# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/1663200467
# Title: [Caroli Sigonii Historiarum De Regno Italiae Libri Quindecim. Qui libri omnibus in partibus ex reconditis scriptorum monumentis adaucti, eos, qui scripti sunt de Imperio Occidentali, excipiunt, ac narrationem ab anno DLXV usque ad MCC perducunt. Index quoque rerum, & verborum copiosissimus additus, qui in priore Editione desiderabatur] Caroli Sigonii|| Historiarvm|| De Regno Italiae|| Libri Quindecim.|| ... || Qui libri omnibus in partibus ex reconditis scriptorum monumentis|| adaucti, eos, qui scripti sunt de Imperio Occidentali,|| excipiunt, ac narrationem ab anno DLXV|| vsque ad MCC perducunt.|| Index quoque rerum, & verborum copiosissimus additus,|| qui in priore Editione desiderabatur.|| (shelfmarks Leibn. Marg. 168, Stück 1; Leibn. Marg. 168)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1663200467
# Lines: 39,783 recognised on 803 of 803 pages, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 1663200467:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
 se
IICHIII s s  e  s
ee rntrimisunt e
23

## Folio  -  — 1663200467:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 8 lines, status machine
e ou, lea 1e
1
Hiodor sonsisco
landesbiblioihet
HOTTIOOI
vau nd..
od 1b 5 antra, C.
35.

## Folio  -  — 1663200467:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
.
.
M  a    t   A    E F  E BE F  F A B    .     (        B t 11 1. 111 11
porenoii
Loibn. Mar9. 168, SIIek 1.

## Folio  -  — 1663200467:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
Mip. M   s. ut H BB H EHB H HBBtfiu sB LHo s sHG HB  BeB sB. HHoe HB B ) Ht su dest  Betl sBr s Htut sB . srl) 1B2
MLHELMLEIBI
DERSACHSSCHE LANDESBIBIO
. Mar9. 168, Suick

## Folio  -  — 1663200467:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 20 lines, status machine
aR
STGONTI
aLL12
fLL.
Libri Duindecim.
M
AD TLL.ATOVE EXOEELm
D. TRCODVM BONCOMPRONVM.
GFNE R ALFMI S. R. FCCLESTAE
GV BERHATOREM.
Oui libri omnibus in partibus ex reconditis scriptorum monumentis
adancti, eos, qui scripti sunt de Imperio Occidentali,
excipiunt, ac narrationem ab anno DL Z V
 sque ad MCC perducunt.
Index quoque rerum, et verborum copiosissimus addicus,
qui in priore Fdirione desiderabarur.
es
BONONIA,
apud Societatem Typosraphix BOnON. V DLZZX.
Curia Fpisc., Co S. Inquisit. concessu.

## Folio  -  — 1663200467:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
MC
e es
1DCBC rc
 et  VC
L1
 Y AD AAMODVCA Iet. C.
11 L8. L. 13D. X. E 1A. 1 LA A i M 1D
CF VS5
hnornene
iees c et at t iequeo) ie
ut et vinum eto ser i le. a  c
2.idis ddut ta sijis
ub riitilm cru BC C stci
.cm. (BIBEICV III. L. A WWIr9 C a
R F, C, TA
SlB . CHI) V L RANR
2 1 ∞ HO 5
   i se 
o simpnt. L C.dii
Hisdersicheische
lendosti
l.921029.

## Folio 3 — 1663200467:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
et
im
5
eo sentima scenu eot
SIO
IISTORIRRVM
DE R F GNO IT AL T AF
Liber Primus
VI
LL.  ATOVE FXCFLL
D. TACOBVM BONCOMPRONVM.
GENERALEMS. R. ECCLESTAE
CVBERNATOREM.
R
R ACL. AR A hommum lcalicorum ingena, L
lustrils. aeque FxCellentils. D. IACOBE, CUI
acace noltra, incredibili vecerum omnium lau-
dandarum arrium cudio, ac Cingulari prope cu
pidicare Aagrarine, in hoc eamen vno, quod in-
cerdum mihi mirabile accidic, praeter inodum
obrorpuisse, atque à lemetnelcio quo modo de
Senerade videneu, quod antiquum icalix ctarum, remq. iplam pol
Romanum cuerlum petum publicam prorlus adhuc in renebris
conlenelcere, ac que in ipla recultaris caligine oblolelcere permilerune.
neque ea aue cuiulmodi fuerine, indagare, nuc comperra in lucem ad
Polterorum nociriam prodere suduerune. Iloc aurem eo maiore me
atticit admiratione, quod ii calus post Romanas deleras opes in Tralia
inciderune, qui non Colum magnieudine lua possene doctorum oim-
nium industriam, ac sudia excitare, verum eriam varierateipla impe
ricorum animos facile retinere, eosg. iucunda quadam Frugiterae le-
etionis rolupeare replere. Frenim, Ciluperiorum memoriam tempo-
rum cosiratione complecti, sac memoria reperere voluerimus, pro-
fecto inveniemus, nec memorabiliores rnquam morus in terris exti-
tisse, quam cum barbarenationes efferara libidine noue regionis elatae
Aorentem sele in lcaliam inculerune; neque insigniores lcalicis rebus
calamiraces vllorempore concixisse, quam cum immani exrundem
ircupcio

## Folio 4 — 1663200467:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Flistoriarum de P eono Italix
irruxtione non pulcherrimi Colum agri, nobilitsimag. Oppida eius di
repea palsim, vastara, acque incenla, led inceere quoque familix.
ac ciuirates delera prorsus, atque extinctae sune. Jam vero qua alia
aur opporcunioe, aur rebus prxeleneibus aptior rerum esse cognitiopo
celt, quam varias superiorum imperiorum murationes, sraves legum
impoliciones, cecra bella exhaulta, Fcedas seditiones contlatas, cete
rolq. ancipires Icalia calus nosse: ve licam mulcis, tamq. diris per-
Functi demum divina benignitare calamiraribus simus, nos aliquan-
do candem laeuis illis emerlisse Auctibus saudeamus; (in, quod Deus
auereac, aliquoc adhuc malorum, ac pestium rempestares noltra no-
bis culpa supertine, eas vero superiorum exemplo cdocti in poste.
rum prudentius euiremus, auc certe frmiore animi robore pertera-
mus. Ouinetiam illud meam in primis auger admirationem, nemi-
nem adhuc auc parrii soli carirare incensum, aur domestiex laudis dul
cedine captum ita tuisse, ve iniquo, aeque acerbo, quemadmodum de-
cuic, animo adhuc tulerie, Francos, atque Germanos, vnde superiora
nobis derrimenea illata, ee Cceda illa quali inulta vulnera lunE, vece
resrerum luarum (cripeores, acque explicarores habere; Traliam vero,
unde ad illos omnia ornamenea dignitaris, ee lubsidia humaniraris
manarune, omni prorlus licterarum splendore carere. Trague ma-
enam mihiiure coreoix roluntaris, consiliig. laudem meruisse Blon-
dus Forolinienlis videtur, qui paerum nostrorum memoria primus
res omnes Romani labenris imperii scribere est protessus. Verum
maiora ille muleo complexus, quam praeltare homini occupatilsimo
licuIE, nequaquam tantum, quantum oporruit, conlequi aue Iu-
dio, aur diligencia poruit. Nam cum omnium gentium, Rcoumq.
bella, mocusq. colligere, ac mandare memorix voluic, Tcaliam, quam
intentiore ornare ltudio, atque accurariore perpolire opera debuie,
Feltinanri prope Arlo, ac praecipiri quadam, veica dicam, industria
Perrractauic. Ctenim cum res grauissimas multas, annorumq. descri-
peionem diligenrem omilic, cum quxe Ccriplic, tanca vbique breuita-
ee perstrinxie, ve historiam nobis non lolum mancam, sed eriam
prope orbam acculerie. Sabellicus aurem, qui emulatione laudis eius
accenlus in eodem proxime post illum Audio viderur esse verlatus,
quo altius narrationem repetiir, de latiore sentium, cemporum q. qua-
(icampo le extulie, eo angultius, at que impedirius rniverla expoluit.
neque Colum Blondum, quod voluic, diligenrix laude non lupera-
nic, sed scribendi eriam copis interior, acque clegancia Fuie. O uan-
quam veerque eam eloquenrix faculcarem adhoc genus leriprionis.
VieCcuE

## Folio 5 — 1663200467:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
videcur adhibuisse, re omnes, qui ciulmoa
bris, prorlus à legendo repulerie. Ilac isitue Mtria cum iple me
cum animo asitarem, ac roluncaris erea Tcaliam inca lestimonium
relinquere non obscurum alcerum cuperem, eo me taese edduci luir
passus, recuius antiqua, caq. pulcherrima tempora Loellente adhuc
ad ciulmodi conarus ingenio prodidislem, polteriora quoque, l
lonse ab illa dignicare remoca, nunc demum macurelcee cum xra-
reiudicio mihi delcribenda Lusciperem. Fic starim magha II, Gu
ceceros quoque video circumuenros Fuisse, ditticuleas occurrit. Ide
nam res eamanciquas, cam obloleeas, cam dispertas cruetem, quas
constarer a nemine accurare fuise memorix consecrataS. Valuirhoc
quidem plurimum ad meam in hoc ofticio debilirandam, AL proDe
Frangenda industriam. Verum conera ranea fuie mee in hoc quoque
senere opera probandae cupidicas, re quod polten experiens leni ul-
larem agoreso sublidia defutura sperarem, (imodo ad en conguiren-
da paullilper animum adiccissem. Ounmobrem ad perteturanua b.
mnia live manitelta, liuc occulta, ad hoc studium quoquomodo per-
tinentia monumenra conversus, primum omnes inihi HeC prOFAMZ
rum. Ciuc Cacrarum actionum, quale(CHNGUE CNTENE, COMMEHEAHOS
comparaui. deinde vecera Icalix, ae maxime Lombarorae eabularia
perlustraui, aeque omnia fere, quae apud civitates, ecclel1as, mon2-
Heria Pontificum, Regum, acque Imperatorum diplomala LCe
Bane, rucpraesens insperi, aut cerre absens beneticio amicorum, ho
spicumq. cognoui. postremo lingularum etiam Chronica cMmcarum,
quae post millesimum a C H R L5xO annum contici in LFAHA CCePEK
apud priuacas nunc eciam tamilias asscruaneur, adiunxi. Pea his o-
mmnibus asiduz opera, ac Aagranci Audio lectis, ee rebus, cemporibus,
locis, ac pertonis inter se accuracissime compararis, ac iudicatis, Fal
lacibus pleri (que huius operis angultiis, qua obstare videbanEUE, OC.
curri. Cecerum narrationem neque altius, quam ab aduentu, re
enoq. Longobardorum insticui, neque lonsius, quim vlque ad inor-
tem Imperaroris Flenrici Ouinci produxi. Neque enim aut Colem
nin anceuertere Tralici regni primordia rolui, quod à L. ongobardis il-
lacum adhxc r(que tempora continuara Resum, Imperatorumq. le
ric permanauie. neque ciceriora artinsere cempora omnibus iam
Scripeorum desticurus auxiliis porui. Neque tamen despero, bre-
vi Fore, re, (i ad diuinas humanx se quoque opes adiunxerine, Faci
le ex his eriam salebris, quae progressum impedire neum videntur.
emergam. Factum est aurem, ve cum in horum, quae dixi, rempo.
OnISCapIRHEU

## Folio 6 — 1663200467:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
llistoriarum de Reono ltalia
rum delcriprione paullo intentiore cura verlarer, qua nihil aliud, ni
si comineures lralix clades, Regum discordins, populorum ledirio.
res, varialq. perrurbationes Ecclelix continene, illa (aepe animum
incum cogiracio non iniucunda lubierie, quanro melior nostra nunc
CIr, quam auorum, maiorumq. nostrorum condicio quondam fuerie.
Nam quam illi etarem in perperuis olim barbarorum imprelsionibus.
incendiis, direpcionibus, principums cinicatumq. dilsidiis perterendis
rerum luarum anxii peregerune, cam nos quiero nuncanimo, in ip(iIs
pacis artibus et ludiis doctrina, pierarilq. colendis eraducimus. Ve(I
quid in Repub. mali relidene, id (i adsio, auribuspocius, quam oculis
hrauriamus; liimmincar, non certo praesentig. Penlu, led Policita ipla re-
rum Fucurarum suspicione percipiamus. Oux quidem laus egrepiis (I
ne dubio pontificibus rniverla deberur, qui nobis hac tempeltate Drx
cipuo Dei beneticio dati lunc. P. sF enim, li qua alia, hac maximé ponri
Acia cura, concordiam in rerris, pacemq. tueri, calamitates depellere,
pericula propullare, plebem alere, praeclara honectarum artium ctudia
cultodire, ac demum recto lui exemplo omnes homines eximio piera-
eis Chriltianae Hudio inAaIAEO. GURM CAFRM CEREGOR EVS, VF
omnes sentiume, Tertiusdecimus v(queadeo sibi depopoleie, ac luam
ese propriam voluie, vernus superiores Gregorios omnes exprel-
Cerie, quorum plero (que lingulari quadam ersa Fcclestam, aequeip-
Jam Christianam Reimpub. artisse caritare, accepimuS. NAL VE COS
praecipue nominem, qui in ineam hiltoriam inciderune, omnes Fer-
me aprimorsque ad octauum ea vel maximo capiris lui cum periculo
Cusceperune, quibusnon salutem Colum, dignitarem, atque auctorica
rem Ecclelix detenderune, sed amplissima etiam ei ribium, prouincia
rum, ac rectigalium patrimonia qualiverune, acque omnino solidam
illi adeo gloriam pepererune, ve in hanc vlque diem inceora, licerim
PIOMULEOEUIM COHAEUTeNEAEa, atque Oppugnata, Pervenerit. J uam
obrem graculor primum bonis omnibus, quibustioc tempore Ponriti
cem videre anriquorum limillimum conrigir, idelt, perpetuo de vere-
riiure Ecclelie conseruando, ac tuendo prerimonio laboranrem, eun-
demq. de prisca disciplina renouanda, et vera pierate in animishomi
num exciranda alsidue cosirancem: deinde veroribi LaCODE, ad que
propter arctam lan guinis coniunctionem maxima huius pars volupta
eis, de glorie perriner. reque ipsum iuvenem excellenti vircuris indole,
ac diuina animi moderatione ad erernam Famam hominum Aorelcen
tem non Colum laudo; quod diligenter in omni ofticii genere volun-
raci Canctilsimi parentis obcemperas; led communieriam, Cilicec,
nOIO

## Folio 7 — 1663200467:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DCT PrItII
nomine grarias ag0, quod pin eiuldem consilia ad Christiar
ciendam Remp. Constancilsime ndivuns, ac prorlus domesticarum ve
luprarum, ee ribanorum commodorum oblicus, nullum Rcip. Caulla,
ruc percorinationis, aue concurlarionis, aut laborum, auc vigiliarum
incommodum relpuis. v(quendeo re, cum opus lit, libenter re ab ipla
eriam liberalium arcium commencatione, in quibus ab inCUNTeXtarC
vixilti, ad Ecclesiae velicarem, cuius prefectus es constitutus, abdu-
cas, ac ludiamilicaria, e bellica consilia tractes. Neque enim mi
husnocum eltnobis, quanca ru animi alacritace superiore anino clal
Cem conscendere, mare navigare, e aduerlus communes peroensho-
stes omnia pro Chriltiana liberrare pericula, dimicationelq. Subire
volueris, quim ce nunc in Flaminia, ee Piceno omnia, gux ad Euen
da iplius lcalie lictora raleane, consilia circum spicere, aeque in ea cu-
ea dies, noctelq. elaborare, re civitares intellisant, te procreatum a
Deoesse, reponciticia praecepta exhauriens laluri humana consule.
res, ac lubiectorum ritam, libertacem q. defenderes. Ouamobrem,
cum iple ica re geras, re dignus lis, qui clarilsimis omnium linguarum
Praeconiis praediceris, atque ornacilsiimis omnium annalium inonu
mentis orneris, monuit ine retus nea erga ce pietas, re quandocgo
rietutes complecticuas hiltoria men, longe a cua Eetate FetOTA NON
polsem, hanc iplam historiam in cuo muleo clarissimo, acque amplis
simo nomine publicarem; ve ipse intelligeres, quantum ex virture,
prudenria, vigilancia ribi digniratis, atque auctoricaris est addicum,
tantum ad vererem mea erga re obseruantiam, aeque ofticium accel
Cille; meq. Cimaiora pro cur illustranda, ac que ampliticanda dieni
eare praectare poruissem, libenter rel cum gravilSImO FCFUM ICaTUN
decrimento lulcepturum fuisse.
NITIVM TTISTORLE.
A2
n Fut
Matia LCMMIEL, alquC exCCMenS in oni
viecle fota uc Malies anos ta iude 2 primiscem
poribus nalca et principacus, bic speti, Rc.
nalcerum appenacus. Aspessum. Ro
ali gers
exterisnacionibus, Lomana vitute iam pridem exrincta, inductum
est, Congobardis, Franeis, acque Germanis. Fx quibus Longobardi
ipsum incticuccume, Frarici auxetunc, Ciermani opporcunioribus ad
indigena, caq. bellicolilsim PCLIC, auC AIIS, OpIDUIG. LIIS CxFTA
Furopam per Aliam, Atricamq. lonsissime propasauit. Regnum ab
coni

## Folio 8 — 1663200467:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ccotrarum de Rcono ltacla
Coultiuendam libertatem legibus remperarune. Verui
rium claris adeo, ac nobilibus vererum monumentis est commenda
cum, renemo polsic endem reperendo lua vel indultria, vel cloguen-
cia aliquid ei live lucis, siuc digniraris adiungere, sic Regnum ica obscu-
rum elt, atque ab omnium propelicceris, ingeniilq. delerrum, ve lab0
remnon Colum ad animi rolupearem iucundum, Ced etiam ad com
munem vicx vlum veilem LuCcepturus esse videacurille, qui ad cantas
resillustrandas ludium, operamue luam contulerie. Acquehaec qui
dem nosrario hoc cempore in primis adduxit, vein hoc eriam generer
quancum perticere Audio, diligentiag. pollemus, voluerimus experi
ri. Ouare huiusnarrarionem hiltoria inm inde ab adueneu Longo-
bardorum, ex primis Icalici regni principiis orli vique ad ea tempora
conrexere instituimus, quibus liberara lralix ciuieaces memorabilia
incer se bella seserune, grauissima (q. Lediciones exercuerunr: quoulque
diuerlis regum beneticio principibus commendaex cum, quem nunC
obrinene, Ctarum lunc conlequurae: dilisenter interim cum vetera, que
in prompru sunt omnibus, exterorum ChronicOruM mOnUM EFA PCF
voluneates, cum vero quae iandiu lingulis ciuitarum larene in rabula
riis, érenebris eruentes, es, quond conlequi indultria, ingenioq. porui
mus, in luos quaequeannos, ac tempora digerentes. Ouamobrem
Deobeneiuvante aggredirinur.
RECTO ESF EN LTAETA cum vecere agrorum, vrbium q. nO
bilicate, cum spectata rirorum, armorumq. pocentia celebris, Callia
olim Cilalpina nomine appellata. Ilanc alpibus, ee Apennino mon-
ce rribus a laceribus, quali quibuldam alcilsimis mcenibus cincta, P2.
dusincer Auie, Auuius eximin magnicudine lia, et Fabulolis Gracorum
Doccarum carminibus inclrtus. Is ab occaluin orientem exCUITCNS.
ac plurimos verinque lecum amnes deducens, maximis in Adriaricum
mare deuehendis lineribus ticaprissimus. Ex quibus nonnulli laril
(ImOStrans Padum efticiune lacus, quibus ad amcenitatem, vlumq.
nihil porest essepraeclarius. Campi vero adeo culti, de vberes inter
cedune, ve laris constet, haud remere alios reperiri aue narura Fc.
raciores, aut rebus necesariis ad hominum riram instructiores.
Cecerum hanc regionem primi omnium, quod memorix prodi
tum Cie, cenvere Ligures, a Frrulci, lecundi Calli, poltremo cum cer-
ea torius lcalix posselsione Romani. Acque horum quidem om-
nium imperii indicia non dubia exrirere, verum Romanorum mo-
numenea cum ad rlum praestontiora, cum ad nomen, tamamq
illultriora tuere, requi es diucumius imperium habuerine, et rehe.
netcius

## Folio 9 — 1663200467:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Primus.
mentius hurc regioni excolenda prae populi opuleneia,:
carieare Ruduerine. Nam Frrulci quidem, ac Calli oppida Fere om.
nia construxerume, quibus in hunc vque diem plurimishaecregio fre
queneatur. ae Romani colonias deduxerune, vias muniuerune, iur2,
leges, morelq. dederunt, ec, cum incolas in parrem libercaris, impe.
riiq. vocassene, cam demum humaniearem, colg. spirirus iplis aFA2
rune, quorum ne nunc quidem post intinicas, atque eftulas imm2
nium barbarorum incurtiones poruerune penitus oblivilci. Verum.
Romanorum nexternum in lcalia Forec imperium, Gorthi effecere
qui cereris Imperii Rom. prouinciis ab aliis, arque aliis populis occu-
paris, iplimeliore, si diu rei licuissee, Forruna Icaliam invalere, acque
Momyllo Imperatore abdicare concto, regni ledem Ravennxe collo-
cauere. Hlorum aurem Imperio finem lultinianus Imperaror arculie
Orientis. qui extorca ex manibus Vandilorum AFrica dignicaris esse
Cuxracus, lcaliam quoque, rndetanea ad le maieltas Imperii perue.
nisser, in libertarem alserere, per Naclerem Torilae, Feiaeg. regum
opibus Fractis, postannum sepruaselimum Corthos coegie aue fini
bus lcalix cedere, aue luo demum imperio obremperare. Verum
quod opcara principium quieris esse oportuie, id insignioris initium
muracionis induxic. Nam lustino ad Imperii Fastigium post Justi
nianum cuecto, nouo statim Lonsobadorum dominacui est aditus
patetactus, quod Regnum lcalix eltnominarum, de quonunc scri-
bere estinstiturum.
FRaT cum hic Icalix cacus. Decem, ac septem pronincix 10.
tam lcaliam obtinebane, livc a Constancino Magno Imperacore, (iuc
paullo ance illius cempora insticuex, acque alia aliis praefectis ouber.
nanda erane commillae. Provincix erane Venecia, Liguria, Rhaeria
prima, Rhaetin secunda, Alpes Corriae, Tuscia, Campania, Lucania.
Remilia, Flaminia, Picenum, Valeria, Samnium, Apulia, Sicilia
Corlica, ae Sardinia. Praefecti veroerium generum numerabantur.
Contulares, Correctores, e Praelides. Ex prouinciis, quae noltri
praecipue insticuri lunc, Veneria à tinibus Panmonix vlque ad Ab.
duam amnem porrigebatur, Liguria inde v (que ad Alpes, iplorumq.
Gallorum fines. Alpes Corrix ab occidenre Alpibus, a meridie Tyr-
theno pelago rique ad oppidum Lunx terminabaneur. Fulcia dein-
ceps Apenmino cenus vsque ad Tiberim perrinebar; Aemilia à Placen
eia r(que ad Forum Cornelii. at que ei continens erat Flaminia. FTanc
deinde excipiebat Picenum ad imare Adriaticum vergenS, CujUS PArS
erat Pencapolis, Ariminum, Pilaurum, Farum, Senosalliam, ABCO
lie

