis litigantibus exhaustisque
inter judiciorum mo moras. sed haec ostendunt nihil tam
egregium esse, quin abusui pateat. Postremo  fateor ham quod quam ego
inter se toufligente
profero dijudicandi, et rationes utrique utriusque partis velut in bilane
expendendi methodum, nec apud jurisconsultos ita traditam esse
esse, ut novo studio, non fuerit opus. Materiam tamen operis ab illis
nostro
 in omnibus scientiis ab ipsis suppedilatam, et diligentia ipsorum haec
nova qualiacunque nopra meditamenta efstoruisse res ipsa ostendit.
certe nuspianulia nulli alii tot adminicula subministrarunt.
Nos iu aliis quoque doctrinis non perfunctorie versati, fortasse
imen
attlimus aliquid l contulimus aliquid ad nobilissimae materiae
perfecti utilissimae indo Tractationis perfectionem, cujus nos
aperire aditum contenti in novo quodam doctrinae genere, attesiimaj melioribus auspiciis
ultimam manum impositure in libenter et caudide applaudemus.

## Folio 2v — 00068641:0004
# Scan: One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1r); this page is its left half.
# No recognised text on this page (recognized).