# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/1016728174
# Title: Mithridates Gesneri, Exprimens Differentias Linguarum, tum veterum, tum quae hodie, per totum terrarum orbem, in usu sunt (shelfmark Leibn. Marg. 146)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1016728174
# Lines: 16,783 recognised on 297 of 297 pages, mean confidence 0.82
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 1016728174:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
ab
de 
l
110
 s t
1
 si
1
e
e
s
Aa o
e
sdo
1e
s
s
ae t
pn
e
 
 a
e
2
sq
e
e
e
t
t
es
10
i
e
ee
t
e
 
e
 prst
e
e
e ti
e
es
o
d

## Folio  -  — 1016728174:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
de ramo
e
recto

## Folio  -  — 1016728174:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
Mattettittt
rare
atur: Leibn. Mar9. 146, (3) --
eeeeeeeee 

## Folio  -  — 1016728174:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 9 lines, status machine
EAPH
PERENT
tum Vete
perIOIM
b4 P
162b1IB
33
(IIIHIIILIMNIIIHITIIHIHMNSIIHIIMEIIIELIIHMAIIIHIIIIIII
:Leibn. Mar9. 14C

## Folio  -  — 1016728174:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 21 lines, status machine
e
NITERIDAI
G F S N F R I,
EAPRIMENS DTE
F ER EN TTAS LINGVAEVM,
tum veterum, tum quae hodie,
pertotum terrarum orbem,
in usu sunt.
C A S P A R V V A S F. R V 5
recensuir de Libello commentario
illustravie.
Editio altera.
P
se
TIGV RI.
Martini Fooelu
rpis VVolphans.
M+ D C+ X+
tamburu.
cr
te

## Folio  -  — 1016728174:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 13 lines, status machine
1
BRF
lustriloi
Beloiie
silia
C15
itise
Mum, 4
sculum et
dissimum.
MeD nOmI
AECEptUM.
FA CmPAI

## Folio  -  — 1016728174:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 21 lines, status machine
M A GN IPTCC F Y
NOBILISSIMO V.
D. PETROD F
B R F D E N R ODE.
Illustrilsimorum D. Ordinum
Beloiiconfederatorum Con
Ciliario. e Lcoato per
Cermaniam, ac.
CASP AR VVASERVS. S.
 FPEROribi Viramplis
 it
 t
Sime clarissimi Cessuere
nostri (oqualis  quance
viri.) Michridarem sccundose
nium. Notis meis auctum: munu-
sculum cum per seribi sat scio, gra-
sissimum, cum Gessneri etiam, et
meonomine, jucundum, ut spero, et
acceptum. Nam quum ica sis natu-
acomparatus, ut praeter lexacionis

## Folio  -  — 1016728174:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
cuamunus au sustissimum sane et
amplisimum, quo dubushis, et tan-
tum non desperatis temporibus; sa-
pientissime prudentissimeque funge
ris, in rem e laudem lustrissima
Reipublica, omnipraeterea artium
et litcerarum honestissimarum ce-
nere (ut de juris civilis accurrata
tua coenitionenihil dicam:) velut
alter VIpianus majorem in modum
delecteris, instructusque sis: cum lin-
ouas etiam nobiliores, Gracas, La-
cinai. Gallicas, Tralicas. FTispani-
cas, aliasque. itaribr non in promtu
tantum. sed et in delitus esse vi-
deo, utbeatam fore Ciermaniam
nostram universam existimem, si
quamplurimos tuisimiles habitura
sit. Me vero, et si nihiltale prome
ritum, quantum a pluribus annis
Gene var
Geneva, B
1
eximie alle
psisicaver
lueulenter
have quide
humanira
Um, si
quantII
quaniope
Agnasq
obscuro loc
In Germa
a sunt, sit
Dibius facie
Interea t
mes ejus
VII, Cessit
WI I genII
TiB WeH M
Gu Ii) I1

## Folio  -  — 1016728174:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
(ane et)
 et tan
funoe.
Trissima
artium
erum se.
currata
) velut
modum
tum lin-
Tispani.
2promi
esse VI2
maniant
mem, si
is annu
iene va
Ceneva Basilea, Pieuri,  alibi
eximie dilexeris, orna veris, et am-
plifica veris, infinitis documentis.
luculenter sane declarasti. Et ob
hanc quidem insionem tuam in me
humanicarem, ac summum studi-
um sincularemque liberalicatem.
quantum metibi debere sentiam, et
quantopere praeclaram pretatem, re
lquasque virtutes tuas, quae nonin
obscuro loco abdita. sed jam in ocu-
lis Ciermania in luce Furopae posi-
ea sunt. Suspiciam, IaVNEP ENITPECIO
dco5. faciam, ut omnes intellisant.
Interea tenue opusculum, sed ta=
men ejusmodi, ut nonuuasa
vir. Cressuerus, olegantissimum su-
um ingenium in eo exercuerit. No-
Fis meis non tam amplificatum.
e
quam illustratum,  amendis non

## Folio  -  — 1016728174:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
pauessFurgacum summa mea ergae
teobservantiae testem perpecuum
ac pionus cerrisimum tibi exhibeo.
Tus procomitatetua, quicquid est,
quancillum est benione ut recipias
mihique porro taveas, etiam acque
etiam te oro. Deus te Ecclesia ac
Reipublicae Christiana diu servet
incolumem. Fiouri Helvet. R La
anuariis anninoO M. DC. _.
quem felcaissimum tibe
prECOr.
HE
apis
B01
AIII
Guie VI
  cesP
oetor aureL I
evgpiIo, ben
miCuS, qua
quom solus
poslicanima
11a5 OlC, ab t
REIMerCjVAIC
Dere quoquon
persectum, d, u
CUm CBOInPIA
lum, in loceme
jonpostme alii
nemperciacten
Hocrcto,
BALEE, Cum
dicio lubmire
eur, hoc libera
morejompridet
pnaris. Nam _B
medioere perre 2
Mchridacem vost
lnuae specimen,
terpremur, nobis
Inbreprecipue o
Ingulorom ditteret
demonslire.nt _
liveuas, qua ordue

## Folio  -  — 1016728174:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
ea exea
etuum.
xhibeo.
und est,
recipias
maique
clesta ac
i servet
vet. R L
CL V
O. POFIANMIBA
Episcopo CPoriensi in FliberMa; etC.
CONR A D VS OESAE RVS 5.
A A Viciplex Pane linevarum ac dialectorum.
quibus animi lenta incer le eloquuneur d
a.  incerprecancur homines, varictas exear Vi
derur aurem non eam curiols, quam liberalis haee
coeritio, ut qaner le cogoirae linelineux plus
isus, quae omnino diltencincellisaus. War
quom Tolus homoraciems juxca oracionisq; com-
Po lic ammal, oracioms neque linguorum dHcrea-
eras nosse, ad hominis crudiciac ph. loTophi Aud urs
aemerejodico. Duamobrem quae chohucinec-
dere quoqnomodo obferrort non cinquam aliquia
perlectum, ees uc oporcebas claboracum, (cd quan
cum ceoinpralencia prxsare potoi, velur lymbo-
dum, in locem cdo. unde exciraci d Force criom ad.
jun post mealii, diligencius ab soluriusq; rem omo
dem percidctene.
Hocvero, quicquid eMt, optime e doctitsime
BALEE, cumin non coruum inscribere, cumju-
dicio submirrerervo volur. Hoc doctrina cua mere
cur, hoc liberalicas postulae; qua me non solum -
orejampridem, scd criam benefciis prolequ, di-
enaris. Nam s Bibliothecae nostra auctarium noe
medioere per ce accc(sic: d, quo polrolorcum hune
Mlichridacem nonrum ornorem, veceris Bricaoiicae
dineux specimen, quodorarionem Dominicam in-
cerprerarur, nobis acc missum cst. Vilum est auTCM
in hac praecipue oracione variis reddendd lineuis,
Cneularum differenciam, quancum ejus heri pocuie.
demonstrare;ne e Facilius esset conterre incer (0
linouas, qua orasionem exprimeren condem: d in
brerissimo
e a
h5

## Folio  -  — 1016728174:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Brevissimo Lanctissimoq; arpumenro id hercc. Deo
quidem Opc. Max. ingenres criam hoc nominc pra.
ria debencur, quod, oc uniberlam relisionem linceo
ram aoltris cemporibus innorelcere ac variis illus
Arari linguis Cacram Feripcuram, largieus ett: ica0-
raciones quoquelacras, e Pralmos, ee quae cunque
ad verae picraris protelsionem culcumque perci
nene, diverlae oationes hodie, nontramemoria; pri-
vatim publiceque in remplis, invico Ancichricto, (Vd
quae que vernaculs lingud proterre incaeperine: (1-
quidem in nostra urcunque anducta civirace, l aci-
ne Grace, Hebraice, Germonsce, Tcalice, Calices
Anplice, de aliis quibusdam liosuis Cacrae liccera im
Dei ploriam leguncur, addilcuntur, celebraneur.
Superest, honorande miBALEB, ucpro exi-
io candorecuo decrudicionece roxem, liquidim
hocl bello nostro quoris modo murandum videbi-
cur, id libere ucmures acque emendes. Neq. enim
quancum par cracin eo conscribendo, cempus pon
Tui: neque li potuissem, muleo amplius insticuro (2-
cissacereporuissem. Hocvero maximepeco, vcte
quae alia Bricannicircenilingua eA (nam _e Hiber-
aix et Monae intulis suas ese audio:) deillis quo
quespecimen aliquod, praeterrim in orarione
Dominica, marure ad noseranmittas
Valc. PiguriKL. Au∞. A000
Taluris M. D. L.V
magna int
niscontul
vere divin
care debet
cribus illis
paloim he
conjunsi
modo, qua
ad lapienri
latem de D
scirperunio
exlingurro
veporius A
Craeca eiin
(ane tanIOC

## Folio 1r — 1016728174:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
oid heret. Ded
de nomineora
ligionem linees
cacrariis illu.
Sicus cAt: il20.
e quae cunque
leumque periia
memotta, bil.
Ancicttno, Iba
incaperinc: lla
Cacrae licceratu
celebraneOr.
ogem, si quidin
ieandum ridebi.
les. Neq; enim.
ido, tempus po.
ximepeco, ve
(nam de Hiber.
aolmictas.
civirace, Laci.
Tcalice, an
00
OnELOREK
IN C V A R V M
d
obserrationes.
C A P VT I
DeLneuis in genere.
lNoraeri contationis cauta Linguario
s. acquehctoria, in Paeris librisera. cognitio
 dica non est quodhic dnobisre magnae re
2
at
petatur. Onemadmodum aurem licicatis
marna infelicicatis humonae perstuit lermo
humanae
pars.
nis contusio: ita noleris cemporibus donum Gen rIs,e
vere divinu de praeclare Felicicaris locojudi. 00.
care debemus, corum tere orbem rerrarum
cribus illis in Cruce consecraris linguis, quas Luc. 23. 38
palsim homines Audios exercene, denuo
conjungi: acque harum cognicione non ca
modo, quae ad hominum commereia; quae qs
ad sapienciam humanam perrinent, ledpie-
tarem de Deum intioreleere. Onis enim ne-
Ecir peruniverlom Kuropam Lacin ac CFCx
exlinguarum ulum esse: HI: braica vero. A-
repocius Arabice, in atrica AEag toristere.
Crraecae eriam in parre carundem: Ruropa
lane tanco caeceris existimanda elt Felicior,
F

## Folio 1v — 1016728174:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
Lineua.
DF L TN GV1S
quod cum alibi Capienciae Audiosi singulas
tancum linguas addilcane, in ipla eres illae.
ques dixi, excolaneur. Ounmobrem eriem
crucilixi Domininostri lelu Christi Lvange
liom in Curopa nostris cemporibus primu.
vnd cum linguis illis renalcencibus renovari
capir, de inde per caldem linsunstum libris.
cum vira roco, in reliques quoguenationes
brevi (uc speramus) dispergecur:ita reChri
Ao per universum Mundu praedicato, quod
magudceleritate nostra memoria, perom-
nem propelcuropam jam factum videmus.
extremum hojus Mundi diem de secundum
Domininoseriadventum instare ac immine
rejudicandum AC.
Mulcarum quidem lingnarum hominesim
multa eti. unum etiam Trojanum bellum conAuxise
am Troia
ni belli
prodidic Hlomerus Iliad. quarro.
tempore. Ou zd narscorner ouos 6poos, eo a npV5:
AMaZnca Euuoonnautos (exmul
tisloeis convecati) s’éoav avspEs.
Fineua 75 Fuphorus, de alii mulcihistoricorum, gen
juxra en res de linguas sepruaxinca quinq: esse dicune
phorum.
suxtaalios
indenimirum impulti, quod Moles scrip(Ir.
nonnist. Animae ex lacob in universum erant septuacin
ta quinque, quae in  Cypeum descenderunt. Kt
sane videncur reverz dialecti (lingux pori-
es) communes dua de lepcurginm: uc inno
ATOTUE
Riorume
NIIMF. Al
commune
sectos con
diglectuse
tim seuch
Ai0r. qu
character
different
Cam; DOr
nem. POr
eis ulurp
les, non
2unI, inq
Scomat
certermo
Eniheare
busverbi
Gieci
ELOSPTE
lislive in
dcommu
propriolib
Colchor
ca, quonda2
EAMCCCB
VIerenTUE
Wbetert.
Cll, plIC2C

## Folio 2r — 1016728174:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
s lingulas
a tres illae,
orem etiem
ilti erange
Dus primu,
aS renOvari
cum libriso
denationes
itaveChri
Cato, quod
2, Per Om
in videmus,
eacimmine
homines in
contuxisle
A la zripvE.
Antot (exmu
DEG.
ricorum, get
q. esse dieum
loles scripsIi
rant septuaI
cenderunt. B
lingux pori
InCR: VEInBO
AroruI
AN GENER PC
Prorum eriam monumentis prodicuni repe
rirur. Reliquae vero mulcae sub unum genus
commune, quod dunsnur eres pluielve dia-
lectos concnesr, reterendee Punr Rsaurem creca quo
dialectus dictio peculiarem alicujus locino de linena
tim leuchoracterem praeseferens: vel di dialecti
etio quae propriam communemre gentis quinque
characterem octendic.
Crraeci quidem dislectorum lux lingus
differenrias quinqu annocane. Alticam joni-
cam. Doricam, Aenlream. de quincam commu-
nem. Porro voces burboroe, que scilicerd C1g
eis ulurpancur, cum sinc incomprehensibi
les, non cciam diniectus. Ped glossas vocari
ajunr inquic Elemens Alexondrinus libro1.
Seromaccon. Nos dislectum alies simplici Dialectio
cer Tirmonem sive orationem orciculacam (I fermo ar-
eniticare observirimus, vel ipsum in plari. sicularu
busverbis colloguium: I a. apud C amma
cicos praelertim lingua alicuj 1s (ive in Bneu
lis live in pluribus verbis proprictatems qua
dcommuni vel celiquis limilibus auc cogn2
ris differe. Calenus glostas Hlippocratis, id
CA, prilca de oblolera in ejus libris vocabulas
proprio libro incerpreracus eA.
Colchorum vrbs Diolcurias, nune deser. Diosenrian
ea, quondaadco clara fuic, ut Pimolthenes in colebris
eam cCc nationes, quae dillimilibus linouis 30onario.
ocereneur, delcendere prodiderit. Ec pot
nibus e
linenis.

## Folio 2v — 1016728174:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
DF L TN GVIS
noltris cencum triginta incerprecibusneo
Bociaibi gelta, prodidic elinius nacur. hilt.
lib. 6. Cap. 5.
Michrida- Michridatem, Ponel regem, olum morta-
lium viginci duabus livenis locutu cerrum
ek: nec de subjectis gencibus ullum homi
minem per incerprecem appellaru ab eo an-
nis quinquasinea sex, quibus regnavii, idem
celtacur.
incola in- lambolus quidam mercacor; cum conter
sula chjasu. vo capcus ab Achiopibus maricimis, navim
ingredi jussus cst, de verlus meridiem navi
sando pergere; donec adinculam quanda
quuntur, et L’elicem pervenisset. Hric enim A chiopibus
adium can mos crac antiquilsimus, uc duos alienigenes
expiacionis gracidilluemitcerene. Polt qua-
eaor isicur menses ad intulam appulerunt.
_ in ea homines invenerune benipnos, cor-
poreagili de robusto, olsibus instarnervoru
Aexilibus, dec. Lingua eciam inquic a nobis
differune. Dirilam enim hanc eis Nacura de-
dic, quae scindicur in inferiori parce, ucabra-
dice duplex esse rideatur. Sic antem varidu-
tuncur loqueld, vcno solum vocehominum
loguancur, led arium diverlorum imitencur
cancus: X, quod admirabilius est, une cum
duobus hominibus perfecte simul respon-
dendo d dispurando loquancur. Vnaenim
linsux pars uni loquirur, reliqua alceri: Au.
tes peritus
linguarum
et
hominum
voce (o-
felicis e
cumimi-
tantur.
Aor CADI
bgloc
ls Ancigu
cerisrele
AraFCI
s0do1us.
Rem reZIO
iationese
nOnqud
tanquam
TanEuI
IMA OMI
vera: 2es
Nulla etiI
i quada
inluper ip
sario, ue 
uliTaris 
cta, qued
rerum, qu
linguis: Ve
veriis artie
ranor soli
eliamRru
loreme
LX HM
omreper
alin vici p
elis soneee

## Folio 3r — 1016728174:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
preribuone.
nacur. hiI.
lommOrta
utu cerrum
lumhomia
(H 2b C02n
ravit, idem
cumconler
IIIS, navIM
ridiem navis
em quandam
Echiopibus
alichigenas
AE. POHqua-
appelerunti
DipDOS, COF.
actarnecrori
aquic d nobis
eis Nacura de.
parcC, ocabr
ucem rariaus
ocehominum
em imiceneul
est, und cum
simul respon
Ur. Voa enim
qua alceridu
IN GENERF.
sor est Diodorus Siculuslibro 3. detabulo-
sis Antiquorum gectis.
Troplodurae AThiopes Cerpencibus de la- Troxlody-
cerris velcuntur, de vocestrident (rn osa NE. ta vocestre
ara reeizaor) canquam respertiliones: Ho
sod01y8.
dentes.
In remorissimis quiboldam ad Septentrio Num in
nem regionibus mercacores rerum commu usuprot.
tationes nucibus de gestibusfacere legimus, quel
non quod loquendi facultate omni carcanr
tanquam muri, sed quod linguis diversis v.
TANEUT.
Ex linguis Debraics, uc prima ee anciquilo Linguae me
sima omnium est, ita Cola ridecur pura de lin xtae e cor
cera: reliquae mixex lunc plera que omnes. ruptae om-
Nulla enim elt, qua non ab Hlebraica deriva
nes praeter
Debraica
ta quaedem de corrupra vocabula habear. FC ∞ cur.
insuper iplae incer se lune mixtx; velneces-
sario, ue quando cum rebus peregrinis de in-
ulicacis nomina quoq. percgrina lunc reli-
eta, quemadmodum scaromacu de aliarum
rerum, qua aliun de apporcantur, in plerilq:
linguis. vel ponte, ucratione cudiorum in di
versis arcibus ec scieneiis. Sic Lacini innume
r2 non solum arrium vocabula d Crraecis, (ed
etiam rerum muruaci lune, quo in libris ipso
rum repererant: vel propter imperia. Fere c. Catinalin
nim victi paularim victorum moribus d lin sua corru-
pta a60-
elis lonccommodant. Sic d Gochis Lacina This.

## Folio 3v — 1016728174:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
DE LTNGVIS
lingua in Ecalis, Crullia _ tilspenia corrupea
elL. Vel ex eo quod centes diversae in unem re-
sionem misraverunt. Anglica omnium ma-
Faxonibus. Ximemixca hosic corrupiaq; videcur. Pri-
Barouta
mum enim recus Brirannica lineux imperia
Daxonum parrim ebolica, parcim corropeo
elt: deinde Ciallica criam vocabula plurima
alsumplir. Sire proprermulcirudinem eco
cororum ex Crellio vicins, vel aliorum homi-
minu ex eade protectorum, ucinhabicarent.
Lneux cciam, quarum in toro de inrem.
plisulas estauctuic, non parum murstionis
actolise videntur Oim enim in Romanoru
provinciis coulae omnes forenles reclancur
Larine: Se cadem linsua conscribebanturin
Crumenca omnia Diverheciam populicul.
cus lacros in templis Larine ranrum pera-
eoncira ut d plebenonincelligantur. rmul.
eisin locisorationeslaere, praelerrim Io-
minica (reapudnos quoque paerum memo
ria) Lacivorancum sermone criam a plehe
proteruncur.
Burbarae siro Barbaricelinguae precer CITE
lineu om cam se Lacinam dicuneur omnes. Nos eriam
nes prater
Crae am et
Larinam.
Hebraicam excipimus, quod ca cuanriquil
simaac instar parencis aliarum, tum lacra e
debraeum divina siclingur: qua scilicet vecusT ccamen
cum. L ex ee Propheta, ee cocum Coluris hu-
mona negocium comprehondieur. Deducd
lodxis,
onglica a
Larina 0.
limulus in
Cl1s.
Toro et tem
todeis.
Bala
tibus co
Itament
Oraeta,
doct
linguis
In Cdt
Port
barae lu
curaha
Preces
Des. (II
In Cra
nistaci
rdvoce
Cleme
l20
damna
mitaci
sita O
qua at
bobus
DE, MHBI
cesiu d
nomina
ad vocis
liaarbiie
MAtAMO

## Folio 4r — 1016728174:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
aie corrupia
In uneM rea
mnium m2.
decur. Pria
su2 imperio
in COrrUPI
ola plurima
INCMM MeIO
comhomi
habicarent.
Od iDrem.
morationis
Romnnoru
SeBCLantur
debencurin
ropulicul.
tum per2.
tur. Prmul
Terrim D0-
tum memo
iam a plebo
PretETCHIE
Noseriam
uanliquila
umlacra 
Teltamen
soluris hea
c. ded vcd
lodxisu
TN GFNLRF.
tudaeis, tanguam indienis, DeuS OpL. MAK.
cratiam sua meriro abstulic, de externis gen-
ribus communem Fecit: ics eriam novum T0
stamencum non Hlebraica lingua. sed poriiis
Crraeca, cen apudcaereras genres clarilmd
doctllimag:, confcribi voluie. De barbaris
linguis plara refecemus intra ex Serabonc.
in Carice lingua mencione,
Porro primae de generales dialecti, er( bar Barbarori
barae lunc. nomins camen ex ipla rerum na vocu usus
rura habent deprompea. Ouamobrem crium
in precibu
precessaeras ellcaciores esse putanchomi.
nes. sinominibus barbaris constent: de Plaro
in Crairo, rocabulum pur barbaricae orixi-
nistacie, quod Phergescriam modice deAe-
Xd voce (ut es Germani fiir) sic appellent
Clemens Alexandr.
sacris.
In omnibus Cane linguis rocabula quae. Multa vo-
damnacura sunstacta, ur quaecunq. ad Toni ces perono-
imitacionem de peronomaropaeiam compomatopaeia
sica dicuntur, ut non modo vocabulaca,
quae aliquem lonum sixnificant; murmur.
bombus. sibilus, crepitus. srepitus stridor. Ova-
remuoire rudere, de reliquae animalium vo-
ces in divertis linguis. Sed iplacriam arium
nomina, uc verus quida Grremsticus Ccribit
advocissucimitationetere sunc expressa. A-
dia arbierio hominuimpolica, ur syncategore
matum ominie, de verborum magnd exparie.
A
compositan

## Folio 4v — 1016728174:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
DE LIN GVIS
Nominum veroilla quoq:. sive simplicia a
derirata. Cive compolica, quae eermologium
aliquam echigniticacionem, ad oltendendum
aliquam cebusielicam vim anc nacuram con
cinenc, non immerico aliquis nacuralia dixeo
rII.
elaco etiam Diis dislectum quondam aco
tribuic conjectura ex somniis de oraculista-
Ed: e insuper ex damoniacis; ut qui non
Cud, Ced daemonum inhabicancium dialecto
LOGuanEur.
item bru- Ouin se brucorum (uam esse dialectû cen
eorum. Cec, quam ejuldem generis animances incelli
eu ant. Nam cum elephos in canum illaptus
clamareealius, qui aderat, hoc viloabiit, de
mox cum grese clephancum reverlus peri
clicancem servaric. In Libra quoquajunclcor
pium, si hominem ueteriar concingerenon
polsic, abire de cum pluribus reverri, acque
ita cacenatim cohaerencibus ee demissis illiso
hominem, cui insidiscur, Ferire. Vnde conji-
cimus, brucanon aliquo nutu obscurius ne-
que aliquo corporis moru gelture, led sud
porius dislecto, que voluerintinter le signi.
ficando communicare. L’erturpraterea de
piscibus. A quis Forre linedaccractus carur
pid cralerir, nullum deinceps co in locoper
illum diem ejuldem generis pilcem apparo-
retestis Clemens Alexandr. Debrurorum
intet
Dialea
etiam qua
dam deo.
rum
scorgio
eiscir.
inter le eo
erndiesin lI
ded dolor
mensde b
dielecto c
quoque d
ta SII, muI
BAledMmBT
recol
d
dem, qua
Dionpliu
XIIA By
Mnis OxVE
Pharmulh
Thoih. Pa
plus Alex
a
qu

## Folio 5r — 1016728174:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
Emplicia a
cymologiam
cendendum
ARTUT2M COD
curalia dixen
quondam ato
Coracolista.
uc qui non
um diulecto
dislectu cen
ances incelli
num illaplus
riloabiie de
verlosperi.
qajuncscor
cingerenon
demilsis illis,
Vadeconjio
obscurius, nea
ure, sed sud
ocecle senia
praecerea de
rectus cdrur
Oin locoper
CCMAPPATO.
Debeurorum
in1es
DIVF RSTS.
inter le colloquio mulca eriam Porphiurius
eradir in libris de obstinendo ab animacis.
Sed oburdum videtur quod scribic C le.
mens de brucis in genere, eanquam omnia
dialecto quadam inter le urantur, (corpii
quoque d pilces: quibus cum iplavoxnesa
ca (ic, mulco maxis eciam dialeCtum ResaTaM
EaLeamuT OPOTICS.
CAPVY I
De Lnsum diversis sineillatim. pertotum
terrarum orbem, ordine liberao
rum Alphabethio
BasINonrm lingua eadem, qua
Achiopica; quam videsvoloco.
_ ABGAZORVM Vel ABGAZFLLO.
arm lingua eadem, quae Chozarorum.
Q. CCxerIT Apottoloslus dislectolo.
quences audiunt Hierololymis, in dic Pen-
cecoltes, de admirantur. Lingua C olchis ca-
dem, quae s erpciis est, ve Bultachius scribic
Dionrlium Atrum enarrons. Mensium anni secypria-
XIIA grpciacacOmirahXCreperIO, quae o. ca nomina
mais oxycona lunc: Tybi. Mechir. Phamenoch, mensiun.
Pharmuthi. Pacton. Pauni. Cpiphi, Mesori.
Thorh. Paophi. Athyr. Chaeac. Nicolaus Mlyre-
plus Alexandrinus ancidoroz 71. cadem men
A

## Folio 5v — 1016728174:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
D F L IN C V YS
tium nomina explicane (dicit aurem Alexat.
drina esse) caerera quidem Cimilia habcc: peo
Jannario ancem cymbe: pro lunio parni: pro
deprembri thod: pro Octobriphaophi: pro
Oecembrichyac. Bajeth. Baeino, Acoypriis
cum accipierem cum animam significat: Relia
eius camen accipierem eriam thaustum ab eis
dicileribit. Accipieris genus (parverio mi
nus hardach nominane: Tardivus. Baris
lineua Rorptisca dicicur cymba, quae vea
etac codovera Morprica ad sepulchra: no-
Mer ules. Ari phiererrum Bar appellane. FPereules Vox
Exrpcia est, nON CTrRCA: MI. POrcIUSCATO:
Canem anobin vocant. Felem bubastum.
Cucuphain Hlieroglrphicis Ori, avis nomen
EErpciacum mihi videcur. Kiranides upur
Dam inCCrDrOTIuE.
sct. Unum A Eypriiliteris urantur propriis,
celicera. has quidem vulso dilcone omnes: illas vero
quas Eaeras eppellane, Colilocerdores norunt
d parencibs eoru privatim acceptas. Apud
Achiopes iisilem omnes Rguris utuntur:
Diodorus Siculuslibro quarro de Febulots
anriguorum gectis. PC mox: Sed de Aethio.
pum liceris, quas Aesyptii saeras vocant, dicen-
dum. Sunt Aezopeiorum literae variis animan
eibus, extremitatibusque hominum atque instru.
mentis, se d praecipué arrificum. persimiles. Non
enim syllaberum compositione, antliteris, ver-
bacorum
pajeth.
varis.
Anubin
evranies.
ba eorum
eirum sien
dita. Scribi
codilum. .
CieM. _ C
Bat eitd fa
mnium a
notatIB act
Crocodi
talerva
curcucte
Det
auris pe
duDexta
carcho in
obiterler
eium AmE
RerPI
lunc Am
Curpanci
Gorde
in Anibue
Cis, de Latt
peincislice
Copicolin
Aoppri
SI2, db
Plicden
A A

## Folio 6r — 1016728174:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
aucem Alexan
nilia habet: pec
unio pagni: pre
eiphaophi: pee
InB, Rcopprii
Ggniticaci Aeli
thaustum ab eis
sperverio mis
edivos. Barit
Vmba, quae ve
sepolchra: no
C. Hereules von
L. Poreius Cato
em bubastum
si, aris nomen
Crranides upun
aneur propriis
Aoes: illas vero
erdotesnoron
ACCCPIAS. Apud
GUriS VTUnEUE
ceo de tabulolie
Sed de Rethio
es vocant, dicetta
varris animan
um atque instri
persimiles. No
antliteris, vec
BACOTBI
DEVERSTS.
ba eorum exprimuntur. Sed imoginum formas
eirum sienific. tione u,’umemoriae hommumtra
dita. Scribune (pineu) quidem accipitrem, ero
codilum serpentem, hominis oculum, manus Fa-
ciem. es catera ciusmodi. Accipiterrem denon
eat cicd Factam; quoniam hac aliarum fermeo-
mnium avis sit velociß. ma. Transfertur haec
nolatio ad demesticasres, quae velociter frant:
Crocodilus malum Sign. Rcar: Ocolus juctio
tix Cervacor. de corios corporis interpreta.
cur cuAos, dec.
Dehieroglypheis quidem liceris. Crepi-
aturis porius. Ori Apollinis cujuldam libri
duo exrant: de alia quaecam ab alijs, urd Pla-
parchoin commencario de IBide de Osyride, ammonis
obicer (cripe. Denildem mentionem facito. Necyprio-
eiam Ammionus Mlercellinus libro 22.
rum coluv
A erpciorum erque Acchiopum coloni
Conc Ammonii. de linpuam inter verolqueu. cordiane
Curpanc. Herodororelte lib. 2.
Sepulchrura
Cordiono sepulehrum milites Fecerune literis
in sinibus Persidis, ciculumaddentes & Cire Aezy prida
cis, de Latinis, de Perlicis, de judaicis, d P Cy
Princisliceris, ur ab omnibus legerecur, lul.
Capicolinus.
61.
A orpria lineua endem cR, quae Alexan- Mecypria
drina, de qualxion Demerrius librum Ceri. ling. a N’a
Plc Acheneeo recte,
_ A O L + C a liogua dialectus cA
sibroM

## Folio 6v — 1016728174:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DE LIN GV15
Crexecx coimunis, in qua Ccriprum aihil, quod
Cciam, extac. nisi apud Poctas. Ilacucicur Hlo.
merusaliquando, auctore Plucarcho, in com
poliris Cyncopem Faciens, uceBamsopro
2003aM tr. ec in cerria perlona praereriu
imperfecti n prosi ponens, uc Épinn, Evon
_ Sid nd tandicem o aliquando mutansin
Puccum protere od ulu de Is usr. FF liceris
incerdum abundans, ucEunna, avrap, E.
XANZOrTES, ProEnnAO, arap, KEKanVoTIS
Et lecunde perlora verborum apponens
Da uceondascinnda. Porro duplicario.
nem consonancium alii Dorica, alii Rcolica
dialecto actribuune, ut EnabEr, OnOrEp.
Proouvara Rcoles dicuconnara, Banlu
proBenlu, zarzleo dec. Plura 10. Ammo-
nius in libello de dialectis. Rcolice scripsic
scrips A. Alexus, cujusapud auctoros, praelerrim A
chenaum, versus quidam citaneur.
a aes Ere Illrriceloquuntur.
_ AP TAFOPVM acq: A erpriorucOs
lonitune ammonii, de quibus deance, ac
linguam incer ucrolqueusurpane inquicHleo
rodocuslibro zlchiopice nabis camelo-
pardalinConac. De Achiopum liceris
lege supra inlacris Aorprior
rum liceriso
colice
cat.
Nabiso
Ora
2. OraB
ta
Schmach.
dachaba
schajana
lana abe
2 10a
sanlich.
cdui.
valcho
IL.d

## Folio 7r — 1016728174:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
15
cum aihil, quo
Hlacuricurto
Cona praecerii
AC EPINN, EroH
1do mucansin
VEV. EF licerie
D, avrapiE.
B DEHANOTEI
um apponent
0 duplicario.
a alii Acolica
BOnNOTEPO
colice lcripsi
prelerrim A.
Perpcioruco
Dus de ante, a0
um liceris
rPIIO
DIVERSTS.
2. Oratio Dominiea, lineua Aethiopiea
transcripia exnovo lestamento,
Roma impresso.
a BV N a 2ab2 Schamajach: ichlcada scha
Echmacha. chomrza mangostheha ichun Fak
dachabachama baschamai vabam durni. Ichis
Cchajana zalala olarhana habanajom. b0d0g
lena abaschana, chamanohtinana nohdoglo-
za abalchalana. Vaiihibana vlcheha mans
Schurh. alaadochnana vabalhhana omchulu
Ochui. olchama ziacha jochi mangolth hail
velchobhhach lailama ilamAmen.
II. Symbolum es confessio simeonis iusti
lingua Aethiopica.
102e coshoro lasaborcha
Nunc dimicris
080210
Lomine:
22020cha
verbum tuum
2lama
quid
aoinoroia
oerlimei
2aalcadalocha
quodparasti
obulu
OmBes
Terrum tnums
bactiam
secundum
balalam
in pace
1012
viderunt
alnorocha
Calucare cuum
lodom
aBCC
hozobocha
populos
Aect
Lac.
Recho
LaC.
Aectuo
LaC.
RCc
LaCS
Acco
La1
RetL
loci.
deln
Ldto
ibin

## Folio 7v — 1016728174:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
cham
lumen
l2ah0260
pencium.
lahozabocha
populicui
cochallo borhan
in revelacionem
vachobra
d. slorium
OTracl
IIraelo
sechiopica Flinc apparet Achiopicam linguam in muli
Bins aat.
finis H0-
b.atb.
dethiopice
editum
esa. terium
India au
plex.
eis conpruere cum Hebraica.
TET. Decade Sebast. Mluncterusin Ciram.
macica lua Chaldaica hec memoriae prodi-
dII.
Evulonrum est inquir anec paneos annos
opera diligenc. ilomnnis Pocken Azrippi-
nensis Plalcerium quoddam incognicis qui
dem de encehac non visis Ccripcum characto
ribus, incerta golingua, quam quidam lndia-
nam peranc, alii Chaldnicam vocanripse auo
rem veram Chaldicam alferie, nec ullisecus
Pencire permircic, praeserrim ludeorum au
Sculcaroribus. Deinde postquam; a lphabetu hu-
jus linguae es dictiones aliquot proposunt. sub
dit: Hlasliceras de Cyllabas Bernhardus Broi
cenbachius in luo lcinorario, ubi de ABaII.
nis sive Indianisscribit, contuto ordine po.
Suic, Rpuraminime dnostris dilcrepance cha
racteribus. Vbi obicer cstnorandum, doplio
cem esse Indiam: unam oriericalem, quaesci-
licec in Ahia exeremum occupat locum, cus
iu
DF LTN OV7S
juslingua
Alia est In
cet II,
brum, Ara
rabieus in
Rem juNE
chiopia. 
quondat
autem A.
ressubp
bycerum
eis ered
tam Het
Sonat. AC
relingua
bachius,
rumillet
Indianos
leras del
Det
Chaldaie
Merant, B
Domine,
ritica aBi
Pretotion
becha oza
Malle ga
AlaS atat
Hal joma

## Folio 8r — 1016728174:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
ouam in mol
vsin Ciram.
morix prodis
peveos annos
ken Agrippio
rcognicis quia
cum characto
vidam ladia-
necullisecur
vexeorum au
nalphabecubu.
proposint, subs
ubi de Aballo
elocum, eur
DIVERSTSI
suolinguam de liceras omnino ignoramus:
Alia est India meridionalis, in Aphricescili
cec lica, qua ad Orienrem habet mare ru-
brum, Arabix Felici contermina, nili quod A.
rabicus inter Auic linus. P’orroad Seprenrrie
nemjungirur sEcypco, de 2d Occideme 
chiiopia. Lcestregio larissima, cujus populi indie quos
quondem vocabantur Proglodrrae: hodiedam povr
autem Abalini de Indiani eppellantur, viven. li Troelo-
res sub porentilsimo rege, quem vuled pres ca
brrerum Tohannem vocant, auc, quod me
eiscrediderim, prestyrerum Cohan, quod
tam Hebroice, quam Chaldaice lacerdorem
Ponac. Ad hos iraque homines dictam specta
re linguam, non modo Berihardus Brciren
bachius, verum ec 10. P’orten celtatur; quo-
romille Hlierololymis, hic Romahomines
indianosconnenisse. dc alphaberi corum li
Aeras descriphssetarentor.
Deinde ut ostendat quantum haec limena à indica
Chaldaica disferat ex P (al. 86. ut Hlebraei nu-
Cha daicae
lingua af
merant, hune versum ad scribit: Milerere mei. fines.
Domine, quoniam ad ee clomavitord dic: la-
ritica animam servirus Cujus Indiona inter-
pretacio haec est: Palahalani ogozio olmaha
bechaozarha chuloainira: Vuaastata(oha la
nalchagabrocha. Chaldaica vero sic haber.
Elus alsi jehova eerum kodamach a20110
Hal joma: eehade napicha deabdach: HOci
naltovotnuu
lvea
evetaciou
loriam

## Folio 8v — 1016728174:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
DF LIN GVIS
ost Miserere Cuperme, Domine; quoniam eoa
ram ce orabocola dic: laerifica animam serri
tui. In hoc verlu duas tancum voces reperi
es ladianae lingux cum Chaldaicis congeu-
ences, nempe chulo de lanafscha. Sed uccla.
riushacum linguarum attinicas cibiparcac de
diverlicos, apponam ex veraque vocabulo
quaedam cum rerum incerpretarione:
Indica.
L0b0i
L2dol
AACa
Modorna
Balom
B00(1
Amolacha
Debra
5ab00
Oholo
10a
Beca
Cabarcha
Sabarcha
Chaldaiea. Latina.
Libbi
Zaddila
Anie
Archana
Beclchon
Cabra
Flatia
Thura
Lnalcha
Lachma
Chamra
Beca
Ft2. 1C2
Tebarca
COr meum.
juctus.
Ca.
Terranostra.
danomine
Vies
Dens.
NIOnS.
Hlomo
Panis.
Vinum.
DOmuS.
Fecicti.
Frexicti.
ElincFacile estjudicare linguam, quam ln
dianam rocanc, non esse Chaldaicam: nist
concraclaram scripcuram Cencire velis, Da-
nielem, Oakelons lonachon, de religuos ori-
encales incerpreres, non Chaldaice, sed for-
casse Callicurice scripusC.
RA
estigilu
evliaris:
NnCVeIO
alhniearis
ris. PrOInC
bundare P
Euam, (Ieu
Achiopib
non nele
com voca
dictiones
lingua in
queMon
1 AF
eandem 
CanI Ze3C
quod Bov
libeo 4.
Hesychiu
Seholiat
Vocabul
nieriiidet
Deum hab
Rhoc
AIBa.
Devs.
Bonia.
Lo Aus.
lin

## Folio 9r — 1016728174:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
esquoniamet
panimam serv
voces reperi
aicis congru
4. Se d ucclu
cibipaceac
que rocabu
catione:
Latna.
COr meum.
jactus.
20.
Terra noct
innomine
Virs
Ocus.
AtOnS.
Homo
PanIs.
Vinum.
Domus.
Fecisti.
Fregicti.
am, quam lu
ldaicam: nil
ire velis, Dd.
reliquosort
laice, sed tor.
BI
DIVERSIS
Estigiea lingua propria, de sux genripeo
culioris: tunc quidem cum Chaldailmo.
nunc vero cum Hlebrailmononnihil habens
athnicaris; sed plus cum veroque diverlca.
ris. Proinde mihividerur, Siin senlumeoas
bundare permiccor, eam Echiopum esselin-
enam, sicur de Abasiniipsi non admodum ab
Achiopibus differre dicuntur: quanquam
non helciam, iplos ludeos in (uo Hlaroch
eam rocarelinguam Imaelicicam: id quod
dictiones nonnulla indicane, quas ex hac
lingua in Caruch iplum reculerunt. Hocul.
queMansterus.
_ aFRIvel Libres lingu Punica, quam
eandem Arabicae laciune crudici, mures ro-
cane zezeries: quod in Ctraeca valeridem.
quod Bouros,id est, colles, inquir Herodorns
libro 4. Accipiter Labrce vocatur barbax,
Hlesychius. Libres bactos appellane reges:
Scholiactes Pindari.
Vocibula quaedam; quihus neuntur MI. gri
nixrisid est, Atricani, quiad mare mediterra-
neum habicane circa Tripolim arcem, quam
Rhodienles obrinone: nam alia
Alta.
Deus.
Bonia.
lineus, uc audio, apud Mau-
Lc etus.
ros albos cA.
CarnCB.
Paemina.
Carr.
Papyras.
C. redy.
Nobilis.
Syrap.
Vinum

## Folio 9v — 1016728174:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
DF LIN GVIS
Beit. Barbo.
PaniB. Fur.
Orcho BaccO.
Menso. Nihil. dec.
Barboneo
Vide eriam inferirs de Punica linpua.
_ ALEXA NDEIMOErm lingua cadei
est, qua AOrpriorum.
q aNcLoermlineu, inquic Seb. Mun
Rerus, mixca elt exinuliis linguis praelerrim
Crermanica _ Crallicd. Olim vero meretuie
Crermenica: id quod animadrerrere licer ex
Beda, qui ex Anglia oriundus fuic. Is enim ir
libro Decemporibus he seribic: Vcreres An-
plicani populi numerarerune rentes (uoe
secundim curtum l’unxe, eppellantque lu-
nam monam, de menlem monath: Decembrem
vocahhe Falce monath, id est, Cacrum mensem,
Foster vel Esturmon h, id elt; palchalem mea
lem idque d Deu quadam; cui Teuronici
populi in paxanilmo lecritieis Fecerune rena
pore menlis aprilis, quae Rostre ct appolla
ca. Majum appellaverune Thrimelei. id elli
eres muletrae, quod eo mense pecora cer die
mulgerent. Hlic locus in impressis codicibus
non fscile inrenitur: ceovero inreni in li-
Bro hI S. quem Clareanus ex Niora sylvaane
n0 15 45. huc Basileam misir. Hxc MunBea
+23.
Meti
lingua
mixta ex
mulsis.
Rurdeio
Sant aut
olieatacit,
noinihil ve
mealem, u
vas, My(R)
DEBa
ella Palbo
mmerius.
D
Dart
0600C
Thy B)
heavo. C
And 1017
veodde
eion. BuI
AE L DBC
torcuer.
DuHIE 2V
avICA O
Vel imm
Dutn aTIC
sutretione
ver. Audio
Callica ve
AtorL MV
vutane
dantinam

## Folio 10r — 1016728174:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
Barbonio
uaa
nicalingur.
lingua cadet
quic Seb. Hon
vis. praeleriim
ero mereloit
ertere licet ex
nic. Is enim ia
Veceres An
ventes (u0
laneque lu
Occembrem
um mentem
Alchalem mea
cui Teuronie
seceruncren
re est appella
melei. Id clt
ecora ce1. dit
sis codicibul
Binreni in II
liera sylraan
ABCMunB
DTVERSIS.
Sune aurem vocabulailla, quae Beda AeS Cuprime
elicatacie. Crermanica omnia. Angli hodie
nonnihil variane nam Luriam vocancmone:
menlem, moneth: palcha, eoster: muletram
Germaniea
asfinis.
vas, mylkyno parle: iplum lac mulctu meale.
DeBriranico veceri, quaeadhuc in an-
elia parrererinetur; Vrallica dicta, dicetur
interius.
Oratio D ominiea inhodiernâ
lingua Anelicas
Our Tacher, whiche arce inheauen. Fl.l0
wed be chy name. Thy bynedomo como.
Chr Wyllbedonc cuen in carche, asicis in
heaven. Ctive us chys dayour dayely bread.
And forsineus our decces, as vealloforei-
veour decrers. And leadeus noc in rocenras
cion. Bor delyuer ustrom cuyil. P’or chinois
chelinsdome, and che poiver indcheglory
Forcuer, Amen.
Sune aurem vocabula Germanica vel Son
xonica omnia, led aliquo modo derorii,
vel immutaca, praecer substancirum ver-
bum arre de be: de buc, id est, sed con-
junctionem: de nomen heaven, id clt, cali: de
Callica vocabula derresac detrers, de dely-
ver. Audio ante annos aliquor. de paeru me-
moria mulio pauciora Crallica de Larina voca
bula in hac liogua fuisse, quae nunc ceis aburi-
dancinam de in colloquiis ea iulri effectaneo

## Folio 10v — 1016728174:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
DE LINCVIS
de in Ceripris praecipue incermilcene veluti
Rolculos ac pismenca, ita uc vulgusmsad.
hibica incerprecacionenon incelligat. Maxis
matamen pars aohue haxonica ell. L. ibri qui
dem anco duCenEOS AUC TrECCBFBS dunOS in
Anglia Ceripri coritere Sexoricalinsua con-
Ctanc. Quaedam ccium prepria habenE. ex ve-
ceritorre Briranicaliogrd. Scoricoperum
ab Anelica differe. sed ponciora Callica vo-
cabula habec: uepore ad Sepcenerionem re-
mocior. Nam de iph Angli Seprenerionales
maxis, quam Austroles, ad Crermanicam lin-
quam accedune.
_ aeviraveurm lincua quae olim
tveric, non constoc. Vide in Callicao
a AR a BVm lingua cM; qua omnesMu.
lingudaf. hamedica religionis culcores in Crrammari
Arois He-
brad
Videtsaco
cisucuncur, aftinis Hebraicae. Tancum aucem
Muhamedis religio poret, uc vix cerria pors
orbis cerrarum reliqua sic; Cruil. Poctello
TesC.
Oratio Dominica Arabicis verbis. Lalinis au-
tem lieris deseripea, ut pronuncrant, qui
cuphoniae sunt studrost.
abana aldhi phialssemaveri hadusa
en christ. ilsmeea. incimolcureca. acunu meliceca ce
MMaH.
ma phialleear vehhale al2 r2hi. chobez.
nacephaptina ahtrana phi aljomi. veath.
PE
aralica
phae lana
pharna let
1081
leca almale
lent
Arabio
A
oBH
C
Pure
Oratie
CH
si anc
ba AC
Metni
mec 2a2
meruson
eil phicki
EiOii
Armene
b DiDE
IIS:
Beur restese
lingur
Albi

## Folio 11r — 1016728174:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
ailcene veluri
ulgus m2d.
lligaL. Maxis
aclt. L. ibri qui
CTOS aHNOSI
alingud con.
TADCHE, Cx Ve
COnICSPArUM
r2 CTalLICa vO.
AErIONEMre
renerionales
manicam lin.
o2 quae olin
1C2.
omnes Mu-
Cremmari
ANCUM RuTeM
IX TCTTIA PBI
is, Lalinis au.
Metant, Gut
st.
eri ladussa
u’ melicecae
2h1. Chobez.
omi. veatila
ptal
DTVERSIS.
phar lona ma juchibu hhalena: cema hha-
phorna lemen ichea elena. vela radchulna
ceohribu. lacine neghnamin allariri. lane
leca almalcuru, vealteuru, vealmeghedua
lcalebdr. Amen.
Arabica de Fureies lingua diverla Cunt,
Tod characteribus iildem urunrur: Bellonius.
Arabes lui dislecto loquenres Apocto-
los Hlierololymis in Pencecosteadmiraneur.
a a x a m a e a lingua eadem, quoe
Chaldaica est.
A ARBENSeS MIpriceloquuncur.
_ aRMeNOKrM lingua vulgaris de
Turcica est de Tarrarica.
Oratio Dominica in lineua Armenica.
CH aIR mec urhierchins, des Irboi czi-
si ononcho. cllesse archaioraicho. ezilsim
chackeho, urbis hierteins, ie erchri. Z aChaZ
merhansbaplord tour mez dis anroie cOuZ
mer zaabarrismer. urbis ic mech cossume
merus bartbanas. ic miranirzime Zpclz0cai.
eil phirkaizamor izarc. Lucho carchaioraiio
Zariorai, ie paouch. anicenus. Amen.
armenorum lingua Araxaidem elt, quod
eoorapBerO, inquic Plucarchus in libro
deRuviis: de Axalla Armeniis calidum beni-
Acac cesteScobao.
Lingua Crcorgianorum vulgaris Arme-
nica de Partariea media eAt: Cr. P’Ostcllus.

## Folio 11v — 1016728174:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
DE LTNGV18
2. Hlabet Armenica lingua voces multas
Hebraicas, ur cam originem de parentem le
tisreterar: cujusmodilune.
Armenice.
Rel. DCDS.
Reli. Dcus mens.
Tlebraice
FII.
Rabbi d Rabbuni masister. RabbI.
L.c2u, lingua.
LamanaCH, CCMPAS.
C hahansim, lacerdotes.
IIhatZ, CPUK.
irem aliis
dreguis.
FI.
Ail. SCd.
Vlao. Signum,
Cho, Tu.
Chum. cunS.
Lalctono
ZemAV.
Chohenim.
KI2 velheIZ.
AII2.
NC8.
Cha.
Che.
2. Ouxdim cum aliislineais habet coma
munia, ac (unE:
Episcopuchi, cpiscopatus: Zapreposici.
roserciculus, quem cum Acchiopica habet
communem: Do, 1D: Von, ab. Ail, alii, a MOIS
Rm, cius, sum: Hclch, ucoor, medium.
Ab Armenis acceperune Crermani. Carle,
C. arol. Dicuncenim Armeni car, Poruit: ca
rol. pocens, dec.
DeArmenica lingua Berolus, de Zen0.
veros  Phon in aquivocis lixc memorix prodide.
Xenophon runc: Armeni (Scychx Armeni) iplum Nou
de arme- tanquam virum Capiencissimum de divino
nicalingua Dacura parcicipem. Olybama de Axsa, id EH.
Calum e Solem, cognominarerunt, d illi
armenica
braed.
lingua af-
finis HC-
ploces eir
hec lempe
Oipbam
rolus lne
mnium L
dixecune
sacroront
sins lal0
pretatuI
Nam ver
Aretiam
id ett. l
post M
regina
tempice
etiam il
quod A
jaim enin
bit Sest
Pua Per
ExI
le deM
tem pla
quo ad
id est, ert
insamia
MHa CZ
a IMpVI
i be

## Folio 12r — 1016728174:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
Labb2.
alchono
Cmm2D.
hohenim.
(2 Vel het2.
II2.
c8.
B2.
ha.
is habet com
Za prepoliio
chiopica habet
Ail, alii, ae oI
medium.
termani, Carte
Car, POWII: et
eni diplum Non
num de dirine
ade Axso, id el
haveront, dil
DIV ERSISS
pleres civicares dedicaverune. Nam de ad
haec rempora Scrchae armeni urbes habene
Olrbama de Arta Racha, deejulcemodi. BC.
rolus. Incole in Armenis saga iplum 10n, 0-
mnium Deorum parrem, rocanc: de primum
dixerunc Dergisan sagam, id ck, illuctrem
lacrorum ponclicom Noum Py(c. (M. Por-
eius Calo etiam Saeos primos Thuscos, inter-
pretatur pontrfices ex haeros expiatores.) Thy.
deam vero (alii Tideam. nimirum ejus uxorem)
Areciam dixerunc, id elt, Terrum. de PBam.
id cs lenem. (nom esch enim ignis Hlebraeis)
Poct moriem cognominaverune: quisiple
regina lacrorum Fuerar. de Pucllos docnerat Noacorna
sempicernum ignem lacrorum servore. V ino minatur
etiam invenio No2 cognominarus cjonus; januo.
quod aramais lonac vicifer, de vinifer. (jin
jain enim Clebrais vinum est.) Plinius seri-
bit Serthas, vocatos esse Sacas à Persis,  lin-
Dua Persica AraMROE.
Exliccaca post dilaviuhomo. Noe demon
ee armenix Ciororeo descendicin subjacen
rem planiciem plenam cadiverum, quam ul-
que ad honc aerarem appellancMlyer Adam,
id est, crilcerarorum hominu. Pilium Chem
intamia se impudentia intionem Chemese–
nuacoenominarit, id est. C. hemintamem
de impudioum. incubum, propagutorem.
 enim Esen apud Serehas Arameos ins
aroces mule
a Perentent
ate
EI.
et.

## Folio 12v — 1016728174:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
DE LTNGVTS
tanis de impudicus: Envavero cum impu.
dicus. cum propagator. Idem.
Tanus (N02) in Italiam veniens omnes
colonos  Camelenuo, Alio (uo, corrupios.
moncana erans janiculum amnem colereju.
bec illisque Aliam (uam Cranem Hclernam,
id est, (usroz oab his electom de exaltaram
reginam cum Cccpero dat. Nonque duostr
liossuosnorissimos Cranum ee Ccanam ja-
nus cum Comero (Callolcalorum regc)min
Terot. coaluerancq: in gencem acq: polterita.
cacem maximam, quam nostra erace janigea
neam rocanc: cognominantaurem Razenu.
am id et. Cacram propasatricem incubamqi
conera impictarem Cametenvi. Cronum eri-
am Razenum coenominarit janus. C: oloni-
a5 a se (in Thulcia) Politas vocavie Arvaja
naS, id cA, d jino exalcacas: Berolus, qui R AF-
menium Sagam rocar; quam Scychicam ine
TCTPTCIOT.
Sub Aralio, seprimo rege Babyloniorum.
codagravit lcalia in cribus locis, circa IAros,
Crmeos, d Velurios: de vocara lunc a janige-
Dis illa loca Palensana, id elt. regio conAagra
ca. ldem.
Saga (apudgnos Oerges acavus Wini.
quem Babylonii crallum cognominane, in di
lurio salvacus estnavipio) rarem vocant z2l.
derim, quod ab undis salvet, Kenophonin
aquiroa
equtrocis
IIS I
aped jani
optonior
viteaM
Bem C el1
cellentiu
Acala2.
1A8
laseji la
Achene
deriu
Termia
niciae 
alibi A
TMPEC
opica
cum aC
bit. Cap
cilia, uc
AlIE
tes HIB
Vnt.
Aliari
daiea.
Dr
oge

## Folio 13r — 1016728174:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
vero cum im
MM.
in veniensomn
(00, corrupiC
moem colerei
renem Helernn
cem ee exaltoi
Nonque duos
m de Ccanami
alOrum KCGC)
m acg. polteri
Ara rrace junie
Caurem Ro2CM
icem ineabam
Dui. Cranume
TJanos. C. 0lo
vocavie Aiga
crotus, qui det
in Scychicam
e Babylonion
Ocis, circa III
ata lunc a janis
regio cont
ges acavus Hi
nominaAE, n
rem vocantst
Xenophon
_qu
DEVERS1S.
aequirocis. BincForievulpare Ctermanis de
Crallis nomen Ballcens Crallero. Sicanus rex
apudjanigenas sub Armarricc. nono rescBa
byloniorum, deiticarie Areciam, de nomina-
vic cam lingua ianigene Horchiam. Kyrimre
dem Celciberorum janigenae ob menris cx-
cellenciam Tud lineua vocaverunc Icalum
Acal22.
qAsra rexiones ac lingunsmultas diver ssiamul-
lasq. haber. Oyare non laris clarum eA quo d tis semper
asa linguis
Achenens scribit: Z rapuancrocabulum vi-
deri aotaEressid eB, Aharicum. Crencilium
terminacione in enus (uca Marsya urbePhae
nicia Marsyenus) Scepharius grammaricus
alibi alacicam simplicirer vocar: alibiillo-
rum propriam esse dicit, qui habicanejuxia
Kophracem de ad Oriencem. PA ubi Arabes
cum hac, cum ali d in itesterminarione uriscri
bic. Cappadoces quoq. in enus Formant gen-
cilia, ucd Mazaca, Mazazenus.
Alix incolx Apoltolos sua lingualognon
ces Hlierololymis inselo Penrecoltes audi-
UnC.
astacicum dicendi genus protuso copio-
(09. legcrememini.
assreroerm lingur cade, que Chal-
deica.
Arrrea lingua, dialectus est GTrRc_
communis: d hac pre careris Homerusari.
2VIS

## Folio 13v — 1016728174:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
DE LIN CVIS
aica Iin Eur. H_C Recos dicit pro naos: dunsicem syti
abas in unam collidic, uc run . P10 r0 t
: ex optaciris quibuldam n autere. 8o.
acis pro Sonnoss. Hlaceriam proterE Rani
pronanioves: se acculariros hujulmodi, BEt
exdis, no diridir. in cercia plurali Ceozuuon
ee ourvos dicic: vocales breres incerdu omil
Tic. oua, XErac pro otoua sca epsilon
ouoentis vocilium prexonie, ccopcor,eco
noaulu: Joraomicricalicubi, uc invoci.
BuliSnioreS, AnpnioLBC, BC: d in dacivis in
N
Jocapurum excuncibus, uc zupapro gnpaii
icem EScorPrOEScoscer: opcaciris uricur pio
in dicaciris praecericis: nominibus Faemininis
erriculas vel parcicipia vel adiectira generis
masculihiadjungit, uc Ta Zcipe,rc zuvaive
de spudelaconen oopos zuon Plucarchus:
Prosuo, uo; de prodapliciliema, duplex
3v ponic dec. Vide lo. Ammonii de dislectis
rise slibellum. Incer suchores, qui Acrice scriple.
impesaia runt Aristophanes Comicus, a Demotthe.
Bes Kherorcelebrancur. Iadem sivejonicum
dislectum eandem esse veceriArrica. Pusta-
thius. Dionplium pericseren enarrans, pro.
didir. Achenirales Crah remporeincerjo.
nes exsellyerunais Herodos.
a Craca
comnunis
a
le Toru
rcobi
ZUnCerI
4a1b
du
ndeno
9B1
pa
ABEL. CIC
BEHOAV
ABesst.
lestutis
ABIrI
ba
12
len
eis
6dD,
siuio
AqBB
ABOHEI
ABOSHE
ABRASI
cuatur.
BRIEI
VV alliea
Ia VICOn
XOneSLC
eAI, e
caliqualiC
soriione l0
Lacinibaba
Biam
tannica vot
irada YV

## Folio 14r — 1016728174:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
V1+
V7O P1Ord
am n autert, d
in proterenun
hujulmodi
plurali Ceori
esA _Ela exsiI
OniE, Ecepcorii
ubi, eeinvoe
1. de in datiri
MpaPEOn
aciris uricu
libustaemin
ejectira gene
BE, TCO ZUVaI
on. Plucarch
itiema, dup
loniide dialet
si Accice lerip
R Demol
em lirejonica
ei AEriCR. BuI
enarraNS, PI
imporcinet
O1uB.
DEVF K5IS.
14
ABABFLONTONrM lingus Chaldaica est.
BARB aRL, quacenus certus quida A chio
pix populus Cunc, e quo sinus Barbaricus
est denominse, lingus Achiopica ururur.
BeLOrca linena, vide Callica.
ABEMGALENSES Arabice loquuncar.
BessT, hodic Bolnenses vel Bolnahen-
ses Illrriceloquuneur.
BErarNOS eriem Craecd loquoros esso
exmentium nominibus conjicio, qua uli
cata eis fuerunt haec: HIpEO, EPUIO, Mn-
Ca, NIOVSIO. ApaKRCO, RIOS, BCV-
Siaio, Zrpa see, ApeO, TIEPIEHIO,
Aop0S 1o, Anun.
ABOHEML _ Borusii IIIyrice loguuntur.
ABOSseNSeS vel BoInasieles, videBclB.
BRASLLTANS pecoliarilinsua ladicau-
tuntur.
qBKLTANNICa lingum vecus ca est, quae Pritanniea
Vrallica tiodic apud Anglos rocatur in co. veus cade
ea, uc conjicimus, insula ulicata, antequa Se-
xones ed dericta linguam quoq. luam incu-
lillent, que in mexima parcenuc obcinet lori
tannica voceri in repionem non mapne con
eracta. VVallos (vulco Walben) Ctermanivo
canc, qual Crallos, percerino de incopniro eis
Termone loguenres homines, uc CTraeci ac
Lacinibarbaros: hinc ab Anglosaxonibus ca
eiam VValliem rexionem. de ejus incolao
quae rVab
lica.

## Folio 14v — 1016728174:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
DE LINGVIS
VVallos appellatos puro. bandem esse arbi
eror Briconum in Cxellis, guos Fonantes co.
enominane d pronunciacionis absurditare,
quam scilicet Briconni, Armoric a parre Ctale
lix occupa1 2 cum Sexonum irroptionicel.
C(TeDE, secum invexeront. Psura lexes in Co
mographia Mlunsterilibro secundo, abi de
rebus Crellicisscribie.
Bricamnicae lingus propiorem Facie Corn.
pricannicae Lacicuslinguam vererum Prussorum; quo
rem enumero sune Sudini, Curi, acque alii
immista ei Cunr molex CrReCOrum VOCCS;
quasiamen ita rustice proterunt, uc cas, nisi
quis diliseacer animum advertae, incellige.
renon polsir, Creore. Agricola. Linsur porr
rovecns Prulsea tere endem cM, quae Curo.
rum. Livonum de Licuanorum, uc audio: dia
lectis variane, de nihil habene communoneqi
cum Crermanica, neq: cum Sarmacica vel II.
trrica: Cunccamon qui Curos illyrice loqui
dicant.
Oratio Dominica in lingua VV allica
seu Britannica vetere.
tign caadrhuem wycrny actocdd: sanccid.
dier rrhen cau: deucdy drrnas dau: eune
ter dyrollys, ary ddarar mexis agrnynitu
Fyn bara beunsddaml drro inniheddm: 2
madden vany cyn deledion mexis axi mad
dern in delediryr ninan: 28na chorrys nii
d
Broledigrech 1
holie, es remin
reminimus dec
GCAMD
B, iIaunICA;
AenPeA
conjiciovele
em, que lanis
VIa, Lb 
Cappado
B1 I0y0e
MNEI.
sbi et
 Me
frat Iua volana
ollocuelo: nostri
CalHOSI LCHB
Atett.
1B11O
Optrctutati
CAAB
tim ponpo
Vecus orus
seca as  
Cecia lingua
nampermulia
bet, ut Phili
rum conleripie
contieco nomii
GuI ditton

## Folio 15r — 1016728174:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
en
landem esse ait
AOd Fonantese
onis ablurdun
DIVERS1S.
brotedionech namya girared nirhas die.
Amen.
HoceR:
Nocter pater. qui es in ipsis caelis: Sanctifice-
noric d paEB eur nomen cuum: ad veniat illud regnum tuum
in irropciona fint iua voluntas super illam terram sieut es in
lure legesin
secundo, ob
lorem Facit eo
Prestorum; 9
Curi, acques
caecorum roc
CTUNE, UCCAS,
illo calo: noctrum panem quolidianum da nobis
hodie, es remietenobi nostra debria, sieut etiam
remmus debitoribes nostris. Et ne indur
casnos in centationem, sed libera nos a malon
Avien.
a BrEOARL, vide Ralcis.
QCAMBRTCA tineuL eadem, quae recuS
vertec, incellio Bsitaunica; quan vide.
ola. Lingua pe
ACADDADOCVn litiqva Barbaram esse
el, quae Cun conjicio vel exmensium nominibue duode. baras
1m. uc audio: dC m, quae luBC, TEpIE. Mara, FavavOnoi, MI
ccommunere Opi A7oucraua, Ape, T1D302C, ZSuo-
Sormaticavel viae, Forcea, ApTara, Aplersi Apaiorala.
retocdd: Tantel
rnaS davi BW
C’appadoces mirantur Apostolos lua lin.
Sa oquenres Hierololymis in Pencecocte.
E C. a RPS Homerus in Cacalog0 prira. Oc lingme
tim BapBupoocores oppellevit: non quis
Carica, de
quebarbae.
Coriae lingua brevillima (ic (quod non elt: ris ex bas
nam permulea Ciraeca nomina a dM. XC2 Ba. barismo i
exis agpaYi BeC, ut Philippus celtarur Cariearum re. univer.
innibeddr: rum conscripior:) Ced cgo arbieror abinicio sum, e strae
bonis li. 14
megisagim conticto nomine, cos barbaros appellarOs; Barbari.
ena chorys1 qui disticuller. aspere nc duricer loqueren-
Cappadoct
lintul

## Folio 15v — 1016728174:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
DE LTN GVES
tursutblaesos balbosque dicimus. Sumus enin
ad contingenda rebus cognaca nomina inge
nioli, qualia apud nos permolca Tunt: ut
HENapI CeV KNar LoDO Bonpor, id
CR murmurare clangor Strepicus. clamor. ap
plausus: quoru plurima jam proprie plerun
cur. Cumigitur omnes. qui crasse loguun
cur barbari dicerentur, cales praecipue vilo
lunerariones cacera, Prieter CTr2cO8. Jua
re illos proprie barbaros appellavimus: 2c in
initio quidem per convicium, quasi durilo.
quos de crassilineues: Polten vero eonomine
obuli lomus tanquam commoniac gencili, di
Kinguences e0s d Crraecis. Cum enim jam
mulca consueendo de commerciu esser cum
barbaris, non empliiis ex cralheudine lin-
pux. a quadam rocalium instrumencorgi
inepricudine, sed ex dislectorum propricta-
ce (proprio quodam ricio) calis pronuncie.
tio. provenire videbatur. Porro alia qua
dam, de queli barbara loquendi pravitas, in
lingudnoctra videtur. E quis non pertecto
Graecaprononcier: sed ira nomina proterati
quemedmodum barbari (olent, qui 2d Ctra
cam dictione incrodueti, expedire linguam
non pollune, quemadmodum nec nos illo.
rum oracionem: quodapprime Caribue con
ringic. Nam aliinonmulcum cum Ctrecis di
verlabancur, nec CTraecerirere, nec corum
dictioner
Bebet
ontes
ret
exillolunet
raI
TBI
er
TBet
At
cere. Ab
e
elt
e
9
l
aat. Cariec
cd
Mun
alio
sIve
de
cirta tiner
nairiD (10
eSTaSHE
V (eIB, et5 D
1D 2erBN
edi
GCARMI
TH 1I olqu
I

## Folio 16r — 1016728174:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
+l
u5. Sumuse
enaca nominai
ermalca Punt.
 Bon, aporB
Pitus, clamor
aproprie plet
ui crasseloqu
les praecipue
Ter CTTRCOB. C
pellarimusi
am, quasi du
AVeTO eODOI
Muniac gent
Cum enim
Merciu essec
crallieudine
altrumento
orum propii
calis pronun
Porroaliae
endipraricas
quis non pertet
homina prolet
DTVFESIS
dictionem edilcere percencabane, aisi perra-
siedmodum ac Corcuico rir viro conpredis
entes. Nam Carespectorim CTraeciam erra-
verunt Aipendia merences. Ouare barbari
exillo sunc oppellari, ex quo ex Chixciamili
carunc. Acpostenquam apud intulashaiisa-
ront id mulcum in eis eminuit. Inde in AA-
andprofecti, nec ibi sine Crraecis rivere po-
cuerune. Namjones cum eis ac Dores crejes
cero. Ab eadem quoqu canla barbarismus di-
ctus est. Tum enim in his dicero consveri.
mus, quimale precistarie: non surem in sis,
qui Corice loquuneur. Sic eriem barbarilo-
quos ee barbari sermonis homines, eos acct
Dere debemas, qui male Craecapronuncis
anc. Carico aurem moreborbarismued C11∞
ca oracionis arcem cranstuleruns, de solacil-
mum: sive id nomen e Solis ductum (C, sive
alioodo. Hac omnia Scrabo. Crireca vorta
circa inem Sic PonanE: A7d SE re napi Cari
2a) rd (Forre 75) BapBaoi SeV UETEVEZ NaN
eis ras repi EMnous rerras voi rdoodc
iCereir dro Z0ncoreir aMS  dioa
enc, qui adb a T_TE XBZ RaOPIOVS
xpedire lingu
um nec nosi
ime Caribue
ncum Orecis
VETE, RCC eOI
dictions
GCARNT, CARHTOLKAT,d CRKIo
 HLL osquoad Drarum, Illgrice loquum
eur.