## Folio 10 — 1663200467:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
FTilcoriarum de ReonoIFa
nemg. complexa. _ inter Picenum, aeque Frruriam Vint
brix admexa Valeria. Exactis aurem Corchis expulsor iple, victorq
Narles a Fustiniano Imperatore summae rerum praepolirus rirulo D
cis Icalia sumpeo, Ttaliam per hos provinciarum praefectos pro luc
arbierio administrabae. Praecer Ducem aurem, de prxefectosreliqua
Cacex erane dignitares, Ponritex Romanus, patriarcha AquileienlIs,
archiiep(copus Rauennas, et Mediolanensis. FTos vero oimnes POn-
rifex Rom. longe dignitatis Fastigio luperabar. Is a clero, populoq.
Romano anriquo rieu ex iplius Ecclelix Rom. linu delectus ab In-
peratore ex recenti, ad collenda, quae inciderane, comiciorum dil
sidia insticuro, contirmabarur, deinde ab Ostiensi epilcopo con
secratus ledem suam apud Laceranensem D. Saluatoris baGilicam
Constancinianam habebar. acque in canris Tcalix calamiraribus in
primis rectae, e catholicae fidei euendae, ac propagandae, plebis Rom.
inopix lubleuandae, de paci denique, acque concordix publica Con-
Servandae sudebat. Cererum Ecclelia Rom. a Perro Apoltolo, vibis
epilcopoinctirura, aeque ciuldem, dt Pauli Apostoli Lacrolancto lan-
suine conlecrata, veprincipatum omnium eccleliarum obtinebae, (Ic
maiores quoque opes, ac faculeares habebat, praecipue a Christianis
principibus Audio relisionis, inirio a Constancino facto, celictas. nam
e preciolis omnis generis argenteis, aureisq. donariis, ex opimis agro-
rum, Fundorumq. polTelsionibus cracin structa, qua per omnes ferme
EurOpX, AEric~q. provincias disperlae RomAnA EcClelix, Cive CaH
ctorum Apoltolorum parrimonia dicebaneur; in Tcalia Parrimonium
alpium Corriarum, Pulcix, Sabinense, Beurcia, ee Lucanix, Cala-
brix, e Sicilic. caq. per prefectum, Rectorem Parrimonii appellatum,
illue à Pontitice missum gubernabantur. Ex quorum annuis rectioa.
libus Ponritex cum vetera uebis rempla reficiebae; acque inmaiorem
Eplendorem ornabar, cum Frumenea publice coemebae, aeque in hOr-
rea publica ad necellarios rlus pauperum conserebat. Romani verd
cerrarum quondam victores, ac dominipostledem Imperii ex vibe
remoram, quanrum liberraris adepcierane, canrum aneiquae disnira.
eis amilerane. Post aurem rebe liepius i barbaris capta, direpta, at-
que incenla, ve opesintirmiores, sic lpiricus humilioros nacti cranr. in
taneis eamen derrimentis vna iplius Pontiticis lare ecclessis omnibus
imperantis lede vererem lplendorem nominis rnebaneur. Nam cum
vebs live religionis, siue negoriorum caussa palsim non solum a vici-
nis gentibus, Ced eriam longinguis anationibus adiretur, hebac, ve
haudguaquam antiquo excidisse imperio viderentur. Sccundum re

## Folio 11 — 1663200467:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
et Lt.
ro a Pontifice locum obtinebat Parriarcha AquileienliS.
irem populog. Cuocrearus consecrarionem à Pontifice postulabac, 2
suftraganeorum epilcoporum mulcicudinc, atque iplius ecclelix am
plicudine lonse inter cereros eminebat. Fcclelia enim a MarCO FUAL
gelista Pecri Apoltoli, ee ab Flermagora Marci dilcipulo instiruca,
cum innocentissimos plerolque anristices obrinuerat, cum praclaros
muleos lanctirare hominesculerar. Vrbs ipla cum olim opibus, de
gratia populi Romani, ac principum, praecerea nobilitare aediticio.
rum, ac ciuium magniticeneia Aoruisser, nihil eamen ex antiqua For
tuna nilinomen, acque iplum parriarchale decus rerinebat. neque
enim nuper ab Aechila Flunnorum rege euerla, licer Narletis opera
reltienta, vetere incolarum celebrirace tuerat frequentaea. Terrium
locum Rauennas sibi rindicabat archiepi (COpUS NON VeTCrCFANEII CC
eleliae amplicudine, Cederiam ip lius ciuieatis dignitare clatus. O uippe
Ravennares cum generis verultare, cum inlionibus beneficiis ROma-
nocum gloriabaneur. Si quidem de populus praecoriosapud eos heri
convencus voluie, e Augultus imperacor eoldem classe ad euendam
superimaris oram instruxie. _ poltremo FTonorius eam sibi, aeque
Occidentis imperio ledem vrbe Rom. relicta consticuie. quod insticu
cum successores quoque illius eam Imperatores Rom. quam reges
Corchorum cultodierunt. ex quo ribsmaximis cum aedificiorum pri
uatorum, publicorumq. operibus, cum non mediocribus ciuiu, ac
que incolarum opibus creuerat. Xc, quod ad dignicarem insignius erat,
25. Apollinare ivlius Apostoli Perri dilcipulo Chriltianis lacris im bu-
ei, e muleorum lanctorum miraculis apud le ediris in ligniti, omnium
merito Tcalicorum in sC OTACONVEETeTAHE. Ouartus inde lOCUS MC-
diolanenli anciltici proprer amplicudinem rrbis concedebatur. Pcc.
nim Mediolanum erans Padum inter Ficinum, ee Lambrum amnes
quondam a Gallis in Italiam eraiicientibus condicum Insubruum.
dum reseorum Aoruerune, capur exticie; Callis aurem lubactis can
dem potientibus rerum Romanis recinuic dignicarem, cum cum hac
resio Gallia Cilalpina nuncupabacur. crenim de visenre populo prr
tor Callix forum ibi exie, ee re ad Imperacores translata ibidem Ligu-
rix Conlularis consedic. addidie inde rrbi decus, quod episcopum,
ac doctorem Barnabam, CHR 25 XF Domininoltri discipulum, na-
Ct2 est. maximam inde seniore imperanre Valeneiniano, AmbrOLiV
accelsionem artulie dignicatis, qui ex Consulari epilcopus acclamarus.
mirum in modum doctrina, atque exemplo Mediolanensibus, de finici
mispopulis protuic ad Talucem. ex quo ccclelia Mediolamentium, non
alicer

## Folio 12 — 1663200467:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ilcoriarum de Reono Italis
aliter, aeque rebs ipla, magnam incer vicinas sibi conciliarae auctori
carem. Omnes aurem archiepilcopi à clero, populoq. luo exiplocc
cleliae gremio lumebaneur; ac priores a poncitice, Mediolamentis iul-
Cu. Ponciticis à Cufteaganeis luis consecrabatur. quin eriam omnes (I-
ue mulcieudine parrimoniorum, aeque ob sequio lustraganeorum in-
Aaci, live pravorum principum instigatione; liuc aliquo haereleos er-
rore inducti, non Colum de dignitare inter le concenderune, sed eriam
Cacholica aliquando auctoricarem Fccelix reliquerune, atque omni
noconomine aliquorei incommoda ineuleruine. Epilcopi vero, ar-
que abbacesmeeropoliris luis, ac ponritici Ro. Tubiecti, luas quilque
ccclelias, ac monalteria ex praelcripris legibus subernabane. (F XKC.
liquis civiraribus, ac populis haud remere quilquam omnium etae, qui
masnopere aut opibus, aur auctoritace pexltaree.
C rir isicur huncstarum Tralia obrineree, Fultinianus Tinperatoi
aMHO a CAR ISTO HatO DL. X V per menlem Novembrem clt
mortuus. imperium aurem excepie Juctinus minor, Cororis eius t
hus, homo, re res brevi docuie, haudguaquam laris aue PacIsi, LUE
belli arcibus ad cantam rerum molem lultinendam instructus. Lam
pridem Romani live nona Narleris Cummi lcalix gubernatoris in vr.
bepraelentia, qua liberearem Cuam imminuram arbitrabaneur, offen(I,
Sine immodicis Forcasse, ve tic in victoria, eiuldem imperiis irritati, no-
vas. moliri res cupiebane. verum nimia eius apud Tultinianum auctori
eace, Gratiaq. decerrici, conquicuerane. vbi vero Jultinianum extiuma
nis rebus creptum, e lustinum substicurum audiverunt, insenei prove
56) laeciria exulcarume, ac locum Fore querelis luisrari, sequenti anno lirce
ras ad Sophiam Auguctam, quae coniugis apud illum graciâ obrinebat.
Scriplerume. Farum licrerarum haecerac senrenria: nihil praelenri For-
cuna Cua milerius, nihil afdictius fngi posse. Cacius mulco libi Fuisse, GOF
chisregibus obnoxios ese, quam Crxcis Imperaroribus obedire; apud
quos Narles cunuchus imperee, de Romanos acerba, iplo ienorante
Imperatore, Ceruiture opprellos teneat. Quamobrem omnibus pre
cibus obrestari, ve aue arctis seruiruris se vinculis exitmanE, aVER OIA
nos antiqua virturis, d glorix memores, sibi consulere nouis queren
dis imperiis parianeur. Fas vero liereras vbi Sophia legir, extemplo Iu-
Stino oltendie, ec quo pridem erar aduertus Narlerem odio insamma
ea, eodem marici quoque animum leuem lcilicet, aeque intumum ac
cendic. Ieaque licrerx e veltisio ad Narlerem ab veroque micruntur.
quibus à lustino monebatur, reprimo quoque rempore decedens Ica
ha Conttancinopolim se reciperet, a Soptia vero, vc id eo Audio
lIHS

## Folio 13 — 1663200467:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
ivClETMS
lius Facere maturarer, quod ipla illius opera vri in pe
ei ancillarum luarum distribuendis vellet. Ouas res poltquai
les accepie, ager animi, ac concumelia imporens relpondie, Rona
nis quidem acculanribus, le, li male meritus esser, paenam non depre
cari, Sophi vero connicianri, eam illi le relam orlurum, quam neque
ipla, neque maricus eius, dum viuerene, rerexere poruistent. imperiore
rolustini haudqua quam libi obremperandum racusira, acqi dolore ar
dens rrbe excessir, ac Neapolim le recepit. Florebane corempore in
Pannonia rei militaris, atque armorum gloria L ongobardi. Flanc gen
tem teribie Paulus Dinconus, genere Longobardus, Scandinauia quon-
dam insulam ad oceanum Aquilonarem incoluisse, indeqi in continem
tem Germaniam cum liberis, rxoribusqe profectam cerensibi ledes, ac
domicilium poluisse. postmuleos inde annosinisse Pannoniam, qux
ab Frunnis, qui Abares dicebantur, incolebatur, atque eorum auxilio vi
cinos Cepidaspraelio deleuissc. quo Factum elt, reprxrer cereros viem
cistama, ex rerum gestarum eloria anrecellerene, rum cum Gorchire
rum in icalis potirentur. Prxerar eis Alboinus Andoinifilius, rex iam
decimusmumeratus. caius clarieate nominis Narles motus cum bellum
aduertus Corthos ralidius compararce, iplum e Pannonia cum mapnis
luorum copiisaccerliuerar, ac Goechistorri, ac tdeli eius opera exter-
minaris domum inde praemiis ingentibus, ac miriticis laudibus onera-
eum dimiserat: hoc vero tempore lultinum, ee Sophiam vlcilei, at
que lcalix spoliare postelsione deliderans, poltquim varia secum ani-
movolurauie, nihit denique consilio luo iplis Longobardis opportu
nius esse consticuic. qui ee lralix tinirimi eslene, de lpe praemiorum ad
quamcunque lubcundam Forcunam impelli haud magno momento
Possene. icaque expediro consitio licreras, nuncio lque propere ad AI.
boinum regem milie, quibus cum cum popularibus luis ad inuadenda,
_ occupandam Traliam inviranie, preriosisnonnullis eriam fruxibus,
quae interra feruneur lralia, muneris loco ad illiciendos imperire mulri
cudinis animos missis: quippe terram esse cum cxli remperie, ac sirus
aireonitare praeltancem, lun vero rerum omnium, vr iple notter, co-
pia, aincolendum oprabilem. ea vero conditione, ac Forrunaiampri
demosse, veiple cerram gentis victoriam, ac non dubium provincix
imperium, li virture vri, aeque occatione vellet, lpe sibi posser haud die
ticile deltinaro. Gerebat eadtem rempestare pontiticaeni R OmAnuM
Toannesrertius, Aquilcienlem Paulinus, Rauennatem loannesitem rer
cius, Modiolanemlem vero Fonoratus, acque eorum pro le quilque
commodis, ac laluri eccleliarum fuaru anxius incumbebat. Ob id pon-

## Folio 14 — 1663200467:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
67
flistoriarum de Rcono Ital
citex Romanus, re crat rir eximin pruderia, ac probitate Ornatus, 
quam Narlerem a Romanis apud Imperatorem acculacum audiuie, a
repentinam illius ex rrbe profectionem vidie, ne quid per iram aduer
Cus commodum, ee quierem Ecclelix, Ttalix G rniverlae molirerur, elt
veritus. itaque ledandi hominis caussa ad cum Neapolim properauie.
de ad colloquium progressus Narlerem primo comiter, ac benipné ad.
monuie, videret, ne dum irx dulcedini indulgeret, praeclarum liberata
a se Tralixeticulum, insigni in perpecuum macula deformarer. plus enit
Cinc dubio omniu opinione curpitudinis in accitis barbaris fore, quam
elorix, laudilque fuerit in eiectis. deinde enixe orareincaepit, ve ( qua
Le accepisse a Romanis iniuriam ducerer, eam de sibi, ee vniverlae luppli
canci lcalix condonaree. Ouibus verbis impullus Narles in vibein le
cum pontitice recculic. rerum diuturnum huius lenitaris, ac manluet
dinis lux tructum non ensir; (I quidem M OX FETUI, qUae M OVCDANEME
dolore, ieaque consumprus, interiic. Interim Longinus Patricius fuc
celtor ei a Jultino Cummissus, nouo cum exercitu R auennam mari 2C.
cesserat. aeque, vein rebus tit nouis, rarias hominum cogitationes, ser
monesq commouerat. Is Narlerem extinctum audiens, corpus eius lo
cello plumbeo conditum cum omnibus chelauris eius, Constanrino
polimmilie, ee quod lumma cum porestate, acque imperio venerac, no
nam pro arbirrio ltalix administracionem induxic. primum R auenna,
non Romae, praefectura ledem poluie, ac se Exarchium Italix, quem
admodum e Africx Fxarchus erat, vocauit. d, prouinciarum Consu
laribus, Correctoribus, Praelidibusis sublaris, lingulis ciuitaribus lingu
los Duces impoluit, ac varios eis ad reddenda iura iudices altignauit.
quod aurem L. ongobardos a Narlere Coliciraros in Traliam cogitare ac
cepit; intelta eorum arma Formidaris Rauennam, de pleraque Vc
mecixe oppida, gux primam bellirempeltarem videbantur exceptura.
per lequentem annum praelidiis, atque opcribus contirmare perrexie.
lrag; ab hoc rempore maioribus in lralie vrbibus, Ced praecipue ROmE.
atque Rauennae perperua militum praelidia insedere, quos Imperator
publico stipendio ad rehium custodiam Custentauir. quibus praefectos.
iudices, e quaeltores prapoluit. Scipendium illi Rogam, Pixfectos
masistrosmilirum, iudices lacellarios; quastores charcularios nomi
runc. Incerum Alboinus licteris Narleris crectus, acque veilia Cibi
de commoda proponi arbirracus, animum ad Traliam inuadendam
conculerat. Ipem aurem celeris, acque explorarx victoria Faciebat cum
Facilieas adicus, rum profigatus, ac prope perditus eo tempore ipsius
Icaliae stacus. nam Tcalia aue lato mari, aur Alpibus alcissimis sepra ab

## Folio 15 — 1663200467:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
b
una parte, qua Panmonix adiacet, lace patenten sceu habet
quem proxime tlunni quoque, Arrila rege duce, perruperant. L leloe
ux peltilentia morbo armis, ririlque exhausta, vix latis, velnulla exter
na accedence calamitare, porentiam, ac stacum priltinum cerinebat.
quippe ante Justiniani Imperatoris excessum, nouum iplam morbige
nusinceserar, quo per contasionem rulsatonon integrae Lolum ltir
pes, atque Familia, Le d ciuitares quoque Frequences crane cuerlae. haec
inouinaria, ac bubonis pestilentia nominata. quanquam aurem lulti
noad Imperiu cuocato, vis malirelederar, terror ramen adhuc, atque
alienx prortus ab armis cosirationes, animis populorum obuerlaban-
cur. Fluiusisicur Ctacus haudquaquam Alboinusignarus, nulla r2
tione libi dubitandum esse putauir, guin oblatam occalionem arripe.
rec, acque armis aperram, ac prope delertam lraliam occuparer. Iraque
connocaris popularibus liis consilium suum relinquendae Pannonix;
atque adcunde lralix aperir; Pannonix angultias, ac paupertarem, Ica
lix copias, a uentiam que proponic, ac tacilem eius ingressum, inul
eoque expediriorem expugnacionem ex praelenti rerum statu demon
Arat. Neque vero ros, inquie, in desertosnunc, incultosque PAnHO
nix calles, Ced in opimos, ac frequentes Italix agros, neque ad alienas
contumadas opes, sed ad proprium constituendum inperium, aC per.
Petuas collocandas ledes induco. quod ranra ves Facilitare assequutu
rospolliceor, rene gladium quidem rictorix caussa vositricturos opi-
ner; nam per parencem portam line certamine vlloingrelli omnia bel
lo, pestilentia, Fame qs perculla, ac prostrata ita reperietis, ve qui robis
reliltar, ne armarus quidem vnus sic Fururus. Quod Si ferro, aciere opus
Fueric, non erie magni negorii, vos priltina virture veltra aflictas labo
rantisiampridem Tcalix opes abiicere, qui inregra LTunnorum, Cepi
darumq sentium Ferocissimarum, arma Fregiltis. Ouibus rationibus
facile perliader, vei cum coniusibus, ee liberis luis se ad eransterendas
in Icaliam sedes seguantur. Neque vero luos commouisse Contentus,
quomaiore cum mulcicurudine noros in lealix tinesirrumperer, ac vi
ctoria lpem exploratiorem haberet, Saxones etiam amicose Germa-
nin luos in ciuldem expedicionis Locierarem Colicirauir, ac spe ingen-
tium, quae pollicebatur, peamiorum exciris, omnibuscertam ad pro-
Ecilcendum diem indixit. haec dies pridic Kal. AprilisFuic, quxe polte.
eoanno indictione primaerar futura. Elis rumoribus in ltaliam per-
latis omnes subito novarum cladium metus ingensincessic. nam Ltalia
a moribus, e pietare iam inde ab inirio humanissima cum barbar2-
rum nacionum omnium arma, opclqs miritice Formidabat, quarum
saie

## Folio 16 — 1663200467:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
carum de Reono Ital
immanem in victoria imporeciam, superbiamq: lemel, iterum
senserac, cum in primis iplum Longobardorum nomen horrebat. qu
centilitatis errore infecti, de natura pexter alios inculti, arque alperi, e
militari precerea consuetudine efferari rrucem iplo eriam habitulpe-
ciem prae se Ferebane, capur a cernice ad occipicium vlqueradentes, ca-
Pillosq; a Fronte vique ad osdemittentes, colq ab veraque parte in tron
eis dilcrimine dividentes. ITunc aurem terrorem dira auxerunc eriam
caelestia oculis obiecta prodigia, nimirum haltae, acque aciesignex al
Sidue a Septentrionis partibus apparentes. guae, ve D. prodic Cregorius,
ingentem instare morcalium stragem, ee Fcedam languinis effulionem
ab ea parte haud obscure denunciabane. Proximo anno, cum iam Sa
xonum rioinei millia cum rxoribus ee liberis cuocara in Pannonia con
venissene, Alboinus, paratis rebus omnibus ad profectionénecellariis,
Flumnoslocios in concionem aduocat, e, consilio luo patefacto, Pan-
noniam eis le, in qua Longobardi per quadraginca duos annos fuissent,
relinquere aic, ea lege, re li quo calu libi redeundum in cam (IE, domos
Cibi, ac praedia (na reltieuane. acque his dictis cunctos inde cum familiis,
ac suppellectile lua auspicarum iter ingredi iubet, Kalendis iplis Aprilis,
postridie Paschatis. Progresus inde pacaro ngmine rique ad primos Pta
lix tinesmontem quendam excellum alcendir, biloncibus, bobus agresti
buseximix magnitudinis, quoseducic, insignem. is deinde ab illo Ntons
regius dictus elt. arque ex co, quantum prospicere oculis potuie, lubie
Ctam ltaliam contemplatus, prorinus expeditionis lux consilium expe
divic. quippe lingulari camporum, quos ab inicio diximus, amcenitate,
ac fertilieare illectus Tealix dexteram sibi perendam constituit. at que ir2
moris caltris, Venetiam proximam regione, armatonemine occurren
te ingreditur. Aderiltem huius irruprionisnuncium prima late trepi
dance, ac tuoam capessente Veneria, P’aulinus archiepilcopusmetu exr-
nimatus, velibi, ecclelix q sux consuleret, Aquileiam reliquie, atque, om
niccclehae chelauro arrepto, in intulam Cradi, ve ab hostium adieu libe
ram, se recepie. Reliquorum eriam multi alias item in Culasperiuerune,
Venetiae in aelluario licas, licuti prioribus annis, FTumnis duce Actila
irrumpenribus, teri caeptum erat. Alboinus primo adveneu Aquile
iam recepie, inde, reliquis circumieetis oppidis ad deditionem addu-
ctis, deinum Forum Tulium ipsius provincix capue, accettu, op
pidum olim a Tulio Caelare consticutum, cum ciceriorem Calliam
proconsile administrans ibi iuris dicundi caussa Forum haberer. eoq
haud magno icem cerramine capto, haud longius eo anno sibi
proprediendum exiltimauie. Dum aucem ibi per hiemem fuie, cum
Paleat

## Folio 17 — 1663200467:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
partam regionem conltituie, tum de fuce
roluranic. Regio intormulam Ducatus sec. a Silultus nepos eiu.
Duxinsticucus, ac Familix L ongobardorum, quas ilse depp, con-
cessae. Fiinc Ducarus Foroiuliensis nomen inclaruie. Legue hic primus
Fuie, qui perpecuam in Pcalia dicionem, Dux insticurus, adeptus HC. S
nustanca calamitate lcaliae funestissimus, ceceroqui intign terun, quas
cerra terr, omnium rbertate fuic latissimus. Poltero, Albomus inchOd
tam auide rictoriam perlecutus, Opitergio, ceterilque Parulium 
que omissis oppidis, recto populabundus icinere ipsum Paruilium ire
Perrexit. Co aduentans Felicem epilcopum obuium habuic, eique oran
ti, ac sibi, e rebus luis incolumicarem suppliciter imploranti baud er2-
nare libertatem, atque omnes ccclesix lix facultares indulIE. _ Par
uilium progressus, peaelidio dejecto; oppidum sux dirionis, ac iuris effe-
cic. Patamio inde, Montelilicis, Mantua, d Cremona, quod aut remo
riora, auemaiore praelidio defenla difficiliorem, ac diururniorem osten
debanc oppugnationem, ne quid summae celeritatem victorix morare
cur, praceriris, Vicetiam, Veronam, Fridentum, de alia Venetix oppi
da ordine 2serectus, ac que omnium haud magnonegocio est poritus.
RNCGHIC ENI LONSIHUISEANEUM CONETAhERE COPIZLLIM POLICTAE, VEaUE
aperro campo occurrere, aur idoneis prasidiis lingulas vrbes turari ad-
versustancam mulcicudinem poller. nec Tultinus sublidii, quod con-
ster, aliquid e Cracia lummicrebat. In omnibus aurem recoptis oppidis
Duces, e ralida praelidia Longobardorum impolita.
Duingen-
relimo sepruagelimo inde anno, Alboinus Abduam omnem eraie
cic, acque infelto exerciru Ligurix tines iminie. Sub eius incurlum, ve
in Venecia, sic in Liguria tanea incolarum consternatio, ac tuga facta
eHt, replerique, detertis ribibus, ad paludes, ex lacus, quo adiri à L Ong0
bardis, nilinauisiis coniparatis, non porerar le reterrent. Franctum
valtae incer Cremonam, L audem que paludes ab Olio, Serio, et Abdu
amnibus facile anousto eu alueo exundancibus edira, exdem que multis
Sed inculeis in Culis incerstinctae. harum qua magnitudine cereras supera
Bac, vicinoru, retereur populorum pertusurfuie, cu eo plurimiinstan
eis ricandipericuli caussa, ve in locum curum se cu rebus luis, omnibus
ab vceriore cipa remoris lineribus, recrulissent. ex quibus cum aliquoe
perpetuasibi sedes ponere decremissene, xrij. R al. Seprembris, qui dies
Diua Dei geniericis Asumprioni lacratus est, locum munire caeperue.
cumque a Cremete (ingularis inter se auctoritatis viro Creme nomine
appellarime. exliccatis inde paludibus, locus incolis Frequentatus, atque
opibus senlim adauctus est. Frar in Cula in Lario lacu, qué nunc Comen
bello.