## Folio 16v — 1016728174:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
DE LIN GVIS
DCasver, alias Cassabica. IIlyrice lod
quuncur.
QCFLTIca lingua, vide Crallica.
SCH ALD AIC a lingua, qux de AramXd
finis nc. de Syrorum. de AAyciorum. _ Babyloniorum
vocacur, hodie erudiciores ib A orpro de 
chiopia ucuntur, uc andio: Hlebraicae confi.
nis ellinec Torre mulco amplius diftere quam
Dorica d Crraeca communt.
Orario Dominica in lingua Pyriaca vel
Chaldaea ex E. vancelio Matthaet.
Viennae impresso.
Abun debaschmaja. iich kncda(ch schemoch.
ciche maleuchoch. Iche.rzcbjonoch echan-
na debalchmaja ophbearha. hablan lachme
deluntanan jomona. vichbuck lan cho,
boincichana deaph hhanun (chehskan lech
iaboin. Vela cahalan lenilajona ella phaczan
menbilcha. Merhil dediloch hi malcucho,
rechaila, vechalchibuch cha lehalam almin.
Haclinguaucuncur hodie in lacris de pram
macicis (alioqui rulerris Termo Arabicushis
Ck:) quamplurimi Christiani; qui in rorase
riahabicane, ed praecipue circa moncem Li
banum. 2d quacuor millia hominum: volgo
Christranos de Zona dicunc. C haldaicos inri.
pereperros characteres a cransicu Ruminis
nocant.
Cha
Chaldaica
dineuae af-
reieu
Chald
Ebnorim
sopra in
Rebeica
leri gen
dApri
inesemus
Kgipi
IC
tum, ali
riceloc
quand
a1.
lia
Heohl
Sycia la
tur sela
rum ger
Tuntur.
dum rie
iretee
qla
MIBil
1C0
lat
Cllalgt
AedB ThI
DCn
lDr. HI

## Folio 17r — 1016728174:0045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
11
bica. Illyrice
e Callica.
quae de Aram
e Babylonion
in E eypIOdL
Hebrrica con
lius diftere que
na Syriaea vel
0.
dalch sehemde
bionoch ectio
hablan lache
hbuck lan ch
Schebokan le
na ella phac2
chhi maleoct
lehalam almin
in Cacris de e11
cea monceml
ominum: ve
ransieu Aumil
DIVEESIS.
Chaldaicam cande esse Babylonicam cer-
adnorimus, inquic Munsterus. Vide criam
supra in Achiopum lingua. Philo Iudeus
Hebraica vocac, uc audio, de conrra. Fslconis
sacri genus primum secundum Babylonios
de Ayrios vocarur seph: alcerum genus dici-
cor semy: cercium hynaire: d percerinus, 2b
Aorpciis ac Alyriis. Pardivus.
CIRCASI Ouinquemonmanicirca Pon
cum, alias Ciercassi circamare Caspium, IIIy.
riceloquuncur. Hti, uc andio, in Atricaali
quendiu imperarune. Mamaluchi eriam dis
eti.
Circassi verlus mare Hyrcanum, gens bel.
licollsima, que longo cemporeorprocum
Srria Tub Terrorum (forte quia servi dicun-
tur Sclavi) nomine imperarie, ex Sclavo-
rum genre orixinem tumplere, linguaq: u-
euncur Sclavonicd, ac Christi Adem secun-
dum ricum Crraecum sequuntur: Bilibaldus
Pirolcermerus.
COLCmis linsus endem cA, qua  gy.
peiis: Fustachius in Dionysiom.
QCORALI IIIyrice loquuneue.
DCRESTONIATNerMlineon, lexein
Pelasgica ex Herodoro. RAaurem Crelton
orbe Thracia.
ACRRTENSeS CirrcOTermone vtun
eur. Ili apostolos Hierololymis in Penceco-

## Folio 17v — 1016728174:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
DE LIN GVTS
Htelod dialecto loguences audiverune ee ada
mirari sane.
ACROAPI, osiiS CHROATE, aCrI
_ LFlinee a II’vric a loquuntur.
Crecermlingua, vide supra in Beto
connic RveCEre.
QC VTuaBEride Samaricani.
_C reers quondum Venccorum nune
Turcarum imperio parec. Intulani Ciraecd
loquuncurcramoum. Ced corropre. Anci-
oua mensiu nomina ulicaca eishraee Fuerune:
ADPOSt51OS, dsOZ OVIOS, et VINOS, ISVIOS, nci
ocp495, 5,6450C, aw ox ea roeixoc. SnuaprE
Eu r. C, AnBO, apXIEPEISEdO
pcouai.
AC VRNTOAViI, qui C yrnum, id est. COr
sicam incolum; lingud exules leu protuxi de
cuneur balai Paulanias.
4D. coerm _ Cicrarum Termo idem
est, dic S.rabo libro 7. Tibilcus Bl. Pcolemgo
limes es receris Dacie cujus culcillima pars
est Transsylvania prorincia mulris habicato
ribustreguens. Nam eam de Crermani, quos
eppellanchaxonas, de Hlungari. de Hlungaro.
rum anciquillims sienli dicti, (qui linquasud
Tunc Z ekheli. de ad hujus imiracionem a quia
buldam rocantur Ceculi) incolunc:ucomie.
eam perrecultas Romanorum reliquias Va.
appellaci
explicare
Domnem.
quis.
Dieicas
legere met
eribuuneur
BuA HII, vel
nonpossur
Phron, anie
DaDCC: AN
4DAL
lyriea.
ADe0
Elomeris.
alia tumana
ue Auriiquen
achos. Minesrores
Baceaeli.
mes ribi
bid sub
Actiot, qu
BeoAaD
PI, de penet
Punssplia
cenleantur
rOM, AECV
Potlatit ZLB
olcutuip
ledt

## Folio 18r — 1016728174:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
aprd in Beto
orum oune
ani Geaece
pcc. Anti
ectuerun.
ISVIOS, HaI
DG.dnuaDZ
Ds; Eod 6
r Id est. CO1
uprotusic
Termo idet
Il. Pcolemeo
cillima pacS
lsctios, qui Frequentes ibidem vicos de pe
ri, de penes e0s imperium elt: cognehic, ut
Pransslvani quoque Hsungarorum nomine
censcancur. Bt vero plarid mirabilis divecla
rum necunius lingux perunirerlem Hon-
pariam genciu mistura, quemadmodurdme
dicetur prolixius ea in commencatione, qua
res Hlungarise, de populorum in ca orixines.
oppellariones, leges, mores, inltiinu conor
explicare: Cicorxius Vuernherus in By-
pomnemacio de admirendis Hungario 2-
Dacicas aliquoc sirpium nomenclaruras Dacicis no
degere memini incer illas, quae Diolcoridiat
cribuuneur: ex quibus camen qualishaclin-
Pua sIc, vel quacum ciconreniat, conjicero
non polsum: uc Cociata, gramen: Cercera-
Phron, anagallis purporca: Caropitbla, caca
mance: Aniassexe, onobrychis.
TDALmarICa linsua, videintra in II.
leis habiuo Iyrica.
rmani, quo
de Flungaro.
DIVERSISE
goshabent. Pociuncurramen rerum Huner
quis.
DDeoerulingua meminisse riderve
sibus utu
vroscorier
vilineua sod lomeris, sum nomina quaedam dirine aliaden
opem a qui 2lia humana Facir: divina nimirui illa vocans, naraliaha
nc. uromis quxe quamrectiltime seu rerilsim e facta lunc: manano-
lachos, mines rero scamandru: d aris, qua Dii Chal-
e
Mda.
ront dead.
2, ACVI.
e

## Folio 18v — 1016728174:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
DE LINOVIS
ciden homines Cymindin. se urbis, quam cum
Baticam, cum Myrinen appellaricanit. Idem
Alium Hectoris Scamandrium d mulieribus, d
viris (rectiusnimirum) Astranacten vocat
cumsic. Placo in C racylo. Delingur Isco.
rum plura quereapudilomerum, de Scho.
liasten Odysea x. de lupra, ubi de linguis in
Penere scripsimus, ex Clememie.
perica sin SDEBRTOErM Termo lilycicus est.
xnim. QVouica lingud Homerus, uc aliis Ctre
omerus, ca linsux dialectis (inquic Plucarchus) a
sus est: uc cum dixit consuerd Doribus elli-
PH, dco PrOScua: de o PrOOEI: d crt prO
or1so: d aMoPrOaMoTE. Icem persyaco-
eH
Den DG1XaS, PTO OuoEIZaC: d OIETEaS PrO
pe
occoursis: d onabior Pro ouonaior: 
Ceir pro GEuer: de rico pro riuc. Solence.
cia Doresliceras cransponere, uc Xop7150I
prOxparISOS: Hlaec ille. Doreseciam r alio
quando prox Ccribunt, uerur proxcirosi
aliguondoccontra: de Fucura circum Rectone
SEn an: X in sccundis pertonis joro.
mircuncrons Proruntas. Alphaquidem
pro nra ponero cis Frequencilsimum. Oui
cricus, 2iDorice scriplerumenonnaili extane. veT heo
maus, ex dlicus poera. Limeens Locrus de Ancura. La
cedxmonii inrer Doros excclluerunt. Cro
Atem
nem ThC
alio.
AIe
16)
lunE, cO
nomina
is feuret
lia, quar
appella
lacarur
Bu2
erincet
velere.
dodicti
gnemina
Al sed
quoslane
Eltieu

## Folio 19r — 1016728174:0049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
Yis
urbis, quam i
ellari canit. Ide
ma mulieribu
stranacten voc
Delingum II
perum, de Sc
ubi de lingu
ente.
lilycieus est.
erus, ut aliis
cPlucarchue
etd Doribo
Odrr: de a
Icem persi
: de oieTeal
cuonaiO
rIUC. Sole
erC, UE nap
Doreseriam
TuIO PrOt
ra circumAet
is perlonisjo
eis. AIphaqB
encilsimum.
IlI extaDE, D
rus de Necu
ecelluerun
DIVFESTS.
Erempore: Hlerodorus. DeLaconicalinpua
leges interius elemenio L. Dores pracipudo
ucplaycomi incesuncur a Ctraecis, quod ju
Rotrequenrius in dictionibusaliceram inee
ranc. undeapud Theocrirum carrulae mu-
liereule conrguuncur  naleais oisac dnav
e
sa nc quae Spracelix Forent: Calius Rho
dixinos.
gELamIraR. Arabie BensApoctolosD0 Persae A
ini Plicrololymis in Peorecottelod lineud
lognences odmirabundaandivic.
gExixoraerm lingu IIyrica CA. Imo alia
gGaLaxaP, qui saper Phrysium inco. Calaram
lunc, coccum Frucicem lingud vernacula hys in asca ca
nominane, Pausanias in Phocicis. F. R aurem demlingua
is trurex ejuldem generis cum ilice aquiso. qua in En-
ropa 6allo
lia, quam Cralli Luropai hodiequ hous vel hus rum
appellunt. Duarehoc crium arsumento, (-
lacarum in ABa eandem esse auc fuisse lin-
puam, quae in Furopa Ciallorum estaurtuit
crincecur. Vide pluramox in Ctallica lingua
vecere. Procini (Germaniae populi) diacessou
do dicti: tolistoeobi 2 ferendis orcobus con
snominari: sociiBrenni de Thestuloni, in
ACa ledes posuerune: dicti Chalalae, ad
quoslanctus Paulus scriplt, lohan. Aven-
SimBB.

## Folio 19v — 1016728174:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
DP LTN CVIS
CsALLF _ Helrecii qua linoua Tolii Cg
loriscempore uli sin, duae (unc conjectura.
Ogidam enim puranc, uc Beacus Rhenanus.
Erallicam linpuom tunc neque cum Cierma
nica neque cum Francics, quahodic Calliu.
cuncur communicdise, sed proprium exciril.
Calinsuam. alii vero, ur A. xidius Tschudus
e Hlenricus CTloreonus. Ctallos cunevlos pu
eanc lingua Crermaniea, pocilsimum ca, qua
adhuc helrecii oruneur: habencurque u.
trinque probabiles raciones, Sehast. Mun.
RervS.
Incernom enclacuras Airpium Diolcoridi
accribucas. Callica eriam paucae lexuncur:
uc bacchar. id est, alarum: beliocandas, id clt,
milletolium: corona, id elt, argemonc: duco.
ne, id cHt. cbulas. In Marcelli empiricicciam
libris Callica quedam nomina horbarum in
venio:urtanc ratio, id elt. Elix: bricumus, id
CC arcemilia: baditis, id cR, nymphaea: de igno
Cx, vernetus, bluechagio: irem visumarus, id ese
r. Galloru critolium: silarus, id etr. serpillum. Viderme
sin ua ve. autem terminacio in arustrequens tuisterea
teriolim
Frequens
ariuiter
ceri Ctallicae lingure: nam de virorum nomi
na propria in marus aliguor leeimus: vclune
vecerum Cermonia cceum, Visomarus. Va
minatio. domarius. Chonodomarius. Richomarus. Theor
demarus. Viduarius. Suomarius. Florcarius
temmarus, Arabarim. Nodomarius, Viridoma.
et
Dde lineud
Connica, 
primum
qcitem
vetere.
in arus, vel
1t, d G eli
ho
ruI, Dem
DruI
A1I
r9. Con
obit
ler
ili
ril910
nibu
dDI
lelt
Areacie
deritu
Lale
ita dinun
tIam GBII
nominibu
lus voca
litisadiie
dunum,
ettiB L
Mareodu
Bodtrum. L
olI
In MuIN
Bmagus, N
M.I BemA
dut

## Folio 20r — 1016728174:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
V15
ualingua luliie
Cune conjectum
cacus Rhenann
eque cum Gem
uahodie Gallie
propriem exii
sidius Tschud
llosruncolos
cilsimum ea, 9
habencurque
c6, Sebast. MI
Dium Diolcor
paucx lceun
eliocandas, ide
irgemonc: du
liempirici et
ineherbarom
Eilix: bricumus
vnphaea: de is
visumarus, id
pillum. Videt
equenstoisset
leximus: vlu
VIsOmarUS, I
parius, Virido
DIVEKSIS.
nus. de Crelimeris: Van dilorum rex. Prem qua
hodeque inutulone. Ormarus vel Orioma
rus, Vemariis. Einemarus Dancmarus,
Druemariis. 40. PcForrehaeenommaple-
raq: compolica lunc ex duobus: priore in ple
rilqi oblcuro: posteriore vero maro velmara
eo, id eR, equo. Nam de Crraeci inuleis nomi
nibus proprusequum addiderunt, anquam
niobilicaris noram. Aristophane in Nobibus
reste. ur Philippo. Crclipr o. Spensippo. dec.
Aventinusramen marvel meer ab augendo
derivar, quod Ctermanis estmeeren.
Caetorum uc marus vel marius virorum:
ita diinum vel durum in verere CTallica, aute-
ciam Ctormaniea lingua muliis oppidorum
nominibus propriis lire cerminacio, sive po
tius vocabulum alcerum e duobus compo-
Siris adiiciebacur: oc lunc. Luodunum. Lugot
dunum. Iverdunum. Cambodunum Carroau
um. Tajodunum, Cessedunum. C annodurum.
Mareodurum, Bata vodurum. Bracodurum, B0
codurum. Novidurum. Vencodurum.
vel durum
Similiter magus: VE, BreUEOMABUS, RBO- 3 Inmam
eomazus. Neomaxus, Berbelomaeus. Novoma
et
Ricomaeus, Duromagus, es c.
In mundus quoque terminstionem vi
eoanciquam: quod notuen Cermanis o8
n
2 In duno
a en Mtn
duo

## Folio 20v — 1016728174:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
8. 1204
duo.
D. 1aber.
M, 6.
DE L IN CVIS
hominis signilicac: inde virorum nomina, animneressiu
Sigismundus. Trasimundus, rox apud Fulgen-
rium. Emundus. Cnimundus; Rcimundus. Va.
remundus  Rosemundus apud Marcellio
num, li bene memini. Sesismundus apudTa.
cirum, dec.
Icem in ricus, quod divicem sixniticari
uc FTenricus. Dieterichus. vel Theodorichus.
opud Suidam ee alios. Fridericus. Pricus. Vue
nericus. Fleimerieus. elpericus. Tluldricus.
Counderiens, de apud Marcellinum libro trige
simoprimo. Athanaricus. Viderichus (quod
adFridericum accedic) Crmenrichus, ec.
EcapudC. Cxlarem in rix: ut Orgetorix,
Dumnorix e Viridovix, nisi lependum por
cius Viridorix, id est, Fridericus, _c.
FC inmanus: ue, Almanus. Adelmanus
Kingmanus. Flaremanus: de apud Marcelli.
num Lianparimanus, es c. F. A aucem mann
vir linoud Ctermanicdo
Irem in baldus boldus, vel poldus: utr
Theobaldus. Lcopoldus, dec. Irem inber-
tus areus vel hareus: ur. Theudiberius apud
Suidam in OvoEor. Falia TunC. KuperlIt.
Giselberens. Dasoberins. Tildebereus. Vilpera
eus, de alia innumera.
Aprincipiisvero nominum compoliion
sem Exepius vis syllaba Con dictionem poriue
onimado
Horecliaum
Cofrid pam
omilla, vIIi
Greuihunge
dem lgnitic
 Viridema
chabins re
Virodoriu
pites Puir d
Frneis or
pluribus
Peohibet.
eem 1N
tumett, 
ilice
VE Bud.
aa
e
trolen
pluranon
Oruides p
Cxl. in GC
mnIS genU
maclontes:
nis, lieuta
bButge
In riinn
S. dBrika
7. IB M_
M
C IBIB.
e, quo

## Folio 21r — 1016728174:0053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
rorum nomine
xapudEuleem
Ceimundus. Va
apud Marcellio
DEVER S15.
animadvorrimus in propriis hominum apud
Marcellinum. de alios, quae Torce d Crermani-
cafriopacem heniticance, sumpra cM. r licera
omillâ, uri in Videricho: uclune Vichericus
undus apudtu Creuchungorum rex, Vithimirirex, (ejul
vicem sienitier
el Theodoriche
ricus, FrieHS, V
icus, Fluldriem
ivum libroci
iderichus (que
enriChus, C.
rix: nC OreetoI
legendum
CuB, _C.
us, Adelmat
apud Marce
A ANLEMMB
vel poldus:
eudibertu, aP
TunC. Rupest
Idebertus. Vi
num compo
dictionem po
dem signiticarionis poco, cujus Britomarus.
Viridomarus id cA. Pacem auBenS:) Vii-
chabins vel Vithizabius Alemannorum rex.
Vitrodorus Ouadorum rex: Viliges vel Viti
eites. Luic d liturpra uxor Proculi, quae le d
Franois originem rrahere dicebat. Sedheee
pluribus perlequi insciruri nostri brevitas
prohibee.
Cralacas super Phrypium coccum Fruri
cem hysnominare supra ex Paulania proba. Hyc.
cum est. Ejuldem speciem majorem, id cA.
ilice aquitoliam. Calli hodic nominanchous
vel bus.
Orau Orouhides est Ctermanis: Draven, Drans
troven tidem habere. L’aeminarum inde com
plura nomina: uc Gariodruda. Ariodruda, de
Druides philolophi Crallix. Pulsi a Piberio
CXC. in Crermaniam. Vulgus cojusdam Nu-
minis genus esse purac, quod noctu pre-
mac lonces: de quo intances cerriranr: Calcacio
nis, figura Machematicae, calcci cciam philo-
Cophicigenus adhucnom en ab iplisrerinet.
Avencinus. Videncurixicur Druidae dicti a Oraidaee
Adc, quod eis, carquam secerdoribus de (2
3

## Folio 21v — 1016728174:0054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
E E CLN CV, 18
pientibus Ades d vuleohabererur. Exilune,
ucconiicio; qui poltes e Crerminis studiosi
percorinantes dicti lunc. Dic Farenden (huleri
qui Salamanricae in Hlispania, pacrum noltio
rum memoris in lubcerraneo oimnatioma
eiam edocebuntur. Bardi eciam lapienres, de
Malici apud Crermanos d percorinondo di.
etivideripossone, Dic farenden. Ahdecriam
Crallihodie inducias videncur eroves vel trei
vesnominare, quodholtes deijsincertetir
dem denc.
Celex Hercolem suum Oemium Cua lin.
uaappellane, Lucianus.
Anconio primo. Pololae noro, cogno.
men in pueriria Becotuerar: id valec pillina.
ceiroltrum. Sucronius. Cralli quidemhodie
emre rottrum cujulris avis bec appellane.
Cyberrus Longolius becrostri nome Cror
manicum esse scribic, ulicatum Forie Crerma
nis interioribus.
elecopola Columbinam (areillam vel maream) Cul.
lia cuo nomine exlocopalam appellac, glebie
excicarur lapidum modo: sole de gelarione
ica solritur, et renvissimas bracteas taciat
Plinius.
Crallia est omnis divila in pareeis creis, qua
ram unam incolune Belex: aliam Aquitani.
certiam; qui iplorum lineua C’elex, nottra
Crelli appellacur. H omnes lineua, incticuris,
legibus
Barae.
xreves
mins
seca
Calliatre-
ede.
pbusint
Celtas
GemIOI
communi
ni1
AIBIBI
mmaii l
DeiB
8
ente
euI
Ceripl
(AI
i
YH HB
verd bd
POIr
CEl. Iet
In ele
Palebat
utnon
londe
bo: dqu
Lo lugal
C.luliC
BUB, ex qu
61262
l
populi
Piolus

## Folio 22r — 1016728174:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
CYIS
haberetur. R
a Crermanissta
Dic farenden (
DEAIR, PACrUMNB
caneo ermnalio
dicciem lapienu
e2 percerinento
renden. ABdei
dencurrrovesre
Res deijsinie
im Oemium lve
lo(_ nA1O, Co
c2c: 1d raler ei
Calli quidemhne
vis boc appellun
secrostri nomt
acem Forie B
nvel maream
am ADPellaC, E
: Tole _ Gelall
126 bracteas sat
in pareeisicelt
2: aliam A quil
eu2 C clcX, 10
slineua, ioll
DIVER STSE
ibns inter se differune. C. Tulias C elar.
Celtas non solum Cralloo, sed eriam
Cota an
Cermanos, d veceribus, praeserrim Cirucis. dictr.
communinomine appelleros, multis rectis
moniis approbare possem. Hlerodorus Da
nubium in Celris oriri Ccribit. Celcaeno-
minari lune ab auchoritaco, sia ruvensi-
Parear, inquie Scrabo libro 4. Iplorum lina
sua Delcer, quod mulcum valebane. Belten
enim estvalere: un de de Belcapudeospe-
cunix dicicur. Crrxcis rectius perq Cralaras
scriplerune, quam Romani perx Renras.
(Atqui Cellas etiam Craeci scribunt, eo nisi fal
lor antiquius apud eos Celtarum, quam Cralata-
rum nomen est, ut KCN ras sint Celta, LuNaraL
vero Calli.)
Porro Ctallinomina populorum Erequen ecltarum
cec. in er terminane, ue criomnum HTelverii nomenta.
in olu habent. Belter) Delger) Crever, dec. tissime par
Pacebar aurem cam lare C. elearum nomen
ut non modo Gelliom omnem, led univer.
com accidenerem occupasse 2Fhrmet Stra-
b0; d quibus Colciberi Elispani. de GalaFa
populi ad Ponrum Luxinum, ad quos S.
eaulus (criplic, orisinem reterane: _ hodio
Corrugalli. Henricus Cilareanus in lois in
C. Tulii Ceelaris C ommentarios annoracioni
bus. ex quibus sequencia eriam de recerelin
ua Gallica scribere liboit:
Linsus Callorum muleis de causis credi.
tens.

## Folio 22v — 1016728174:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
DE LINCVYS
cur ca esse, qua hodie Rhenos uritur, maxis
licanon. mequo Helverii a Sequeni Rhenani. Pri
mum enim constar, C. C xlarem bello Cralli
co per interprerem locucum cum Crallis.
Deince eam quidem linguam, qua hodio
Francia ucicur. Romanam esse, quanquam
corropram, nemini est dubium, quippead.
huc doprilea liogna Ctallica innumerasre.
tinencem dictiones. Nonigieur Francicalin.
qua olim CFalli locuri Cnnc. Pod alis. Verisimil
limum aurem etc, ca locuroslingud, quaad.
huc iiCralli oruntur, qui Francicd nonlon
quunrur: ut omnes populi circa Rhenum
 proximi eamen Rheno, Helvecii, Rauracis
Sequani Pllaciei Pribocchi. Vangiones, de
Ferd cora Belsica. Necmirum hocvideripo.
eost ei, qui considerat populum Romanum
Cuos exercirus trequenrer in Ctallia habuil.
(0. aeque adeo in Ctalliae Ccecundiore porces
diuciusque pressam, quam nunc Franciinha-
Bicane. Cralliae parcem, Terricure Romanon
rum. Ehenus quippe de Crermania ciriusd
Romanis, quam Crallia alis defecerunt, ideo-
que tactum est, uc Komaninon poinerinclu.
am in Crermania ac resionibus Rheniicace.
lebremtacere dc velurpropigare linguam.
ee in reliqua Challis, Fisponia, de lcaliafece.
runc. Nequenihilad rem facit, quo dProco.
res Romeni jus non dabene, nis lua linguas
de milee
in Zua
velere Ce
Clareano.
indicium
dmiles ROM
sua lingua
soid p
AalE, 6BAB
ca liB Ed_ V
DUM IN INC
Ius aligBF
ReM, PILIC
periphilale
suanonh
Themala,
vis torica
Del vi, as
Ha, Mamit
nipulis, e
frIeB, Deeia
epIASV
Ballico
cua mil
oiren
bo eb se
Rauroei, S
eales a0EI
celoquun
jottumr
quel,l
pale C ele
cumjacen
suis. Nec

## Folio 23r — 1016728174:0057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
lenosuritur, M
eni Rhenaai.
elarem belloB
ucum cum C.
Suem, qua l
n elle, quone
ubium, quip
a
lica innumer
eicur Francica
AE Cedalia Ven
oslineud, quo
l Francied not
doli circa Rhen
Hldlrecii, R
chi. Vangione
rum hocrideii
pulum Romu
et in Ctalliahu
Ececundiorer
DDunc Francii
serviture Ron
Germania eit
ia deteceruntii
inOn poIes
hibue Rheaii
ropagare ling
pania, de lcalian
Facic, quode
anc, aisilvalio
DIVERSIS.
demiles Romanos exre cum plebealia, quam
Tua lingua loquebatur. Ieaque coecta est mi-
sera plebs Romanam discerelinguam, led
male, sed morilare, sed ita, ut in ea ubiq. pri
Tex lingua veltigis invenias. Locinx verolo-
num in chemarisaudias, imoprilca accen-
cus aliquot, voculationem, pronunciario-
nem. praecericorum perfectorum per habue
periphraseisarticulosicem, quos lacinelins
sua non haber: denique plurima nominum
chemara, qualialuncignis. palvinar, arma, co.
vis lorica. Calea, oladius. saepes cunica, accipiter.
Delvis, pastillus. camnum, cancer, caper, campas
na mamilla, vexillum. calcar, dives, thorax, ma-
vipulus, es c. PF verborom: veTonc dimicto,
frico occido, careo, lacero. e c. Sed planein-
epriis videar. s es omnia persequivelim, que
joltum requirerene volumen. Hlinc Paris lis
quec; Holreciorum linguam ac Rhenivere
Challicom esse: nisi quantum CTermani quae
dam milcuerun, maxime intra Argencinam
Spirae enim, Vormacia. Mlogunciae, ac in cir
cumjacencihus ea Rheni parre populistmis
xtus eb Termo ex Gtermanieaac C elcica lim. Errat
guis. Neque enim purd Ctermanice, neque
pure C elcice loquuntur. Helverii autem
Rauraci, Sequani Rheno proximi. Brilpo-
entes aoullatici, magna ex parremere C’ clrio
CElOGUUnTT.
5

## Folio 23v — 1016728174:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Colrarum
 Belga.
DE L INCVIS
Non mirum izitur quod lecipcum rollo
queric divus Elieronrmus. Cralacas, ad quos
Ceriphc divas Pnolus, quiq. 2 C oltis delcen-
dorunt, or auctor est Lirius lIb 8. Idccados
eadem locucos luotemporelinxum, qua Tce
viriucebuncur. Onis aniem nescit Treriro.
rum lingua ansignam esse, nec mulcod Cier.
manorum lingua diverlam: Ech concodio.
porret, quod Scraboniclibro 8. Crermania
vocabulum Remanorum esse, quam aliam
caulam fuisse credimus llomanis, quod eos
Crermanos appellarine, quam quod vellin-
eoa de moribus magnam eum Crallis habeo
rene communionem, Vel, quod quidam non
ablorde arxumentantur, ab ipla inter iplos
eppellacione: Pracres enim Cele criamnuni
hac cempeltace in rebus leriis nc bellis vo-
canc. Id Romaniliveperle de Ctermanisre.
Sciverinc. sive d Crallis didicerint, parumi con
Aac.neq: hujus est neporii. Nos enimhic de
Crallorum linguis cractamus, inter quas, ue
Cclar aic, differentia aliqua luic, ur eriamnum
hodie clt. C. elea enim perperuo habence.
rum non ubi Belex c, VE, wasser) watter: grOB) grOt
nihil aisse d28, dat. De Aquicanorum lingua; uc C elci-
venteslin
1H0.
cx de Belgicxe vel conreninc vel dilcreperi
nihil nobis constac Existimamus aurem, eum
rocam lublacam. cum mulca narionesadhue
Celticam habeant, mulca Belgicam. Ccleio
adtmenBM DO
Bherum conI
Dicum. Ovice
Clireales .
Jiscenles Holar
Vvcllphult de
eomenimpedii
eadem de une
Alque quaque
l3: Id qu0
Ca
orri cala
e0, qui ust
eaul diximu
dII.
Por
elretiorem
quoddinie
voctonarec
recioromlun
le pccepta
MesIOPeTEC
Peripioribus
prtibasrecet
uBnIO 
Qua old eo
linguate
virorum.
Caatet Callor
remrum BOM
demuraiis liver
tioniepiatleres
risumus Ilem
exiphandio B

## Folio 24r — 1016728174:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
ipcum reli
ca5, 2 c quo
leis delcen
Oecadosa
ua, qua Tr
EIC Previro
vlcod Cier
concedio
GTermania
quam alian
1, quod eo
0od vellin.
fallis habet
vidam non
inter ipso
eciamnum
DIVERBTS.
eam. ue diximus. Helverii, de proximitub ers
ad Rhenum populis Belgicam spABelgE: qua
Rherum contingunt de Oceanum Cierma-
nicum. Ouicquid lob, Agrippina Colonia
Clivenles, Ci. Idcenles, Brabanri, Flandri, lu-
lincenles. Hlolandri, Selandi: de in Cermania
Vucltphali de Saxoneseliqua parre. Nihil
camen impedic, quin commaniappellacione
eadem nc una nominetur: quonquam non
alque quaque eadem, sed pautulum varia-
1: id quod in Chraeca lineua quoquencci-
diIc.
Porro id non ost parrum argumentum Belvesis
Eselreriorum linguam vere esse Callicam, rum lin-
quod lacini auctores mulca Crallica lingna
vocabula recentent, quae criamnum in HIcl-
reciorum Cunclingur: quanquam dRomanis
bellis vo. Ecripeoribus parcim male scripca, parrim ma-
rmanisre. le percepta:urpore qua, quodbarberanon
Parum con
nimhic de
Ter quas, ut
cciamnum
DhaBenCB
OB) grOt
uc Celci.
dilerepet
magnopere curarene, obiter duncaxatino-
peribus recenterene. Quee camen iplanobis
arpumento lunt, Callicam linguam in alia
qua apud cos tuisse existimarione. Iraque
Caelor Callorum propria, de maxime HIol
reciorum nomine mire corsic, omitsis laepe
ec mucaris liceris aliquoc, ur lacinee declina.
sua verd
Callicum
cinniapeatiorent, de quib. paulo post dictu
incem, m ri sumus. Idem Plinius Fecic, qui Callos Fuito
mesadhus ex iplandeo Callia Cilalpina, ur Romanilo-
M. Celiio
CaM,

## Folio 24v — 1016728174:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
DB LTNOVIS
quuncur, nacussquem noctram scise linguan inte de ia
non e_ dubium, ac eam magnifecisse: quip.
pe qua incam nobileBenatura opustociet
inferere volueric. Pa cemen verba rempo.
rum injuria adhuc maxis depravaca opud
sum leguntur, nemine de ca lincua ab millo
omnis curance. Ica lib. 18. cap. 18. aracra rorulii
instructa Callicum invenrum pAugrarre
Elenominavir: ubi camen codices Plummas
rat, alii Planarat habent: quidam in planecas.
uc se prortus inepros oltenderent, muca.
runc. Apud cundem lib. 3. cap. 16. Bodincum
Padum Crallica lineua a Liguribus dictum
sic quod sionisicet Cundo carencem. Se BD.
dincomacum oppidum eodem cractatu esse.
Helreciorum lingua vocac Bodenmangel.
Padumicem dpiccaarbore, quam Cralliiu
rocene nominatum, (quod e M. Porcius Cd.
Bocestatur. ) DEch vulc dicere, quod adhuo
manec in nolter lingua. Ica opud Sueconium
in Cralba, praepinguis Crallice C albincelligi.
cur. Ced viculus porius. Nam ita praepinguem
ac obelum hominem perjocum ritolum vo.
camus. Bc Beroroltrum apud cundem in vi
cellio adhne hebene Belpa noltra eerare in
Sua linou: _ Helvecii verbum inde Decten,
vel Pictens id ect, rostro ferire. Mulca his sIr
milia enumerae d. Agidius TIchudoS, V. C.
opudHelrecios, in libro de Rhxria anriqui.
ll
PTanCOrUMI
guis ecti exp
Romana PaI
Sominaur.
Non cAd
omnianomi
minat, apuc
eam Ceripia
Graeis, qui
autem 618
Qua lacine
omnioo C
nemiedoce
X literam
declinarion
8. uc in lecr
leaque ex H
strieh. Cast
Caelar Ver
ex Ranluo
DIMIOrIV:
ex Germane
men polter
aerurlus deir
respretatur A
AuM verBK
rienoldem
no pith.
atti

## Folio 25r — 1016728174:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
Ccisseliner
Eccisse: qu
T2 OpUSTOI
verba rem
Pravata p
insua abm
ATQTTRTOI
DRugraI
Ic es Plumi
m in plane
CTenE, M
3. 16. Bodine
oribus did
Drem. de
cractato
odenman
vam Call
I. POrCIH
quod ad
ad Suetom
albincell
Praepins
inritolum
cun demis
octra etat
inde Dect
Malca h
chudus.
acia anI
DIVERSTS.
eace de tractu alpinorum gencium. Porro
Francorum hodierns lingua ex duabuslin-
guis elt: ex prilca C. eltica de Romana; in qu2
Romana camen, quod ad chemara acrinee,
dominarue.
Non est dabiun (inquieidem Gilareanus) calli usc
omnia nomina Callico, quae Cxelar in XFOr- literis
minac, apud Helrerios in 2liceram Crrae. Cracis.
eam scripea Caisse. Vcebancur enim liceris
Crraecis; quibus linguam luam Crallicaminon
autem Cirrecam scribebine. league cumlin-
eua Lacina nullum nomenin chhabene, de
omnino Calari ca nomina in Cormam L ari-
nam reducenda erant, aliquando deAexic ad
x liceram proximam Aigura 3dZ. vecerciae
declinacioni apea herent: aliquando ad c, vel
F. uc in secundam declinationem venirent.
leaque ex Hpcrrpix Fecit Orsentorix: ex Ca-
strich. Casticus. Rurtusex DepzeoβpesFecie
Cxelar Vergobretum: ex AIuIE. Ambiorix:
EX Rd NSuaVTEN. Catamanteles: ex (d SuP1Z.
Dumnorix: Cx AvirsZ Litavieum: denique
ex Cermanico sernst) Ernestum: quod no-
men postea corrupcum est in Arionistum.
ac rurlus dein in Ariovistum. (Avencinas iri-
cerpretatur Arioviltum. cerenvest: Arioni-
cum voro srnst: Arionacdum, Erbars; A
ionoldum Urnol vel srenholo, dec.

## Folio 25v — 1016728174:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
DE LTNGVIS
Ferurtus al. bi, Plinius ingens aneiguieaa
runsipima, tis amaeor, mire Crollicam linguem suspexil
nominaa. levidecur: nempe qua olim rajor Occit
oud elini-
eoM.
denris parslocura ct: praecerea tora Callia
Cilalpioa; in qua ipse nacus erac. Sed Dii
boni, quam corruped opud cum leguntur
nomina:ucanc delinnacatore, u edipono
liquo conjectorosaepe opus tuerit; qui ei ex
pilcuri volet.
illud paucissimis crudicis norum, inquies
Fch. Avencinus, quod reteruncips CTallia-
vad jutiom Cixlarem, Belgas ese orios d
CTermanis, dc Rhenum orciquiris eraductos
propcerlocitercilicarem ibi conledisse, Cl.
10sge. quiea locaincoleren, expolisse. Scri
bicesor. Facicus Previros circa ddfectionem
Treviri. (assectationem) Ctermanicae originis, ultro
ambiciolos esse, tanquam perhanc sloriam
langminis a similicudine de inerria Cdallorum
Ceparencur. Pama quoque constancissima de
vulsacilima eAt. Treviros primos esse Cier.
nranos, nimirum in Ctallia Belgica, condio
10s paulo poltditurium, quo cocum genus
morealium periir. Noltro eero Belgrtere
omnes, non solum Previri, Bona pars Cellaa
rum, inscirucis, lingua, moribus Crermani
Tunc. Crermanis perenr, Ctermani vocantur:
Quacuor pocencssimi Plectores Gerrinni
priacipes in Belsica e Clrica habitane.
impe.
Crauna cor
Delea or
t1 a Coernsa
d
stesque
Emperalo
ruc apod
Callo50
imperii C
Boigur
Cilliap
1S III.
deIo
Gara
nalib.
haC1
sieue
puctor
AquIIBI
Vallos
chasin
mobret
pueter
TOresV
Cello
Roreles
qui et
Dieulus
Oinuble
Hereynie
u
elle (70
ut ccole
Eupar.

## Folio 26r — 1016728174:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
gens ancigu
inguum lospet
lim mejor Oe
eTerCA 1OIOI
1S CraT. Sedt
d cum legunt
orc aviDedips
es tueric; quier
eis Notum, in
eruncips G
ElBaS esse Oro
eiquicus tradut
si conledisse, 
ene expolisse
circaadfection
_ originis.
Pec hancplor
inercia Callo
constanciloin
primosessel
a Belgica, c
QuO TOTMSI
O evo Bele
Bon2 p2SC
noribus Gert
termanivoca
lectores Get
Cclrica habi
DIVERSTS+
Imperator Crermionia inunpieur de corona-
cor apud Beleas. Si Crallilune, nelciunt. Si
Crallos dixeris, indignantur. Ilaxima pars
imperii Crermanici inera CFallias elt. Franci.
Burgundiones. Nordmanni, qui caceras
Callia parres obrinene, oriundi ex Cermao
nislunc. Ex Cermania protecti, expulerune
Calliis Romanos.
HuissuS, Celcas de Callo5 Veterib. eoldem ex cetrit
esse CTormacis, de vecerem Crallicam linguam judicium
Chormanicam, ex ejuldem lo. Avenrini au- arentinio
nalib. Bojorum, maaliele pacet: cujus
haec luncrerbasPrisei Annalium scripeores.
sicut Eephorus de Scrabo, graves inprimis
auctores cradur, Omneis populos subjector
Aquiloni Serchas: occiduo vero Soli, cum
Callos Crilacasre. tum Celcas aur Celcolcy-
thasin communicornominaverune. Qua-
mobrem in Annalibustere apud eos praeci
puescriprores, qui ance Romanos Impera-
eoresrixerune. Crermani haud alirer, quam
Celco de Cralli CTaleraere appellantur. Ari-
Aorcles lib. 2. Mleteorolopicon. Celeis TAro,
qui Crermanorum ekt, accribuie. Diodorus
Siculus in libro 6. regionem incer Rhenum,
Danubium. Serchia concerminam, ubi de
Hercynium jugum est, Cralariam magnam.
nci Pcolomaeus maenam Crermaniam nun
eupar. Tcuronas. Cimbros, B0jos, houd
decattio

## Folio 26v — 1016728174:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
DE LIN CVIS
dubie Germeniae gences, Salultius, T. Livia
15, COr. Tacirus, Fectus, Callos: Appianus
Alexandrinus Celcas nominac. SCxcuS quo-
que Rustus, vir consuleris, qui ad Valerci
nianum Imp. Ccripsic, non alicer, quam (2lo
Jos, Ciermanos rocare (oler. CTaIlos quoque,
qui Romam incenderune, Desphicumrem.
plum spoliarur, in Asiam profecti (unc, Tcu-
ronas Ctermanosgne fuisse, auctores hebeo
Diodorum Siculum, Appiarum Alexendri.
num, cirum Ciieronrm Cocolridum Via
cerbieriem: guemadmodum ee vornaculis
apodnos Annalibus proditur, de carminibus
anciquis celebramus. Compereu ego liotieo
Callicam linsuam eam rocaris quaeodo ele
Teuronum. Caco, Plinius; Serrus Refus.
veltus Pompejus, Diodorus Siculust adum.
Pondincum. Bulzam: Berxomum. C. imbrum.
Simporedum, Rhedam. Pgrenen, Cervistam, do-
cen Crallica esse vocabula: et valere; picea
am, fandum, saceum scorteum, montanam ur-
bem latronem (vel puenacem) equorum domi-
eorem, currum live rocam. combustum potumex
hordeo. ETis omnibus vocabulis Pcurones
abhruc ucuntur, ipsisque valene quemad.
modum ab illis refertur Ccriproribus. Adde,
quod omnia nomina propria populorum.
rexum, ducum, quos auctores rerum Cala
lor Beir Frermanica T curonicaque lunt d
adhu
adhue ulu
Dt Cont Ba
BrenuuS; Ll
guibusibua
lidel 00
cognitum
G.O11BM
dilsimuo. 9
milenem
Civie, I e
Ouemuu
huc Cidem
103 n00 211
MaDOri, 
maxima A2
Germands,
que Calloit
PreteIMI. L
per inter
Ariorinum
ablque I
Nostrares
Parles a
Galloglanat
at Plia B3. 
BDAIBHI.
vea AG
tem, quidRO
MaBSIIB

## Folio 27r — 1016728174:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
Salusius, T. LII
sallos: Appim
2aC. SexTuSO
qui ad Vales
licer, quane
Callosquo
Delphicumie
ofecti tun, Je
auctores trule
AEUM AlexanO
Crocetridum
um _ vermaei
ur, de carminib
Percuegohil
ari, quae m0do
Sexius ReA
15 SiculesFAl
omum. Cimbit
CM, C er visiam 
: de ralece; p
bustum POtuM
abulis TeutoI
ralene quemi
ipcoribus. Ade
oria populoi
Ores reruM O
conicaquosunt
DTV FRSTS:
adhuc eturpancur: Sicuri. Sigovesus, Bello-
vesus. Cutharius. Viridomarus. Britomarus,
Brennus, Thessalonus. Tectosaces, Frocini, de
quibus abundelupra inirio explanarimus.
Libec docere, quod perquam paucis esse indicium
stabii
coenicum animadverro, loannem Scabium 2Coltis,
Gouradum Celcem, vaces un decunque do-
eissimos, quos ob crudicionem Imp. Maxio
milianus C. aelar Augultus in aulam ultronc.
ciric, in ca esse opinione, quam reteram:
Ouemedmodum Belex, Pars C. clcarum, ad.
huc Ctermanice loquuntur, ita caereros C2l-
losnon alia lingua quam Tcuronum de Aleo
manoru, uci rocant, esse ulos. Ilnjus roihee
maxima habene documenca, quod Scrabo
Cermanos, quasi legicimostrarres cornatos
que Callorulexibus, moribus, lingua incer-
preretur. Quod criamjulius Caelargarrer. (0
per interprerem colloqui Crallis Tolicum:
ariovistum vero rexem Ctermania, ulum
ablque incerprere esse Crallica lingua.
Nostraces insupertictorici in creis dividue vallia tres
Parces Cralliam. Romanem, Peuronum. de Partes.
Crallooraecam. Narbonenhs verius ltalia elt,
aicPlinius. Incolx se lcalos eriam nuncesse
concendune.
Celtae Aquirani ob longinguam servito-
cem, qua a Romenis oppressituerave in RO-
manosritus transtormati, aroplius preprix

## Folio 27v — 1016728174:0066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
DE L. IN GV TS.
linquae memoriam non servont: Romaner
corruprissimocamen lonoloquumtur. Leu-
eones, Belex se Ciermani (une CisRhe-
mani. Callograeeia Illyricum. Pannones. o
ricum complectitur, quod proxima tuerie
Ciracix. Dec melusie, quoldaalicerlencire
se Cellograecis: led ego domestica lequor
celtimonia. Denique philolophi Callorum
Bordi Druidesque polsi d Tiberio de C lavi
dio, Imperaroribus Romanis, ex Ctalliis in
Germaniam magnem crons Rhenum, tans
quam coenarum de ejuldem sermonis gen.
rem, traulmis, a unr. C arerum C12llo5 acquo
Calaras d candore corporis (qui in C erma-
nis candidior eriam, quam in C allis spectatur)
dictosesse, quidem liceris mandarunt: incee
quos c _S. Hlierongmus in commencoriis
in Lipistolam Pauli ed Cralocas. Suaesencen.
cix auctores cirar Lactancium, Sibyllom, H
Calatarum Varronem. Idem parrium Ciolatarum ser-
monem cum esse attirmae, qui sic Treria
rum: quos ese Ciermanos palam de manilé.
Cum ect. Appisnus vero AlexandrinusnAF
rac. Cermaniae de tinicimis rexionibusimpe.
ric. e quondem crestrarres, Celtem, Crols
Jum sive Calacam. IIIriom; qui Celtas, Cal.
10s. Illyrioscondiderune. dec. IIlud praecer
ire non debeo, Cslloc plerolq; ortos esse a
Ctermanis. Iea ip hCallI apud Calaremre.
Fervnt.
in asca
ermon
(1VIB. 
Bus 1r2aoll
quidem pal
que conltu
Sielluion
t balm
BuS PACUII.
Man OBC
nUM, VDVI
le vetOr
Taciur
d O1iIB
BelsEDe
mannr, l
Olareo
GemiB
lib.
Bo2IUB
niusuniie
necetion
bermanis
viptane du
giones, 1d
IATPmIErI
Dtseolon
Germant
(inquI1) a
COmmuM
migue vel

## Folio 28r — 1016728174:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
erant: ROm
loquumur. Ie
ani lone CisR
M. PanBONBS, I
Od proxima lu
10lo2 alicer sen
domeltica legu
lolophi Cullo
2Tiberio _C
ranIS, ex Galli
ens Rhenum,
em sermonise
erum Callosa
Oris (qui in 61
in G allis specta
Smandarontis
a5 in commeut
lecaS. Sueelen
cium, Sibyllom
am Gralatarom
a2C, qui sIC D
05 palam de m
Alexandrinus
is rexionibosil
cres, Celrem,
m; qui Cellas
C, de c. IIIud pi
plerOlqs Ortos
epud C ala
DTVERSTS.
Ferune: De Horcellinas aic, CTallos extrocu-
bus cransllhenanis oriundos cse: in digenas
quidem parrem inhabirase. Hoc latis quo-
que conscac, quemadmodum polt uacum
Chriltuiongo tempore Ciermania conjun
eta Gallia Fuic, ex Crermaniaque orris revi
bus paruic: ica ance Christum nacum CTCF-
manis obedisse principibus: nnumq se ree
num, uaum imperium cum Crermani Fal.
Sc, avetoressune nam d Ronani, uciler bie
Tacicus ee CaPar CFalliam incrorune vocaci
2 Crallis contra Creem 1n08. Pars Celcarum,
Belgxreroomnes, Burgundiones. Nordo-
manni, Franci ex Crermania migearunt. in
Callis (edes ollocarumr, quas achucrenene
Germanicisque cognominaneur vocabo-
lIso
Beacus Rhenanus, vir historiorum B to. jndicium
xius enciquicatis copniciono excellens, in an B Khenani
nocacionibus, quibus Trciri libellum de
Cermania caltigac, cum C allIS _E GErIANIS
communiequaedam quodad corporis ani-
miquo necuram, reculitter: AOX, PrgO quis
(inquit)nczabit. Celcas illos verosti(simnoe
Germanis similes, de vere Germonos Fuisse
uc plane dubium sc, num sicur Belsicasre-
piones, id quod Calar cradic ica cciam C el
tarum cerras olim luis Germanifre Pcuro-
ves coloniis replererins. Nam propriareo

## Folio 28v — 1016728174:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
DE LINOVIS
eulorum nomina, apud Livium Latarius.
Dorolacus. Combolomarus: apud Caelarera
Litavieus. e Ambactorum vox proclientin
bus, Ciermanicam eirmologiam habent. D0
Belearum nominibusminus mirandum.
Lacinae linguae propagines, sedrempore,
de rulsi impericia ralde corrupco, Tunceres
hodicrulsareslingux. Italica, Ili Sanica de
Gallica: Primaminus. Sccunda magis cerria
maxime corrupes hoc elt, cerminationibus
de liceris (yllabisque muroca de distorra: de
insuper rocabulis mixtaelienis, ab eonimi
cum cempore; quo Ciochi non modoreem
de regiones raltaro, sederiam linguas impo.
sio luo pervercere caperunt. Ciallica ienue
plurima habet Lacina: quaedam Ciochica (
ve Germanica (nam et Lranci, qui cxceris
imperant. d Francis Ctermanis descende
runC.) quaedE de lua de verere Crallica lingun
demihi quidemridetur. Dialectis variornon
parum. Usenim aliacerlior, in parte, quo
privacim Francia dicicur: Elia crassiores, uc
Prorincialis. Locharingica, Burgun.
dicasdec crassilsima Sabaudi-
ca de circa AIPCS
Icalia cons
AnCB.
Oratio
De lincua
Ballica re.
centiore.
VaioL
10
loltie pei
iAiM2. 101
 ViDII
pui quolio
paidonneDO
pudennons
_DENOVI
nous deli
Buesa puila
Eles, AMeu
Hactur
plecilq om
meeoreleurs
prolodiata
veto hujuse
Iur. Vidimu
Cenomni
quo PetriB
rdiiim eon
dojourcto
Vureisdier
Non eneOIE
Deroy Pierre
Ouiniondoe
Qumion doe
Recoiiconiine
Salocondeler

## Folio 29r — 1016728174:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
d
im Latarii
ud Calarer
proclienie
habent. D
random.
ledrempoi
C∞, (UDEIII
HI. Banica
M2GIS, Ce1I
ainacionibe
dictoria il
ab conim
modores
nguasimp
Fallicaieu
Gorhical
quicare
descend
illica lingu
IS verieeno
ParTC, qu
alsiores, 
Burgun
audio
Orabi
DTVERSTS.
Oratio Dominica m C allica lineua
communi ex tersiore.
l’ostre pere, qui es esciculx connom Toic
Ponetitie. conrerne riene, la voloncesoirtois
ets einsi en la cerre comme au cicl. nolcre
pain quocidiain donnenous aujourdhur. d
pardonnenousnoz oftenses, ain(i que nous
pardonnons dcculx, qui nons ont oftenle.
dene nous induy poincen centorion: mais
nous delivre dumalinz. Cars coy ektlere-
encla puissance, la eloire, aux hiccles de 100
Eles, Amen.
Flactenus in CTallicA lingua. ut de caereris
Plaerilq: omnibus barboris, mecra cancum ha
maoreleura (rychmosrulgo vocanc) nulle
prolodiohabica racione condebantur:nuno
vero hujuseriam racio d quibuldem habe-
cur. Vidimus enim nuper Nicolai de Niloc
Cenomani Phalcucium carmen Crallicum,
quo Perri Bellonii Avium hiltoriam Ctallice
adirum commendac, hujulmodis
Avjourdhoijemeranceray de chonter
Vnvers digne decor. de chantervnvers
Non encorcreccu. Je veuxracahcec
Deror. Pierre Belon, cecheur, ce gredheur.
Ou en con docte lsbeurlo doctetrancois.
Ouen con doctelabeur le simple Francois
Recoir conrinvellem ene relitant
Pateconde lccon, dec.

## Folio 29v — 1016728174:0070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
DF, LINGVIS
Challimiceleere caeper une postenqua pro
vincisles Fet lunc: quio Romani praesidiis
excernorum milicum Crallias ex majori par
eecurabancur, operam dances, uc ipApro.
vinciales quieci de ocio pervolupeaces altue
scerenr: quodiam sedulo Cactum estin Cul.
diis, uc non mods Romanorum mores induo
tinc. sederiam linsuum acceperine lua factidi
id. acnomen un de Lochoringi (es Sabandi
quoque) omnes hodicq: le Rominos, luamque
linguam Romanam, velur a Romanis acce.
peam. appellarr. Beacus Rhenanus.
Cornel. Pacicus in libio de moribus Crer.
mariorum Cillicam linguam a Ctermaniea
separac. cum Ccribit, Crochinos Crallicam lin
puam conrovere non esse Crermanos: nill
Crallicam linguam cum Clareano proHlel
vecica accipias. Berolus quoque Thoplco.
nes deCCkas, id cst. Crermanos de C2l105 di
singuic.
_CTAZ A RORVM gentes, quae hodic AB.
B. Zari de Abg+ZeIli d CrxCiS vOCantUT, nec
non Menerelli de Circalsi, habicane verlus
mare Hyccanum. Apudhasgences Torrari
Savolenses cela de alia comparane necessu
ria. chiomnes ex Sclavorum gence oris
binem sumplere: linguaq: ucuncur Sclevo.
nico nc Christi Adem secundum ricum G1a
cum loquuntur, Bilibaleus Pirckheimerus.
AOBOR
10e
Cju
eAL, obi b
la Abano
LIa MedCI
IBeet
Deintia 11I
IV
quieanden
jam loprd le
ROmIBR PIS
Germanolur
se, quam Alet
ex HI. Popiler
Deberm
catis libr de
Tlehudiader
Vadianus de
in hecverba
quiad Oceu
lismaris cole
Rhenum de
Istennones: 11
Aermioues, qu
i d
peum lectionet
vuleis corum
et
n
omamili
AtutiL DOmII

## Folio 30r — 1016728174:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
QVis
une postenqut
a Romani pret
alIIaS ex mejoI
dances, uc ipli
er volupealesi
otactum estin
nOrum moresi
occeperiuclun
charinei (e S
Romenos, luu
loc a Romanis
Rhenanus.
1o de moribu
euam a Getm
Ochinos Callie
Ne CTermanon
Clarcano
35 quoque 
ManOS _C
eDtes, quae ho
cxcis vocanI
alsi, habicum
idhasgentes
COMPATAHEN
ecundum rilu
dus Pirchhe
DLVFRSIS.
eCEOROTANL, Vel, i12Fureis rocin
tur juriant, quinonlonseab coloco habis
esnc, ob. Gcorgos collocunc Gcogrophijux-
ea AIbanoS, lingua Graecaucuncur inlaeriss
volsoris eorum lingua Tarcarica de Arme-
HICX media eAt.
oeeroisinolu estermo IIIyricus. Vi
deintra in Huogaris.
ADE OERMANOEVM lingum, quem ali- ringue
qui eandem esse vereri Gellicae Pospicontur. Cermani-
jam suprd scriph, pealerrim quodsd recera ca quibus
nomina propria: irem in Anelica nonnihil.
dam eadem
qua Bale
Germanorum quidem nomen anriquius cl. ca vetsts.
Sc, quam Alemenorii cum alias constar, tum
ex FI. Vopisci Procolo.
De Gormonica e Hlelrecicalingus, cuiva
car is libri de alpinis regionibus D. Agidii
lchudindear capita 36. 37. 38. lonchimus
Vadianus de linpux Cermatricae recustaro
in hec verbalcribic: tos Cermania populos.
quiadOnum proxime, Ccu in ipsis inlu-
dis maris coluère. ’uicennones dictos: qui in
Rhenum se Danubium ab Occano remori,
Istennones: rurlus qui medicerranei eAene
Flermiones, quali TTernvones, appellatos el
se avetor est Plinius: apud quem corrus
pram lectionem lumma diligencia lhena-
nusreltiruie. Knimvero Plinio cor onnisin
Grermania milicanri, nora Fuisse id genus C. BP
manicanemina, vel hoc Bu MAGBOaru

## Folio 30v — 1016728174:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
DB LINCVIS
menro cst, quôd libro ro. de anseribus, quoe chiam. Ma
Crermania gigeic. locurus: Candidi, inquie cumtuderu
ibi. Ccdminores, eanza vocantur. Ouae vox pa de Ala
adhuc durat: de anleres noltri vul8o ganzus
dicune. Sed proclire nimirum est, corlaecu.
lorum incervallo nocacas voces d lcribis in
doctis de linguarum ignaris corrumpi de de
pravari. Ouosigirur Crermana lingua Di
seoner, Distevoner) Perooner sillse.
cace rocaric. Plinius haud dubiemollius, d
ad Romana linouae houram dellexis vocabu
lis Vuigeuones. Vuitstenones. Ccu Istenones, d
Flerdenones dixerie. Neg: carec ormo Her.
duundurorum (Hlermundurorum) vocabu.
lum: uc alia mulra receras quorum adhuctro.
quons csulus, AxC illo.
FveroncCrochi, qui Cermanilunt: quod
S. Elicronymus ad Suniam de Frecelam cesta
cur. Onishoc crederer inquit urbarbara Ci0
tarum linena Hlobrricam quaererec vorita
cem. e dormicancibus. imo concenden.
cibus Crraecis. Gtermania Spiricus lanctie.
loquia scrucarerurs Ducum quoque, qui
in Crochica historia apud scripiores memo-
rantur, nomina. linsua Crermonaagno.
Scir. Bchodic in Taurica Cherlonnelo multa
millia hominum Foris CErxca auc Tartarica
lingua, domi Ciermanauruntur. Crochi. alir
quoc lecnlis ance inductam Roma monar.
chiam
runt, dec. la0
IBes Plet
Cirgnis esta
Eag aliqua
pillent, Da
li auchorem
Oonquid
vbel vero
Varubiu
Joco dictu
Saxone
loestam et
Men seul d
Mercurii
de omniun
dem colu
eas Tacire
Audio
Deumeo
dominum
vertentes
rium, 1136
Ciermantsl
TAEder IO
de appetiatu
LunoDeo
dothe.
Bet
Tauri a
Cherionne.
d

## Folio 31r — 1016728174:0073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
ribus, qu
didi, inqu
Over
ul80 Ban
IE, cocla
2Ccribisi
ampideo
inGV2W
onex sillo
nollius,
CXISVOCI
stenones.
ermoHe
) vocib
adhueli
unt: que
celam tel
Darbara
DIVERSIS
Chiam, Mlaeocidis de Puxinimaris licora cix-
cumtuderunt, lonod in continencem Ruro-
pa de AlX progress, armis omnis pollede.
runt, ecc. lacobus Zieglerus.
Icus Fl cdmAla. 6.8 olim diceretur, quod
Cirani clt a, (Torrenisi,) cum Scy-
enae aliguardo crajiclences damnum acce.
pissenr. Danubium appellaruve, canquam in a Danabiuu
liaurhorem, ustachius in DionlumAtrum.
Oun quidem vel ebin Crermanis cA facere,
bel veromalum. Sciorecenciores quoldam
Darubium quali Abnobrum ab originis lux
loco dictum conjicere.
Saxones columnam ligneam lab dio col. nerm:
locaram enlebanc, quam rminsul, vel Zr
menseul dicebac. Fuir enim vel hermae, id est
Mereurii Recua: vel commune protusium
de omnium alylom, Cirraldus. Hlerculis qui-
dem columnas eciam in Ctermania colebru
rec vorim cas Tacieus retere.
Audio vereres Romenos Lunum quoque Cuni
asfanctie Edcum coluisse, d appellase Permonsid est.
Oque, qu
eS HeMO
2n2 2810
dominum Lunum, quod Pored parum animad
verrences aliqui ad Termam, id est, Nercu-
rivm, cravstulerune. Lunae quidem nomen
helomol Crermanis maleulino cancum genere proter
Tartari cur, der mon. Lunum aurem tanquam marem
Tochi, ali de appellarum se relixiole coluerunt. (De
amon Luro Deomaro plura cognolces apudCiy-
chiam

## Folio 31v — 1016728174:0074
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
DF LIN GVIS
Taldum Syneamerei2. Se Csiis.) Finc de 18
munduris Force populis Germania nomen.
Deorum inquic Tacicus, mexime Mereuri.
um colune, cui coreis diebus humanis quoqu
hostiislitare tas habene. Herculem ac Marr
cem concells animalitus placane. l’ars Sue.
vorum se lEdi Casrikcae. Vade eaula de oris
0 pereorino Pero perum comperic: nill
quod sionum ipsum in modum L barna B.
guracum. Socccadrectam rel. eionem, dec.
Ouaerensum, an Ilis cciam Luna sIc, de illa
Specier liburnae, non tam naris, quam alique
Lunde crelcencis houra.
LraF de Flertus Germanorum D eus, apud
Tacicum, (non Nertus, uc codices vulgoriha
benC,) id est, Terra vel Fellus, genere male.
Der Bero.eth Pecirus Dcam Faminino gene
retaeit. Avencinus cerra a aucriendo Nerib
dictam PBCaL.
Leximus. Langobardos proprio d pecu.
liari eoonomine Nercurium vocasse Vuoda
ac est apud P. Diaconum, Gyreldus. Vide
cur aurem Vuoda Ccriprum progoda, id elli
Deo. Sape enim reperio Vu pro g. poni, l
conere: ur cum Vidus vel Cuidus Cruidoni
Scribieur. Guarnus aue Varinus: V uarda vel
Cuarda: Cnelphus vel V velphus: G allus vel
uallus, volgo Vualch. dec.
Fansana Cormanorum Dea Fuie, uri lcribii
Cyet
Gpraldu5, AC
leda d AUTIH
Motuie vire
Mine: nIII 1ID
BM, UI I
Vuldheida. 1
enim vel hait
mulaindee
interpretare
HedomaIca.
eTAIMITOSC
utinde Dde
delesae
publica ot
sani didine
Mutcula 28
rure dneri
eriendire ot
tur d lubl
Beit.ue OD
forteLdel
U8: lveiB
ad lorMM
obto tuic
conjectua.
IBrumG. P1O
11B. 18. A01211
visgo nation
Mlationes De
Hertusi
rrodao
canfanae
at similia.