## Folio 18 — 1663200467:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Tistoriarum de Reono Italia
Lem dicimus, nomine Comacina. in hanc quoque, vein curum prortus
ab irruptione hostium locum, alii contugerune, acque ingentes prerio
Ex reltis, auri, argentique chelauros ex vicinis vibibus congesserint.
Alboinus aurem Brixiam, Bergomum, Laudem, Comum, aliaque Li-
surixe v(que ad Alpes oppida eodem armorum impetu cepic. inde exer
citum ad iplum demum prouincia capur Mediolani promonie. Vrbs
neque Frno praelidio, ne que ralidis munirionibus erat sepra. itaque im
minente Alboini nduentu, Llonoratuscarchiepilcopus audita porenris
hostis feritare perterritus Cenuam urbem ad mare licam se contulit- ar-
que cuiri plerique lublequuti optimatium lunt. Alboinus, exercitu 2d
incenia adnoco, cum vibem se, ni dederent, expugnaturum ostendil
Cer, ciues exrremi excidiirerrore percullosad deditione adegic. Ira Ne.
diolanum Nonis Seprembris, terria indictione, receptum.
114 cS. FII.
A L. B OIIN V SI R F 8.
S5d
DTOLANO, quod erat prouincix capue, in poreltatett
adducto, Longobardi continuo Alboinum iplum regem
Tcaliae latis acclamationibus lalutarume, eique haltam in (I
SCresium Porrexerunt. Aeque hic annus regni Longo.
baraorum  lcalia tuie principium. ex quo scriptum est apud Landul
Fum, L. ongobardos anno DLX V FFI, indictioneprima, al. Apeilis de
Pannonid coressos esse, secunda praedari in Italia capisse, certia idomis
natum insticuie. Rebus inderegni latis, ve in praelens licuie, ordinaris
Ticinum omnis belli inoles tranllata. Ticinentes ab anciquis Liguribus
conditi, cum lub populi Romani Imperio obscuriores Fuissene, pot.
Tiberio imperante, in conspectum, lucem que hominum prodierune, a
Syo praelertim FTermagora Aquileientis epilcopi discipulo Christia,
na dilciplima imburi. demum Goethorum temporibus celebrari magis,
magilque caepri suur, icum, incenso ab Acila Mediolano; Theodori-
cus rexnobilem apud eosregiam construxisser. Planc rrbem natura
li praecerlabentis Auminis. licii per le cutam omni quoqueslio genore
munimentorum instruxerant. im que Facile admotam oppuonatione.
primo lque incumbencium L’ongobardorum conatus elusic. Ouod cu
Alboinus rideret, omissa oppugnatione, ribem cingere oblicione con
lticuic. aeque, castris in cam rem ab occidente locaris, per totam hieme
circunledir. Paedio inde diurina ad Ticinum selonis affectus, cumne
que abirrica obsidione discedere, neque non aeridencem in lumna vi
Aoria complecti Forcunam vellee, parte exercitus in oblidionerelicta,

## Folio 19 — 1663200467:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Vet LL115
iple cum reliqua Remiliam, Tulciam, aeque Vmbriam
Aemilia Derrhon, Placentia, Parma, e Brixillum in porestacum venc
rUnE, PraetereaG Regium, _ Mutina, Superioribus BarBALOrUI SM
magna ex parre lubuersa. Frruria pene tora lubacta. Ex V mOIa SpO-
lerum in primis estOCCUPAEIMI. OIMINO COETIX FRHEII AIpeS, I pIK
nisqs Vrbesad mare lex in porestare Romanorum relictxe. Sed quaneo
bellum minoris negorii, cancomicior victoriafuic. Spoletum nobilis
quondam ee orixinis recultare, d Romana colonix dionitate, d lste-
Siaeroa populum Romanum tide ciuitas fuir. Christiana vero relisio-
neillata insioni S. Sabini epilcopi, qui sub Diocletiano marerrio ale-
Atus est, lanctitate sele inter cereras extulit. itaque a Gorthis euertam de
Narlesnobilitare eius captus reltiruie, ex AIboinus receptam non Polum
Coleruauie, sed etiam Vmbria in formulam Ducatms redacta, iplam Du
cacus capur, Duce Faroaldo impolico, Fecir. Flinc Spoleranus Ducatus
celebrari captus. Feruria vlterior Romanis relicta, CiteriOrIS PaES FOT
mulam Ducatus accepie. Reliquae ribes singulis Ducibus commenda-
ex. TTac duorum annorum spatio gesta. quorum altero LTonorato MC
diolanen (iaxchiepileopomortuo, eccleliam Fronto gubernandam ac
cepic. FTis rebus prolpere administracis, Ficinum inde interiore cura
obsessum postterrium demu, quam ob sideri coeptum erac, annum per-
venit in poceltatem. Populum le crucidacurum, iratus AIboinus, (I Vr-
bem caperet, concepto roco iurarar. id ne polt victorix compos effice
ret, erilte omen oculis oblatum admonnit. ingrediente ferociter vibem
equus ejus in limine porex procubuit, neque aur calcaribus, aut resbori
bus vllis poterat excicari. qua re animaduerla, rnus e Longobardis dixiti
reusca domine rocum, quo re obstrinxilti, populum hunc, (i vibepori
reris, pessum dacurum, e rrbem ingredieris. nam rere Chriltianus in
hac ribe resider populus. Tum Alboinus, Aequi civibus, inquie. veniam
me darurum, (i dicto audientes fuerine, spondeo. atque his dictis, sepen
ee equus maona cum omnium admiratione surrerie. Alboinus inorel
us, in resiam Theodorici diuereit. eaque postrocius regni regia Fuir. po
pulus ad bonam spen reuocatus extemplo ad regem Calurandum con
Auxie. Aeque haee quidem prima resmi Tralix, de quo scripturi limus,
primordia extitere. Fodem anno Paulino archiepilcopo Aquileiem
morcuo Probinus succelsit. Cererum Ficino capto AIboinus lequenti
ineunce Veronam se contulic. ibi, dum matura Formandi regni consilix
inielia à se vireure, eque Formmma Fundari, in medio rerI CONALU, VE
Funeres humanx instabiles, est Tublarus. Fa res in huic modum est acta.
Eabebae Alboinus in marrimonio Rolumunda Chunimundi Cepida
57

## Folio 20 — 1663200467:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
lilcoriaru i
rum regis, quem quondam in praelio intertecerae, tiliam quodam dic
cum in connimo plus folico laecus liberiore illi senio PrOPIMRICE, POcu
lum, quod de cranio parris eius condiderat, porrisiiullie, aeque iplam.
rehilarirer cum parre suo biberet, inuieauir. cuius vocis fceditare icta
mulier subito animum iracundix impocem ad necem parentis, es mari
ei contumeliam vlcilcendam convertis, ac, re cum Llelminge, de Pere.
deo Familiaribus regis communicara, ambos muliebri altu, blandi
tiilqe in perniciem, exicium q: regis arauic. ita non multo polt, rbires
amuliere compolica adinsidias, instructae q Paris fuerunt, vie Forrissi
mus, ac mulcarum sentium victor incautus, ac somnum capiens dome
Cica rxoris traude, atque inceltina Familiarium conspirarione exrinctus
elt. TToc tacinore perpetrato, (Telminois, Rolimunda in marrimoniu
alcita, regnum occupare centauic. verum scelere palam Facto d Long0.
bardis Alboini morrem acerbe ferentibus repudiatus, non potuit. ita
que, cum le apertis praecerea illorum peci insidiis cerneret, consilium Ve
rona cedendi, e ad Romanos eranstugiendi cepir. consilioq; Luo 20
Longinum occulte delato, de accepro ab conauigio, secundo Padono-
Cturno Rauennam icinere properauit, secum Albilindam regis tiliam
cum Rolimunda, e Peredeo, ee rniuerlo Longobardorum chelauro
deterens. Longinus cum benigne omnes aCCepIC, TUI PEXCIpHER OLI
mundam omniblandiciarum genere coluie. Ouo Facto, haud xegre in-
de mulieri pertuale, re spe matrimoni; lui ITelmingem maritum excin
gueret. Duare mulier praua extemplo libidine coninsii spledidioris ac
cenla, ITelminsi ebalneo excunci peltiferum poculum pro lalurari por
rexie. Duo magna ex parre iam hausto, postquam venenu ille le bibisse
animaduercie, extemplo exclamauie, ac que ea quod religuu erarhauri
re nudo in pectus incencaro gladio compulir. ita ambornius horx mo-
menco vi reneni praelentis ab sumpri, meritas parricidii poenas luerune
Ouarelarus Longinus Albilindam, et Peredeum Canstantinopoli
milic, acque iplum Longobardicum chelaurum ex Tcalica ferme clade
collectum, holtilis praedxe loco adiecir. ea res gravem aliquantum Tucti-
ni ex amissa lcalia possessione dolore leuauic. Fuie Alboinus vir acer
eprudens, dt, vein gentili, ac Longobardo homine, Cumma clemen.
tia. dignus certe, qui propter regnum hocinsticurum vireuris lux hunc
Ferar Fructum. Paulus e Annonius iplum eres annos e lexmonlesre
onasse in lcalia Seribunt. ex quo apparet, initium regni non ab aduents
ejus in lcaliam, Ced a victoria Mediolanensi esse lumendum. Ouod qui
non animaduerterune, maximis le inde erroribus in subducendis le
quencium annorum rationibus involuerune.

## Folio 21 — 1663200467:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
 atimus
C L E P FIO R F X.
RCDOrNO exrebus humanis lublaro, ingens L on gobarde
Airia, ac rrictis omnino luctus incessiE, neque enim facile parem se virt
te, ac lapienria repercuros esse credebane. Indictis inde creando resi co.
miciis, rniverli Ficini conuenere, ac, regio imperio comprobato, Cle-
phonem, ricum nobilicaris inter iplos eximix, regem declarauere. FTic
proinlica genti luperbia, crudelirer in rictos consuluit. Ouare quam
Furens Alboini rictoria cladem Tcalixnon intenderar; Ledaca illius 2d-
miniltracio acculic. Ciquidem ordinare regnum ingrellusnobiles plerol
que lubiectis in civiearibus homines, quibus ille pepercerat, aut ex vrbi-
busexpulie, aut opibus excellentes morre affecit. Continuato inde AI-
boini exemplobello, Tanecum oppidum cilpacanum recepie. Eode
anno Probinus archiepilcopus Aquilciensis, de Joannes pontitex mor
cui. Probinum excepie LTelias. Toannes, Funeltilsimo pontiticatu acto,
ex imminentibus rebi cladibus luo magis, quam reip. FCIPORC, CFeptuS
hoc annonon habuir (uccesorem. Poltero, Clepho Forum Cornelit
Occupauit. IToc oppidum quondam L. Cornelius Sylla dictator con
struxerar. inde, cum per bella ciuilia Aoruisser, tandem Narles exciderat.
Clepho nurem occupatum arce ad debellandos Ravennates frmillima
communiuit, quam Imolam dixit. unde oppidum quoque iplum post
Imola nomen invenic. Inde, cum menles duodeuigincircona Det, pue
rifamiliaris sui manu percultus interiit.
La cecoonta, LongobalaCotia creadoresiiterum hmbuerunt.
ac contilio habito in posterum abstinendum a resibus decreuerunt. aF-
que ex communi senteria rem vniverlam erigines Ducibus permilerur.
lea lua clique rebs gubernanda concessa, Zabano Ficinum, AIboino
Mediolanum, Vallari Bersainum, Alahi Brixix, Foino Tridentu, ice
que ceteris cetera. F odem anno MII. Nonas Tunii Bencdictus ciuis R0
manus pontitex in locum loannis est consecratus, homo, prouteriltia
haec Tralix cempora poltularune, eximia pierare ornatus. Sequenti, Du-
ces, diuilointer se regno, cerratim inlitam aduersus Pcalosbaibariem ef-
Fuderune. nam ee nobiles religuos ane eciniraribus (ustulerune, aut rer
tix parris domelticorum rectisalium cributarios reliquerunt, de popula
ribus eiectis ipsi cum luis Coli tere oppida renverune. de balilicis, cem-
VC Ld L LL 1.

## Folio 22 — 1663200467:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Elistoriarum deRcono
plis, ac monalteriis expilaris in epilcopos, abbates, presbyteiOs,
chos, monialesq exempla crudelicatis vleima, rniverla naerenre lralis
cdiderune. Peaque immanitare corum oftenli saxones, qui cum eis ve
nerane, lcalia excessere. F.odem anno Tultino Imperatore vJ. Nona
Octobris extincto Tiberius Thrax, Imperator iampridem ab eo destt
natus, lulcepit Imperium. Ouonuncio accepto Ttalix spes aliqua FOr
cunx eltmelioris oblata. Tenebanhoc cempore Calliam Franci
aliquor ance annis in eam ex Germaniit Pranlehenana profecti. RC
onum aurem Clocharii regis Eilii quartuor inter le dinisum adminiltra
bane. Cherebertus apud Parilios, Cunerannus Aureliis, Chilpericus in
cer Senones, Sigebertus Meris. L ongobadi aurem Duces Tralia lubacta,
aequeadnihilum prope redacta superbi, praecipue Zabanus, _ AmO, _
Rhodanus proximo mmno Franciam quo que libi diripiendam, ac vastâ
dam sumplerune. liquidem expedito milirum tobore lubalvina opoi
da, quae luonondum parebant imperio, cum cepissene, rraiectis Alpi
bus, ac diuilis copiis proxima quae que Alpibus loca ettule populari cae
DecUnE. at que in Prouincia Amarum rexionis praefectum acieconorel
lum inceremerune. Ouibus detrimentis rex Cunerannus adductus ad
verlus eos Mummolum, e Chrannichidem milic. Fx quibus Mum
molus magnopraelio rictos Franciam cum praeda, capeiuisq; relinque
re excemplo cocgic. aeque Anagni; castrum in tinibus Tcalic occupauit.
Crannichis vero loneius prooresus Alpes superauie, ac Fridentu oppi
dum expuonauie. Verui haud ita multo postin praelio inceremprus FLoi
noDuci occasione, re Pridentum recuperarer, aperuit. Francisinte
lici euentu rentaris, L ongob ardi animum inde ad res Tralicas rectulerut.
ve qua propter intirmicarem spem rictorix celerioris peaberent. ac p0
Seroanno, Faroaldo Duce Spolerano praefecto bellufacere instirerut.
Trague exercicu aduerlus L. orginum Fxarchum adducto Rauennam;
qua insenti pexlidio tenebatur, tentare non auli Clacem inunlerunt.
eaci locum illum ad premendam Rauennam Fore opporrunissimum.
Erne Classis oppidum non longe à Rauennaad mare locarum, ita di
ctum, quod ibi guondam Augustus, e luccesoreseius classem ad ruen
dam Cuperi maris oram consticuissene. id oppidum, cum haud mionc
praelidio seruaretur, leui certamime in poceltare adductum est. F. aroal.
duspreda insenti auerla, et validoibi praesidio relicto exercitu reduxie
domu. Proximonnno Longobardi comuni consilio Ftruriam; quae in
dirione Romanoru remanlerat, invadere, e, si res prolpere cederet, ip
lam demi adoriri Roma, decreuere. Ouare corractis vndique copiis in
feltonomine in tines irruperune. ac populationibus effule Factis, 2grisq
atc

## Folio 23 — 1663200467:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
IC
lace ione, terroqi valtaris oppida Komane ditionis a
Decu suerium, Polimartium, Orca, Ludertum, AMea, Cua Cu
ceoli; e alia, rix oltonea oppugnatione, ad dcacoe aula. Ila
Longinus ad superiora incommoda sraui Classen (i quoqi bello ier oc
cupacuserar, ve rix latis ririum ad Rauennatem agrum ab 2Tiduis L on
Sobardorum, qui Clasem cenebane, incurtionibus rindicandum habe
rec, ne dum longinquis Frruria occurrere derrimentis, de cladibus pol-
Sec. Longobardi inde spe cerriore live pradxe, live vietorix Romanx
illecti in asrum Romanum processerune. ac pecoribus, quae adipisci
Pocuerune, abactis tade in homines etiam, arbores, ac legetes, de recta
occurrenria Exevierune, ac demum rrbi ipsi Castra AdIOUCTUME. F FAE
vibsnon Colum line praesidio, Ced etiam (ine Duce, militumq; magi
Atro. Quodque calamicatem civientis augebae, ne Frumencarix guiden
rei, li diutius lultinenda oblidio ellet, actarim crat. quod d continux
Longobardorum incurtiones aprestes in agris sine periculo verlarinon
Parerentur, e o2 estare messium nihil fecillene, de priorum annorum
inopia ipsa Ecclelix horrea iam prope fundicus extrausisser. Ouod cum
Beredictus pontiter pro lua prudencia cernerer, extemplo licceras 2c
Tiberium nilic, orans, relagrorum rastacioni, aeque rrbis obsidiont
obuiam irc prae loneo marium, ac cerrarum interuallo non posset, (al
tem le inopix; ac tamis impendentis periculo liberaret. aC IMaBnUI
Frumentinumerum mari ad rebem Cummiereret. Ouod postquam
accepie Tiberius, continuo naues onerarias in Resyprum ad coemen
dum Frumentum ire, aeque inde Romam contendere iulsie. Interim
Longobardi, cum cencata rrbis oppugnatione Expius a muris Rom2
porum vircure repulliminus opinione profecissene, vibem obsidione
cinxerant, (pe ducti, (c, quemadmodum pleraque Romanorum oppida
tame ad dedicionem adesisTene, Sic Romam quoque haud dubiccom-
pulluros. Teaguene quid in rrbem inferretur, quod ad leuandam oblet
Corum inopiam perrinerer, rrbemcanea cura circuinledebane, vene
minem aur exire, aur ingrediparerentur. quo tiebat, reproprer plilcem
tem in dies rerum omnium ad rictum necessariaru penuriam ciuiraris
milerior, atque affictior in dies condirio feret. Cererum ad srave
oblidionis inconmodu acccelsit imporruna quoque nors Benedict
ponciticis, quimilerias Pralix lugens TFFK al. Augulti ex humanis ex
celsie. Hlunc vero dolorem magna ex parre leniuie Pelagius FI, ciuis
Romanus, qui proprer lingularem lanctitatis, de prudentix opinionem
FFT Idus Nonembris est lubrogarus. is, quod cincta vndique Longo
bardorum stacionibus rrbe nuncius ad Imperarorum mirri de ore

## Folio 24 — 1663200467:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
liltoriarum ae Reono (ta
norpoller extemplo sine mus auctoritare est consecratus
lumpess cedus nons eClongius tames terri, nec diurius lul
Sidio porerat, cum quinsente limo octogelimo incunce annonaues Fi
berii trumento onulta Ostium accesserune. Frumencum in ribem,
quaquam conera cendentibus L. ongobardis subuectum. ciuiras, qux
iam ad exeremum redacta, e incdia, qua mulei quoqueperierane, diu
curna erar contecta, diuilo frumento vehementius accensa est ad relir
qua oblidionis incommoda perterenda. Ouod rbi Lonsobardi vide.
rune, de relinguenda obsidione consilium habuerune. ac Romanis pe
centibus inducias cocesserunc. ea (que incerpolico lacramento tirmarue.
Verum domos luas quilque dilapsi remere Caeuire in agrectes capriuos
praecipuo religionis odio instirerune. Ouippealii, ve D. Gregorius in
Diulosoretert, cum eentilium more victimas cxederene, quos carnes
immolatitias secum ederenolle comperiebane, Fcedissime crucidabane.
alii, cum caput caprae immolasene, id que post. solemnes circumcurla
tiones, d netandi carminis dedicariones lummillis capitibus adorarem.
quosa tam barbara superstirione retugieres videbant, milere occidebar.
Elis de rebus FTelias archiepilcopus Aquileienlis, cum Cradum decesse
rum suorum exemplo incolerer, decrecum à Pelasio pontitice elicuit,
reiplius ecclelix sedes ex Aquileia Cradum cransferretur. eaque metto
polis omnium cccleliaru Venerix, & Iltrix esser. atque exilcopis suis in
adem S. Fuphemix ad connentum rocaris decretum recitauic: atque ex
corum lentencia Aquileienlis occlelix interesse constiemie, ve relicta im
manitari L. ongobaidorum Aquilein ledes episcopi in Crado, ve le-
curiore ab eorum imperu loco, ltatueretur, et posthac Ciradentis ccele-
Ca Veneta OrX, Istrix q eccleliarum capue, ee inater appellaretur. AB
illo tempore Aquileien (is anriltes se le patriarcham rocauit. Inlequen.
ti anno Fronconi archiepileopo Mediolanenlimortuo Laurentius est
luftectus. Gregorius aurem ciuis Ro. dinconus, a Pelasio ponritice
Constancinopolim, reapocrilarium apud Tiberium ageree, missus Fu
erchium parriarcham male de mortuorum relurrectione libro edito
lentierem deprehendic, eiulq; errorem tanca lacrorum celtimoniorum,
prour erar prompri, at que crudiri in primis ingenii, mulcitudine contu-
cauic, ve Furrchius, qui corpusnoltrum impalpabile in resurrectione
Fore cenluerar, moxmorti proximus cum manus lux curem reneret, plu
rimis pexesentibus dixerie: Contircor, Fore, re omnes in hac carnerelur.
smus. Cererum ec hoc, e proximo Longobardi sidem, quam R0.
manis dederane, violarume, atque infeltos icerum in resionem corum
exercitus induxerune, 2c
iis rrbes, d castra maleticiis affecerunt, L Or
8

## Folio 25 — 1663200467:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
N
eino adhuc eriam quotidianis Clallentium iltenedus preliilque
implicito. Lodem anno, relcribi Beda, III. Laus Aus Loa
peracor estmortuus, maiorem laudem Forens Chriltianx pieratis, quam
milicaris prudentix, aue rieturis. Mauricius ex Cappadlocia, dux eius,
rir esresius, ducta in matrimonium Eilia, ex teltamento cius occepit Im-
perium. Hlic, cum velapientia, lic Forcicudine Lultinum, de Tiberium
luperaret, ac quantum Imperio dedecus, d detrimentu, occupata:
Longobardis Italia, afferrer, animaduerteret, extemplo, quod illitacere
neglexerane, de pellendis illis varia lecum inire conlilia cepit. OppOr
cune aurem Pelasius poncitex legatos ad cum milit, qui illum de rniuer
Costatu Romanx rrbis, atque Tralix, ee de alsiduis L. ongob ardorum in
iuriis edocerent. eademque mandara Grregorio apocrilario luo per lie
ceras edidit. Omnia, qua necessaria sunt, inquie, ribi per TLonoratum nota
rium iusimus indicanda. et quoniam Ravennae cum domino Patricio fuit, ipse
quaecuque opporcuna indicaueris, domino Imperatori exponas. Nam exprimi vix
potest, quantis damnis, ac cladibus a Longobardis contraiuscurandum afficia-
mur. Promisit autem nobis Sebastianus, se necessitates, t Pericula torius Traliae
piissimo domino imperatoriparefacturum. Agireicitur, e consulice, quanam
ratione possitis mature nostris periculis subvenire. quia resp. in tantas anoustias
est adducta, xnisi Princeps Magistrum milicum, e Ducem huc mittat, omni
bus simus auxiliis destituri. Iam pler aeque parces Romanae ditionis praesidiis 2 a-
cant. atque Exarchus scribit, nullum se nobis ferre auxilium posse. nam se ne ac
Rauennae quidem partes tuendas satis valere. Faxit Deus, Et Imperator nostris
subito periculis prasto sit, priusquam nefandissima centis exercitus occupet, qua
adhuc a rep. obtinentur. Flis de rebus Mauricius in praesens Longinum, ve
parum ad tantam rerum molem lustinendam idoneum, reuocauit, ac
Smarasdum Parricium, rirum impiorum, atque in primis milirix sn2
cum Exarchium cum nouo exercItu R avenNa, GFCGOrIUIM VeIODu
cem, ee Costorium maxistrum milirum Romam destinauic. Postero
anno Stnaraedus cum trmo copiarum supplemento Ravennam adue
ctusnoniplos solum Ravennares, sed erium omnes Italos melioris spe
conditionisimplenie. Is Ravennari reconstitura, cum ad resmilicares
animum incendisset, bellum Claslense à Longino caeptum magna opc
continuauit, ac variis praeliis hostiu audaciam Fregit. de Droctrultum,
virum bello ceresium, a Longobardis ad Romanorum partes traduxie.
Flicnatione Suenus crar, puer quondam à L Ongobardis CapeuS. cete
rum occalionem veteris vciscenda FOrtUnX SuX guarentem SIMATAB
dus Cub aduentum luum nactus perpulit, read le transiret. quo facto,
ille Brixillum oppidum ad Padum, Longobardis non caueneibus; Oc
cupat

## Folio 26 — 1663200467:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
la 
83
listoriarum de Reono Italix
cupauie, acceptilque lubiris a Smaragdo praluliis, aduerlus eos obei
nuic. Grcgorius aurem Dux, e Caltorius magilter milicum Roman
progressi, ingenti omnes lariria extulerune, sperantes, se eorum consi-
lionon cam rrbem, quam agrum facile tutaturos. Nec minore plaulis
populi Ciresorius apocrilarius proprer incegritaris, de cruditionis lux
praectanciam in vrbem rediens, Clt exceptus. Sequenti anno MauriciuS.
inultis apicatis de pellendorum Longobardorum rarione consiliis, pul-
lum opporcunius esse constituie, quam, ve Francos ad arma Colicira
ret; requi _ bello semel à Longob ardis lacessiti rurtus eandem rime
re non immerito procellam possent, e proprer locorum vicinitaren
magnam inuadendi, atque cuadendi Facultarem haberent. Quare lcga
eos ad Childebertum resem ad eam rem accendendum decrenir. FIu.
insconsilii cerriores facti L ongobardi continuo, ve auctor elt Anno-
nius, legatos duodecim ad Mauricium Imperatorem, coridemque ad
Cunerannum, _ Childebertum reges Francorum milerune, vepacem
Cum ImperatOrE FacOreNE, de amicitiam cum regibus inltituerenE. 2c
per eos Francis se rributo duodecim millium Colidorum annuo devin
xerunE. Fodem anno Droctrultus maena Longobardis, qui Par-
nam, Resiumque renebane, incommoda alliduis in corum agrum in-
curlionibus Faciendis imporrauit, nec leniora Smarapdo Clasem op
pidum oppugnanti adiumenea luppedicauie, opporcunis secundo Pa
dolublidiis lummierendis. Inlequenti, legari Maurici; in Franciam
accelterune, ac, quinquaginca millibus Colidorum Childeberro resi obla
tis, invenem Facile perpulerume, rebellum cum L ongobardis sulciperet.
acque craiectis Alpibus eos ex Tcalia decurbarer. Oua re audita, Longo-
bardi Duces rebus luisrimentes, tranlacto decennio, circa Sepcembremm
in concilium convenere, ibique relarione de praelenti ctatu reipub. Fa-
eta, veregius dominatus relticueretur, concordibus omnium senren-
eiis decrenere, rari, se in hunc modum facilius e partum imperium re
tenturos, ec Romanis noua, re apparehar, aduer lus le molientibus oc.
curturos.
 Ila L 1.5 KC
EXFCFLHCIBVS ihac, quinam canco dionustitulotore palet
quam quod nemo Aucharim Clephonis Eliu opinione rircuris antece
debat, nomen eriam parrii ad dignitarem deferendam plurimum va-
luic. Aucharis aurem rex delignatus, cum Droctrulti defectionem, et
Brixilliamissionem iniquo animo Ferret, Romano lque proprerea sultu

## Folio 27 — 1663200467:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
Der Prim
licanimos cerneree, omnium primum rem eam (ibi
Atbleratus. Leaque, ve celerieate holtes imparatos opprume, regne
notrdum conltieuco, exercitum Brixillum adduxit, ac castrisporncm
e oppubnate ihttiruie. Ibis cum obsidio resiltentis vIcIC L
CtrulR I lon_ ( exeraheretUr, Colemnes, quae initiO reOML HCBAIII, IL
netum, honotutr que distributiones obiuie, ac Fertre, quae ad FOrAII
dut regnum perrinebanes cuncta transegir liquidem lacis contral, 
Cinti tegno Longobardorum, quod adhruc ec viribusimbecillum, et al
sritare parum lpeciolum fuerae, muleum de amplicudinis ad decus, de
opum ad porentiam addidisse. Iulticmirenim, vereges Flauii nomine
anriguo tinperdrorum exemplo appellarencur; ec vea lingulis Ducibus
rectigalium suorum diimidium ad rexiam euendam amplicudiné con-
Fetretur. Is cenlusterrio quoque anno in Palarium rogium a Tacobo
Cualta FctiBicutese illatus. Illis vero olum rebium, dominio, e iure
Sibi rerenco, reliquie. neque lucceslores cradidie, nili aueririli extincth
Airpe, aut constais defectione. Brixillum interea ex correltribus, et n
ualibus appataribus rehemenrissime oppugnatum tamen Droctrul
Fo, de ublidlariis ad omines conitus holtium strenue occurrontibus va
lideresistebac. verlim inAnica inorisence  in inuros altidue a PadO, Ter
raque leandence mulcicudine Deocecultus excerricus poltremo oppir
duin dedidic ed conditiohe, re iple cum praelidio dimicreretur incolu
mis. Aucharis Brixillo porieus muros, no in posterum receptaculum
hroctium eset, ad Tolum Dlgue dciecie. Droctrultus R avennam ad Smia
FasduH PtoFecuS. I5, Clalsis oppidomilitum corona circundato, L. on
fobardos assidlis oppustationibus tarisabde. Droctrulto auté ad le cir
luis venionce, virotion toluinmmaru, lederiam consilio adomnia au
denta prochiprissimo hostes premere eo vohementiusinstinie. L. odem
eetripore pacriarctia Aquileienss FTelias vererem haerelimrenguauit de
etibus capitibus Concili Chalcedononlis. Nam id concilium Theodo.
ron epilcopuim M splseltenum laudaterar, d Theodbricum Crrem
CEH, acque Ibai P deenum epilcopos ab Ephelio Concilio pradato.
rio condemaeos, cu ahactiema Nectotios de Furrehori dixisene
EcctesiSFelichetAE. BOK autem Coicilium Constancinopolitanuin ser
Bth ebrumi, tangitam a verieate Carhrolica dissidentia s ConctemnataE
Epiloopiutem Venetik, Liguria, de Itrix prioribus annis Concilium
Constatitin spolichriu es nomine respuerane, quod Chalcedonente
damnassee. Qua illorum opinione d Pelagio primo ponriticesrefuratan
Hellas ad alceram parrem se rerculie, acrria capica Chalcedonen (IS C On

## Folio 28 — 1663200467:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
diltoriarum de Reono ltac
cilii reprohane. Dun re cognira Pelasiusponrilex prioris Pelaeii et
plum lequutus exrorem eius coarguie, atque, rein fide Cacholicorum
perleuerasse vellet, adinonuir, eleganei epiltola per Cregorium dinco.
num, virum, ve diximus, erudicilsimum Ccripea. Ouem errorem HC.
liasnon Colum non abiceit, re oportuit, le d eodem etiumeres luos exI.
Aria Cuttraganeos imbuic. quin eciam Loannem Rauennarem axchie
pilcopum in suam lencentiam eraxic. Incerim Aucharis per hiememre
liquis regnipartibus ordinandis vacauic. In primis autem iastiriam co-
Sticuic, ee relisionem. Jultirix opera fuere Furta, rapinx, caedes, adulce
ria, ex reliqua eiulmodi Pagicia ip loregnance seuerillime vindicata; re
ligionis vero, quodipse abiecta gencilitare Chriltiana Cacra Culcepic, at-
que aliosad Cuiimitationem mulcos adduxir. verum, quod sloriam
eius immortalem imminuie, Arrianam opinionem iple cum luisim-
bibic. quxe Chrictum parre minorem, neque eiuldem cum eo esse lub.
Aanria asserebue, ac Nicaeno, aliilq; danaea Conciliis fuerat. Ir2-
que Longobardi posthac luos in civicatibus ee iphepilcopos habuerue.
et Cacholicismultis in rebus eo quoquo nomine incommodi, in-
Celtique fuerune S Narrat Diuus. Cregorius in Dialogo cum epi
Ccopus Longobardus, idest Arrianus Spolerum venister, adem, in
qua Cacris operarerur, a Cacholico epilcopo flasitalle. Illo vero da-
curum se abnuence, Arrianum se postridie rccelturum, atque bali
licam beati Petri Apostoli per vim occupaturum, esse minatum
Duod ubi adicuus lensic, continuo aedem occlulir, seralque obie
eit, ac lampadess omnes, poltquam aduesperauie, extinxie, se que xdis
in penecralibus abdidir. Postridie mane Arrianus ad x dem cum armara
mulcicudind venir, co animo, ve li claulis innuss invenistet, postes et
Cringeret. Fece aurem ri accelsie, repence omnes sumulinmux pacue
eune, arquerniver (x lua sponte lampades exarserune. Arrianus aurem
lubico luminibus captus alienas incer manus ad hospirium est reductus.
quam rem rbi Longobardi ex Ducacu Spoletano noverunt, vleroma
86 nus inde i Cacholicis cemplis abstinuerune. Postero anno Smaras dusi
cuterrestri oppugnarione Classem Frustra se cenrare videret, Droctrul
Ecolilio rlusnaves paranic, aeque ad Classem, qua mari elluebatur, ad
mouit, cacus eam partem, vemari curam, tore propuonaroribus, ac statio
nibus raciam. neque secus, quam purarat, invenie. itaque seslis repence
in murum illaris Pacile, ctun nemo armatus obsilteret, in expidum per,
rixir, ac Longobardos arma ponere, dc lele dedere compulit. ex iis
alii vica, alii liberrace mulcatii Rucharis hae re ncceper doluie, verum
LTaLIC

## Folio 29 — 1663200467:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
x P.
E
Francol ecuaacuse oaa  pratens oa lucia
cum Simarasaomrenmum pepisir. Llccrat Chudcbcuslex, e
Mauricii imperatoris impulli aduerlus L. ongobardos cut MMaAHIIA
Francorum copiis contendebat. Ouem Autharis vbi Alpes luperare ac
cepie, Tubito, veerat egregie rei militaris peritus, reile consiliu expedi-
vie. quippexquo Marcele contigere cum eis posse diftilus Ducibus
Longobardis mandata edidie, ve ribes luas idoneis municionibus, 2c
ralidis praelidiis ContrIaFeNE, aEque MErA muTOS Franci procellame
xercicus expectarent, reliqua iudicio, ac poceltari lux permitterene.
Childobercus in Ttaliae campos degresus de lingulis oppidis adoriendis
dilceptare consilio aduocato instituie. Dum aurem ille huic consulta-
tioni, exercitu praedas ex proximis agris agente, intentus est, Aucharis
legatos ad cum de pacemilie, ac magnis muneribus datis, vrintactis L. d
sobardis in Franeiam se reterrer, evicie. Ouod rbi accepie Mauricius,
Ce delulum à Childeberto querens quoridianis Colicirare cum legarioni
busnon desticie, ve aur pecuniam redderet, aue promila (Cruatet, ac
Longobardis bellum interree. Per id rempus Ingundis Childeberri (0
ror Leuisildo mariro rege FTilpanix intertecto ex ITilpania metuper-
culs2 protugerat. IIanc igitur Childeberrus recepturum le lperans,
quod Constantinopoli esle audissec, Mauricio roganti rurlus obtempe
rauic. ac poltero anno trmum alcerum Francorum, Alemanorum
que exercicum in lcaliam milir. verum ledirione in itinere inter Fran
cos, Alemanolque oborta, ne nunc quidem momenti quidquam ad
victoriam acculit. Fometu Rucharis liberarus tertio iplo pactarum
induciarum anno lealicos duabus adhuc integris in parribus eltagorel
Cus. Vnierane Iltri, quosintranliru Alboinus omilerae, altera intula
Comacina, in quam sub Alboini aduencum mulei contugerane, atque
ingenribus eo divitiis ex vicinis rebibus comportaris iam per viginei an
nosin medio Longobardorum regno renebane. Ad Istros Foinus Tri
dentinorum Duxcum frmomilicum robore mistus. ipse bellum C0.
macinatibus inculic. Istri praedis, incendiilque lare in tnibus liis factis
excerriti legacos starim ad regem de pacemilerunt; ac grandi pecunia
Cumma soluca in annum inducias imperrarune. Rucharis nauigiis ac
craiectionem pararis exercitu in Comacinam induxir. arque oppidum
defendence Francilione magistro militum acriter oppugnauic. aE9; 2c
extremum polt lexmenles in dedirionem accepie. Francilio cum con-
inee, bonilque luis Ravenina abire permissus. reliquus chelaurus V ero
nam auertus predam multarum captarum vrbium adaequauie. SI2
ragdus Exarchus opem Ferrencurri parci in temporepotuie. F.odet

## Folio 30 — 1663200467:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
listoriarum de Rcono Italix
anno FTelins patriarcha clmortuus. Scuerus ciuis Rauennasin cius
cum soffectus. Flic deceloris sui sententia reprobata vna cum C attc
licis eria, qua iactabaneur, Chalcedonensis Concilii capira comprob2.
vic. Duod rbi Poannes Rauennas aneiltes accepie, hominem de sulce-
pea dimovere sencencianilus, postquam verbis, ac rarionenon pocuie,
Smarasdum ad rim ei faciendam induxie. Smaragdus homo mudis fa-
cile auctoricari archiepiscopi paruir, ac Cradum cum globo arinaro
rum profectus seuerum in balilica comprehendie, atque inde extractii
Rauennam cum iis, quos diximus, Iltrix episcopis ab Ielia quordam
corrupris auexie. cumque variis minis illaris asseneiri Toanni coegie.
RescratnovO, eoque pellimo exemplo acta. e propterer apud Ca
cholicos non Toannes olum; sed etiam Smaraodus magna AagrabaF
intamia. Ieaque rbi id Mauricius nouit, iracundia inciratus Smaraodu
ab lralica praefectura remonir. ex poltero anno Romanum Patricium
ei luccessorem lummilIe. Fo anno Scuerus Parriarcha a Toanne dimis-
lus, cum Gradum se recepisset, ab epilcopis, ex clero luo, tanquam hx
rericus, est repullus. Oua de reaniini auxius connentum corum in Ma
riano coegir, ac se haerericis Ravennae per vim assentisse, leque Chal-
cedonense Concilium rna cum Cacholicis approbareiurauit. Fpilco.
pi, qui rectam tidem amplexi le a patriarchae auctoritate removerant,
tuere Altinas, Sabionenlis, Pridentinus, Veronenlis, Vicerinus, Far-
nilinus, Felerinus, Saccilanus, Belunenlis, Tulien(is, de Polanus. Inre
rim Mlauricius, cum inanem Cuperioris quoque anni Francorum ex-
pedicionem audisser, ira percicus, atque animi dolore incenlus licteris,
nunciilque rigere Childebertum perrexie, re oliquandocandem pro-
milla praeltaret, e Lonsohaidosinuaderer Thildebertus aurem aei di
onicatem iam Cuam ratus, nils certum fidei, vircurilque luxe specime Iin
perarori tories reperenci praeberet, tertiam in Traliam profectionem
parauie, maioribus, quam unquam ante, copiis ex omni parte collectis.
Hloc coenico Aucharis omnem sibi belli gerendirarionem mutandam
exiltimanie. nunquam Francos inferendi belli fnem facturos, nisi vbi
iusto praelio tuerine profigari. audendum igitur esse, atque omnibus
Lorgobardinominis riribus in aciem descendendum, ac Deobenc iu-
uanre pugnandum. Marrem belli communem esse. ve non semper in
orceliis mulcicudinem, Cic plerun que virturem maximum ad victoriam
momentum afferre. Ieaque delectustororcono quim acerrime haberi
iubet, ac maximo cofecto exercitu rran lerestis tandem in lraliam Fran
cis occurrit. Ibi Longobardos horratus, ve vireurem pristinam retine-
rent, qua nuper Cepidas, atque lcalos denicilsene, memorelq. essent, le
nune

## Folio 31 — 1663200467:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
 t = +l
puncnon, reance, deimperio, ledde ibCEcate
cum Italis, Ced cum FFanCISCCFEATC, quOS PEF AMNOS GMMIAMCMI paPC
quocidianosholtes, arque alsidue in laceribus herenres haberene, delcc
dicin aciem. Signo praelii dato acritor verinque exercieus concurrete.
aequaca primo puona poltremo Francorum acies inclinauie. FulOs, lu
Sacosi Lonsobardi in sequuri Faedilsime conciderune. OuOSverore
liquos praelium, acque ira Longobardorum fecit, eos domum repe.
cences frious Ferme, tamelq; consumplic. ad summum cladesinsens illa
ta. miriticenomen Aucharis illustratum. Flis rebus prospere peltis in-
Aacus Aucharis, cum citeriorem Tcaliam ferme omnem luum ad oble
quium redesisset, quodnemo adhuc fecerat, vlceriorem libi cerandam
exiltimauir; ea speillectus, si rirtuti Forcunanon invideret, haud in2
Snonesorio breui se Roma quoque, ac corius Iralix porituru. Ptaque
convocato exercitu appetente vere in Ducacum Spoletanum procelsie,
ac dissimulato itineris sui consilio repente inde in Samniu penCEF2
uic. ea loca, quod a Longobardorum ledibus essene remora, exignis al
Imperatore peaesidiis renebantur. Traque, exerciru ad cas regiones exim
Prouilo adducto, cantam populis rrepidationem iniecit, re line cercami
necum alia oppida, cum capuciplum prouincix, Beneuentum ad dedi-
tionem adduxerie. Addie Paulus, cundem codem victoriae impetu
Phesium rsque, extremum lcalix oppidum, ad mare peruenisse, et co-
lumnam in mari policam ex xquo, cui insidebut, halta corisisse, camq.
terminum imperii L. ongobardorum Fururam dixisse. eandem vlque 2d
Cuam aecarem columnam Aucharis appellatam. R everlus inde Beneien
cum Zoconem Ducemibiinstimie, ac reliqua omissa Tcalia Samnium
in Formulam Ducatus redesit. Ira ad duos Ducatus insignes Foroiulien
lem, e Spoleranum cerrius Beneuentanius est additus. Authari Vero-
naM RCVEFLO, ZOFOhOMOAVarUS, EC. quaneum per spici coniectura po.
celt, d religione auersus, cum monasterium Caslinas non longe a Benc.
venio abesle opulencilsimum didicisser, temperare haudpocuie, quin
primo quoque rempore illud inuadoret. Iloc monasterium S. Benedi
ctus, qui grauissimasmonastico ordini leges dedic, ac rigidam vica di-
Cciplinam descrip(ie, construxerar, neque possectionum Colum mulciru
dine ornatum, Led etiam Scholastica Pororis lux corpore, et luomet
ibi sepuleo venerandum omnibus Christianis reliquerac. PTuiusigitur
monasterii opulentix Zoro admonitus pernocte eximprouilo inua(II.
neque expoliasse, acque omnibus rebus exinanisse contentus, ad Polum
Vique subuertit. Dum aurem Longobardi praedae cgerendae erane inten
ei Bonitus abbas, qui fuic a S. Benedicto quintus, itemque monachi
Taluce
OMnC.

## Folio 32 — 1663200467:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Tiltoriarust de Rcono lTalIX
nnes, quos Loto lommomerlos oppresterat, eualerune,aC le
aS. Benedicto (criptas, _ libram panis, ac menluram viri, e pretiolic
rem suppellectilem deferentes Romam incolumes peruenerut. Porum
Clmicare perspecta Pelegiuspontitex, ve qui maxime, doluie, ac beni
sne accepris ledes iuxca Patriarchiu Lateranen le concelsit. Ibi condico
monalterio post per annos cencum eriginca lederune: Superiore anno
Aucharis lororem Childeberti resis in matrimonium poltularat, neque
obcinere poruerar, Childeberro Ricaredum. Corchorum rogem in Lli
Epania praeterente, quodisnuper tidem Cacholicam suscepisset. icaque
repudiatus a Franco selend Baioarium contulie, ac Theodelindam A-
liam à Caribaldo rege popolcir, neque xgre admodum impetravie. In-
terim Autharim vilenda (ponlx invenilis ardor incelsit. Iesque lene co
mice allumproper speciem regiinuncii Verona lecreroin Baioariam
incognitus properauir. ambo in conspectum regis progrelsi, nominere-
sis verba tecerune. Aucharis ad ea, quae lenex perorauerat, addidie, le iut
Cureois lui Aucharis sponlam vilere velle, rede forma eius cerrum pol
Ceiudicium domino nunciare. inde cum productam vidisset, rehemen
cerqi laudaPer, cupere le dixic, illam libimore patrio propinare. Ouod
cum iustu parris illa Fccisset, Aucharis, postquam bibic, poculum cider
reddensmanum eius digiro attisie, ac taciem dextera, nemine animad.
vertente, permullic. cui queribundae subiecienurrix: noli laborare. ne
que enim ilte, nisirex, ee lponlustuus esset, ce tangere aulus fuisset. PrO
Fectus inde a rege cum, Baioariis ofticii caussa prolequentibus, ad Fnes
ltalix peruenisser, le luperequum crexit, et toro connixus corpore lecu
riculam, quam manu geltabat, in arborem aduerlam adegic, inquiens
Sic ferire Autharis didicit. atque eo dicto regem le Aucharim ese Ba-
ioariis cousque ignorancibus prodidie. Per idem rempus agente Vero-
nae Auchari Longobardus quidam Arrianus clavem aurcam, quae S. PC
eri dicebatur, nactus, cum in rem luam verrere iplo neglectonumine
veller, culerum, quo clauem incidere rolebat, proprium in gurtur infi,
xic, ac lubico expirauic. iacentem autem humi clauem cum neque PrX
lensrex iple Aucharis, neque aliquis ex Arrianis; quiaderane, praereli-
sionis Formidine tollere ererra auderet, cum Minultus rnuse Longo
bardis Cacholicus, quid paueris, inquir, ac Ctatim incolumis suctulic. h2c
re vila Aucheris clanem alteram auream Fabrefecie, eamque ad Pela
eiumponriticem ip (o delcripro miraculo miliE. Ve S. Gregorius in Din
l0g0 scriplic. Ad cetera mala, quibus Tralia per cocarnos milere atAi
Cabatur, nouum hoc quoquo ipso inclinance anno accelsisincom
modum. quippe continuis imbribus Octobri menle cae la eftusiscanca
Gc 