## Folio 32r — 1016728174:0075
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
Einc de I
ix nom
Je Mercu
nanis qu
lem dcM
C. P arBS
ota _0
ADeTIE
Lburna
iODCM,
12HIC, d
quam ali
Deus,
5 vul83
Cneren
linino
nd0. N
rio de pe
du8. VI
eoda, id
8. poni
Vuarda
P: Calli
evtilet
DIVFRSIS.
Gyraldus, nescio unde dicta. AB iildem V et-
leda de Aurinia colebantur. V’elleda (ubVicel
liotuit rirgotaridica: nelcio undetoctonon
mine: nia ica derivare mihi liceae, sICUEA
venrino, uE(TVelleda, quasi Vitheida, vel
Vuildheida. Veldheida vel Vualdheida. Heid
enim vel hard Germanicis elt, uc Avemtinus
interprecacur, quae Forec, nurric, colic, alit.
molca inde derivara, uc Adadedo, ZdclBeie)
Fledonnica. Hlcidunic. Ddeio quidem nobis
eriam rus et aprum cigniticat, undealimur:
ec inde Beisen dicaneur Csenciles, quesi ru
seles de agrestes, id est, excerni de alieni d re-
publicanostre religionis: qua racione de Pa-
eoni dicuntcur. Sicipitur Velleda. vel quae
mulcum agri de dirionis possidet: vel qua
rore de agris sauder, dec: vel inforendi nu-
eriendire otticio afsidua de dilizens l’ormerd
cur a substancirs nemina mulca in cit vel
Beit:uc OBerFeir, gurigteit) weißheit. RFBC
Force 2delheit dicta fuerir quasiiplanobili-
cas: Weipheitsipsa Capiencia: de inde d. Aexu
ad formam L. orinam nomen, Vesseda. Freile
aucem tuic  in IImuare: Sedhae merr (une
conjecturminon tam en ad inveniendas ple-
rorimqs propriorum nominum veras (ignE
Rcaciones prorsus inveiles Mleminit V ellede
lib. 20. Aonolium Pacicus His verbis: V’elled
rirgo nacionis Bructera lace impericabat

## Folio 32v — 1016728174:0076
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
DF LIN CVI5
vecere apud Ciermanos morc: quo pleralqi
Faeminarum taridicas, de augclcenceluperti
tione arbirrantur 1cas. Ad hancnontacise
quilquam admicrebarur. Habieabac enimin
dicd curre: de delectus e propinguis consu
ea relponsaq: urincornuncius cuminis Por.
tabac.
Porro Aurinia mulier, quae qualisvetue.
sit, nemo dum prodidir. R eo alrunam, id elt.
magam vel laxam quandam tuisse corsicio.
Nam de nomen convenir, de corrum est aleu.
nis mulieribus inaeram olim aurhoritacem
Fuisse: de quarum maxid se divinarionibus ex
Taneirine humano, vel exiis inspectis capuvo
rum, quosiplae sladiis occidissem, horrendi
quaedam Ccribie libro c. Aunalium Boiorum
10. Avencinus. alirunas nomminans. Lucyrriolo.
ianeleio: nis helleranas, id elE, lecrero cum
interis de demonibus colloguenece interpre
fariliceat. Runen enim insusurrare vellecre
1o de in durem colloqui Ciormanis lonat. V el
oriinas aurundve. id CR, aurisusurrat: quod
Forid murinarantes de Culurrantes, nec allio
ri voce, quam lulurri, in aures hants de caerer
ris oblcura omnibus, precerquam illiseni in.
Culueracur, Cacra de mogica verba lurpreter
rent. de quali cum daemonibus lulorearent,
corumq: vicillim colloquisipae lole accipe
xencincellixerencq:. Vel aldrunas, id cAt, ve
totasmou
Eu
ear
in quasidri
diluisent?
diouionsial
MZE, qua
in Germaai
lendiispat
AS. VaHICII
Ateruslibee
maniraedi
rum quoa
beretur.
gameruia
loncuri quu
Colura
mano laneC
susCeH
Drvices, in
lirina pea
Deotamn
Dolem, V
Ita guidem
dueriam
Remoris) juc
magentesa
lssiorumne
uut. (Lygi
cernunt, d
auriniam

## Folio 33r — 1016728174:0077
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000077.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
uo pleru
encelupe
nenonlae
obac enim
aguiscor
umini
valisvel
UnaM, Id
NecOIS
um esta
achoricu
acionibu
ectis cap
Bc hoere
M B010
8. LL. IY IC
secreroc
cecintet
rare vellet
nis (onat.
surrat: qd
TCS, necol
IonCode eat
am illiseui
a lua prete
Cutorraret
e (0)2 BCC)
a5, id est, 10
DIVERSIS.
culas mormurances. Nam canis caxillis eas
fuisse Aveneinus reterr. Ouid ADruidecri-
am qualis runenden id est, dic runenden di-
eti fuissent: Similicer enim illimagi, de do-
monibustamiliares eranc. Alruna cujuldam
maxx. qua Clodomiro, primo lrancorum
in Germania resi vel primieorum regis an
tenoris paeri, ance Chriltinacivicacem annis
433. vaticinaca Cirimeminit Sebastianus Mtun
Acrus libro 2. Colmoerophixe lox. Hlinc de
mandragoram hodic atrunam vocane, nimi-
rum quodd magis illis ad tuam maxiam adhi
berecur. Nain quodricibus magicis canialli
eata ervi debeac, adhuchodiequaedam tobu
lancur: qualia de radice boaras losephus.
Coluerunc de Teuranem Crermanis eui ba reurane.
manolanguine lacrificahant. Ouanquem Iu
lius Cxelar alicer. lib. 6 Belli Crallici. Neque
Druides, inquis habone Ctermani, qui rebus
divinis praetinc: neque Tacrificiis Cudene.
Deorum numero costolum ducunc, quos
cernunc. de quorum aperre opibusjuvancur
Solem, Vulcanum, de Lunam: reliquosneta
ma quidem acceperunt.
Sueriam concinuum moncium (Hercrnii
nemoris) jusum dirimic: ulera quod pluri-
ma gentesapunt: ex quibus larileime pacce
Lygioromnomen. EExiis eriam Waharvole
(onc. (Lgeii Snevorum populi, inquit Aliba-

## Folio 33v — 1016728174:0078
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
ermani
quadrup
ces juxra
DF LTNGVTS
eBerus; juxta Marcomannos, es Pannones eonse
derunt hodie Flunearis adnumerantur. P.Lmox:
NVaharvalorum es finitimorum sedes Pomera-
ni aut Fluncarorum quidam tenere videntur.)
Apud Naharralos enciquae relisionis lucus
ostendicur: praesidet Pacerdos muliebri orna
tu. sed Deos incerprecatione Romani C2Ao
rem Pollucemq: memorane. Ejus numinis
nomen alcis nulla Cimolacra, nullum pere
erinae supercticionis restigium: ut Pratres ii
men, ut juvenes venerancur, COr. Pacic. Al.
thamerus Alcin Dea luspicacur errmo Ce.
co dictam ab alce, quod Crraecis vim de auxit
lium sionilicat: cum Crermanos multis eri
am aliis Grecanicis vocabulis uei constet, ex
quibus mulca adnumorac. R. go veronunqua
ab excerna lingud originem repeciverim ver
borum, ubiin vernacula reperiri porelt. Ila
que Alcinnon Iream. Ced Deosur Tacic. leri
bic ab illis vocacos conjecorim, (0a lingodo
id est; Suevicd Balgen, id cR, Canctos. Nam
Xaspiracio Caepe à Lacinis negligitur: de ed
sconlonances attinicarem habene.
Plura de Diis Crermanorum in Scholiis
Aodrea Alchameri in Pacirum leges: de lu-
pra in Anelicae linsua mentione verbaBe
du de Dea Costre.
Crermanorum, inquie 1o. Aventinus lib. lo
aventint. Annalium Bojorum, genera lune quacuor
TCUIONES:
Teniones, 
verba de Vent
BAiCa LIneuA
nibuses Cyn
insiruIIB, Let
Ao5, IIa10
811) Burgue
lesinter 61
gomediile
imperia (
milempet
Tevtor
Nomades
turi ab V
calei aclue
de galaltop
resinterio
mnibusia
quibulan
TuanX, .
delicume
plent. B
Adundei, 
si Sarones
ai, dugll, C
rii, Mlechalo
tones olim
IBuIB, RC
oa piI, C
alcit,a
Ator, ex
Collnx.

## Folio 34r — 1016728174:0079
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
ones eonse
r. C. FMOH
SPomera
pidentur.
nis lucus
cbri orne
ani C ato
numinie
um pere
PraEreSI
Lacic. HI.
mo Cte
A de auxit
uIis eti
onstete
erim ve
Dres. III
laCic. let
a lingot
05. NaM
IT: de ed
Scholis
c8: de (1.
erbaBe
nus lib. d.
quatvOC
CutOnesi
DEVERSISI
Peniones. Venedi Cimbri, Vori. (Nosejus
verba de Venedis in Illyrica, de V’eris in Flun-
Paricae linsuae mentione referemus: hic de Peuto
ribus es Cymbristantum.) Eliomnes lineudo
institucis, celixione, moribus differunt. Pi-
etos, lannonios Lurhareos (id est. Lotharin-
505) Burgundiones, Allobroges, Sabaudien
les incer Crermanosne numeraverim, ambis
Bo: mediituntincor Celcari Ciermariorum q
imperia: Crermanis parec Imperacoribus: pri
misemper in discordia, cujus uerinq: cura.
Teucones a Celris Alemanni: d V enedis reutones.
Nomades ic Nemeces d jaculandonominan
cur: ab Vgris Scycholaesivo Scrchx, hoc cA.
calei ac lactis voraces; quos(trecitrophazes
de galactophaensnuncupane. Alii in superio-
res interioresque dividunt. Cum reliquiso-
mnibusmixrim habicane, uc ambiguum (IC.
quibulnam adscribas: maximam partem CTer
maniae. Challiarum non parram, Pherias. Vin
delicum non Polum cenent. Sed eriam im-
plenc. Korum parces lune Nerrii. Flundri.
Aduarici, Holandi, Caninetaces, Brabancini,
Menapii, Creldrenses, Bachari. Sclandi, Frio
si Saxones, (2 quibus originem ducunc, Pi-
eti, Angli, qui Bricanniam incolunc.) Pome-
rii Mechaloburoii, Brandeburgen(es, Peu-
iones olim proprie dicti. Borulei. 40-
cones; de Crurones: Levonii siro Aille.
e

## Folio 34v — 1016728174:0080
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
DF LTN GVIS
aiones aeracis Peuconum parenc equicibus.
Ducoruum haec nomina unc. Puneri, A.
prippinenses, Fburones. Lducacus Lim bur.
Bealis. Tuliacensis. Clivensis. Sicambri, Becto
vali. Praefectura pexecoriona Rheniincom.
pluces dissecta principes: Freviri, Vettriu,
Mediomacrices. Mogocin. Vangiones. B0r
becomagus. Nemecu Augucta Spira. Aueu.
Ca Romandoru L eciloburgici. B. lilea Augu
A Rauracoru Tribochis Eli lariis ArgenCOT.
cum Scrassobureiu, Argencuaria. Colmarisi
Suicones, quos Oedognores, id elt, contaede
racos, vocamus, Sibenburgenses, Crepidae in
veceri Dacis, Silelti. Lulacii. Hli tamen, uc ple
riq. alii. Venedis ad(cribi postune: bilingues
enim lune. Lulaciorum cerra quondam dué.
vi Senonescenuerunt. Austriaci, Norici, Sti.
rii, Choriones, Corni, ucranque. Venedam d
Teuronum lingua, noruncur de Tyrollii, Vin
delici, Boji, Rheci, Suevi Cneadini, Curii, lie
ci. C acci Elelsi, Bochi, Purogi. Moe(. Venedi
noltro sermone, luo unc Sclavi: bilingues
fere lunc, in mulcarum penrium capita diril.
Cimbroru parres lunc Dani, Scandis, Selan.
dia, Scandiario: ubi Nordorici de Nordmon
ni Suiones qui de Suelti, de Suedi. Fenni, (10
ehi, ab his Cinus C odanus nomen habec. Cr
ei Creras. Lacini Dacosvocare Tolenr. (C etas
à Corbisnon distineuit. es Danosolim Dacos
appe
aspellatos asset
ptione. Et alie
sunt, rese B et
ruII M eat rC
Transdanubia
sesi V alachit
ci usqe ad YL
iumen eos sed
manis In TBI
Arenses at
cinorum set
Larvarum
Josrocant.
communita
noscumhae
lamd Chrill
helmum per
lono perlet
dunehorie
Posihoc ett,
simarum pe
Spectus adr
rioreripam
luni siplacea
lusmentione
num de Panaite
rerum Germa
lan
bodit 2

## Folio 35r — 1016728174:0081
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000081.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
equiribui
uneri, A
S Lim buro
abri, Bette
niincon
i. Vettrii
Ones, B01
ir2. AVeI
(ilen Aug
rBCnCOM
Colmaci
Econtced
Crepida
DeMuCI
bilingu
dam Sui
orici, St
nedaint
rollii, VI
Curii, lit
II. V ened
bilinque
pita divillo
dia, Selat
Nordmin
enni, (0
2bCT. G512
DE. (C eta
im DaCDI
apper
DIVERSIS.
appellatos asserie paulo post in Sarmatiae deseri–
ptione. Et alibi: Gori qui D ani. Daci es Ceta
sunt, rese Berico exresi ad Danubium mierae
runt in eas regiones, quas nostro avo Vpri.
Transdanubiani. Transsylvani. Septemcastren-
ses. alachitenent. Regnatum ibi à C etis et Da
eis usque ad Valentis Augusti annum 14. Tlunne
tamen eos sedibus aviris ejecerunt. Gretae à Ro-
manis in Thracia collocari sunt, et c. Septemea-
Prenses audio hodieqe Cermanice loqui cum vi-
cinorum termo circumquaque Hlungarieus sit.)
Larvarum ibi ergactula exiliumq: ips trol.
losrocane. Lineus eorum cum Saxonibus
communiacem haber. Namcgoanterres an
noscumhac proderem, lesi epistolam mila
Cam dChristierno rese Cimbrorum, ad Vuil
helmum principem nostrum. Saxonum tere
lono perlcripeum. Cimbros d cereo clau-
dunchomines sylrestres, quos Vmldentap-
pos hoc et, veros Caruos, adpellamus, nobilil
simarum pelliu commercio nocissimos: con
Spectus advenarum vicane. Fluminis ulces
riore ripamerces policas, juxca renalia, col-
dunc. (i placcar permuracio. Hlorum de Paci.
cusmentionem facie. Ouicquid inera Rhe-
num eeTanaim amnem concinecur authorce
rerum Ciermanium vocanc: quae cerrariiu
ropamaxima pluribus dictingnicur nomini
bus. Nam de Scychia Crecharum q. resio, qua

## Folio 35v — 1016728174:0082
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000082.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
DE LTNGVTS
conringic Poncum, vocabacur: ultra Vistu.
lam. Oriencem verlus, Sarmaria: citra vero
d Cralacia, de Callin, de Celrica: eadem eriam
nune Alemonnia, Francia, de Pcutonica, Iles
Aventinus. Ecrursus, A Scycha Fuilconis
tracre CTermani Scyche appellari sunc: quem
admodum Plinius quoq. in libro quartolo
curalis hictoriae prodidit.
Tuylconum regnum vocat Berosus, quod
a Hheno A. per Sarmocas in Poncum Anic. Re
addic: Anno (exto Semiramidis apudRheni
Sarmacas regnavie Ailius Thoylconis Mtan:
nus. Tempore quinti Babyloniorum regis
Babel. regnarit apud Celcas Sacron, de apud
Thoyscones Inghaeron. Arii Babylonio.
rom regis (exei anno 29. apud C cltasreen2.
vic Deyjus periciae plenus. Aralii seprimi
regis Babyloniorum apud Thoplcones re.
enabat Herminon, vir Ferox armis, de apud
Celcas Bardus inventione carminum de Mlu
sicaeapudillosinclyens. Hlaec Berolus:
Apparet aucem, omnis haec nomina pro.
pria ad Crermanicum Permonem perrineres
in quo quonium nihiltere anciquum poblii
ce extac. pulctire faceret li quis cum alia ex
Veceribus anciqua vocabula, cum imprimis
propria locorum hominumque ex anciquis
paricer de recentioribus Ccriproribus coli
diperet, ac inter le comparorer, ex explier.
C.
Scytao
B
Per ety MO
re, Marce
mutico,.
10, Rhen
d aliis. 1
ius in lib
manict X
porterot
rerarum
Alis, de ll
QuaIIB,
operei
dealiur
tiones
uelimo
Dislune
velrieus
hart dc.
eud 62
queore
hivenie
liusjue
rundan
Fra
Ticieus
meminie
ecisut
toaea
d e 

## Folio 36r — 1016728174:0083
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
era Viltu
citra ver
dem etiem
Ovica, e
Tuileone
unti quen
quariol
OTus, quol
DudRhen
onis Man
rum res
abylonio
ii sepriu
15, de aput
um de II
mina pro
percineti
um publi
um alia et
imprimis
x aneiquie
ribus colo
e explicu
DIVER SIS.
recerrmologias: nempe ex Tacito. C aela-
re. Marcellino, Calsiodoro, Sexone Ciram
marico, Vuirichindo. Cranzio, Althame-
ro. Phenano, Avenrino, Scumpho noltro
d aliis: Molcajam annocarie Mare. Luche-
sus in libello de nominibus propriis Ger-
manice aedico, dilsimulaconomine luo. O.
porceroraurem nomina primum ordine li-
cerarum digerere, incerprerarionibus adjes
etis, de locis anetorum, quae meminerunt. Eo
griacis, uc simul eriam indicis urilitas exhoc
opere in varios auchoreshaberetur. Deins
dealium ordinem simplicicer juxra termina
ciones enumerandis vocabulis instimi, ica
uc simol lcgerentur qua unius terminatios
nislune nempe in andus, in manus. in rix
velricus, in baldus. vel boldus. in precht, mar-
hart dec. uc aliqua ex parre suprd in vecere lin
ud Cellica ostendi: de haec eriam in luo que
que ordine alphaberica serie disposica. RX
his enim ordinibus de de orthographia me-
liussudicari posser, de signiticario Forre quor
rundam Facilius reperiri.
Frameae, tan quam Germanici rocabuli. Framea
Pacicus in libello de moribus Cermanorum
meminic. Rari inquie, gladiis auc majoribus
lanccisuruncur: haltas, veliplorum vocabu.
lotrameas geruncansulto e breviterro, sed
des acri d adusum habili, ut eo dem relo, pro
e

## Folio 36v — 1016728174:0084
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000084.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
DE L INGVF
veratio polcic, vel cominus vel eminus pen
enent: de eques quidem scuro trameagi con
cencus clt: pedires se missilia (pargunc. C. 2.
terum quaenam hujus celitormatuerie, aue
quomodohodienominecur, non lacis con
Stac. C onjiciuncaliquicilum Ferreum, quiia
eandem voxinam peculiari loculo cum cul.
cellisinseri solet: quem vulgo rocane, ein
pfriem, d Cramea, cujus Formam referat (mo.
enicudine canrum differar) sic nominari. So.
dene aurem inferiores Crermani p. anteF ab.
iniciis dictionum omitrere. Nam proptosto
dicum pactum: Sic pframea diccum Fueriefra
meo, ceium forre cum copulo de Ferro oblon
B0 (brevicamen li 2dgladium conteras:) do.
lonimirom (vel colchoutruleo rocant) ob
orgus, nonlaco, ledangustoterro:
SuncCtermanis, inquir ibidem Tacitushee
quoquecarmins quorum relacu, quem Ba
ritum rocarr, accendunconimos, Fucurequo
Puona Forcondm ipso CanTU RnGUTANTUE:
cerrencenim crepidanere. pronclonuiea
cies. Necram vocis ille, quam vircuris con
cencus videcur, affectocur precipudaspericus
Toni: de Fractum murmur obiectis adoslcu.
cis, quo plonior de pravior vox repercullu
incumclcac. Morcellinus in descripcione pu.
edX, quam lulianus C aelar habuiccum Ale.
mannis apud Arsentoratu lib. 16. barricum e
suplici
suplieinom
chariulu pea
jun geltatert
rium cieter
Terrore cert
pacliinque
Auumeaaii
Rhenanus 1
eilebandim
manimeri
nili inquie
Germano
etiam liba
minacum
Adjuion
est Cellicus
quicaniaco
elector.
Pesiporeiie
Silodunos
hoc elt, de
Peregib. d
quim ob et
derestevic
vis eolam Co
einbello,
Gllam ex illi
melour Lab1e
Al, cabutbu
Paritum.

## Folio 37r — 1016728174:0085
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000085.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
eminus p
ameaque
guDT. C
tuerie, i
nlaris co
cum, quil
Ocum ca
vocant, et
reterar(i
minari. Se
P antet
propto
in tueries
erro oble
FCras:) d
vocani)
acirushe
quem B
acuraequ
Gurantur
Tonuit, 
Turis COn
eosperita
2d05 sev.
seperculsu
DciOnCpU
cum Ale
barrICUM
suplis
DIVERSIS.
deplici nominarit: Cornuci inquie de Bra-
chariulu praliorum diucurno trmati, c0s
m sellaterrences (Corre resturientes) bar-
ricum ciere vel maximum: qui clamoriplo
Fervore cercaminum identidem exorienso
paulacimque adolelcens, rirn excollicur Au-
duum cancibus (force cancibus) illitorum.
Rhenanus moner, le in codice quodam le-
Bisse bardicum: veluri sicd verbis, qua CTec-
manimori appellane, cractum vocabulum,
nisi inquie debet esse blarritum. De cantu
Ctermanorum praelium incuncium Tacicus
etiem libro20. Vevirorum inquir, cancu la
minarum ululacu sonvicacies.
Adjaconusrex Socinorum, qui populus soliduni
eAt Cclricus (C. aelar Sonciates vocar, de in A. vet solidu
quicania collocar) sexcencos circa schabuie
electos. urlcribir Nicolaus Oimalcenus
Periparericus, quo Cialare sermonepacrio.
Silodunos nominat: Craecdeuxconucssi
hoc cR, devoros dixeris. Derovencenim illi
seregib. de victuros se e moriruros cuillis:
quam ob causem dignicares ab eis accipinne.
_e reste victuq: uruncuriidem:: de ad quem-
vis eolum commoriuneur. sive morbo rex
sire in bello, sive alicer interear: nec quon-
quam ex illis morcem repi communem ob
mecum subcertogisse auc decrecasse tama
cl, Achenaeus libro6. Hoc quidem C. C a (ax
d
100

## Folio 37v — 1016728174:0086
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000086.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
DE LTN GVTS
liB. 3. debello Crallico (unde Nicolavs loi
Forcecranstulic) non solidunos. Ced solidurios
vocac: quidam tribus syllabis soldurios legut.
Soldum aucem Crermani sipendium appel.
lanr, de hominiem sipendium merente BsId
rier. P’orest de alia ciymologiandterri: 9oll
verbum debere hgniticat, un de de sipendii
nomen Force deductii, eanquam merces min
lici debica: duren, idem quod Lacinis durare:
ec solidurii unc, qui debene durare, d calus
dinnes Fortitor Eolerare. Convenirec eriam
Lacinarario, tanquam a Colide duranooim
Doliconomine, nili dictionem Crallicam leu
Crermanicam esle constarer. Adjaronius (alia
as Adcanruanus) qui lumum imperii Soncur.
cum cenebar, cum sexcerris derocis (crupiio
nem tacere conatus est.) Hlorum haet cAt con
dicio, uc omnibus in vica commodis undcum
hisruancur, quorum le omicicie dediderint.
si quidiis per vim accidic, uc cundem calum
und ferane, auc sibi morrem conscilcaDc. negi
adhuctiominum memorid repertus cs quil.
quam, qui cointerfecto, cujus le amicirie de
vorisser, mori reculeret, Caesar. F RapudHe
vetios lonpe intiquissimum oppidum, quod
Solidurum vel Solodorum appellane, cuitor.
tasse abhujulmodi soliduriis nomen olimim
dirum fueric:neq: enim alia ejus nominisr
eo certa cR: d hodie Helreciorum resprib.
licr
leu inter le
reloliduriis e
Druidarum
videtur, poti
Gum, que
Dinidus G12
lesuous, de l
tioem olim
prucipue ex
Orvidishal
amule 8C
CVr. CruW
minem uE
daidem II
eomenimee
bat, decumi
avtincellige
Pcorimi
DanES, PIB
pudmijor
nio lune v
un labella
TOm VOcaDI
liroleoM
a ebIS, E
ilmile :
rglontons
alib
B Billiea

## Folio 38r — 1016728174:0087
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
ll5
C Nicolaus
1.Ced solidu
soldurioslee
endium api
Merenre
edterri: 
de de Pipet
am merces
Lecinis dur
urare, dct
arenirecet
e durandot
CTallicam
Ojaconius
perii Son
rocis (ero
nhaec es
lodisunde
ie dedider
undem ca
BCcilCABED
Dertus etta
Ce amicirie
r. P. Aapud
ppidum,q
llane, cuit
omen olim
os nominis
orum rel
DIVERSIS.
lica inter le omnes derocx de Caederibusto-
resoliduriis conjunctae lunt.
Druidarum eriam nomen Crermanicum oruidem
viderur. porius quam Crracum a quercuta
ccum, quam Crraecidryn appellane: eciam(I
Deuidas Crecarum licerarum Fuisse periros
legamus. de Crraecas literas in caltris Helve-
riorum olim inventas consrec: de quereum.
praecipue ex ca viscum, in maximohonorea
Druidis habicum: uc hodic eriam tom incer
amulera gellatur, cum incer remediahabe.
cur. Cruwnoleridem appellane, de truutho
minem aEioiSorid est, Ede dignu: ur drui-
da idem (ic quod 71505 vel a 2,10715. HI0-
cum enim coliliis populusregebatur histide
bac. de cum in lacris, tum in aliis reb. agendis.
aucincelligendis ab corum ore pendebat.
Prorimis lene seculis, inquie Bescuo RhC. rrurq vel
Banus, Pruconis de Trucomanni nomen p. Frucomath
pud majores nostros audicum cAt. P estimo. nus.
nio lunc vereres donacionum de contractu-
um cabellae. hincgiheroinorum Crermaniea
rem vocabula Adelerudis de G errrudis. Cral-
li volso trucheman vocant interprerem. (ive
2 Druidis, quos ur sacerdores in plerisque
recionibus plures una linouâ colluisse ven
rilimile est: sive quali tiirschenman, id elt
Crermanum virum, Crermanicae nimirum
de Callica Cux linsux peritum. Sed de

## Folio 38v — 1016728174:0088
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000088.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
DF L. IN GV1S
Oruidis plura eriam suprd in Crallicalingue
veceri Ccripsimus: _ in Crermanica inmen.
tione Alrunarum. Berolus apud Cclras olim
Oryium regnasse perhiber, rirum pericie ple
nom: 2 quo siquis Druidarum nomen dedu.
Xeric, CCO.
Sermo Ciermanicus, praecipue Saxonum.
licerarum narura de poceltare, diphchoneo.
rum vi denumero, (yllabarum pronunciario
afsenis srs De, Seclamaru, arriculis acceneu, rationelo
quendi, caecerisque hujusmodi dictionum
propriecacibus, maximam habeccommuni.
racem. Plurimum recince commercii cum
Crraecorum lingua, rectiusque liceris Cira.
cis (quam Larinis) Ccribicur. Intinica lunero.
cibula, qua nobis de Crraecis idem ralent.
10. Aventinus. Deinde enumeratis multis ejus.
dem senificationis in ueraque linguo vocabulis:
demum subjungit: Oui dilisencior Fuerie de
doctior, plura conquiliverie. Vir doctilsi
mus.lo. Camerarius d Dlburgio, Vangio.
num poncilex, aliguoc millia dictionum col.
lesir, qua ucraquoliogua, Crraeca de Peuro.
nica, idem signiticanc: Hlxc illo. Andr. AI.
thomerus eciam, _ alii quidam, vocabula
Crermanis de Crraecis communie quedam an.
nocarunt: Ccd omnium copiosissime Sixil.
mundus Crelenius noster in L exico suo sym.
phono: in quo exquaruorlinguis. Lacina.
CrB
B. X1d, Get
um, parcim 1
iner le con
Sungui H
inlinguano
Tulleoec
paruncelet
noncium20
sun1. Ind
lerpietari
leras que
priis ulur
bus 61 20
em liburi
mnesgene
velotelhei
luc Regino
veroltilein
datum, la
licerarum
quidem,
similes B
quoldaml
Bid Germa
LoeiiuI.
Maa
WW, aded BI
peiituriale
Wa A C
Fermani-
cus sermo
p serrim
Saxonicus,

## Folio 39r — 1016728174:0089
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000089.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
rallicaline
anica inme
dCcltasol
umpericie
nomen des
De Saxonu
diphehone
ronuncial
D. ratione
si dictione
eccommu
nmerciia
liceris C1
a vocabu
por Fuerit
sir doctil
lionum et
Andr. A
quecama
lsime Sie
ico Tuosp
IS, LacI
DEVERSIS.
Cs ac8. Ctermanica. Illyrica. parrim omni-
um. parcim crium, percim duarum vocobula
inter le comporac, dexrre lone de erudice.
Suncqui Hebraicae eriam originis plurime
in lineua nostra oblervarune.
Tuilco condicor Cdermanorum de Sarmn. Zuisiei
carum celebracur: quem Mlajores nolcriuci
nuncium ac interprecem Deorum veneruci
Tunc. Vnde verbum tuiischennobis cA in-
cerpretari. Tradune quidam. Puisconem li-
teras quoq: invenisse. Roxolani adhuc pro-
priis ucuncur liceris, non omnino dissimili-
bus Ciaecis: Venedi quoquesqui Daltraci-
am Liburniamque incolunc: quae gentes o-
mnesgenere Ciermoni lunc, de ex Ciermanid
velucotheind gencium prodierunc. Serva-
cur Rexinoburgii in cemplo diviflaitnerani
verultissimum diploma d C’arolo Aaeno
dacum. Larino quidem fermone, aliis camen
licerarum Reuris Ccriprum: Longobardes
quidam, alii Ciccicas arbicrantur: porquam
similes Cr aecis Cunc. Bonumenca de cumuloe
quoldam liceris Craecis inscripros in conti-
eio Germaniae Rhaerixe que excarelesoapud
Tacicum.
Mlexima in nostre lingua facta est mura-
tio, adcoucca, quae olim tueric. exre criem
perirus incelligat, inquic Avencinus. Nequo
id mirum cum proprer bellorum injurias, de

## Folio 39v — 1016728174:0090
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
DE LINCVIS
populorum migraciones: rum proprer lire
rarum de hictoriarum culcum neplectum.
Nulla inquic idem. in Ctermania gens elt,
praecerErilios. Narilcos (populi sunt Bojea.
ria: quorum regio vulso Norca vel N’ordee,sid
est. Aquilonaris terra. vocatur) EranCOS; qua
vel recera cognomina, vel vereres luasledes
obrincar: quod a perquam paucis animad.
verci, non rehementer mirari non possum
idem in libro i. Annalium Bojorum nomis
num propriorum vim explicans, non vulea.
ricer linguam noltram illustrat. de orctiopri.
phix racionem aperic cum alias, cum peco.
liarirer circa principialicerarum; quarum or-
dinem sequirur: un de cgo nisibreritarisu.
derem, pleraq: huc cranseripsssem.
apudcundem legicur, polteridericiiI.
Faca demum Ctermaniam Cuum Termonem
liceris Latinis depingere didieisso. Conjeoe.
rim aucem prius vel Crrecas vel Crochicas lia
teras in ulu Crermanis Fuisse.
Carolus Magnus uc Bginharrus ipsius et
lomnus de lcriba eradic. omnium nacionum,
quae sub ejus dirione crenejara, quae scripu
liveris man non erane, describere ac liceris mandarites
cic. Inchoavit de Crrammaricam paerii Termo
is. Mensibus ecium juxca pacrium linguam
nomina impoluic: quum anre id cempus i.
Pud Frahcosparrim Lacinis, parcim barbis
riBnC
pis reninibus
duodecim n0
quumprius ne
rentormrot
Sium quidem
theronet P
umlensmon
jum Dunnet
julium Ddeu
netsdepien
Wommonet
Ventisver
dublolanus
DAsunoret
Auctio alcie
u
Wdesssimere
Westroreret
Penirionem
ostrei
Vont
maniabrane
mone, leris
quem limili
quod epsilor
Aidentur. BI
Celaieut i
Chutidbes 
Carolus
M. natio-
num subdi.
earum jurc
davit.
Ctita III

## Folio 40r — 1016728174:0091
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
propcerlii
neglector
ia gens et
li sunt Boje
et Nordee
TaNCOS;C
es luaslet
ucis anime
non possu
Orum nON
S,nOn vul
de orctioe
6. cum pec
quarume
revitacil
M.
ariderici
 Termone
(c. COnje
Corhicas
reus ipsiuse
quae serip
mandarile
pacrii lerm
DEVF R51S.
sis nominibus appellarencur. Irem venros
duodecim nominibus propriis insienivie:
quum prius non amplius quam vix quaruor
rencorum vocabula inveniri possent. Men. Menses iis.
trum quidem januarium appellavie WDin. sinivit
thermonet Februarium Bornung) Mlarci
um Lensmonet, Aprilem Ostermonet) Ma-
jum Wunnemonat, Junium Brachmonet)
galium Beurmonet, Augustum Zlernmo-
net, Seprembrem Berbstmonat) Octobrem
WDynmonee, 1Decembrem Beiligmonet.
vernaculis
ubsolanum vocaret Ostrenwino) Porum nemque
Ostsunoren, Puro. eustrum Gundestren) ventos.
Auitro atricum Bundwestren, atricum
destsunoren, Z ephrrum Westren, Corum
Wdestnororen, Circiom Hordwestren) Se-
Prenrrionem Liororen, Aquilonem Liord
ostren, Vulcurnum Ostnororen.
Vuastheldus res Francorum, qui in Cter uastla
mania Francivocantur, descripsic patrio ser
moneliceris ulus, uci retert Hunibaldus, per psit res
quam similibus characteribus Crrecis, nISI Francorum
quod epsiton de resilon de gamma inversa
videncur. Bc Trircemius auctor cH, julium
Ceelarem in caltris Helveriorum repertos
jam lingum characteres Ctraecos prodidiste.
a rempus
artim baib
nominibus
Ventis verohoc modonomina impoluic, uc
Caricam lineuam brevissim z esse, ide0q0
dus veriiu
cule ce,eri-

## Folio 40v — 1016728174:0092
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000092.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
DE LFNCVIS
prae careris barbaram aliqui cradiderone
quibuscamen non assencirur Scrabo. Mihi
quidem rocabulorum brericas pronuncii.
cionem exasperare videtur, cum lequencis
incervalla de qua TThisrus relinquacsidqueeo
maxis,  in consonances rermineneur: quod
in Termone Ciermanico contingir verunque.
vermanica Nam de monosvilabis dictionibus abunda
sixena mo. de iis in contonanres excuncibus. Ouare d
prolacuasperior. de condendo carminiin.
epca cAt. Nam de exlura minus Reri poctun.
de pleraeque (Ilaba vel olias vel potirione
lonex hunc. Merra dehomaeorelerra mulii
Ccribunt, ucplerigs omnes (puco) populi, La
tinis Craecis d Hebraeis excepris: corminain
quibus syllabarum quancitas obterverur.
Demo. Nosaliquondoid conaci lomus, sed
parum telicirer, hisce versibus hexamerris.
Seomache allciniu der glaub sic glcubige
seligs
Onddarsu fruchibar sur licb: vnd gutise
Verrien
Zllwag inn menschen schafecr: Fcinmiisse
Cgim ists
Onotein nachlassen nienen: er wiircter in
allen
Acchtoschasnen amnitenallo giirsvnubis
se frccinoschaHE.
Doc schrybe ernichro sim selber zi: sundee
exeignet
Dem
nosu nabis
obundans.
Dem Bette
) des
vseren B
spondailunt
FrerilacileuI
libi etum, a
locuus. Adm
reipiaIe
minus, led at
rinis. NOL
ContonII
lcudone
terretm et
Imnibu
Dratio V
ODattervn
Erhodstin
Beilget.
SIFumone
Pbaben
DPerd alB1
Un5) Becr) 8
vuscre scbule
Diemie verip
MBcGiI.
DM. VIBIB ICIM
Mlls

## Folio 41r — 1016728174:0093
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
cradiderr
erabo. H
Pronunei
vaci ldque
eneur: qu
ic verunque
Dus abune
18. QuaI
heripollo
vel potuie
elevia m
0) Porul
sicormin
obterve
iTomos,
hexamet
ic gleub
und gut
P. FCinM
eviircte
SiitovnI
ex 3u: sund
DIVERSTS.
A
Dem. Perre Borton siner gnadalle Die ceres
Durch3.sum Cbristum, Goronomen(e)
onseren Perren.
in omnibus hisce versibus pedes omnes
Spondei Tunc, quinco excepro dactylo. Nc9:
herifacile auc commode posse opinor, vea-
libi eriam, nis Forid primo loco, dactylos col
locetur. Admicrenda de licentia quaedam F0-
rec praecer vulgarem loquendi ulum, non
minus, sed amplius Forie quam Ctraecis de l2
cinis. Nostrae quidem linguae aspericarem
consonantium cciam in eadem dictione mul
cirudoangec, quae nullo saepe rocalium in-
tervencuemollitur.
Oratio Dominiea versibus Ilexametris
anobis expressa.
Duatter onser, der Du don ceroise vonune
Erhod stinnbimlen: Den namen werd: ge
Beilget.
Sutumono dyneyh: Den will der thieBe
SBab en)
DFerdi als in Bimelen. Onseretaglich nae
ung, Beer) sibe onohiir onnd versyc ono
onscre schulde)
Dic wir versychendiedem) Der blcidigen
vnstbuF.
Firons in Fein ver suchnuß on hilfone dy
Men

## Folio 41v — 1016728174:0094
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000094.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
NOea.
DF LIN GVIS
Bundervom bosen erleßono I gnadiget.
L(dCeF CDOIE.
Eadem Hendeea syllabis reddica; qui vera
Sus lingua Germanicae aprior
res videntur:
Peer Bor Varter in Bimmlen cerois einigi
dyn nam verde geheiliget geeret:
onryc Fommegenediglich, Beger id.
Cyn IIthie BCschEBen ve der erdens
Wic inahinelen vnoren heiligen senglen.
Duser togliche i rarig ons gib biitte:
. rro vor Verzych onsere schuldenons) wic auch vir
_ 2, 3rO.
prercar.
CM.
Dacorum
Versyhend schuloneren vnseren Dy vnoBIe.
VersucnuB ye royrvon vn)0 Deere.
RoB onsgnadiger Bcervon allem iibel.
Docorum de Crerarum Termo elt, Scra.
Gocari B0 libro7. Fr. Alurnus in Rne libri, quemina
sermo idem Perip (Ic divicias vel chesaurum linguae ltalicaei
voces cum aliarum linsuarum lcalicis att.
nesicum etium Ciochicae enumeracs quarum
plerae quo cum Crermanicisnoltris convenia
unc:uclonc Ungils angelus: Besmelins mu-
Rela: Band vinculum: Baner) rexillu: banct
Ccamnum: Dichier poculum: Clar 1 clarum:
dansa, cripudiare: Loc semuncia:nunnas mo
nialisont monachus: scipsnaris: spyB) eta
BuS.ta (B+ PeTa, dC.
adjectivn enim
tercedst, d d
verde dina
ll sesti
erden: gibvi
versibono
Fabenun ser
inn versuus
bdsen) LM
A quodpeo
ilongo (quo
aliquipleribe
BD ei hibeta
ain verbere
dam concid
ubi noScor
Cta syacopet
relinemere
addune, ipse
let lormant. 
nos plut p
vocibul so
O
DeaIII Do
vilterunset
AuieaS
va act, IBI
Gethica
lin ua-
ut enimulie

## Folio 42r — 1016728174:0095
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000095.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
ervisein
eret.
Beger i
F erDen
en sengle
bBiitte:
byono
deere.
em Hbel.
c, Se
i, quem
duae Italit
lcalicis
2C3qu2H
is convet
melins m
iMV: Bam
EY I clar
rUINnE)
is: sp
DIVER SIS.
Oratio Dominiea in lingua Germa
ni. a communi vel
Hel verica.
Oatter onser (vel porius. Onser Vatter)
edjectiva enum semper praeponimus si nihil in- vide sium
tercedat) Der Du bist inn Bir len: Geheiliget psium in
everde dinnam: Zutume ons diinriich: dijn Chronicis
W.I gesihabe vic im Binel) also auc vs
erden: gibvno hiiet onser taglich BZOF: vnd
versibono onsere schuldè) rie auc voir bee
P. 316. b.
item P.
Saben onseren schuloneren: vno fur vnonie
inn versucnus, funder crlos vnovon dem
bosen, Zlmen.
Huic de Sverica inplerisquo similis eHt, HI.
A quod prov. rocali lonsa protertaud: pro
i longo (quodnos deplicarum scriplimusii.
aliquirscribus) enunciac ci: de pro diphehon
soei haber aliquando ai: proiivero cv: pro
in verborem intnitivis ponic a. in quibul
dam concrd. Vorba quadam plenius effert,
ubi nos consonence aliqua vel llabe abje-
eta syncopen facimus cum alibi, cum in plu-
ralinumero: de in iildem, ubi Helverii dvel e
addure, ipsi omistune. Vorbum habeo ali-
tertormanc. Aphereles quasdem facimne, ubi
nos plene proterimuss de pouca quaedam
vocabula prortus d nobis diverla habene.
cum alia, cum rerum praelereim substantiva,
uc enimalium quorundam, tirpium, dec. in
340 b
BMab
a; qui Vera
1202
Dre
Nocd.

## Folio 42v — 1016728174:0096
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000096.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
DE LIN EVIS
quibus de alixe lingue urcunque athnesmul.
cum differre (olent.
Vulgus crium noctrum (xpe ch protent:
ubi alii plerique omnes F) ab initio praler.
eim dictionum, uc chrunct) protranct: chruts
protrut. Scribendo tamen, uc ee alia quedam
linsux noltre vicia, emendamus, uc in omnis
buslinguis heri soler. C: ommunc el Cter.
manis arciculorum quorundam aliquando
Enales canrum liceras vel iniciales proter.
res ucfbansen, sbuB Bfror im bup: ubiscrio
bimus. Des hansen) daohuB, dic froi) in del
Busi 12c. In praecericis, qua se anemeniopie.
polico hunc. noltri Caepiits vel crocalem tan
cum, vel auomencum rocum omictun, geso
(en)sangen pro scessen) gegangen  2C. d0.
lemuscriam ge scribere de proterre, ubi alii
cl. vemuge pro muct: es, proect. de vul.
eusmir provir. icem c ubi aliiqus checb sil
ber proquectsulber.
Helvecica, de parrim eriam Suevis de aliit
Rlruracis Sequanis Bel. quibulda Crerma
eisq. ulIcaca.
nis vlIcata.
Maut.
Wdein.
Bailig.
ReUTs Deuten.
Otcen vel stan.
Lassen.
Cragett.
e
d
aiies vit
Otoocre
t.
selt.
du
Ged. m
Wed
Bit Ia
Gut
yIB
Cinab
BeruB.
der.
B(y1.
Oepfel.
Opilest.
edis
at vel
Crise.
aosen.
Aii
Zlueten.
BuI.
Brigel.
alt.
Biriorme
eim eralsio
Aii, vel aliqus
1 19

## Folio 43r — 1016728174:0097
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000097.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
 prote
itio praele
ancti chri
ucin om
aliquan
les pro
aF: ubil
corsind
neviop
IETUBI
fen)2C
ec, ubi
qu) elec
8 d
(d aGet
EusITaC
II.
ig.
Deuten.
DF LIN GVIS
Eragen)Egen. treit) Cragen) sagen. trages
scit.
(agF.
WDED)NIEL, WOT, FOEt. WDelLEs ilE) WOIE) (OIE
sist,Eanilans
dibst tomens laBen.
Zchans du Bast. woir 3ch hab, ou babst. WDIE
bed. wir henogbâ baben. wir haben
02
Ban. Bcb.
sbabe. haben. Bab.
velbalt.
Sa lab, odid laben) 3d lab.
indisterenter.
Sinabi Binus.
erab.
Der.
B(Vn.
Depfel.
Opulen.
corve.
Bilc velehila.
eriisc.
Briingelo
Zleider.
Rosen.
Uiiit.
Uncten.
XTUI.
Lrabinauf.
2ab.
Derr.
DWEseM.
Upsel.
Brinnen.
RraN.
Rirch.
Rugget.
BrunB, harn.
aB.
Borchen.
HlicS.
OBMalB, BuEtr.
Lummen.
Bararorum lingna Suericae similis eAt, sed Bavarica
eriam crassior, ut audio: crassissime in Au- Linena p-
vel s. Aria, vel aliquo ejus parre. From pronunci milis sue
1.
Erage
AntFruW: BeuW (GAIW )2C.
vicae

## Folio 43v — 1016728174:0098
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000098.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
DE P. TN GVIS
Brabontica lingas inter caereras Beleicai
ive inferioris Crermaniae circa Rherum e
ad Occanilitora Crarum regionum, eleguu
ciorhodichabetur. propres Loraniumne
eropolim: in qua licerarum Rudia Aoreut, A
Bruxellas primariam Impereroris (nunc Ai
chiducum Austriae) aulam.
Oratio Dominiea in lingua Flandrica: quae pe
parum dissert ab illa, qua Brabanti. Hol.
landi. Zelandi. Frisir. es aliiinse-
rioris Germaniae populi
utuntur.
Onse Coderiiiise)vader) dic ghu Eyt in den
Bemel: gheheclicht worde Don Coder iiuve)
name: toetomme iiiis dynrvete: don wille
Seschievp er des fhelvet in den Bemel. iiiser
daghelicte broodgh est iiis buvoE. endevet
sbese iicio iiiise schiilden) dhelvt wy veri
sheueniiiise (chiildenaren. ende lcet C ode
GrincEt) cicio niet in Oecooringhe. maet
verlost iitis von den quadens (oder 600 (en.)
Umen.
Frili quondam plane peculiari, dura d
mulcum a vicinis distonce dialecto usi lunsi
qua conractus omnes de neporia cransigere
de delcribere solebant. Hlodic aurem occi.
dencales Priti, in ciritscibus praecipue, id
BI
Brabane
Moximea
rumA
1a (100
perumob
Beadens
lingua
I1du8
Pocibe
VIB
DAAY
Di
vel es1
nibus BI
lonum h
ped. labet
olin
1BC
dupliee
Veriot
Sede
AaL, UI
aU.
DDImAV
CalI 
BHII
WWI.
Brabantica
inter Bel81
cas eleran
eies.
Brabanticae
affinu eri
ACAOci-
deutalis.

## Folio 44r — 1016728174:0099
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000099.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
Ceras Bele
2 RherO
num, eles
oraniume
dia AOreI
Oris (mine
DTVERSIS:
44
Brabanticum ee Holendicum fermonem
proxime accedonc, cum propter Hollando-
rum negocincoru commercin, cum quod Cc.
Car (hodic Archiduces Anstriae) ibi princia
parum obcitienres, in lumma eorum C’uria
Brabonces plerunque constiruunt, quilua
lingua de jus dicunt, de res concroverlas con-
cractueq; omnes plebi conscribant.
Vocabula, quib. Frisi occidentales d Brabon
eis volgo differunt, in orariono Dominica.
Vuo Noster Sue Hodic.
Vaat Parer. Dimmel Cclora.
Bra) vel Bres panis. pronuncianeaurem c
vele tanquam e oblcurum: uenosinnomi-
nibus Brem, Zremer. Nam e alium nobis
Conum habec. quem apudChrxcosaur zai-
per. laben Flaben. in quibus verbis Cyllobae
oleimee ebrevehabet: quod obilongum cle
duplicare Tolemus, ut Oec) Blec12C.
Aede
Terra Eaglich Ouori
Verion Ou. (0. Tenolce.
nac, ue Larinis
au.
dianu.
BhielDe Debile
Conen vel sunen) Peccata. Sc ut primavo-
calis medio intar a e u lono pronuncie.
ENE.
duto
uli
thy Eptii
Oder eiu
ce: Dynu
Bemel. Ii
DDE. Cnd
lvt wyr
C Tcet C1
ingbe. M
coliari, du
lectovs
C autCmO
praeciput
u
atcco

## Folio 44v — 1016728174:0100
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000100.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
a) ston LsI
DF L IN CV 1S
Orientales aurem Lrisiad Sixonemlin.
quam proxime accedune, nis quod prol
saco orret. Plerunquec proteruac: quemvis idem de Se.
tatis.
xones quidam taciune.
seleicaaf. Belex Crermoni, qui Crallis viciniores
n balo. lunc, mulcaadmixca Crallica rocabula ulor.
640
DaNC.
Oratio Dominica in lineua istandica, quam
puto eandem aut proximam esse 60.
thorum lingua in Scandinaviao
de quaes paulo anté
diximus.
Dadervor, sun ereei bimmum: Delgist
Dicenamb ciitomi tite rite: verdi cinnviles
Tuomsaibimme) soai podu: Burd vort di
lstsebtu oBidng: og bergeb opstuilden
von uosem ui bergebun stulloun vorn:
antleid os eFibreiAtni. Bellour Brel(a L oB
Ber illu. TatZ SIC.
scran Delcribendi proferendiq; diversirare in aliis
de  pro- glibuldam Crermanie regionibus: ucin
Tete
ruboo ractu
Crermanico quodam libro Labiani
Franci annocarum
reperi.
Cermani quidam eferune de Scribune
oproR: eproiitproy. Dicuncenim Frans
st lu2
Saxonicae
Cermani-
ei loi ln
nos deimu
sequenter
ist ein sute
iBc ei git
Plellorut
isAD, VIC
mpplu sV.
minoeM
Suntqu
Der Biiud
Alt. (vel
WVeH ) Ien
ben.
Vetero
veisinsete
(CM) Pbren
_A)d COI
Miler
linque pe
(aSE. WA
Poyr. mop
WWA VN. HA)
Muliio
num maxil
contidi net
d. de sonIIS
Wenzelm
A
o se

## Folio 45r — 1016728174:0101
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000101.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
15
ad SIRONER
nisi quodp
nvisidem 
Fallis viein
2vocabulau
Istandiea, qu
am esse 601
namavitio
ante
mmum: B
verdi tinm
U: BurD vor
deb oBsfu
stulldun
lourbrelst
iverlicatein
ionibus, ult
oro Fabian
um
une de lesib
uncenim 
DIVF KSTS.
ei sun lingua Rosogmer os estd08. ubi
nos dicimus, Za sacmir wasistd10. Prol
Sequencer Barari ponunc esth: uc Esthristel
isc ein guto estrcurlin. ubinos Zristopbel
ibc ein guttreutlin,2C.
Sleliorum quidam u pro aponunt: i pro
ii_S. ut cum dicunc. Zu Kimischeminche
mygen,2r. quodnobislonat. 3u Romishe
miinche mogen.
Sunc qui inpro n velu uconcur: uc, giur
ver Briuder, pro guter BEuder: de cau pro
au. (veleaw ) pro aW) uc trehrven bea
ven, tenben protremen buen tau
ben.
Vecerum quidam scriplerone Denirbien
recisinserenlibin 2c. pro Den erbarn oei
sen Ibren liebensuc. iscilicer ponences proc
_s de rurlus e proi.
Mlilenus Sy prons ponic, ur Slelins ay.
Leaque procommunilormone. Dic mage
sast. Wagen. nage s: Ad lenus dicit. Diemoye
(oyc. worn. noyli dlekius vero, Diemavi saye
avavn. navI.
Mulci duriores consones ab inirio dictio-
num maximo pro mollioribus ponunt, vel
concra: nempeD velbprov: pprob: Epro
d. de conera D pror. ur. Venzel Bil piten 1a0
Oomasfom fater. Fil, igel, Vligel. Pro
Wdensel vil bitren Das Chomhovom vatter.
Vil, Michels Kictel.

## Folio 45v — 1016728174:0102
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000102.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
DE LIN GVIS
Reperimus etiam anre annos centum d
circicer, circa annum nimiru Domini 1440.
diceram; Tcriptam Fuisse pro ( de b prova
Ib prow) uc. Onserngruo erzam vnolbeir
sen 2c, irem v proF, quories lvelriprorimd
lequirur.ne vleif vruntlich. quorum prius
spud Slesios, alcerum pud interiores Cheta
manos adhuculicarum clt.
Franci, de qui circa Nieram sylvam habi
ranr. in pro w. aliquando, de F. pro i. uc dixi.
mus, accipiune lcribendo proterendogi: de
eorum vicinibprow. Vc. Xo mir Bollen
ten G. Esthristelo Filchen gun. pro. 3a wie
Wollengen 3. Christophelo Firchen gban.
Helveri quoque lproruc Filhenprotir
chens dicuns, dmir pro vir. Hlucusgr Fabis
nu. LFanCUS.
Carolus Mlaenus (uclohan. Scumphusin
characteri hronicis Elelveriorum retere) Crermanio
bsprimu cam linguam characteribus Latinis primus
conscripsa conteripsir. Sed adco impertecta circa hoc
tempus Ciermanicae lingux scriprura tuit, ut
aliquocerium post seculis concractus, de cau
Exeterenles omnes. de instrumenta, ucpririla
fin C’alarum, Rec. Lacine scriberentur: icaue
circa annum Dom_r millesimum ducena
climum demum Ciermanici Termonis seri
benci ac. Aylirorio in ulum publiceturece
ca. Qudm veroimpertecta olim Crermanio
sa lico
Germanica
eut ni
a carole
BaenO
eali
Dit
vI
end
leites
bele.
st
ret
seng
degel
desta
de lel
netod
DOnH

## Folio 46r — 1016728174:0103
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000103.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
Vis
annos centus
e Dominiie
r0( de b pie
sersam vndl
S lvelripror
b. quorump
dinteriores
am sylvam
proterendoi
C. Xo mirt
ta1. PCD, 3
IB Firchene
c Filchenpre
ir. Huculgsl
ran. Scumpl
eterc) Gei
15 Lacinis p1
ertectaciret
Concractus, 
IMeNCA, OIP
lesimum d
publicesi
eolim GeII
DIVERSTS.
Ai
caliceratura tueric, vel ex Norxeri Sangallen
lis, quiclaruie circaannum Dominioctingen
relimum sepruagelimum (cripro quodom ap
parct:n quoccam Oratio Dominica aSyr
Bolum hoci, his verbis exprimuneur:
1:
Oratio Dominica Cermanice scripta in
Helveriis, anno Domini 870.
Eaterinser) Du inhimmele Dist: Din oprock
namoverde geheiligot: Din riihe home: pros. ILpro
Din wille gestehe in erdo also in Bimele. Sch, exc.
Onser tagolichabroc Fib ons Binto: unde eo 0 ali–
onseresculde belas iins) alo auch vir bela
quando in
hine abun-
sendonseren sculdigen. ond in ccrunganit dant. 10
lcitest duonsich. Hunbelose onsich sonev. vel ou ved
bclc.
Symbolum sidei. eodem tempore et
ibidem scriptumo
3 Feloubo an Borallmachrigen fater) Symholum
ErefenBimeleo onno erdo. Vnno an sinen spostlic.
son Zesum Christum cinigun) onsernber
ren, Der vonne demo Beiligen geiste in
sansen uVErE) Vanne Mariu dex meget
de geboren unart. Benothaftot nuurt pE
Dontio Dilato: onde bi imo un cruce
e Hadtet ir sarb: ende Begraben anores
SC lello fuor: an demo Dritten tuge von
necodeerstuont: ze bimele fuoe: D sit et
Oratio Do
mim Caris
nena Ged
man.
au prov. 6
protu

## Folio 46v — 1016728174:0104
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000104.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
DE L IN CVIS
de Bores sesunne des almachrigen fater.
danna Lunffciger se irteilenes Die er danne
findet lebende alde tote. Beloubo an den
Beiligengeist. Weloubo Beiliga die alleli
chun gesamenunga. Beloubo zehabenne
der heiligungmeinsame. BeloubobeliB.
une onser sunde. Zeloubo deB Aeisleover
stende. Keloubo eunigen lib. Umen. Das
theton ich Beunaro)2C.
Audio. ee PPatcerium Paerum similiter
cranstarum eocempore, extare in canobio
Ld. C5. Ili. Videcur aurem hic Termo, quo0
racionem Dominicam de Symbolum Adei
jam recicarimus, ad inferioris Ctermania
termonem propeaccedere: cum vocabulis
(nam de cooringhe illis cencario elt, de leiden
vel lceten ducere, de c.) cum lcribendi racio.
nc. Et Fere quacunquo vecera Germanicd
Ecripca apud nos eriam reperiuncur interio
ris Ciermaniae dislectum prae le Ferunc:d qua
Idandica quoque minus diftere, quam ab 2
liis plerisque Crermaniae dialectis. Nonhan
beneilli (CTermaniinferiores, de Seprencrio-
nales de Saxones) camtrequenres diphehon.
80sci. de au pro i de u longis, quibus Sueri
Bavari de alii plerique Crermani abundant.
adeoucinepri quidam eciam Lacind reinum
de cusum prino s ulu dicere audeaDt. Hol.
eecii eriam plerique similiter illas non ha-
henc, a Deproarionalibus sciliset GTerma-
aleerium
Daviaiso
AIB, (DIHISC
Monem _ P
quibuldam il
Aut B
matul: OpI
ter vollii 1I
Aplumatule
cillima a bi
Recullu
seium. L
R celed aB
MOriR C
Respuioi
numinod
dem nullu
quod THeo
digellaene
let auriqua
rplebe dec
ra laiinee
Alionedc
DixMister
huido relle
quibus vele
RecIIME, 
Vit.
Aud B0
Seiuutavia
UMIMOTH

## Folio 47r — 1016728174:0105
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000105.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
acbtigen si
les dic er di
eloubo an
liga die all
1bo zehabet
Beloubobel
deB steisleo
D. ZIMen. 
acrura sini
are in caen
Clermo, quo
mbolum
Oris GTermI
tum vocab
1i0 elt, d le
scribendii
CeTAGeIMI
riuncus, in
le teruntit
Ferc, quama
ectis. Non
.de Sepient
Dces diphil
5, quibus di
nani abund
Lacind vein
C audeantH
e illaS nOB
cilicet Ge
DTVERSTS
dis, Chothis de Suedis oriundi; quorum Cer-
monem de prononciacionem etiam in aliis
quibuldam imitantur. Crossillimatere diole-
etus Bojorum seu Bavarorum vulgi exicti-
macur: optima circa Mlilenem, ut audio. In-
ternostri cemporis scriprores MI. Lucheri
Aylum mulei laudane. nem ex veceribuspau
cillima de brevillima quae dam (cripta extant:
neculla, quod ad Rylum, laudaneur, quod
Sciam. Cancilenis fere compreherdebane vide pare
de celebrabane veceres Ctermanis quae me- neses ryro
moriae cradere volebane: sed hae eciam om lis ruini-
nespuro injuria cemporum  incurishom; lekii
Vuinsbe-
num in oblivionem abierunc. Apudnos qui kia aas-
dem nullum est verustius cormen, quamplios edisae
quod TheodoriciV eronensis de Hlildebren. (per Colda
digesta celebrac. Sunc d illa Forre medioeri. Rum.
reranciqua; quae in templis Crermanice d eo
ta plebe decancata Tunchoetenus, cum care-
ra Lacine cancarentur: ut illud de returre.
etioneDomini, Christ ist erstanden) Don
Der marter allens:c. CorolusMagous, ligin-
hardo ceste, barbaca anciquissima cormina
quibus recorum rexum actus se bella ca-
nebantur. delcripr, memoriaque manda-
vit.
ed iea
apud Cochos. de alios Seprenerionales, lineuao-
Scondineria populos, divancum de Forri lim ustrana
um rirorum selta anriquirus laxis moncium in sario.

## Folio 47v — 1016728174:0106
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000106.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
DE LTN GVIS
inscripea de insculper etiamnum visi, illarum
sentium hiltoriographipcodunc. veSaxo
Vide de lic Hammariens, de l0. Mlagnus Crochis, nostro
peris cera Celbporearchiepilcopus Vplolentis, hiltorie
Crochicae conditor: in qua de alphaberum
e rulca. Crochicum anciguissimum publicavie, de le
pereterum opud Crochos carminum ment
tinnem tacir, quae incerdum Lacine conrerse
recitac. 10. Averitinus eciam in Bojorum Aa
nalibos aliguocies repum quorundum in vea
tultis Crormanorum carminibus nomina d
Factacelebrariait: Sed haec Forre lune, quae d
Carolo Mlagno condica diximus. Crochica
quidem mulco vecaltiora orbirror: liquidem
Romanum imperium ad 00s vlg: non ponea
cravic: de Crochorum regnum plusquam bis
mille annos durdsse, auctor estlordanus ejt
Scopus genere Chochus.
Vasus Aavius Hlungaria orieur exaliis
seca rece. montibus, qui C’orpachi capur exictimaneur
nive perpecud conspicui. Sclavorum lingud
appellerur Tacri, hoc est Tarari, quod inre-
sionem Pacarorum, qui veceribus lunicie
cae, rulei opinione procendantur. Gicorz.
Vuerntierus. Dc Frochorum orixine de incer
necioné. de quod veceres illi Crochi de Scy.
chia pulhsnc. lonse alii, quam quisubreee
Dacia (Danix) in Crochis deguntin Septen.
arione. leges historiam Marrhie a Mictiau II
BrOL. CAP. 1B.
Croch
sm. AvC
cothorum
uium.
Gothi vel
rib. Caturt
Gochi
post eos A
AUT. NaM S
ui heilee
nilun, pC
chinlanis
superveni
intialieo
TIam.
OHioge
primame
diéinhat
cipeninl
lonvenle
CopArer
rusillum
cari Vlac
C8, ex
TUnCBCI
cisluere
concti
liailut
leta 60
lem ulq.
mideMa
a PertaTO
met Ture
Vil, PatIE
eisimperi
pocesset

## Folio 48r — 1016728174:0107
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000107.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
es
nrum vist, illu
OdunE, viS
us Csortius, no
Plalensis lte
la de alptiabet
Dublicavic, 
carminumn
D Larine cone
m in Bojorur
quorundimie
inibus nonie
eTorreluni, e
IximuS. G0
erbieror: (iqui
05 vlginonp
num plulquu
or eAtlordin
crix oritures
Selerorum l
Pacari, quod
cceriburlon
idancUE, O
im orielnet
illi cochide
quam quilob
deguncindes
aethix d Mice
DEVERSTS.
Cothirerro vel supra Caphiam incolunc: Gorhi ees
Bosteos Alani. Gochi Crermanice loquun: manice le-
cur. nam tamulus Crermanus, qui mecum e. qui solito.
rac facile eosincellipebac. Ibidem Corhala-
ni luns, popolus ex utrisq, mixrus, cum (70-
chi Alanis, quipriores hecloca cenuerunt.
superrenissene, celtarur lolaphat Barbarus
in lcolico libro legarionis sux ex Venetiis ad
lanam.
Optroxochi Fruricam C herlonnesum post osrogochs
primam occupationem ulqi ad hodiernum incola Tan
dieinhabicone. Nam licer Imperatores CTr
ricae etes
Son. si
cipeninculam illam aliquando possederine. ride de lia
lansenles q: C aftam, quae cst Pheodolia, Oc. notas ad
cuparerinc. Tamerlanusq; decancatus Tarca Cetbas.
rusillum ceperir, d quo cempore eam lar-
cari Vlani (qui de Praecopenles de Crimnen
les, ex oppidi nomine ica vocati) posseden
runcacishabicaruns qui de ipsipolteadTur
eis tuernne Cubacti, de ad Pribura Colvendun
concti: Ostrogochicamen sempermontana.
licet suberiburo, possederune. Loguuneur au
tem Crormanice, qua lingud omnes Crochi, ue
Poce Crermani, lunr ul. Supertoere de 2d et2
tem ulg: nostram duces Chochoru nobililsi
mi de Mantup, qui castrum Mancup semper
Terrarorum ri detenderune, doneo Machii
met Pureorum Imperacor Cestam exprons
vic, Tarcarosque ac penintulam (u0 lubie.
sit imperio. un de caltrum Mlancup cepit.

## Folio 48v — 1016728174:0108
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000108.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
DE LTN GVIS
ac duos duces Fracres de Moncup gladio pée
eallic: in quibus de toca CForhorum illorum
nobilicas cellavie. Crorhi vero, qui adhuein
moncibus superlune, ut plurimum rineasco
lunc, de inde vicam Costentant.
ex bothis Porro de hoc sciendum, quo d ex omnibus
orostirit narionibus Crochicis nulla amplius in Ger.
mania Cuperest. exceptis Serris; qui de nune
quoque scirii vel Scirenles appellantur: de
lurcilingis; qui de Turinsi: inquicBilibal.
dus Pirkermerus.
Corhorum Scribune Crochorum nomen plerique pee
nomen va climplex: aliqui per duplex: rursus caliie.
riescripcu.
Spiranc: alii non alpirent.
Eothorum De Crochis hactenus sparsim in Crermani
linguau cae linguemencionc. Laquuntur aurem Ciet
zuntur ex
manice higuoque CFochi, qui Schondix leu
Schondiani
candinaria parcem incolune. Borum voi
cabula quaedam in praecedencibus. de in II.
landica lnsus (quam Crochorum in Scandi
navia proximam ese reOr) oracionem Dor
minicam exhibui.
Similis etiam fuerit in eodem cractu Nor
regia lingur; cujus dictiones paucas adlena
bam:
Norregice. Cermanice. Lacine.
CBetC
DeiB
Diel
C dpra.
Cerevila:
Poniso
De
Turing
tve
eteM Nor-
vesiani
BruGe
Spect
Dicle
1
dem 2
euaM B
XaTC
velet
nillao
dam. 1
Duc. b
TemEr
dep
quos ie
b inf
eidu
Miust
V
Feheil
IOCCOCMI
Den Betit
lichobre
alovet
enleyto
OnOvi

## Folio 49r — 1016728174:0109
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
15
ancup eladio
ochorumillo
ero, quiachu
rimum viner
quod exomn
Vris; qui det
si: inquicBI
UnEuSABIEH
lunE ROTUI
orationen
Lorine.
CaprA.
Cererilia
Pais.
Bcube
Spect
dicte
LduBhunO
DIVEASISC
Oros Blagnuso
Steisch. Caro.
Mage
Ancilla.
Lupoatter Pacertamilia5.
Inaliis quidem de remorioribus carun
dem ed Seprenerionem regionum locis, lin
puam d communiCtermanica mulcum va-
riarepuco, nam, ur Olans Mlagnus scribie.
veterum dominorum nionees vocant Hoe
nilla buck. Diabolam Trol, de Rurium quen
dam. Trolhera,ides siboli verricem vel ca
Duc. hecporo ciscipur elt; de cecum in zet
remcroluval.
Seprenerionales de maritimi ETermnni Septeneriu
quos interiores vocamus, PMUERDEIRE: D.
Xa. es Ger
mani incet
B in F: d 3 quoque in L. Onare à loperio. trcou disfi
ribus Cermanis non Facile incelligi postunr, ciles.
Muncterus.
Oratio Dommiea Celarice.
Onse vaper, Dic ober seit in Den Bemel:
geheilich sey vivennaem: Won revet on
toccoem: viven il geschie ep erden alo in
Denbemel: gecft ons Bcuren ons dacBe
luhobroot) ende verscescons onsero,ulci
alo ves vergeven onse sculc.nbers: ende
enlexcononiet in becoringe  Tondverloest
onovinallen quaden. Umen.