## Folio 33 — 1663200467:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Primus
aquarum illuries lealiam eoram inuasIc, quancam postancqui
uium nulla hominum, nuc liecerarum memoria prodidic. nam ex c
dancibus amnibusnon campi Colum palsim in stagna converli, et vix
icineraes contula lunt, sed recca etiam subrura, aeque homines palsims
pecudesq; nullo dilcrimine perierune. Veronae Achelis amnisita crenit,
ee agua ad aedem D. Zenonis peruenerit. quod rero proinlieni mirr
culo 5. Gregorius Ccriplic, Auchari iplorege spectante, aqua apertis
rempliionuis ingruens cemplum tamen iplum non iniic. ee paullarim
crelcens vique ad Eenestras, quxe proximx recto eranc, cualIt. qui vero
in remploremanserane, cum elabi inde, non poltene, aquam tamen ac
ianuam templi reniences hauriebant. neque ab ejus im pecu aliquidno
xixe accipiebane. ea redes Fuic, qux hodieinripa Achelis Cita Orarorium
S. Zenonis rocatur. templo iploincolumi, tamenmuri; urbis ri aqua
multis in partibus subruri prociderune. ir Ouinerium Rome Tiberis
exieu Octobris adeo incumuie, ve luper maenia scandens altiores quo.
que rebis regiones lare omnes oblederie. itaque non lolum innumera
hiles domos lubuerrie, led horreis eriam Ecclelix decurbatis Frumen.
e numerum ingentem corrupic. Quodq; homines nouo lupore detixit.
maena Cerpencum curba cum insenri deacone secundo Aumine in m2
re delapla. quae Post (allis. Auctibus haucta, ec ad lictus ciecta intuenti-
bus omnibus memorabile spectaculum edidic. Diluuium vero ice
cum Ccedilsima peltilentia, quam inguinariam vocabans, excepit, nimi
rum aere iplo ex rorro cerrarii humore corrupto, acque omnino ad exi
cialem inlalubricatem adducto. itJac ante Longobardorum aduen.
cum per lealiam cum maxima humani generis pernicie imporetius de
bacchara nouo inipetu Facto populosadhuc ad illius memoriam horre
(ceres circa Idus Nouembris inua (ic. _ cum cereram plebis juxta, acno.
bilium curbam perculic, cum in primis ipsim poncificem, cuius lanctis
precihus se Ctare arbierabaneur homines, inceremic. Is inirio anni quin
senseliminonagelimi, ver Idus Februariis repence cum ingenri delide
rio eivicatis est morrus. Illo sepuleo clerus, populusqui conveniens
Cregorium dinconum, de quo (xpe aute diximus, mita aniimorum con-
lenliorie suftecie. Duem ille honorem reculans lirteras extemplo ad
loipersrorem Mauriciummilie, cuius filium quondam ex lacro fonte
Culceperae acque illum, ne civicaris comitia comprobarce, orauie
venim cum vibis praefectus pexoccupato illius nuncio. Imperato
rem de ingenci populi erga cum studio docuissee, parum profecir
Flacpermenlem Februnrium acta. quo eodem rebs Verone contta
eocali incendio est penetora conlumpea. Proximo palebate, cum
P. 11 5.o l11d1VP

## Folio 34 — 1663200467:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Tistoriarum de Reono lcalia
lacco lauacro operr i Cacerdoribus vecereritu Ecclelia
charis iussic omies Fongobardorum tilios in tide Aeriana ineitisi
dul
idem tempus Childebereis accepram cladem vleilci cupiens, quaceatr
in Tcaliam expedirionem parauit. Leaque maioribus; quâmante, dele
ctibus habicis, ex copiis omnibus rebus maxis instructis lummaiinpe
eii ducibus visini commili; eocontilio, re diuerli diuer la petente
iplas Longobardorum rires distraherent, aequo ita singulos Duc es Fa
cilius in periculum aur aduer (ae edende puenae, aur proprix amietondae
rebis adducerenes mandato ediro, ve in Baioariam ante, quam in ler-
lIaMI, DenCEPArENE. Oux res cum ingentem terrorem merito Garibal
do regi acculisees 2c curis illum granioribus occupaster, Omdoaldus
tilius lororem Pheodelindam ad marirum sibi ducendam sulcepie. Cu-
ius rei adinoniius Rucharis. obuiam cum honestilsimo comitatu pro
dije: atque ea in caripo Sirdis supra Voronam excepir. IBi Idibus
Maii masnitico apparacu sponsalia celebrata. Cundoaldus, cumiin
Icalia remantisee, postea Ducacum Frastenlem adepens est. Aucharis
inde, cum Franeoss Baioaria Labaeta, in Icaliam delcendere esxereitm sir-
Felto audiretsecu percullus ad vecus luum contilium le secepit. quippe
holtium numerum rericus, rninter(i dimicationem certaminis itmpro
hacie, Franeoeum iimpecum iner icenia Curculis Ducibus excipien
duirsac lultinendum exiltimauies FranCis MAXIIIZ, VE TaMEL CTaE, MOlO
ctaijciencibus, Duces aliquor Longobardorum liue pronileris FrAHCO
rum, au Romaniorum illecti, lue meru expuonationis inducti deteco
ene Minuttus THCle S. Tuli; in aerO Novariensi, Gandultuis Bergomi,
De Valtaris Facuisi. Poltquam aurem Franeorum exercitus in campos
eltderesus, praefecti, collatis incor le capiribus alis alias patres commu
nicoulilio peciuerunt. ex quibus Rudoaldus cum lex aliis ud derroram,
Chedinus vero cum duodecim ad laeuam est verlis. Prioriss Modiola
nuin protecti castra procul in campis poluerumes ex quibus V Jolodet Di
lirionis caltrum in campis Caminis licum inconlulto prossetes; iavulo
Cub mathilla craisaus inceriit. reliqui ad praedandum exreliii no loire ab
excunciblis Porgobardis incommodum recrulerun. Ourre animais
Cosobardiiusto aditersus eos exercim processorune. Frar s: renit quod
dam in aero Mediolanen Cium nomino Ccreliuniis ex quo manabaeAu
uius quidam ansltus ille quidem, sed protundus. dd id cum consedil
se Longobardos audireht, icereo pusnanei cupidi direxeerune. Cum
vericum ad Aumen esset, prochie in vlceriore ripam L. on sobardus lo-
riea, salea, aequetracta municus; qui Francostis verbis olt. alloenats:
TTic diesindicabies veris a Deoconcessa victoria sr. Ac stacim a Etancis
bulcta

## Folio 35 — 1663200467:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
LADCI LI
quibuldam amnem occulee erangrestis, esterucidatus. Oio
Sobardorum, qui in propinquo erar, len sirexercitus, repente celentes
rebem fuxa proripuie ita que Franei, cum cranaro Aumine caltra holtu
vacuainvenissent, e ipsi in lua le rectulerune, re consilium abcundice
perune. Proticitei inde parances Mauricii legari superveniences rerinue
re, pollicentes se polteriduum cum ralido exercieu Ravenna auxilio a.
Fucuros, signum q: aduentus lui cuiuldam villae, quae proximoin colle
erat incendium prabituros. Verium post lex dies, cum nemocompa.
WissCE, FranCIabIEC PCtreXerUE. Sune qui eradane, Ficimin à Papio
Fracorum Duce caprum appellaricum nomine Papixe incapeI. Che
dinus aucem cum luis laeuam perens Pridenicum vlque castrorum oin
nium lace rictor peruenit. ac contra kcem datam oppidis, quae cepie,
excilis, ciues capeiuosfecit, ac rix rogatu Pridentini, de Sabionenlis epi
Ccopipaucos mercede redépeos dimilic. Interim exereirus dysenteria
ex inlolenria cceli loliro eriam granioris rentari COEpEUS: OVatE, CITI
Aucharis rex, ee Duces le inera Oppida continerent, Franci per tres ter.
me menles Tealiam peruaoaci, morbo inoravelcenre, domum le recepe
rune. Hloc cognico Aucharis locum esse agendi de pace dacuni aibitra.
cus, continuo lesacos ad Cumerannum regem milic, arque eosica disse
rere inslie, le quidem tidem, acque ob sequimr Francis, quae adhuc praecti
ciltet, praeltare pararum elle, neque à lacrameneis, quibus le maiores siri
obligassene, recedere. orare aurem illos, vetinem aliquando armorum
Facerene, ae luam libi grariam, de pacem restituerenr: ve, cum vlus esset,
verique muruis aduerlus hoctes suos auxitiisiuvarentur, ex inimici luis
rbi veranque eentem opibus Rorenrem, de animis concordem esse ac.
cepissene, ob amiciciam iunctam porius rerrerenrur, quam ob dissocia
cosaniinos laerareneur. Ouibus Cunerannus relpondir, le deretota cum
Childebereo colloguururum, de quod decrerum ester; Auchari resxon
Curum. FIec aurem dum aguntur, interim Romx Furere in dies acrius
Peltilencia, vebs alsiduis fimeribus exhauriebatur. Peaque maectum vbi
que silerium, eristisq: luctus palsim vniverlam ciuitarem tenebant, pre
mencium malorum maenicudine iam prope animum delpondentem.
Oua reanimaduerla Gregorius ITFF Ka l. Sepremb. populum ad concio-
nem in basilicam S. Sabinx rocauie, et divino replecus spiritu in hec ver
ba disseruie: Oporcet, Carissimi fratres, Deflavella Doi, quae metui v entura
debebant, salcom praesentia rimeantur. (V) dolor adicum contersionis aperiat, ac
supplicium instans nostri duriciem cordis effrincat. Etenim, teste propheta, Perve
nic oladius 2 (que ad anima. Duippe rniversus populus calestisira muerone con-
fodicur; cum sineulirepente adeo moriancur, se non lancor impeum moriispra
Merriat

## Folio 36 — 1663200467:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
 de Rcono lcaliu
veniat, sed mons ip sa lansuoris tarditatem praecurrat, ac percusus quisque antere
piarur, quam ad lamenta paenitentiae traducatun. Duineciam habitatoribus promt
scue pereuntibus domus vacua relinquuntur, filiorum funera parentes spectant, et
quibus hereditatem quaesiverunt, eorum ipsi heredes euadunt. Vnu squi (que eroo
nostrum ad paenicentiae lamenta confusiat; dum flere ante percussionem vacat.
Reuocemus in memoriam quidquid peccando commisimus. es quod nequiter egi-
mus, id stendo puniamus. Praeveniamus faciem ejus in confessione. (t, sicut pro-
pheca monet leuerus corda nostra, cum manibus ad dominum. Ad dominum
namque corda cum manibus levare, nihil est aliud, quam orationis nostrae studium
bonarum actionum merius excitare. Praebet, vero praebet, inquam, timori nostre
fiduciam idem ille per prophetam clamans: Nolomortem peccatoris, sed XI con
verearum et) vivat. Nemo autem ob flagitiorum suorum immanitatem despera
tione debiliteturs. Keternosa namque. Vinivicarum crimina triduana panitentia
obliceravis, eri comter sus latro vita praemia etiam in ip sa sententia mortis eme-
ruit. Mutemus igitur corda, et pucemus accepisse quod petimus. citius enum pre-
cibus inftectitur iudex, si reus sceleris sui correctionem adhibeat. Ac, tanco supplicio
immnente, imporcunis fleribus incumbamus, quae enim ingrata hominibus esse im-
portunitas solet, ipso sane veritatis iudicio placet. Deus autem misericordiam suam
cupil precibus poser, nec pro merico nostro vultirasci. Siquidem voce psalmista
dicit: Inudeamein die tribulationis tuae, (t ego eripiamte, et magnificabis me.
Ipse ergorestis est, seicupere misericordiam implorantibus impertire, cum admo-
neat, Et invocetur. Duamobrem Carissimi fratres, contrito corde, ex emendatis
operibus ad septiformem, et demonstrabo, litaniam propensa in lacrymasmente
pnogrediamur, et iudicem de flaoitiis nostris penas sumere cogitantem à sententia
proposirae damnationis auertamus. Feria isitur quarta prima luce clerus egredia
cun ab ede 8S. mariyrum Cosmae t Damiani cum presbyteris regionis sextae.
omnes. xero abbates cum monachis suis ab aede SS. mariyrum Geruasii, (t) Pro-
tasii cum presbyteris regionis quarca: omnes abbatissae cum congregationibus suis ab
ade 58. marerrum Marcellini, et Petri cum presbyteris regionis primae: omnes
pueri,  puellae ab ade S.S. mareyrum loannis, es Pauli cum presbyteris resionis
secunda: omnes laici ab aede S. protomareyris Stephani cum presbyteris regionis sep-
timae: omnes mulieres viris orbatae ab aede S. Fuphemiae cu presbyceris regionis quin
tae: omnessceniusio socratae ab ade S. mareyris Clementis cum praesbyteris regionis
tertiae. F singulis aurem aedibus, in hunc modum eore ssi in aedem beatae Maria
semper virginis matris lESV C HRLS TL Domini nostri comveniamus; ac lon-
sis ibi fleribus, (s) gemitibus Domino supplicantes pececatorum nostrorum. veniam
imploremus. Fdisperoratis iussir, ur convocati clericorum chori pereri
duum plallerene, ac domini milericordium invocarene. Ieaque ab illo
cracticum nunc quoquo manee, repoe millacum inidicum noniesdo.
isO:
MI

## Folio 37 — 1663200467:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
t  aL2
mini Chriltique milericordia exposcatur. IToraigiturte
ipli canentium chori ad remplum per campos rrbis clara voce domini
milericordiam imploranres. Dum aurem populus supplices ad Deuin
vocos efundic, repenre octur ginca homines in turba exanimes conci-
derune. Ouod ubi Cregorius animaduertie, haudguaguam exterritus,
continuo populumonuit, ne ab oblecratione cessaree, led multo inten
eius in sudium diuinx precationis incumberet. Polt aliquorinde dies
Cacra ab Imperatore iuslio renic, qua Cregorium pontiticem conleora
ri concedebatur. Peaque Crogorius, quanquam renitens, ac cersiuerlans,
TIT. NonasSeprembris elt conlecratus. Cererum diram hanc pestilen-
cix cladem graves dux quoque curae alix oncrarunt, lumma rei frumen
tarixe inopia ex superiore lacorum inundatione profecta, de Faedx L. On-
Sobardorum Ducum in iplam Romanorum regionem imprelsiones.
Leaque Gregorius, rbi poncificatum iniuic, omnium primum his duo-
busincommodis occurrendum existimauic, re e annonx copiam com
pararec, e auxiliis se aduerlus holtium iniurias contirmaree. argumeto
lune licrera; quas in siciliam ad Tultinum praecorem milic, (hae Septem
brimense, Indictione nonas anno ordinarionis sux primo dicuntur da
EX) VERR OIAIM FFUIENEUIMIEECTCMACUTAECE. De frumentis, inquie, quae
scribuis, longé aliter vir magnisieus Cironatus asserit. quia solummodo tanta tran
smissa sunt, quae pro tran sactae indictionis debito ad replendum siconium suffice-
rent. de qua re curam gerite, quia siquid minus huc transmutitur, non 2nus quili
bet homo, sed cunctus simul populus crucidatur. Ad recendum vero siciliae patri-
monium, talem, e existimo, virum Deo auctoretransimsi, cum quo vobis om
nino comveniat Indicio Pune, quas ad Paulum Scholalticum milit, VeRO
nam difficillimo ciuitaris tempore renire ex Sicilia Mauricii chareula
eii auxilio properaret. Fienim gladiis, inquie, hostilibus foris sine cessario-
ne confodimur, et seditione milicum interno periculo orauius vreomur. Ince
rim rex Aucharis Verona Papiam profectus, reneno, haulto repenteri
cam Nonis Seprembris amisse.
seIC
L. A G F LV L F V. SCR F X
MORTE. Autharis cognita, Longob ardi Diices Papia continuo co.
venerunt e comitiis habiris legatos ad Cunerannum regem decreue
rune, quimorrem Aucharis nunciarent, de pacem, de qua agi coepeum
erat, comuni omnium nomine postularent. deinde de nouo Cufticien-
do rege disceptari est caeptum. Ibi, quoniam nemo omnium virture.
at que auctoricare ita eminebar, ve dignus eo Faltigio commiindicio vi
detl

## Folio 38 — 1663200467:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
listoriorum de Reono Italia
deretur, poltquam diu diverlis inter se certauere senrentiis, vniver(I ec
decurrerune, re Theodelinda spectatae prudentia, ac moderarionis ani
mi femina in imperio permaneret. ee quem ipla sibi inaritum e Du
cibus Longobardis optastet, ille regiam poreltatem renerer. IIla, con
ilio cum maioribus nacu communicato, Agone, Ciue Agilultum, Taut
vinatium Ducem, Ruchari propinquitate coniunctum; elegie, virum
peaclaris omnibus corporis, animique rirturibus ad regni subernacu
la cractanda apcilsimum. acque cum pro imperio mox libi praelto esse
ad Laumellum oppidum iullic. AHuie Agilultus consilis reginx prortus
ionarus. Fheodelinda; revolunrarem liram nudarer, nobile convi-
uium apparanie. ilbi, cum procodente ccna sumpeo poculo vinipar.
cem haulissee, reliquam patrio more propinans praelenti Agilulto por.
rexic. Cum aurem Agilultus accepto poculo reginx dextram venera
bundus cuperetosculari, cum illa non sine rubore aliquo ridens, AF
quire Agilulte, inquit, non manum, ledos luauiari oporter. egonam-
quereinchori communionem elegi. Ita Agilultus, nupriis ingenri om-
nium, quiaderane, graculatione contractis, rex Nouembrisinicio lalu.
tatur. Scribic Paulus, cum Pheodelindae nuprix cum Authari nuper
in aero Veronen(icelebrarentur, atque oborra tempestate ltipes qui-
dam e lepris regiis fulmine ictus esset, ariolum quendam lecrero Agi
lulto Ducipraelenti dixisse, Fore, reis breni Theodelindae coniugium
Corciretur. quod ille audiens manu sua se vitam illi adempcurum lubie
cir, Ei curi rale quidquam enuciasser. Firac Theodelinda eximio,
quae rara per ea cempora laus fuie, fidei Cacholicae studio inslam-
maca. itaque connubium viri Arriani Fastidiens, quod ab Auctia
ei impetrare nequiverat, id sibi ab Agilulto extorquendum exicti
mauie, quem recenti, eoquemaximo beneticio libi deninctum habe
bac. Lgicur locuagendae rei nacta, omni precum genere obrestari illum
inctiruie, re explolum cor conciliis Arrianorum errorem relinqueret, ee
Catholicam verirarem ascilceret. Agilulfus aurem cum verirare com
pullus, cum honecta exoris voluntate, cui lumma le debere omnia in-
celligebat, adductus in eius se fururum auctoritare respondie, acqueita
Cacholicam hdem Lulcepit. Regis inde auctoritarem Longobardi le.
quuti, ee qui gencilicaris, de qui haereleos labe cracinfecti, Cacholica (u
binde dogmara lunt amplexi. Agilultus quali luperiorum errorum pae
nicencia ductus, ccclelins, ex monalteria, qua bello atdicta fuerant, iri
ltaurare, ac posselsionibus cumulares episcopos, arque abbates, qui
deprelsi Fuerane, ad pristinos redisere honores inlticuic. Ouodhis ver
bis prodidit Paulus: Perreginam Theodelindam multum rcilitaris Eccle
Sia 6

## Folio 39 — 1663200467:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
I LITECTES
nerexpermotus  Catholicam fidem tenuit, et multaspossessiones Lclesice lar.
situs est, atque episcopos, qui in depresione; atquo abiectione erant, ad dishitatem,
ex honorem reduxit. Pa res miritice rocius lcalix anim osrecreauie. Cle
forius veco gratiis Pheodelindae actis iplam cum marito concendirir
officio retinere, sperans Longobardum religione caprum haud a fe
ponriticin auctoricate ab armis aliquando posse recedere, ac pacem lta
liae relticuere. quinetiam extemplo, idest iplo Decembrimense, lirteras
2d epilcopos Italia milic, ve Lonsobardorum intances nuper lacro la
u2cro in haereli Aeriana ablutos Cacholicae Adei conciliarent. Duoniam
nefandissimus, inquie, Aucharii in hac, quae nuper expleca est, paschali solemni-
tate Lonsobardorum filios in fide Cotholica baptirari prohibuit, pro qua culpa eit
divina maiestas extinxit, et solemnitatem paschalem alterius non videret, ve-
stram fraternitatem decet, cunctos per loca v estra L ongobardos admonere, xt.
quia 2biq: grauis morcalitas imminet, eosdem filios suos in Arriana haeresi bapei
Zatos ad Catholicam fidem cocilient, quatenus super eos iram domini omnipotenti
placent. Eodem cempore Scuerum Aquileienlem ancistitem, qui le iterit
a Cacholica Cocietate removerar, acque aliquor epilcopostemere in lu2
Cententiam rraxerar, Romam cum locijs cuocauie, ve caussa eius con
cilio conuocato cognolceretur. Interim in dies magis peltileneia laeuic
bac. ad cereros aurem calus, quibushomines taede pallim ablumeban-
cur, hoc etiam mali acceserar, quod mulei, cum lternutarent, alii, cum
Olcicarene, repence spiritum emitrebane. Duod cum lapius cueniree;
conluerudo inducta elt, quae nunc etiam obleruatur, reltornurancibus
lalutem precando; olcitantibus lignum crucis ori admouendo praeli.
dium quaererent. Ouibus rebus permorus Gregorius ad cererz cxle
Ais irx piacula postero anno religiolam in die Relurrectionis lupplica-
tionem insticuie: acque lolemni in pompa Sanctam Virginis Dei gent
ericisimaginé exculie. IIxc ex ore eius Luca Fuangeliltae manuattabre
ad riuum expressaiam cum in ede D. Maria ad Prx lepe in F xquiliiS(I
ta eximia populi relisione conseruabatur. Factum estautem, veimas
nem iptam, quacunque terretur, cerra peltilentis caeli grauirate ceclenre.
optara Calubrieas seguererur. Oua de re Deo graculantibus omnibus ec
ceangelus lanctam virginem his vocibus ecaelo alloguens elt auditus
Resina caeli latare alleluia. Duia quem meruisti porrare altelura, Resurrexit si
cut dixit, alleluia. Juam rbi Gregorius auribus orationem excepie, Ia
tim diuino instinctus spiricu in huc inodu expleuie. Ora pro nobis Deum
alleluia. Fxinde anciphona Colemnis Ecclelix palchatis argumento la
Sia Dei consequta est. Ilam pone omnium occlesiarum sublimitates L. one
cum adhuc sencilitatis errore tenerentur, invaserant. Sed eius salubri supplicatio

## Folio 40 — 1663200467:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
listoriarum de Rcono lcalio
cirix manlic. Neque ica mulco poltangelus super Lladeiani ir
ltans, ac ltrictum ueronem ragina recondens conspectus elt. (duc
vilo Cregorius exhilaratus converlo ad populum ore, Bono omnes
inquic, animo eltoce. nam optatus diuina ira, ac turentis iampridem
peltilentia tunis, Deo iploannuente, ostenditur. Requeica, veille prae
Cenlir, iple deinde morbus elanguir. Ab hac re molis. Angeli noinen
eltindirum. Flacica, ve in Ritualibus scripra lune, rerculi. Per eoldeim
dies Mauricius Imperator Theodolium filium, quem libi Imperii con
Correm adiunxerar, xrii Kalendas illaii coronari Rugultum iutL. AB
lulFus item, cum Congobardi Mediolani Frequenres mense Maio, adue
cato concilio, convenissent, rex deinteoro concordibus omnium ani-
mis declaratus. Scripeores Mediolanen les patrios sequuri annales asse
rut, coronam ei impolitam Fuisse, à Theodelinda regina insticuram, au
ream illam quidem, verum circulo ferreo inceriore intextam. vnde
Poltterrea coronx nomen Tcalico Longobaidorum in regno enitmit
Asilullus aurem rex contirmatus omnium primum capeiuos luos li
bi repecendos, ex Francospnce conciliandos racus, starim Agnellum
epilcopum Pridentinum in Franciam milic ad eos, qui paullo ante ex
Fridencino agro capriui abducti fuerane, redimendos; Foinum vero
Ducem ad pacem, licuti cceprum Fuerac, Aagirandam. Acque corum
reer que domum roci compos reperiie, Agnellus, capeinis pecunia Bru
nichildis rc gina redempes, Foinus inducijs in cerrum annorum (pa.
cium impetraris. ITis inde irerum, ac Expius renouatis, Franci neque
Cuo, neque alieno nomine bellum Longobardisfecerunt, donec Pipi-
nus rex à pontitiec accerlitus ad detendendam Fcclelix dirionem accur
ric. Bellum inde a rege per ocium rebellibus est illacum. Minultus in
Cula S. Tulii Dux victus, ec, quia aperre Francorum parres Fouerat, vi
ca exurus. CandulEo ad deditione copullo laris vilum oblides imperare
Dum haec rex geric, Ariultus Dux Spoleri cu lecta manu ad Romana
rebem oppuonandam accessit. aeque ibi hominum omnis generis caedé
ingence Fecir. Fuirq; cum in magno periculo ciuiras, quod Theodolius
Imperator veceranis eductis praelidia rironibus suppleuerar, neque loli
coltipendio illos affecerat. Digrelus inde, q spes omnis ad irritum ceci
disset, Camertes inuatir, acque illismasno praelio superaris oppidum in
Poreltarem redegir. Flunc, quanquam gentilem, narrat Paulus in acic 
bearomareyre Sabino prorectum. Quodille non line lua, omniuque
admiratione in hunc modum comperiie. Ouippe domum reperens, in
Siruro Porte cum luis de rebus geltis apud Camerinum sermonc, quae li
uie de proximis, quinam ille fuisser, que in praelio Fortiter prae coreris di
imicancem