## Folio 49v — 1016728174:0110
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000110.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
DE LINOVIS
Ei Idem Ccldrismoyer estmater, Bruyei
Fracer, suster Toror, dec.
Bethae iido EOEr a E aliis iidem, qui CTochi sunt: id
qui cochi. liis Tacari, indenimirum; quod verus (10
thorum regio hodie Tacarix regno lubje
cta, de ejus pars AIF.
Gorhinin QGOrHLNT _ Ost cerga Marcomanoi
rum Ouadorumqs claudunt. Crochinos Cali
lica. Ol0s Pannonica lingua correuienon
esse Ctermanos: de quodrribuca paciuntur:
percem cribucorum Sarmaca, parrem Ous
di uc alienigenis imponunt. Crochini, quo m
eis pudene, de Ferrum effodinne, dec. C Oc. T2.
cicus in lib. de moribus Ctermerorum. Oui
dos, Alorcomanos de COchinos, MloraviB
Steliae regiones incoluisse Andreas Alcha
rus conjicir. Oli vero, inquie, eam incolues
runc porcem, qua cMt Mloraviae vicina, ret.
sus Sleliam ee P’oloniam, ubi lune Oppeld
Neusa urBeS. Verum Aramciin PanDOnII
ab Ols Crermanorum nacione, an O(i abA.
AAa e C
ropansica
ranilcis in Csermania commigraverine, cum
eodem adhuclermone, instirurie, tnoribus
ucantur, incercum cA: Lacicus:
ECOrHORVm lingua vide in CTermu
a GRAeCa lingus olim non pet PuIO.
pem cancum in iplâ proprie dicta Cr_cri:
sedinmin
(ed
CIMIS ICG
Ceiam
rocit
quetem
a biieS
GViss. V
piences
debane.
cuane
TOPd, C
aolite
lingua bet
manorum
Graca lin-
22aOlei t
Buela
1Cd C)
opHIa
benetio
am AO
prorles
nimiras
leline
Ailiuoe
Ara i
quibu
ce, eui
am pors
mulras
valcente
nectate
vetuni
cunbn

## Folio 50r — 1016728174:0111
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000111.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
cAmacer, Bi
qui Gochiluo
3 quod vecus
arix reguol
erga MarCOM
nC. Crochinor
Qua corrguI
cribuca paio
2CX, PArIeM
AT. Crochini.
Siune, dec. CD
Termenorun
hinos, Mon
CAndrcaSHI
quie, cam in
breviae vicine
ubisunel
ramilciimPo
cione, an O
migrarerm
insticuric, A
ciTuSi
ua videin
im non pel
orie dicta
DIVERSIS.
Sed in minore A(ia quoque; ur lonis de Raiu
cimis regionibus. _ in parce lcaliae, quam
Cirxcium Mlenam vocane. in communi de
volgari hominum ula fuit: de in aliis qu’os
queremociltimis regionibus propeerbonas
de vtiles artes acque sciencias. Ced inuriles
quoqu ucmagium, ca lingua cradicas, virisa-
Diences, ut Druidae apud Ctallos, operam ille
dabane: quemadmodum hodic quoquepa-
trum noltrorum memoris per omnes in lu
ropa, quae Christum agnolcunc, regiones, 2-
pudlapientes de licerarum Audiolos homio
nes, ejuldem linguae cognicio in omniphilo
Tophio de Scienciarum genere, meximo Dei
benetcio, restituca renorataqs elt, sicur eris
am Rebraicae de Lacina linguarum; que jam
prorlus oblcuraca de exoleca erant: cum ira
nimirum vidererur Deo Opc. Max. uerres il
Ixlinguae, quae rum maxime Rorebanc, cum
Filius ejus unigenitus propier peccata non
Pra in hanc terram e caelis descenderat, de
quibus comortuo cocidériculirexiiin Cru-
ce cui attigebatur; propolicilune, nunc eti-
am pura lrangelii de Christi doctrina, incee
muleas hdelium persecutiones _ Mortes, re
nalcence, de luis crescente rulneribus, langui
neMlarereu ircigance, resticuerentur uchoc
veluci instrumento. subapproxinquonce sc-
cundum Dominiadrentum, dxmonibus de
+
e

## Folio 50v — 1016728174:0112
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000112.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
DF. LIN CVIS
tojus Mlandi proceribus inviris, in orben
rerrarum Cacrolancta veriras lpirserecuri
ad idem benelcium accecente eriom, que
eodem cemporeprimum non abseue singe
lariprovidencia Beiinren elt. micabiliy.
DoorphoromarcC.
Erare: Linuam Crracam Lntina priorem fuilse
Serriun scribic in Crrorgieis luper illo Ve
pilii. Oestrum vertere vocantes. EL lane vl
derur mihi quoque latis à inciquior esse, ed
maxim darxumenco, quod de licerarum etia.
rocteres (quod inmajoribus clarius est) la
nisere d Crraecis mururri videntur, de vo.
cabula eorum innumera usurpane: Gieci
Lacinorum terdnulla. Vi de convineicurre
omnino, vel salcem Fcribendi usu Crraecom
oracalin esse recultiorem. Vbi hoc eciam mirarilo.
dua vecu
bic. quod eadem, quae vecultaris in hilce M.
braica. buslinguis, relisignis quoquo prius autpo
Cerius de liceris cormprenemta de hominum
animis secepiae diftereneim sir. Vecusilsim
enim eit Clebraica. de licerarum monumen.
eis relisionem Cocram presdidir ea primum.
Ilae lequieur Ciraen; in quanorum Pesta
menrum conseripcum etr. P’ost CFr2corL.
erni d acceplarune religionem, de luisrradio
dereliceris. P’olt larinos Crermani alix que
seures. posequam Chrilcum sapere caepe.
runc, Sc luam de locras (hoc est, in quibusres
(aCrB
Perae de di
Conc) lingu
remporeH
liin Britan
religionis
sunedirer
mum, quil
C. TNCECOI
vatzinlu
excolere
Tien
populi, e
protelsio
Cirace lo
meneho
iatermon
uein ColI
jemnont
chiusvoe
ca, Toret
prpior
Vderae
detiliniio
b1 iclum
BIe, quem
quidemline
vulgoiet
DIg
quibutiex
LabSiu
Rior HC.

## Folio 51r — 1016728174:0113
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000113.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
in orbe
1d1Z Cr eI
C1OM,C
lque si
mirabili
oremle
ec illo V
Et lane
vior esse,
rarum et
1uS CA)
TUrs aI
DC: 612
ineitur
u GrEII
mirari
ahilce
TInS 2UI
hominu
erustili
nonume
a primil
rum Tell
T.acorl
Cuiseradi
DIVER SIS.
Pera de divina 2d salurem Bostrem tradiex
Conc) linpuas excolerecaeverunt, venoctio
rempore Hhaeri, qui Icalic eloquuneur. Vual
lin Bricannis, Rucheni de alii. E12 poularim
relisionis canguam recigia linsux secuta
sunc diverle. quo nominerres illes poulti
mum, quibus de olim cradica cst religio de in
C. ruceconsecenia, de nollro remporerino-
vato, in suo ulo Bocleh2 recinere, TorernaEq;
excolere debet.
Tarencini, ealii CTrecix Mlagna in lealia ineua an
populi, oc diximus, spud quos Pychoxorie cbaractere
bin ts
protelsionis permulii sectarores Tuerune, violim ea
Trecelocuriluns: de extant quaede Fap- reNLnS
meneohominum Tarencinorii Ctrecelcrip.
ia Termone Dorico, quo d Siculiorebancur
uc in Collectaneis Scobeei: quorum nomina
jem non succurrunt: de inluol exico H.sy
chius rocabula aliguot recenlcecanqu’a Cire
co, Taremcinorum gloaS: quale ctt RNav
pcpIOVOV, XNatOrra, PapaVTHVOBdEC.
Ide rariis hojus linxux dislectis, Acolica, Acoles.
Altica. Toniea de Dorica. Parcim Cuprd d n0. AItci.
lones.
bis dictum est, parcim intrd dicerur, ProOr. Dores ex
dine, quem lequimur licerarum Communem a isi
quidemlinguam in nulla regione priverim
nialixqu voleo receptem fuisse jodicarim. Itabet e-
ere caepe nim ubiq: vulpus Cuum aliquid proorium.
quibusi quibus i caereris plarisque differr: sedillum
(aBI2

## Folio 51v — 1016728174:0114
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000114.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
DE LTNCVIS
dici communem: quam viri vel licerati, vela
lioqui Capiences de percgrinacionibus culcio
resusurpabant. Quod ad vulgares dislectos.
Aeticainter exreras de elexancior de commu
nipropiorerat: Dorica, nifallor, cratsilll.
ma: quare eriam xplogx. _ paltorum collo.
quia, in ea conteripea lunc dTheocrico de Mo
Tcho. Mlemorarur Forre ab aliis inter diole.
EtosCrraecas de Phessala. de alise quedam: que
nih Fallor ad quacuor praedictas reterri om.
nes postune.
Cicorgianilingua Crraeca ucuncur in s
eris, cum vulgaris eorum lingua Parcarice 
Armenica modis sIF.
lacobiex etiam in lingua Crrxca similibus
characteribus ucuneur; qui d Ciraecis parim
variane, de nonnullae eis peculiares addum
tur vcrestatur Postellus: de limilicer fest
Molchovica.
Carchoxinienles in bello advertus Diony
sum Ceniorem, quum Ce licerarum GTraci
rum commercio proditos senGsene, ac quie
quid tuillet ab iplis decrerum, Dionyliol
oniticaru Cenarusconsulto cavorunt; ne quis
Polca Carchaginensis aucliceris Crraecis aut
Termoniinluelcerer Audererro, Caelius Rha
diginas.
Oratio Dominica sermone es
characteribus Cracis.
Ecorsiant
lacobita.
moscavita.
Curthast
venses.
ida
irso roore
vnbrra
rns risi
HHIVCHC
AHIB, d
Hb. a
ur.
pble.
Pat
e0 onc
1d chC
diton
H_ ad
ITIS
A dBA
ilenet
Lin
Perem
eomve
corum
ibe

## Folio 52r — 1016728174:0115
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000115.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
CVIS
ri vel licerai
rinacionibuse
vulgares dide
cganor_
niTalIoE, 1
e pattorun
Cd Theoerii
2b aliis iner
 2l12 qued
_e dictas relu
alingur Tu
eud Craecu
quid Cree
e Deculiares
15: de simil
allo adverte
selicerarum
08 sen Gssent
recum, Di
Co caverun
uc liceris O
dererre, Cnt
BGYAIIB.
DIVERSTS+
Dario nucorio er rois seguois a gadn-
rrco 10 oroua 03. ExDErcon BaOINSIaOB. 7
ondurco ro Deanua _ as er segra ngi exi
rnszns. or apror nucor ror er180ior Adc
NUIV OnuEPOV. N_) a PEEnuirra ODCINnUaT
Auv,cos na) nueis a Diculo r0IC ODCINETQIE
BPCOO, R_) Un eISEDEZRNE nudCeis NcipaS
ea
e
HOV. ama puo nuas dor NOrnpOV. A
pleo.
Fadem Latinis chara-
ceribus.
Parerhimon. hoen iis vranis hagiacthito
ed onoma lu. elchero hivelilia lu. genichico
d chelima lahos en urano kae epiris pis ton
arcon himon con epiuo doshimin simero
dex aphes himin ed ophilimacahimon, hoske
himis aptuemen iis ophileres himon. Kgmi
ilenentris himas is piralmon. alla rhylae hi
masapocuponiru Amin.
Linoua CFraecahodie rolparis non minus Lineua
Fere multis in locis d verere Crecdrecessir Craca hon
cum rocabulis barbaris admixris, Tun: CTr X
dierna re
teri volle
corum depravatione liceris de terminacio. diss. nisuss
ditus immurasis, quam lcalica _ Hispanicao
E

## Folio 52v — 1016728174:0116
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000116.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
DE LINGVIS
arecere Lacina. Vidimus hac linigud eraossu
eam ee exculom Hlomori lliadem: de Leonar
diPhorcii Rom:m libellum de re milicari
mecris homaeoreleuris, cujus hoc initiun
est.
TENONEQAVa VPOINSW
Tavarraiaera En noco
Tanoma nebnunpdscu
Furcvei noi narepdco
LV CCoriCOHaNINaPH, ACa
Tcenco BCO TC Nag aip.
Sed luspicor, ipsum rulgi sermonem corm
priorem esse, quara qui dliceracis seribitur
inter dialectasrarias; quarum alia aliis plus
minusre corrupre (uaE, ut C.rere. l’ypii
Corerrae de alias. Peloponensem ceu purio.
rem hodiopraeterri audio. C. Vorius quidom
Superioribus ennis cum hac transiree de me
Palucarec. vulparas apud Cirxcoshujusrem
porislencencies mihi descrip(c iltas: O nua
aCXaO avIAZeIS O aMEUIaV UaVarE.
vernecoi. Tpis ncpo vaNcEs, erctacsa
B0n1. TIC HCKC NapXPOV, Zuvexa, ba
RaaSa. RaPSSaP1ZaACOV 1OZIVEPIV NIPIV.
Ona205C7717 opa C5XCI anaucta aua-
Eirniaererc: idest. Lepus celerirer currit, sed
corrucapitor: quod postremum icalis erium
pror
nen(Is
exeulu
quo er
tum qu
GIrXCK
AHI
saerave
MemIUI
liberte
Peri iile
daicise
Rlaeha
rumles
ided0
tium
S
Potte
lingus
INAM.
Orati
cundi
Hebra
Gelium
raeV
toit
sidi

## Folio 53r — 1016728174:0117
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000117.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
15
βC0 20 Maq
Permoneme
liceracis lecit
cum alimali
CC.TCIE,
enlem ceu
Cxpriusq
aC TranSITeIB
srxcoshuju
ip(Ciltasi 
UICVUAII
VctEs, ect
OV, JUVEnu
1OZIVEPIVV
lCTIIETCUII
num lcalise
DIVERSTS:
mprorerbieliula elt. Pecri Burrina Lu
nensis libellus inscripeus Corona preciole
exculus est Venetiis anno Domini15 46. in
quocresione conteruntur vocabulalingum
rum quacuor, lcalica vulsaris, de LAcInX:
Cirxex vulgaris, e CTracaveceris.
VHEBRAICA CrC ludaica lingus, quae de na
aera vel suncta dicitur, quod vecus Teca ctajancta
mencum in c2primum sic conteriprum: qui ex cur.
libor Feresoluspure Hcbraicas habetur: ca
reri iildem characteribus scripti vel Chal.
dricisune, rel alias dislectos e glostas admi-
Xea habene. Recentiorum quidem judeo-
rum fermo, qui Thalmud incerprecari (unt.
idco obleurns est, quod omnium Fere geno
tium rocetula incermilenerie.
hamarisana lingua prisca Hhebraica est, Hebraica
Postellus. Idem Hebraicam de Phaenicum prisca sa-
linguam eandem Fecie, omnium aneiguilsi. maritana
mam. Videintra eriam in Punica.
Oratio Dominica transeriora ex P vancelio se
eundum Matchaeum, quad Seb. Munsterus in
Zlebraica linena edidit Basileae. Iu vero P. van-
delium Flebraicum non per ommia coneruere sy
rinco. vel Flebraico, quo divus Sieronrmis uo
sus est. patet vel in verbo panera nolerum quo
sidisnam: quod Peronymus legit cracti-
nom: ut Commentaria eites IM
Manhaumtestantur.
Auca
liadem: de le
um dere mi
ujus hocin
unenadi

## Folio 53v — 1016728174:0118
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000118.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
Perrulca
DE LTN CVIS
Abino, Schaebaschamaim. jirhleaddesch
Fchemaecha. tabo malcues cha. jehalsxh re
1zonecha cebascham aim vbaarae1z. ~ech lach
menu cemidi cerlana hajom. uselach lanu
aihchobortenu, caaschaer anachnu (olechio
Lebahole chobortieno. veal cebiena benilsa.
Jon. XIlhaczillenumerah. ci lecta hammala
cuch, ogeburah recabed leholam holemim,
Amen.
Reddita es verbis L. atinio
Pater nolter, qui es in caelis: Canetiacetur
nemen cuum: Veninereonum cuum: Piaero.
lancasrua sicurin caelis. de in terra: P’anem
voltrum concinuum vel perperuum da no.
bis hodie: de remiere nobis debica notn,
quemadmodum nos remictimus debicorii
busnoltris: denefacias nos venire in renrt
cionem. Sed liberanos dmalo. Quiaruum
regnum. de porencia, e ploria, in leculalecur
lorum. amen.
Dinena ho- 4 HB rR VS C a m linguam hodienut
dienulla: lam esse puco: olim a Lacina plurimum dito
elim a La-
rina disse-
gens.
Cerebac, uc ex rocabulis quibuldam pou-
cis. apud Auctores. apparec: quale elt
Aesar. id cH, deus, in Augulto Sueconii. Bd
Bodigs on dus 2 protundicace Borreon ab Hecrulcis
me fund
moncupatur, d Lienribus Borieum. Ancona.
an
prius
AbOri
perus
cani p
hispur
YIHHM
bilem
sei de
princt
beneM
Larie
amnl
nes;
R0
Dat
nimi
ee
+
e
de
Don
bule
AII
Aru
rbe

## Folio 54r — 1016728174:0119
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000119.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
113
aim. jichited
Ch2. jehaloe
vba 212I2. es
jom. vlelac
eranachue lol
al cebienabe
hr. ci lechahon
lcholamholi
his Latini
caelis: lancti
JumtnBM
D in TerT
perpetuum
obis debi
miccimus de
205 venirein
malo. 
loria, in lecu
linquam hoc
cina plurimt
is quibuldut
pPareI: qu
eucto Sueior
eieon ab He
Dt BetietmiL
DIVERSIS.
prius Picena, vocabulo Herrusco simul de
aboripinum dicta. Piceni lingua Hecrulca
genuslacium dicitur. orri d Sabinis. Pcren-
eani primum e Liburnis de Dalmatis, inde
hispullis d Tolcis orti; quorum lingua La-
rinum merropolim vociverune, id elt, no
bilem principem. Laronem enim HCrru- Lar. Lars
sei de Larunem de Arunem vocane nobilem
principem, ut hodde baronem Iispani, se
bene memini. Inde in Tronspadina (CaIli2)
Larium, voconelacum, de in Thalcia Larones
amnes, de Arunes colonins, de viros Aru-
nes; quos Thusci sccunda declinacione.
Romani de Crraeci, licur Aclas, cerris decli-
BanE, _ proterune Aruntes. Hlinc eriam
nimirum nomen Arimeis Clusii; quo du-
ee CFalli alpes cronscenderune, ab omni
Crallia cilalpina Hlocruriam pepulere. Sa-
bi dicci Cunc primi Thusci, id est, poncit-
ces de Cacri expiatores. Sabinis de Hlerru-
Ecis non eslirera q. licur Romanis, (quas
re c proq. Scribebant.) Hlxec omnia MI. P’Or-
eius Caco. Idem. Comerus Crallus, inquit
docuie suos Italos urbem curribus come
ponere l: et idcirco Vesi appellari voca
bolo Saco (Serchico Armenio, vel Sa-
Carum, UT CCO interpreTOE:) qui V’ejasplau-
Rerum appellane (ut Crermani wegen) de
urbem exhis compotum,  parra (II. Vetu
Jominus Auy

## Folio 54v — 1016728174:0120
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000120.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
D e L. XW C. V+S
restam: (i m2gna. P lurdim. B eeropolis, (y8
cholam. Ad hee quoqu cempora herche plava
atris a cursu pro domibuouruneur, Berolus
Hecrulex originis Cuspieur else eciam illa
verrascae vocabula, qua Arnobius libro7. scvertus
prieinis c. gences recenser, de rictimis e carum parci
siam querbus olim ulicac: uc Tunc, apexabo, lone aVO Lu-
cetum nania palasea. vel plasea. Fenaica, isitia
um. maseola. ficilla auemen, magmentum, amen-
Canouinum. dec. quetacticia de oblcuriora lune
de industris ucesenc aogultiora, quomodo
loquicur Arnobius. A quibus enim harospi.
cinae Komanisuperctirionem acceperunt, ab
iis etiam vocabula mocurcoererisimile cAt.
Videriporeshxclinsua aliquid commu
necum Armenia vel Scyrhica habuise. Viri-
anneciam que enim sagos nominant Poncitices de le
armenia cros expiatores: de Noam ex Armeniapro-
vel, seychifectum in lcaliam Ferunc, de ucrisque conteri
peos de nocuralibus de divinis rebus libros
reliquisse. Verique V’estam colverent, di le
nem Cerraruncperperuum.
Hecruleas aliqui(Lcinorum) Fabules ex.
poluerune, sicuri Lirius de sit. Licero alio
cobiceltancorP. Crinicus.
_ HITBERAIA VEILBERNCA in OCMAnO
incer aneliam de Ilispaniem Bosica est, dicta
ab Ibero duce, homine Cilpano; quiprimue
CRM MaGNO HOMLIMBM BUMERO BLM OCCU-
PaV
dam Arno
biona
Metrusca
lineu
pavitive
primi in
quidem
Blriiu 2
ab Hilpa
peculiae
iplutani2
AeIS.
q1
eddieuu
Ianum, h0
veteris Y
Hebraicie
Peis voer
lymiano
evecsione
GHIS
iIt, nOn h
euremin
lertimoc
Meurira
Num a
runt:) de
habentre
Inter din
Ctellanap
Larinut
ECdMLM
licula

## Folio 55r — 1016728174:0121
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000121.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
necropolis,
dea Sepihe
runeur l
de else eriam
10507. adve
B_ CRTUMP
xabo, loneivo
ea, fenaica, i
axmentum, ane
Coblcuriorai
ciora, quon
15 enim haru
RdCCCperunI
Os vecisimiler
aliquid cont
cahabuisse.
Poncitces d
ex Armenin
herilque con
Dis rebus
Olvccunt, 
vm) Eabulio
E BL. CsICerI
vea in Deet
olica est, d
erO; qui prim
terO CaM Oet
DIVERSTSS
pavit. vel ab Ibero A. Hlispaniae, cojusaccolo
primi insulam habicosse feruncor. Hiberni
quidem cum habitu corporum, cum viven-
diriru sequemoribus non valse discrepine
ab Hilpanis vicinoribus. Hibernica lingus
reculiaris ell, qua etiam Scocisylrestres de
inlulani ab Hlibernis oriundiocuncur, Muno
sterus.
 HseROSOEEmEraNa lingo eovuI
Bd dicieur; qua exstac Tarxum Hlierololrmis
tenum, hoc est, paraphralis in aliquoclibroe
veceris Teltamenri; quae contarcinac cA ex
Hlebraicie, Chaldaicis, CFraecia, Lacinie D P er
Pcis vocabulis, ica ut cum Talmud Hierolo-
lymitano, qui crocentos annos poltrempli
erersionem cA conscriprus, consenriae.
qHisPANOerMlingus vetus quaetae. Hispanice
rit, non habeo quod dicam. Verisimile cA linena ve-
im olim
aucem in oris ad medicerraneum mare, pre. Mauritand
Terrim occatum verlue remoris, Lybien vel ca vel cyo
Mauriranica linoux olim ulum excirisse. bicar
Nam ee Alnuri in illis rexionibus impera-
runc: d multa Alurorum vocabola adhue
habene relicta, praesercim Lusitani, uc audio.
Incer dialectos; quibushodie utoncur. C a. Hodierne
Rellana praetertur. Attinis estlcalica. de ad purior ca
Lacinum linguam propiiis, quam CTallicaac. Stellana, 
afnis a
redere mihividetur: minis camen, quam Ica- sise
lica. Hlabene es Crorhica quadum rocabula

## Folio 55v — 1016728174:0122
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000122.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
DF LIN GVIS
cum alia, cum propria, praelertim virorum.
Nam Crochi. mulco cempore Hlispanias ob.
cinuerunt: de perillorum grassationesacim.
peria Lacinam linguam in lcalia primiim, de
inde etiam Cralliis Filpanijsque corruprum
arbicror, a noras illas, quibus nuncloquun
cur, inductas. Opinor enim, rulsus Ctallo
cum quoque sc Clilpanorum, imperantibus
Romanis; Lacina aliquandiu relictâ. paula.
eim recerilingua locurum; quod in CTermis
nia non concixir: neque enim Romanico.
cam occupare Ciermaniam porverune, nequ
diu illas, quas occupaverane; partesrerine.
re. Vide intra in Sardorum lingua.
Oratio Dominica Tlispanice.
Padrenvestro, que ellas en losciclos: la
Tanctitica do cu nombre:vens. cu rerno: la
hecta en voluncad eomo en el cielo, anst
tambien en la cierra. Danos oy nusstrovon
quocidiano: luclo nosnuestras devdas, cd
mo cambien nolorros Tolcamos à nuestrob
dendores. Y nonos motas en centacion: mas
dibranos de mal: porqueturo es el reynon
y lapocencia, y la gloria, Portodos los siglos
amen.
_ FIr i O a R c a. Austria concermins
deim orientem versens, interiorem Panno.
niam d Aurio Lercha alque ad dorum cont
plectitue
ungari
ne
linona pe
Bubaris.
plectit
nosulqu
ratenve
rium 8C
quam ip
Schlavo
lileu My
DosapP
chos, P2
BRIBEUT
aerono
runt. L
extend
primul
nubiun
janus le
aliquan
Gochic
indeli
nonine
ruma
undar
ritur.
TUT. B
alters
Ck,ma
quem
Alta riI
AeasD

## Folio 56r — 1016728174:0123
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000123.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
dGVIS
praelertim viro
pore Hisprum
Grellatonest
lcaliâ peituis
nijsque coum
libus nunelos
nim. vulgu
um, imperte
ndiu relicta 
n. quodin
c enim Ronn
um porverunt,
TANE, DErIeSII
emlingum.
a Tlispanice.
(a5 en losciel
reDBITTeA
10 en el eiele
anOSoy auel
aueltras deve
Olcamos a M
5 en cenTacIB
LC TUYO es et
dortodoslon
lestriae contet
interioremt
que ad deri
DTVERSTS+
olectitur, de Danubium cranspressa ad Polo-
mosalque procenditur: de quae gnondam ac-
varenuere Crepiox Oncique obcince Impe-
rium sencis Hungariex mulco lacius cA
quam ipsa Hunsaria. nam de Dalm2tx; quo8
Schlavos: De Illyriis quos Bolnenles: de Tripal
lisen MyCii; quos cum Serrios cum Rascie-
nos appellanc: de Creca: quos parcim. Vala-
ch0s, parcim Trarisplvanosnominant. Hlun-
parorum imperium subierunc: ecsi nonnulli
aeronostro Turcarum armis derieti deteces
runc. Hlanc provinciam querenus circa Ictru
excenditur. sub Octariano Caelaro Romari
primum obcinuere: Daciam verotrans Da-
nubium, quae nunc Hlungaria porcio cA. Tra
sanus Imperaror edomuir. PostRomanos
aliquando Huni, Serchicasens, aliquendo
Ciochi exintulis Balchici maris populi, de-
inde Longobardi ex Crermania profecti Pum
noniam occuparere. Postremo Eluncaro
rumnacio ex ulcimis Sercharum Ainibusins
undaric qua ulque in hanc diem resno po-
cicur. de ulera citraquo IArum lare domina-
cur. Lxcacadhucnon lorse ob orcu Tanais
alcera Hlungaria, nostrae hujus, de quaterma
eltmater, lingud de moribus pene similis:
quamvis nostra cirilior est, Christi colerixs
illa riru barbarico virens serricidolis, A00
neas dylrius in BuroPa.

## Folio 56v — 1016728174:0124
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000124.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
DL. 2ic1 CetIs
I. Saluratio Angelrea Tlungariceo
Vduosolicd Maria malarschual resties
Ave
Marin gracia
plena,
Vrrasioncereolied, cenasialdocassonialarock
Dominus iccum, benedictammulieres
Hotore,
InTer.
Iclus
lelus
eschaldor remiconier siumolicie
benedictus ui veneris Fructus
ChristuS. RMeK.
Chritus. Amen.
XI. Numeri cardinales.
Eis. Kerro, harom nies. Or hatrhet,
Vnu, duo eria, grmor, qne, (ex, septem,
niools, Hilentz, TIZ.
octo.
norem, decemm.
AET. Orario Dominica Fluncarice. er an scripit
ex Psalterio Tluncarico, edico ab Al-
berto Molnar. Herbornae
1607.
_i Aeranckivaer a2 mehnyekhen sthen.
celelsee mcgare nered. joyon el 32ccorli
agod: Le ven meg a reatcaratod. mineazme
nybon. ney ic ez oldonnis. AZ miminden
napikenveriinkeec add meg nekiineme. es
boc2asd mcg.2 mi verkeinket. miherpen
miismeghoczacunc a2onac a2 kic mielle.
nunc reckezlensc. Lsne vies minker22he
secterhei
sertethe
nol5tOl. 1
duerolet
exluc
Septente
im) eore
(doctrore
mox Avel
chium ale
irallere
Meocidis
condore
queintu
Rocadem
diderune
Sclaron
Sapchia
demSes
sidilsin
1h128d
Hun
biume
Hunnis
Pcalsera
1d pcot
(ut qui
Schis co
Ic, mane
u0q.

## Folio 57r — 1016728174:0125
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000125.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
rekben, li
a el 3210
d. minco2
 mimindt
Kunema.
C. mities
12 keiemie
minket 221
seetet
BIVERSTSL
Tercethe: DeBhabadicz mez minker, 12 80-
notsrol. mereriedez ocls ag, 22 hacalom, a2
duczolesmid orokke, amen.
Ex loh. a resione Scychix Frisidilsirr a ad H ngare
Seprenerionem de Oceanum (lupra Tana, utro
im) exrelsitune luhri, 2 polterioribus Fum cubri unde
eadem fere
(doctores Rlunos ab Flungaris distinguunt, ut illis iingum
mox Aventinus) de Hlunsuri dicti, qui2d(13
ehium alcendences rehemencer mulciplicaci
tronherune maxima Ramina circa paludes
Alxocidis, ineraveruncque Pannoniam. de le-
condo regressu cam occupaverune, ienene
que inhunc diem: de lingur uconcur omni
nocadem (qua lohri Scrhae) nisi quodad-
dideromnostri Hungari aliqua rocabula ex
Sclaronico idiomace, carum rerum. que in
Scychia de luhra non reperiuntur. luhci qui-
dem Scychae omninosylvestreslunc. de in tri
sidissima regione milerrime degunc, Mac-
chias a Michou.
Hlungaros ex Serchia venisse, nemini du. nuncari
bium elt: denomine dilcepratur, cum alii al orri ex sey
Hlunnis ec Anaris voce compolica dictos el. 1010.
Tcaleranc: alii aliud comminileaneur. ACve-
re propius est a regione luhra vel luparia
Coc quidam dicere oluac) regione Mo-
Ichis contini dead imperium coru perrincn-
ce manasse Hunsarorum nomen, cum nune
quog. Sclerorum lingua, qua nolla per Bo-
nearice.
l restiect
plena,
Deassonialal
umulieres
er siumoli
eristructus
les.
hac Met
b lex, lep
C3 l )b
rna
t0a sro

## Folio 57v — 1016728174:0126
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000126.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
gutan
liriccto
quisoliii.
DE L TNGVTS
ropam laciua paree, luhei, vel prim a (yllal
nonnihil (uctic) lorigald Vhris voceneur de
oreius Vuerrherus.
Veros Io. Avencinus Fcuconibus adou.
merac, quamvislingna se moribus dileretos.
Veriinquic; quiiplorum lingua Maepariro.
cantur, una gens elt, non in plures naciones
divila, uc caereri Crermani: lacissimum polsio
denrregnis. Venedis Teuronibus (Sclaroniu
celognencibue;quicamé Peuronibus adnu
merancur vicinis) imperitamr: advenae lune
origo eorum in quarco (Annalium Bojor
rum) narrabicur volumine: incoluDe Pan
noniam. d eam parrem Germaniae, quam l
2igcs, Croci. Gerxe, Crepidae olim cenverune
Elec enim Hunnisunc. Nam Hunnis Cacccl
ldro Venedi de Boii. Hos pepulere Veii
quemadmodum in quareo reteremus litro
in vira Imperatoris Arionulphi Calaris Au.
octi. Loc etiam supra in Dacis
Elungari ad Vagum Aarium IIIyrice lo
quuncor: Sed nihiil habechaec linoua cum Ho
lyrica, ut Bricannica Commune, nec eom
ulla alia (opinor) ei convenic Audio haclin-
v. Vaser. fol. pua impressum este novum Tectumenium
11b a.
ledFereinucilicer. quod hactenus in scribena
diolunontuerit hic lormo, de rustici eriom
Lacine Ccribere, quoncum porerane, ćonaci
Cinc. Mihi nulla lingua sam barbara ridetu
Eaneare
dicti e
ori
ari
qua
6u
ru
dar
quo
Acet
ue
luct
hate
Mt de
Mal
1bhet
nam
LCM
latar
ltdTOI
coniie
comm
de Side
Patrio
Roma
Rao,
deC

## Folio 58r — 1016728174:0127
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000127.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
prima syle
vOcenEUT
nibus ado
aMeo
Ares natiON
simum pol
15 (Sclavo
2dvenaelur
alium B0
coluneP
DIX, 9u21
ATCNVEI
Anis loc
dolore
remus
Calarist
Ilyrice
RBURCO
C, DCC ed
1d10 hacl
ECtemeniu
s in Ceribet
ustici etia
ranC, eOn
ara rides
DTVERSISS
quae non ab hominibus lsceracis ica Pcribi
Dolsiucincelligatur: nam de nostra memoo
ria primum Rhaecicaalpina Ccribicaepie.
AVosvel AranI. vide in Hungaris
QIAco ecr aeinlingua Crrecasimili-
buscharacteribus ucuncor, qui d Crraecis pa-
rum rariane. de nonnulli eis peculiares id.
dancur ostellus.
a larions e 1a2Y02S IIIprice 10-
quoncur.
Alcurrornaor Arabicetere de Per-
Sce loguuneur.
a ILLrerCa lingua IIIyricis que literis Uyrica
li enaom.
aeuocur Molchorica. Sicuci de Sclavi, Dal. nium la
macx. Bohemi. Poloni d Lichuani. P a lingua uBima.
lonse omnium lacissima esse perhibetur:
nam Constancinopoli Orromanorum in au-
latamiliaris est, ee nuper in Aerpto apud
Mlemphicicum Sulconum de equires Mama-
duchoshaudingraris auribus audiebatur. In
hanc linguam ingens mulcitudo lacrorum
librorum, industria mexime lancti FIerony
mi de Cyrilli cranstora est. Pracer quoque
parrios annales, Alexandri criam Mlagni
Romanorumque Caelorum, icemque MI. AN-
conii de Cleoparra memoriam iildem liceris
commendatam cenent. Philolophiam vero
de ideralem scienciam, exererasque discipli-
nas, ee racionalem medicinam nunguam at-
cieere, Paulus lorius.
A

## Folio 58v — 1016728174:0128
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000128.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
D, F LIN GVIS
Vandal. Sueri de Burgundi, Fuerunede
reenoPolonie. a locis, quae inhabicarunt ap.
Pellaci, de lingua uli sunc Polonica. Pverunt
oucem Crermani, de non Sarmata neq; Sep.
ehae, Mlacchias d Michon. Ecmox, Lingur
Sclarorum amplissima cst, de per plurimas
diffulacerras, urtune Servii, Myhi, Rascilee
Bulpari, Bolnonses, Turco hac rempectaie
Tubjogari (de alij.) veluri Dalmatae, Croare,
dannonii. Stavi, Carni. Bohemi. Moravi, Sle.
Sicae, Polonimojores deminores. Mazoviie,
Pomerani. Cassubica, Sarbi, Ruceni, Molco.
vica. Hli omnes Sclavi de Vindelici (Vand.
licr) Cunc. perempla regna inhabitonces. Sed
_ Lirvaniiam Cclavonizane: Nucardi quo.
que, Plelcorienses. Smolnentes de Choliii
Slavonicalinour, quae hodie corrupio
dingua di-nonnihil vocabulo Sclevonica appellacus,
Sclavonica
lsciloime paret. ur qua Dalmacae, Bolnenles,
Chroeri. Iltrii, loneog: secundum marea.
driaricum troctu, Forum loliiusque, C’arni
(quos Veneci Charlos appellane, )item Cn
niolani. Carinchiiad Dravum Ruvium ulqi.
Scirii vero intra Crretzium, secundum Mue.
ram Danohium conus, in deque Mili, Serril.
Bulgari, aliig. Constantinopolim alq: habl.
cances: Bohemiprarerca. Lulacii, Silelsi, Mo
revi, vagiq. Ruriiin regno Hlunsarix acco.
lae: Poloni icem de Ruchelilacilsime impe
TANTCE
Nles
tum: B
in Sep
spartim
soSclar
lis Vuae
nes Sela
den de I
gilmune
Vuiaus
Germa
80aV2
Gen
Reimer
de AlIX
hodie
lus ma
gentes
ex Sc
lingum
Edem
Quin
milices
Const
sconor
vocet
soldat
AIC
Ellyricae
claetiam

## Folio 59r — 1016728174:0129
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000129.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
1S
Ai. tuerun
habicarun
nica. Pver
mox, lin
Avliis Ralei
AAIX, Cro
1. Morari
C8, MlaZOr
aceni, Mo
elici (Va
bitances.
Dugardie
(18 de OI
ce appelli
_, BOInen
dum man
ulque, C
anE, )ilem
Ruriumo
cundum I
CMiCI, Set
olim olq. li
cii, Sileli,
UBGATIXII
acilsimein
DIVERSISC
rances, de C ireasi Ouinquemontani ad Pom
tum: denique per Crermaniam ulera Albim
in Seprencrionem Vuandalorum reliquia
(partim habitantes ucuntur. Hi ccs omnes
Ie Sclavos eselatencur: Crermaniramé d l0-
lis Vuandalis denominacione lumpra, om-
nes Sclaronicalinsma urenres Wende) WDin
den de Vuindilch, promileue appellane, Si
eilmundus Liber Baro. Habicabanc Vuaoriio
Vuinuli. Oborrici, Polabi. perlicrora maris
Ctermanici, omnes uno nomine d un alin
Qua Vandali. Vuicichindus
Exnres Sclavonice, inquit Bilibaldus Pir. Sclaronio
leimerus, non solum magnam Ruropae, Ced
cae gentos
RurOPaSi-
de Alix parcem occupavere. Coperlunique malex A-
hodicinmoncibus Iberixac Albanix, de ver. sa incola.
sus mare Hyrcanum Circalsi: de Ciazarorum
sences: necnon Mengrelli. Hi enim omnes
ex Sclovorum gence originem sumplere.
linsuaqueloquuntur Sclavonica, ac Christi
Eidem sccundum rirum Crrecum sequuneur.
Onin per eocum Turchiam. praecipue apud
milices, Sclaronica in ulu cstlingua, ita ge
Conctancinopolis ipsajam non ampliuspri
conomine. Sed Caelaris domus Sclavonico
vocetur lingur. Sed ee paulo anco in aula
Soldani Aorpcii, milices, UEPOTCMLENA CX
Parce Circalsi, Sclaronice loquebancue.

## Folio 59v — 1016728174:0130
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000130.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
DF L. LN CVIS
Caeterum qui Vinulos, lev Vendos, reli.
quamre Sclarorum genrem Vandulorum
nominehoneltare concensune, plane toli
loncur. Constac enim classicorum (cripro.
rum auctoritare. Vandalos ex Ciacchorum
orrosesse gente: quemadmodumi e Sciros,
Crepidas, Alinos, ac religuos Crorhicana.
tionis populos: inter quosnihil praecerlo.
Jam incertuir nomenclacuram. eiedem enim
instituris cademque nrebanrur lingua, Gero
manica nempe: quemadmodum (uc dictum
cH) ex reliquiis quoq: Crorchori; qui mon.
rana Tourica Cherlonnosi praelenci actiue
aetare obrinene, discedere licer: quum Sclu.
vorum. Vendoruri de Vilizorum loquele
Penicus dCrermanica sic diverta. Quin de div
ancca quam Sclarorum nomen eltaodicum
Vandali popularirer cum liberis de uxori.
bus eparriaemiorarone, jam que Lolania
partem cenebant, ac in Atricam traijciemresi
Carchaginem cum univerta illa provincia
suo subjcceranc imperio. Sed de tam Ostroi
gochi quam Viheochi Chrictianam cumlui
sceperane hdem, quomi Sclari Cub inicium
omnis relisionis tuerint expertes: quorum
tanquem novorum holtiunomen, (ub Mau.
ritio primum audicum est: excarsionesque
eorum à justiniano non parum Cuncrepreli
e, donecimmenla mulcito dine loperances
MaxNAE
Harun
dalorum
nomine
false iusi
eo
(1281B
e
restim
quem
Ae
piosu
per
21
psi
dm
AIA
1o
qu2M
Velle
1211B
adme
seceri
CaTOr
adc
vish
quie
adPC
nOn
Cierr
Migi
mar
nes

## Folio 60r — 1016728174:0131
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000131.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
endos, 11
Vendalon
C, plane l
cum scripi
Goection
um de Scii
rocchieen
sil praecerte
cildemeni
IDGuA, C1
 (ur didu
us quima
denei act
quum Sa
om loqu
Quin _
l audi1
18 _ VXII
C Lotiim
craijcient
tam OHio
em cumsa
lub initim
CB: quor
SiOnesqu
uncrepieli
Soperantes
MaBIIL
DIVERSIS.
maenam Rurope de Ciermanix quoque oc-
cuparerint parr. m: quod quidem Proco-
pii aliorumque plurium auctorum constae
reltimonio. exressi aurem sunc ex Scychia
quemodmodam malcae aliae barbaranerio-
nes. d uc Solinos. Ctraecus Scriprorretere, ex
protundo Berlilix: dominarique unc omni
perrix terrae vlque ad more P’oncicum. C12-
Zari (hos quidem suera Sclavonice loqui seri-
psit) Cub inicium d Crraecis appellaci, quem-
admosum de hodic d Soracenis vocaneur.
Nih ligirur Vandolis ac Vendis. praeterno-
minis canrum consonanciam quandam, un-
quam communetuit: licet Sorabi. Viliein
Vendiiac reliqua Sclavorum gences a Van-
dalis derelictam occupaverinererram, quem
admodum de mulcas alias regiones (uo Cub.
secerune imperio, prioribus expulsis habi-
cacoribus. Siquidem nulla unquam pens d
Scychia exress, cam copiolonumero, ut Scla
vis habicabilis cerrae parcem inandovit. Nem
quiequid est a mari Sarmarico de Bolcheo,
ad Poncum vique de Adriaricum mare: nec
non a Tanaide Aorio ulque ad umbilicum
Ciermanie, cum cora Sormacia Ruropiea, ec
migna parre aliacica, nec non Bcemia, Dal-
macia de Illyria, La replereron mulcicudi
nesHluculque Pirkcimerus.
Venesos lo. Arentinus Fcuronibus ad.
1s

## Folio 60v — 1016728174:0132
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000132.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
DE FTN GV1S
numerae, quam quam linsua de moribus dil.
Ferences. Venesi, inquir, nottrolermone,
suo sunt Sclavi: b. lnoues sere luncin mul.
carum gencium capica divisi. Nam d D al.
tracium. Liburniem. IlIyricum, Pannonio
Norcique partem. jultiniano prmoimpe.
ronce, trantico Danubio occuparune, sicut
ibiadhuc Sclaronia nominacur. Valencilsi
masnationes nominasle laris crit: Zechos
sva, id est. Boëmos nost à lineua, Bolios.
Masobius. Moravos, Bodolios, Roxulanosu
Licavos.
tenumeratio alphaberica populorum; quilla
Irricalinsnaoruntur. parcm exauctorum
verbisjam reciearis, parcim ex Sixilmun.
si Creleniis Felicis memorix, ad
nos epistola.
abgazari vel Ab82Zel Carni
lisqui de Crozari cir. Carniolani.
camare Caspium. Carinchii vlq. ad Di
acAoi
Arbenses.
vom.
Casubi, 2lids C. alIu
Belsi, hodieBolnen- Bit2.
see vel Bolnahenles Circasi Quinquemo.
Bohemi.
Boreli.
tani circa Pontum.
il as Ctercassi cira
Bolnenses, ride Belsi. ca mare C aspiumi
Bulgari, vide Ralcii. Corali.
LTO
CrOAL
LV
Cori.
DalmZ
Dibriis
RpIrOC
(. 21r1
Gepide
Honga
AUVI
lapides
li2ge
IAri.
Litvan
Livi.
Lolaris
Wyei.
Macee
rat
Maxo
la
Moist,
Molda
Molcti
1a.
AdV
luc
mordt
aii

## Folio 61r — 1016728174:0133
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000133.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
moribos
trolermon
luacin mul
Nam ae Di
2, Pannon
FF MOImpE
Darune, llee
. Volenel
sIC: Teche
eua, B0l0
Roxuleno
orum; quil
INI.
ivlqu adD
alido C alt
E1.
Ohulici.
Dalmats. 2l. Delmace Ponnonise pars.
Dibrii.
EPITOTR.
C. zaris lese AbB.Zari
Crepida.
Permi.
Plelcoriirel Plelco.
vienles.
Podolii.
Hungari ad Vaeum Polabi.
Aurium.
lapides.
122Y8C8.
Livi.
Lolatii.
173Io
Mlacedones mediter
ranelo
Mloxobii, al. H1220bi
10.
MoitI. MIyEI
Moldavi.
Polonimajores demi
ROTeS.
Pomerani.
Ralchii, aliasRascileo
Bolgario
Rucio
Rossoni, al. Ruchen.
Bomocitr.
Sarbi, vide Sorabi.
Sarmaro, qui Poloni
dicuntur.
Sclari. vel Slavipo-
eIES.
Servii, vido Sorabi.
Molchi, el. Moscori. Sleti, vel Silesri, alias
1a.
coPonum Mloravi.
ercalsieito
DEVERSIS.
Cronri.alias Chroari. Obodrita, el. Obocri
Culmii.
Cori.
IAtri.
exauctom Licuanto
Sigilmun
∞, 2d
Mordaci.
Cospium Myli, vel Meiteo
IB
B
Dugardi.
SlClta.
Smolmenses.
aorebi alias Sarbi ho
dic (puro) Serrii.
Trantylvani.
Et

## Folio 61v — 1016728174:0134
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000134.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
DF LINGVIS
Vendali, alias Voan. Vunoriio
dali.
Veliuo
Vilaci.
Vuincili.
Lnzoraoda
Ladravani.
Summa, populi circirer 60.
S. Ilieronymum legimus libros vecerii
Teltamenci in Dalmaricam Cive paerium lin.
puam cranstalisse. Dalmarx aurem IIlyrict
loguuntur. Sunc quihanclinguam non IIy.
ricam. ed Sarmaricam porius, id est, Poloni.
cam. vocandum aferane, quod cerere omnes
ob hac Cncorcae. Polonia quidem incerom.
nes, quae hoc (ermoneloguuntur, regions
lacilsime parec nisi FaIlor.
Oi) BapSapo Broi HIdcorres, omp I
exioi ariltophones in aribus. Illyriosdne
Scio quo rocis sono, cennexpizoris. id elli
Acidentes de Barbaros, craducene.
Oratio Dominica sermone Bohemico: qui
prae caeteris hujus lingnae dialectis
cultior existimatur.
Ocorienals penz erW nehesuch: Pol.
ecle emenocre: Pr21d k alowtriire:
Buo rille erra patco ir nebi (ratE) Y in 12O
mis Ch eb na(s ire Zd.V(si dey nam dnes: A
odpultn rins c. Alse, eat 2y my adpuul.
sine
Amer
potuls
elkia
MeM.
Eadem
e e
sub
i
O
MeMC
Uua, h
lesal
scianat
va du
est, 
Ochie
opsec
P12d2
Band2
C. A IIBO
avepe
pese
aVCWV
BE

## Folio 62r — 1016728174:0135
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000135.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
en1.
60.
libros velt
epaeriam
locem Ulgi
uamnont
id cst, PobB
cetereOn
demincer
AEHC, 128
c
Sicdom
Ilyrio
10215.
28.
hemieo. u
diatec
belrch: P
ploruji
cakc) P m
nam duet:
Y myide
DTVERSIS.
Aime rimnitcum nassim: Y nev wosnds 
pokulserj: 2le 2bar ads 0d Zlcho: neborre
veltki dlorrlti, Vmoc, y Parana relly, A.
men.
Eadem Illgrice vel Slavonice ex libro Bartole-
maei Ceoreeuitz de afftictione Christianorum
sub Turcis impresso Vuormacia anno 154S
a cujus initio alia eriam ad hanc lin
euam perrinentia seribuntur:
OressemlZHy iessi vanebelzi: Stueriseia
meruoje: Pridimo kralyculs: Bodivolis
tuoia. akonanebu, ina zem lij. Kruhanala
scealsaedanicgi dei nampa danalz. lodeu-
scianam dushenasse, kiko i miodpuscia.
nam dulnikconnassim: Inepelininaes unaa
past, da 12baui nars odnepriazni, Amen.
Ladem Polonicd.
Ocziecz nalch Hcory icctolZ rayebyeo
SWyecz hceymyeera.
Pr2d2Y crE teroliclro.
Band2 rolva eira, vakco rovebi. ynazemis.
Chlicb nalch por schednr darnam d2rl28.
Aodpulc2 nam opuynalcha, ratioy my0d
pulczamynoravizomnalchum.
Averodznals napokulchenre.
alycZbarna(ZOdZlc80. AMCDO
ri.

## Folio 62v — 1016728174:0136
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000136.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
DE F INC,V1S
Sigilmundus Celenius, Bohemus. L exio
consimptionum cdidir Basilea exculumsin
quorocobula linouarum Latinae, (TTDCK.
Csermenicae de Ilyrice, quae interlele conve
niune, vel in duabus ex iltis, vel cribus, vel
quacuor lingais, conterr. Publicatus est eri
am noper Norimberex libellus de lingur
Bohemica.
axorca livems adeo Hebrajex, Chalo
daica de Arabicae afknis est. licet characteri.
busvarice, verareadmodum sic in hacdi
ctio, quin in aliarum aliqua reperiatur. Iae
Tola Griencalium, quae ab Ilebree originem
habene. lesicurnostro modo, à Ciniltra in de
xeram. Poltellos. Plura leg0s lupra in Achio
pumlinsua. Indorum complures tunceen
ccs, dtque es linsud incer le dissona. Hlerodo
cus libro 3. Brechmasis id est, abortus, vocut
curlndorum lingud, Plinius libro 12. 7. Coli.
curapud indos damon Zopoas de, id ett,
osvor eoc. Achenxus. Forrd Zop0a e  le
Bendum, ucidem sic qui Scrapis. nam scrapri
num signiticar lineud atrorum circa Pripo.
lim. Mledici poriones quasdam mollasvel
lacchararas syruposappellant: Crraeci recen,
ciores serapia; quorum quaedam erium in
Rcum (Torce Scrapim per Comniaadmonon
rem, prxelerrim aexroros in remplo cam ob
caulam
andi a li
eia fert.
∞5.
AACBYAICA
ea
Caih
tem
tem,
darie
minat
IaIi_
Deos
AnuB
ter ed
ctione
AiB
bocii
inte
e1
101
bu
din
apist
VooEl
e
Peret

## Folio 63r — 1016728174:0137
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000137.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
mos, las
exeulum
_, GIBCI
elele conr
Elcribus, 1
acus est es
6 de line
2jcx, CM1
charactul
ic in hoed
rd in 
estunt
12e. Hest
TTuS, Vol
8, idel
ou r et B I
nam sicopi
 mullasre
raci rece
in etiam Il
iaadmond
plocam
cavlin
DIVERSIS.
eaulam dormientes) auctorem reteruntur.
Cartazonus Aliano in haclingud monocoro
tem signiticac: de scandabenamet rhinocero.
rem, recentioribus. Aviculam minimam lan
daricini coloris Indici sud lingud dicarumno
minane, CTraeci dicaeum, Alianus.
Qronica Dialectusa innlaepillime mi Ponica lin-
er: de Neposco dicirpro repocv: de niode dua diale-
reos line contractione, de in acculandi casu
anuo con. Alias quoque dixresesfacicprer
ter communem ulum, non admissis contra-
Etm Craca
ctionibus. A Basincoc genirirum βa01
anet Formar: daciris pluralibus in Cigina ex
eoncibusjora addic: de insuper a in n verrie
in Taemininis, vc0000i reuonsipro Er et
Fert cor: pro 100d, 180, dec. Lx aurhori-
bus, qui excancHlippocrares d Hlerodocus.
lonice scriplerune.
lippoeracis Aphorismus h.
OB1O BpaZVs, n Serexonpianon, 8
Sincipos ohuE, noenciegopanipn, n s’i
apirISs ZaNEnn. Lei Se sudror cavrova
pexem ra S’Eorra noicorra ama nai ror
VOOEOrTA, r) TIS HaDEOITaS, nt raEc
610

## Folio 63v — 1016728174:0138
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000138.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
ed d cidotL 2d
Secundus.
Pornorrapaxnorris noixiac, ra) rois
EuCro1O1 reioir auroua os zirouvoioi, in
echo eiae aei na Daipeode. nadaiporrat, Euu.
DEpe TEnC evPopcs Pepo ur ACUn roV
rarrior, _c.
Dialectusjas, sivejonica, eadem est, qua
vecus Accico, tulcathine inldionplium.
Joneslingua non eadem uruntur ledejus
quacuor proprietaces dieunt. Moletus pri.
maapud iplos ciricas, 2d meridiem vereiii
Posthanc Mviis de Priene. hae quia in Coria
habicabantur, cum horum linous contenia
unc. IIIae vero in Lydia, phesus, Colophon.
Lebedus, Ic0s, Cilzomenx, Phocaes, jam e
etis lane ciricacibus, quanrum ad linguamu
cinctnon relpondeneincerle camen eaden
Tonant linsua. Reliquae ires lune civirares
honicae; quarum duae insulas habitane, Si
num videlicer de Chium: certia in conrinen
celica terschrcae. Lx his C hii de Crychrexe
indem propriccarem sibi vendicane. Samii
vero abhis discrepances; propria quandim
receperuns loquendi Formam, acque hone
in modum quacuor omnino linguarum (jo.
Dicarum) hiunt proprieraces, Hlerodotus
libroi. Idem Achenienles interjones Crcelt
rempore excchluilse scribit.
RaC apud
jores de
versa.
1
velda
. h.c
116
qei
MMDAC
Bed iA
qua8 Y
NAS DIX
quopre
Cilalpi
minus
rime e
no est
Romat
Umvoc
elalpit
(WF AC
temu
1i.
Lerin
P
catoru
lacuo
IILEII
AO:B

## Folio 64r — 1016728174:0139
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000139.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
6. 
Dpo10i
ra, EVV
AE HIH I
em elt, qu
ysiom.
cur ledei
liem vel
lia in C1
id convet
C0lop
C_B, sa1
lingur
nen cacti
IE civius
bitane, di
D COntim
Cryehreat
2nC. S.M
1a quanela
leque hut
VaTUM
Herot
ORESC
DTVER SFS.
64
gisLaxos lingua uruncur Cimbrichu
vethanica.
aismaeerrica lingua. videsupraim
Aih opum lingua ex Munstero.
915T RI IIIyrice lOquuneur.
QIraLoermlinon a L acinA verere CON
dua a Lard
rupeaelt, uc diximur Barbarorum inteltacio nâ etero
ee de imperio Dialecti ejus plures lunc.incer corrupta.
quas Tnulcam (id est, in Herruria circ2 de
naspraecipue) praeterri ajunc. verlus alpes
quo propiis habicane Irali (nam de Crallos
Cilalpinos omneshodic lcalos vocamus) co
minus pure loquuntur. Ineptissimus de ma-
xime depravacus Rtiaerorum in alpibus sec-
Moest, de quo in R. elemento scribemus.
homnorum Termonem non modolentitu-
umvocant: sed eriam Sabaudi vol80. de Rhe
cialpini. Velachis eriam Romanus est Termo
(ur Achenaeus Piusreferi) Sed maxna Cx paC
remuratus dehominiicalico rix incellicibio
lis. Crexorium Papam lux ccclelix achué
Latine locucum constat.
Oratio Dominica Tcaliee.
Padrenostro, che leine cieli: Sia sentis.
catoruonome: Venga il cuo regno: Siatars
lecun volunre, scome in ciclo, connneor
in cerra. Daccihoexi ilnostro pone cocidie
no: B remistici InolEri debiri, AI COMCARCOF
Iealiea loo

## Folio 64v — 1016728174:0140
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000140.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
DE LINCVIS
noixlirimerriamo Li nostri debirori. P no bus La
ciindurre in centatione: ma liberaci dalma. Stabat.
le. Percioche cuo dilregno, la porentia, eli
eloria in sempiterno, Amen.
geroneoermlinsum cadem cAt, qua
Hlebraea.
QTrHRI, vide Hungari lidem suncV.
eri. Rhuceni quidem pro epronuneianchi
protuora, lutira.
Kox rera lingud ucuntur R erprius
cd.
unconica LA CONVit ut regio d media Cracii
lincua uss remocior cMt: sic lingua criam corum deon
munirccessirlongiiis. d uc apparet in plu
simis ad Doricam accedic. Lacedaemoni
Craeh cempore incer Dores excelluerunt
Hlcrodorus. Cilossae quae dam, id est dictio.
nestruiclinnua peculiares, ab Helychionn.
NOTANEUE: VE RAX, XNIVaPIOV umpor. No.
COSMABNAS RUXMPSS VocaBRNE, TnISS aul
sem nuces dulces, Achenaus libro secundo.
Fc Paulo polt, Monnpss LacOneS vocan
amredala. Plucarchus Laconum apoph.
cheomara copiole delcrip(L: de in vira quo.
que Lrcurpimolca Laconum cum vocabu.
la. cum dicta enumerat. riv Pro bOI. au
pes PrO nucis. Turas PrO dnciras. Cho.
nutEs at
Ded, AU
BE. POlE
nonc
AD
est supr
quarum
barre dis
MdGrS
Qic
diomar
Praseum
PetriC
constar
Rele
lingune
Lacina
ronis
duat.
et
atheuo
Cant: Ct
Ia, ParU
ui 
buera
exteric
ui Doriea.

## Folio 65r — 1016728174:0141
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000141.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
Ori. P. MII
cenua, 
M Cll. 9
emlunii
uneiani
FR eype
dia G121
rum del
aretii
cedaem
celluet
lelychion
Eirpor. 1
THIIBG
ro lecundt
DDeS VOCI
uo apopt
DIVEKSISC
rus Laconu (inquic) excribus xratibus con-
Rabac. Senes primo canchane, AUESOT
nues ansuos reariae. Deinde viri scujure-
nes, AUVES) euer ai Si anconsiparna
Bc. Poltremo pueri, ApuEs SC7 Eaourada
nOna XPCINOVEE.
ADE La TFira linena nonnihil tum Catina lin
eAt suxra: quo d una sic excribus culcioribus; sua una ex
tribus cat.
quarum comparatione caererae omnes bac. rioribu.
barae dicuncur: quod anciquiltma, de mul-
ad Cirecis moruata sC.
Orodpudnotros (Larino5) quatuori. Hacqua-
diomarum genera tuisse tradancur, id est, druplox.
Priseum. Latinum. Romanum. de Mixtum, ex
Petri Criniri de honecta discip. libro 3. Cap. 3.
constar:
Relarum est quaruor tuisse apud noctros
lineuarum proprictates, hoc est Priscam.
Lacinam. Romanam. Mlixcam: quod ex Var-
ronis authoritace CTrammatiei vereres era-
dunc. Prisea est: qua vecustilsimi lcalixe popu verisca
li, sub jano videlicet de Sacurno repibus, us
sunc: cujulmodi carmina quaedam incondi-
in parumq: noctris incellecta adhuc super-
in ria qu lunc: ne Saliorum de Arxeorum Cacra, de qui
omrocili bus Varro eriam Perentius meminir. L. arina 2. CatinR.
r0 bo i vero; quam lub Larino de rexibus Tuscix
spas. O exteri quidem populi in iplo Lario loque

## Folio 65v — 1016728174:0142
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000142.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
DF LTN GVIS
bancur: qua cabulae occemvirates scripio
Cunt aclacrae lages, de publica quadam ed.
omada ec Romano; qua, polt exictosreper lom.
nos, populixelta cemplexa cM. nam de hane
iptam incer poeras MI. P’laucus, Naev.uS; de
cius Pacorius, Bnnive de P. Virgilius maxi
me colnernne: ex oratoribus durem de histo
ricis AI. C. 2. 0. Silonna, Dundriparius. Vol dn
cia5. .selar de AI. Dicero. MI2IB vero; qua
aucto imperio de liberrare amila variospo.
pulos ac naciones in jura civiracis admilit
quotacta est, ut Komana virius ac loquendi
Juxchinccoricas palsim cum moribus dege.
necoret Nequaurem metirei lacinam quide
docerina ex mulciplici varioq: idiomact con
stare. Siquidem de OIca e Sabina vocabulet
ulcis olim recCpEA TBNC, UEPUNICANOnCO.
miccamus. Nem de (. Krmins OIcelocurus
est. cum Hecruscas aliitabulas expolueruus
sicuri Livius de BI. Cicero alicubi cettantur.
in Lacina lingud Cacrolancta quoq; Bibliade
Ccripta continentur.
TLIBres circa Crrenen Apoctolosin
Pencecolte Hlicrololymis lua dialecto l0
quenres miracilunt.
LIOVRES HIctrurix pers lune, d ipsi
Hecrusca lingud, ucconjicio, olim usi nem
uc Padum d protunditare Hecrusci Bocisen
vocarerone: Ec Lixuros Botieum. M.
Porcie
Porsio
QLI
enum H
Sigilm
chia prc
(INC, ACP
HBIUC:
IuneRu
Lictu
scribure
est quod
horOI;
MNC; 1
Ibuunor
piea. DV
Livonia
ritatem
812 (V1
GVABIHI
sinctam
celligies
IeITaB. C
poreide
quem C
IBle RO
lingore
nonnul
Porroi
aieum
p.orbide

## Folio 66r — 1016728174:0143
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000143.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
damedo
5ROmE
D de hane
1. 1S; AC
iUS marI
in de hist
13, Vel d
eto; que
1ari08po
5 2dmili
loquene
b0s dege
am quio
DMATECI
ocabuli
RnVBe
elocu
olveruu
cectanius
Bibli0
octolosi
alecto le
BB1. d it
 usI nem
ei Botiem
DIVERSIS.
Porrio Catone reste.
GLPTAVaNca olim Cuum Pocem MIa-
onum habuie, nunc rexi Polonix Cabsicicur.
Sigilmundus liber. Lichmania d Samoois
chiaprovinciae, licet Rhucenis intermixca
sinc ac proprio idiomate ricuq; Romanou-
tincur: carum tamen incolae ex bond parte
suncRacheni, Idem.
Lichuonorum (alii per e sneaspiratione Cithuane-
scribune) lingua inquie Marchias a Micton, rum linrua l. 2c.
est quodciparuita. Prima cA lacZuieorum, nC quaurup.
horum; qui circacaarum Drohicinhabica
1. Taczuin.
eorum.
runc; ruorum paucilupersunt. Alcera L1. 2. Cithua-
thuonorum de Samogicherum. Terein Pruce. norum.
nica. Ou.eta in LO. hua Ccu Coch hola, id cst, 2. erutene-
Lironia circa Auvium Druina de ligam ci.
rum.
4. Livoru
ricarem. chorum quanquam cadem siclin-
qu (videtur sentire linenam unam esse: lin-
sunerum ipse vocat. Sed quatuor dialectis di
stinctam.) unus tamen non lacis alrerum in-
celligie nihi percorinarus de ragarus perillas
terras. Habuichxclivona quadciparcicacem
porcidololaerie ponciticem meximuunum
quem Crine appellabane, morancem inciri-
mle Romone, 2 Roma dicta. quoniem haec
lingua de lcalia inctacseodvenisse, de habet
nonnulla vocabula lcalica in luo fermone.
eum. I. Porro in Prullia jam pauci proterone kuche
Porsi nicum Termono: Tubineravic enim linemPo.