## Folio 41 — 1663200467:0045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber Primas.
nicantem vidisset: respondentibus aurem illis, RCMHICH L TO
puenancem illo iplo duce vidisse, tubiccie: PrOFECtO MULEOMEIM OI
Dibus rebusmetiorem ridi alium, quime, quories hostium aliquis pe.
cije, (curo luo prorexie. poltguam nurem spoleto appropinquauit, rbi
beari marerris Sabini exilcopi sica balitica erae, cuiutiram illa eam am
Pla domus Foret, rogauie. cui responsum esta Cacholicis, S. Sabinum
marerrem ibi guelcere, quem Chriltiani in bello detensorem habe.
reHE, aC prOprerea opem eius precibus expolcere, conuesenE. Tum
Ariultus, re qui renebris erac genrilicaris oppressus; Pcheri porest, in
quic, rehomomorruus aliquod riveneibus auxilium Ferac: Acque hoc
dicto, equo degressus balilicam vilendi studio inije. Plerilque aurem ir
diuinam precarionem convertis, ip le picturas balilicae lultrare oculis ci
pic. Cum aurem tigura Sabini marerris occurrissee laetus mox iurciuran
donfiemauie, tali omnino ex Forma, de habiru rirum fuisse illum, qu
le inacie peorexisser. Eodem anno siccitare laboracum elt. SICCIFAFCI
autem renuis fruoum omnium proveneus est consequutus. Cuni a I2
nuariorque ad Sepcembrem exleltes aquae nullae tuissene, ipli etiair
FOnteS exaruerUnE. Quaeque rereaedita lunc, ea ingentium allapla vis lo
cultaru exedie. Flis de rebus Gregorius animo anxius omnia experieba
EUF, quibus _ inOpiX reI FcumenCaFIX ConSulereTUr, ee p2x ab AFiHIFO.
d a Longobardis Erruria pareretur. neque enim pacatis FFANCIS L ON
gobardos amplius lralia excessuros, et eoldem Christianis lacris im
buros accolas in dies mitiores, de ad humanirarem, pieratenique pro
pensiores esse (perandos. Neque vero Longobardus a pacis consiliis pe
nicus abhorrebat. Led Romanus Exarchus bellum, arque arma spectas
eam improbabar, neque aur libi, aue Imperarori decoram esse putabiat
Exrane veraque de re Cregorii epiltola. Ac de comparanca quidem au
nona ad Perrum rectorem Parrimoni; in Sicilia in hunc modum: LX
quinquaeinta libris auri, quashabes, noua frumenta ab extraneis compara; et
in Sicilia, quibus in locis non pereant, repone e adnos mense Februariotran-
smitte, exceptis frumentis, quae nunc mense Septembri, vel Octobri iuxta consue
cudinem transmicti praestolamur. quia tam parua hic naliuicas fuit, vinisi fru
menta de Sicilia congrecentur, fames vehementer immineat. Narnix quoque
pestilenria recruduisse, idem signiticat scribens ad Proiectiriu Narnien
Cem exilcopum: Pervenit ad nos, peccaris imminentibus inciuitare vestra D Var
miensi, morcalicatem omnino erassari. qua res nosmmis afflixit. Duamobre fali
eantes fraternicarem cua instantissime suademus,  a Longobardorum, suuve R0.
manoru, qui in eodem loco desunt, admonitione nulla ratione cessetis, et maxime
a eemilium, et haereticori, Et ad vera, rectamq: fidem (atholucam convertantur.
Depale
id

## Folio 42 — 1663200467:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
de Keono ltali.
Depacevero sic scriplic Tanpario mense ad Toannem Ra
chiexilcopum; Duo tempore Ariulfus ad Romanam urbem  eniens al
cidu, alios detruncauic; tanta molestia affectus sum, 2t in colicam molestiam ca
derem. Pacem facere non possumus. Peccatismeis repuco, quia qui nunc interest
es repuonare concra mimicos nostros dissimulat. ) nospace facere vetat. quart
nis iam modo, etiam si velit, pacem facere non possumus. quia Ariulfus exerei
tum Ancturic, eNordulk habens eorum sibi dari precaria desiderat, et nobi
scum aliquid loqui de pace dionetur. e intra: Mouere vos non debet Romani
Parricii animositas. Ase cum eo, et pacem cum Ariulfo faciamus. quia mile
de Roma ablatus est. Theodosiani vero, qui remanserunt, rosam non accipientes
vix ad murorum custodiam se accommodant. (x desticuta ab omnibus cuntas
si pacem non habet, quo modo subsistet? Addic eriam, Ncapolim inagno.
nisi Dux mirtarus, in periculoesse. Lodemanno Asilultusrex Duces
Longobardorum rebelles persequibello perrexic. Fx quibus Gandut.
tus, cum te rurlus aduertus eum occupara per Fraudem Comncina mu
nisset, atque inde exactus deinccoro Bergomum recepisset, ibi captus
camen in grarium eltreceptus. Valtaris aurem Faruilii aliquandiu ob
sessus deniquerni cum oppido concessit in poteltatem. Fxtremo an
no Crcgorius pacem cum Longobardis Errurix fecit, (cripeilque ad
Mauricium imperatore licreris Ariultum facile etiam ad Romanorum
Pasces tranlicurum oltendit. cuque acta Chalcedonensis, ee Constanci
nopolicani C oncilii, qux in Fhcodoro, Theodoriro, de Iba epilcopis
approbandis, ac reprobandis aduerlari inter se ridebantur, adhucec
cleCium ralana mulrorum percinacia tarigarent, ad eam discordiam dil
Coluendam Cic ad Sabinum lubdiaconum (crip(ir: Fxeunces malionihomi
nes turbauerunt, animos estros, astriuventes, quod aliquid de sancta (haicedonen-
S Sgnodo lustiniani temporibus sic imminutum. quam omnifide, omnique deuo
tione 2 eneramur. Depersonis vero, de quibus post terminum synodi aliquid actu
fuerat, eiusdem sustiniani temporibus est ventilatum. ita tam en ~x nec fides in alt
quo riolaretur, nec de eisdem personis aliud aliquid aseretur, quam apud eandem
sanctam Synodum fuerat constiturum. anathemizamus autem, si quid ex defini-
tione fidei, quae in eadem Synodo prolata est, aliquid imminuere praesumit; x et
quast corrigendo ejus sen sum mutare, sed, sicut illa prolata est, per omnia custodi
mus. Principio sequentis Laurentius archiepilcopus Mediolamenlis est
morruus. Duo cognito Cregoriusclerum de nouo lubrogando anricti
remonuie, olerus Constantium lubdinconum lubropauit, ex iudicium
suum ad pontiticem deculic. Crresorius, quia cleri comieis a populc
contrmata non erane, Toanni subdiacononegorium dedit, rri volun
rates Mediolanentium, qui barbarica L ongobardorum feritatem auet
istc
lacilc

## Folio 43 — 1663200467:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
L IOCFLImuS
laci Cienux degerene, exploraret, il, ln C. Onl
veniree, iplum demore conlecrari ab eptcops luis suderet. quin cciai
Constancium ipliun pallio decorauie, e Roinano L. XIICHB Commen.
dauic. Pottaurem, cum accepilser, cres cum Theodelinad lgina epilco
posle abillius obedientia suberaxisse, quod Romx calmnarioni erium
capicum Chalcedonenlisi Concilii assentisse, atque ca dere protctsta
nem edidisse diceretur; verum gire crimen Ccripris ad epieps ICs
nam licreris reniere contictum tuisso oltendir, colq; ad acchsepCOp au
ctoritarem redegir. Exrane liererae ejus ad Coltancium archiepilcopum
in haec verba: Pervenit ad nos, quod quidam exiscopi vestrae dicecesis exquiretes
occasionem porius, quam muenientes, se se scindere à fraternicatis vestrae rnitate
tentauerint, dicentes, te apud Romanam urbem intrium capiculorum damnatio-
nem cautionem fecisse, ego tamen nominatainter nos neque verbo; neque scripto
eria capitula recelo. sed eis, si cirius revertuntur, de suo errore parcendum est. nos. M.
fatemur. fidem S. Chalcedonensis (ynodiper omnia illibatam custodire. RO-
manus Exarchus quinquennio iam; nulla re memorabili acta, in FXAI
chacu conlumpeonomini luo deforme ratus, nili pexetecturam eximic
aliquo tacinore nobilicatam relinguerer, animum ad Perusiam, ee vi
cinas eius regionis ribes recuperandas adiecie, anre aliguIOE AnNOS L On
Sobardis a Ducibus occupacas. Teaque Ducem Perusix Mauricionem
lolicitarum occulte ad partes las eraduxit. de CauIa R oinanx adcundae
rrbis excogitata eo cum exeroitu omnarissimo proticilci contendie.
Exarchi aduentum vbi Romani cognouerune, praecipuo sibi honore
excipiendum exiltimarune. Peaque aduentari ad ribem ciuicas obuiam
cum verillis, vnaq: exercirus cum lionis ad costicurum locum occurric.
isq insreltus ad ponciticem adorandum Laceranen (i in balilica ex com
Poliro colidenrem accolsir. Ilic deinde honos Colemnis omnibus EXAL
chis ad rrbem venientibusmanlie. Romamis inde negocio, cuins caul
la le venisse limularat, expleto R auennà per Frruriam, acque Vmbriam
rediie. atque exitinere, ve constituerar, Surrium, Polimarrium, Orram,
Puderrum, Ameriam, Luccolos, de alia oppida, quali aliud agens, rece
Dic, prompeo in primis, atque opporruno Mauricionis, quicriain Peru-
liam cradidic, auxilio subleuatus. Dua re necepra Agilultus accen (uS
animum ad Mauricionis, de Romanorum vlrionem inrendit. d Ariul
Cum. ve lecum bellum lulciperet, incirauie. Iea postero anno pararis in
Enes Perulinorum exerciribus est processum. Priinum ager militari li-
centia, ac conluerudine L ongobarda Fcedilsime detormarus, deinde exet
cirus vrbi adinorus. Perulia, quanquam i Cregorio peafecto, et Cacto.
riomaxiltromilitum, dimisso ex vibe Romta praelidio, Fuerat contir-
inata

## Folio 44 — 1663200467:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
calum de Reono ltalia
maca, camen diu ralide oppugnata cum Duce Mauricione p
poceltarem. Agilultus Mauricione rira orbato, ac praesidio Peruliare
licto repente caltra inde Romam verlus promouir. ac direpto, et incem
Conoro ribem iplam oppugnare, ac Romanos captiuos facere incticir.
Vibs erat praelidio racua. neque enim praefectus Romam cenrarurum
ABilultum, led a Perulia prorinus ad alia oppida ducturum existim arar.
Peaque caltris maenibus rrbis admoris ins es rniuer la ciuicari est pauor
injectus. Tum demum Gregorius de Calure ciniratis Policirus ab Lxpoh-
tione repli Frechielis destirie, de lummis in angultiis politus Tacro Mil
Carum in Canone verba illa: V2 dies nostros in tua pace disponas, adiecir
In ranea ramen crepidatione vebs singulari Gregorii, e Castorii vivi-
lantia, necminore Romanorum industria aduerlus rarios Logobardo
rum incurtus acrirer est detensa. Ouare post aliquor dies rex Frustra le
ibi ledere cum cernerer pactis induciis abije, et captiuos Romanos le.
cum abducens, quali cares, funibus collo implicicis craxie, acque inde in
Francia vendendi cau satralinilir. Oppida cerera in poreltate Romano-
rum relicta. Fodem anno Cregorius pontitex, cum Toannem archie
pilcopum Ravennatem non Polum in lacris, ledetiam in supplicationi-
buspallio concra apostolicam auctoritarem vei audisser, eum qus seuere
Ccuri decuie, caltigasee, ve qui pluslibi, quam Fas eller, assumeret, edc.
Ctus demum aliosetiam anre illum antiltices eum ricum seruasse, quie
vit. atque ad retinendam Theodelinda reginae gratiam, fidem q; auoen
dam Dilocum ei de vitis Sanctorum Tralicorum hoc anno confectum
inscriplir. Seguenti Lanuario crinita stella mane, de vespere roro appa
ruic. Toannes Ravennas antiltesrita celsit. Ilominis ab Ecclelix R0
manx obedientia prxe insira ingenii superbia alienitsimi exemplo nun
quam postea Rauennari ecclelix antiltires defuere, qui certamina RO-
manis cum pontiticibus seruere. In cius locum Marinianus est lectus.
Foinus quoque Fridentinus Duxmorruus, atque ei Cundoaldus ho-
no Cacholicus a rege suffectus. Tum primum equilyvestres, ee bub2
li in lraliam adducti insensiplius reinouicare spectaculum praebuerune.
Terrio Nonas Tulii Cregorius conventum epilcoporum in Vaticanc
habuic in quo praeter alios abulus hic quoque correctus, ne rectores P2
crimoniorum pexediis vebanis, auerulticis, qux quidem ad ius LccleliX
Dertinere putarene, ticulos fiscalimore imprimerent, ue que id ius illatis ma-
nibus, reassueuerat, sed indicio constituro detenderent. FTuic decreto
Sublcriplit. Marinianus archiepilcopus delignatus, quem paullo post
Gregorius, Donaco e lonnnereiectis, lacrauie, e vi pallii decornuit.
Ouinetiam lanctum, ne abbas C alsinas bona monastetii dilapidare pol
let, nO.

## Folio 45 — 1663200467:0049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
nverPrintu
leci ne ab ac Gau  a mona
Pariius esser neregius le commns inmilccreecet, heiscousp
cunia incercederet; ne abbarem, auc prelbycerum abdicare line certo
crimine fas e Pecs cuuis cognicio ad pontiticem perrinerer; ne quem mo
nachum ad epilcopacum, aur alium ecclelialticum oedinem prouehere
iniussu abbarisius esser. atque dehis rebus licteras ad Bonicum abbatem
dedicrr Nonas Octobris indictione quarca decima, quibus mulri epi-
Ccopilublcripserune. si F. odem cempore Mauricius Imp. dolore xltuas,
quodneque propriis, neque alienis opibus Longobardos ciicere ex lta-
lin poruisser, omnem in iplum ponciticem Cregorium animi lui acce
bicarem enomuie. liguidem ab iniquis, ee Fallis hominibus instigatus lic
teris luo, de Theodoli filiinomine (ccipris iplum ab AriulEo delulum
velimplicem hominem, arguie. Ad quas Ciregoriusmenle lunio caul-
Cam luam, acque atdictae lcalix agens lic releriplie: Fgoisieur, qui in se
renissimis dominorum iussionibus ab Ariul si asturia decextus non adiuncta pruden
tia simplex denuncior, constat proculdubio, quia facuus appellor. quod ica esse ego
quoque ipse confiteor. Lg0 enim, se fatuus non fuissem, adista coleranda, qua
inter Z ongobardorum fladios hoc in loco patior, minime venissem. in ea autem
re, quam de Ariulfoperhibui, quia toco corde venire adremp. paratus fuit, dum
mihi non creditur, el mencitus esse reprehendor. F+ quidem si cerrae mea capciui-
tas per quocidiana momenta non excresceret, de desperatione mea, et irrisione la
tustacerem. Sed hocme vehementer afflisit, quia onde eso crimen f al sitatis 10.
lero, inde Tcalia quotidie ducitur sub Lonsobardorum ivoo captiua: _ inFFA:
Omnipotentem dominum eanto r obis ampliis pacatis, quanco me ei facile servien
rem districtius affliertis. multas enim iam placas acceperam, et supervenientibus
dominorum iussionibus inveni consolationes, quas non sperabam. Si enim possum,
hasceleriter plasas enumero. Primum, quod mihi pax subducta est, quam cum
Longobardis in Tuscia positis sine Ollo reip. dispendio feceram. deinde corrupta
pace de Romanacivitate milites ablati sunt, e quidem alii ab hostibus occisi, alii
Narniis, es Derusiiposii, ) ∞t Perusium teneretur, Romarelicta est. Post hoc
plaga gravior aduentus Aeilulf, ita 2 oculis meis cernere Romanos more canum
in collis funibus livaros, qui ad Franciam ducebantur venales. Et, quia nos qui
intra cuicatem fuimus, Deo protegente, manus eius euasimus, quaesitum est, unde
culpabiles esse videremur, videlicet, cur frumenta defuerint, quae in hac orbe diu
multa sernarinullatenus possunt. sicut in alia suo cestione indicavi. In super de olorio
sisviris Cregorio praefecto, eo Castorio magistro milicum non mediocriter sum a)
fectus, qui omnia, quae potuerunt fieri, nullo modo facereneglexerunt, et labores
vigiliarum, ac custodia civicatis in eadem obsessione vehementi ssimos pertulerut,
ex post hac omnia graus dominorum indignatione percu ssi sunt. Non cesTabane
INEerC

## Folio 46 — 1663200467:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
listoriarum de Reono Itas
interea Longobardi non lolum in continenti Icalia, lederiam in intuli
Romanos variis iniuriis inlectari, idque, quod grauius erat, iplo Lxar
chonon Tolum paciente, led erium prope probante, connivence quir
dem certe, ac quali ex alienis calamitaribus proprium commodum au-
cupance. ltaque Cregorius hac cura anixius ad Sebaltianum Scrinien-
lem epilcopum Ccribens lic conqueltus est: Quae de amici vestri domini
Romani persona in hac terra parimur, loquiminime valemus. Breuiter tamen
dico, quia eius innos malicia gladios L ongobardorum vicir. ita 2t benieniores vi
deantur hostes, quinos interimunt, quam reip. iudices, qui nos malicia sua rapinis,
atque fallaciis in cogiratione consumunt. Ft xnotempore curam exiscoporum;
atque dlericorum, monasteriorum quoque, et populi cerere, contrahostium insi
dias vigilare, concra Ducum fallacias, acque malicias suspectum semper existe-
re, cujus laboris sit, vestra fraternitas tanto verius pensat, quantome, qui haec
patior, purius amat. Neque vero his lolum iniuriis graviter Oregorius de
luic, sed opporcuna etiam, quae poruie, accurare remedia conquilivit.
Nullum aurem aprius esse, quam pacem, racus, pacem cum Agilulto ic
setractarenunciis rlero cieroq micendis inlticuit. Aeque Agilultus
quidem liomo religiolus, neque omnino à ponciticin auctoritate auer-
suslibenter se Facturum ostendie, si Romanus Exarchus indicium con-
Airui de rebus verinque per inducias ablaris vellet. Verim R omanuS
nullam eius reimentionem adnierere auribus voluit. Duare Gregorius
licreras ad Seuerum Scholalticum Rauennam Augulto mensemilic,io
sanis, reproiure tamiliarieatis Romano pacem liaderer: Duonium,
nouimus, inquir, quanta fidei synceritate excellentissimum Exarchum dilivatis,
idcireo maeniudini vestra, qua acta sunt, indicare curanimus. Dt haec coeno (cen
tes ad consentiendum eum rationabiliter prouocetis. Scirore autem, quia A eilul fus
Lonoobardorum rex generalem pacem facere non recusat, Etamen ei dominus
Parricius iudicium esse voluerit. Nam mulca sibi in locis suis intrapacis termi-
num quericur esse commissa. Et, quoniam sibi, siracio indicantium inuenerit; (a
tisfieri postulat, et) ipse quoque se sarisfacturum modis ommibus pollicetur, siquid
a parcibus suis consticerit in pace commisum. Duia ergorationinon ambisitur
convenire quod petii, oportet esse indicium, VC, si qua ab xeraque parte male facta
sunt, componantur, dummodo generalis pax valeat, Deo procepente, firmari.
Nam qualiter sit nobis in omnibus necessaria, benenostis. Sapienter itaque, sicur
consuenistis, aoite, et excellentissimus L xarchus ad hoc sine mora debeat consenri
re, neuo per eum paxrenui, quod non expedit, videatur. Si enim consentire Vo
luerit, nobiscum quidem generalem pacem facere reprominit. sed scimus quia et
dier sae insula, (t loca sunt alia proculdubio peritura. Thaec aurem consideret; et
pacem habere fostinet, quatenus in hac saltem dilatione  nos quidem possimu.
habere

## Folio 47 — 1663200467:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber
habere ad modicum,  reipub: resistendi vires, aduma
AdBaSCuraS, qua Crrogorii animum miritice crucoia banr, 2Ia quoque
non medioeris adiuncta. Toannes patriarcha C: onstancinopolicanus lu
perbia inslacus, ac nimio Imperatorum Favore Cubiriruss, concilio viri-
Enis Pelasii ponciticis annis Constantinopoli habico, le cecumenicum,
ideltrnivertalem, appellare exilcopum insticuerat, cumr libiritulum vin
dicas, qui ex anciguis Conciliorum decreris Tolis pontitiei R om ano
commeniebat. Ona reosensus Pelasius concilium illud scripris licreris
intirmarar. Manence inde in lua Cententia pacriarcha, Gregorius inito
ponciticatu, eudem admonuir, ne talem rlurpassericulum veller, quem
ledis Romana proprium essenonignoraret. Ouod cumillenontace.
ret, e Creeoriuscum perle qui pro magnicudine poreltaris Apostoliea
vellee Mauricius Poannis cau (x Fauens Cregorio per licteras imperauie
recum eopacem, ac cocordiam agitaret. Ouibus acceptis Gregorius
iustaira incelus graues pro Apoltoliex sedis detensione licteras ad Mau
ricium, ex Constanciam Augultos seriplic. acque ad Constantiam qui
demtioemodo: Indico zobis, quia piissimi domini scripta suscepi, vicum
fratre,  consacerdore meo Joanne debeam esse pacisieus. t quidem sic relioio
sum hominem decuit, er ista sacerdotibus praeciperet. Sedcum se noua praesum-
prione, acque superbia idem frater meus niversalem exiscopum appellet, : ita ~F
sanctae memoriae decessoris mei tempore adscribi se in synodo tali hoc superbeticule
faceret, quamuis cuncta acta illius synodi sede contradicente apostolica soluia sint,
eriste mihi aliquid sereni ssimus dominus innuii, quod non eum corripuit, qui super-
bit, sed me maxis ab intentione mea declmare studuit. e intra: Vndeperiomni
potentem dominum roso, ne pietatis vestra tempora permittatis xnius hominissela
cione maculari, neque tam peruerso z ocabulo  llum praebeatis assensum. atque in
haccaussa nequaquam pieras me vestra despiciat. quia et sipeccata Gresonis tan
ta sunt, ec pati calia debeat, Petritamen apostolipeccata nulla sunt; ∞t 2 estris
temporibus pariista mereatur. Vnde iterum, arque iterum omnipotentem demi-
numrOSO ZE sicut parentes priores vestri principes sancti Petri apostoli eratiam
qua siverunt, ila vos quoque (l) hanc ~obis quaerere, t conservare curetis. 
propter peccata nostra, qui ei indigne servimus, ejus apud vos honornullatenus mi
muatur, qui x modo Dobis adiuior esse in omnibus, et postmodum vestra s a
leat peccata dimiccere. Viginti autemiam ) septem annos ducimus, quos in bac
Erbemter Longobardorum eladios vinimus. Duibus quam mulca hac ab F csle
sia quocidianis diebus erosentur, _e inter eos vivere possimus, sus gerendanem sunt.
Sed breuiter indico, sicur in Ravennae partibus dominorum pietas apud primun
exercitum scaliae Sacellarium habet, qui caussis supervenieribus quoridianas expert
sas faciar, ita et in hac urbe in caussis talibus eorum Sacellarius ego sum: L. Pit ta