## Folio 66v — 1016728174:0144
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000144.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
DE LINGVIS
lonorum se Almannorum. Sic de in L0.
ehua peucirustici prosicentur hanclineuam.
quod Almennica Cubineraric. In Samoei
ehia aurem; qux est longieudinis quinqua.
pincamilioriorum: de in Lichuania; qua in
lonsum criginca miliaria concinet. in pagis
Lichuenice loguuneur, de in magna parce
Polonice. Nam de Termone Polonico lu
cerdores in eccletiis concionantur. C a.
rum harum regionum incolx omnes Pccle.
siam Romanam agnolcunt: in aliis autem
circumjocencibus, vein Noviorod. in Dlel.
corin, in Polocko. in Smolenlcos de interi.
diem osque post Rion Rureni lune omnes,
de Rurenice seu Sclaronice loquincie; il
rumque Craecorum observane: de obe
dientiam Constantinopolicano Pacriorche
praectane. Sonc eriam Tareari in ducatu
Lichuaniae circa Vilnam, qui Duci parenei
loguoncur vero Tarcarice de Mahumerem
colune, Hlactenus Mlarchias a Mlictiou.
Alii Lichunos simplicicer IIIyrice loqui
Ecribune. Oricur in Lichuania Aorius Bo.
rycthones; qui dein de per Rulsium Avensin
mare exic Poneicum. Prolemeus Cralindos,
Bodmos. Sudinos. Serinos. Hamaxobiosd
Cariones ibi poluisso viderur. Bilibaldus
Pirckermerus. Vidc intrd eriam in Molcho.
vicis.
eutenio
Fartari
jum d
rUSPrI
Copra ir
romlin
siceloc
A
BaAL. S
nilva
L
M.
yciedve
um not
quidem
sed diale
ille von
UM apD
e
minibus
vopo
el
maprive
n1B, 10
Phryeur
Mat. quil
nes (qu
eminus
cerruer
Det ap

## Folio 67r — 1016728174:0145
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000145.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
de in Lo
lingur
Samogt
quinque
125 912
 1A PA
EDA pAI
lonieo (i
es Pecl
IIS autet
d. in Dle
de intaei
Dc omne
incur
de 0
acriorc
in ducal
aei paret
humet
Orius)
n AvenS
Calindo
axobios
Biliba
Mole
DIVFRSTS+
A LIVoNrm vel Livorum de Licuano-
rum d Curorum lingua eadem cAt, que ve-
rus Prullica: dialectis cancum variane. Vide
lupra in Bricannica verere. de in Lichuano-
rum lingua. alii Livos de Lrsa rIOS IIIy.
siceloqui ajunE.
DErDreucPherses panem BEuO voca-
banc. Suidas in BEKKEOEN. BaDoponZaAnO
milvus apud L. Ydos. Hlclychius.
ALYOORVm Termo IIIrricus elt.
QmaceDores medicerrancilingoa II.
Cralo1o.
yriciuruncur, uc audio. Mlacedones nume quuri: bo-
rum noior appellane, ajc Achenans. Veceres dierniilz.
quidem Alacedonix incolas lingua Crraeca
sed dialecto plossisqe distinctâ, olim ulos tu-
ille non dubiro: quod vel ex recultismensi
um apud ipsos nomenclacuris colligi po-
test; quos duodecim Lodinci animalium no
minibus appellane, quae Tunc: AIZOREPCOE
voporoer, i2 DVs, apioS, raopO, s’id vuor.
vapxive, Necor, rapdir, (V705, Onop-
niD, roEorns. B1cvaqua vel aer. lineua
Phrycum vel Mlacedonum. Clemens Scro-
mac. quinco. Arexeus rex Mlacedonum rirxi-
nes (quae suo conspectu de numero. cumle
eminus ranquam viros oltemtassent holtem
terruerunc) quas ancea uncoctoras Mlacedo
recappellaban, propcer rirorum imicatio.
rise.
aeno

## Folio 67v — 1016728174:0146
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000146.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
DF LINGVIS
nem ue usuaxtores dicerentur decrecojol.
sic. Polyenus Scracegematum libro 4. HNo.
Pores bacchae Dionyhi opud Mlaccdones,
Mlimallones postenabimicarione dictae, V1.
rinus. Videntur Clodones dictre quasi cla
dones, d quaciendo, quo dchyrlosrelorihu
ens concurerent. Mlacedones mediterranei
Ulrrice loguuntur.
_ M A RSFONI e Barii, quiterga Marco.
manorum Ouodorum que claudine (idest
retro stesiam es Moraviam habicane) Termo
neculcoq: Suerosreterunt. Corn. Pacil.
ma xOBII, alids Maxobice. Illyrict
lOguuneur.
_ MEDE DE MBSOPOTAMTAn incole
Apoltolos Domini Hlicrololymis Cud lineit
loquences in Pencecolce mirantur. Media
Pais exbet
eens
ne spaca rocanc uc scribir Hlerodorus: quod
nomen 2d IlIyricum pos vel. pas accedit.
M BESF velMy E IIIyrice lonnuntur.
IICM MENORELLI, videin CTaZaris.
QAOLDAVI, MORAVI, RMORLACI
Allyrice loquontur.
amonne insulae sub disione Anglorum
linguam ab aliis prorsus differre audio.
MoscoveraevelMoschi, Scleroni
alinoud ucuncur, licec externis linouis lie
Accontola, ut Sclarus de Moteorita se inria
em non intelligani, Munstorus. Molcorii
RoIl_
Mostovica
rum lingua
confusa lin
Rulli.
thiam
dem
delavi
IRe
rim
cumale
tenon
DunCI
IUS, Id
public
phaboe
10, .
aliquoe
Ineo
MaDEC
BeN L. 9
eilmum
Biel
III2 2C
A10 10
Sonae
BuIiM
lM
ecto
Aa1
A 

## Folio 68r — 1016728174:0147
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000147.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
decrerojul
104. HII
MAcCdOne
edicte, V
= qual1 e
de velurit
editerm
erea Mlaco
dune (id
AnE) ler
A. Tacit.
e, IlIy
An in
Tu2Ii
ir. Met
locusiq
accedit
QVnIUI
C1221I8.
MORLAB
c Anglon
Cavdi0.
11, Sclaro
15 line
ovitale
Mote
DAVERS1S.
Rutlix eapur est. Cuam. q; sicionem per Siy
thium lonse larsq ex cnctic. Elt aucem ca-
demMlolcoricien l’nous cum Rhucenica de
Sclavoniea, ioquic Sx Emundus Lber; qui
in Rorum Molcovicicaioo ommuncariis plu
rima hajur lineux vocabuia cun propio
cum alia eHrE: de ab inicio operis de Rhu-
cenorum peculiaci circaliceras qualda pro-
dunciarione oberraciones luac lcribit.
Anconius Vuics. Vuilee in Lichunaiane-
tus, cabulam choropcaptucam ejus rexionis
publicavic, anro s.l .F515+2. in qua ccam al.
phabocum, quo Molcoricae de Lichuaniocua
in. Cs. xco non dilsimile. led charocteribuo
aliquoc auctui proponis.
Incolxe Vityux prorincix Moscorixidio-
ma proprium de charactores proprios ha-
benc quam vis Rhucenico maxis oruntor, dd
Bimundus LIBeF.
Biclojelero ciricas estMolcorix (vel S. y
etiix ad Sepicnerionem remocioris) cum ca
Aro ad lacum inxentem ejusdem nominiso
Sonacancem hoc nomen Rhurenis lacum al
bum: hajus locii digene proprium habens
idiama, quamvis nunc terme omnes Rhuce
niceloquantur, I.dem.
Rolsi vel Rucheni iide qui Moscorire lunt. Moscoriro
Molchorum lineud audio permulca este iidem. quo
t veb
anthend.

## Folio 68v — 1016728174:0148
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000148.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
DE LINGVIS
freea rocabula, uc de ricus religionis est
Nuper quidam Sueros illic olim primum
habitasse astervie: inde ad Carpachum mon.
rem, ad Albim, de demum ad eos; in quibus
nunc lunc, locos concelsisse. signum esse, ple
saquelocorum nomina in Mlolcoria origi.
nis Germanicee.
 MOZAMBTOVENSES lineua uruntur
Arabica.
AMYSFF, vel Mcili, lingua uruncur III.
rica.
_ NVBTa NF barbara ucuncurlingud.
ANVOAROLFIIyrice loquuneur.
TOBoDeErae, alias Oborrici, item o.
AVL TCF lingua ucuncur IIIycica.
qOsCr, qui nunc Capuani. Vololci, quos
vocamus V. Ollcos, MI. Porcius Caco. Olciun.
tiqui lralix populiin C ampania ab oriste.
dicace dicti. Crammarici quidam. Olcum
aliquando signiticar Cacrum, (nimirum o
∞ior.) unde de leges sacrara oscae dicuntus
(videtur hic aliquid deesse: Forte. Et alia
quando curpe vel spurcum.) de in omnibus
tore aneiguis commencariis Ccribitur opi
cum pro olco, uc in Ticinnii tabula Guintu:
Dui OIce d Volccetibulantur, nam Lacine
nelciune, d quo erium verba impudenria d
elata appellancur oblcaena, quia trequeneil.
simus tuic Olcis libidinum spurcarum ulus.
Sec
Sede
I a81
auguF
locut
quuS C
quiTV
Memir
lulix.
eC
chinis
11
lanctie
rololyr
ComAC
4
Panno
prdin.
QF
1ololy
cotte
quoda
M1O.
1
10d0n
id Gre
lemset
n1OB 2I
corum
ABeCC

## Folio 69r — 1016728174:0149
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000149.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
gionis el
n primul
hummon
5 in quibe
om elle, p
Ovia one
qua vruni
tuneur II
lingot
ei. IteMB
0. Oleir
ab orisle
re. Et 
D Omnibut
ribitur est
ula Oyin
nam Lacide
pudentiad
trequenit
arum ula
DIVERSTS.
Sed eodem criam nomine apvellatur locus
in agro Vejenci; quotrui solici prodoncur
augures Romani, Fectus. G. Rnnius O(cd
locucus elt, Crinicus. Vollcipopulus anci-
quas medicerrancus in Lacio vel Tulcies
qui Turno supperins rulicadverlus Aencam.
Meminic eorum Mela lib. 2. in descriptiono
Italia.
Osceannoniceloquuntur, vide 0-
thinis
 PAMP AFLCI ApocolOS SpirituS
lincti dono diverlis linguis de luaerium Hie-
rololrmis in Pencccolte loquences lumma
cumadmirarione audiunt.
I PANNOMIRE pars IIIyrice loquiru.
Pannonice loquuntur OG. Pacicus. Videsu-
pra in Hungarica lingua.
 Paarur apostoloslclu Christi Hie-
rololymis luo fermone loquenres in P’enrea
colte admirabentur. Parchis orucop genus
quoddam muris sylrarici henificare inve-
Bio.
A PeLASCOErMlinonameminit HIC. Pelase
sodocus lib. 1. ubinos Vallae cranslarionem barbare
id Craecum codicem emendavimus. Sic nu. lineua usi
tem lcribit: C omperit Craelus Laccdemo.
nios acque Achenienles porencilsimoe Cire-
corum esse: quod illiin Dorico Benere, hiin
lonico encecellerent. Nam dehis ita ancs

## Folio 69v — 1016728174:0150
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000150.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
ostotoris
DE L TN GVIS
udicahocur: cum. =b imcio alcer venufores
Palaloica, alcera Helleniea, ie elt, C1. ECa; quI
rum heenanquam loum mucavic, illa alsio
duemulcun q ecst pervevaca. B cenim sub
Ddrucalione reve o. am Phchioridem inco.
luirisih oroHellonis Alio cractum, quiid
CNam e Chiurpam jarer. nomine lAIao.
rim: und: a C: aOM XIS Cj: ECL. Coluie in Pin
Maccaum Ao locum, quem vocant Mcodnon. Rurlus
P3ryOp 50
ROres In
1e op0a.
rest
in ld vopidem commis avic requeiam Pe
lopo nelum venc. Crric, quecugnomine
ea est. P vrro qua lingua P’etaloi sinc uli, attira
merenenpossam edconjecturs licet dice.
re and. n fuisse cum ca. quanune Pelulel
ncuncus, qui Coprd Tyrhenos orbem Creo
Aem incolone. quo dam cempore Rniuni
cc. um, qui auas ldo es vosancar. Puncau
cem inenlebar c1o es cevionem. quaenune
HaIT. HO ismoraatur, de Flaciom de S yle
cen cuni Petalo habicarenr in Hellesponco,
quicnermini( uctxes) Ach enienligmes
anc.ed mulca elogiea oppiconamenimo
muca unc. Qribuslignis conjectonres opoc
cet dicere P’eleseon barbara linguo tuissei
Ouodsicorsgens Polegica talis (id est. bor-
bara) erar, gentem Acricam urpore Pelagi
eam. um in Hellenes, id est, CTreCOS, trins
hic linpuam simulistorum emilisse. Lrenim
aeque Crestonicarum loquela cum allocir.
ed pe
phchioris.
Erest 3n
Des
edpe
Milicer.
OPtati
existit,
quam lid
locrera
re. AEn
l
IuIM AIIa
quesria
BeISEB
cnulaa
u
quodet
cisler
bac
MAII
VDC
156
Ch
1052
eie
sime

## Folio 70r — 1016728174:0151
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000151.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
genator
Cai GuI
illaalii
cenimlul
em Ineo
N3 9VII
ACIHIRO
ILIB PII
A1. Rurla
ILa IM Pe
BnOmiu
UlI, altia
cet dice
lc V
Dem Ct
Anium
Tuncu
juaenun
e S yl
lesponio
resOpo
ud tuill
N est, bata
05, 11211
Rrenim
ullo elto
cd pea
DEVERSTS.
edpopulorum consentic, ee Placianorum li-
milicer. Communis vecoipsis (Crestionatis
ee Placiaris) eMtlingua. Per quod declarane,
quam linguesicuram obcineban. cum in hec
locacrensiernne, eandem se minc contervi-
re. Aenatio NTellenica, id cA, CTrRCD, ex quo cracilina
exiltit, cadem livoua lemper estula, uc mih: sua usi
temper ea
videtur. Ec quanquam imbecillis prin um. dem.
quod ex Pelosica esecabsc Na, Se exiguo ini-
eoprotecto mox in mulcas sucta estgenics,
tum alierum, cum barbararum pencium tre-
quencia se ad illam corterence. C sererum
ensPelasgica quod barbara esser, eam ob
caulam nequaquam magnos protectuste.
cillemihividetur.
ernsaerm lingus eb Acypriaca e ju Per: alivo
dica diverla eAt, uc lupra in A Gypciaca Octen sua eadem
quae Lut
sum ost. C. um IIlyrica quoque de Armenica cica.
nihil commune habet. Mulra hujaslinour
rocobula de locuriones docet Barrolome
us Creorperitius in libello (uo de a(R etione
Christianorum (ub Turcis. Larine ance pou
eosannos in Crermania impresso Vuormas
cixe. Appellac nurem eandem Perlicam de
Turcicam linguam.
Vaticinium Persico Latinum, ex
eodem Bartolemai libro
descriptum.

## Folio 70v — 1016728174:0152
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000152.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
DE LINOVIS
Pacissah homozehelur, Ciaterum memlekei
Imperator noster veniet, ethnici principis regni
alur. teuzul almai alur, Kapreiler
capiet rubrum pomum capiet, ubiget.
jedi
vladeon
SYaur Heleci
Seiiicet Duodsi onnum usque septimum glacust
Christiandclikemasse,
on illi yladeohontarum beghii
non insurrexerit usque ad annû duodecimit en
pheder: cusi sapar, baghi diteer, baholai
anabitur. domos aedificabit, vieas platabit, hortot
bachlar, oglitiezi olur. on ikei yldenssora
sepret. lberos procreabit. post duodecmum
Scilicet annum ex quo rubrum pomum ineju
potestatem redactum fuerit.
Eristianon Heleci chtar, ol Turtii
Christianoru eladius apparebit, qui Turean
quaqua versum fueabit.
pherelsine rulteure. Sic habec varicinium
cum Creorgericii inrerprecationc, quam cgo
de verho ad verbum Persicis rocabulisac.
commodare conacus sum, haudscio an ubia
que asfecurus. dubico quidem circa vocem
elitemasse, quam expolui, non insurrexerit. d
circayldensora, quam reddidi duodecimum
cum superius oularum limilicer verrerim.
Perlica vocabula mulca andreas Bello.
nensis incerprecatur in glossis Avicenne.
C onrivium regis in narali regis quorunnis
celebratur. id P exhce (AE00151) rocaturrun
sC
+1e
aie
NtCitaE
starus MB
Pertica
eacidem
Sgnitieat
pier pole
Idem. M
Patum, P
VOc1OSI
Aiamxos
main AO
librispo
lorem et
1
Rcat, WI
Plimme
dumenti
ill conse
pisoper
um line
ut primu
hoe nOn
Hajusret
AII. WeI
t
rum.
to
hyeee

## Folio 71r — 1016728174:0153
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000153.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
memlett
MerPUreI
ldpreile
t Tubigt
Heleci
Blaci1
larumbest
modeeimie
Her, baho
atabit, het
yldensso
duodecim
OMUMIE
It
TuI
un TMI
varicini
C, quame
Ocabulisu
scioan u
Surrexeritia
uodecin
verterim.
reas Bel
Avicenna
SquO12II
rOcaII
DIVERSISF
Ea: EMAnVISi SEreneon Herodocus librog.
uccitar Acheneus. Parasanga, schaenuses a
starus menturarum (de cerrae spaciis) nomina
Pertica eciam d Crraecis nonnullis ulurpan-
tur, idem Achenaeus lib. 3. Sison lilium P ertis
signisicat, de Z000c urbonominata est pro-
prer pulchricudinem de amcenitarem locis
dem. Magi dicintur sapiences lingua Per-
Parum. Porphirivs. Plinius scribic, Scrchas
vocatos esse Sacas a Persis, de linoua Pertica
Aramxos. Perlica animalium nomina pluri-
na in nottris de quadrupedibus de avibus
libris poluimus; quae index ab inicio singu-
lorum coriuncta octendic.
q PHo. Nrerm lingua, vide Ponice:
SPiinrorm lingua beccus panem Bgni. puryeum
heac, ur pluribus scribic Herodocus lib. 2. ubi linena an-
Plammecictium A Epeiorum rexeintiocar. iiguissimae
eumento Phryges hominum primos fuisse olim habi
aic consecisse, quodintances ejus jusud ca-
pris operi paltorum, vel a mulieribus, qua-
rum linguae eranc praecila. biennio educaci.
ut primuim inarciculare vagire desticerine.
hoc nomen beccus primum proculerine.
Hujus rei Diodorus Siculus quoque memi-
nir. Suidas in vocabulo BCKNCOEAnVE (ex
Scholiis in Aristophanem) Lydos, inquit, ane
Chryges panem appellare Bex, per ulim-
plex.
au

## Folio 71v — 1016728174:0154
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000154.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
DE LIN CVIS
Flex. Noseri quidem Crermani pistorem vd
cancbetF. Quod s intances illi a capris ne.
eririsunchnil mirum, si bec vocem bolencium
coprarum quadam imicatione primum pio
rulerunt, nec ideo Phrrges hominum pri
moetuisse quilquam recte sur necellarioala
Fiem. deir. Noricum Phiyges urrem appellau
Fultachius in Dioepsium. Bedy aqua vel set
dicicur, lingea Phereum nur Mlacedenum
Clemens Alexandinus Scromaceon quin
10. Vocabulum rip Force barbaricum elli
neque enim tacile 20 aliquam vocem sivcor
riginem CTraecum accommodatur: de itavo.
catur d Phrysibus modice destexa vocci
icemq. EAcop d xores. de alia mulra. Plaroin
C raiylo. Crinaceus Phrreum lingua exis vel
exin dicicur. C alsus exectus reltibas, Xeno.
phon de aequivocis. Phryges Hierololymis
Apoctolos lua livsua loquenres in PenIcco.
Remirantur.
a Praccavoermlingun, vide in Pe
Dalgica. F.C aurem Placia urbs Mysixjuru
Crricum Milelorum oppidum.
_ PLesCori velelelcorienles, e0.
2 a BI : P OLOss majores de mino.
reo.  POM E R a N L IIIycicd lOgBIB.
BaC.
_ PerssTCA linonaverus, vide sovi
ep Brironnica rerere: a in liehvonorum lIna
e0a,
Procent
lIntipO
peum
docta et
derte
q1
Serrive
Expem (I
es Panis
dIXes1B,
libro 4.
Guil. P
prilco L
ejusque
mencatiu
Hebraiea
eindem
Atrieana
1OV
a RA
celoquo
A RH
terHelve
pnim, H
norele
adeour.
hde serri
adiancu

## Folio 72r — 1016728174:0155
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000155.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
oremid
apris nu
alantium
AUm DIO
num pii
Cllarionla
appellan
ud velee
cedenum
On quIM.
cieum ell
e Siveer
de ilavo
XA VOcI
Plaro
60 R ego
Ololym
DEDIECB
leinDes
Ixj unt
Ct, 10.
l09012.
de lopit
pom lIB.
DIVERSIS.
eva, de Praremeu. Nam Prassixe incol de
Proceni sicuntur, de lic sua olm aiv. rtanli
inc: poltynem iers Peuronicocum troerum
jusum luh.ere, livena Truconica iniro
ducta cl. de relisio C’hristians accepta lsca
derie Imperacoris 11. tempioribus.
A PY NL E a lingus B el dIC. FT DCUS, eanica lia
errive in Verxilium. C ader P’unira lineua dua attinas
Expem signihear, Plinios l. b. 4. C: P. 22. Zegeri-
es Panis cenus luar mu: inm. Cdcece BoviS
dixees, (Valla collstransFerc,) Herodorus
libro 4. Vide Cirlaochum in Variis. RXTAC
Cuil. Pottelli de Phaenicumliceris, Scn do
prisco Larirx de Crexcn linonae characteco
ejusque enciquissime origine de ulu, rum-
mencariuncola publicata Paristis ariIa 15G2
Hebraicam autem de Phoenicum linouam
eindem Pacie, omnium anriqu. (siiser. De
Alsicana linpua Ccriprum est supcd.
drILoenses Arabica uruntuclicona
_ Ra SCIr, alias Rasei seu BalurI, IIIy 10
celoguuncur.
Hebrarca.
_ RH A B YOR Y M. parS, qui AIpccin. xtarica
errHelveciam de lraliam sive Crall. am CIl2l.
pinam. Helreciis contederaci, incolure. ser.
monelcali cooniu corroprissimomnncur.
adeouc anre vost. 2 memor a nihil in licerro
hoc seritone scriprum refarrerur, sed Laci-
adtuncum, de non ica pridem Germanice Pci
lineua cora
cuprisimuo

## Folio 72v — 1016728174:0156
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000156.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
DE L TN GVIS
mus nostro Exculo vir doctrir à de pietale
clarus lacobus Bitrons, Rhaecus, hanclin
puam Ccripris illustrare de publicare incae.
pic, qui carcchismum etium lacrolanctae re
lixionis noltra e Crermanico in hunc lermo.
nem converric, exculum Pulclaviisanno les
IuTI8 1552.
Oratio Dominiea in vernaculo Rhaetorum ser
mone; quem ipsi vul so Komanum appel.
lant. (ut es suum Sabaudi,) nostri
Churwelese.
Bapnon(8, uiquell chi eschin 13 Echeloi
Facc laingkvennea ils reis nuom: ils reisr.
pinam vensnaun pron: la cia vallea dvain
ca(chkoa in clchel. ulche cirin terra. Nouls
paun d’minchisdr daa anvohoacz: c pardu.
naa nuo ils nons dabitts, (chlEo2 cir, nuo
pardunain 2 ls noels debiccaduors. R nun
as manar in proivamaine, moa ans spende
da lomaal. Parchiai chiaceis ais ile raginam
ela pussanneza, cIs laud, in écern. AMen.
ahariore Khaeri non a Romanis, ntvileo picunt
Ccd2 Tulcis originem craxere. Hos Lirius
nihil Ccribic ex antiquo precer lonum lin.
pua, nec cum incorropcum recinvisse: C et
rerum Khxcica lingua, uc auctor est Apidius
Flchudus, inera cencum quinquapinca an.
nos plurimum apudRhaetosmceriic, Cer
manice
MInICa
Ium Cou
sont GTeF
lopia er
modo cc
etrenlet
hodie, ul
hodie lur
intelligar
Dud geDI
120
1R
IX
luom 11
Roctor
liber B
moleovi
iles: alig
MDHIIR
Iim, id ett
nimha
niilime
Romanie
sinum.
Rcceperie
L.etinII
1
SdeitI
NOn a RO.
monis, sed
bTuscis.

## Folio 73r — 1016728174:0157
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000157.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
d de pietu
B, hanc II
lcare incu
olaneta II
DIVERSISS
minica indies invalescenre, urhodienon lo-
lum Curienles, verum de qui remoriores
lont Ctermanice loguineur, qui haud lonee
hunclemo. Sopraerum nottrum lcalice loquebancor: li
vii, anno l
paetorum se
)nostrr
: il8 teisr
elle2 dn
1r2.
2iC p2IC
D2CIT, D
ansspent
il8 raxinn
I. AM e.
l86 puin
Ho5 Liviu
Tonum lim
visse: C2
eAt A gidiu
modo corrupcissime eorum linpua lcelica
ettcensenda, quae ec olim rempore Livii. de
hodic, ulqu adco depravaca cA. uc Tusci, qui
hodie luncin lcalia, c0s loguences minime
incellizane, quamvis unius sinenationis de ab
ondgenre descenderinc.
nomaNa lingua, vide lupra in Lacin2.
qerOs IlIrrice logunotur.
DRVTHENORVM Vel Russorum inco-
lorum lingua eadem, quae Molcoricica.
Russorum vocabuli rationem Sixilmundus
Liber Baro explicar ab inicio hiltorix (ox
Molcoricicae. Rochenos Aners Pius Roxa-
nos: aliguieriam RuisanOs Scribune.
A SA BINORYM DcajuvO. Ouirinali sabinorum
monei Romae nomen indidie, quam illi Curi
lingua in
pluribus
tim, id ect; haCtaTaM JURODEM VOCANE. FIC. athnit L
nim halcam earim e. curinam proFerum: quin tina.
his simul de Hecrulcis non cs liera g. SIcVE
Romanis. inde Quirires, Ca1o in libro Ori-
einum. OnodRomeni Sabinis pranomon
ecceperime, ex tadere cum Romenistacto.
P. Crinitus 3. 4. Sabina vecabula a muleis
egin _. Latinis olim, ecepta lunc, Idem.
eriic, 6e
4 SAMARIraME in Srria in urbe Si-
R

## Folio 73v — 1016728174:0158
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000158.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
Bamariia.
DE LTN GVIS
ehem, omnes veceris Pectam enei libroepie
norumlin- cer Mulaicos ospernaneur. de ctiaracteribus
Dua pr.
prers lino
essa cha-
propriis (convenientibus eame cum alphabe
ei communis Hebraici licerari numero, le
racteribus o e nominibus. Aguratantum differenie
in caete quod d D. Elieronmus reltatur) ucuncu
Hcorace quoseriam vulparibus opud ludxosolicaus
onciguiores esse ajune, ncpluribus doce
Cerril. P’ostellus in libro de Phaenicum liter
115.
_ SAMOCLFa F IIIycice loquunuE, rio
de in L ictivanorum linpua.
a S A RBF, Vide Sorabi.
Y S a R D 2 olim lingram tiabuere pros
saerdorum prism: Ted postquam diversi populiin eon
lingua cor. rum regionem misraverune, de ab exterut
principibus imperrum ejus ulurpacumtuito
nempelacinis. P’ifonis Crenuenlibus. Aisp.
nis e Aeris, linena eorum admodum corru.
pea cCt: relietio camen plurimis rocabulis.
quae in alis nulla reperiuncur. Lacinilermo
eis adhucmolca cenet vocabula, praelertim
in Barbaria moncibus, ubi Romani Impera.
cores milicum habebancpresioia, uc l. Ij. Cid
de olticio praefectiprae. AEric. Hinc cH, quod
Parene
cdilonon
oluna
ad panol
oba(A 2D
1011+10
1o 40dI
ab del M
ua i loH
Mvil
Bibone
adardim diversis locis tem diverse loquun. ilinde lo
cur, proxcer imporiorum varictarem: iptiu Wo: Prcis
men le incer se recte incelligune. Sune aurem chelodoin
dux prxecipux in ca insula linguaei una; qua WIMALHOS
in ei
Bcirieat
milis.
rupiaab
aide
NIONTUE
Aspenica
didicerve
gistracum
reco gen
Dratie
Ldde

## Folio 74r — 1016728174:0159
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000159.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
DegePI
aelecibur
 alphibe
neco, len
ifterenie
BeunCu
Os vsirait
dus docel
icum lice
UnTUI, Ib
Berepi
uliin eo
excer
cum Eu
15, Hispe
IM COrrI
rocabulis
nisermo.
praelerim
UtL.i). C:
DTVERSTS.
Incivicoribus: e alcera; qua exera civitaes
moncur. Oppidani loguuncur fere lingue
Asperica, Tarraconensi seu Carolana, quam
didicerun ab Hspanis; qui plerongue mas
istrarum in ijldm pervmr civitacitos: alii
vero genunem recivene Sardorum linguam
Oratio Dominica in Sardorum oppidas
norum linsua
Parenostre, cheles en lol cels: Sia Pan Et R
clonom cen: Vencaloregnercu: l’ílalela
voloncatur, exicom en locel, i en la terra.
lopanoltre corica dona a nos aleres huis
idexis a nosaleres 108 denres noltres, 2X1-
cominos alires dexiam als dencois noltres:
lionos induelcas en la cenracio: mas livra
nosdel mal. Perche renes lorcone, 12 510-
riilo imperii, ca lossiples delchsles. A.
Men.
Eadem in Sardorum communiorilin-
Qua exera civitates.
celquid Babonostru sughale sesin (olchelus: San
eloguum colinda lu nomine cuo: Benpind lu rennu
em.ipl iuo: PaciadA (2 voluneade cna, comerei in
uneauten chelodoin sa cerro. Su pane nost,u dogniedie
ion; qu donaanosareroshox: eclalla a nos acerosis
ina
E

## Folio 74v — 1016728174:0160
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000160.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
DELIN BVIS
debicusnostrus, comence onolaceroslassio
os aldebitores nolt. 0s. Ernonosporisiu
la cencacione: impero libera nos du lumale.
Poiceo cuo clila rennu, la glosin. lu imperie
in los seculos de lossecolos. Amen.
_ SA RM a T a e, qui Poloni dicuncur. I.
erccionant. Tempore Nini. Batyloniorum
rexis. Thuyscongiens Sarmaras legibussor
mac apod ltienum, Berolus.
 SCreralas Scrriid est, Sciriivel Su
renles, d Crochis orimndi ride Vandali.
A SCLa VI, vel Slaviporiiis, Illy icelo
quuncur.
_ 5C0x0 a vn lineuam communid.
rem audio parum difterre ab Anglica, led
pruciora Csillica habereadmixta. Scon (p
veltres d intuloni) hodo moritius nondit.
Ferunc ab Tlibernis, in quic Mlunterus: 2 qui.
busoriginem duxerunc: nec magrum étlin.
ter iplos incervallum. Nam cum caesunell
Terenum, Porek Hlibernis videri in Scola.
E.C praecerea indilcrera lingua eorum, indio
Tcrecimores de veltirus. Oui meliorem terra
incolunc parcem, nempemeridionalem, hi
bene moraci lunc, de, uc humanioreo, lingud
ucuncur Anelicd.
_ SCTrnNurm resio cum longe lace
que Sepcencrionem vertus ed Oceanum en
cendarui, per moxim aalia, ei aliquam eriem
BI
Bucopa
quas este
quibus
Aemenia
HetrulcE
iiet quo
Hungari
luapud
DeTorI
Syhice
indione
rium (III
lecto Bp
tiontem
quo rect
heome
BiecdC
libro de
MInaCuE
18+
A SI
rieam li1
188.
I Se
gii ilIye
1.
inguis
cytharu
multae di
reriae ln

## Folio 75r — 1016728174:0161
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000161.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
0slalsii
PortIiI
alumale
dimpeit
uDTuI, I
lonion
sibuoso
eiive
dalI.
Hyrect
mmurie
lica, l
18. 28
um ettit
caelone
in Scoll
rem , IhbI
DreM LeII
onalem, 
ret line
Onge lu
CanUMe
uam etid
DIVERSIS.
Puropae parcem. molcas diversasq: in exlin-
euas esse verilimile est. Crermanos eria ab ali
quibus Scychas dici supra ostensum elt. 10
armenia Scychica, Cupro in Armenia de in
Hecrul. a lingnis dictum est: uc de Hunea-
rie quoque luo loco. Delcenderunt Bucend
Dungari ajutris Berchie Cupra Tannim popu
lis, apud quo cadem adhuclineuo exercotur.
De Torcarica paulo post dicemus. Maao2dC
Scrchice (ZXvDi Si ) oculus est, Rostachiuo
inDionrlium. Prope Tannim Scychix Au-
rium sicus csmons, quem incolx lun dia-
lecto BpEaBa vocanc, quod sonac arieris
troncem. propcer nurcum arierem illom,
quo rectus eA Pheyxus, qui in coapparui.
hreo monce Phrixa herba nalcitur, quam
Crxcd dixeris urcong.npor. Plucarchus in
libro de Ruriis. Cyxaoud dScrihis 2plano-
minacur, canis ra zan, Phavorinus.
a serrisride Sorabi.
A SLESIT, vel Silesi, elias Seliex, Mly-
sicam linsuam habenc. ITCm S M O L N P H -
1F5.
A SoRa BF, alins Sarbis hodic (Puro) Ser
vii Mlyrice loguuncur.
1. srerr, ride in Crermanica d illyrica
inguis.
Srxonrulingua, vido Chaldaica.
B
ol eyunus
ag91

## Folio 75v — 1016728174:0162
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000162.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
D E LPN CV1S
_ PAREAROErmimperiam lariscint
linguo va Paiet, axima Aliae Scvihiaque porce, e
ria et ve in Kuropam otque pertimes. Lchaud lao,
an ulla hodiemonarehn locorum de regior
num numero cum Parrarica conterri polsi
si vera luncMI. Pauli Veneri Ccripia. lg
cum plurima regra linc, linsuus quoque
mulcasatque omnino diverlas elle, nonel
dubium. Tarcaricam tamen sppellandem
poramus unam; sux prae exteris torielavis
obcinec. de Rurop a Turra que inperio pio.
piorelt, d insis rexionib S, quas TarIo
rum Imperacor masis requentac in comme
niore ulu. Dereliquari nonnuslis Paulile
neci verta recirabo interius in Copire deln.
Suis variis. Tarcarum non cam eene le quia
religionis nomen ce. March 25 d Mi hou
(si bene memini) prodidic. Sequuntura
tem Fartari Mlahomeris (cet. m.
alcissima C. 2, pochi moneis jvea in Hun
earia, Slavorum lingua appellaneur Touii
hoc cR TararI: quod in regionem TacIO
rum, cui vereribus sunc Crecae, vulgi opinioa
neprocendencas, Cre. Vuernherus. Sedtor.
ee Crecae Crochire, non simplicier Facari, sed
Pacaris lubjecti dicendilonc.
Supra mare tirreonum de meridiemres.
Sus Z0gochei habirabane Tareari, nOn AM.
pl.ii. jam in campis, Ced ciricacibus lapidibus
C05
Tart.rum
ut versa.
PonAI
eanda
laviu
exONC
se diet
rum C
vrcd
qui de
undeu
1b1l8
inquie
CntUI
Un P
dem1
quicar
pertie
118. P2
aneige
elap
rubin
VenIu
d0 CD
Tarra
est
Pare
eniea

## Folio 76r — 1016728174:0163
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000163.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
n larisin
CDaie, _
havd lee
M de regB
Cerripolie
ip12. b
a8 quoqu
PC, BonI
pellandu
torcelavr
Perio pi
25 FAIIIIB
in comme
15 Pav li1I
pice dele
ne le qu
d Mi. ho
VBAEUII
ea in Hu
Deor TMI
eM TacHIO
alei opinio
18. Sedtora
TataiI, 
ridiemrel
nOn AM
is lopidibut
DIVERSTS.
constroctis; ex quibus praecipus eAt Samor-
canda, quam jexartes, meximus Soediana
Durius, incerluies qui _e inmare Colpium 19
exonerat. Hujus condicor Tamerlanus Fuil-
se dicitur: cum quibus dum Sophirex Perla Tureo.
rum bellomnoltra gerereceiace, d Sclymo
Turcarum imperarore invalus de victus cAt:
qui de illi onicquid in Armenia polsidebar,
undcum Tauriliorcenicopire edemit. B1-
libaldus Pirkermeros. Non ignorandum.
inguiridem, cam genrem, qua hodie Tur.
corum appellacur nomine. 2 Tartaris, or-
cum sumplsse, quod non Colum un2 de ca.
dem lingua ricus, victus a veltiius, (cd dec.
quicandi ne bellandi ulus, nec non traudes
50pheo
pertidia de innaca Barbories oltend.c de Feri-
is. Palluncur ixirur. qui Turcarum gemem
onciquissimam, auc Turcimanos esse petecI
cum parum plus sinc. quam crecenionni, ex
quo primum Tartmori cemen, anica peri
iusincoenicu, scaudicum: pelt quorum ad.
rencum Occomannus (cd Tarcaris lejunxie.
ac cum luis Turcarum nomen assumj l. F.
Tarcarigi hodierna dic Pureas clienres (a08
esse dicune, ac Dcum ob peccais corum,
Purcas sic exrul Ne conqueruntur: quum
onceanon Colum illorum fuerine subdici, sed
ontici orium sidq. Turcarum nomine lixnio

## Folio 76v — 1016728174:0164
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000164.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
DF LINCYIS
Reariasterunc. Tararis Peu Parraris, ut eoro
ropie rocamus _ Turchis, ca cA similicudo
lingux, quae cA Anolicae de SaxonicR, (. P0.
Sellus. Tarcarorum linguae rocabulamul.
ca in libris Pauli Veneci de Macchie dMi
chousparsim leguntur. Narisai haclineut
Ocum cerrae signiticac. Creorsinnorum de
quibus sopra diximus, lingua Tartarica d
Remenica medis est.
_ In THRA CTAm noltris oanis Aelive
eadem lin- B220 ex Ttar. Ciltrana regione quinquaginu
ua, quae Gerarum millis illic habitacura eraduxi,
qux sens cadem, qua Thraces, uricurlineum
qui haceciem acace ibidem habitane, Iy.
Sique rocirantur, videlicet quia de priusco
nuncupaboncur nomine, Scrabo libroz In
la Thracie (DegnIS1) carnes vel membu
Tunc, Varinus. Appa BaE. Calvaror vel blospho
muslingud Thracica, Pustachios. De Cretto
niacarum linsus, sopra in Pelasgica dictum
est: Fair aucem C. rekton urbs Thracir.
_ PRANSYEYANE, HlIyrice loquu
euT.
A THESSAEICA lingua generO CrECI
fuit: dialectus aucem ejus ad Doricam mani
mesccedoreriderue. Lingua ThesalaPe
linses d columba racisinarrices vocantus
derriue
XRO.
Et racum
Eetarumo
sua
DuB
in 
eUN
aihe
pex
leu
eud
Bel
sunt
lon
e81
AOr
min
et
die
2
ex
pe
I
1C

## Folio 77r — 1016728174:0165
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000165.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
(18, DCWII
limilirer
NIC2, D. Po
pabulam
ihaclinee
CarEariCR
Anis Aeli
cicur lineu
de priuie
vel ble
De Ciel
sica dict
e loquu
BVOca
1 TRB
DIV E R 51S.
qrROCLODYTaeSEchiopes diclecto
sua scrident (soEiyasir) instor vespercilio.
num Hlerodorus. Delingus Troglodyrarum
in AErica scriprum cR in Achiopica.
_ rrecaurmlinouam aliquicandem, cur ist
cum Persica: alii ab Armenica de Y artaricd linena va
eihil anc parum differre volune, de quibus in ria
praecedenribus d nobis Ccripcum clt. Tacaris
seu Farraris, de Turchis, ca cstsimilicudo lin-
pux, qua est Anplicx de Daxonice, Ctuil. P0-
sellus. Turcica de Arabica lingur diverla
sunc. led characteribus ildem uruntur. Bel.
lonius. Incemename, Torcicelonar. Vnde
es cu: Lodoicus Pacricius. Avium mulca.
nomina in Turchica rel Nacolia (sic ACum
minorem rocane) linpur in nostra de avi
bushistoria annocarimus: qua in operisin.
dice conjuncta Tunc.
qrascones Cillos audio. in quadam
parre Valconix in collibus, qui d Pyrenais
excenduncur, proprium ommino linguam lo
qui.
Tracacura perquam laca repio est, a ralabia
Transsylvanis incipiens, ulq. in Puxinum lineua afse
procensa pelagus, plans termetoro. de aqua- nis Roma
rum indiea: cujus meridiem Icter Aurius ex
cipit, Seprencrione Roxoni occopane, quos
nostra aras Ruchenos appellar, de verlus Au
rium Thirampomadas Scycharu BenuS quOB
N
na vel ta
licao

## Folio 77v — 1016728174:0166
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000166.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
DE LTNOVIS
Parcaroshodie rociramus. Hanc ceram in.
coluerune quondam CFecxe, qui de Darium
EyColpis Ailium curpitusd ropulorune, de Ly
Cimachum rexem rivum in poroltarem per
traxerune. de Thraciem pluribus cladibuset.
Fecerunt. Poltremo Romonis armis subgei
ec deleri Tunr. Eccolonis Romanorum cd
deducta, duce quodam Flacco, d quo Flaccie
nuncupara. Fxin longo remporis eraetu, cor
rupco (ur Ac) rocabulo. Valachia dicta. Sera
mondhuc genti Romanus est, quamvis ma.
ena ex parremucacus. de homini lcalicovis
incelligibilis, Aeneas Sylvius.
aVANDALT, olias Vuandali, de VENe.
DF Illycico Termonouruncur. Vide suprain
AIIyriis.
A VRL TAB CTIAM, VTLLACF, VVAORII.
VVIMYLI, ZADRAVANI, _ZAGOYARI
A. IycicB loquuntur.
CAPVF 1TI
De Linguis diversis in remorisimis
terris imperir Tarcaricie
Orbis novi.
N Adria verlus Isciam, non proculPold.
insula est, qua Velum auc Vcelam rocant
bodni Forio narigatione, Veneriis dictans.
ABA
non
aud
COmI
RuM
quido
ibueu
CY
spiur
phac.
MerI
dieV
I15S
TanL.
NAT
bene
ReLV
3. Ca
In
civie
Tuu

## Folio 78r — 1016728174:0167
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000167.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
ecam IB
Darium
AE. de ly
CMm DII.
5lub2d
Orum ed
OFtACCI
aetu, COr
et. Seto
avism
alicovis
VENB.
suprain
 et 
DranI
AlPOd.
Jocanti
distans.
AA
DTVFR STS.
non parvo: cujus incolas linz uapropria vii
aud 0. quae comhnicimis el. y. ca de l1al1c8
communs mhit hateat.
Linguam propriam habent.
CrAmDa provincis (icxnum) adOcCC
num oriencatem. Provineis nomme indocti
quidam Emplicicer pro rexione vel rceno
abUEONTOE.
CAFTACMF populi ciecamencem C. 2-
spium, ex quibus mulu Christiam unc, lola-
phac BarbarDS.
Eon Cx provincia aleima AC~ versuS
meridiem.
Laccrrer regnum in oltima parreto
dia verlus meridiem.
R A Ba N rF rexio Asi_ juxca Scricam.
2HOLOmaN provincia in ata vec.
sus Sepccuirionem, quam idololatra habi
TADC.
RREGKA YANA, CAMBAETH, SEMB-
NA TH, dE RBSM A COR a M, dc. Cingvlo h2-
beneregem de idioma proprium. Paulus Ve
necus. Irem reenum Ciozurach.
BA SM a N regnum in Farcaria, Idem lib.
8. Cap. 18.
IBTCFEOP de SACHKOM repui Tarrarici
civicores mxims lolicudo erigines fere sio.
runero sra cA. luxca Sachion incipi pro

## Folio 78v — 1016728174:0168
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000168.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
DE L TN CVIS
rincia maena Taguch: ubi inrer Mlahumeri
sulcores pauci inveniuncur ChrilcianiIe.
Boriani. Sunc quoqueibi placimi idolola
erm, quilinonam propriamhabene, Paulus
VeRCTAS 1. 45.
Ad CAKALaM provinciam; quae seprem
conciner regua, lub imporio magni resii
Chom, pervenicur rrajecto Aumine BcO.
Hlabor aucem linguam propriâ de diftcilem.
RACFT. Z35.
SHK_MaCM regio eM rribus Tanniirino
eibus versus occidencem distans: polt quam
mulex unc regiones parum dictantes, qua
linguis ucuncur diversis, nempeelipeha. Ti
carcotia, Sobai, Chenerchei, de Alavia, lol
phas Barbarus.
Delinouis in Orbenovo.
ranca idiomaca lunc in veriis Cubrpio
rinciis, Pcc. Mlariye.
CocoNrs decem viros ex Hispaniolule
cum in Hlispaniam adduxie. a quibus posse
omnium illarum insularum linouamnoctris
liceris Lacinis, sine ullo dilcrimine. Scribi
compercum elt. Vocanc enim calum rurei
domum bon, aurum cauni, viru bonum c.y.
mo, aihili mas aai. Reliquaque omnia vocabu
Ia non minus liquide proterunt, arquenos
Marina nottra, Pet. Marrye.
Ia
eadio
quat
DICen
CA
insula
loque
lente
a lab
qudn
veriet
I ec
MOTU
MUS, 
11
deop
diger
IIosC
CC
Jem
nomi
Idioi
ClhiB.
lem
Bine
tenei
CarVI
MIA
11a 11

## Folio 79r — 1016728174:0169
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000169.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
atiumeq
clanide
idolol2.
Paula
e lexiem
BMI regii
ne B1O.
itlcilem.
anaiirins
Olt quam
L28, Qua
ipeha, I
1a, 1ost
Mo
omrucei
AUM Ls.
Ia vOCABV
AIGUEAD
DIVERSIS
In uoerenis intolis Nori orbis Mlanu
cadiaca, id cl, avicula Dei, nominacuravis
quam aliquiareparadisi appellanssaliiphae.
nicem vel rhyncacem. uc Bellonius.
CANaRIae Mone, id eA. Forcunarerum
insulorom incolae perraro de submissâ voce
lognuntur, eildem gnibusnosaccencibus i
tenres luasive plurimum voces incer deoces
delabra formonees,  aliis vicineur vocabuilio Noc
quam nos. Plurimae eorum sonc idiomacumse
reccs
vorietates: quoniam acencenario lcucorom sicar
in cenceharium diverlicerem linguarum se illud, quod
de Troclo-
mucuo nullacenus incelligencium reperi dycis se
mus, Ameri us Vespucius.
thidxibum
MEDERAe insola Devi orbis nomen es Icribiur.
dcopia lignorum (de (ylvarum.) Id enim in-
digenarum lingua Mesera Cigniticat, Aloy-
sius Cadamuctus.
CoLoirs in Orbe novo reperie relluo
reiti valtam, quam incolae Ouiriguecanam
nominens iplevero Ciambum nuncoparie.
Idicinaca Cune penicus alia ab insularibus vi-
cinis. Pec. Alarivr. PCMOK, BjuSICErE par-
cem orientale dum inquirit per dies sepiua.
einca propeer dilficilem oppelri Ocennitoe
rentis navixationem, condem intervallo leu
carum octorria inpeneis Auminareperit. Va
sia in variis oris rexum se primoriorum na-
mina esfeait. Reculum rocant cacieum, 

## Folio 79v — 1016728174:0170
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000170.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
DE. LTN CFY. 18
libi quebitiba vero LL. CuL,. D,imariomin.
cem alicubilaceum alibijura Fam, quiltae
vuesc orssir in poonahoctili, de lignacum cio
celricibus faciem octenrar. cuprem appelo
lanc habenrq: prohede: Vulgum nuncu.
banc chruis: hominem alicubi dicunc ho.
mem. Accipohomosi quis dicere roluerius
Fsoppahome, dicet.
CAP V X +V
De Lingais quibusdam et vocabulis ficti.
tiis: et primo quidem de Craeci.
Pud Crixcos, aic Rhodixinus, quidom
Onomarochere dictlun d est, velus
nominum relarores, nove sibieoolorcinan
res vocabula, rerum ineuici propriecarene
cujulmoditae riderur Siculus Dionylus
go lctur
19.
t
quivirxinem vocabac Mlenandrums quiuma
nec expectarq; virum Arion vero, id elt, co.
lum. am Meuccrait; quonium maner contia
mecG:. murium auce conceptaco, (murium
cava, 2srcor uvcor Sand Voes) recte dici
mylteria conjectibac; quia mures serront.
Idem ociam borenuncapebat parocan: por.
cum verojacchum: (es jaccalum. ballanciom
Sri erarrior BaMra.) Alexarchus quoque
Vranopolin qui cond. dic, nomina sibicon-
Formeric non andica muleis. nam gallum or-
choboan
onoma
a
neia
1hobe
tonsore
chcem
10des
redan
Vil, ita
chleat
iiDD
releet
ses epi
iup
piione
gubet
AVSE
part
V_1E
11OI
15) n
arbier
dim C
B1DC
CCAnE
Y15 d
piam
ponle
NarII

## Folio 80r — 1016728174:0171
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000171.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
iomo.
quiltien
2cam ela
m 2ppcl.
IDUNCU.
cunc ho.
volueriu
13 fibtio
H.
.quidim
eAt, velut
orCInAA.
lecarem.
OrylIBo
squi2m
dcH, CD.
sercontio
(murium
recte diei
Cerrint.
Can: POt.
15 qu09t
EbICOn
iIlomOC.
chobonn
DEVFK S150.
chobona dicebat: drachmem, arguride: (
tonsorem Bp0rou eplu: et praeconem à XVrnv. )
chaenica hemerorrophida. Sic _ Articus HC
rodeslionum, quodintericurroris, trocho-
Fecani nuncuparic, quum peracclivia (decto
via, aarerTeS FCZSS) rectaretur aliis er O-
chleavocantibus, Ilaec ille ex Achenxi cer-
eio Dipnolophiltarum. Idem Alexarchus, ve
retert Achenaus, ad C allandrentium lenaco
res epistolum dedichujulmodi: ANEEapZ
ouapucor. IIpouoS (Forre rpovon admleri
peione percinet, uc epistola incipist dveibo
gabeir) raDeir rEE iNsOnCCS oicor, oid a
dorsoa Dcorcer Eprcor kearireasuopoi
varoxae nexopcopduas Dconoras zurnco-
parTES UTSC, nai Dunanas opivereis. Ouid
verohaec cpistola libi velic (inquic Achens.
us) ne iptum quidem Prihium dignolcere
arbicror. Crermanice eriem vocabula qua
dem continguntur ingeniole, uivilhelinio
proceulialtrominca: vilringis pro chorua
ceannulis concacenaio.
Thebani, inquic idem Acher aeus lib. 14. n0 Theband
ris de raris precipue dictionibus gaudenc. Se
piam rocanc opisthorilan, medicum lactan,
poncem phleptrren. Scus iyca hirundines
xorinactas, ridere Exup1oEdirtio cedca
OIVd aXCAOV.

## Folio 80v — 1016728174:0172
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000172.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
DE LINCVIS
ThomasMorus, anglur, vie ingeniolos.
Vropix insulae d se contictae incoles lineut
Deculiari leribic uci, de characteres eriam tin.
sicproprios.
Fetrastichon vernacula Vropiensium
lingua a Moro positum.
Vropor haboccas peula chama polta che
MMaaB.
Bareol he mmaglomi inaglomi baccan some
ormnolophion.
Agrama ermnolophon labarem bacha bo.
damilomin.
Volvala barchin hemen, la lavoluola dram.
mepaeloni.
Hloc est:
Vropusme dux exnon insula fecieinsulum.
Vnecgocerrarum omnium ablque philolo.
Phia:
Civicarem philo(ophicam expressi morcullo
bas:
Libencer impartio inca, non gravacim accio
piomelioca.
CAPVF V
DeZiearis vel Cingaris; quos G ermani
Sigenner vecant.
Nno postetirictum narum 1g17. ut
Ccribis Mansterus, primum in C.r
manis
mania a
dine int
dulvec
inIeat.
VIIB Cx
DBauLB
AOBAPDC
sehonor
lis, OmR
une qui
quam (
sbrem
bustere
Geiman
Ios CalIe
llemini
catum 
poecape
lereuriis
bulaple
binus.
portuol
lunI. h
HaneLC
ellearbi
noltra 8
PAM DC
luces de
Moreri

## Folio 81r — 1016728174:0173
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000173.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
can lome
Ache bo
la drana
mOcu
erim aecto
1417., 1I
NI B.1
manis
DIVERSTS.
manis apparere caperunt homines nigre.
dine informes, exeocti Solo, immundi vecte
deulorerum omnium Faedi, Furcis imprimis
incenti: praelercim Faemine ejus geneis. nam
vins ex Curcis Faeminarum victas clt. Parca-
psausgenciles ruleusvocac, in lcalia Cia-
nosappellane. Ducem, comites, milices incer
schonoranc. dec. colluries hominum mirabi
lis, omnium perica linguarum. Confinxe-
runc quidem sibi propriam quanda linguam.
quam Ctermani vocanc Rorweltsch, hoc ct,
rubrum barbarismum: cum incerim omni-
bussere Ruropae lingnisucaneur. Nam apud
Germanos loquontur Crermanice: apud CTal
los Calliceapud Icalos Tralicd, dec. Tlec ille.
Memini videre libellum Crermanice publi-
eatum Basileae apud Rodolphum Dekk cy-
poeraptum, de mendicis de variis eorum dit
terentiis in quo linquee eciam heticir voca-
bula plurima exponuntur, qua moxrecita
bimus. Zogori de ITeniochimoncana a im. Zocord.
portuola colune loca; quae C’aucalI parres
sunc. his vica exmaricimis larrociniis Fule.
Hanc Loeorum (Zogororum) cerrimeam
essearbitramur, ex qua populi exierine, qui
nostra xetare eum liberis de uxoribus Ruros
pam perraxuntur. Ligariappellori. insigneo
sures de incor nostros homines nomudum
morerirentes, Aeneas Splrine.
enioles
E
Tiam An.
sum
olta cha
intulam
philoso
erman

## Folio 81v — 1016728174:0174
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000174.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
VOCABVLA LINCVA EI
eciriae Zisarorum, ex libello, cujus
ance mencionem Fccimuso
Oder)
xlementat vnno Docabular du
Rotelschen Brammatic vno sp: aach) von
den boch relebrien Camesierern inder
vanderscha Besciben, dasnit
ein veder Diuth verlunschen
vnobarlen mo4) 2C.
Done
2chelen
I2IIch en
2IB dic
DOt.
SEDen
Bon) sich trollen.
Bang Bin:
mach dich iber Dic wepte: oders
Illch dich liberngleno.
P.D.CitBarE
∞0B
Loomt
DoBhartvetice
Bevunt
ducten
Lilter
Davet
viless
oaei
DEeM
DeI
to
ovthin.
auB.
flevich.
ethger.
Aev.
Reden.
Dectler.
Vetclen.
Rari.
antte
Sutragen.
B2UCD.
Eusseci
CreiiBer.
B sa (
Bref
Bopp
Besc)
Biepe
B0BE
Bschu
Dsidet
Qeave
elasto
Clasio
Chuste
Cavul
qdet
Driul
Diern
Diffte
Dillit
Dolm
Dueii
dout
Dierti
Dippe
Verle
serlari
AEmB
ersect
fun
Llue

## Folio 82r — 1016728174:0175
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000175.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
X
Cu
18:
ular d
PraB Bsu
en inde
DaB NiB
GeB
DHollem.
11
exs
eli
Blect
D(afFOF
DIVERSTS,
Brieffelvether
Doppen
Beschocher
BicytfuB
BoB dicti
Bschuderlin
Bsiderich
Qeavellee
ela FOF
Clasotvethee
Christian
CavaI
a derling
Driulinq
Diern
Dissret.
Dellinger
Dolman
Du ein BaE
Dout
Dierlins
Dippen
serlat
derlarin
dEmo
serfectern.
functart
sleBhare
2Tappare
Bries.
Ochreyber.
Kiegen.
Cruncten.
BanB oder _EnoE.
Ochivevg.
s vel volct.
mptman.
Ochinoer.
RICVOC.
Schnevder.
Sacobsbiider.
20(B oder P ferdi
Wirfel.
Ochub.
SEBen.
Kild oder Hirch
Dencter.
Dulg.
Stuc.
Dfenning:
Zlug.
Oeben.
Mcister.
Meisterin
Dut.
Retschen.
fbeiir.
dasser.

## Folio 82v — 1016728174:0176
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000176.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
Sioplines
Siinctelm
stader
DE LINCVIS
Fladerveter
fladervenerin
fluctare
Slict
Forete
FunctarthoL
selina
Seven
Oleno
Bluthare
Drifflins
Densen
BaBAM
BIid
Olidenfeherin
OlidenboB
Boffen
BanBare
Debicten
Bereppele
Blevcher
Ballen
vetar
Dactenschere
Burgeli
DlyB
Bale
Visch.
Oieden oder BrMaten
Daostuben.
Dader.
Daderin.
Limoder vogel.
Znab.
sErrrenctt.
Rachelosen.
Rcamerey.
Urbeiten.
Sclot.
Cisch.
Finger.
calen.
Kinot.
BdEIT.
Burenvoirtin.
BurhauB.
Ohlabeno
Cetissel.
Suben.
eradere.
Mitgesell.
OtatI.
Do2H.
Dunoder Benne.
Randotnecr Betlino
ilcus.
Fai
Balle
Bileet
biel
biglin
BrimIII.
BrubHI
blesteria
bt
Bugelfrt
Budetfra
Ghinst
Mrterid
biel
huB
hiugiI
humboet
holdertu
huct
hulridi
binsua
hir
ideb
Enten
buovo
Pogan
IMett
Ioner
huverbe
1

## Folio 83r — 1016728174:0177
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000177.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
dex BIAII
CA.
BenM.
ecr bedli
BIlI
Balle
BalchenboB
Biel
Biblin
Brimm
Brunbare
Blesterictu
DIVERSTS
Psavo.
DfassenbauB.
Mundt.
Ociictlinbzot.
Dut.
Seldt.
OlaB.
Benßscherer Betler Verzerte svertractte
Bugelfranth
Ougeltrangin
PanActuo
Berterich
Dimmelsteis
BauI
BhUIBin
BonbocB
Boldertum
BorcE
Dellerichrer.
BanBWaltCE
BAE
BegeB
Socten
Pansvon Deller
Zoham
Bonen
Joner
zuverbassen
AItS
Bandtuerctotncc.
MMiinc.
Tionne.
Dembo.
Messer oder DEgen
Daternoster.
BauI.
Baurin.
RuB.
un oder Pdenne.
Baur.
Duldin.
R uB.
Stoch.
Opitat.
Ligen.
Drob BzOCo
DVern.
Opilen.
Opiler.
fluchen.
attenecE.
vegel.
1.
esto
irtin.
1o
II

## Folio 83v — 1016728174:0178
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000178.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
sutinte
DE LTN CVIS
Lamresieret
Rerio
Riimmerit
vronerin
Bielaim
Brax
HlcbiB
Zlems
_lemseM
Raspin
Dlecisteim
Klingen
Klingenfererii
Krachling
abaB
Rcchem
loc.
Rescant
Retrengin
LinBmarcte
ExBlins
Linoriischel
Loc delin
eB
Menctler
Eene
Megen
Molsamee
Eactun.
Der darotist 0d feyhet
Oclertbetler.
LVern.
Baussen.
seefruro.
OOTRt.
Blosteri
Dferde.
DefenctnuB.
SaBen.
Sucobobruder
Verraiber.
KoeCE.
Lvrerin
VWII3.
DaUPE.
DrOL.
20B10der falscB.
Priester.
Drassenbur.
BODH.
DBr.
Dic Fonsamlend.
Eciisset.
Belis oder Miinth.
DEseN.
ReBler.
SFrerencten.
verratbel.
Deat.
EBar
iPlicise
hsscbie
Iutsuie
Dolendir
Nisfet
(Duien
Ouien G0
Petser
RHi
Alren
Ribuis
Ribelt
Dusburt
ApBiIF
101d0B
Rlins
destmI
Ruil
Hunten
B
Adit
Polveter
Pautines
Nimpsti
1B90d
BGbeet

## Folio 84r — 1016728174:0179
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000179.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
Codfeju
Eler.
DIVERSIS.
quarung.
Dlictschlaber
Dlatschierer
Dlatschiern
Dolender.
Diuger
Qouien
Ouienhoffer.
Regee
Riblin
Ruren:
Richcis
RubolE
Ruschare
RIpPATE
101b0B
Reling
Regcrrouri
Reet
Runthen
RanB
Roil
HolveBee
Rauling
1
Riimpsing
sBchochern
Dderverher
84
ebun sperB sucen.
Der Dunactet vmb
TaWHF.
Dic auf Den Gencte
oredigen.
Dar selb ampe.
Oa lorZ, Gurg.
Dic in datirchemie
schcisselimngeben
Dundt
Bunosclaher.
Wuiiessel.
Wcirfel.
Opylen.
Dered.
Frephcit.
Otrosact
Occtel.
Betlerherberg.
GauW.
Duest.
hersichtia.
Vermischeod Bsuole
act.
Mrcil.
Mller.
BangjunsFindt.
BenA
Frinclen.
2DvrF.
eb.
uder.
fulse.
AI.
samlend.
ex MiiB.
esto
ev.
Qui

## Folio 84v — 1016728174:0180
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000180.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
DE LINCYIS
Opranctare
Scling
Ochreilina
Ocref
OcresenboB
Ctrom
Oefelgrabee
Connenbos
Cenfferia
Koniecen
Ocrocets
Oefel
Defetr.
DeselboB
OSmBii
GonB
Ohmunct
S10B
Opeltina
Otetinger
Ocliim
Ctolren
Crefune
Cabulee
Ccupare
Opiglins
Ocmaltachel
Ochreni
chinali
Balt.
fIc98.
Xino.
DuC.
DurbauB.
DurhauB.
SchaBgraber.
Durbaus.
BCttB.
Dencten.
Elacht.
Baat.
Geinnotur (FEFEN.
Oet, da man Dienot
turHEchuE.
oelfroro.
sEdelmans
Ochmaliz.
Dupp.
Deller.
Dulden.
Ochaffen.
Stabn.
SVI.
Brorsamler.
Nccl.
DaDerr.
Dbcl coner.
OtVb.
Vbelrede oder sebem
Oroboree
Grobor
Cgurno
Crreistin
Bronbat
Obment
Priu
sDatnet
Dmenet
BNrimIe
Unscuctet
Upues
Imonet
UpArE
Mlun se
WWetterb
uysans
Dphulm
Purid
Dumbet
Her
Buelin
fituB
uieter
MiBEiB

## Folio 85r — 1016728174:0181
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000181.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
AUB.
AUB.
BGraber.
AuB
Femt.
t.
noturss
On Man DiEi
AErGII.
Frov.
Han
nAlB.
D.
et.
dento
affest.
DI.
Tanlet.
li
err
CdHr.
rede oder si
Dirobti
Otroboree
Cchurnbrane
Cireisting
Gtronbare
Ochroengen
ecric
 Vertncisten
Vermenctlen
Verrimmeren
Verscinten
Doppen
Vermonen
DOpPArE
Veclunschen
DWetterhan
roinchsans
Wopsbulm
Wenoric
Wunnbere
Wiliner
woirline
SictuB
wictee
engerin
DIDERSISE
Bans.
Dier.
23Osen.
WDald.
Babn.
Rano.
verstabu.
verschlagen.
Vertausens
Verseren.
Liegen.
Betriegeno
EtarE.
Verstabno
Fdut.
Mantel.
 infeltig volct.
BeB.
Ediipschiunstram.
Dilbertremer.
Uug.
emetu.
Wamineo.
Dlmd.

## Folio 85v — 1016728174:0182
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000182.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
acnd
ad Lcctorem.
Hachoctenus de divertis linguis, quan.
eum hoc cempore praltare porur, cum me
opreltudio de observatione, rum ex alio:
rum scripris de lectionibus (praecipue vero
ex Cnil. Postelli, vici in omni doctrinarum
delinguarum generepraectancissimi; duo
decim linguis libro, de altero de characteri.
bus Phanicum, nonnulla Cum n uruacusi)
cum bonorum virorum collariene. Inter
quos Theodorus Bibliander, cheologusin
lignis, de var a rerum linguarum que seien.
eia clarus, praecepior meus oblerrandus,
quod 2d linguas Hebraica atfines, instiius
cum meum promavir. Spero aucemhomi
nes Adiolos audaciam meambonigneih.
terprecacuros. De omnibus enim livguis
Scriberelum aulus, non lane quo dargimnen
Eo melacislacturum sperarem, qui ne de rec.
Adt e
IIBeR
b est
dnateria
utore C
non (I
paclaris
pidem in
Il. Mate
i devir
pBcum
lequevle
lbjectun
buur iE
nacula quidem hoc pollicer aulim, (edveMiidites
excicarem alios, qui de lingulis pluribisro llibell
sireipElucubracionibus propriis, quod
mallem: sive 2d menolera aliquan.
donngendi ancemendandi
gracia perleribe ene.
FLNIS MTTHRHLTISC
suntur.
Porre
mnhisto
huim Va
Citenim
Mensiar

## Folio 86r — 1016728174:0183
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000183.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
8, 9121.
Cum me.
Etrinarum
haracteit.
VIuatusi)
AC. InIe
Ologusin
quelcien.
erandu,
P instiu
emhomle
enigneit
im liogut
argIIme
sinederes
sim, sedt
ploriblsre
riiS, 9u0
liquan.
anet
C A SP A R P
2 
Ad Mithridatem GESN E R F
Libellus commentarius.
TNsCurOTTOhajus libelli eA Mithrida-
les Cessneri. Quibus verbis scripei auctor
dmateria sive lubjectum declarantur. D0
auctore Ctesnero mulea dicere lupervaca-
neum sic  quumnobilis ejustama, quam
praeclaris Ccripeis luis sibi peperie, jam-
pridem in omnes Orbis provincias emana-
rit. Mlaceria deinde sive subjectum Ccripei
est de variorace ac differenria linguarum.
quae cum anciguiras in ola tuerunt, cum ho-
dicque ulum luum habene. Mlaceria haec sive
subjectum exprimicur voce Mithridatis, qua
sinar EEox luo, a compararive. VcenimMi-
chridares plures calluit linguas: ita plures
hoc libello linguae proponuncur ac distin-
Suuneur.
Porro quis Michridares Fuerit, ex Vete
rum historicorum monumentis liquee,praes
Perrim Val. Rlaximo. Plinio, appiano de aliis:
Eoic enimis, qui Rupater alirer dictus, ob
pocenciam resqua magnas praeclare geltas.