## Folio 48 — 1663200467:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
De
8
listoriarum de Rcono Itali:
men haec ecclesia, qua rona, eodemque tempore clericis, monasteriis, paupe
bulo atque insuper. L. ongobardis tam multa indesimenter expendit, ecce adhul es
omnium ecclesiarum premitur afflictione, quae de hac 2mius hominis superbia mul
tum demun, etsonihil dicere praesumunt. Ad Mauricium veroica: Cunctis
Euanselium scienoibeus diquet, quod voce dominica sancto, c omnium apostolo-
rum Principi apostolo Petro totiiae ecclesiae cura commissa est. Ipsi quippe dicitur
Petre amas me E pa (ce oues meas. Ipsi dicitur: Ecce Satanas expetije cibrare VOs,
sicurtriticum, () exoprore rosaui Petre, ve fides rua non deficiat, es tu aliguan
doconer sus confirma fratres mos: Ipsi dicieur: Tu es Petrus, e super hancpe-
tram aedisicaborecelesiam meam;  portae inferi non pravalebunt aduersus eam,
exribi daba claues reom calorum. (t quodcunque ligaueris super terram, erit lisa
cum es) incalis; es ) quodcunque solveris super terram erit solucum eo in caelis. LC-
seclaues regni caelestis accipit, pocestas ei livandi, e soluenditribuitur. Cura ei to-
sius ecclesiae, es) principatus committitur, ex tamen muer salis apostolus non vo-
catur. ex vir sancti ssimus consacerdos meus Joannes vocari 2niuersalis episcopus
congtur. Exclamare compellor, ac dicere: Otempora, omores. Ecce cuncta in
Europae parribus barbarorum iuri sunt tradica, destructae orbes; euer sa castra, de
popilata prouincie, nullus terrarum cultor inhabitat. Saeviunt, () dominantur quo
cidie in necem fidelium cultores idolorum; t tamen sacerdotes, qui incinere, eo
pauimento stentes iacere debuerunt, vanitaris sibinomina expecunt, e nouis, ac
profanis vocabulis olorianeur. Cererrum ip (c ad affectari principatus lit
lpicionem, aequoinuidiam apud homines cuirandam leruum le Coruo-
cum Dei appellare instiruie. quem morem luccePores lubinde eius 2c
cepcum in hunc vlque diem constantilsime tenverune. Interim a L on
eohaidis premebatur ex omni parte sne vIla intermissione Pralia. IFa-
que sequenri anno Csroronis oppidum in Calabrin à Z Otone Duce BC
Reuieano captum arque omnes oppidani capriui abducti. In ai)
eriam regionibus Romani Fcedis oppressionibus lacerati. Gregorius
obid sdincentius agere, repax cum Agilulto contirmarotur, acmodus
entidem tor calamitatitius poneretur. Iraque ad Secundinum eam R2
venia procurantem menle Apeili (ic Ccrip(iE: Postquam revertens C. asto-
riusomnia nobis; quae intor Vos, (Y) Agilulsum recem acta sunt, indicauit, ne ac-
cisarionem contranos de mora pocuisset aliquis invenires, sub omni illum celeritate
illue transmittendum prauidimus. Ab eo ergo quae sunt agenda coenoscens esto so-
tieitus, es omnimodo immine, 22 pax ista debeat ordinari, quia quantum dicitur,
aliqui hoc impedire conantur. pro qua re festina solicite aeere, 2tlabor vester sine
effectuno valeat remanere. Namiam eo partesistae, es diver sae insulae in oraut
sunpericulo posira. F odem arno Augultinus, de Melicus in Briraniam
d indicendum Anglorum genci Fuangelium missi. Poltero Caca-

## Folio 49 — 1663200467:0053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
LIOCC IMMIMIIIS.
nuS, Id eltrex, (lvinnoru (hi lune, quos in Pannors
ranC) quanqu. a ricinis alijs omnibus Formidabilis, tamen ASLCB
amiciciam experiuie, milsisqe Mediolanii legaris, Fcedus cu eoperculsit
ExarchrS (quod ex liceris Gregorii ad Crprinnuméle Maio daris app2
ret,) ins Padofuie occupatus. Ciregorius captiuis Croronintis redimedis
opera dedic. Iraq. Theoctelto, de Andrex sic Scrip(it: Indico r obis, quia ex
Protonesi civitate, quae super Adriaticu mare interra Icalia posira transacto anno a
Logobardis capta est, multi viri, ac multae mulieres nobiles in praedu ductae sunt, et
filii a paretibus, et paretes à filiis, et coniuges à coinsibus divisi. ex quibus aliquiiare
depri sune. Sed quia grania precia eis indicut, multi apud nefadi ssimos Logobardos
hatenus remanserunt. mox aute medietate pecunia, quam transmisistis, in corum
redeptionem cransmisi. Ne hoc quide anno convenire pax poruit. Seguer
ei ZOEO DUX BeneHentaNUS, _ Romanus Fxarchus dié luu obierune.
Zoconi Agilultus rex Arichim luftecie, qui Gilultum Duce Foroiulien
Tem propinquitare generis artingebae. Romano Callinicus Fxarchus
a Mauricio substicurus. Mauricius Cregorium insimulauie, quod de
Nalcho Lonsobardo, epilcopo, qui in carcere ob delictu ad iudicium
seruabatur, supplicium lumiiussisTer. Ouare Sepcembrimense, indictic
neprima Gresorius sic apud Sabinianum diaconum, tum apud Impe
eatores le gatum expoltulauie: De qua re rnum est, quod breuitor sueseras
Serenissimis dominis nostris, quia si ego seruus eorum in morce Logobardorum mi
Scere me voluissem, hodie L ongobardorum gens nec regem, nec Duces, nec Comi
tes haberet, atque in summa confusione esset divisa. POltero annO pax tam
diu optaca inter Romanos, de Longobardos candem eranlacta est.
Callinicus Fxarchus pontitici oblequentior, quam ROmanuS, C2I
contecie, Probo abbare, quem Gregoriusmilit, de Pheodoro curatore
Rauennae, agere. Ouod ex epiltola Gregorii ad lanuarium episcopum
Caralicanum Seprembrimense scripea perspicitur: Cognoscatis, inquic.
abbatem, quem ad Agilulsum ante mulcum iam tempus transmisimus, parem
cum eo, Deo propitio, quantum nobis ab Fxcellentissimo Lxarcho scriptum
est, ordna se. (t ideo quou (que pacta de consirmatione pacis ipsius conscribantur;
ne forte hostes nostri in hac dilatione ad parces illas iterum velint accedere, mul
rorum vigilias, et) solicitudinem in locis facire omnibus adhiberi. Pace eran (2
cta, verum non dum, re opinor, lacramento lanciea, Gregorius extem
plobinas ad reses licteras milir; vas ad Theodelindam, ad AgilulFui
alteras: Theodelindx gratias egit, quod operam paci componendaena
uastet, eam que hortatus est, reapud regem, virum luum, ageret, ne
Chriltianae reip. Cocietarem reiiceret. AgilulFo gratias egit, quod rog
cu luo pace rerique parri reilem consticuisser. Cimulq; oblecrauit, Du
CibU

## Folio 50 — 1663200467:0054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Tliltoriarum deRoono ltal
cibus luis praeciperet repacem, licur promissin eracs in p
Ctodirene, nequemacerium libi arr contentionis, aur leditionis alic
quarerone. Paxinde regis iurciuran de sine vlla exceprienetirmata et
Ariultus condicione adiecta iurauit. Varmatriea, cuius consilionA riuls
reebacurs omninoiurare reculauit. Cuius rei indieninre comoriis
Grogorius noiplo quidem libi decorum estopurauiciumee Pedaliertid
munusmadavis, sicus iple ad Lheadonim curarore. R avonna PoripHE:
Indicumus, in quie, Ariulsum de servanda pacenon ex ipse rexiuravir; sed sub
condirione, si sibiin quoquam excessum non fuerit, aut simullus contra Arichis exor
ciamam bulavenits sacrament a praesticisse. Duod quin omnino iniquun; eo. do
losum est, vis, tanquam sinon iurassec; pucamus. quia in aliquid parum facitemis
bi exercendiioccasionem inveniet,  plusnos; si de eo suspecti non fuerimus: a
nafridaevero, adi cuius consilium idem Ariulfus cuneta agie, omnino iurare despe
Xiv lIIrideo contineie, est ex pace, quam mulrum desubleranimus; nos in his parti
busmalum pove remedium habere possimus. quia do is(demhiostibus, de quibus. sit
spectinan sque fuimus, adhuo, et in posterum: sa specti suus. (oenio se at prae
vorea cloria vestra homines recis; qui huc tranfnisi funt;  in paeto debeamus
sub scribere, sed racordam es, eorum, quae Acliifus Basilio viro cluripinio comibieia
supermos in beati Petri divisse fertur imuriam; quamiis hos penirus idem. Aeillilfus
negauorit, a scb scriptione camen abstinore peduidimus. nenos; qua inter curm; c
que Fxceltemisimum folium nostrum, dominum Pxarchum; Peticores sumuis; et
medii; si quid forceclam sublarum fueriu, fallii aliquo videamur; ex nostra et
promisio in dubium eniat. C, si qua de fururo, quod absi, nécessitas fuerit, oc
casionem inveniat, qualiver nostrae peririoni consontirenon debeat.  ideireo peti
musi custent e) ia filio nostro F Xcellemissimo poposcimus, glori vestra eas quano
bis caricare nita est, peragat, quatenus, ante quain hommes ipse ab Arichireler
cancur, rexeis subifostinatione scripra transmictat, quae camen ad Vos déferatitur,
in quibus ois praecipiai, vemos subscribere non pecant. Sed s Pancum est, olbriosum
framem nostrum; vel de episcopis enum; aut certe archidiaconum subscribere fa
ciemus. P. x his verbios nequo ex ijs, quae postea cosequiiea CuHE, rebII; Fa
eisappareus hane paeo paree lanctau, nec himo aemodum vineulo con
ricta Cuisso. Annusinde Christi (exeencesius quiere R Oppanis eota
Tralia parea fui insonis Foanno Agilultus Romatri belli cura persiiri-
AS Feedus eri Pheodobereosnono Ftcordree iMuquiE C Duces
Fongolarderii, qui vebeltauerane; Zanstultum Veroria, Candulfutri
Bersomi, e Varreonulum Papix inuati, aclie drnis subactos piodeci
exempti eausavita exrie. . Conslaneio Mecotarien (iaretiiepilcopo
Motruojeum saccosori Cubsituendo comitia taberenelit, duo ad eam
dixniencem euceritum, Adeoacus Mectio latientis,  AilutiB Por ed
50
aicus,

## Folio 51 — 1663200467:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ol
bardusillecleto Catholco, hic ab Arriano electus. Dilire
ricare lua controverliam lultulie, Adcodato, quem catholici deligna
verane, contirmato; haud aequum esse existimans, in hominem, qui d
non Cacholicis, de maxime L ongobardis lectus esser, prabere alsentum.
Proximo, quod homines racita iam pridem animorum lulpicione prx
ceperane, in apercum cualit. Callinicusnamque, cum proprer ambi-
suam pacem rerinque intida, ac lulpecta essene omnia, bellum porius
interendum, quam expectandum ratus, Ducibus aliquor L ongobardo
rum ad ferraductis, Regis in tines imperum Facere occupauie. Duippe
Hlucinam, ex Reoium inhiema cum Longobardorum oppida, cum exer
cicu praetergresus, Parmae oppipum ex improuilo inualic: Cogue ex
puenaco Codelcalcum regis Agilulti generum Ducem vna cum vxo-
re regis filia comprehendie, ac R auennam captinos abduxit. eodem
que rempore cohortes aliquor expedicasmilis, gua Brixillum à Lon-
Bobardis delerrUm OCCUPAFENE, aC pralIdio AIIIO FeNEFEHE. OUX
rbi comperit Agilultus, iracundia ltatim, eaque non iniusta exarLIE, aC
bellum maiore, quam ance, mole instaurare decreuie. Ceterum inferé
dibellihac est rario insticura. Longobardorum, qui in fde esene, co-
Piis, quam maximas poruie, connocaris, Romanos pluribus in parri
busarmis libi premendos lulcepit, re viribus, animilque in diuerla di-
Aractis, Facilius eosadduceret in dilcrimen aur laluris, aut libertatis.
leaque AriulFo, de Tulcix Longobardis aduerlis vrbem Roma, X Ra
vennae Colicitatis, ipse nobiles rebes Venetix, qua Romanorum in di-
tione remanterant, Cremonam, Nantuam, MontemCilicis, Parauiuq
teneauie pertinere non ad animi dolorem lolum, led eriam ad nominis
lui gloriam exiltimans, li quae oppida Ferox Alboini victoria dimilisset,
ea ipse Longobardorum dirioni, imperioque adiungerer. Ouod vero
lonsius a periculo videbatur abesse, illud primum inualic. Iloc tuit
Parauium, oppidum de recultate originis, ex oppidanorum quondam
opulentia inclyrum. X, licet luperioribus imprelsionibus barbarorum
accilum, tamen nuper inagna Lonoini Exarchi diligentia permunitu.
Hluc isitur magno collecto exercicu adije. aeque oppidum insenri vi
FOrUM, aEquS armorum apparatu oppugnauic. ac tandem, quanuis stre
nuc ab oppidanis, praesidioque detenlum, cepie, Longobardis non vim
macis, quam iram in prcelium afferentibus. Pexlidio Rauennam di-
missoiracundia omnis in oppidum est estula. Ouippe iniecto in xditi.
cia incendiO rrbS pATUIOMOMETO, VE GUX Ex MatCTIL MABNA ex ParrerC
Fecta elter, tora Aagrauit. Patauio expugnaro, exercitu inde ad Monce
clelia laborante, Crregorius pontitex de more consultus, omnem aucte
TIli

## Folio 53 — 1663200467:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
distoriarum de Reono ITalia
hilicis duxic, atque oppidum magna mole adorcus, Facile in pocestaten
redegic. Veriulque populi civesferme le ad aeltuaria contulerune, d le
cum prilcis Venetis conimxerune. Isis rebusnon tam Forrirer, guien
prolpere reltis, permori Duces Crundoaldus Pridenei, de Gilultus Fori
Tulij, qui ab amiciria ejus desciverane, procinus ad oflicium redierunt
acque in Ede ab eo recepri lunt. Ab altera parre AriulFus Dux Spoleti,
concirarise Fulcia Longobardis, Callinicum Exarchum praedis exR a
vennate, ac Romano agroagendis, acque incursionibus alsidue Facien
dis, quo minus Patauinis occurrere lublidio posser, inhibuit. Cererum.
dum hac armis Foris gerutur, Pheodelinda domi studijs pacis intenra,
2
Oppidum olim Mogunciacum, tum vero Modoetiam appellatis quoc
XFI. millibus passuum aberat a Mediolano, nobilitauic. nam ex regiam
ibi magniticam condidie, ee regix basilicam nobilisimam addidir. Ba
cilica inde Diui Toanni Baptiltae nomini consecrata, iplale, ac Lon
gobardos multis ei templo muneribus obligauie. AB illo cempOrC
Longobardi publico voco illius Dini fuere parrocinio commendati.
Loco inde accelsir dignitas, postouam corona, de qua dixis Ferrea
ibi cultodiri, aeque ca ibi coronari reges lune caepti. Sic cnim
Mediolanen les produne annales, Mediolanenlem archiepilcopum ec
iure a Grezorio pone. decoratui, vevacante Ttaliae regno, ip(e pOlLXITL
dies luttraganeorum luorum concilium aduocaret, aeque ex eorum ser
centia regem constirueret, cumque corona ferrea a Theodelinda insti-
euta Modoerix redimiret. Onod ins a rege rilo Longobardorum vtur
patum, Paulusnulguam ostendie. immo morem eis fuisse aic, vehasta
regi declararo porrigerent. Verum, ne auctoricatem prorlus Mediola
ponsibus abrogem, illud facie, quod coronam hanc terream polt Ca-
rolum Magnum omnibus Ttalix regibus video deinceps fuisse Colem-
nem. de, quod hoc mineris Cregorium Pheodelindae perencitribuiste,
non lic ablonum, vel re oratiam regina referrer, cui plurimum le debe-
re iple in Epiltolis contretu; vel vrarchiepilcopo acceltionem digni-
tatis adiungerer, quam luperioribus annis Longobardorum immani
eare aflictam, prostratamque fuisse, lentirer. Podem anno Rauenn2-
ces, _ cereros, qui oram maris accolune, rurtus grauilsima pestilentix
luesincelsit. eadem que longius lapla proximo magnam hominum Atra
sem in vibe, 28r09. Veroneli edidir. Pum quo que Pansuinex hastae in
Cxlovila, ee pernoctem lux clarissima Fulgensmiritice pauida, ac pra-
Cenris belli cuentu luspen la Ttaloru pectora concysserune. Rebus lcali
cis Constancinopoli nunciatis, Mauricius C allinico, quod L onsobar-
dum bello provocasser, neque Parauium in porestacererinuisser, iratus
Smaraxdum

## Folio 53 — 1663200467:0057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Smaragdum icerum ei lucccilorem fublticu. Is HCaueMai
plemento copiarurn aduoctus Mancuam, e Crem MAlOribuS, E
validioribus praelidiis contirmauie, haud dubius, Agilultum P’acalite
ei Monceliiicis non concentum ad eas quoque oppugnandas ductu.
rum. Asilultus aurem, apparacu illius percepto, ad domelticas copiai
masna quoque alienigenarum auxilia comparauie. Hi Sclauituerunt.
quos Cacanus FTunnorum locierate cum Agilulto coniunctus c Pan-
nonia milie. Ouibus conuocaris, ac linul omnibus expugnandarum
rebrium instrumentis expediris, Tuliomenle Mediolano cgressus elt. nc
Colicira expectatione ranei verinque apparatus lcalia Cremonam duxit
Vebs rehementilsime oppuonara omnem holtium molem Foreiter per
multos dies lultinuie; reciin luperante, acque muros vndique luper.
gredience holtium mulcicudine, demum xrr Kalendas Septembris con
cellie in poreltarem. Capta vero non aliter, ac Parauium, ad Colum
vique euerla est, Agilulto non victoria magis, quim irx, acquev
tionis libidino perturente. Cremona recepea, bollum inde Mantuam
elteranllatum. locatises circu caltris, ac fixis idoneo locorormentis, ine
nia canea ictuum grandine rerberari caepea sune, re percutiendinon at
retinis Cic Factus, quam in rebem miles victor inductus. vibs IdibusSo
prembris capta, auarissune, fcedissime que diripicur. LlOcmetu Rom 2
ni, qui Volcurniae caltrum cenebant, adacti, ilico deditionem fccerut.
qui reco Brixillum inlederane, igne in recta illato, praecipici se inde fu-
Sa proripuerime. Cremonx, et Mlancuae cladibus Cremense caltrum,
accolis in cum locum, ve n Lonsobardorum iniuriis tutum, conAuen
cibus, ica creuie, re tribus vicis ad nouam recipiendam mulcieudi
nem auserinecesse fuerir. Cremece inde Cine Ailiis morruo, Crem2
pervenit ad Agilultum. Ariultus re superiore anno Callinicum, (ic
hoc Smaragdum holtilibus incurlionibus Farigando ab OppuBMAN
do AsitulEo averrie, aC ROIANOS, R avennate lque ACrIUS Vexare perre
Xic. Dun de re Gregorius animi auxius ad inagiltrosmilitum, ve se 2d
opprimendum cum sccingerent, lcripsic. Pae liccerae lunio menle lunt
dacae. X quidem ad Velocem magiltrum milicum in hunc modum:
Fepridem expresimus gloriae c estrae, quia milites illue parati erant venire. Sec
quoniam inimicos congregatos t hic discurrere epistola vestra sionificauerat, haec
eos hic causa retinuit. Peile vero nunc est visum, ot aliquati illue milites trans-
mittantur, quos ploria tua admonere, ex horcari, veparati sint ad laborem, su
deat. Etoccasione inuenta, cû p’oriosis filiis nostris Mauricio, et Vualiano loquere.
et quaecunque vobis Deo adiutore pro reip. xtiitare statuerint, facite. Et si huc, vet
ad Ravennates partes nec dicendum Ariulfum cognoveritis excurrere, vos à dorso
eit

## Folio 54 — 1663200467:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
ilcoriarum de Reono lcali
ejusita, et viros forres decet, laborate. F.F ad Mauricium, ac Viea
magiltrosmilirum ica: Allidio nobis scripsir, quia in proximo iam Ariu
esset. Etrimuimus; ne milites, qui ad nos diriguneur, in manus ejus inciderent. Et
tamen hic, quantum Deus aduverit, contra eum filius noster gloriosus maxister
milicum se parauit. Sed et eloria vestra, si huc perre verit ip se hostis, sicut consueur
stis, cum auxilio Der à dorsoeius, quod potestis, perficite. Speramus enim in omni-
potentis Dei vintute, et) ipsius beari Petri Apostolorum principis, in cuius natali sari
ouinem effundere desiderat, quia ipsum sibi contrarium sine mora inueniet. LFeIr.
ad. coldem: Videcimo diemensis Tunii Ariulfus hanc existolam, quam vobis di
reximus, transmisir. Etideo relesentes eam videte, si in fide sua Soanenses, quam
reip. promisere, perstuterunt, obsides dignos, de quibus possitis considere, ab eis per-
cipue, (t) insuper eos sacramentis obstringite, reddentes illis, quod loco pionoris su
stulistis, sermonibus restris eos fanances. Si autem manifestissime cognoueritis;
eoscum ariulfo de sua subditione loquutos fisse, vel cerros obsides ei dedisse, sicut
nos Ariulsi existola, quam vobis direximus, dubios reddidit, salubri consilio per
tractantes, ne in aliquo anima nostra de facramentis oravetur, quod veile reipub
indicaveritis, peraeire. Sed ita oloria r estra faciat, et neque sit aliquids. Ende
possimus ab aduer sariis comprehédi, neque in quo; quo d vcilitas reip. exigit, quod
auertat dominus, neplisatur. Praeterea oloriosi filii estote soliciri, quia, quantum
comperi, hostis. collectam habet, t Tarnijs dicitur residere, e si huc cursum
deo sibiirato; miltere voluerit; vos loca ipsius; quantum dominusiuverit; deprae
date, aut cerce sculcas, quos miltitis, solicite requirant, ne dolens factum ad nos di
Scurrat. Arichis Dux Beneuenei, quantum conjectura collisilicet, quic
uic. indicio est epiltola Gregorii ad illum hoc anno scripta, qua perie,
miniltros luos a procuraroribus eius ad erabes qualdam ad vlum basili-
Cxe Varicana incidendas; acque ad mare deportandas iuvari. Scrip(IE
etiam ad Siaragdu Fxarchum epistolam, sexta ineunre indictione, qua
Iltriam adhuc in porestate Romanorum fuisse oltendir. Fodemrem-
pore Seprembrimenle, aeris est in Orience ledirio concitara. uduippe
exercieus atnuricii cumuleu in caltris Facto Phocam cencurionem ririr
manu, conlilioqs promprissimum Imperarorem acclamauie. acque in
Hlebdomum adductum per Crriacum parriarcham coronandum X.
Kalendas Fovemb. curduic. Phocaspolt quintum diem in ribem in-
vectus Leonriam coniugem Ausultam coronauie. ac deinde immistis
lacellicibus Mauricium, qui ad primum sedicionisnuncium ribe protu
Setat, cum Elijs, ee rora Camilia, acque amicis eius vrrr. Kal. Docembris
interticinilsic. Idem, cu coronaretur, a patriarchaiureiurando, se Cd-
cholicam dilciplinam euraturum, adactus elt. Oux res Gregorionuncin
eaiplum no lecurum modo, sed laerum eriam, ac bona lpei plenum et