## Folio 86v — 1016728174:0184
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000184.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
A D MITHRIDATEM
aenus fuir coenominarus, ejus cirpis des
cimus (exeus a Dario ulcimo, Pertarum Rea
BC, Octorusa Mlichridace r. regnihujus Fun
darore. Erenus enim paternum, quemadmo.
dum iple de le inluailla ad milices achoru
eionesa jultino recicari, reltacur, a CyroDu
riogue regni Perlci: macernum aurem ab
Alexondro B. acque Niconore Sclenco, Im.
perii Macedonici auctoribus, duxic: Foique
vimagna de animi. de corporis. Corporce.
nim non modo ralco tuic. uc arma ab ipso
Delphos Nemeamque missa indicarunt, re
rum eriam ica ralida acque robusto, uc ad
excremum ulque senecturem equiracionia
bus jaculacionibusquele exercueric. de M.
divo inao
miheret
quod UE
UuI doma
Mlitrare
Su. Surie
sique Det
WBBen BC
Guig1e, 1
1bal. qua
dmpert
qoomnt
dominio
Chaldaiea
Radia uno die mucaris equis contcere, nec mior, d
non currum octijusem repere porverti
Animo deinde tuic exculcissimos quippo
non Crraecis, nec vulgaribus cancum licceris
crudicus: Pod, quod permirum sic ac omni.
norarum ex inaodicum, viginci duarum sona
cium, quas dirioni sux subjectas habebat.
linguas ica percalluir, ur cum carum homi
nibus sinc incerprece non minus scice, quam
Et inde Fuisser oriondus. loqui, milicesque
Ene monicore Calutare de appellare porue.
rUnE.
Quod atrinet ad Michridaris nomen.
Persicum illud est, composirum ex torma-
P1B3.
Ribenlea
llababea
Id Hebr.
MimnaIa
pundrab
IIeI 408
DG prOX
mnmis
adict. VI

## Folio 87r — 1016728174:0185
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000185.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
H
irum Rea
ujustum.
CMROMO.
adhori
ucem ab
uco, lm.
itoique
Orporee.
12 2b iplo
trODC, Vea
to, ut ad
vitacionto
ic. de II.
FeTC, net
pocuerie.
 quippe
ac omcle
ATUM GONA
habebuli
IrE pOIves
IB nOMEB,
ex formu
COMM EN TAREVSS
87
rivo datba vel dathes, de michri; quodsira
mither comparacivo gradu, idem cigniticance
quod uei corCirecorum, nempe dynastam.
aut domnum. Vnde anciqui solem eriam
Mithra vocaban e, hoc cst. nupior seu d ure
SnV. Sumus enim Pertarum Dominus; quaq
sique Deus est Sol. Oui igitur Michridaris
nomen gerebat is maxrum quiddam sive di
eritate. Cive porentis ac dominioprielete
rebat. quale tere hodiernum Sultani nomen
c Imperatoribus Turcicis cribui Colicumo
quo omnino is, qui Michridares cA, hocett
dominio ac porencis poller, tenificature
Chaldaiea voce sebultan, dominium. ve de
minator, deC.
AD C A
PaC. 3. Nulla enim est lingua; quae non ab
Hebrarca derrvata quaedam es corrupta voc
bula habeat. ) Hloc verissimum esse, vel une
roxHebraica ab clarissime docec. AB hac
enim naca est rox Chaldaica, Spriaca, Achio-
pica, drabica abba. Vnde Cirxei abBas. Se
incer hos priscisiculi. Bichyni d Seychae
nus pro arrp, de perara Aexnaoiu ovor
nunnas Syracoli dixere: Lacini vero A-
vi. Avia, ee item Abbas: necnon Papu

## Folio 87v — 1016728174:0186
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000186.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
AD MITHTRTDATEM
Papa, de Papia. Sic enim Pcribebanr Lacini
prilci, lirteras geminarenelcii. Poltca Pai
pus, Pappa d lapp8a. Dde DaIYCa VarrONS
nomen tuit Pappea, pappiae, Acc. Porioanei
quirus. sicuceciem num hodie, primariis qui
busgueriris, in Rcclelia. Patrum auchoriu.
tem obcinencibus, de adiministrarionelancte
tangencibus, nomen verumque tuiciribu.
cum, apud Cxprianum. Ilicronymum, Augu.
Sinum, dc al10s: non omnibus camen promi.
seu e. Ped iis demum; qui Sscerdoces essene.
Vnde procopapa Dacerdos primus. Azembaba
dictus Torlaquis Turcicis. Ctermanisinde
dictus est ZIBI. irem PFust cum aspirarione.
de Belsis Pap, araerrEvscos: ac Sclavis ea
DaT, _C.
Pa5. 4. b. Nam quum elephat. ) E lephon.
si (junse a bores; quosincer prodisisRo
maelocutos olim constor:) Tuam esse diale
ccum, auc salcem parrixincellectum, Vece
rum hde Cabilicur. Plinius: Animalium ma
ximum est. inquir (relpiciens ad elephaniis
nomenclacuram hebraicam behemoth, besti
sigmhcane pluralicer, quasi bestiam ingen.
cem, valtam, immanem, dec.) proximumque
humanis sensibus; quipue intellectus illis sermo
eio silia
dcrtns
1M es hut
digeran. L
putis XY
Bjum hoc
qe inteda
ImguaI.
aique int
Be, n
res
AD BBHSC
Aisermo
iffabilin
U. Succi
teollo qu
An S
11
Blyue
Cortes.
luna est
Dstinctas
Chritop
urum ill
ulen Lud
omniaple
nis paeru. dc. pura, Indici, Achiopici, AFriei, lisin ces
e ubicunque Cunc nati. Adstipulatur DI
qudd HB

## Folio 88r — 1016728174:0187
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000187.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
debanc laii
Pollea Pi
Vea Varron
Porioane
primaciise
um auchorii
ationelend
ue tuiccibu
ymum, duge
CEMenPTON
edotes eller
uS, AZembi
termanisiue
aspirarioe
eSclario
H.) Elephe
prodigias
am este dis
ectum, Ve
nimalium H
ad elephante
hemoih, beste
eltiam inge
proximumq
Aus illis sern
diopiei, Att
tipolatur H
COMMENTAREYS.
88
nio Alianus: Zuo1 ao 20 EnEpartES nai
acerns avdocon trnEnSEHIZeIS. Capi
unt es humanum sermonem elephantes, sed in-
digenam. R FDio: nSnn_ ExCivO ei NOV, 16
BcVS rnS XaTCICOTIS  aVTES EnaICIV
Btjam hoc ajunt eos patriam vocem audire at-
que intellieere. Ouippe insticurio corum
lingua Ac. Vade idem AElianus: Doceneur
acque insciruuneur ad varia pcvn rirt 67-
coeco, nadepcuicianzar ouoetnri, a
OpPHTCONC) paNN a 7E1d i 53 CcS r0V-
dessermone vernaculo; cujus miro quodam, es
meffabilimodo, ac peculiari. natura sunt capa-
ces. ducciniehis Oppianus, elephancesincer
sccolloqui dilerie scribens:
enun sCoGENEpaDES EN ANXHNOIS NaNES
O13
orur eu souarcor uceonn. d’aror dels
CortES,
Pama est, inter sese sermocinari elephantes,.
Distinctas que susurrare atque emittere voces
Cihristophorus Cane Acolta. Hispanus, qui
norum illum Orbis cractum, quem Crien
idlem Indiam vocane; in quo elephantum
omnie plena ipse vidic de lustravie, nihil cer
lius in. regna Mlalabar esse rectatur, qu’am
Qudd ha bellua communicene incor (e (ero

## Folio 88v — 1016728174:0188
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000188.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
AD MITMRIDATEM
mono. Scd, quod maxis adhue mirum ridei.
cur, cdune ac loquunrur eriam humanam
vocem. Frat enim, inquie. in urbe Cochin
elephas, qui operas diurnas praebere solitu
ad porrum es res maximas. Cum forte jan
fessum urgebae nihilominus ejus urbis praese.
ctus, ut liburnieam; quam commovere caepe.
rat deduceret porro in mare. Ille abnuere: M.
stare alter mulcis blandisque verbis,  ad ex.
eremum in gratiam Lusitani regis, ut id vellet
orare. Flic (immane dictu) el ephas motus elare
haec duo verba inceminat, B00: quod Malaba.
rum lingua est Volo volo. Ac sine moranavim
traxit in mare. Fixcille; qui de alia de cle
phancis non pauca, necminura, ledmania
ma vila sibi, aura viloribus accepra cellu
TAC.
PaB. 5. Sed absurdum videtur, Eanquam
omnia bruca dialecto quadam inter se utanuI
Scorpii quoque e pisces. ) Pilces lanévelm.
xime mucos esse, non tantum procricum
aecovori rcorix Ducom Maxis mutus pisci.
bus. de vehementer intancibus de intacun.
dis, manifecto docets sed idem Plinius quo
que contirmat; quum aves permulie cano.
ra sinc, quaedam se humanum sermonem
reterant. Colis piscibus nullam vocemesso
Ccribens: cujus caussam ille doctrinae de ins
Beniierinceps Aristoreles acterr, quodhis
Regue
dequ
ABC.
Aimat
nuilles
AIeOS
Inter 
pria.
AB
1DSVO
demta
Abysota
Abylsi
BuB; q1
10VOCF
qua eni
lbr08
bent.
Colon.
chiopia
ductas
ex cdaC
alIZC
lniam
desiaR
nemin

## Folio 89r — 1016728174:0189
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000189.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
E M
irum videto
humanen
urbis praste
lOvere capt.
abnuere :M.
H,  ader.
utid vellet
MOrANAV
alia de eta
1. sed man
ceprarelli
AT, TanGuI
r se utaiin
(anevelm
mulis pist
de intaeul
Plinius quo
multeean
n Termonti
n vocem
Octrinae de il
Ert, quod
Be
COMMENTARTeS.
63
Deque pulmo (IE, neque arteria, Deque ouc-
tur. Vndo Plocarchus in Sempolncis exi-
limac. Prthagoricosideo piscibus absti-
nuisse, quod hos quasi disciplina sux domeo
Aicos agnolcerent, propier exeuudiau qua
incer animancium genera pilcium cAt pro-
Pria.
ABASSTHORVI. J Arabes vicini hodio
iosvocant Chabasirel Hlabassi: de nosinde,
demra adspirarione, Abassinos: vel, ucaliis
Abysinos: quanquam origine A eroriaca
abylsinos dictos cradane nonnullia domis
bus;quas Abases Rexpriiappellenc. IpGve-
rdrocanese Chaldaeos. Nequetructra. L in-
suaenim elegancissima de vecultissima, que
libros Pacros e protanos conseripros ha-
bene, proxime abelta Chaldxed e Aloyria.
Colonias deinde mulras ex alyria in A
chiopiam, quae Abasenorum, cA regio, cra-
ductosretere vecus historis ccclehiastica, de
ex eodem Nicephoruslibro IX. cap. XVIII.
delingua Chaldaica, erium cemporibus. ju-
Ainiani, casulas fuisse. Ladem hiltoria cc
dlesialtiea de Axumitas eos vocat aRlcgin,
nomine aEsua, cujus erium meminit Pto
M

## Folio 89v — 1016728174:0190
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000190.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
AD MITMRIDATEA
Inmxur. Ph re O, vc rectis est Frincileos
AlvareZ irmeracio libro, vocane Cha chu-
mo. Plura videris in riculo de chiopin
b05.
A. OZD rIT. ) Prisci illi arrium ac dileii
plinarum inventoces; quos Antiquicsete
didit dictosabaizun. Aexyptus, provim
cia eorum: quae quod, Atrica respectu, hu.
milis visa sic de declivis, dicta est ab aiu, voco
poeuca, qualizata, terram live rexionem
scclarance. de ins hamilis. declivis. dec
Duanquam alii Aerpcum a Regc luo, au
contra. Regem ab amne dictum voluns
Nam quum carcriamnes. Crrecishomini
bus coeniri, ad C apricorni signum manto
merurseane. de quali exhiliane. (olus Re
prius co cempore lopinus in alveo jace,
Vro rov aczoc neircs, can quam viribus cuur
etis amissis; quum in C ancro corus exlor.
pat, de exera ripas salter, conera quam caele
ra Aumina facere consuerere. Origine de
indchebraica Aerprus Cham dicitur inla.
eris libris, vel Muzraim: quorum ille No2
chi silius: hic ejus cx C hamo nepos tur
Itos enim meridianum cractum habicisle
eoque polteros luos in Aham de Abricem
inde a Babylonid deduxisse constat. Vnes
Cb40
Chami 
A Char
Chembra
Apud1
recepet
Rerper
1B Boy
specieu
molliria
uPlin
Mebr B
crasilsi
etaIeC
IinIe C
PIOMAI
Ilimeat
acipor
Perim
leobit
lurca
pI8, 9
agen
IVdI
Aut ACE
eect
Ibid
astri

## Folio 90r — 1016728174:0191
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000191.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
FH
brimeileos
Charchtta
Achiopio
im ac dileii
QuITABCI
spectu, hu.
e recionen
Be luo, aut
im volun
eishominu
um maxi
Olus A B)
Deo jcet
piribus cun
corus exlor
quam cal
Originede
licirur inla
Em ille Non
Depos lun
m habitalle
de Atricen
actato V
COMMEA TARIVS
DO
Chami tentoria pro A gipei habiracionibus,
 Chami terra pro N expco, ulurpata le825. Psal. 78, 51d
Chemnisirem, opidum Phobeice, de lntula e 10523
apudHlerodocum inkeucerpe, hincnomn
occeperunt. Sic per Mirzraim delignarue Gen. 12, 11
Kerpcus. Vnde silum Mitzcaim, lintes eA - ero. 7, 16.
lis Rorpciacis certa: quodsilum proverbii
specie nlurpatur prolino opcimo, candore
molliciaque oinnibus praeterendo, uc loqui-
curPlinius, quale erac A. ZVpriacum. SIc ter lib. 18 ca. B
nebrae Mitzraim pro cenebris maximis, de
crassilsimis, quales in A. prpcoMolISeranE
aetate Cimmeria Lacinis. a prodixiols obscu, xxod. 20.
rirare Cimmeria regionis: es mare Mitzraim 22.
promarirubro, L orpro propinguo; de via Es II, IS.
Mizrdim propaenis velmore oypriorum. imos A.
accipuntur. Cacerum A eypen hodierni
percim Chriltionilune, ex illis scilicee, qui
licobica dicuncur, parcim Arabes, Atricani
Turcae, Aliarici, ludeei de aliis quorum major
pars, quae Mahiumeranorum cst, srictius de
diligentius sux relisionis ceremonias ob-
servane, quam ipsimet Turcae, qui Turcicd
auc Arabica rulsO ucuncur.
Ibid. Mensium anni Recxptiaca nomina. Y
Grecis quidem characteribus de ordine, quo
Ilueris scalixer recenter, haec lunci Ecobs
st

## Folio 90v — 1016728174:0192
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000192.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
AD MITHRTDATEM
a0pi adop, Z0.aex, rvBI, uexcip, papduab
Dapus naxcor, rairi, 67pi, ueoupi.
Vbianimadverce. Plaiiri, qui janius ell, red.
di2 NicolaoMy. opso Alexandrino pagni. PL
ipud
pudsB
veilletu
les AIma
recte, rectiusque, quam panni, uc redducdu. avtam u
ctor.
ipraliv
PaG. 5b. BainB Aexyperistum accipierem, muos _
eum animam significat. I. me o d Sclem, de (juoneto
Dcum. de Marrem, d Venerem. alihve, bie. (llepost
roclrphico (chemace re Buino, hoc est, ac. MuiHere
cipitris detignari docet P. Valerianuslibro it, ib ea
X XL Ilieroglroh.
Ibid. Hercules vox Aexypeia est, non Gre
Ibid
ca.) Qui Crrxcam pucane arbirrantur dici isphica
quatineaS XNCO, aeris ploriam, hoc cA, So.
lem; quiHerculis nomine al. a. insionituer
Mlacrobio. Pc cerre Solis illuminationem
Mlabstru
IMenris
MM me
Eplendidissimam aeris ploriem esse, nemoi. (losptior
enorari d duodocim labores, quos Hlercules
Idelicet
creditur confecisse, nihil aliud innuunt, (liibus, 
q’am duodecim hena Z 0disci, qua Solsin. muntle
eulis annis conficir. Vulgus Herculem dici
anc npaes acB, aurumac, quasi virum edil.
um, calestem, Rc. hoc cA. Supra condico.
nem vulearem. quodcum in penere deom.
nibus vircuribus, cum in specio de ingenit
Forricu dine animi vel corporis inrellisim
vela
mtacis que
u colu
IIum 12
humario
Misanin
otlond
Lib 1 cap
d

## Folio 91r — 1016728174:0193
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000193.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
CM
eapduat
eI DUEOUHI
nu ell, sed
nopagni l
creddiAB
naccipitren
aliave, lle
hocet, at
rianuslio
crancur d
oc cA, S
insiericu
minacione
esTe, nemo
OsHlercul
quae Soll
erculem de
i virumeli
ora condiuB
enere deon
e de ing
intellieit
COMMENTARINS.
delane Alcidis nomen ei pacrongmicum est
opud Thebanos,  Forcicudine vel robore: de
apudCerorios Herculce gisanres in lcalia
vicissetr gicur: de apud ThuisconasHercus
les Almonnus olim tuic culcus. Ob quem
caulam ur auctor cA Taricus. Ciermaniicuri
in praelium honc Hlerculem canebenc, icaque
animos milirum accendebane, Fururaque
puena Forrunam ipto cancu auxurabantur
Inde postes omnes, qui aliquidtorcicer exil-
senc, Hlercoles rocabantur, quasi npcoes, Ilo-
sct ab eadem aeris, Cre ipas voce.
Ibid. quas sacras appellant. J Alicer hie-
relyphicas: ab icego d q dunser, rem lacram
relabetrulam insculpere lapidibus vel mo-
numenris, cum aliosad ulus, cum 2a perpe-
iuam memoriam. Duxe inscolpendi racio
Kerpciorum Fuic proprin de pecularis, uc
ridelicer quae il ae genres licceris de chara-
Aeribus hianimal um, arborum, de aliarum
rerum fguris. Cixnificarent: prilcos pacres
imitaris qui anre dilurium duas diverla ma-
terix columnas crexere, lacericiam unam,
alteram lapideam; in quis corum de con-
ummarione Mundiareonum exseriberene.
cerris animalium de rerum cxreraru Rguris.
Pa8. 6. Aesretia eadem est, quae Aleo

## Folio 91v — 1016728174:0194
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000194.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
A D MITTERTDATEM
xandrina. ) Alexandris quandoquidem ot
lim ex primis non F. oypriconium, sed Vni
versrocius urbibus tuic, quae vel Romeerano
cum incolorum mulcicudine cedebor. Vade
Rcerpcia lingua perinde Alexandrina acquo
aRoma Romana, ab Hlierololumm a Hieros
Colymicana, ab aliisve urbibus taraohoribus
alix lingu a appellarae sunc.
AE OLTC a. 3 Dicta ab Acolibus; quo
rum Disleetus Fuit attinis Doriensium, qui
de ipsi colonia in Siciliamae lcaliom fue.
runc legregaci. Incexerrimi eorum fuere
Thessali, ur Dorierisium Lacones. Hac dio-
lecto scriplerunc nontancum Alcaeus, Cedd
Sappho.
AB THFOD V M. 7 Oui proximeab.
Tunca Chaldua de AByris linoua, icemque
Hebraica; quam in Rechiopiam incolerune
Chrictionoru reliquie. Hlanc in multis iniris.
cecogruere cum Hlebrea, Chaldaea de ARyria
inductione bene lonca comprobari polsit
Verum qui lingies illas vel primoribusles
bris accigie ex unico Oracionis dominico,
quod Auctoradcexuie (pecimine, clarissime
porel videre. Rechiopiam Hebraei Cusch
appellone. Sc Rechiopes Cnschim, aC: hami
Elio. Jolephiuslibro 1. onriguic. jud. Chuso
qui
quiaeM
Jesi quon
Aeti s sis.
HIHIII.
allu, eret
suies, dC
regionis
Ileoque
IProp
Uem siam
HIBnuirE
ibgenium
pu, Id B
Aibliocoa
BadiEUX
pd et r
Mindico
Mie hoc
Drngian
lieimp
POruIM
dbyloin
ei, a C
Alm 2
AoVnc
lei dein
lus Ba

## Folio 92r — 1016728174:0195
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000195.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
sidem Ot
sed Vei.
OmRMMI
ec. Vade
rina aiquo
a Hieror
lolioribus
ibu5, quo
alium. qu
liam luc.
um fuere
Hac diu.
us, CedH
ximd 2b.
itemque
reolerunt
leis miriR.
2 de AIyii
ari polsit.
horibusles
dominiea,
claritsimt
braei Cuset
jud. Cbuse
e
COMMEN TARIVS: 92
quidem nihil nocuit tempus. Nam Aethio-
pes: quorum princeps fuit hactenus es a se-
meripsis, e ab omnibus Afianis Chusaei voci-
tantur. Cirxeei vero Aethrepiam dicunc ab
aibo eremo, uro, de orf, 07oc, visus, aspectus.
facies, dec. Solis enim vicinicare incolee ejus
regionis ica torrencur, uc acro sine coloce,
adcoqne immurabili, uE X aporusaCSC dIXE
riceropheca. An mutare potest Aerheeps cu
tem suam. Jerem. 13, 22. de Crraci, Aidca i
Revnairerat. Athiopsnon albescit, deiis; qu’i
ingenium non muranc. quicquid enim nau
rum id nontacile mutaeur. Noralunceciara.
aibioroa ounxeis. Aethiopem lavas: de, 6. 1610
a ncuairei. Aechiopem de albas: de, Aibio-
a ex rus ofccos vicionco. Aethiopem exvul
i indico, aec. C aererum Rexco Rechiopum
ince hoscecannos, in Alia, pralercim in
Draxiana, sinibus Suliana, in India d Sinis
lece imperaront. donecimperacores Pacta
eorum cos imperio AsIa cxverunc. Nam
abylsini, qui Rechiopia lunc incola, vi-
ei; de ex Sinarum regione pulsi Cuncprio
muma Cingi. Tartarorum rego, incerte-
eto Vncam, magno Aechiopum Impecaco-
re: deinde Cincan, Alios Cingis. Se ejus -
lius Bachincan omnes Abyloimos penime
et
u

## Folio 92v — 1016728174:0196
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000196.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
AD MTTHRTDATEM
ex Mloin. de Sinarum regno expulie, de
in atricam fugere compulic: 2 quibus
temporibus ejus Imperatoris nociris ad
nos pervenic. Sed nomine Prestegiani,
quod Perscalinsua, quae in toca tere Alid
hodielocum habet, uc in Occidenre Larine.
Sionihcae Apostolicum, quo nomine Christin
num regem, de orrhodoxu incellisi constat.
Nam Persice lonac Prestecian, numero plura
li, a2050no1: Prestesiani, cum joch gencili.
eio. Hlebraorum more, dxo5OOc: padescha
Presteeiani rex apoltolicus, hoc elt. rex l’hri
Ain. us, Arabice melich ressuli. A chiopice
necusch chavaria wi, dec. Mlaenum ve od
lacum iplorum A. chiopum in ACra Fuisseim.
perium, indicio lune cruces Rechiopica,
qua in Ciapan, Sinan, de albi viloncor.
Duin cemplum Thomae apottoli, in re
sione Mlnaber licum, nil nisi dechiopicum
habet, cruces. Sructuram. de moltoa.
lia. dc. quod mireris, nomen. Nam nec
que Indice, nequo Pertice. Ccd Acchio.
pice appellacur Chavaria hoc est. Aposto.
bus.
AL E X A ND R F N O R V M lingua. )
Vecus haec ek Acorpriorum, qua inlacris es
sicibus Ecclesia Lux u(A LUNE.
aNCLOG
6
ANOt
Hoenor
MnIC_ P
bucopa N
Mgt. 21
1bSmOn
bos appat
11, (10j21
IdBeiia
quiduelu
Agela, d
sibus,
llotam p
MIBOnqu
MIl: vel
li, qu0 8. 9
Hetencur
aphiner
I llect
Wum b0
liglos 5
Aliolen
1 seuN
Mut inC
uamaE
peroxB
ARAB
H intelli
1d D d

## Folio 93r — 1016728174:0197
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000197.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
a 
Dulic, de
2 quibue
locicia ad
esteciani,
Cere AlIa
Le Lariner
e Christin
Si conttat.
peroptum
in geneilia
Ei Pace scht
C, rex Lhri
Echiopice
inve Od
tuisse im.
hiopica
viluncor.
in rec
hiopicun
C mulce2
Nam nes
d Acchio.
. Aposte
a lineua.
in laeris d
AHCLO
COMMENTARIVS.
ANCLORrMUngnamixia est exmultis. I
Hocnorun ejuslingua, de Crallica, de Cter.
manicae periri. Habicant aurem Insulam, in
Furopamaximam; quae Albion, Britannia.
Anela, alice. q. dicirur. Alb on quidem: ab
albismoncibus. primum ad oam navigenti
bus apparencibus: Brrcannia vero vel a Bru
10. Trojano duce, exAquitonis iltucerojedto.
veldBricannis, Populis Crallia, Bedd iplo.
qui Anolus Fuic celte: Anelia denigi, vel ab
Ansela, Saxonum repind, quae expulsis ei
gincibus, eam cuncincolencibus, inter (uoe
lilulam parriens, ur victorie sencisq: memo
iin nun quem incerciderer, Angliam illam vo
caric: vel ab Angilis ejuldem Saxonix popu
lis, quos, quum a Pictis Scorisq. molestidat.
fcerencur. Bricanni in auxilium vocdrunto
algi hinc tandom cerrae honitare de amceni-
Hc, allecti cos circumdederune, 2c Intula-
porum bonaincer se partici unc. quanquam
Angilos Sueros, non daxones tuisse auctor
eProlemaens. Vel dicta cst quali Anculi
terra. (eu nostri Orbis Angulus. Croropius BC
cnus in originibus aruaricis Anelos dictos
rulcemagna porencia nerali, quali Zlengc
qua roxhamos pilcatorios lignificat.
AnaBVm. 7 Hlorum mulca genera csc. li-
cet inselligero ex Scrabone, Plinio. Pcole.
mxo de aliis: luneamen duo pexcipua la
M

## Folio 93v — 1016728174:0198
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000198.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
AD HITMRTDATEM
pareni de Saraceni. Flaeareni ab ipsis eriamre
ceribus Arabibus rocaneur El. Hlegarin, vel
AI- Mapherin, ab HTebexis Flaerim. Sanepse
morum Paraphr.ces ArabS AZ apMVSC ver
eic Maheerin. vel Mahearin, in Plal. 83. Indo
paezapi scio apud Ccdenum eA vaourri
AppIIet, d
MVROTC,
10do op
AIDEOTC
HIIM VO
puio de
Cer, de vazapiruos cuaoueriouos. aliud udictilus
camen elt Macar apud PurcassquiicaHon qudleicu
PATOS VOCANE. Caererum regia horum CrAI (IBluXI
Pecro, aex munica; cujus Principes omnes (navan
Arcea tuerunc dicti, ac A erpriorum Phara. (I lel. 25
onessire Ptolomaei, dec, qui diu Damalcum sugos
obcinverone. Saracent deinde, quos Z apan
aelcuse vertune Crraeci. Arabibus dicuncue
Fil Sarak, quae vox henifCaCFUTACES, AySpI
linellie
linibus
IlI to r
XEs vouacTiXES: quales Purre qui Turcis inherbi
dicuncur Cosaki Tarcari; quales Martololli, (ius alio
qualesBindolieriin Pyrenais, 80 ercend llinsinn
Arabes ta onis eriam num hodie victitane (Mum ibi
cen genus hominum vacum xa) vouasivors
pcendur
d quibusideo orcum adagium: VE Arabsin uidil B~
deserro, ler. 3. 2 d l’Zech 38: 13. de lacronibus ildirea
aurpraedonilus ex prassacionibus de larroci (udrabe
niis vivencibus. de rias obtervancibus: qui
proprie lunc quos Ismaelim idem Plalmus
voeat e Moles inhistoris lusephivenduil
Fracribus. Lepiphanius: Zaparlevoi, oine)
Copaeras, cpsloplu EZ401. Hinc autem
appaTCI
llont, he
lebraean
lior, de 2
Wed

## Folio 94r — 1016728174:0199
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000199.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
FM
IS etiamre
Lexarin, I
1. Sanerli
EpnVBE vel.
(al. 83. lad1
P uaour
ouos. alive
quiiaHu
horum ert
ipes omnes
rum Phar.
Damoleun
JuOSZapu
is dieun
2CC8, A15)
COMMENTARINS. 94
apparet, Saracerios dici non a Sara, Abraha-
mirxore, quod cstridiculum. Hoc enim
modo oporteret auc d Sara Saraos dictos,
sit uxorem Abrahomi non Saram, Ced Sa-
racam vocaram fuisse. Avellenda cAt h_C
opinio de animis hominum: Arabes POr-
rodictisun ab Hlebreica voce herab, vesperao
quae dicirur dmiscendo. (cu commiscendo, quie
uunc lux cenebrismilcetur: tropice eAt mi-
atura variorum populorum, curba miscellaneao
8c. ler. 25. 20, 24. VbiRimchi Ccribic ara-
besraeos demixtos; Tlabitantes tabernacu-
lincelligi, qui ob id Plinio dicti Scenitae Pa-
Aionibus inprimis vacabant. Vnderouad 1e
dicti eno rSveuem, a pascendo. Depactis c.
qui Pura nimherbis uno in loco pastiliones (uos cux
Marcolol sibus alio crantrehunc. quod praerer alios
20. ex cent Elaiasinnuie Cap. 13. V. 20. Neque ficet ten
hic vidimu torium ibi Arabs: Ccilicer 2d pecusluum ibi
vouad n
VF Arabii
e lacronibus
08 de lat1oH
incibus: qu
lem Plalmu
phivendiii
XlaOt, O1N
AInC QVI
appu
palcendum. quod hierum erat incer alia
excidii Babylonici, quod Prophera praedi-
cic. Sire aurem IIparenos de SaracenOS. l-
re Arabes dixeris uno nomino, livguan-
lilune. hodiequeuruncur, cd, qua praecce
Hebraeam de Chaldaem, omnibus caceris
drior, de antiquior est. de qualimaler carun
onsetur, in AEriea AfiaG. ita vigens, UEeBM

## Folio 94v — 1016728174:0200
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000200.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
AD HTTHRTDATEM
intances a marribus luis haurire poliac: in
qua Abi Senna (quem Abin Sinaalicer. de
corrupie Avicont a vocaMC) de Aben Rho.
es, Philoloptu Mediciq: summi, preclara seri
Peo, de xecernd memoni digno ediderunc: in
quaerium quacuor tvongelin Romae clegan
cillimis iyis, in chalcoeraphia Mediccam.
prelsa, hodie legere polss.
Anama xa linoua eadem, quae Chaldaica. 7
Araman dictaab aram. Semi Alio, non tan.
cum endem cH, que Chaldrica, scd de qua
Spriaca. Nam Aram eriam Sprium signiticas.
de Syria incolas. Hnc lolephus: Aram vea
re Armenos instruit, quos Crraeci Syros appela
lant. RF Srrabo: Duidam Syrospro Aryminata
orprunt, quos nunc Aramos vocant.
ARMENORVM lingua. 3 Armeni, _ co.
rum Provincia Armen a, ab codem Acam ri
dencur appellaca. quanquam aliid moncibus
cum circumquaque cinpencibus dictum
volune. Rcenim Clar Hebraeis mons clt. Pi
major deminor: uricurque linoud arabicto
Purcicd de Turcaricd.
ASIa resiones ac lineuas multas diversat
habet. Ree ones, ut Bichrniam. Pancum. Ly.
ciam. Cralaciam, Pophlagoniam. Pamphylia
am, Cappadocium, Armema Ciliciam: quas
Omnet
ilu, pt
eus; UI.
AimenI
10612
In AGIA B
NIISCXB
AIque _
IetuIM I
mirume
IetrarOM
bibenda
AdS
daica. )
ralio ele
pras, 10
iossire
Mtchiae
Mlerelio
lorem,
Assgri
liquoc
dos,im
dicas. V
VOCAL.
Aveler
optirur
C
omnes
ota 1o 11
Den 1022
. 237
Deansique
and.

## Folio 95r — 1016728174:0201
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000201.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
M
olsiac: in
en RHO.
eclara leri
erunt: in
NONIBB.
signihent
ros appela
rgm1 46.
ni, _ co.
Rramri
B dictum
IS Clt. B1
Arabicto
s diversti
reum, ly
amphpllo
aM; quad
OmnEs
COMMENTARIUS.
omnes Ci xcihodic Nacoliam vocane, quoA
ovare ar,  ita loquiliceat, hoc ect, avaro-
Aluo, ploeam (. e parcem orientalem. dec. L. iM
suas; uc lndicom; P’erlicam; Babylonicam
Armenicam, Syram: Arabicam: in primis ve
ro Cracam; qua commemoratas regiones,
in Alia minori Ciras, usas olim Fuisse Bello-
nius ex epigrammaris Crreeis sepulchroruim
aque sed ficiorum Ce Collegisse prodic. C- lib. 3. C34
terum eoc ibihodie linxuas Rorere minime
mirum debec videri, quum Asa pars orbis
terrarum maxima sIc; si HcrodocoBdes cA
habenda.
ASSrRIOEM lingua eadem, quae Chal-
daica. ) Pro uc Alsyriorum de Chaldxeorum
natio est eadem, nominibus tontum dilcre-
ponsinon gence velimperio. Nam Sive ARy
nos sive Chaldaosincellisas, ii primam mo
nerchiam imperii amplicudine ac diucurni-
ile reliquis tmogniticenciorem de spoctabi-
liorem, ulq 2d Sordonapolum obtinverune.
Assyriaucem dictisunt ob Assur. SemiAlio.
erquod Dion seribic a Baibaris Acerrios di. Ben. 10. 22
aos, impucendum est sialecto, queli AFyrios
dicas. ut corce Bustachius aaupaes expresse
rocac. Congruic cum hocillud kermoloxi-
cireteris: Raropian Ba BONcoI o pdo
APCDTOY EXCNSITOEVDCRTIS. VSEpOV) XaN

## Folio 95v — 1016728174:0202
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000202.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
AD MTTMTRTDATEM
Sala o rendraior RE, drouavpeu
o3oeaupiae, dec. C aeterum in lingua AI.
syria mulca in Scripcuris occurrunenomina.
praeleruim propria; que tere composicalunts
raro simplicia: ex simplicibus tamen duo.
Busocribus. de quaruor Cummum composi.
ea. Simplicia Celectiora (unc Schadran, Schal
man. Teclath. Clerib. Fladdon. Neschroch, A.
dar. Crz er vel Atzer. Asar, Ballat. O sen velO.
In. Chuschan. Sen. Phul, Phar, Schar. dec. Px
quibus componuntur Schalmanasar. Senna.
cherib. Ascharhaddon. de Cimili3; quorum me-
ehodus ucilissima de mexime necessaria eAt.
Chronoloso, Calce venereges Assyrioscum
Chaldaeis contondac.
ATTICa lineua dialectus est Graeee eom
munis.  Accica dictaab Aicica, lonix Furo,
pxaeparre: cujus incolarum Acricorum de
donum antiquitus eadem suit sermonis de
rebia cl
renult
Undiget
AylH Ve
VibanO:
II p1O
1wM, AEI
balecto
ulles, aC
115d ali.
sperlas, N
bel. qu0c
10s d 20
dinam,
Rendae.
busscarie
leudictie
litur d P
HdisCo
idiomatis proprietas. Crelcence veromul. (MZuin
ricudine, postquam in Asiam missae colonia
lonum appellacionem sibi ulurparune, qui
remanserune arrico nomine Tervacoverna.
culam Cummo lodio excoluerunt, opequo
praeclarorum ingeniorum, lonse lareq: pro
pacarune, uc recte Fabius dixerir, Venerem
iis concellam ne CTraecos quidem in alio ge
derelinenae obrinuisse. Idem Vererum pron
IBA
Hest. JF
AopoliS
IImIruN
lius lib.
um SI
MIII_
usiote

## Folio 96r — 1016728174:0203
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000203.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
upev id
eu2AI.
nomina.
licalunii
en duo.
omposi.
roch, A.
ent velo.
dec. Px
r. Senna.
rumme
rioscum
X LurO,
orum de
Overna
opequo
CCq: P1D
enerem
ali080.
am prot
verbia
COMMENTARINS. 9O
rerbiaclare docenr: DEs AF L.AN uOVSQ, PrO
renustâ de lepidaorarione, relereincur di-
cendigenera landacur in primis acricum: de
Siylus vel Sermo Atticus proareuco, Ccico.
urbano: de Lepos Attieus, vel Elequentia Ae.
ticapro summa, dec. Cererum, praecerHome
rum. Aristophanem de Demolthenem, hac
dulecto excelluerunce laco, Aristoreles. Ilon
erdres, Lenophon. de alii quanquam Ilome
rus de alias dialectos, per luum poema di-
spersas, mixtum queadeo dicendi getnsha-
bec. quod carmen ejus reddit macnikicen
ius se admirabilius, insignem que Poerae do
erinam, e poerica renee Feliciratem com
mendic. dec. Dehujos dialecti peculiari-
busracione cum Beniticacionis cum vocis,
seu detionis, quacenuslincaribusnocisleri-
bitur de Formacur. vide lis doctilsimu de dis-
lectis commentarium clarissimi de amiciss
miLuinseri noltri.
ABABYLONTOErM eadem quae Chaldat
sa est. T Evic enim Babylon Chaldeorum me
cropolis, de Babylonia corum regio, mogna
nimirum Melopocamiae de APyrix Parss l’li
nius lib. 6 c. 26. quam d Bemiramide condi-
tam Scrabo tractic. Quanquem Hebraeorum
liccerae ad Nimmbrod giganrem orixinem e-
susceterane, que d Scmiramide poltedinstan

## Folio 96v — 1016728174:0204
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000204.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
AD MITMRIDATEM
rata esse porelt. Caererum Babylonios, vel
Babylonem. auc Babyloniam dici volunes
Babel, voce Hcbrad, copo(ira ex ba venit, de
bel contulio, cujus radix balal, miscere, con-
fundere aec. canquam ( dicas. Venic. vel Est in
ea confusio. ut cerre prisci Babelis archiredi
contulione linguarii dejectisunc: auc quod
in caurbe, quae populosillima Fuicnon po.
tuir non esse maxima contulio.
BARBARC. ) Tum speciacim, cum genere
tim: Speciacim, uchoc loco, cercus quidam
Achiopix Populus. linguducens A hiopi:
generacim, rudes de imperiri, ablurdam de in
condicem linguam loquuri: alieni, icem de
excranci: denique Ciraecis; qui non Crcecii
Lacinis; qui non Lacini. Placo in Poliue.
Multi dividune homines in duo genera: in G1a
eoses alios populos. qui omnes sunt barbari
itX eDOI, n ausxrom C asvuecovos coxosun
Anass. Idem in Craiulo Barbaros tacir Crre
cisrecultiores. de in Ppinomide AArolopia
invencores. Sic Scraboni Barbari olim na.
XVSOHOIN_) CaZVSOUOI CraB. loqui atque duri
loqui. hoc Acto rocabulo videntur nocari.
quod postes olurpacum proco, qui non
esser Crrxcus. Iline larbar Arabice murrura
re inculco incondico, ablono de absurdoio-
no rocis uri signiticas. unde Arabes AtriCA.
nC
HIB, 1C
IBa II
AibIIa
Ipop2B
igentib
(511D
1, illea
MM, Bt
2BM, IV
lgeula, e
apiuto
IIII. O
pide
PlinuE
15, Gue
onque l
Ns appet
nibarHe
1die05
utlebea
B
lib. 14
dON
al1
uindeL
IBVOC
ABosM
M

## Folio 97r — 1016728174:0205
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000205.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
EH
Onios, vel
ei volunri
ba venit, d
iscere, CoM.
Ht. vel Estin
orchiredi
 aut quod
LIC, nOn PO.
cum genent
cus quidim
Atiopui
ardam deiu
non Cceci
in POliuc.
era: IH614
ut barbui
S Faci (1
Astroloxin
i olim N
qui atque du
cuc noculi
qui nol
e murmuII
absurdolo
bes Atrica
AB
COMMERTARIES.
dos; quorum termo illis horridus, bellua-
rumque smilis ridebatur El- barbar, borba-
r0s appellane. Tamech alii d delerto, quod
midbar Hebraei, Arabes vero bar appellent
sedictos veline. Nihil absurdividetur, Aa-
iuere, Hebrxum dabar, verbum lionihcans
ultima (yllaba duplicara peverisse barbar A-
rebarbara Arabicum: quum Arabicalineua
sicpropago Hebraee. Ouonium auremlin-
puaHlebraea, de quae ei altinis Arabica, CacO.
sis gencibus acquo nacionibus vila elt ra-
ybEouD acque TaZUSOuO, crassa, ablur-
da, alieoa planeacque exeranca: hincta-
dum, vtiplum quoque barbar, cum HC
braum, cum Arabicum pro quaris de lingude
de genco, de repercorina, arque absurdiu-
sorpacutuerir, acque eriam num hodientur-
petur. Ouo extonce vox Larina balburire,
liquidae permuracione, de Crallica barboter
videneur promanase.
BESSFhodie Bosnenses. Illyrice loquun-
ir. D Sunc enim populi Bulgarix, 2pud qus
lingua Illyrica insigneulum habet: Bessi ac-
que inde Bosi dicti, remporum decursu, in
pentis vocabulo emutando in o. unde B0s-
de Bosnia, Bosnenses de Bosmienses Tunt ax-
pellar, ur ex Melita Malta, Cx L ongones L in

## Folio 97v — 1016728174:0206
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000206.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
AD MITHRIDAZEM
penes, ex Scandia Scondia, _c.
BBN G ALENSES Arabreo loquuntar Ni sscullo
erantur enimiacur Arabes: de nominacim  bellipaci
Ciongelocillima ct. de mirisicillim. a Perciliia (Micinni
cc: gens verocoloraca, venulta, ingeniopre. (lum pra
diraneuro, dedita mercacura, vivens lavrila ie, 
Eme veltibus exculca elexancer: Ped viriis, de Mulelie
Sceloribus contorminacillima plurimiicolene limon
Cimolachra, velandas is Mlahumeris disciplio (I, libere
1a8. Elujus rexionis etiem mecropolis di. (DeB, quo
cirur Bencila. d Cangis oltio biduiicinere puurin
dictans, ubsmaxima. porcum trabens opti. jubonent
num de xdes circicer xLn s’in qua rexle. ndle lal
dem de domiciliuluum collocac, qui cApo. luiguer
centillimus, de magnis praeterrim equicum ssum (
copiis instructus, allidueque cum rege Nara (_solid. a
Singae Bella gerir. Ilunc qui incerimie, id pe ile Che
coliari Dcijossu Fecisse creditur.
i. MlyeC
BCTMYNOS etiam CFraece loquutos exmen ibus, qu
um nomnibus conjicio.) Jux CTraeca lunt. llieehces
Idem hinc quoque liquer, quod Bichynik. lindem
sixminoris tuerune incola; quibus Gireece u, non
lingua non ulicacamodo. Ced ae vernacule lquo pe
tuic. Teltancur hociplum implilhma men lincoq.
numenca Crraeca Synodorum, in Bichynie lubonie
celebracarum. Rcenim Bichynin quum Mar.
vil
at

## Folio 98r — 1016728174:0207
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000207.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
12
nnr. Ia
ominarim
engala d
cerAuenae
aterriliu
geniopru
ed ririis, l
mircolen
18 dilcipll
copolis du
duiirinete
DenS OpII.
quarexlo.
qui clipo
n equiium
regeNu
Mic, idpe
Bichynit
bus GirI
Cvernacul
illima me
n Bichya
quumM
COMMEN TARLNS
sis cultores amce excicisinc, eandem verum
bellipacisgue arbicrum. Ocum, qui exer-
ciruum est lehora, verahdoamplexi, Chalo
cedonehabuerune Synodum: quae annoi.
Marcioni, in _ dc R uphemia, DCXXX. Pa-
erum praelencis, habica tuit concra RuIy.
chen. Diolcorum se Nectorem. Fximins
Ecclesia illius Epilcopustuic Mtareres, qui
lolinnoapoctarae, caecitorem ci exprobran-
ii, libercime respondie. sratias le agero
Deo, quod cam impium Principem non co-
gereturineueri. Quae Bichiynorum Chal.
cedonensium urbe Procerastis ance dictas
hodie Cacelina. (ive C alata vocatur, popu-
lare quenbes haber Niceam. Nicomediam,
Prustam (Barsam inverle nuncvocanc) qua
d Zolia. quibus locis omnibus illustres Cc-
cleliae Chrili Tuerunc. De Bebircibus.Thy.
nis. Atredonibus. Mariondinis _ Cauco-
nibus; quae reculiares olim arque dictir et
Ale pences fuerune, cerris Anibus separaca
derandem omnes ia unius Bichrnia nomi-
ne, non secus acque diversi Aurii, in uno
aliquo pelero, delitelcentes cranveruve
Craecoq: idiomare lunc vla, ridear qui velie
Scrabonis librum vEI.
BOnLMT. Ouali Bojobemi. à Bojobemiar

## Folio 98v — 1016728174:0208
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000208.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
AB MTTHRTDATEM
Bojorum domicilios qui Crallis fueronipo.
pulus, hand lonpenh Insubribus dilsci: sed
viet. d Caelare, Ctllid excedences. lcaliam
tranlcenderoat. Inded Romanis eiecti, crans
Rhenum in CTermaniam profectilunc, sylvo
Hercynie camposincinctos habitances. eje
etihinc eriam in Sclarorum parcem vene.
runc, quam nunc incolumc: quorum proin-
deidiomare ururtur: cujus regionis metro.
polis est Praca. Ca surgis Prolemeo.
BRTTANNICA vecus ea, quae hodie VVala
in historia lica, qua usi ancequam saxones, eà de victa lin-
rerum aco suam quo que suam inculissent. 2 Narroc enim
icarHm.
Lohannes Mlajor. Vorcigerum. regem Briimn
norum in sublidium concra P. etus, aliosque
hostesaccertivisse Fngictum, ducem Saxo-
Dumsquitusis pulsisq. holtibus, ipse candem
in rexoi desidorium inciderie, a leque cap.
rum de occopacum Pngistlant vocori volue.
sic: acque hinc unius vel alcerius clemenei
mecamorphot, uc (aepe RC. Engellant dici
arbieratur: quumque ance VV allica lingud
uhessene, cuno Saxonicam a Victore, ac
jus posteris paullarim inductam fuisse. Ca.
cerum sire Bricannicae sive VVallica lingum
quae de Cambrica vocarur, ilthoc quasi spe.
cimen adiicere placuie inicium nimirum ce
picis primi Cenelcos:
puileru
I4 )1
BrI
linguur
pelli este
businBed
nulcicudi
Hcephor
peque P
MIdem Oc
bA q. lur
lun. dep
CAPPI
I.que
M
ylet
1
Ileuni
A
(NHIS A
I)ubI
5. AL
MIIeM a B
LoNIBBIV
HIIC

## Folio 99r — 1016728174:0209
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000209.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
1
roncpo.
lraliam
Cci, erant
nE, Cylra
M vene.
in proin.
SMCLTO
victa lin.
Troc enim
aliosque
M SEXO.
eondem
que cap.
rivolue.
elemenii
ellant diei
ca lingut
quasi sped
pirum ca
COMMENTAEIVS.
00
1. Tnydechrenad y eream d Duw yne fceda
arddajar.
2. Y ddajar oed astuniaidd. agvas, a thy
Wyllch Cydorad) ar wyneb y dyfnder. ac ysrya
Dumgnum ommud ar wyneb y defrocdd.
3. Yna Dum addy edodd biddod colennis
apoleunia fu.
4. Tna Duro a velodd y golcuni maida
Foedd) a Dum Wahanod rhone y polennnt ar
yrmyllch.
5. ADuo alvod y golcuni on daty ddar
eyvylch a alivodd onnos. ar hro yr a fu.ar bo-
rana fu, y dydd egntaf. ∞C.
BrLOARI. 7 Illyrica vroncur linena:
Nam quum e Saychia, unde orrum habenco
cerelhi essene, eo cempore, quo de lmagini-
bus in Rccleha fuir cerracum, ac innumera
mulcieudine, locustarum instor. vecectacur
Dicephorus. Alytiam perlustrallene, obria
quaeque populari ac praedaci. Macedoniam cib. 20
undem occuparune cum ulceriore illyrico:
dict. q. lune Balgari a Bulea. Aurio crans l-
Arum. Seprencrionem verlus. (ANTABR. v. in Vascon.
CAPPADDCVM. 7 Vchorum brucbur-
barque honcctarum rerum inscicia, cum
exeren a morum Cericare conjuncta Fuic: ira
de harbarum linguem fuisse d vero non ab-
AVITEF. Quum ob barbariem nonnullis
do2

## Folio 99v — 1016728174:0210
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000210.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
AD, MTPFER EDATF V
videncur fuisse symplegades ilia infetta ao
quelunelta, Poccorum Fabulis deconcacaeid
uE
quibus ipse quoque Poncus olim aEu
Fuic dictus. Idem arguic procricum: Teia Ku
HTNa KaNISa Tria C appa Pessima. Per qua
incelliounur Crecenses. Cilices. atque C appa-
doces, dec. Veruncamen locis nonnullis Cap.
padocix de culciorem linguam tuisse, credi
PolIr. i quam Adele hospicium eximiis Chri
Riccleliis ca praebueric, memoris recole.
mus. Erenim illustresibi fuerone Nazianze.
nlcclem, celebris cire de epileopo Ctrego
rioN2Z anzeno, praecepiore S. Theronymis
 Niss na clara Crregorio Niseno, TratreS.
Balilii: de Sebastiena; cujus episcopus tuit
nstathius. Mecedoniana haere(is lectator:
_c Trapezuncina: cujus exilcopus quinim
Romanx a C. onscancinopolicinae synodo
incertuic. Vorun inter omnes Cappadocin
ccclehas, quaruor pocillimum, ceu selle que
dam. emicabane. Prima est Caesariensis. d
C. I. Tiberio Imper. uc vulc Bolebius, vel, ut
Hlierourmus, 2b Oetavio Augusto, nomon
lorrica, clara inprimis eodem Basilio M.
pno: cui lulianus Apoltora, odio relligio
nis Christiana. cujusamore urbs illa Aagra.
prabat, obliceraco Caesarea nomine, augultio
se acque honoriticentiore, vetus Mazaca
AOMCB
n
Neot
Do1d1
ail ep
huitexle
episcopi
B1gO1I
NINVen
11. Ter
M
Mutcide
alic 
puipHi p
Billiur
UHII, EI
t
oltratu
qoquo
si alius
vul, line
pidocia
eAA
hoem B
Biecia
AGIZ
inm, qu
slut

## Folio 100r — 1016728174:0211
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000211.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
M
cetta ato
Reacaid
1c
aG+
LeaK
Per qua
C Cappaa
IliSCAP.
C, credi
lrecol2.
aZ1aNZC
oOrego
conrmis
dus fuit
ectator:
quina
lynodo
Ddocir
celle que
sensis, d
. vel, ut
nOmOn
ilio M2.
relligioa
la A2grd.
augultio
MaZaCq
BOMEB
COMMEN TARINS. 100
nomen, indocereconsns fait. Socunda ck
Neocaesariensis. Ponci Polemoniaei mecro- vide atto
suic episcopus Syrodus Neoexlarier (s Lic ceni.
suis celebraca, pest Anegranant, praelencibus
exilcopis X rII. conscribenre decrecailavs
C exorio Acocxloriense: in quibus lmaxi-
num reneracio aeque adorario. fuit damna-
1. Teccia erac Amasiana ab alcera Ponriil.
liusmecropoli. Puxinum verlus lica: qua e
Blichridare Fop. primum, poltea d Pompejo
M. Magnopolis tuic appellara, Sirabonis gea
graphi pacria: cujus episcopi. Phaedimus de
Balilius Fuerunt praecipui. Ovaria fuic Thya
nensis, cribus superioribus lande ac dignita-
eetere par: ex qua Apollonius MI. de quo PhE
lostracus Ccribic oriundus Fuit. Floruirhae
quognecum synodo Thyment, cum exiso
pis aliquocpraltancibus. Qux omniearga
une linguam apud omnes, de pallm, in Ciap.
padociabarbaram non tuisse.
CARES Homerus BaPBapOOcOVNS xPPella
vit. Ouum enim de moribus barbaciessent.
sedem Axem non habences, Ced cocam pee
Crixciim errarent Ripendia merentes. (un-
de Cirrcis xap oltnonrum Caricum manci
pium, quam hiomonauci dnihili, qui ciceris
obemeor, eliq. C. erummore le mancipati

## Folio 100v — 1016728174:0212
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000212.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
AD. MITMRIDATEM
usaopsp C alicer. quo alludens Ciceropro
verbium rulgare inde protectum fuisse nic,
Si quid cum periculo experiri velis. in Cariaid
potisimum esse faciendum:) idcirco de lingui
omnino barbaram incultamque tuise, drc
ro alienum non cl.
CHALDAICa lingna. Hec una cum Chal
deeorum de Asyriorum Monarchia, liberalio
am arcium culcu, legumq. ac jurium cracta.
tione exculta, lonselaceq: pomaeria lua pro
culic. Sed, quodrchemenrer deplorandum,
periic nobis maxima monumencorum pari
quibus anciquillima hec linsua exaraca, d
axoapasorcos ad posteros rrantmusse
1imH e
biRt)
uI quoqu
MuI prs
nulid pli
PhioMa
chlerip
scicucian
hiII, UI2
miplre
mmide
peetti
IiIaIen
mpet
Fuic. Accamen vel ex perpancis ejus, quaee. Childau
riamnum hodic exltanc, rectisiis de ampliu
uutuill
dincillius dubicare nemo polsic. Aristolo. suverba
lem cerce cantam rerum coenicionem non
nis ex ludaeorum de Chaldeorum, 11Z0r0.
altris se limilium. monumenris, quae Phyll.
cam. Mccaphylicam. Mlachemaricam. Polici
cam. Logicam denique concinebane, havil.
se Veceres crediderune. Cvisentenciae ple.
nilsimam adruic sidem Clearchus, AitO.
celicae Scholx alumnus nobilisimus, inli-
bro de Somno scribens. Cuod, quum Aristole
des cum Typerochide desceptaret, dixerit. Iu.
daens erat, qui ab alsioribus Asiae loci ad marii
BBM A
ella ri
cuildro
ilhenie
letam, C
MII, 9
Mnepbet
1 12dI
aia s
CineipuF
ingeliu
ProL
FlacbO

## Folio 101r — 1016728174:0213
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000213.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
et
ceropio
visle ait.
nCariait
de lingui
ille, drea
Cum Chil
liberalio
meracta.
in luapio
randum
Um par.
araca, de
ransnulse
qua c.
amplicu
ristoro.
lem non
1+ZOrO.
ae Phy(I.
e hauIIl.
nciae ple.
S, A11H0.
15, 1D1.
cerit. Iu
BoAB arI
Pim
COMMENTAREVS. IOI
limas civitates descendens. e linguâ c animo
Graecus fuit. Onum que accidisset, ut eotempore
nos quoque in maritimis asia locis versare-
mur. philosophia amore ad nossponte venut, que
mulio pluranobis actulit, quam acceperit. Dic
PlacoMlagium Zoroastris Chaloci nihilaliud
elselcriphrin Alcibinde, quam divini culcus
scienciam, qua Alios Perlarum reges crudic.
banc. ucad exempler mundana Rcipub. Ia-
mipsiresere Rempub. addiscerent. In P. pi-
nomide deinde Chaldxis de A rypriisprO-
per altiri cemporis in urraque regionele
renitarem, ubicelle omnes clare cernuntur
semper Altronomix cribuic invencionem.
Chaldaeumque quempium auctorem nomi-
num tuisse perhiber. Nam se Plancu Vene-
is verbataciens, ajc; Lucifer, qui de V’esper.
Sella 2i5 Ape irns esse dicitur. quod
Chaldaonominum auctorivalde conpruie.
stella enim, qua proxima lub Soleoccupat.
spaecam. Ecospep Crecis dictu, idem plane
lonac, quod Hebexis nochah, B: byloniis re-
ioncxheha. quod cs. Luerfer, Cve Stella ruti-
lansac splendens, dec. Verum enimvero cam
aleas radices in corda hominum, maxime
Principum, qui rerum pocici func, antequam
Erangeliijobar aureos splendoris lini radios
iutorum orbem terrarum disperlisset, cgie

## Folio 101v — 1016728174:0214
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000214.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
AD NTTHRIDATEM
Ambicio, ve primorum monumenta pottru
m semper conaci lincinter vertero, aiquo
Frorsus delere, quo tacilius propriinominis
Famam Fumunre, deleca priorum memorii,
adpoltoricacem propiparene. Hinetactum
et quae nopaces Crraei de rebus divinis e
tiumanis  vereribus judaeis de Choldeis di
dlcerane, ea in fabulas, _ prodigioli com.
imenci subdolo ingenio commurarine, nea
Fopulis ricinis incracicudinis Currique me
pissimo crimine conricti, quali pracoli co
rerarum arium pluinis exuri, exlibilarenus
e exploderencur. Vnde apparet. verilsi.
mum esse, quod Clemens Alex. in Scromi
ris, Fusebius in libris De praeparocione
vane. Accicis Placonicur, Arictobulus, alii
que graves auctores comprobine, genciles
rolur Acerpcios. Perlas, lndos, drabes, Cnre.
+05, vecererq se Ciellos de Hetrulcos, liqua
habuerunc rel de rervin Narurae caussis e
resindosmua, vel de relligione nysteriu
ajuoxis de Chaldeeis omnia ulurpaste.
Elebraicae affinis est. 3 9u0d Fl. as Lerin
his rerbis celtacur: Prae caeteris lineuis. Pandta
maxime affinis est Chaldaica. Nlam pracipor
diverlicus in cerminatione, mucationeline
rarum de punctorum erticulorumque v
riecione consist.c. Incerdum camen que
dam apud. Cibalamos rocabula occurrunti
qua
suR
MenO
lodta
bi
job0. 
BeHI ex
1i8
Hl, dile
leo
d
uH Tet
plan
IIDICXI
lchrilte
iqueapi
123
12D1OI
HEBMM
IIIII
IB. A quI
osaldu
BAqu21
ilu
1B, AWI

## Folio 102r — 1016728174:0215
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000215.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
EM
nupollur
10, 21918
riinominit
nmemoiii
ine Tactum
Chaldeis ele
igiola con.
cerint, net
orriquetu
pracolica
Sibilarenu
et. veriloio
in Scromis
precionel
buluB, alil
C. genrilet
CabC8, (11G
(c08, l1 9u
e cavssit
pasle.
EliaS berit
ineuie, lan
im praecipo
ratione liII
EDMGLEN
lamen que
DECUEIBBI
3
GOMMENTARENS 102
qux vel ab Hebraeis non trequententur, vel
planenon ulorpontur. Ia haclingua Daniel
de tesdras maenam parrem conscripri lunt.
Hujus lingua vocabula nonnulla reperias
injobo Proverbiis jeremia. d alibi. In hac
linsum exstanc divinae dux paraphraleojo-
nathani d Ookelis quorum ille Alius Vzielis
tuic. dilcipulus Hillelis doctoris apudHe.
breos praecipui; C annis ance delolacio
nem Templi 11. hic vero Alius Fororis Tuis
Vespaliani F. Quae paraphrales insignem
hcro cexrui lucem adterunr: de postimonie
de Chrillo mirum quanrom illustrane: tan
ixqueapudjudeos suncauchoritaris, uc dia
rinis eas lesibus aquiparare non dubicent.
dux proinde a C hristiano, dispurance cum
eis, commodissime cicari postunc, verbegno
texcus illarum cellimonio contirmari de a
clumnis vindicori: oracio comen impurioe
d inclegancior cst, quam sic Donielis velF(.
dra. A quibus omnibus lonse dilcrepacora-
lio Chaldaica paraphraseos Hierololrmica
nein quam. praecer AAyias a Babyloniae
voces, plurima quoquecum a Persis de Ara-
bibus, cum  Crraecis de Lacinis pecica voca-
bolairreplerum. Caererum Chaldaicalingua
Decul ares olim charecleres habuit, UCCxI.
Dan. cop. apparer. LITCr2S. n. PVerOSATCBO
Chal, ad id delectos primo docueruti dcindo

## Folio 102v — 1016728174:0216
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000216.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
AD MITHRTDATEM
etiam linguam iplam cradiderur. Postera ju-
daeis caepta elt Aguris Hebraicis lcribi: qui
jum aM, annis, e supra, ceste Manstero. Chal
daicas transsariones de expoliciones alicer
non habuerunt.
COLCMrSlineua eadem est, quae Accy.
priis. )Elaciolantur enim vecultilsimus ille de
opcimus scripror Herodocus, acque aliipre.
seren Ciraci, C olchos ab A erpciis originem
ducercourpropreren uornaus as aizuntoio
eosvocarie Dion (. Oncecnrnrns. quoderi.
Bus fere conjecturis probarenicitur: prima.
acoloris acri. de capillorum crisporum simi
licudine: secunda, a C ircumcisionis riru.
hud EtC
11181
quemadxrarem ulq. luam rerinverine: rer- ius, dee
21Z, a lacrificii de lingux communione. Vea isidl
rum ob has iplas conjecturas, vel plerasquo pia
cerre. Ir. eorum porius, quos ex decem
cribus a Scimanassaro, AAyriorum Imp. in
Colchos de lherostraductos, ex lacris libris
constar. propaginem esse Colchos videtur.
Colchi enim coridem de iildem licreris a feri
Peura vocancur: _ C ircumcisionis ceremo
niaa judxis, non A orpcis primo protecta
cK: de acer tolcusque color etiamnum ho.
die judaisnon intolens cA.
COR A LL I,I Populi Pontici, Rumen
aecum d Rhodopem, moncemque Amum
2dC0
VIlpisr0
1bB. 9
bi
1ee
l
diolentes
(pes. Va
quduiu
MAeTB
Mlla; Gu
mibibu
11212,
ist, 1I
BC:
1d LII. I.
rouIeS
lde I1
elO
11IIB, i8
CROA
allpcieis
ali lad
atii d

## Folio 103r — 1016728174:0217
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000217.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
u
sibi: qui
CrO, Chal
es aliter
usille de
alii pra.
originem
3
runto
quod er.
r: prima
um simia
nis rII.
INE: TeI.
AC. Veo
lerasque
ex decem
eris librit
Bvidetur
erisalerio
BceremOt
protedi
inum ho
Ici, Rumet
AC A. mu B
ideo
COMMENYARINS.
103
adcolenres, immanitare atque barbarie in-
signes. Vnde de inculcioriadeoque burbera
lingua ucuntur.
CxerANSES.) Incolae insule C reta vel
Condia; qua in medicerraneo mari lira, cen-
ium urbibus clara, unde exarouOniScOQ
nominara, de lonor ccLx x paltuum millia.
loca L, rorunda DLXXX. CireCOurebaime
termone: ut collipitur cum ex ilto P’anlilo-
cond TIT. L. 12. ROnTE5 à et LCVSaB, _C. C7TX-
eosomnes incelligentis: cum ex hoc kulta-
ihiis a Ers ev ex r3aveis en napnxlas To-
2nrS 1eiEV, nara Znaaa APZ cicor X9)
Kpnicor. dec. rum denique exproverhiis CTre
eis, apad Creronses naris: WC, coeGS Ronsa
upnTI (eIV, Ad ver sus mendaces mendaciis uti:
R, DKpNS TOVKCNeC. Deimtrob, asente cum
improbo. quodidem, ac Kpns ceiS Ayion-
rlu, Crecensis cum Aecenita dec. Hoctamen
tempore Crraecus Pormo in Crere Fore exo-
lerit. de lcalicus. Vererus nimirum, succelsit.
In Venecorum enim est poreltare, ob anno
Derratoris M. CXLTV.
CROATE, Ilyrice lequuneur. ZOnipDC
lub Illrricis populis olim, de nune, compre-
hensi. Vade non cam Cronti vel Croacii, quam
Corbatii de Corvatii, perraDio et re0, Libur-

## Folio 103v — 1016728174:0218
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000218.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
AD MITHRIDATEM
ei item de Valerri lune dicti.
CY P R V 5.) Hojus intula Fuisse olir
Ciracxlingux ilum, praecer menliomno.
mina, alia eriam documenca sunt. Crrecocer.
cenomine, quia dires admodum, de mirx ses
cilicaris Fuic, Maxaeia hoc ek, beata leu for.
cunata tuie dieta: nomenque dedicrcn
espcoerbulculx. Lignstro Lacinis, propcerer
quod in hac lalula odoris luaritace prer
Itac.
CY R N F.) IncolX C yeni, la Cula moris
Ligultici. Corsicae Lacinis Corse, bubulcien-
cilla, dietae. Hli quum lacrociniorum immeni
rare de morum barbarie intames cRene, lo
cum dederurproverbiis Kouria à cn. Demi.
onis stipendiis et expilarioni bus: de KruCia qu.
Deregione latrociniis infesta: Sive Lominibus
anseinci, alieni ravacibus ac violentis. qua
ixnominia gens Cyrnensis hodie adhuema.
Ie audic apudlcalos, praetereim Cienuenlesi
quorum linpus ucicur. His enim parviejom.
diu, Ademarci Navarchi auspiciis Mauris
erepia.
D A CO R V M es Cetarum sermo idem.
Dune enim Daci Crecis proximi ad orrum.
reste Scrabone; dicti quondam non Daci
eancum. Ced d Davi: a quibus Davorum
de Oetarum nomina Arhenienles videnrur
lem
lep
ligula
MI
duct
1012
HiIa.
olib
M BIBC
(1
1
IereI
IEBIB
anHu
s
51li0
MaruX
Mrap
BM D
1BA
labibu
11.
nl
a
10
nDer

## Folio 104r — 1016728174:0219
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000219.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
fuisse olim
coliumno.
CrECOCI
de mireles
ata lev foro
edic renba
Proptere
VITAEE PIRI
m immani.
eRene, l0.
CH, DeMd.
RvpIa q
Hominibu
olentis. que
Cadhuema
Cienuealest
Parviejam.
eiis Maurit
sermo idemt.
18 Davorum
sed videnue
lom
COMMENTARINS. 104
sumpsisse. Vnde de in comaediis Cerviinero-
ducti Davi de Crecae nominabancur. Horurii
coraregio Vualachiae nomine hodie estio-
enica.
DA LM A YFC a lingua vide IUyrica. Y
Es enim Dalmaria Illyricireio, concermi-
n Laburnias, hoc cHt. Crontix, verlus occao
lum: qua dictiaanuarac, populi ab Au
sulto domici, ut leribirappianus. la linguum
recerem Lalmaricam S. Hlierorvmoslibeon
receris Teltamenci, eonquam in pacriamo
transtulic, anno Servacoris CCCE.
DORICA lineu. JHlaciner Crraeca lin-
pux dialectos est insurrior de incomrior.
Inde, qui eaocebantur, Dorienles nauru-
Souloi, d muliercula apud Theocricum
Marurocoisae avarra, lata ac didultoare
omnia pronanciantes dicebanrur, ab srcorio-
eem nimirum ulum liccero 2. quo nomino
ab Aristophone Dores cidentur, non in
Nahibor Colum. sec ae alibiiuhi. Porismisu
litur. Caceriiin Peloponnelo dielectus hae
indigena nic: Sparcianis iamen cumprimisi
quis pe Borum nohil (simie; cum de Argi
ris, d Rhodiis, e Creerent Bus _e aliis. Incee
Pcriprores en porissimum lunc uh Pindaruso
Theoericas, Ibycus. Bacchylides, Simonides.
lingulari audio se consilio cleganrilaime 
EH

## Folio 104v — 1016728174:0220
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000220.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
AD MTTHETDAFEM
scatamen, uc in monomeneis eorum alieses
tiam dislectos videre licear. Verum Doricd
inprimis locuci censencur Pindarus de Theo
crirus, quod in urrinsque carmine Doril.
musance alias dominerur. Ochac dialecto
exstac dictionarium peculiare a C.. V. Pran.
cileo Porro edicum Francoturci, Anno
M. DCIII.
ELAMFTAB Arabiae gens. 3 ad sinum
videlicer arabicum. josephus Blamicas vel
bi_ 1
Mirelle
nines lac
HIeet. C
macus hu
BiBmea
Trocit
uvel a
alib Get
Flemicas vocac Pertarum Principes, Scrabo. (, Iiais
ni Elymaos dictos, ab Blymaide, regioneid
sinum Perlicum, ab ipla Perside Orari Au.
mine dilerera. Elebreis Helam vel Klam, e
Semihiliosueidem jolephus rectatur.
EPFROTARVM lineua Ilyrica est. D HoC
quidem rempores quo repio corum Albanis
vel Cimera dicitur. Anciguitus, enim quum
Craecia regio esset, in qua rex Pyrrhusrez.
navic, C1. 2co ulebantur Termone, doncca
Romanis ob iceracum defcetionem in lolicu.
dinem redactatoit.
GALAT A P. 3 Incolae minoris AB~, UP
nocum: Sic dielis C alliss qui quomarcg. Bi.
chrniae in auxilium rocaci renissene, capi
diruegueabeis Romo. de rictis Macedonia
bus, eam partem repni renveruns, qua Cral.
latia poltea ab eis est dicta. RF quio GrXci
quoq. cum eis in auxileu rocabentar Callo-
Craci
IIB.
Folist
isdimiro
lbg vele
ulIE: A.(I
IIs. Vel B
umaniea
Moctos
1D1ee
le Bellic
elles bell
l, Armati
DiPeriII
ladend
liies mu
mment
e li
FIIK 18.
cap. 28.

## Folio 105r — 1016728174:0221
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000221.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
CM
tum alisea
rum Doriet
ruS de The
120 dialedto
C. V. PII.
rei, Anno
DeS. Strabe
regionen
OrariAu
vel Blem, 1
est. d HBt
in AIbanil
nim quun
COMM ENTARIESA
5
Bracitaerune dicti. Vulons tamen C alatas
dici vultarore zanax alacte, quod hoa
mines lacteos, hoc clt, alb0s regio illa pro-
duceret. quanquam alii cum Diodoro opi-
nancur huic regioni Crolacam. Aliam Hlercu
lis, nomen dediste.
Trocini Cermani populi a lacessendo dicti. I
Purs vel a Lacina Praeis Ceu Truculentivoce,
velab Cermanica. Froven vel Crurzen, quod
est. Mlinis insolencer lacesere vel provor
Care.
Follistobaei a ferendis areribus coenomia
1) Nimirum a Follendi verbo Lacinorum,
de bog vel Bogen Crermanorum. arcum no-
unco: n imalis dictos quali Felistobogos, 2
relis: vel Bahstoboeos, abolilta, voce Lacino
germanica, ejuldem sensus, quasi populos
serhusres. instevetos pericia jaculandis hoc est, bellico-
c, dones los. 10 cerre erovo jaculans Pacictarius dis Gen. 21, 29
minloli cicur trellicolus Ismaet: de. Aren valentes, L. Sam. 2.
milites Bellicoliores, cum Saule desiderati
is Alix. I de. Armati jaculantes areu, posteri eptirai.
maregebi.
TenE, Capi
Macedon.
1, qu2 b.l.
quIa Grai
NIuE C.olB.
G1Al1
m. Pericia de rebus milicaribus. Cive 2d
detendendum, sive ad ladendum instrus
ai.
O a L X F. 7 Quia Crallorum apud Ag-
dores mulciplex appellario elt. Cub qua
consinentur non tam Colcoliranei, quam
24 esat.
8,9.

## Folio 105v — 1016728174:0222
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000222.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
AD MTTHRED ATEM
bona Cermanorum de lcalorum pars: idet
aliis acque alis lirguis eos vlosmirumnon
el. Cilalpini enim usi Cunc lcalica (prour Cin
Calpina Crallia pars est lraliae, Lombardiaho-
dic dieta:) Transalpini vero vel Belgarum.
hoc eA, Crermunorum (Beleica quandoquis
dem majorem parcem ad Ciermaniam via
detur spectares:) vel firancorum lingure
runcurs quae propria hodic corum cst, de
posthominum memorium miris modis ex.
ornaca; in qua monumentis luis praecloris
Rorveronc. _ cciamnum AOrenEmaENUS
numerus Theologorum. lurcconloltorum.
Mledicorum. Oracorum. Poccarum, Aec. in
cerquo hos ille Poccarum Crallicorum co
riphaens Salluctius, Barchalii Dominus, _C.
cujuspodmaca apud exteros eciam in laude
sunc. Sallultium, eodem in arsumentoris
asccos EEnucos, no in Feliciori gradurecent
assecurus est Christophorus. Ciamanis Do
minus, ecc. Plura de hac lingua, cum vecerin
cum recenriori, monerevel addocelopen
vacancum duco, xa raea nozoriquum Min
chridares omnia ad eam percinontia, nonin
diligenter 2uc x apepzcos, led ssu Womn
ane Becer perlecurus (E.
Videnturigitur Druidae dicti a fide. ) EisI
astentioriis, qui Druidas dictos roluca Din
bu
ImIe
IHI C
sileB,
seDOr
IerBd
1eDi
is est s
quam B
110 2
Ned eI
telaS VC
qu
s
ndum
dun _
Pleher
Diyche
acelle
MnuS
Donine
Domini
Diubrit
liDom
Idlese
IMa
VellerV
ulmit
Muiua

## Folio 106r — 1016728174:0223
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000223.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
EH
pars: ideb
mirum nod
(ProuC
nbardiato.
Belearum
quandoqui
maniam 1
n lineuan
cum est, _
IS Modis et
IS praeclarii
CHE,MagnUS
onlulrorum.
um. decilt
icorum cd
minus, ds.
am in laude
umentorie
pradurecent
lamanis Do
cum voret
lddere lopet
er, quum
entia, noni
sse vei
Etr a side. 3
SroliitaL
COMMEN PREIOS 10B
vel Drau. vel Dron quae vox Cermanis pril-
cis est sides, quod videlicet Druidibus, tan-
quam lacerdocibus ac sepiencibus Adesmes
siro a vulso haberetur: camen purem ecque
adeo credom, dictos eriam esse qua(i Druch
Eenas vel Pruhcinas a Fruhein vel Drychten-
quod epicheron est Servacoris propriums
e perpecuum apud vecustos Ciermanos, O
Fium. Norgerum; Vuilleramum; AIEcC-
dum d alios: uc est a nobilils.  e udiciss.
Fehero annoracum. PA aurem Trubuinvel
Drycheen. idem; quod Dominus. quo pec
excellenciam insienitur Dominorum D0.
minus dec. Iline Trahtintiche tage dies
Dominiea: de Druhcineshaus, templum
Dominicum apud Ortridum Frequens: de
Druhtines Scalehe discipuli, ministri, apostos
liDomini ac. Scalehe quidem dicti; quod
nocesertaess co abHlebreo Scalach, mittere
emittere, _c. uc cerre ApOl. a n0 + a HOGEX
eir dicti Ctraecis. Crermani enim. ucexrei
pences, ab Hlebraeis non pauca vocabola sune
moruaris nis Foriemalis dictosabancique
Germanico Scalc. vel schale, quod ministri
vel servu sigmficat in Barlchale, Marschalc.
de smilibus; quae noca lunc. C aecerum Drui-
da Dominixar eEozuo videntur dicti: pro-
prerea quod olim rebus divinis incertue-

## Folio 106v — 1016728174:0224
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000224.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
AD MITHRTDATEM
pune, de praetuerunt, lacriticia publica de priô
vara procurarune. religiones incerpretu
Tunc, ad eosque magnus adolelcenrix nun
merus disciplina causla concurrie, dec. scue
Rib. 6. bel. corcerie disserir C.xPar. Ob quam lane dignio
tarem demunera, non tam 2generali Domini
Tenlu vocis Truthin, vel Drychien, quame
synccdochica apud lslandos et Norvogos
ulicaca, qua peculiaricer Deum CigniEcat, qua
Si Dominum. Dominoru Deuidas dictos else
exillimacur, canquam in contospudCullos
olim honore, uccenii quidem de omnibus
coererechis publicis privacisq: colcirverine
DB C RRM A N ORVM lin gua. ) lIS; qu
Auctorlongosilo incerrexir de linena Ger
manica vereri de recenciori, libieradcexereo.
racion.m Dominicam, e symbolum Apocto
licum. Crermanicdad verbum reddira, ante
aliquoc secula, priusquam Germanica no-
stralinsua Ccribiputaretur, paullo quidem
diverlaabiis, que precer Crelnerum in Cheo
vieis Helvecicis Scumphus ponic: cujus urri
alque reddicionem idem Freherus, ex S. Cul
li vecultissimo codiceM. S. Noris suis lucur
lencer recens expoluit.
I. Oracio Dominicaita habet.
Farter unseer, chupist in Pimile. Vuibi
namun dinan. Cheme rihi din. Vuer de Willo din.
Jom Flrmile, sosa in erdu. Prooch unsecremez
b16
sAWIII
li
1II
que
HII GI
luivo
NII, MII
locthc
plotou
pn HC
silieet.
MEr
piraii
illoeu
D Epbt
Ili BI
adere
a
utiter
1118
HIII
do Cab.
unit

## Folio 107r — 1016728174:0225
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000225.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
L H
liea de prio
Nerpretull
entix D
 dec. licuI
lane dienii
ali DomInI
Norrigos
nificat, qua
dictos else
dud Gallos
comnibus
Olcirverine
liSo qua
Su Geta
exereo
in ApoAtO
dita, anIB
nanica BO.
lo quidem
im, in Chee
cejus viris
18, CkS. G1
SIuis lueU
vet.
nite. VuII
rde Willodiu
anseer eme.
COMMENTARINS+
hic kip vnshintn. Oblaz vns sculdi anscero-
sa vir oblazen vns sculdiken. en ei ni vnsih fer-
letes inBhorunka. uzZ erlosi vns ih fona ubile.
Hic neca obicer linguarum quarundam
altinitacem. l’aster conoruiccum Lacinorum
pater, Cymbolimo Labialium: onseer com
rois C1. acorum. mecaches sodv: thu cum e
Larinorum: Fsimile cum C7. echorum HI-
mina. mucationeliquide: Vuyhi cum wyheno
cedere de ulu protonomlacrum, quod cse
lanet Eeari namun cum nomine Lacinorum,
veloroua Crracorum: gheme cum kum, vel
jum Hebraeorum. Cargere, ad veniendum
scilicee. de cundum: rehi cum regno, quod
nunc rych vel reych dicimus, omisso c, quod
aspirarioni rero junsebane Mlajores noctrio
villo cum velle Lacinorum: erdu cum CtrX.
co epeis co (yncopa rove. firmo. Stabilio.
_c. Pro ur cerra Fondara est luper trmitarese sal. 1041
lo2s, nenucer in seculum. vel cum Llcbrxo
eretz terra mucacioner2adim delerh: prooth
cum Bpcoros vel BpcoroV, cibus. esca. uc eA
ponis. dec. C Grera, quae mere Ciermanica lune
Peterelicer, ex Noris commemoraris.
1F. Symbolu deindedpostoloru sc habers
Kilaubu in Xot fater almaheicun. Kisces
himilesenti erdu. Enei in Thesum Christ. sun si–
van dinasun, vnseran Fruhtin. Der inphaneem

## Folio 107v — 1016728174:0226
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000226.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
AD MPTHRFDATEM
est fona wihemu Keste. Kiporan fona Mariarii
Macadi er leru. Kimarerot in kivalerPilares
Meruet pistacan. Ior enti pierapan. stehic im W Z.
Zi. in druen tatre ersteente fonatotien. Scehie
in himel. Siz1t. Z a Z8sun Coces fateres almahiia
Kin. Fhana chumficre est sonen ghuekche en HI
er. Kolaubu in worhan N est. In wiha Khrribhun
Catholica wihero heminitha. Vrlaz unt. Rero
Rers ces urstodahi. Int lup exi. Hlaec quin germe
neCiermonica, e lucideillustraca habeseb
codo tirchero, plura addere noloinitquod
rocem Kelt, quae spiricum signiticar syncept
r0do reduciporse ridearur 2d kadesch He.
braeorum, sanctum vel sacrum. P. A enim spiri
cus S. Panctus perle, de alios Canet. A 91, dec.
Cancilenu fere comprehendebant s ce
Debrabane veteres Germani. quae memoria
eradere volehant. I Pectes pareneles Tvrolis
rexis Scororum. Vrinsbekii equiris Crerma.
ni. de Vvinsbekix nobilis teminae CTermanes
abhinc quadringentos, de quod excurric, un
nos. (cripix linpua Ciermanica ad Alios:quas
ex bibliocheca. C. V. Barch. Schobingeriic.
in locem non pride proculic N. V. Melchioe
Tlaiminsteldius Croldactus, de re licreraria
bene mericilsimus, amicus nolter kincularis.
Oera B iidem Punc, qui Crorhi.) Rcct e. Si
veaurem Cretas appelles sive Ciothos, gens
Tunc vecusta acq: praeltans: de cujus orisine.
ecobus seltis, prerer Cioropium Becanum
iunde
mides 
Eopi18, 
HotSBD
Bai, qu
Diu
AIIH
Hi. V in
Suttetsa
inseraa
bdh estet
sbivetsE
Mbio e1
Ibamma B
null eat
RieAI
pebitde
ut diler
lnnon
Pretur,il
terpher
inorum
BIum a
dIVaU
MIS C
relvnci
Buit pr
I D

## Folio 108r — 1016728174:0227
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000227.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
M
Mmeitates,
salmabiia
thrribbum
lumb. Rero
uin germa
habesob
n1S quod
c syncept
21, dC.
STyrolis
SGermA-
Termanas
Melchioe
lieteraria
ingularis.
Rccte. SI
isOpigie.
BCCARUM
COMMENTARINSI 108
abun de mulca dixerune de scriplerunc loc-
nohdes pilcopus Ravennas, lGloruS, PrO-
copius. de aliis qui ex secognirione de cum
NocsBon. Valcaniinoper in lucem prodic.
sunc, quera, A placet adi de audi:
Ocacio Dominica in lingua COF.
chicaica habet.
Ateaunsar. thu in Climina. VV eibnainamo
thein. Vimai chiadinassus thens WV airchar wil-
catheins. sue in Tlimna. eab ana airchai TILais
onserana thana. sentenan sif uns himma daea.
Cah aftet ons tharei seulans he caima lua jue
eah reis afletam tham sculam unsararm. C ato
Mibrieeas uns in fraestubneas, atelauseruns af
thammaubilin. Vncerhema ist chincardi. eab
mahs, eah ulthus in arWvonS. Amen.
Elic Acca Crochis est pacer, ue aice vel acri
Plebilldlveciorum: onCar noster ab Crerma-
nis dilcrepar nonnisilicera e: deHlimina cae-
sum non nilil. Quod Ciermanis est ur hrisancti
sicetur, id Crochis estrerhnai, ab eodemton-
temrhen vel rvhen: vimasa voniendo le
tinorum viderur orcum, nisimalis. Lacinum..
orrum a Crochico: se chiadinassus cum CFrBCOi
ouvausaFhnitace haber: Wairthai AAFCer-
manis eA verde: wilga willo: suclo: eabenci
vel vaci quod cum ac Lacinorum tore con-
pruic proschesi licrerae, e de apherchc, ip-
ss de prileis Ctermanis trirai anaidem quod

## Folio 108v — 1016728174:0228
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000228.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
A D MTFHRTDATEM
hodiernum auch: airthai prilcis Crermanis
CRerdm, originis hebraee, de qua Cuprd. Plai
panis Crothis elidem, quod hodiernis Cier.
manis inferioribus leit vel lait, Cuperioribus
veroleib, demea alpirarione Cubincellizepa
nis, einleib Brot: Thana arriculus: sintenanl
Cyciaco sun vel sinkanan haud dabienatum.
uc incelligacur panis necelsicaris, quiscilicet
quocidienobis csnecessarius: in quem cer.
ce Censum Syrus inrerpres Ciracam vOCeM
mata. 67130coV expresse verric, lachm â desunkanan.
ponem necessicarisa verbo senake, indigere.
opus habere March. 3, 14. Plimmadaea compo
Sicum ex hom velhem hoc veliplum. de daga
dies, quod Cierrmani prisciuna rocehiuiu, de
hodierni heit vel hencc exprimunt: aflet. Gec
manis prileis oblaz. dimitre, a chemace afta
ten, vel ablaBen: sculam Crermanis sculdivel
seulm. noxx, crimina, metonymice debicapro
noxis vel criminibus. unde sculteis, debita
pronoxis exipens Fis enim sive cisch. de cum
ospiracione bersch est postulo, exigo dec. Dic
quod Crochis est sua vel sue, Crermanis
h cA so vel sosa, SIcuE, velur: Weis GerMe.
nis vir, nos: ni congruir cum rn privarive
particula Crraeca: broggais. Cermanis firleuti.
inducas, nobislcriberetur bringes verleitet
fraestubusai Crochicum merum, priscis Crer-
manis Korunta, hodiernis versuchung:
A
ADecM
pa at:
pgorIICI
MileimI
Higura
In:) Ma
Ibus qual
fotia, C3
swullia
qod BI1
pplcante
Hec
p2 H80
que eoB
IeISPF
luiuriole
plinom
ilomnie
iumred
MettGC
mgi perc
muiriulq
unicam
piorem
IMOTuK
umace
qolle.
He

## Folio 109r — 1016728174:0229
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000229.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
BM
Cermanis
Ded. Hlaii
ernis Cer.
perioribu
telligepa
Sintenan
menSTUIM
quiscilice
QuCMCCT
IM VOCCM
sunkanat.
indigere.
ea compo
Chiutu, e
nate aflaa
sculdivel
0dc. DIC
privarire
scis Ger.
suchuns
COMMENTARTVS. 109,
eR Cermanis 1ZZ. Ped, verum, simile Lacino-
rum at: lause. Crermanis erlosi libera: tham-
maarriculus, hoc velillo: ubum Ctermanis
ubileinute. nm, quia: thingardirconum, qu2
lkingardi (quo cerre modo legendum pu-
lem:) mabsporentis hodiernis macht: wul-
thus quosi valchus, pocencia conjuncta cum
ploria. Crermanis prilcis kimalti, hociernis
sewalt: armenserernum, lempicernum. iderm
quod Cimbricum erich, ab cv, Seculum (-
enticante, uc aevum lacimorum.
Haec de alis hoc loco oblervari polline.
quae arguunc, erhi pleraque Crochicamasno-
pere conveniane cum Alomanicis vel Icu-
conicis prilcis: tamen infinicis quoqueroci
bus vcrolq. inter se discrepare: adcone qui
velin omnibus convenienciam inveltisare.
vel omnia Checica sive Crochica 2d Tcuro-
nicam reducere velic, quod demonstrareni-
rus elt Croropius Becanus, ille operam ole-
umq: perdere videatur. Hloc cerre constue
exucriusque lingux inrer se collarione, ala-
manicam live Tenconicam nostrom, cum (u
periorem, cum infcriorem, maxim a prectan-
illimorum de lignikicanrillimorum vocabu
lorum accelsione locuplerari alque exome.
riposse.
Hec de Cetis vel Ciochis Seprencrion
--

## Folio 109v — 1016728174:0230
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000230.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
AD MITHRTDATEM
Cc
Ad Orientales quodamrinet, dictosO. immere
Aroxorhos; qui etiamnum hac rempectare prolum
Lauricam Cherlonnelum incolunc: propin.  lieque
quiushiadlinguam Crermanicam accedune mon let
uc liquidilsime opparer ex Augerii Bu. Bea licllet ob
quii Coroli r. Imperrtoris apud Turcarum mibusil
Imp. legari relacione, quam luis delegariono ipondeb
Turcica epittolis inservic: cujus hac lunt pucompi
verba:
subus Ta
Nonpossum hoclocoprecerire que de gen uodine
ce accepi, quae criamnum incolic Tauricum upiecipi
Cherlonnelum, quam Caepe audireram ser. MMi PIIm
mone, moribus, ore denique ip (0, de corpor procurtis
ris habiru originem Crermanicam referre. lPucaris
Pcag: me diu cupidicas renvir videndi abca mmlineul
Benccaliquem, deRheri poltec ervecdiali. unomba
quid, quod ca linguâ lcripium cNec : sed mos, b
hoc consequi non pocui. Casus camen ut Mlideca
cunque seliderio meolarisfecie. Juum ela ulgusqu
Eent duo illinc delegori, qui nescio quas quea lluclopi
relas, nomine ejus penris, 2d Principem de- Mille, ide
Ferrene, meig; incerpreres in cosincidissent, monditan
memores quid eis mardassem, Rid olore. lelori d
nirec, ad prondium illos ad meadduxerunt. lunerc
Alter erac procerior, toro ore ingenvum llque e
quindam simplicicacem pro se Ferens, ut Mmulio
Plander vidererur auc BaravuS: alter craE lme, live
brevior, compactiorcorpores coloretulco. liquod
Oreu di leimone CTraecus, (cd qui treguenti ipine
com

## Folio 110r — 1016728174:0231
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000231.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
M
dictosO.
tempestale
AEiprOPIB.
raccedun
erii Barbea
LUrCATUM
selegatione
is haec lune
eque degen
C Tauricam
recam ler.
O, de COrpot
am reterre.
rvendiali.
eslet: sed
tamen DI.
.Duum ela
O quas quea
incipem de
pincidissent
Aid olove.
dduxerUnt.
Cingenvnm
terens, ut
alter etat
oloretusco,
ui trequen
FOM
COMMENTAREUS. IIO
commercio non contemnendum ejus lin-
sux olum haberet. Nam luperior vicinitare
e Trequenci G xcorum consuciodine (C
eorum Termonem imbiberac, uc popularis
suiesec oblitus. Incerrogarus de narura De
moribusillarum populorum, congruencia
relpondebar. Ajebar gencem essebellicolum,
quae complures paposhodicq; incolerct: ex
quibus Tartarorum regulus, quum expedi-
rehoctingentos pedices seloperariosscribe
rec. pr ecipuum luarum copiarum Armamen
tum: primarias earum urbes, alieram Man-
euprocari, alceram scivarin. Adhaecmulca
de Tarcaris corum q: barbarie: in quibus 1a-
men singulari Capienciz non paucos reperiri
memorabat. Nam de rebus gravillimis inter
rogaros, breviceracque appoleresponde-
10. la de causanon cemere dictirare Torcas.
reliquas quidemnariones Ccripram in libris
habere Capienciam. Tarcaros libros (uos de-
rordsse: ideoque in pectoribus cam habere
seconditam, quam promane, quom opus(.
d veluri divina Fundanc oracula.
Nunc adlcribam pouca vocabula de mul-
lis, quae Crermanica reddebac. Nam baud mi
nusmultorum plane diverla d noctris er2e
forme, lire quod ejuslinsux nacuridterat,
sive quod cum fugiebatmemoria. de pere-
regrima cum rermaculis mocabat. Omnibus

## Folio 110v — 1016728174:0232
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000232.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
AD MITMRTDATEM
C
vero dictionibus praeponebac arriculu cho, pul
auc cho. Wocteasia aurem parum dilsimil sont
hXeC eranFo
BTOL
DIuE
Stul
ITuS
WVingaere
Regen
Bruder
Schuvecte
AIC
VVon
Dilver
CxOlIZ
Korn
27aIC
Fitck
HoOFE
TharE
Scem
Son
MaC
1aE
Oopen
Bard
Etate
B082
AtIer.
Panis.
Saneuiso
Sedes.
Domus.
Vicis.
Pluvia.
Fracero
DorOT.
DCHCK.
Vencus.
ArgencuM.
Aurum.
Tricicum
5al.
DilciS.
CopuE.
POrta.
Scella.
Sol.
Luna.
Dico.
Oculi.
Barba.
ManuS.
ArCUS.
Pormica.
NVIgeB
spet
blieten
litlipen
lmmen
ligea
liten
Biten
bi
luII,
Hliaalil
buiven
I, B0HB
aultaline
l AB.
llolch
lobur
lurus
llnos
lII
A
i
abeliu
Rinck
loehta

## Folio 111r — 1016728174:0233
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000233.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
PBM
arcicule iho
am dilsiml
COMMENTARIVSA TTE
Rincte
Bronna
WVagem
appel
Schicren
Schlipen
Kommen
dingen
Lockea
Cricen
Ocen
Bicea.
Schrinaleh
annulus.
Fonso
Curruo
Pomum.
Nlcrere lagictam.
Dormire.
Venire.
Canere.
Ridereo
FlerC.
lreo
AParO.
MIOrS, dec.
Knaven rae erariIII. Bonus dies. Nam RnB.
ren. Bonum dicebat: de pleraque alia cum
nostra lingua non laris conpruenria usurpa-
bat, dEC.
lel
lelre(ch
lelabure
MarzuS
Schuos
ScaIZ
Ada
Ano
Telick
Scap
Chadelctra
Atochta
Vica. Sivelanicas.
Vivus, Cive lanusi
Siclanum.
Noprix.
Sponle.
Terras
Orum.
Collina.
Deulcuso
LAPTRO
Palchrumo
Malum.
Im.
Ei

## Folio 111v — 1016728174:0234
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000234.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
AD MITHRTDATBM
VVichipata
Nircta
Schodiie
Borrorsch
C’ada jou
Kilem(ch kop
I2n racchaca
les wirthaca
Achmalchaca
AIbum.
EDAB.
L. UX.
Voluncasi
MlIlCS.
Fhibecalicemo
Tufecictis
III. Fecic.
L90 dico. _C.
losas, icanumerabar: Ita, cua, eria; fydeta
Dul. sers. se vene athengne, thyne, thynita. chx
netua, thanetrya, dC.
Viginci dicebat Steza, X X X. treytbien, XV.
Furderthren. C. Sada. n FIoZCr.
Ovineciam cancilenam ejus lingug recitu
bacscujusinicium crachujulmodi:
VVara vara medolou
Seute dira Calizou
Foemise lep dorbiza ea.
BdibI(5
lib1 2
M au
Mspret
tnnm IP
luuletr
ligue L
MIII. dC
1odo,
CTRARCa, in qua NVovum Festamentum ess ulla
Scripeum est. ) Immo de V etus Pcolemaense. Mdluc
nim A orpciorum rex. Philadelphuscogno lHebre
mine, quum esserliceerarum, de licteratorum ldus
amancillimus, ac aliquot cenrena millia li. UM, _
brorum excoro Orbe collegisset, res quoq. UdlI:
Hlobrxeorum sibi delcribi, maxime veto le. VChri
Dem pernolcere cupiebsr. liaq: aBFle2Z1 C, imanI
HCbrROrUM PONLIACC, LXXTT. Select Isi. Wdelie
mosimpecrar rii oss quilacram Scripeuram juniie
veceris
se
1IB C
1TeA
pget
ipdel
ie
Chit

## Folio 112r — 1016728174:0235
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000235.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
aliceto
lCIs
IC.
(0. de Co
ca, eria. fydeli
Ae thynita, in
creytbien, Xl
liveug reciu
dis
OH
a ed.
Pcolemeoseo
elphuscoen
ElICterATOTUM
cena millia ll.
et, res quoque
eime vetolea
Qi ab Eolea2 b
CTI. Selectili.
n Scripiucau
VelBiB
COMM B N T ARIVS.
veceris Teltamenci, ex Hlebraeom GTrrcum
SermoneeranCtulerAnECirCA ANBE CCLZXX
enre Chriscum nacum in carne. Nevum re-
rdTeltamentum Ciraece conscriplerunt 
rangelictae de Apoctoliipli: qua lingud com-
prehensum, in Ecclesis populiDer. sinonla
ricjus benelicio maneradhuc. Anno deindo
Christi CX X IX. Imperatore Alio Adriano
aquila Poncicus ex pencili Chrictianos, ex
Christiono ludeusfactus, ludeorulinguam,
ddicies ac de novo vetus Teltamentum ex
Hebraeo in Ci. c. am linouam cranstulic. Hie.
rormus: Aquila proselyeus es concentiosiis Epist ad
interpres, non solum verba. Sedelymologias ver l’ammacbi
borum transferre conatus est, dec. P T. De Aqui
laautem non miror, quod homd erudicissimus
linguae Elebraicae. es verbum everbo expri-
mens. dec. Anno Christi CxX C. Imp. COm-
modo; Theodorio Ponticns, ex Sectacoris
bus Rharcionis; infensus eripse ejus herel
a2d ludailmum declinans, de circumcilue
e Hebreorum linguam iplorumq: clemenin
edoctus privacim eciam iple incerprecacio
nem. de plerag: COnIOnAnTer Cum LXXIY
edidii: Testis Epiphanius de Mensuris. An
noChristi cc. Imp. Severo, Syomachus, d
Bamaricanis ad ludaeos in Chrictum credea
les delciens, novam haere Scripeorae inter
 in 6
procarionem Ciexcam edidir. Hieronyus: in Ter. 5. 32
CBM
a5o
cat+

## Folio 112v — 1016728174:0236
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000236.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
AD MITMRTDATEM
Srmmachus no verbit ex verbo. ne ane ipsu gibili
Aquila fecit, sed sententias sentenems juxtan-
telligentiae ordinem expressit: Anno Chricti
CCxIx, lmper. antonio Caracalla, invenu
Foic in urbe lericho alia lacrae Scriprura ex
Hebraeo in Ct ecum incerpretatio, que Onin
pacdicio appellara fuic: Tostis idem Lxipha
diII
abit: M
Ilres lest
MHISP
ibsintet
ilbius: 
nius Anno Christi CCX X X. denOnOvArC. mpsi 
perra estincer pretatio, quae Sextaedrio di-
eta. Dehaclpiphonius cieaco libro: Post
bune reenavit Alexander. Id maeae filius, annos
tredecim: in medio horum temporum inventa
est Sexta edicio in Nicopoli ad Orientem sita.
pipsam
ngind A
AIBRA.
nospare
ibos pe
Drigonos Cudio conserrandae lacre Scripeu Iverne
ae in Eccela adductis, conjunxie primum
quarnorpriores Crrecas. LX X, Aquila, Theo
docionis de Simmachiicaue columnis oppo
Ticis Cibiresponderent: aeque appellara tue.
rune Biblia tetrapla. Postmodum praemies
tens illis certum Hebraicum Hebraicis cha.
racteribus scriptum. _ eundem CFr recis lII.
ferto exararum, appellavic en Hexaplo. Deni
que quum inventae essent Orines de Sexti
ediciones; cas quoque prioribus dictinctis
columnis addidic. un de Octopla Cmana une.
Anno Christi CCC. e paulIo ulceririe, L XX.
Interprerum cranstario emendara Fon a Lui
rasat n ciano Mariyre de Helyohio. Hieranymus:
lib. earat. Lindrra s Aecyptus in Septuaenta sui
Lesg
ilinguat
leniioret
bDeo
Mbrclelt
ies, in VI
ile not
Mliapis
lopptia
Ilunea
Mnue, 11
puI
1, CBC
duplita
l
lbDV
Mcat

## Folio 113r — 1016728174:0237
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000237.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
ane ipsu
B jaxtaM.
10 Christi
a, InVenL
TIpTUTR eK
que Ouit
em epiphia
OnOMTe
edirio di.
1br0: Post
filius, annot
M inVeuta
entem sid.
re Deriptu
eprimum
nais oppo
ellara tue.
 praemits
raieis chu.
TraCis III.
Five, LRH.
Ressa
PCOMMENTAKINSi
IIS
Hesuehium laudat auetoren. Constantinopolis
usque Antiochiam Luciam Mlarcyris exemplaria
probat: mediae interhas provinciae Palastmos
Codices legunt; quos ab Oricene elaboratos Eu-
sebius es Pamphylus cvu saverunt, locusque Or-
bis hacinter se trifaria varretate compugnat.
Eulebius: Lucianus omnes libros saeros rur-
sus sumpsit, es ex lingua renovavit Hebraicaz
quam ipsam sciebet quoque accuratis.me. in ens
corrigendis plurimum laberis conferens.
HEBRABA.) La CA, quam DeusnoltrOS
primos parences in paradilo docuir, de hi po
Rea luos polteros. Vndc porroad alios, tan-
quam vernacula, cspropisara. Quodar-
suic lingnam Hebraicam verultiorem de ex-
cellenciorem reliquis omnibus este: uc qua
abiplo Dco, cenlummobono, prolaca, inqu
rera Rcelesia conserraca fuir. Adde, omnes
sentes, in univerto orbenobis cognitas, vo-
cabula nonnulla Hebraica adhuc recinere.
Ouod inprimis in Chaldaica, Spriaca, Arabi-
ca Cerpciaca, Perlica. Achiopice, Troglody
liea, Punica, quanquam in una magis, in alce
re minus, nocaronc ii, qui cognicionem haru
linguarum habent. Idemjudicane de CTrac2
lacins, Crochica. Crermanica, Hlispanicn, Icali-
ca Anglica. Ruchenica, Sarmarica. Vondeli-
a: adeo venepari non polsr, Hl.braicam lin
uam scacuriginem de marricem, Sicur S. Hio

## Folio 113v — 1016728174:0238
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000238.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
AB MTTTTRIDATEM
sonsmus cam (cice vocar. de ab ca omnes re
liquas in orbem propogaras ce. Vnde du
lex errorconturarur: primus corum sque
Terram a L. unum proeenitricesaCcilcentes
scquesbiis originem luom deducenres inde
lineuem suam omnium vecultlimam cen
senc. sicur olim Phryece de s eypcii de hoc
praeroencira divincer se cocenderm. Alcee
eorum, inter quos fuit Croropins Becanusa
quinostro scculo, ingeniolo quidem com
menco praeterunt Hebraica, Crix ca de L1-
lina C imbricam linqua, hoc elt, anciquom
Crermanicam, quae in interiore Ciermanis d
Beleio ulicata est: quam nihil ab Hebraica
Sco porius honc ab illa odminicula sumplila
se. mulcis arpumeneis conantur demonstra.
re: lmo, quod plus est, (. bi de aliis persuades
renicuntur, Adomum Ciermaniee in paradi
Colocuum, sicqihiane uc lonsd anciquiorem
ila praestanciorem, de ab ea, tanquam extona
ce, omnes aliaslinguas in universo orbe Au.
xisse. ouodacuci ingenii exercicium jucun
dum pocius lectu, quam vera etta, quae ar
Buic, d plerisq: existimecur. C ererum IIcbraea
dicta tuic ab Eeber. nepore Semis cujus inta
milia, quae Nimrochica curbee in construen.
da rurri Babylonicanon adhaelerar, una eum
puriore doctrina, inviolaro perman(ic, donca
amisa dignitate reeni, de populo in capriula
TaFCM
AIem
Denit
p
1
11,
i
de Vet
Hebr
Aebet
ib
gecuN
e
bet
et
latab
lunu
el
lemus
bine
sipiis
BIRAM
pltc d1
10
MI
ai

## Folio 114r — 1016728174:0239
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000239.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
E. H.
ommnes ren
Vnde du
orums qui
alcilcenteB
cenresinde
(IDAM BCn
peii de hue
EBecaruIS
2ca de L1.
AREIqVBM
Termania _
ila sumplila
demonstra.
persuade
ein paract
reiquiorem
uam extora
(o orbeAu.
tium fueun
rum Hcbr ad
; cujus inla
construena
DIA EAPEIUIa
raIEH
COMMENTARIVSS IIA
lacem abducto, majorem parcem omissa elt.
penicusq defecisser, ni Pacra volumina divi-
nicus excicris, cum Hebraeis, cum Chrictio-
nie, ad hunculque diem conserrars tuissent
Hlis ulimis quidem cemporibus, Johannés
Copnio, ruloo Renchlinus, IC. d Mleximilia
ni L. Imp. ac Li berhordi I. Dueis VVirrembee
gensis Conbilinius, de corius Suerie Trium-
vic Commo sudio eam incer Christianosil-
Iustraric de propigarie, cdico primum libio
de Vorbomirifico, reterco lapiencia orcaria
Debraeorum: Crramimarica icem de Lexico
Hlebraico; annO M. D. VI. 3C decennio pole
cribuslibris de arre Kabalistica. Onem acri-
geruncin Hlspania Perrus Ccalacinus: in Ita-
lia Felix Pracenss. Daniel Bomberpus, Plia8
Lerica ludaeus Cerinanus, Rome cunc de-
gens: in CallIE Sances Lnoninos. Postellus.
Vacablus; quos sublecori sunc Premellius.
lunius, Mercerus, Berrramus. Cephalerius
ocerque: in Cermania Munctorus, Fortte-
rus, Fagius, Arenarius, de alii; quibusnon po
stremus accenteri debet Buxcorttinsnocter
in incluca Rauracorum Auencta; qui vel pre
ceptis vellexicis, vel urroque linenam Hlc-
bruam majorem in modum illustrarunc,am
plificarune, proxasdrunc, hacqs racione cu-
diolis, inprimis Theoloeie, commendi-
rens. c cui non merito ludium hujus lina

## Folio 114v — 1016728174:0240
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000240.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
AD MITMRIDATEM
ux percommendarum (Ic, quum conster in
et primum delcripum esse Theologiam, 0.
rixinc caelestem, majeltare divinam; olticio
Pervarricem generis Morralium, insticuram
dDcoparre, revelacum a lelu Christo, leri.
pris consionatum à Spiriculaneto: In qua
Deuscum Adamo. Parriarchis, Propheris:
Angelinobilcum, nos cum illis, Sanetiinter
sc contabulentur, Deiqi arcana proloquun.
cur: e quisnon lucellum Facimus cerue, exi
lc: in quis non palcimurtumo inanis glo-
riolx, huc cico paenicendam volupenculum
ligurimus: led honecta, perennis, Colida,
Cummabona consequimur: quibulcumille
cebrae, honores, divitie, commodicaces, lun
vitates omnes hcomparentur, nuga, taces,
Cordeslune: Peponem protecto lococor-
distrabet, quem admiranda haec celsicas di-
pnicasque linsux lancx Hlebrea non mexi
mopere delecter: cui dignitorehac nihil di
enius, anciquicace anciquius (Ic: praelerrim
homini. ad lacra lanetillimae relligionis my.
Aeria admirrendo. de in augusiltima Deis
eanquam adrra, inrroducando. Adde, quod
mulri Cancti de erudiciviri auromane, sicue
ance edificacionem Turris und omnes lin-
eud ocebancur: ita conversis hominibus
ad veri Dei culcum. sublaca linguarum
contusione, de varietate, ex luperbia Ora
14.
boe
nld bA
1, DM
I1103.
Hi1, M
q
seputa
1II. 1
WIuI
Wila
ptente
il 171
1i0 ed
1M
acole
MMI
ul
l
W C
impI
1IID1II
Het2
ilatar
es prie
Udeme
es
11

## Folio 115r — 1016728174:0241
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000241.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
C.M
acontterin
ologiam, o.
nam; olteio
instiruram
Chritto, seri
105 In que
Prophetis
Sanetiintet
proloquum.
AS TeDUE, ext
inanis elo.
Olopeoculum
hoia, Colidu
buscumille
V82, (xcen
O lOcOcO1
CcelsITaBdi
exNONMII
ehacnihilo
E: Praelerim
lligionis my.
ostilima Dei
. Adde, quod
d omnes li.
S hominibus
id lineuarum
superbia o
COMMENTARENS. IIS
id, omnes lancta lingua Hebraen icerum u.
suros. Ouod sivehoc. Sive Fururo scculo
hac, meriro lane lingua incresibiles luia.
pudquem ris amores excirare debet.
AIB TRV SC a m linguam hodie nullam
esse puto.) Propriam nimirum de peculia-
rem. Nam Hecrusci vuleo dicti, lingua u-
tuncur Icalica policioro; quorum capue
est illa
Splendida solertes alens Florentia erves.
Hecrulcos Anciguiras ab Hlecruria vocavit
qualerepopess incolas re ereps opxsiquod
regio eorum extenderetur ad alreram ri-
pam Tiberis, qui cerminus elt incer Laci-
um de Herruriam. Valsus Tuscanam hodie
VOcaE.
Latonem Fleerusei vocant nobilem prin-
cipem. ut hodie Baronem (Tispani.) NCC
non Cralli, de aliae gences. quanquam CtaIlo-
rum priscalingua barones proprie dicimi-
lices principales, quibus militis onuscstre-
missum, dec. Ouicquid (C. Orra Baronis vox
videtur ab Hebraea bar. purum vel mundum
declarance, ur BarolIc. qui vel orru purus
rusac mondus est, hoc cst, nullaris 81020
velas leu crepoz eroias labe conspertus: vel
parusac mundus oncrum milicarium, puca
ab eis exemprus acque immunis.
AExLRMICa lineua pecaliaris est. ) NeC

## Folio 115v — 1016728174:0242
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000242.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
AD MTTHRTDATEM
onim nila cum Anplica e Scorica. vel cum
Elilpanica, cognarione jungicur: ecs Hi-
bernia pluribus annis Rexibus Aneliae lub.
dica eAt, de a Scoris haud mulium distac: uri
nocab Iispania; quae curis torencibus tri
duinavali curtu, ab occalupores actingi.
Barbaram isirur ae incondicum linguemno
inscice dixeris: ue vel exhis intra scripiis ver
sibus Plalmi C112. lucolenter apP2icto
Versus T.
anaim chlaoin, chemhtalla.
molla cighearna ar Caorchas
uile bhrioch chorpardha,
molvightosaaium naomhiha.
Versus II.
Mol aanuim jonola in Con
an tighearna suaire Colus:
molavile chiodhluice,
par dearmuid ean a moladh; dec.
Iidem Anelice reddiui.
Ay Toule giveland untochel ord.
my spirieshall do chelamc:
And.llchelecreres oEmyhare
prailere hisholy name.
Cine chanckes co Cjod For pll his gitese
A II
ABBVI
101
HVN
NVIIL
RVeIuS
1esAnII
I2, IO
liovire
WlIer. 
Holel 131
HCO
ilteribit
hom An
IM, ex
1I que
sulperp
iiod
tm HiN
let
liuuleu
IIIEII, CI
lligapt
lIOre
Minlo (
AIm2
nos h0
lIde
ld

## Folio 116r — 1016728174:0243
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000243.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
M
vel cur
etA Hia
lise lub.
iBEaC: vii
iba5 tria
aetinZ
BURM NO
ipiisres
eto
E2s
COMMENTARIVS. 1IS
phemnocity calte vi. kino,
And Cofternochis benets
Tostp ouc atrhy minde, dec.
AVNOARICa linena audio impressam esse
novum Testamentum sed fere muciliter. 7 dno
ae recus de novum Testamencum hacliner 
elesancihus ignis delcriper extane Herbur-
RR, ARHOM. DC. VII. incerprece PID d cru.
diro viro, Alberco Molnar. Id verononin-
ucilicer: Sed excellentibono orthodoxarum
ccclelinum inreguo Hlunearix. dec.
lACOBETABinlnenraecasimilibus cha
racteribus utuntur. ) Ve ridere estapud The-
cum Ambrolium in Incroductionelineua.
sum, ex alphabero coru, quodhabecur poz.
192. quem adi. Alioquin gens lunc Syrorums
qui perpecus pero eforuncrocalem, quem
dgri Odom vocane, qua relpondecHlebrao-
num K.m etZ.
LCMTYODHROL Arabice fere  Persico
lequuntur 2 Sunc enim maximam parte da-
mcenicum albo, cum nipro colore cincti: de
leheyophasi dicti, quod lupra petras, Solis
terrore Fervences, ollanc pilces, de hocali-
menioColo vieticant; quoru rexio quae am-
plillims, de perpaucoshaberporcus mariei-
mos,hodicappellatur reenu Vlcinde, incer
Persidem de lndiam sirum. Ad orcu enim re-
ero Combaja, ad occase Perside terminatur.

## Folio 116v — 1016728174:0244
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000244.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
AD MTTHRIDATEM
TONLCe Scripserunt ppoerateses Hero.
dotus.  Herodorus non semper nec in omni
bus, aciildem nominibus, verbis de locurio.
nibus eodem jomtmo constanter cs ulus:
sed dialectum osurpar liberius modojoni
cam, camque variaian, modo arcicam, mo.
dd communem, Idoricom eriam: ita tamen
uc in ejus scriprisjonica inter alias palame
mineacac dominecur. Vnde, sicut denomi-
nacio expociorihc, factum, uc jonicelocu.
tus censeatur Prh deinde Ilippocraies quo
que jonice Ccriplic: camen ab Hlcrodoro
rcor lcovioucr treguentid, varietate, luavit.
TC, H4) TH2COV REECOV nai DEGOECIV. HOIMTI.
XCOTEPCOV NaEVON DENCia, is) EVEaHENCIa
lonse superacur. Caererum jones; d quibus
jonica dislectus dicta, nomen lone Portiri d
Javanc, Eliojapcchi, parre Cherim; quorum
plurima in laeris libris menrio. drabes cerre
noncam jones, quam Cirecosomnes appel.
tanc El javonm, imitaci Hcbr2OS; quibus
Cr: acia est jovan, de Graeci jevarim, ec.
IS L A NDI lingua utuntur Cimbrica. sive Da
nicd. ) Sed corrupca sc depravera: ut exin.
Era lcripeo capiris primi Creneleosinitio p2.
cec: lupphache skapade Cud hymenos jord. O8
jorden var oyde tom. og myrtur var yfer under
diupinu. O8Cudz ande foordist yfer vornen.
DeCnd sadse, Verde lios, 08 par vard lios. 08
GHB
IeVIIB
Psate
1u1H VB
IedE)B
Iudi.
HIIX V
bleripe
IloriE
iuliter
phellis
lensat
IL exp
lconcu
M degt
10
l, Ro
buibe
pnde
lirella
ilineu
lictesiae
umina
W. IB
fi 1)
1
sistecte
ligam

## Folio 117r — 1016728174:0245
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000245.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
EH
e Hero.
cinomni
de locurio.
est ulus:
10dojoni
CAM, MO.
ita tamen
Spelam C
tdenomi.
nicelocu.
CrAIeS quo
Hcrodoro
e, luavita.
V TOIHTIa
aEAeta
d quibus
eTortiri d
quorum
abescerie
08; quibus
B. _C.
ca sive Da
: UC exIn
sinirio p2.
o8 jord. O8
yfer under
fer vornen.
rd li05. OB
GHd
COMMENTARINS.
117
Cud sand Lioset var entF. PasRilde Cud liosd
Framorte unum. Oe Kallade Liosid D ag, enn
myrkrid. not. Pa vard af Ruell de oz mornofa
forste daeur. OeCad saede. Par verde einfe
stine amirre varnauam. 03 surd sk al stilia voto
nen buor fraodrum. Pa giorde Cudeina Festine.
Os sait de vornen sin vorn einder festingunne. fa
pum vornun sin vorny(er festingunne. Oe pad
sciede so. DECud Kallade festincena himen. Pa
vardut at lnelide ogmorne sa annar daze, es c.
Alia hojus lineux documenea pecere li-
cer ex S. Bibliis, quae in hac eria lingua erpis
descripea proctanc. Isandorum insula quia
caelorigenci damnara cAt. Islandia qua(Csla-
cialisterra dicirur; d ineximam pariemon-
tola cH. precer beculam se juniperum nullam
ferens orborem: cujosincolaeponem sibipa-
ranc ex pilcibus, venconcquenèce exliccaris
de conculis. in speluncis, ac moncium caver
nis degenres pluri mum.
XOPXITaD lineua utuntur Aezrptia-
id. JKoprica dicuncur A erpcii Chrictianio
ab urbe celeberrima Kopro, in A erero CIcd:
quam Terram Kopriideo vocac lgnacius Pa-
triareboa Anciochenus. Vcuncur autem vece-
rilingua A erpriacd; quam ad lacra de rirus
Ecclesire sux adhibent. Menliomapud eos
nomins heclumc: Thath. Pape. Hathur. Chi-
aeb, TnbC. Amsebir. Parmabath. Carmuder

## Folio 117v — 1016728174:0246
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000246.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
AD MITHRIDATEM
Paschnes. Poyne. Epip. Mesari. Nisi. Hlimena
Pesiidem lunc, qui erane vecerum alexan
drinorum:aliquanrum tamen a receri appel
Parione deCcilcentes: de quodras Erazous
VaS, qua Schiopibus eramnum Pacomen
corruprehine dicuncur, K prux appellane
Nia Nisan menlctlebraorum.
LA CFBARMONII Crasi tempore inter DO
res excelluerunt =? Doricomigicur lineuape
culiarem acque in deliciis habuie laodabilis
haec gens; qua primum (pacta perPclopon
nelum, opud Iores habicaverne: posteave.
roconorceoa interrd laconum urbem con
didic, quam d priore dipertione Sparramno
minarirat casapras verbi arcipouac. Cu
Jusincolis, Caloraribus Lycorei lexibusin
lcicuris quia prolixa loquencid nihil odio.
Tus erac, ideo proverbii loco MancoriOuOE
elurpori caepic probreviloquio: non tamen
libnice
plie et
lid12 
upe AI
1 Heb.
billia
imprin
linterpr
Jesunoarquenodo, sednerrolode benecom. udeb. 
potro.
In La TIN a lingua saerosancta quoque Biblia
descripta conementur ) Bcenim circa annum
Christi cecc. S. Hieronsmus, quum ane
Xx annos Hierololumis a lodeeis linguum
Hlebraeam dilcere caepisser, Biblis Hebraes,
ID. XXX
MB. A1
quHisp
imparab
ilmarC
lilium le
en linouam Locinam primus cranctole: quae Iul
proncacio lonse larcque ab Ecclesis acco. IuIO
PraCA
11I
MIUM
johaet
Am et
LCCO
HI, BI1
auavie
MbIXOC
te. 21
Al2B
ulo, Au
deni.

## Folio 118r — 1016728174:0247
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000247.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
TEM
Visi. Himena
rum Alexm.
veceri oppel
aS ExuyoII.
um Pagomn
11X 2p pelluI
M.
opore mter D
ur linguape.
sic laudabilie
er Pelopon.
C: Potterr
Durbem con
Sparramno
lexibus in
nihl odio
LaXCOVIOUI
BON FAMeN
de beneCOM
CIrCA AnNUM
. quum anio
eis linguam
olia Hebraem.
actulic: qua
clesiS aCCB.
Pt
COMMENTAREVS. 1I8
peata tuic. Poltejus cempora Rudium lin-
euarum siu vidotur cessasse. Vnde Tcnl.
latio haec gravioros depravaciones palta cAt,
quam ancca Crraeca. Circa onnum deindo
H. CCC N. col. Lvranus. Hlebraicdperitissi
mus, Biblia Lacina commencariis quidem
illostravic: Ced derexro Lacino, cum Fonre
Hebrao commicrendo, parum auc nihil cen-
taric. Tandem prodiic circa annei HL. D. X V..
in Pisponia nobile opus Biblicum Complu-
censo, Ctudio Franc. Simenii, Archiepilcopi
Tolerani: de in Icalia Psalcerium octoplum.
Hebraice, Cirece, Arabice, Chaldaice cum
eriplici versione Larine, de commentorio ex
Hebraeis porilsimum scriproribus clabora-
10per Aue justinianum. Crenvenlem, Epilco-
pum Nebien(em. C IrCAANNU M. D. XXXIII:
in Crallia Sances Pagninus. Post Hlierons
num primus Biblia Hebraa incegra Lacino
esincerprecacus: quod focerunt in Ciermas
nia Scb. Mluncterus de Scb. Cactalio, anno
M. D. X X X IIL. _ pauIIOPos: quosinsecuri
suncB. Arias Moncanus, cujusstudio Biblia
regia Hlispanica in locem luncprolaca: de in-
comparobiles viri. Premellius de junius. Cae
rerum a tempore IL. cronrmisur supid cerigi
Audium linguae Lacinx auc diu prorsus cel-
Pe, auc lumme corroprum Fuisse, vel exju-
ramemo Ludoici Pii, quod tracriluo Rrola

## Folio 118v — 1016728174:0248
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000248.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
AD MIT HKTD ATF M
praectiric, palam AT. Verba, qua recentet misiia
C.. V. Porrus Pichocur IC.. ita habene: Pro (MAnA
Donamur. es pro Christian peblo. es in nostra alliquid
commun saluament dist di en avant in quant des pamind
sauires podir me dunant. Si Caluarei eo eistmes puiorum
on fradre Karlo, e in adjudha, es in cadhuna
porum
eosest eum om per dreit son fradra saluar dest villima.
ino quid il mi altre si fazet es abludher nut Anuma
plaid nunquam prindrai qui meon vol cest me-
1161
onfradre Karton damno sit. Eric Larina lin. ilaninu
pua corrupca est ex Crallicas lcalica, Hispania. ipuelt
ca Crermanied: uehari perico primâ carim benu
Fronce apparec. Alirer se congruis Larinis usuperb
verbis screddideris: Pro Domini amore
UIrV
propopulo Cbristiano, e nostra communi salu. ilisu
te ab hoc die e ultra, quantum seire ce posse juncone
mihidatur, servabo ego istum meum fratrem llem, sy
Karolum, cum adjumento; cum alia quacunque In quun
re. sieut jure fratrem quemque suum servare l2, Po
decet, c. Nulla etiam unquam litem copiam. ACCC. L
quae mihi vel meoistifratri Karolo damno sit Plidiolaii
L 1BFBS.  dingna ucuncur inculra de torea Mectn
baru. qualis est d rexio corum. delerranema ipavit 
pesdcarenoles carens rivis ac Foncibus. Vnde lquorur
Libya Ctrrecis dicta dres neineaa ni veim, allycii
pluviis desticuta, propcer nimiam Cui siccica.
UIro
cem. Tneolae hojus quia 2b59. lexibus vivune noCu
 sinerarionis ulu, de apsoor (unc. na) Wod.. Vuslea.)
peross dediri maxime renarionibus _ lacrO. les ve
cinii
c
in aunalib.
Francor.
ad
D
dB ac

## Folio 119r — 1016728174:0249
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000249.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
C. M
e recenter
ibenc: Pro
es in nostra
un quant des
ieo eistme-
in cadhuna
saluar dist
vol eistme.
Luarinalin.
ca Hispari.
ima ctarim
vis Larinie
II amore
muni salu.
re ce posse
um fratrem
quacunque
um servare
lem capiam.
0 damno sit.
ulia de baca
clerranem.
cibus. Vade
d nibet
ibusvivunt
1C. H) Moda
b05_ lAHO-
cinis
COMMENTARISI II9
ciniis; ideo locum dedcruncproversio, a et
DEDet nNBOn naNOV. semper adfere Lybia
mali quidda. Quod non cam de monstris, Ro
mam inde seporraris, quam demonstris in-
geniorum. de Tericare morum dictum Fuit:
quorum verorumque regio Librca fuicte
racissima. Pcculiaricer in Faeditra8osac pa-
ctorum horaeores quadrat.
LiOrRES. IOnondim Herrusce locuo
cilunt: nunc lcalica ucuncur lingua. Horum
capucest.
Cenua habens portum, mereesque domos-
que superbas.
LIr VaNt a olim suum Ducem M. hac
buit. 39.0 cempore Lachunnorualiilgnem.
quem continuo accensum conterrabanr: alii
Solem. sylvas ee serpences adorabane. Ve-
rum quam jogellus Alagnus, Dux Lichua-
nix. Polonix rex crearus, anno Chricti
M CCC. L X X X VI. bepcizacustuisser, nomen
Vladislaii adepcus; moxroca Lichuania, re-
licta Prhnicorum religione, ad Chrictianam
migravie iplaque Polonorum regnoinlerea
eliquorum de lingua. Sclavonica nimirum
vel Illyri a, nunc uritur.
LIYONVM, vel Livorum. es Fithuano-
rum, es Curorum linoua eadem est. quae vecus
Prusica.) SuncLironibus lingux alix in usu
praecer vecerem Prussicam: prour diverk

## Folio 119v — 1016728174:0250
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000250.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
AD MITHRIDATEN
incolae sune Lironix, velue Curones, Fsthes
ni, Lecti seu Leci de aliis qui omnes non cata
moribus incer se differune, quam linguis.
quanquam in arcibus de oppidis lingua Sd.
xonica, Ccu Ctermanica preevaler, quum Se
xonica seu Crermanica illic sine colonit.
Vrbs Livonum primaria, de Cummi elegin.
tia exstructa. cs Riga, colonia Bremensium
ee emporium celeberrimum.
LYDL.) Incolae ACiae mirioris; qui proins
de lingur Crraeca olim uA TunI, de his prover.
Biis Crrxcis originem dederunt, aud  et
uconuBeia. Lydus in meridie, De homine
incempellire libidinis: uclydi cria incerdio,
iplomeridie, Envo a Cor: nocor eis recior
Cgn_NeiC. LVdum in planitiem provocusi
De plus equo ad quidpiam proclivi: de ucly
diadbellum capellen dum eranc proclivils.
mi.
MA CEDONRS veteres lingua GraCAH
sos ex vetustis mensium apud ip sos nomenclatis
riscollisipotest. Ouosmenles his criam cha.
tacterilmis propriis appellane: IlaVEU,
Iula
1ed0
PiB
sit
ile (11
inelt.
meules
bugnast
data
IM MB
n0.
I1. A
podt
Aco Top7aID, T7EpB6pEraIO; Bi, vnstur
A7EMaiD, AVd uvai , TIeETIO, AV pin A
Sp, =avDINOS, APTEV 1SBD, Aais  ceso umina
2e95. Aa101 SEurrp. Qui Cracilonei husut
licot
b
auia
perto
dones
Pliai
dol
det
III. 11
sus
AB

## Folio 120r — 1016728174:0251
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000251.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
E M
sres, Ethes
nesnoncum
am linguis.
s lingur S2.
c. quumse.
umdelegu.
remensium
2s qui peoiis
De homine
etia incerdio,
V etG DEd I1
m provocui
clivr: de vil
eproclivilol.
Bua GraCAH
snomenctaI
his etiam cha.
C: TLaHHD.
at, bi0.
lselriO, A1a
aio cest
ei Gracilonti
liee
COMMENTARINSS
licet non C xeis omnibus communes. Ve
enim instnura ee leges. ita etiam menses di-
verlos ab alis Habuerunc, dc. PorroMacc.
dones incola fuerune Hncedonix. que
elinio olm Emachia dicto: Livio vero Paeo-
nia, unde Aemonia, ic: m C donsa de Pierra
Solino Ancedones crodius ricerur descen
deret Cechim, Aliojavans, neporejaphea
ehi. unde Ciraecis primum vocamur piane-
rande rexio eorum uaneria: hinc veroMa
cedonia. Vecerieaa hanc orisinem Elaias Cap. 23o
Prophera allusir. _e librorum Macchabao.
tum succor, Alexandrum terra Chetim ceres.
sum esse. Ccribens. Sane a javane propazacas
esse Crraecorum gences omnes exera dubi-
um est: Sicur de jones peculiaricer inde no
men tervarune.
I ED es Mesopotamia incolae Apostolos
linena sua loquentes miracur. = Lingua scilicet
Aramaea. Cire Syriaca: uc Mcloporamin non
nm a5007 auia Prolomao, Ad laparn Sce
phano, de recencioribus nonnullis lnterams
na. AZamia. Helapra. Mercacori Diarbecho
quod fuerie urmzu roraucsepiton, medis
inter Rumina. Tiorim nempe de Ruphracerei
quam Aram vocatur: un de Aramealingui
nominarim dicta. Medos sive Mados, auic M i
daos, ut jolephus appellat, momminis orietn

## Folio 120v — 1016728174:0252
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000252.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
vide
et
AD MTTMRTDATEM
nem crahere a Madai, Aliojapheri, cum vero
nonpuonar. Jua vero hoc temporelineur
ucantur, an Arabica, an Armenica, vel Pec.
lica, quia Media inaccessa est, ideoquepe-
ne incoenim, cerri quispiam Caruere no-
dim.
M FTS Y vel Mysi Illyrice loquuneur. 
Puta Bosnenses live servienses: prouc Meilia
vel AyEa, Bosnia vel Servia rulgo vocaeur.
Si enim incellipas My(ia incol . 5; quae urbs
de regio alia tuit, Aeolia vel Aeolis dicta
Plinio, aβperion Scephano, de Mes HIbrais.
uc scribicin apparaculuo Arias: tum Criaece.
non Illyrice locuros esse, creditur; quihomia
nes alioquin tuerune abjecte condirionis, de
tam concemea, uc, Ei quis despicarui ducere
cur is Alylorum ulcimus cognominarerur
MORAVE Illyrice loquuntur.) Sive BO.
hemice. Regibus enim Bohemie porior Mo
ravorum pars, ac pene comparet: reliqua
Tabest Primoribus aliis. Teuconica ramen e.
ciam nonnullislocis ucuncur, led majorem
in modum commixraac contusa.
MONA E insulae sub ditione Anclorum
linenam ab aliis prorsus differre audio.) Ab
Anelica nempe Scorica de Hlibernica. quan.
quam crediderim ad HI. bernicam ob loci
vicinicarem propiusaccedere: e qua hand
lonse sane distar. Intula est longa milliaria
Aneli.
este
A
blia
n1O.
quei
niola
Aet
se
Ver
i
iR HC
Acha
t
Bal.
da
Detis
Brise
DHIL

## Folio 121r — 1016728174:0253
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000253.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
C. M
cum vero
horelineur
2, vel Peta
leoquepe.
AEVeTO NO-
eouc Meila
GOvocatuI.
es Habcais.
cum Cicece
riquihomia
) Sire B0.
Pocior M
auaio.) Ab
2 qua ha
noa milliacla
An
COMMENTARINS, 12I
Anglicana x xLv. Druidarum quondum do-
micilio clara, regnicenens nomen, cujusrex
coronam plumocam geltare fertur.
MOSCOVIa Russiae caput est. I Rulsi
ridelicer albae. Duplex enim cst Russia. Ni-
pranempe de AIba: cujus incolae oriundos
eslea Molchis, incer omnes Fere hodie con-
Aac: qui Molchi Cunciidem, qui Mossionoe-
cia curribus ligneis oppellaci, reste ApoIlo-
nio: vel poriiis e Eluicho. Noachi nepoces
quem Molchum Scrabo ex Posidonio has
riolatur Sidonium Fuisse Philolophum, ance
Trojinacempora Aorenrem, primum de2-
tomis dogmaris auctorem.
MOZ AMBTOVEASES lingna utuntur
Arabica. ) Eademmimirum, qua Oailoenles:
sub cojus repis imperio diuerant. His ourem
vernaculam linonam esse Arabicam, esferun,
qui de eis scriplerunt Barbola, OCorius de
alu.
N VBLA NEbarbara utuntur lingua. I VC
exhocindice clare appArCE:
Achan.
BaCrO,
Bal,
BN.
Beinck.
Brischmdo
BuchooS
Oculus.
ATICS.
Capillus.
Lapis.
c etauba
lcerio
aa. bb

## Folio 121v — 1016728174:0254
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000254.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
Bulus
AD HITMRTD ATEA
Cheleue.
Cheron.
Chrral,
Cbor.
Chouri.
Christaris
Dade.
Dajo.
Deve
Frani.
AOr.
Foros
Cad.
G4B2.
Caveo
Couron.
Cmorebeo
Tlanro.
Flarmi
Hlave
lerou.
iutreto
Kan,
Ranoherio
Kralu
taschbo
Teino
CvluS.
Tripudiare.
CopuE.
C aleudo
Barba.
Culter.
SerinIumeo
PaCer.
MTaTeF.
C aelum, DeuS.
Nobilis marrone.
Penna, C alamu8.
Vrb5.
Comilia.
Mulier.
Burgus.
B05.
CAnEarO.
FnAIB.
ThOrAK.
Comedere.
LoVei
Ilaa d.
Mlanos
IIII
Hot
Memelt
Mlacta
Ach.
11.
PHII.
Poperis
P--hon
Philatri
Pussa.
Plva
Pela,
PIeIA.
AII
Mibuet
lnabai.
Tibia curi conena CI
dice.
LdeiS.
AuriS.
R ccleCIa.
ROX.
Tubibiso
Fluvius.
Inoche
lracha
Proupos.
Talin.
Vost.
Podros
Vauda.
Love

## Folio 122r — 1016728174:0255
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000255.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
N
cuo
TTOnd.
la l18.
e.
 Cb
Lon
Love
Maas.
GOMMENTARENS 122
Manosch.
AI02
M Ol.
Momelt
Muciam
Nak
NaV.
Panm.
Papreriso
P- Bou
Philacris
Prassan
PtaVa.
Pieta.
Plachla
Rai
Ser buchos
sonalais
Taxtar.
Thuochan.
Tirachan
Troupos,
Valin.
Vast.
Vodros
Vondas
sirgencum.
l. 2r0.
Vir.
Osoris.
Vinum.
Candela
Brachium.
NataS.
Vnguis.
Aqua.
PaPVrUS
Perra.
Caltrum.
NNos bibiuso
P90b1bO.
IIle bibic.
Linceus.
Nobilis.
Onomodo nomina-
ri8
Aurum.
Patera argenteao
Vectis.
Pallium.
COrpLS.
Calix viereus.
Mtanus.
Lectus.
POrtA.

## Folio 122v — 1016728174:0256
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000256.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
AD MITMRIDATEM
Hlic Idiocismus echproprius videturNu.
Bianorum: eamen vel hic brevissimus Index
docet, qualdam voces aliunde desumtasesse.
Nam Crr acis DO. O, DInann. nieiv, _C. 2TA.
nia lunc Foros, Philacri. Piela, dec. Bohemica
seinde lunc Krali, M aus, _c. Ctermanismum
odorantur Plachta, Fhuochan. dcc. Ouredam
eciam Hispanice Conane, aut cognarionem
cum Elispanis habent. Caererum Nubieni
prisci, interioris A erpri parcibus contermi
ni, sub Pacriarcha Alexandrino, Cacra sualia.
oud Bilupci celebrarunc: quorum in Anibus
mulci lpilcopacus tneronc. Pandé e Sulla.
nodnnosance cLx. plus minus. luis sedibus
Pols. Palaeltinam. Spriam, aliam minorem.
mendicorum specie pervagaci, crajccto Hcl.
lesponco, Thraciam de Circum- l’anubianas
regiones incredibili mulcitudine inun därue.
Icali Cingaros vocane. Cralli Bohemos: quod in
didem ex Boemia primaillorum cisnociriu:
icem Aecypcios; quod Nubran eca ips Nu.
biani minorem A cypcum vocenc. Nuba 2
sciliconem Scephano de vouas es rocantur. un de Claur
dianus
Venerat es paruis redimitus Nuba sagittis.
Merropolis eorum Condarinon lolum hodie
ab ipsis vocatur, (ed de in mappaMundi Tur-
cicanocara est. Pemplorum eximiorum ho.
dicq: mulca exstanc reltigia. dequi supersunt
de ille
Lib 2. ad
det
etia
pile
de
N
Der
Ab
Ma
diC
liee
nON
IOr1
TOI
nOn
sed
hane
ulpe
BIrC
luun
Ih
et
enc
el
cue
que
1

## Folio 123r — 1016728174:0257
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000257.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
TEM
videtur Hi
Psimus lnder
delumtaselle.
TeiV, _c. 2R.
ec. Bohemia
ermanilmun
cognationem
um Nobieni
us concerm
Daoubiana
ecia ipsi HI.
e
COMMENTARENS= 123
deilla colamicare in suis Pedibus Cchristianos
eriam num Cele proticontur, Ced sine ullis l-
pilcopis. Templis de Sacrorum Colemnibus.
depeab imperacore Abylsinorum, qui ipsis
Nesusrocatur. Epilcoposperencesnonim
pecrarunt, quippe penuria Lpilcoporumia
Abylsinis, vel mecuaronolas Colicudines, de
Mahamedanorum injuris obnoxias, adcun-
di. Omnino Nomades de latrones lunc: qua-
lis est _ corum progenies, C ingariistis qui
non solum mores Majorum luorum, de Fur-
corum licenciam, ed eriem linguam recinue-
runc: cujus nos queda ance huc conjccimus.
non Tolum, uc eam Lectori proxoneremus.
sed eriam c0s argueremus, qui opinantur,
hanclinguam ab ipls contictam esse, neque
ulpiam cerraru, nili inter iplos errones C in-
sarosin ulu esse. In quo lane non unc audi-
endi.
OSC V M aliquando significat sacrum. nimi-
rum doior, Flapiprcos nocet Lector, CTrEcOs
suum ooror, unde O cum Lacini dixere, perspi
cudmuruncos esse a Syrinco chosi vel chosta:
quodpium. Canctum de misericordem (onnc, ab
Hlebraeo chasid, dirononn rov r. un de chassu-
tha. Docorns. pietas. Sanctrtas. dec. Rchinc P. Tei,
lecta philosophorum, quasi insignem lancti-
satem prae se Ferencium, est dicta. quod erro.

## Folio 123v — 1016728174:0258
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000258.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
AD MTETERTDATEM
ris connincit illos, qui P. Axosa verbohassa.
Hebreorum, quod est rearser, deducunts
quum Claeorum lingua vel Hierololymica-
na, vel pura Spriaca Eueric. Neucra aucen
agnoscir hassa. Terminacio Syrinca cAt F0-
GaIOS: CTTRCR FanIOS: UE Na CapaiOS, Na Ca
PnVOS.RC.
PAMPMXLEY sua linena Apostolos loquem
res audiunt.  G. ecaridelicer. Bunt enim in-
cola regionis ACx minoris, Pamphylix; OuX
nomen ab arborum copia obsinuic, quasto-
12 frondosa. Hloc enim est zau PVNic: Perin-
devrjerictio dicta tuic l’amar, quod rocapal
mecis consica tueric: Se Phaenicia anorco
Porncor, 2 palmis icidem; quae Poirmes Cire.
cd dicte.
PA NNONTAE pars Illyriće loquuntur. I
Pars vero Scychice. Qux lingua a circumja
cencibus populis plane diversa cst. Panoni
am enim Pannones a Ciochis expulsi, post
Croches aucem Hlunni, ex Sexchis oriundi.
porsederunt. Inde Longobardis illisq: repul.
sis Hlunni denuo com occupirunt, acq. in ho
diernum ulque diem polsidences, Ilunea
siam de luonomine dixerunt.
PAR THL Apostolos suo sermone loquentes
admerabantur.) Hlis Termo incer Scpchicum
ex Medum medius cA, (eu ex urroq: mixrus.
Oen
118
d
6e
d
ru
sed8
lCIa
sectie
gibu
ceba
e
IIIS.
ATCI
Pela
1equ
MOr
Fa)
HOn
1S
lag a
eitu
On
AI
eIn
Lu
nOE
ht

## Folio 124r — 1016728174:0259
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000259.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
E M
verbohassa
v, dedueunt
crololymila.
eutraautem
ctaca elt BB
apaios, dala
ostolos lequen
UnE eNIMIM.
Mphyliae, qua
DuIE, quaIIO.
quodrocapil
icia anorut
DoBMES C1e.
loquuntur. )
a cireump
a est. Panoni
expulI, Po
ithis oriune
ences, Elunsu
ErOG. mIXTIS
Oet
COMMENTARENS. 124
Genslueruneadeo vilis, imporancibus Rily
riis eMledis, uc regnocoru a Meuis ad Per-
Sascranslaco, velur rulensarorouor, victorib.
praedae tacti, candem Macedonib. Cervierinc:
donecpregressuremporis cantas adquilireo
runerires, ucnon modo tinirimis imperaret
Ted d Roman. magnis cladib. ab eis bello pe-
riciaffocerine. Administracio gencis, poldo
sectione Macedonici Imperii, manelobRC-
sibus, qui Arsases ab Arlace primo Reze di
cebancur omnes.
PPLASCORVMlingua meminit Ierodo-
eus. I Quam Doricam tusTe auBMraTUE. AB
Arcadib. aurem oreos credidir Anciquicas: de
Pelasgos dictos quasi 7eaprus, quod, an
requam sedem sibi delixerene, ciconiarum
morehinsinde ragarortur. F ultach. HNarn
a) nsar C aoeg des Harraze rncrus.
Hlonenavor dedr naj eroioneisana
vasaor. Mihi videncur dicti ab Hlebreo pha-
las devidere, sejunzere dec. (un de rrvus di-
eicur) qualirirulorum inctar, in certas co-
lonius distriburi ac divili.
PERSAEVM linoua. 7 Oux in cora tere
Alahodie locum habec: cujus in Caeris libris
non pauca exltanc reltisia impressa, praeler-
tim in Estero volumine: ue Achasch veras
Parthemim. Pster. Tlammedatha. Phur, vel
Phurim: 6 a2a. C inZe. Susa, Zeres, Achasdar.
a

## Folio 124v — 1016728174:0260
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000260.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
AD MTTHRIDATEM
panim, Mardochai, de alia: inter quae Achasch
veros compolicum est ex vocabulis simpli-
cibus Persicis Aehos, vel Ochios. vau de rosch
vel rusch. quasi Achas va. rulch. Ester nunc
praeponitcur, ue Astramp sychus. nunc poltpo.
nirur, ut Zoroaster: aliquando camen etiam
simplex olurpatur. ut in Regina Ester, quae
ancea Hebraice Hladassa dicta. Plammedatha
nomen proprium pacris Ilamanis compo.
Cicum est ex simplicibus Ilan. de datha.
quorum illud reperias in A’unSpis: hoc in
Pharsandatha, Aridatha. de Similibus. Phurloc
tem Cigniteat de Phurim POrtes; quae Persica
esse docet declararioilla. Phur, id est, sors.
Idem rectacur Lvranus, perspicue scribens,
Phurvocabulum Perlicum esse, non Hebraia
cum. CaZa Alcum, Ave crarium Regis deno.
eoc. unde Curcius; ance Tolis orcum CTaZaM
quams Persae fiscum vocant. cum pretiosisimi
rerum esserrijabet: de Mela, CaZam P er sae a-
rarium vocant: EcElierourmus. 6 aza lineui
In Bsa cap. Persarum divitiae nuncupantur nec est Ilebraa
ussermo. Sed barbarus. Sic Achasdarpanim
composirum elt exachas vel ochos, e dar.
panim Forn a Hlebraica: cujus lingulare cA
Archasdarpan, concracte Asdarpan; 2 quo
Fecerunt Ctraecisureanar merathesi r8ri
de muracione ulc. CyIlabe carearns: Mar.
dochai compolirum est ex Marda sive Mars
a0 de thai lire chaens: quorum prius apporet
in M2
est 9,26.
Lbio30
AB
Md
si
X
d
ha
p
1
A
N
d
d
Ai
10

## Folio 125r — 1016728174:0261
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000261.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
TBM
quae Aehasch
abulis simpli.
vau de rosch
h. Esternune
unepollpo
tamen etim
a Ester, qu
Hammedacha
havisCOmPO.
1. de datbar
A5pIS: hOc i
1b08. Phurlor
quae Persia
, id est, sort.
eue Ccribens,
non Hebral.
Regis debo.
reum G,a21B
1Zam P er saA.
8, 6aZ4 lin e1I
nec est ebrae.
lchasdarpanim
ochos, dedu.
lingulare elt
darpan; 29u0
ccathest 18T.
CarnS: Mara
priusappacet
in 173
COMMENTAREUS
in Mardontes, alcerum in Apra2 a , Arra
chaens, dec. Sic Perkica lune Pharsandatha-
Aiphata, Phorarha. Aridacha. Pharmasta. A-
risai Aridai. Vaizatha. Achastheranim. de alias
quae in eodem volumine OcCArrunE: de Per-
sica esse apparet ex simplicibus Ari, vai vel
WV ai alha vel datha, achas vel ochos. Inter que
Achascheranim CL. Drulius camelos inter. est. 8, 103
pretatur corlu praectances, ab achas vel ochos.
quod Persice magnum significat, de setharca-
melos: Bellunenlis eame simpliciter ab astir
deducits quodcamolum nocarelcribir. Vnde
Astergar (pina cameli. Aster porro vel Astir
concractum cA ex Ahaster: oujus plurale cA
Asteram, cameli dromades, ut Prestegam ApO
soli. se Formanominis Hlebrrica Asteranim.
Similicer vox Parthemim vel Pharcemin ju
dicarur Persica esse, led Corrupta ex Gr_CA Est. 1,5.
aegriuos, de inRexa Hebraice: prouelibel.
liejus auctor Hebrens foic, quisquisfoit, (-
Van. 1130
re Esdras uc lhdorus credit, sive Synazoga
maena, uc Moses Kimchi, Civejoachin Ponti-
tex Hebraeorum, mogni sacerdoris Alius
uc orbieratur Philo. Sive Mordochaens i
plc, ut hariolatur ABen. F2r2. C aterum
rox illa proprie lonac ouoriurs, qui Cor-
eio peculiariter vocantur cognati Redis.
2. PAr. 283
Xenophoncirese, hoc es imporii ouycreisn
s baINEcoS Hebrais secandi Regis vel aRC. TR, 20,3

## Folio 125v — 1016728174:0262
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000262.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
AD MITMRTDATEM
sesccondum grasii obcinentes ézVres, ut
loguitur loleptrus. uerae Basineu ropoecoi
at quossliter C1xei vocane dEVrEpoBa.
Ap2c respectu coxcroBapcv: quisecundie.
rancad resium principatum, ut loquitur Ci
cero. ed de quae in aliisCacra Ccripruree lo
eis occurrunenomina duo celebraciore Cy.
rus BC Darius. CunE P er(ica. F. C Cgrus quidem
vulso scribitur, sed Forma Perlica elt Cones,
oux Persicae voci Coriothnis eltralde, de
6oolu sivc ed cd t. cibum vel alimoniam
Ionac: uE quasi nuerit us dicatur Cyrus popu
difu1. Ononomine Roges de Principes abl
Paia perlpicue insceniuncur: nisi malis dictu
ab alia attini voce Pertica Corsed. Solem P er
S1S perinde notance, acque Aphtab. UF Cerid
Ccelins, homo CTrecus, drsona1s appellarum
Fcribie, _ rEpOV THE TIEPOASMANCIV TOVHNIOV
celtacur Plucarehus. Soles porro dici Reges
ac Principes, nihil absurdi est. Ouod enimin
ter lidera eA Bl: id illi in cerris (unc. Dai
reus deindead Farmam l’erlicam eAt Dariaa
i 5: quod C elix C aco cA Aap1aO, d
Hlrrodoco exponitur epEeins a premendo
_ coercendo. Parves enim cA EpEIS, DNI
aLis, dec Herodorus Auvaral) nara EMa
aa mraoar sapet  EpEcin PTCHOF, cO-
ErcItOM
bela
pale
118L
cedo
810, 1
INSI
Iran
aTI
Mysi
ses e
Orai
dote
eraII
bpoq
bIL. P
BriB
1red
Boe
ad
lITI
de1
in al
oud l
ionc
diale
elia
1obr

## Folio 126r — 1016728174:0263
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000263.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
TEM
1EXNVTEC, V1
Eu ropocopla
devreposn.
quisecundiea
eloquitur el
Ccripeurae lo.
bratiore, (y.
Drusquidem
lica elt Coes,
eleralde, e
el alimonium
Cyruspop
incipes abB.
li malis sieti
d. Solem Pe.
tab. UF cert
appellatum
Reir ToVHAII
10 dici Reges
Duodenimin
15 Tunt. D4
am est Daria.
apiai , d
2 premendo
A EpE 15, di
INere Eda
PTClIOC, C0.
ereite
COMMENTARIVS, 126
ercitor, ac. Alia, quae ad linsux hujus ng. Lib. 6,
cicium perrinene, brericaeis consla OMIEIO, ex
in aliod rempus acqi loc um remissurus.
PHRYOES Cerosolymis Apostolos sua lin
dud loquentes mirantur. =) Ouatuerit illa, cer
conon constar Verilimile sucem el, (TraecX
dalectum barbarum Fuisse: Ut Parrm voca-
bula, d Mlichridace allaca. docenr: parcim hinc
pacec, quod Creographiinter senrestorba.
ras Phrysesnomerant; quosd Phrygio. Ma-
cedoniae oppido dictos credide ut sive Bry
gio, uc nominari solor gencili Mlacedonum
lingua. Sunc enim suctores, nic Plinius, qui
cransisse dicunc ex Furopa MIy (o5, Phryg,os
de Thrnos. Vode moxcerris daca nomina
Apsix Phrygiae, Bichynix. Acq; hinc V etc-
res c0s Bruges appellalse cenler Cicero in
Oracore. Inque Polhumnia prodidciloro
sotus, Bpezac dictos, priulquam cransmi-
grassene in aliam. Screbohabet BpE7c5 d
B05785. EC Cc Thraces olim eppellocus lcri-
bic. poltquam in ACam cranhierunt P H, ygc8.
Brieanres eoldem nominari ab Hc: 0d010.
crodii Scephanus: quod nomen alludic ad
BpeE5. Inde polcea rarii populi propier
luasmiprationes nomeillud recinuerunt. de
etiamnum apud Hiltoricosleguntur: ut La
rebriees, Angustebriees luliobriees, Flaviobri

## Folio 126v — 1016728174:0264
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000264.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
AD MITHRTDATEM
pes, dec. tanquam (i dions colonias Augucto
res, dec. tanquam l dicas colonias Augusti, lu
lii. dc. Briza enim de Buronsidem: dc R buro
brisa Fbaronum burgus dicitur. Sic de co.
ris. Burgi vero paxilune, de distinctx aliori
ab aliis habitacionee- Suntcamen, qui Phry.
ses dictos volur ab amne Phrygio, qui Phry
siam dilcernit a C’ariz. Dde his Phrysibusme
moria prodicum elt. eis tamiliare olimtuil.
Se, proprios etiam Alios vendere. uc quines
quaquem cutpem existimabune servicurem:
a quibus orcum proverbium, sero sapiunt
Pbryces, in cos; quos Aulre Factoru leropce
nicec: siquidem Projaniroc acceptiscladi.
bus rix decennio post de rectimen la Hclo.
neconsulearo caeperune: quem si ctaciminio
tio reposcenci Menelao reddidissene, innu.
merabilibus Cele calamicaribus subduxissent.
PVNrca lingua. ) Padem, quae Phoenicu.
Diversimode nmnne Phanices, nunc Paeni
Tunc dicti; de quidem vel dro rcor porincor
2 palmis, quibus resio illa Fuit consica, vel
diro F porreve, ab incerticiendo, quodinia
rio cujulcunq: generis homines, qui ad eos
accedebant, prorictimis caderont: d quori
iu poriasem vlurpari caepcum procade com
maculare, aucerventare. Florum linguamd
HuC
Syriaca, quae ance e circa Christitempor jusi
suie
P2I
(uI
dae
Op
Phe
(2
Lib
C,b
MIa
eie
e
b
eut
Ca1
dC
t
brK
La
Um
a
1
MaI
G2C
hoc
et
pei
MAE.
diri

## Folio 127r — 1016728174:0265
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000265.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
ATEM
onias Augulti
128 Augulti, l0
dem: de Rburo
cor. Sicdeca.
iltinctae alione
den, qui Phi
e10, quiPh
Chrygibusm
lare olim tuil
erC. UT quine
It serviturem.
Sero sapium
Accepeis chao
levenda
ictacimi
dissene, innu
subduxistent
quae Phae
CeS, nUnCPC
d0, quodinl.
crenci d quon
nprocadeM
rum linguama
hristi tempor
s
COMMENTARINS.
fuit in ulu, 2dco alienam non fuisse, quin d lu
daeis incellieererur, ex inductione vocabu-
lorum benelonsa pollic comprobari. Idem
Phaeniciae licus clarilsime docec. Krat enim
Crlilaea ad occalem concermina, donec ad
Libanum moncem accedir, qui Syriam d C ∞
le, de Ctalilaea gencium celsillimis jugis dicter
minans, demilhor jam de minus arduus Ptae
ficiam, de oram eam, quae Trriis adjacet, in-
predicur. Prans Libanum, ubicam Srcia cis
cumtundic proprerrerrarum continia, ro-
canturincolae Spro Phaenices; Scur Cele
Iberiin Fispania, Callo. Ciraeci in AE2, Liby-
Achiopes in Atrica, _c. Vrbium ejus cele.
briorum prima tuic Prolemais, colonis Cl.
Caelaris, quondam Ace dicta, jugis moncir
um cleula, de Belo amnecelebris, propiera-
rnas; quas coc rerro seculis vierariis ottici-
nis exhibuic: alcera Trrus. mulcaru urbium
macrix inprimis L opcis. Vcica, Charcaginiso
Cindium, ut docet Plinius: terria Fuic Sidon.
hodie Saiton, _cc. Phaenx tuic i1. p odorus.
cujus decem libri hiltorix  hiortex, ere-
pri Bibliochecae Badensis incendio, d Soly-
mannoillaco Cunc Basilex exculi. Lacine red
diri d Scanislao Polono, de irerum cdiri An-
tuerpiae. Trri epilcopostuir Merhodius, cu-
susapud E piphanium Aementio. Hac Tuir ee
Patria ApOltacX PorphysiI. qui PTRCEPIOF

## Folio 127v — 1016728174:0266
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000266.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
AD MTTHRTDATEN
Fuic Tumblicti VIpioni I. C. & Maximi Tycii
Philolophi.
QVELORNSES Arabica utuntur lingua. I
Crppe Aluhamedis placicis, quae Arabicd
sunr concepra, addietilsimi. Praeter ArabIa L. BVE
com, multas alias linguas rocumr, ob mulcs. peuo
runinacionum, que deos reniune, commer pollaun
cium. Incolae enim lune Fercihsime insulae ve dessche
bisq: Ouilaae, ab insula Molambigs circicee uBil
CCCO. m passum dictancis: cvjnsrex, quum lon leis
obedientiam resi Porrugallie denegaretre fleno
eno exucus iplaq. in Porcuxallorum porecta
rem est redacta, ae diticaca in ea arce munisila p. ChI
lima.
RH A B TORVM pars sermone Ialico cor-
pd da
reli nal
ruprisomoutuntur. Ouem Termone primus ilarea
Superiore seculo illustravic de publicaricla. p C
cobusBitrons Alcer seculo nostro clarius d uluot
plenius idem praesticir Thuricus Campellus lo, mi
Tervus Christi in E eclelia Zulchensi, virpie. B, mon
cacis 2cl Fervencillimus; qui carmine ver.
naculostneadinico CL. Plalmos Davidis, de
A81VO2
b. 10
elias cantiones pirituales, cum carechilmo ilrasjil
un a Lcclesiarum Rhaericarum, reddidic per, unIs.
Felicirer. Opulculum in inclyra Auxosta Rau JVd
racorum impressum se publicarum elt. anno tez
M DC. VT. Cdracioni Dominicae, dMlichridao ADeis
re expresseadjicere placuic vertione Symbo linussu
lapostolorium  cum vertione lcalica pura,
BrC8IO
J. lou
tregio
declaca

## Folio 128r — 1016728174:0267
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000267.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
Mlaximi Tpii
runtur lineua.
qua Arabict
Praeter Arabl.
unc, ob muli.
IuDE, Comme
sime intulert
mbiqs eireii
IJASTEK, quo
denegaret, i
locum pocelli
Paree menill.
ne Lralieo elt.
moneprimu
publicarich.
Ostro clariust
cus Campellus
COMMEN TAREVS: 128
cregione, ad manfeltius ucriulq; dilcrimen
declarendum.
Rhaetice.
1. B0g craiin Deis,
Tralice.
1. 1o credoinDio
papcuoceschisussas padre Onniporeores
pussoune, creader a creacor del cielo. de
alsschele de laterra dela terra.
2. BC in Lesam Chri 2. LCin Cselu Chri
cum Peis Culerr naad 10 luo Rslivolo uni-
Fil8. noals logner:
genico, nostro Signo
TC.
3. Chisis cuntz ep 3. II qualtu concea
Ded da l8 Spiere la- purg di Spiriio (aa-
inst nalchud da Ma- 10, nacque di Mlarid
ria la vearna.
veroine.
4. Chi haa indii. 4. Pa1 loTtoPOn-
rad Tuoc PonIzioPi tio Pilaco: Fu crociA(.
laco, milssiin la cru. lo, morioe sepolion
chensi, virpit Cah. moarr, c Capolyd. diseclea gl’interi.
licarmineret Vd givo adittiern.
105Davidis, _
em catechilmo
B, reddidic pe
a Augolta R
aeum elt, anBI
eae, d Michrida
6. Ia l8ceariZ dy 5. Rilolcito il tera
sis rasiistad su da l5 20 giorno da MOrre.
WOarIS.
7. Td siin in Is ech. 6. F. Calico in cislos
e5 12022 da la drerta Bede a la destra di
da Deis bap. cnocias Dio, padre onnipon
ertione Symbe ChrauAse PDNTaUNE. TENEC.
relcalieapud 3. Launder cilvain 7. Dila veera a giua
dregib.
lL

## Folio 128v — 1016728174:0268
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000268.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
AD MITMRIDATEM
an err a lanrenzgiar dicarei viri d imoe.
quoaus chirruen els ci.
MOarIS.
8. EuS crai in lB 8. 10 credo nello
Spiere laingk.
9. Lalainglia 8c.
Spirico Canto.
9. La lanra Chicsa
nerala cuor commiin univerlale.
nabeselsia: cummri. La communion de
nanneza dals Caingles danti.
10. Ramischun da 10. Lerimession de
Is puchiads.
DecCaTI.
in. Rasiiltaunrza da 11. La relurrection
chiara.
de la carne.
12. F lavitta CTer- 12. La vica etern
na, Amen.
Amen.
SAMARFTANF.) Veteres quidem; qui
in Samaria, ejusq; urbe ouorsucohabicabant
sub recum Iraclis erum, ance discessionem
Xcribuum, linsud ucebantur Hlebraeis com.
muni: quippe ab his orti: de praecerearelio
Bio, relpublica, monera illis erac communis.
neq: cancum linguae; sed _ cheracterum h.
purae; que dporiori proncSamarix regnum
lacius cracpropasarum. Samaritani fuerune
presas. in dieti. Ilieronymue: Certum est. F sdiam seri-
lib. RaE. bam Lexisque doctorem, post captam IPierosoly-
mam. es instaurarionem Templi. sub Zorob+.
bele alias licteras reperisse, quibus nune utrmur
quum ad illud usque tempus isdem Samaritane.
rUM
tun
Mala
Siclis
sitani
Cuchre
potte
gione
dese
ducto
sUM P
Epip.
Tri
IBC C2
Ai, ve
loru
AM
baua
dei
choN
chara
113 a1
lune
diem
hanc
habe
idhu
ii

## Folio 129r — 1016728174:0269
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000269.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
EH
10 credo nelle
Olanto.
1lalC.
ommunion de
Carimelliond
ci.
La relurreuo
CATHC.
La vira clet
es quidem, q
ucoe trabirabuu
re discelsione
PHebraeis con
e praecereare
Crat commun
Characterum
2MarIR regnUIM
est, EsaraM (C
peam Hierese
pli. sub Z0rd
bus nuneutim
dem Samaritan
COMMENTARINS.
rum . Clebraeorum characteres fuerint: IIaC
cum lingua, cum characterum Forma lem.
macanobilis ee 67120018 ludeorum numis
Sicli, Cignaca criamnum hodie extant. Sama-
ricani deinde posteriores; qui colonisunt ex
Cucha d Babylonia. in Samariam deduetis
pottexcidium Samarie, proindeq, sola reli-
sione Somaricaninomine aute Curhaei (un-
dese 2 AInono Alenephar in Samariam cra-
ductos esse, iph in epistola ad Regem Persa
rum prohcentur, de in epistola ad Anriochu
Epiphonem apud Tolephum rectancur, (c2 Esd. 4.
Trris ac Sidoniis oriundos:) lingua ureban-
cur corunacionum, ex quibus fuerunt dedu.
ai, veluci aarriorum. sive Chaldeoru. Sub
horum enim erane imperio. Rchi (anE, quos
oanapeiras Lrangelistae eraducune, de lu-
drei adhuc Cnthaosvocane; qui P’entaceu-
choMlolis. Hlebraict lineud conscripio, 2c
characterum Aguris de apicibus, plane diver
si ab hodiernis characteribus, qui illi ipa
Tunc, de quibus supra, exararo, ad hanc ulqu
diem uruncur. A quibus s Pencareuchum
hunc extorquere, de Sedarim sive Annales
habere polsemus: mulca, quae in Cacris libris
adhue oblcura unc, corioperdillustrareeur.
SARDE. 3 Incolae Insulae Sardiniae, in ma-
si Libicolicx, Tubdici quondam Daracenis.
iviri deimor.

## Folio 129v — 1016728174:0270
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000270.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
AD MITHRIDATEM
collapas nempe rebus Romanorur: quo
rum linons proinde (unt vs A Soracenis per
Pilanos vindicaci. vernacula Saracenamnon
nihil in lcalicam murarunc. Tandem, cum Si
eiliae reono, subelispanorum redactiporecta
tem, d quibus eriamnu hodicperProregem
adminilerentur. Elispanicis quoque vocibus
eam consperterune: ut vel exorationis Vo.
minica, a Mlichridace expressae verlioce con
Aac. Mualelcunq; verohodierni Serdilines
cerrum elt, veleres selcem hominestuisse ab
jectislimos, de naquilsmos: urnon abore
Tullius dixeric: Hlabes sardos vaenates, alium
altonequiorem, 5C.
SARMA TAB. 7 Aliter Sauromatae, d
ocrp de suva, hoc clt. ab oculis lacerta.
rum. Crens sunc regionum diverlirate varias
un de eciam linguis rariis ucuntur. Sunces
nim Aharici e luropei. ACacieis cranS TA-
naim habicances de Al noricia paludem, Or-
cum verlus; quos Fartarostrodie vocanteru
diri. Inde vero Mogores. Puropaei deinde in.
colae Tunc Poloniae Rullixe, PruCsie. Livonis.
Lichanniae. Molcovix; Podolixe. Vandalia:
qui lllyricam plerio; lingua loguonrur. Veo
teres tamen Sarmace omnes Serchae tue.
rene dieci.
SCLAVF. 7 Procopio Sclaveni dicti. de
ens Deschica; quae, lultiniani tempore, in
iIIy.
Mpeie
tulere
1osIII
rim I
Tropo
dauris
SC
dio par
rior de
minus
admix
Gallis
incoli
qui h
Altaq
Interi
lune, ic
que ri
bunda
minae
orrise
sdent
siune
dunt.
SLF
bent. )
nim II
valet.
ASCDC

## Folio 130r — 1016728174:0271
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000271.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
TE M
horum: quo
DeraCeniS pet
raCenAMNON
adem, eum si
edactiporelta
DerProregen
Oquerocibus
OrationIsDO.
e, VertIOLecON
rei Sardisinu
ninestuissert
UEnOn AbBH
vanales, alium
Sculis lacent
erlirare vali
AEUT. Sunce
cici, eraus JV
dalodem, O1.
dic rocante
paei deindei
ulsie. Lironis
12, Vandelle,
quuntur. Ve
 Scychae tuto
avenii dicti. 
ii tempore, il
GOMMENTARIVEE 13O
Allycicum irruences, magna vicinis damna in
culerun. Tandem incer Illyrices considen-
1os Illyrici Cunc dicti. Subjiciuncur hodie pae
eim Hungaris. parcim Veocca Reipub. me-
eropolimq: habenc Ragusum, cruinis Epi-
dauri, d CFochis diruri, ed fcacum.
SCOTOUVM lincuam communiorem au
dio parum disserre ab Anelica. 3 Anplice cul.
eior de certior est: Seorica veroincultior, de
minus certa, paucillimaq; Crallica vocabula
admixta habet, ob Frequens Scororum cum
Callis commercium. Ouod incelligacur de
incolis Scociae Australioris. Sive luperioriso
quihumani, ciriles, de opcimemoraci sunto
Altaque terrae viri dicti. Sepremerionalis, sive
Interioris incolensperi, inculci de 2gr estes
Tunc ideo; dicti Scoci Cylrestres. Pxcalinan
que rigoretraciores lune d ex languinis a-
bundoncis audaciores. Viriterrae Imae coeno
minari. Hybernori liquidem mores, unde
ortilunt, linguem eriam de arma retimenc. Sa
goenim de inceriore runica crocorined ven
ciuncur, nudisque genibus ac cibiis ince-
dunt.
SLESIF vel Siletri Illoricam linguam ha-
Bent. T VIera. Viadraniscilicet. ADudhOS C-
nim Illycicus, de nominatim Polonieus, pra-
valet. Ac qui cis Aarium Viadrum habitaneo
iis Ciermanicus Termo eA in ulu.

## Folio 130v — 1016728174:0272
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000272.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
AD METHRIDATEM
SVerI. ) Hodiermi Cermanicenon IIIy.
sice loquuncur: impurius camen de invenu.
Rius. Vecores deinde, qui de in l’annoniam
ac Surmaciam colonias deduxerunt, lIyrict.
quod Michridares eserit, vlos esse ltarui po.
cclt. De origine vocis Suevorum vehemeno
terseiorquer Becanus, Verum Suobeni, un
Suevi, vel alicer sint appellandi. Tandem eos
abhabendo sive cupisicate habendihocmo
dotraducie: Suoben, vel Sueben ablara in
componendosspiracione, d altero b exem.
pro, idem Fere esse; quod est alio nomine
Germanus, vir habendi, duc acquirendi Au-
si A. Brans, Krrgmannus alicer. de EnEiDeoe
s
0. Keyxomannus Qui isicur Suevosleno.
minarene, professos ese, Audia lua Ceillue
CONTCFTE, UE H A BER E N Y.
SCXTHRRVM regio quum lonee extenda
eur. diversas in ea linguas isse, verisivile est. I
VeluciPolonicam, Molcoricicam, Tarcari
cam de alias. Nam IAri. BOi VChenis, Bospho.
ti Meocidospaludis, Panais, Cauca(I, & Ca.
spii maris ac moncis lunc accolae: Scychae di
et do r5ruvdcaZ; quod ectirasci. Sunce.
nim gens audasns na DuuverAnc, uc loqui
cur Placo iracunda, Ferox, cruculenca, inquo
bellum proclivillima: adeoque Dei Aagelo
dum (EpC extiteruns, sum ACricam Pencera.
runto
uNLi
TWML,
VOrrCI
dinte.
Const
belact
buirus
PlatO.
Wa
DON
NTIC
roM.
MISM
diII: 1
buma
Si
deica
mune
liam e
MenI
litter
1i0B
leve
runa
AaTC
ctor
runt

## Folio 131r — 1016728174:0273
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000273.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
 L.M
unicenon lI.
hen de invenu.
in Pannoniam
erune, lilpnct,
este ctaruipo.
um vehement
m Suobeni, in
A1. Tendemeot
abendihoeme
altero bexem.
es alio nomine
equirendictu
5, de En E1BeoH
Sueroslen.
dia lua (cill
longé extenl.
verisirile est.)
licam, Tartas
henis, Bolphon
Caucali, d CA
olae: Scyihaed
irasei. Sunteo
ActnC, vEle
colenea, inqule
que DeiA
TICAM PENCIIL
rBD
COMMENTARTNS.
138
runc. Hlpa: am Tubegerunc, Alam intelta-
runc nequeincactam reliquerunc Ruropems
correncis instarlus irruptionibus eam inua
dances: dum regna pocencillima. Romanum
Constancinopolianum. Prapezuncinum. la
belactarune. Ouibus praecerea obriecascri-
buitur. Vnde Ccycizare cA inebriari. Hinc
PlatO: Z XbTaI DEna) OpaKEs axparCs Nar D0 Cosib.
unass recopluoi, zuvaines rE nu) auroi
Kara rariuaricornaraZcouo XaNov
11d acuor 67220 yua verouixaor. Nocum
0 onubonseir, live oxvBIS) icivDrO anea
3071Civ. Ec crincos, quiequidbarbarum, (~
rum. crudele cA (nam de 2dvenaspro victi-
tis maetabam:) Seythicum id appellancera-
diri: sicuc S rctucam oracionem duram, in-
humanam. barbaram, ac.
SYROAYMlinena.) C: OnAac CK ex Chal
daica se Hlebraics. Nam haber quaedum com
munia cum urraquo. de quaesam diverta. A-
liam quoque lcripioram obcinuie; quae 12-
men in plerisquead currentes Hebraeorum
licceras accedic. Haeclingua in diucurno exi-
tio Babylonicoprimordis cepic: ubi ludei
sicucheri Coler a victis, ad aucupandam vi
ctorum gracia, Cuam cum Chaldeica milcue.
ronc: ex qua commixcione illa prodiic. Hino
inguam Lanctissimis labris suis consecrarie

## Folio 131v — 1016728174:0274
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000274.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
AD MTTMTETDATEM
Christus, ille aabcornparrcop, quum hisin
terris inter Mlorcales vicam degistet: ut qua
ejus de Apoltolorum arare Juoxis vernacu.
la erot. quod docenevoces, Abba. Aceldaman
Bar. Bar aba. Bar. L. (_. Bar jona, Bar. Timi.
Bel vel Beeb. Beelzebub, Beth abara. Betha-
nia Bethesda Belar. Bene rehem. Lphphata-
Cabhatha. Cenesara, Coleatha. orbona, Mam
mona, Ribbi Talitha. Kumi. e alia: quae me-
relunt Syrincae, de palsim in novo Testamen
1o occurrunc. In hac lingua excar Franllatio
cocius novi Teltamenci vecultilsima de ele-
gancilum; ac proinde divinam apud doctio
reo vencracionem habens: quum vel ab APO
Rolisipsis, vel a discipulis eorum conscripin
credatur. Apollolos lchnicorutancum cu.
ram habuisse, Crraece scribendo: (vis vero
Dopularibus non consuluisse, vix credibile
ridebaum videntur. Ouae Translacio primum quidem
baebin de quaruorlerengelictorum, deinde vero de epi
antiq. lin Kolorum Apoltolicarum, insenti benetcio
Ferdinand Imperacoris, indetesog; Audio
Toh. Alberri V Vidmanccadii P. C. Crermania
pecencibus Aharicis Christionis, juga Libani
incolencibus, qui vecere Speorum lingua
parcim vulso, parcim in Cacris luis acuncur.
Dpriacis characteribus de sermone delcrip.
1n, in aspectum lucemque taic prolara, Vieno
na in AnAria, primum, poltea de olibi.
TRAB
Pctarum
orient.
M
E
u
bi
DF
V
et

## Folio 132r — 1016728174:0275
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000275.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
EM
quumhisin
ilset: UE quB
eis vernaen.
ha, Aceldama
a, Bar. TImI.
abara, Betha.
em. Ephphatt.
orbona, Mam
alia: quaeme.
vo Tectamen
Cat Tranctaio
apud doctio
in vel ab Apo
m conseripi
ucancumen.
l0: luis ree
vix credibile
mum quiden
de vero d ept
enti beneticio
Telloq; Audio
C. Cermani
15, )u82 Libeni
forum lingut
CuIS DEunIUI.
none delerip.
proleta, Vieno
de alibi.
TRAB
COMMENTAREVS. 132
TRANSYLVAN IllyraceL quantur= L
remq: Hlung rice de Sexonice. Omum enim
Transsylvania m.xir a perrem Saxonum (IC
colonia. Saxonicae linsuae proprietme masis
oble vac, quam reliquoru Ctermanoro. Non
n. WCB X d+B) led wat d dat Saxonicadisle
Ao efferunt: ita vcregio hec incer diverlaru
linguarum cerras ac gentes lica, Gtermanice
masis, qua Ilyrice suc Hunharice loquarur.
unde d civicaribus Ctermanics Fere Cuncno
mina. ut Vermenstatt, Cronstatt, 6d le β=
bura, Clansenburg, WDexssenbure, Ec. Pran
sylvavia aure dicta elta denhsmis sylvis, d
alcilsimis montibus; quibus eou maenibus.
estcincta: quorumoncium quis sepcem pre-
cipuisune, ideo d Saxonibus ibenbiirges
quasi Seprimoncium, auc Sepcimontanace
Sio appellacur.
TRDOLODYTAE Aethiopes. 1A hiopes
orientales: dicti etiam Prembi: Wioduro
Nuoleii: de Proglodyci quidem: a70r55 1-
gaas v00d Econeraci quod uc Plinius MC Lib, 5F 
la de alii reltaneur, Specus (ub TErEIS CKCLVA-
re, de eoslubirenc incolere (olenr. HincDin
on. Alexandrinus illos er rEGaICNarCOOV
Veoriopetris suffossis leu excavatis. Ferarum
rico ricum ragam agere dicit. Hujus Troglo
dyciea sentis rexionisque tristia taca Plaias
R

## Folio 132v — 1016728174:0276
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000276.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
A D MITMRID ATEM
propheca praedicit: Vae Ferrae umbrae alarumo
quae est ultra sumina Cusch. Nsic doctilsimis
incerpretibus. Hebraeis dc aliis placet. Tro.
eleorcarum cerram proprie incelligi: que ap
pellecur umbrosa alis, ob navium de velorum
obumbrancium Frequencium, quae id naris
buspraectane, quod alae aribus. Nam nares,
quam earum vela vencis impulla Tunc, per
maria quali volicane. Flinc Cihaldaens Para.
phrasteo: Et vela eorum extenta sieut aquila
rum volitantium. Senlus orgo: Ocerra mula
tismereacoriarum narium velis, qualiavia
um alis obumbrara quanqu’a de Terraumbra
alarum dicipollir: quinumbre ejus sine quasi
alaex acque pennigera; quippe quia postsol
Riciui stacim avolene. Nam, quod a Ejournuo
vsvror ekt, in Berenice de Prolemaide, quo
duo olim principes fuerune Troglodyca.
rum orbes, ancelolscicium XL V. dicbus, 10.
tidem que poltea, nullam umbram jaci.
acqueadeo in tora ProglocpricahilcexLr.
diebus umbram concreriam cadere, Plinius
Fracosthenis cestimonio cotrmar. Vel cerre
masis an acss dici porest Terra umbrae ala-
rum; quia ridelicer in universum umbro
ejus linc quasialara, hoc est, rara, momen.
canca, fuences, _ cicissime avolantes. Vel eo
ciam divisis dictionibus. Forlan primo dici
tur Terra umbra, admirabilis ridelicerums
brao
LI. 6. 6. 24
Br
M
M.
C)
h0
eit
Te
qu
ex
qu
nO
For
105
tut
10
MI
seu
se
A
O
BUI
TaC
sea
9

## Folio 133r — 1016728174:0277
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000277.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
CF. M
imbrae alorum.
le doctilsimis
placet, Tro.
celligi quep
m de velorum
quae id nari
.Nam naves,
ulla lunc, pu
aldrens Par.
ta scent aquild
:Ocerramel.
lIB, quallart.
e Terraumbra
ejus linequ
e quia potili
Od a E 1oBIM
lemaide, quae
Troglodyu
V. diebus, 10.
umbram jacl,
icahilcexVI.
adere, Pliniur
Mat. Volcer
ea umbrae all.
lanies. Veles
in primo dicl.
ridelicet um
b
COMMENTARENS.
133
bex, aejam dictum, auc peranciphralin quale
minime umbrola, ucpore solis ardoribus
maxime exposica: deinde vero alarum: quia
einsincole incredibili relocitare curlus, non
hominibus modo caereris praectane, verum
etiam iplos equosxquanc. Quid si dixeriso
Terram umbrae alarum etiam cognominaris
quia sub centoriis umbrosis alarum instae
expansishaec quoquedens degic. C aeterum.
qua in Hlebraa cs, roxtzilizal, a Simmacho
nonumbra. Ced sonitus reddicur, alludenro
Forlanad Tonirum quasi serpencinum, quo il-
los in loquendo uti, Plinius de Mela cestan
cur. Mela: Strident magis, quam loquuntur. Ileo
rodocus: Throglodytae Acthiopes omnium ho-
mmum velocisimi. Serpentibus lacertisqu ve-
seuntur nulla alter a simili lingua ntuntur. ve-
spertilionum morestrident. Sic hodic quoque
Achiopas quoldam in loquendo lingulcire
Olorius reltarur. Ilieronrmusram erzilczal
Purgustium verrie respiciens ad Troglody-
carum xurguccia subcerranca: aliihamum pi
scatorium; quo aucpilcationem corum, aue
ExDuopariar Cignificare volverune.
rvRCrCAd Arabica linguae diversae sunt. I
Vedocer haec verho orarionis Dominicx
qua longissime abest ab ca, quae policatuie
in menrione linsux Arabice:
Babamoz, eanxhe xuxresson. Xdusso issur

## Folio 133v — 1016728174:0278
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000278.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
AD MIEMRIDATEM
Pomunehadum. Chelsson (semunoh memlekea
runeh. Issn semunehistediguneh, myesee suso
Fhe. vle Cyrde. Ferounen ek mecumozi vere bi.
Ze bucun: hem bassa bize borez ligomnzy, nitze
biz de baslaruz bize boresetti gleremozy. Iem
redmabize gehenneme: de Kurtule bizy seitan-
dan Amin.
Eadem ad verbum Lacine reddica:
Paternocter, qui in caelis es. Sanctum Aat
nomen cuum. Adveniar cuum regnum. PinE
rus voluntas, sieur in calo, _ in cerra Quo-
cidianum panem nostrum de nobis hodio:
de condonanobis debira nostra, licur de nos
condonamus nobis debencibus. Fene de-
ducas nos incentarionem: led libera nos
aDiabolo. Am eA.
enlexetungh Hic voces lunc nulla attines Arabibusi
nisi forre reducere liebat baba parer ad aba
vel abba: Rdusso Carictum ad Radussu. d gea
hennemead echenna rocem, cum Hlebexam,
cum Arabicam; que incepre scribirur Cc. IIIn
nom, Vallis- linnom, 105, 18, 8, qui locus erat
vicinus, Hlierololymis concemrissimus, ex
cipiendis cacareribus 20 Pordibus deltina-
tus. Ad quae comburendaionem concinuum
ibiforebant. Inde poltea ab horrendis crus
ciacibus, quos sonces illic suctinebane, de ab
sus concinuo, appellorum foirjudicium im-
PiOrnC
Kimchiin
sal. 27.
B. 13.
ploc
nASI
rum
1C2
NOn
Tare
mnC
CasH
idem
peob
1C8d
10bC
rine
Intet
Dei
Gal
e8
voc
Tur
DIC
vus
dic
in C
4u
ner
lerc
niea

## Folio 134r — 1016728174:0279
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000279.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
ATEH
nungh memteti.
8h. mgesee gupt
exumozi verebli
Zligomezy. vil
Eleremozy. Ho
rtulebizus seita
ine reddimm.
e8. Sinctum H
m regnum. Eu
a In Terr2 Ou
de nobis holle
Cra, PCUI RII
ibus. Prned
sed libera a
Thnes AI
aba pacer 2d al
ad hadusta  gt
Tum Hebrem
Scribirur Ge.H
8. quilocuset
emcilsimus, u
vir ju diciumin
pioru
COMMENTAREUSE
134
piorum. Cire locus: in quo impii paenas eeter-
nas lustinebunc. Cchinnam. Caeterum T urco
rum sive Turcarum nomen, hominem signi-
ticataerellem, durum, vasum, quiinctar
Nomadum vicim agic. Vnde Sercharii, quos
Tarcaros nominane, progeniem esse, Fereo-
mnesscriprores reltantur. Melas cerre Tur- l. 1 fin.
cas retert inter Serchas: de C halcondylas
idem areumenris ac conjecturis nonnollis.
Probac. Nocat Lconclarius, Olmanos milia
ces de aulicos molesteterre, li quis c0s Tur-
eos, ceurusticos, appellet qui lemeriplos po-
eine Islamos nominane, hoc clt, unanimes de
incer (epacificos. Vnde precari non cestant
Deu, otinter loperperuo dilcordes esse velit
Cauros, hoc est, Christianoe, quos veluigenci
les aucpaganos ab Hlebraeo 60j. vel Coim AC
VOcAnE.
YASCONES. HIiveteri Cancabricantun
tur lingua; quae hodic Vizcarna Bve Vasco-
nica vocetur (Vizcayam enim olim Valco-
nicam dictam Fuisse AULUMANE:) NUNC VerO
vulgo Bazque live BaZcuense: cujus vlusho-
dic estnon in Vizcaracancum verum criam
in circumjacencibus ei provinciis, Alaba.
Cruipo2c02. Navarra eriam regno de Bcar-
nenci dicione. Quam linguam pleriqueve
cerem Hispanicam Fuisse arbitrantur. 90_
quum in aliis illius regui provinciis, ob tre

## Folio 134v — 1016728174:0280
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000280.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
AD MTTMRTDATEM
guences diverlarum gencium irropciones,
 mulcorum in eis seculorum dominacio.
nem ca tuerie corrupea, venihil fere naciri
recinverie ejcctis mmirum indigonis, de co.
toniis eo deductis, Vizcayni eisqe Anicime
pesires linenam luam inceoram conserve-
runc. quod quiem indetactum esse porest.
quod genies hellicosissirx, de regioncano
curdsenquelocorum municissimx, vel ab
exrerisnacionibus nunquam ica Fuerim ub.
actxe. ut indigena sedes murare Fuerinc co.
aet; vel quod externae naciones gencisinco.
mirx terocia de locorum asperitate dererri.
ea diucius ibi commorari noluerine. Man.
sic itaque haec Valconum linou in hunc ul
que heminscsra: camech ob mulca cum vi
cinis Ctillis commereia, peregrina criam
quadam illius gencis vocabula incam lere.
plerine C redibile camen, e0s. Eilinguam (u-
am excolere veline, nullius excernxlingua
adminiculo ad omnia animi scula propris
apecque explicanda indigere. Propriam veo
0 ac nacivam Valconum linguam quum,
annos ancepaucos crediderine, vel alioqui
maliene sparlerinc, scribinon posse (qualirea
rolingua, quae pronunciari porest, (cribine
quesc:) eo libencius specimen hoc lingux
Valconicx. Philogloriis exhibui, Pro vE
C. V Bonar. Vulcaniusilludnon pridemrea
pexlencarie.
J. Drarie
8. 
met
D~
18
bire
bire
GuI
elle
1202
tati
et
s
A
s
s
s

## Folio 135r — 1016728174:0281
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000281.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
ATEN
n ieroprionet
in dominaio.
chil tere narini
digenis, d c0.
i5 9 Je hniima
rem corleiv.
um esse porclt
de regionesn
ilsime, vel ib
ita tuerinilob.
tare (uerinte
les gencisinedi
eritate deten
olverinc. Io
eua inhuncili
Cr egrina e
ula in eom lIIL
S. Iilinguamlia
excernxe lingu
i seula pros
C. PrOpriumBE
InGVAM qVII
InC, vel 2lioq
Posse (quollre
Dorel leribint
nen hoc lngum
xhibui, PIDH
ronpridem
I. D1
COAMENTARENS. 135
X. Oratio Dominica, ex edici nenovir ecta
menci, procuracalerenils. Principis johano
nae D albret, interprecejohanne de Lcaea
rague de Brilcous.
Cureaita cerue tan aicona: Sanctifica bedé
Bireicena: Lthor bed hire rehuma: leuin bede
bire vorondatea ceruam becala lurrcan. eres
Gure exuneco ogura iene esnn: L. Ea quilta jet2
que gure corac, nala guere pure. Corduney qu’ita
tzen baitranegu: Fea ez paiez la sar eracicen-
sationetan: bana delrura sarzac gnich cotic.
et. Index rocabulorum aliquoc Vasconi
corum.
AIta.
Ahardi.
Ahoa.
Aker.
Alaba.
Alcandoreo
Amar
Anaya
Andrea.
Araguiar
Areuia.
Ardoa
Ardia.
Arima
Arrara
10
ado
u.
TlircUSo
Lilia.
ateco
Incerulao
caceto
Domin
2d10.
Vinum
Oui
anin
X

## Folio 135v — 1016728174:0282
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000282.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
AD METMRTDATEM
Arrebua,
Aretze.
Astoa.
 Bacusto
Baina.
Babdino
Dato
Becui
Betea.
BeraZ
Berria
Bertan.
Bessea
Bihar.
BiholZ4.
Bildotz.
Burcia,
Cahaeuio
Caldio
Cahar.
Cergatiio
Cernâr
Choris
Cubaco
Curia
 Deabruae
D ohatsu
 Ecen
Fcheao
SOTOr.
Viculus.
AGBUS.
Video.
Sed.
di
NisI, Prxcerguam
Oculus.
Nigrum.
MerCCS.
Novum.
Scatim.
Brachiume
CF25.
COr.
ABDUS.
C apUT.
Vinum
FquuS.
DCnCK
Quare.
C celum
Avis.
VIrCS.
AIbum
Diaboluso
Beaci.
Fcenim.
DDOmUS.
Ede
Eae
Est
Lst
Ema
Bche
Psei
Eict
Fure
BZta
Ilou
6atZ
6011
Corr
6or
Cac
eH
Hat
Hano
HaoI
Rert
HI
Hibe
Hoi
Hore
_lat
lan.
lacin
1Ba9

## Folio 136r — 1016728174:0283
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000283.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
PEM
elErquaI
ecto
10o
COMMENTARTVSE: 136
Edatendot.
Ecerra.
Feun.
LduZ quia
LM aZ Bedo
Lcher Z.
Eseua
Ficher
Fures
FZta.
QCaitzerraitecaet
CatZa.
Gorcea
Corria,
CorpulZ4
Cucia
eHlaice
HlalaiotZ.
Flandiric,
Hlaorichoas
Hleriva
HIi
Hilebet
Hordia.
HloriZa
_ larnconao
dan.
launa.
Abaa
BibO.
Fiormolus.
Hlodio.
Sol.
Mlulier.
Digicus.
MlanuS.
Domuso
Tuus.
Non.
Obcrectariones
Sal.
Mane.
Rubrum.
C. OrpUSO
Omnis.
Vencus.
Proprerea.
Mlognum.
Pver.
MIOrSS
TD.
Men(IS.
Vinipocoro
DenS.
Deus.
Comedere.
Dominuso
Elumen,

## Folio 136v — 1016728174:0284
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000284.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
AD MTTHRTDAPEM
Tearra.
Acenao
Idia
IIsaB0BC
QLandao
LOaCA
Furras
aMahatsac
Mibia
_Nanc
Ni.
Nolao
Non.
Odeyao
Odola
Oeniao
Obea.
Oinaco
Oroo
Orduan,
aSabelcoo
Genarra.
Vicirzea
Vncia
Vran
Vria
Scella.
Nomeu.
B05.
MacC
ABer.
Dormioi
Porrao
Vve.
Lingur.
Dum.
180.
Ouomodo.
uia.
NuDeS.
Sanguis.
Panis.
Lectus.
Pc0.
CanIs.
Panco
Venter
Mlaricas.
Vica.
Navicula
aqua.
Villa.
AnnuS.
IA8
quac
reruI
Or2
braea
NOn
ca, de
leor
quel
BriI.
sceba
bant.
niast
elia,
libu8
nond
d C
laneit
12, d
euam
Cano
Maen
V228I
lnov
J. L2P5TYS bac6

## Folio 137r — 1016728174:0285
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000285.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
PEM
0d0.
80
18.
ela
L. LIPSHII
). LIPSIVS
Centuria TII. ad Beleas.
eRRAr. qui in re incabilimaxime, id cA
linsus quaeric heniencem. Onam camen ali-
quim 2 licceris dariFaceor, una fideli custodiae
rerum: led ubi ex majorihus noltris tuerums
Craeca d Larina quod perlererane, sivcHet
braen: esta lirceris dclibris. Tolle, veltigium
non exstec: ac simile judicium de Ciermania
ea de Cllica vereri liner s curnon RaFE Pa-
ceor quidem, lace pacuisse noltram illam: 2ca
que hanc caussem tuisse, cur dioins perlere-
tarir. quoniam hoirimx iplae senres, quae mia
Tcehancur ancimmigeabanc, in ca conveniea
bant. Rodericus Tolecanus (criplir( Teuroi
niss Bcia, dorregin Sucria. Flandria, de An
elia, unicam habenclinguam, licecidioma.
cibus dipnoscantur. J Hoc ille anre annos
nondum quingenros: paullo supia poruiset
de CIlium addidisse. Non enim nos Bel
tancum. Cedulceriores acque inceriores Ccl
1x. de quidquid Franci occuparune, lineud
enam eorum. id estCiermanica, vs. KxIrE
Canon C incilii Turonensis, sub Carolo
Mlagno: CVe Epilcopus Flomilias operce
cransterre Rudeac in Rolticam Romanem
lineuum. aur Theocileom, quo Faciliuspola
Linc suustinselligere. ) leagi apparet Thee

## Folio 137v — 1016728174:0286
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000286.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
tilcam innehonectiorum de nobilium taisse;
tulticos de viliores Romana illa corrupra,
id elt. hodierna Callica, ulos. Oux tamen
moxinvalrie, illa pulla. Acqueuc Francisu-
am eo. sic L ongobardi in lraliam inculorunt.
Paullus Diaconus, (De gectis corum scribici
Rectorem provincix, Schuldaben abiis
lingua propria dici: qui et Schulteiz Gera
manorum. liem Aream, inulilem es inercem:
sive prarum de perverlum, uchodic. quod
nocerum est, ers essider Craeeorum apc.
Irem. CLamam pilcinam: un de quidam L.a
missio dictus, quia intans de pilcina extra-
et u5.) N05 L anam dicimus hodic: ech Fectus
quoque Lamam pro Lacuna agnoleit: de in
Glossis Tune Lama HnNCOS eS 507O1. Idem
Disconus, (C ampospacentes termone Bar.
barico Pelden appellari: ) quod nosaeno.
scimus. Ec AIboinum, occilo Cunimundo,
Ccopurabstulisse, de ex eopoculu fecisse, od
Scala dicitur. I lcem, Stratorem dici Marpavs
quod est, Mar. parge. nam M ar. equus item.
Scilpor. Armicerum: de calia, que linguamno-
stram lacis adfrmane. Simile in Bricannias
quam Angili e Saxonia immigrarunt, de ve-
ceripulla, luam, id elt nostram linguam incuo
lerunc. Planenostram, uc olim quidem toie
nam polted Normonnorum e CFallis luper.
veneu mutarit. Bedanorats Crocarilocum
Anglo.
AAZ
Laci
Het
NOI
Nec
siri
aH. B
ElBC
e int
Bed
dein
mine
lgni
LXX
und
Dir
TanC
sisiu
treeat
nob.
Plur
Euis
cten
CaBL
bem
sunt
manC
hoc
ab ii
quie

## Folio 138r — 1016728174:0287
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000287.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
obilium Eaille
illa corrupu
8. DuaMamen
cuc Princilu
am inculerunt.
eorum seribil
uldaben abi
Schulteiz Gu.
em es IMeHEm
achodie. quol
DCOrum ap 
de quidemlu
Pileina entiu
Odic: et ( Rettu
agnolen. Hi
15 507OI. IdI
es termonebu.
quod nosagu.
OCunimundo
culi tecille, et
m dici Maru
a1, CquVB. IleM
uc lingunmada
e in Britanull
ierarunt, de 1
nlinguaminum
im quidem lit
e Gallia sopeta
rocarilocum
Angta
138
Anglorulingua Hotentelc, quod dicipocese
Lacind Caleltis campus. 3 Nam Nlefen, Cive
Zleuen C un de voltrum V’erhesfen) Sublime
nocac sive exlum. Icem CMlidilensi, inquie
Mledicerranei Angli: Deniles Burna. Diony.
Curirus: Horuren. Intula cervi, Jqua(i Hert-
au. nam Auregio vel intula. Sic Eilse (malim
Elseu) a copia anguillarum dicta, qua ll E. l gent.
einsica enphonix causta, uc in Kinsom. Idem
Beda. Aid barne, Ad nemus, InTCrBrCTAEUES
scincertus de rebusBriranicis Scripcor. (Per
minictrum nomine Thunre, quod Toniera
Benihcac. Idem, Edcaro Rcgi (anno DCCC.
LXXTII.) in silva rocem inlonuisse, incerru
undemissam, Vuelisti, id est, Bend estribi. 1
Diride. Vuet ist en. Macthaeus Paris, in nar-
randa morre WV altheri Episcopi Dunelmen-
sisiunus ex Anelis parria lingua dixie, Schor-
ereed, eoodred. Pea vethe Bishope: quod est
nobis. Kortraet Aaet Chy den bysschop. Sune
Plara: quid recensiu opus, cum conster HC
tuisse, a inccgra eriam scripta ab coevO CK.
Aencs Laceigicur noctra paruic sed ucad BC-
eanum veniam, ne credamus tamen in or-
bemcorrx (parlam ese. Acqui voces mulco
TuntHebraeis, Crraecis, Lacinis, quae 2d(0-
nanc vel consonanr. Quid cums non magis
hoc argumencum sic, d nobis illos, quamnos
abiis CumphiHc. Pusic perrendes, c80 alitero
quis Accidets

## Folio 138v — 1016728174:0288
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000288.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
Nibel agit exemp lum, quod lirem liceresolvie.
Facendum lane clt, de exo oblervo, uera-
cio communis hominum, sic de verboaliti
elle a Gvecraduet one de gencium m xriones
sive calu pocus, on genio administiame. Sed 
ia quibuldam major convenientia auccre.
brior uc in Porlra. quodmiremur. Namii
de roces plures noltras habenc. de Rexuscon
juxacionum haus nimis dive.(0s Illoru eAts
Auar. O ver. Super. Dandan Pand, Dens.
Aual. Aenual. lnici- Dare. Duereianua.
am.
AcherratZ. Achterrao
edt. GAUTIO.
Beradar, Broeder.
Frater.
Dochtar. Docbter, Pia
lia.
Droz. Bedroch. Mlen-
Bandt, Bandt, Vinco
lams
dacium.
Fadar. Vaeder, Parer.
Orift. Bexriipe. Ieo
anic.
Bersa. a lacracu, Cacu Carm. C. am. Ir2.
105.
Beeriist Flev F.
Benast. C lau(II: d
Beuastand, C. la utarue
Cah. C. af. P 2lc2.
C. al. Cael, C. 2 v18.
Caste. Casse. Cilta.
Corph. Craph. Pro.
Fundum. cranspo.
sicionelittere, ut
ExpC.
jok. joh. juoum.
Mader, Moeder, Ma.
cer.
Cebar, Cebuer, Ru. Madach. Maechdes
MOr.
Codu. 6odt. Deus
tiem II2.
Mah. Maen. L UN2.
i
6
V
Et
B

## Folio 139r — 1016728174:0289
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000289.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
mliteresolvit.
blervo, VEr.
de vecbaaliti
A M XIIOnBI
inittrance. ded
enCia AuTCB.
emur. Ninii
C. d Rexuscon
(08. IlIorii elti
ar, Dochter. bl
Bedroch, Ili
1Om.
Vaeder, PVeI
Begriipt. I
c.
G. am. Ira.
Graph, P1B.
dum. V1an(p0.
e.
A jugum.
Moeder, II.
ch. Mdechlii
pII2.
HaeM L uAd
N~ Nec. Non.
Prepinquus.
Nam. Naem Nomen Nu. Num. Crerman.
Nambar. Naembaer.
Nominscus.
Nan. Neu. ovoS.
Navem.
Phristar. Vrister. An-
cilla.
Neber. Neue. NcDOS. Scor, Scerre, Scella.
N azdich. N ast. ch,
Quid dicis: nonne germanicis hrecCier
mano: n  quis lirem movear in Madar. Cal,
Cast lock: quae X L arini polsine vindicace.
Acndem magis cerco ex endem Perlica:
Chus, Su8.
Du:DuO.
Delerr Dclerio.
L ab. Labiom.
Mast. Moctum.
Mucz. Hvs.
Nectar. Opeim2 parS.
Parah. P 21S.
Saz. C anIS, qu2liSa-
81X.
Tu, LV, de F918.
Bivapolhcadd. Vin
dua.
Sed. de Traliensibivoces vestieo. ut Meso
gume, quod iis Pauverem nOT2C: noune cA
dealorum Mesquinus? Icem Mascharei, Per
cum, quod ludum es jocum: Lonne Mascari
adhdec ladonibus de personacis: Mlixcuram
vides: sed d in aliagence. AF ud A. rpliod
Sonac nuas ninnras (verba ACacharcida)
CGOaYPEVOVOIaOaC: vestes quasdam caa
Ctiles vocane Casas. Acvcin ulcien, hahes
noctrum Casack, disicili alias orie nacione.

## Folio 139v — 1016728174:0290
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000290.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
debea
docas
Balari Corlorum lingua, Rxsules dicunrue
Paulaniae: nostra Ballmg, es Ballartys. Apud
iplosnori orbis Indos similia. IIII Pagodi. Ido
la dicune: de Dei nomen aenolcis. Guatras.
Flabella, quibus in argencariis excirantie.
nem, luncnoctri  ayers. Fopos, Teemenea
pitis: a Top. quod verricem nobis Conac. lam
Lama, Ovis: Palam est Lam. Sicuc de Larinis
adsider Auro. Dies: er(i a significatione levio
cer abic. de Chonos. Canis, vocolibusimmu.
caris. Silonsius eam, rbinon aliqua parie
tio: urigi in Hebraeis de Ciraecis mulciploxs
quod viri doct jam nuper oltenderunt. L.
dem in Lacini. neque negamus sexcenta
ese, quae prorh. germanissene: led ancipia
ei, uc dixi argumenco ab iis ese. Imo concre
cxo cerrius dixorim quaedam a Larinis sum-
praicum ii imperium in noctras hasoraspra
moverens. de limulad limices Crermanixu.
criulqu. Guis abnver Vinum, Oleum. Fieus, de
calia ab iis ducta, cum nec rem ancd habere.
muss Sed de ilix vocesmanterune. leriter
immucata, cruncata aut de TOTa, uE
Abies, Abecl.
aver. Acker.
Altare, Autar.
Angultix. Anesto
Armus, Arm.
Arena Cneto
Auris, Oir.
Bacia (poculi genus)
Back.
Becario (idC) Bekero
Beltia Beest.
Boccola (item pocu.
imaica

## Folio 140r — 1016728174:0291
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000291.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
Tules dieunim
Fallarrys. Apud
III Pagoli. 1do
Oleis, GHatrA.
iis excirantie.
pes. Leemenea.
ieuc de Lacinis
Rcatione lerio
reliquaparia
led ancipia
lmoconir.
locinislema
HASDEISPIO
Germanieu.
ponedhabere.
la (item pocu
14C
Ium) BocCact ut de FCruS, Fier.
Icali.
Boix, Boien.
105,05.
Calix. Keleke.
Copla, C asse.
Coules. HLBolen.
Cellerium, Keller.
Ceres. Roren: muta.
Elamma. Vlamo
Floccus, Vlock
Liomes, Vonck.
Fallo, Voller.
Crranum. Graen.
Crramen, Gras.
Crrulum (pureamen-
cu in glo(s) Gruye
tione B. in O cre. Herus, Hleer. nailtud
bra, ee C prilcopro novellum elt. deo-
nunciaru.
COcos, Cock.
Colei (aurium tuaru
lim Druchein.
Hora. Vre. Cinc ad(pi.
racione.
venia) C. ol de Cut. Lonsus. Lang.
COrona, Croon.
Crabatus. Crebbe.
Linum. L. iin.
Licta (3 papcun Cilol.
Cructum. cransposi (18) Liste.
tione. Curst.
Culcici; CulEt.
Cutis (iterum venia)
Cur:id eAt, pelliou.
la illa curpis necle
rio nominanda.
Dirus, Dier ipla Fera
Ebur. Fuoir.
Fdo, Fte.
Dama, DaIn.
Facula, Fackel.
Maxister. Meister: etA
Crrecoecium 2d(0
AaF, UnScOP.
plamma, Memme.
Mantellum. Mantet.
Mare. Mer.
Mola, Meule.
MIonera, Munte.
AIBB. Muys.
Muctum. Most.
Nebule, Nevelo

## Folio 140v — 1016728174:0292
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000292.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
PclliS, V. A.
Pilcis, Vich.
PIX, P eck.
cqo
Pabell3. Pafel.
Tego, De R. n: de Y00
etum. Dack.
Plancae (lari afteres) Tener. Pecr.
Planck.n.
Puceus, Put.
Vacillo, Nacheleo
Vol. DS VV all.
Raudus (ruce de aspe Vonnue, VV ande.
rum) RaW.
Remas, Riem.
ROTL, Rat.
V.laS. VV ellen.
Vdlum, VVil.
Vencus, VVindt.
al. SaltZ Cterm. nO. VerreS, Bcer.
bis Sans. (ve. VerDM. VV aer.
Sccibo (1I0n80) Serii Vermis. VVorm.
Sculpo, Sculpe.
SiVII2, eol.
Vec, VVeer paullD
communius.
Semen. Cterm. Sac. Vidua. VVidve.
men. nobis Saet. Viecum, VVeccke.
Sicula (Plongo) Sii. Vimen. VVimen.
chet.
Sparus, Speer.
Srramen, Scrai, de
Stron.
Speculum Spieget.
Spuma. Scuym.
Vinco, VV inne. Iahis
plerisq. V C. onlo-
nance, transeunto
in nolces Dix.m
Virngo, Birapue; sive
Brreore: delaemi-
Squama. Sgume. vel na masculi arimi
Squabox.
corporisq.
Scrundus (in glossis) Volo, Cierm. VV olles
Stronde.
duccus, Soch.
non VVille.
Vulgus. Volck.
F I N 1, 9

## Folio  -  — 1016728174:0293
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000293.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Tefet.
Je kM. de Teo
Dack.
ect.
Nacheleo
Vall.
YVandt.
Vellett.
Vict.
Vmat.
cet.
(Vaer.
(VOrM.
cer paul18
1BIVS.
idve.
Vecck.
imen.
mne latis
VConlo.
trenleunte
d DiB. mI.
irague, lIVe
delaemia
sculi animi
1691.
m. VVolles
ille.
olik.
Marg. 1

## Folio  -  — 1016728174:0294
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000294.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
MII IMH (III
RIED WILHELM LEIBNIZB
RSACHSISCHE LNDESBIB
atur: Leiton. Marg. 146, (2
se

## Folio  -  — 1016728174:0295
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000295.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
Leibn. Marg. 1

## Folio  -  — 1016728174:0296
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000296.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
e
e
s
e
se
e etrisa
c
s
e
e
l so
 s
e
  
e et
de
e
 Laa
eie
o
e
i u
e
e

## Folio  -  — 1016728174:0297
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1016728174/jpgs/default/00000297.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
su
e
ee
a
e
e
A
a
a 
e
e
a
e
e
ug
s
s
s
un
e
4. X
25
itm
i
de
a
uco
p
eele
a
t
8
1
ti
lo
al
sea 
B
eX
da
e
e
a
1
e
e
o
e
su
e
e
u
 l
e
i
a
et
n
a
 
u
d
l
p
qa
e
a
t
a
d 
e
2
e
C
du
e
au
a
2
e
de
e
e