## Folio 55 — 1663200467:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Fecic. Itaque nuncium excempload cum mus
Ctum iam per etisinca quitique atinos lcalix ltatum edocus, Cute a
opem primo quoque cctipore Ferendam orauit: Larorem, inquit,
praesentium diaconum feci, ex sub celericate transmittere studui, qui cuncta, quae in
his parcibus aountur, inuento opportuno tepore valeat clementia  estra sug cerere.
Propter quodrogo, ut serentias vestra pias aures nelinare dienetur, et tantono-
bis valeat celerius misereri, qiano afflictionem nostram verius ex eius relarione
coonoverit. Qualier enim quolidianis gladiis, ac quantis barbarorum incunsioni-
bus ecce iam per cridinca quinque annorum lonsicudinem premimur, nullis exple
re vocibus suo gestionis valemus. Sed in omnipotente Deo confidimus, qui ea,
quae caepit, consolationis sua bosa persiciet. Scriplic etiam altoras ad Leon-
tiam Augultam, quibus canrum ei dignicatis Fastigium graculatus est.
Sequenti annonatus est Agilulto ex Theodelindatilius quem die par
Echaris iulsir Cacro lauacro ringi, acque Adalualdi nomine appellari. Se-
Cindus Fridentinus epilcopus iplum de Lonte luscepic, vir probata lan-
Ctirare vicae per earemporaclarus. Septimo Calendas Maii imagines
Phocx, e Lcontiae Rugultorum Romam de more delara lunE. Fis in
conspectum productis clerus, ex Senatus in Laceranon si ba(ilica Tulii la
ciria seltiens acclamauir: Exaudi ChristasiPhocae Auousto, e Zeontia
Duoustae vita. Indeiulsu Gregorii in oratorios. Cxlarii marerris in P2
lario lune repolitae. Jam omnis belli provella Ravennae, atque FXAV
Chacui imminebat. neque ad eamm exCIpIendaI FAHELM CTAE In SIAT2Z
doneruorum, quantum ipsius periculi magnitudo polcebat; cum Agi
tultus, de Ariultus lociaris armorum consiliis codem OIneS CUFAS,
Opeses intencuri luas viderentur. Onod cum Smaragdus haud oblcure
viderer, animum ad consilia pacis Cregorio praecipue (uadenre conver
EIF. Ceg. reei Partmam, _ Aliam, ac generum cum bonis eorum omni-
busceddituun, (i Fnem Facere armorum vellet, ostendic. Neque eam
condicionem Agilultus est aspernatus; ve qui glorix, acque irxe (uX CU
mulare lacisfactum puraret, et rebus prospere geltismodum aliquem
imponendum censerer, de Rauennie expugnandae difticuleatem non
ionoraret. Pax igirur per legatos innicem nissos tractata tandem LX
Halen. Tulias die Sanctorum Gerualii, Proraliie; convienit. Traque CFC
sorius ea relaerus, vein Colemni eorum martrrum commemoratione
Missarum inicium ab ipsius pacis commemoratione duceretur, incti
eir. Ouodinsticurum adhuc in Ecclesia Lanctissime custoditur. cerrio
vero Kalendas in felto Apostolorum, eadem iurciurando verinque ma
ena ceremonia contumata est. Ouonuncio erecta lcalia ingenri pau
cio exulcanie. Paulusinducius pactas leribierique ad K alendas Aprilis,
lleeliotae

## Folio 56 — 1663200467:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
lictoriarum de Reono Italia
indictione octaua, anno sexcenceluno quintotururas. Indictione
sepcima incunre, Cregorius, quanquam exiriali morbo implicitus, lic
feras ad Theodelindam milie, quibus tilium ei vacu, ee Pacra vnda ablu
cum eratulatus, simuleriam gratias apud cam Agilulto coit, quod pa.
cem copoluit: Scripta, in quir, quae ad nos dudum a Tanuensibus parcibus tran,
miEstis, eaudii vestri nos fecere participes, propterea quod omnipotentis Dei ora
tia, et filium vobis donatum, (1), quod 2 alde excellemtiae r estrae est laudabile.
Catholuca cum fidei nouimus sociarum. Oramus omnipotentem Deum, 2 et
vos in mandatorum suorum via custodiat, et eundem excellentissimum filium
Aduloualdum in suo munere faciat proficere. Paterna praeterea caritate per soluer
tes salurationis officium petimus, et excellentissimo filio nostro coniusi v estro pre
nobis de facta pace gratias referatis, atque ejus animum, sicut consueuistis, ad pa-
cem de fururo per omnia provocetis. In eadem etiam epiltola lcribie, le ica
affectum esse, ve in magnum riex discrimen adductuslic. AgiluIE H
lia Ravenna Parmâ reverla mox partus difticuleare defuncta elt. Ariul
Cusirem Dux Spoleti decelsit, Peudolapius Faroaldi superioris Elius,
Fcarre in cerramine ricto, dicionem obtinuit. Reltasintelta Frusibus
omnihustuie, vredine legetes omnes extinctae. quam hiems plus soli-
eo frisida excevit, qua vrites quoque omnes absumplic. Hlaec malu
Cregoriiponciticismortem praenunciasse lune vila. Ille vero lequen
ei anno leuiencem diurius ferre morbum non pocuic, ac T2L Idus Mar
cinsmaono lcalia cum dolore ritam reliquit; cum eximia doctrinx, ac
pietacis luxe magnicudine Eccleliae Cacholicae adiuumenea lubmini
srasset. undemerito poltmorrem in numerum Sanctorum Contelto
rumm, de Doctorum ECcleli_ estrelacus, ac Magnicosnomine decora-
tus. Polt obirum eius induciis lapius instauratis quiera à Longob ardis
incursionibus tuic lcalia. Ouam vero neceslaria pax ilta Fueric, exmi
sero, ac perdico priorum annorum lralix ctatu cognolciporelt, quem
Gregoriusidem in Expolitione Frechielis ira delcriplie: Vbique luctus
aspicimus, undique oemitus audimus, destructa vrbes, euersa sunt castra
depopulati aeri, in solicudinem corra redacta est. nullus in agris agricola, penenul-
lus in urbibus habitator remansiv. (Y) tamen parue humani generis relliquiae adhuc
quotidie, (t sine cessatione feriuntur. alios in capriuitarem duci, alios detruncari
alios interfici videmus. ipsam aurem, qua aliquando mundi domina videbatur.
qualis remanserit, Roma, cospicimus, immensis doloribus multiplictier attrica, de
solatione eiuium, impressione hostium, frequentia minarum. iam de illa omnes po
tentes ablati sunt. ~bi enim senatus, 2 bi iam populus ? omnis in ea dignitarum or
do extinctus, es) tamen nos ipsos paucos, qui remansimus, adhuc quoridie oladii
adhuc quocidie innumera tribulationes premunt, ( postquam defecerunt homines,
etiam

## Folio 57 — 1663200467:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
Liber Primus.
etiam parientes cadune. Venerabilis Beda Cregorii morrem in octala
indictionem, e annum lexcentelimum quintum coniicie, in eoque sibi
aduerlatur. Nam conlenrientibus annalibus omnibus Ciregorium sedil
Ceannos tredecim, ee sex menles prodic. _ tamen ad quartum decimum
vqueannum pontiticatum eius perducie, nimirum deceptus ab iis, qui
epistolas Cregorii digeserunc. qui extremas indictionis sextae in lepri
mameranstulerunt, at que non diligenter cauentibus erroris ateriam
Praebuerune. Quod etiam in aliis nonnullis peccatum tuisser animad
vertimus.
l
IC
AtLS FOR L A R V M
F R E R N O IT ALTAF
Liber secundus.
L Le
TEMADMODrU AIboituS rex Tralicum rC
Llulacaltula Vilcuris, ac clemenerae laude tunda
ric, Agilultus rerohortaru Theodelinde mirore
ligionis, ac pacis studio stabiliue:ir; vepraeterea
Tralia, Eccleliaq; Romana per triginta (ex annOS
Fcedis a Longobardis vulneribus lacerata, egregia
eandem Cregorii Magni pontiticiscura, atque
auctoricate lanaca sit, libro luperiore rectulimus. Lloc vero, quaratio
ne Craeci Imperatores, propter netandam harelum a poneiticibus H0.
manis alienati, Eccleliae cranquillitarem cuerrere, Longobardiverore
ses proprerinlanam dominandi libidinem capicalibus inter le odiis in-
Aammati, ocium Tralix perturbare concenderine, conabimUTCnRETaTO.
PACATO regno, ac tranquillara F.cclolia, Agilultus animi quietus,
quodnemo adhuc fecerat, animum ad succesorem sibi substiniendum
adiccit. neque, quin id decus ad Eilium Adalualdum, licer 2dhuc intan-
tem, deterret, (ibi dubitandum existimauie. Ouare consilio suo nuda-
co, conventum in eamrem in Tulium menlem Mediolanum indixit. vbi
vero constitura dies aduenie, ac L. ongobardi Frequeres aftuere, cum, le e2
eis Francorum resis Theodeberri praesentibus, Adalualdus in Circo, p2-
ereipsonssidenre, rex a populo saluratus, acque insigni regio decoratus
est. Ouin e Locietare cum Francis renouara Faedus cum eis in perpe-
cuum est percullum. Neque dies alius tralix speciolior, aut larior post)
ingentes torannorum calamitales illuxit. Sabinianus inde, qui in lo-

## Folio 58 — 1663200467:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Tiltoriarum de Reono Ita
Cum Cregorii pontitex luffectus ex diacono fuerat, Idibus Septet
consecratus, iplam populorum laririum magna omnia de illo (peran.
eium cumulauir; verum breui omnium opinionem fetellit. Laborabar
cum ingenti rei frumentaria inopia ciuiras. Ouare animaduerla, ille.
cum extemplo horrea, licuri astueuerat, Ecclesix aperuisser, Frumeneu
quidem populo diuidi inssir, verum non gratuito, ve Cregorius, led pre
tio Colidorum eredecim in singulos modios constiruto. Ouo Facto of.
Fenli pauperes, quos Cregorius in monalteriis, xenodochiis, ee diaco.
niis, Frumento publico lultenrarat, iplum Facto admine adierune, ob
secrantes, ne quos Gregoriustanta caritate pauisser, eosiple extrema
contabelcere inedia lineree. Ouibus vocibus ille perstrictus curbato vul
re(pondic; (i Gregorius laudis quaerendae caussa rniver los ad Se aFErA
herc populos roluister, Pe illos laturare non posse. Dicto aurem eroa
Cresorium iniquo mox Facti quoque grauioris acerbitarem adiunxie.
Eiquidem r(que adeo invidum le glorix eius extribuic, vretiam (cripra
illius lanctissima criminatus, ea delere, acque ex hominum memoria
euellere cogirarir. Fecissetque xquismultorum animis, reea combure.
rec, nili Pecrus diaconus, intimus Cregoris quondam Camiliaris in me-
dium proorestus, iureiurando aftirmaller, se columbam lucubranrisip
lus auribus alsidentem laepius conspicatum esse; ex quo intellisi poste,
quae (criplic, cum non linc calelti spiricus lancti afcacu scriplisse. Oua
rocexltimari rix porest, quancum praclaris Grregorii monumentis t
dei aeque auctoritatis adiccerie. Poltero vero anno in quiere à Grego-
rio rer liberalitatis erea pauperes adhibenda admonitus, ne ita quidem
illius auctoritari obtemperauie. itaque rurlus acrius caltigatus in capi-
re leniter estpercussus. Ouemictum Caeuus adeo dolor excepit, veXIK 2
lendas Marcias eo ipso confectus obierir. Sabiniano inde Bonitacius
terrius lubrOgaTII. Mense Aprili, ee Maio stella crinita conspecta es.
Moriuus est Seuerus patriarcha Aguileienlis. PostLongobardorum
in ltaliam aduentum, antiltes Aguilciensis, relicta Aquileia, Oradum
cenuerat, acque vnusiple omnibus epilcopis Veneriae, Istriae que praetue
rac. Ab hoc tempore duo parriarchae fuerune, rnus, qui Aguileiam, al
ter, qui Crradum insedic. Fuic instiruto caussam actulere Pongobardi
Cisultus enim Dux Foroinliensis, Christiana relioione (ulcepta, vetus
ditioni lux dignicaris huius faltigium quaerens, Lacros honores novO
exemplo distribuere nulus, Toannem abbatem per clerum Aguileiensis
Ecclelia delignandum parriarcham curauie. Contra vero, Candianu
clerus Gradensiselegir. Dilsidio pernicioli in fucurum exempli obor-
Eo, reRomam delata, Pontitex Lonnnereiecto Candianum prebauie,
cumgi

## Folio 59 — 1663200467:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
eIlos Tciber Seer
esticee pallio exorianie: egiero lecius GiluIFISI
iiePrinosplum eccle hatuim dinisio COseCHTA: HGMLMCAEI OH
esecopi palheruu, qui in conrcinenet Venetix, quXe CtaF L OHGSOM
aius edetline. Chradonsi ii, qni aestuaria, acque Altriam siriperato
eth Fesicientia renuerunes Pare Poannes epilcopus Concordiae mio
i eceh er Capralis ad estuariumi eranstulic: Ve aurem P. OnCO
Bdl Pothac prolaris armiss Veneros insulanos infectos habuerunes
Aarcha AGlilerehls; quemi Lonsobardi Fouebane,; Gradentis;
chi Veheti obedietianie, posselsiones, ee iura nunquam destirie oppugna
re. Roderempore Bonitacii poncitcis late rircus omicuies natri, Cum
FECIBRZ ROmanaI duplieiinfamia laborante videror, rna, quo d CAErO
eteambita Viueneibus epileopis de luccessore: deligendo contilta
retbr, alteta, Guod ecolehr Conltantiropolirana luperbo libi Vnilterta
lis ilcendo estulo oimnium principatum EcclesaEIM AVCUPATONIE,
gToRSthana ex Simium Conciliorumi decroris debererrs vtrairi-
qle Pabem Prosua prudleneid, ac hagmitudine animi (itsi etaendan esse
cheisIO Cetili. Teague, Comierru septunointa exileoporin reorie
Coaao ex eorum sentenia Raririe, ne quis, ponititice; auc epilcopociui
catislux Buchre; deableserido uccesoretractarers Led postirerrium
dietrs qua epilcopits decelsister, ilt ede convocaris quem idoneuiu
diceatene, omniremora statix; arribitusque suspiciote; cOmIiCON
Cchlione deligerent: Guili eriam, legaris ad Phocam Tmiperatorem mil.
Eis, Obtitihe, vecontroucrsae de priteipheir Constantinopolieata ecete
Ca Guam Macricius Foucinis odus iimponereeur: decremirque Fa-
cmi beKoaHhE cclesa prita oniniim cccletratuim essets periride
acque veterns in Cohcilijs lanetuim esser Koriata vero proxiime
non. VeHe, Alexandrina; Ed Constancinopolicana exciperet. LIOC
propleauolictamius Imperii Sedeil ecclehae Honorisiam inde n
Cotltanthoolicano prinio vsgue Concitio Fuethe Mabicuths d. Men
e Nouembe cuim Rel inata ircilithominibus afulsset, pridie
Pdus poncitex iple Bonitacls obijc: WV LongobaraL PtrIHIX; CUIm; in-
ducij Aprilimense exactis, repenre dud ex Rotania ditlorie oppicta,
rbituum, de Balheorexium inuassene, Sinarasduni PxareHLin eat
instauiationem ab AlHS perere Eocoerune: PX Novembrimenein
aleerum arinum, duodecim millibiis Totidotim necepris) concessa.
Sublequehri anno Asilultus erhie, ac ploria iaiorutri indieriuni arbi-
cratus, rexem Longobardorum torrebus Porriter, ac prospere gestis in
Cionemcributum adhiuC Fraticorum regiantini pensitare; legatostre
hac de recum ingenri vi pecunix hd regem Clocharium milie. Quiinet
mslCE
00

## Folio 60 — 1663200467:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
O.
liltoriarum de Reono ltalia
mis regis consiliariis pecunir sibi conciliatis, per coserisinta loli
millia resi obculerunt, ac criburi remittionem in perperuum rerrulerut
Exalcera parre Smarasdus curis omnibus belli loluris, liberiore anime
pacis eractare opera cum caepisset, opus inligne molicus est. quippe Fex
rariam, quicum vicus erae ad Padum exisuus, maenibus, quibus adhuc
CarueraE, Leplic. atque eam in Formam castri redesir. quae post ad insi-
onis vrbismagnicudinem, ac que amplicudinem aucta, porentissimo-
rum in hunc rique diem Principum sedes est constitura. Fodem an
no Bonitacius quartus in locum Pertii subrosatus, pontitex v. R alen.
Seprembris eltconecratus. Nouembrimense inducix interregem.
aeque Lxarchum in eriennium lunerenouaex. Sequentibus inde duo
00busarmis, Tralia nouis calamicatibus, nempe annonx inopia, aquarum
609 illuuic, ee morborum vi grauissime Latisara est, proximo vero, cum
1C
Agilultusrex legatos ad Phocam Imper. paricer que Phocas ad AgiluI.
tum regem iunsenda amiciria caussa milissene, ac foedus inter le per-
custiene, eadem cerriorem in lpem reteris aliquando quietis, dionica.
tilque secuperandae renir. LIanc vero etiam cumulauir peaeclarus Bon
Cacius Ouarri ponriticatus. quiinsionem Terrii gloriam aemulatus, il
lustria duo adinemorium opera edidir. Anno namque, qui sublequu
cus elt, Cexcencelimo decimo, conventu exilcoporum habito, legibus
labentem monachorum dilciplinam coercuic, re Beda horum tempo
rum aequalis leripeum reliquit; ex licteris ad Phocam millis remplum.
quod erat in ribenobilistimum, iam inde a M. Agrippa Cub Felicissimo
Augulti Imperio condicum, nomine Pancheon poltulauit. id que ade.
peus, omniidolorum luperltitione lublaca, TT2I. Idus Maii Virgini
Deimatri, ee omnibus marerribus dedicauie. Inde AEdes Virsinis 2d
Mlarerres appellara. ilque dies feltus omnium marerrum insticutus.
Poltero, ledirio in Orienceingens oborta. HTeraclius Ileraclii praefect
Atricae tilius, adiuvance patre, Phocam in Imperio le crudeliter, impo-
centerque gerenrem occidit, atque a Patriarcha Sersio coronatus ta-
tim imperium occupauie. Is, cum prouincius ordinarer, Smarasdo
Exarcho luccessorem in Traliam Tonnnem Lemigium Parricium de
dic. Lemisiuspacatam Tcaliam, ac quieram Fccleliam nactus, cum sibi
Racum enixetuendum esse constituic. Ieaque exemplo smaras di indu
cias ab AgilulFo rese in lingulos deinceps annos poposcic. Reque in PrX
Fectura lua vel ingenii lenitate, vel consilii maturitare bellica rei ali
quid actisic. Sequenti, Marininno Rauennaci anciltici vira functe
Cuftectus est Tomnnes Ouartus Classensi oppido natus. Qui e ipse APC
Colicae ledi fuir dedicus. Proximo, Vr Kal. Aprilis FTeraclius Constan-
61
tinum

## Folio 61 — 1663200467:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
IbCIMLaMMUS
FiBOI AHAIM COMLOTUCIM LCLPII LIIIPCII). CocCInquE aMHO VI
Novembris conlecrationem accepie. Subidrempus Columonsus
homo in incula Piybernianatus, acque eximis doctrina, _ rixida vIE
innocentia notus, poltguam Luxouiense monasterium constimmerat, ac
Caneticatem luam Francorum regibus mulris modis probarae, in Icalia
venic, acque ab Agilulto rese benisne acceptus cum multa alia egregix
piecatis lux monumenta edidic, cum in primis Mediolaniagens, Arria
nOs, qui mulei adhuc in regno erane, e verbis, de leripris, iplo probante
Agilulto, concidic. Sequenti vero, cum oprionem a rege accepisset, ve 6 l
vbicunque reller, libi monalterium conderee, neque de loco secum
consticuere incertus animi posset, rbi Bobii nomen apud regem cele.
brari audiuir, nour lubico loci cupiditate exar lic, atque eum a rege po-
Polcit. Frat aurem ad resem delatum, balilicam Perri apostoli quan
dam Apennini in Calcibus reperiri; locum circa Coli voereare foecundi
aquis irrisuum, copia pilcium atAuentem, quem veteres Bobium ab
rivo ibi Auence vocallene, non multis millibus passuum a Papia di
cancem. Fluncigitur locum Columbanus adextus, extemplo basili-
cam, qua lemiruraerac, retecie, e monasterium addidit, e aduocatis
monachis abbas praetuic. acque ibi post annum interije. Columba-
num inde Actala, Aeralam Berroltus abbas ett consecurus. Ouosom-
nes inter Sactos relaros Beda prodidit, qui illorum vitas delcrip(It. M0
nalterium ab Agilulto, e polteris eius ditatum, de monachorum (an-
etitace, e Carhrolica Aidei detentione praecelluir. Inlequens annus ine
morabili Foroiuliensium clade, de R avennari, Campanoque rumul-
tu Fuicinsionis. Cererum Loneobardorum opes in Foroinlien(iDuca
cu hocmodoaccilx lunt. Cacanus Flunnorum adolelcens praedandi
cupidicare illectus cum expediris miliribuse Pannonia exiie, 2tque ex
improuilo in Ducacum Foroiulienlem ircupie. Ad huiusreinuncium
excitus Dux Gilultus haudquaquam le deseruir, rerum impiore, ac For
citer cum omnibus, quos conerahere in tempore potuie, Longobar-
disoccurrit. ex in conspectum holtis prosrelsus, rem lummmae com-
mitrere pusnx non dubitauit. verum virturem Forcuna destituir. nam
collaris signis, cum muleitudine holtium circunuentus vim, ac molem
eorum lultinere non posset, ipse cum luis fere omnibus est occilus. LIaC
clade accepra, Romilda rxor, de tilii Ducis, arque eorum, qui in pu
sna ceciderant, in oppidum le Foriiulii receperunt. reliqua vicina
Caltra reliqui renuere. in iilque, ne praedae Llunnis essene, idoneis lc prae
Cidiis muniuere. Fluni inde, cum cetera lace incendio peruastal
Maii Bonitacius pontitex obiic. eique Dculdedie suffectus xir Ralen.
leu.

## Folio 62 — 1663200467:0066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Tistoriarum de Reono Italia
sene, poltremo ad Forumiulium accesserunt, acque illud coronac.
dederune. Interim Cacanum oppidi maenia explorandi caussa obc
quicantem, Romilda emuris conspicata, repente infano amore adole
Ccentis exartit, ex, muncio ad illum misso, le, Piiunsi secum marrimonic
vellet, oppidum tradicuram oltendic. Cacanus accepit conditionem
verum fetellictdem. namque in oppidum receptus omnia direptione.
ac que incendiomiscuit, ac L ongobardos captiuosfecie, de Romildam
vnanocte rxoris loco habicam duodecim inde Flunnis ad libidinem
exariandam prostrauit. ac demum supplicii caussa crecto palo suffixie.
Flumni Aliabus eius virginibus, cognito eximio pudicitia Cudio; pe.
percerune. Pertidia FTummorum perspecta, CilulhElii TatO, C ACO, RC
dodus, e Grimoaldus, cum occulre se exhoctium manibus crixuil.
Cene, Fuga Calurè petere contenderune. E x quibus vnus eorum Grimo2
dum puerum currenti eAuse equo male haerencem perimere, ne in ma
nus peruenirerhostium, roluie. verum puero clamante, d le aprein
Cesturum, de cererorum curlum aequarurum esse diconre deterritus, ip
Cum in equum nudum impoluie, de se sublequi iutlic. Reliquis aurem
clapliS, Grimoaldus xore equo insistens ab insequenre FTunno eAt ca
ptus. verum, cum in castra reveheretur, Facinus in viro, ne dum in puc
ro, memorabile edidir. Nam prxecunris eguiris, ee equum suum frenc
eraentis capuctanta vi gladio apperiie, relopicum, exanimeinquere
liquerit. Ita reperica Fug2 curluintentiore rlus, Fratres candem est asse
curus. Flunni vero ex Ducacuproficilcères Longobardosviros, mulie.
res, ac pueros abduxerunt captiuos, tide data, se cos, vnde digressi et
lene, Pannonix in tinibus locaruros. verum Colira pertidia vsi, rbi ad Sa
crum Campum peruenerune, Pannonix in finibus crucidarune. Ci(yI.
titilii, postquam holtes etinibus abiise cognouere, continuo domum
repetiuere. ex quibus, qui ceteros xtare antecedebant Pato, et C acopa
ternam dirionem administrarunt. Dum haec inter Longobardos
geruntur, Ravennates tumultum in vrbe grauilsimum concirarunt.
Nam loannis Exarchi Cuperbiam, at que intolerantiam auerlari, quod
onera Toliro graniora imponeret, ad arma conlurrexerune, atque ip.
Cum, concurlu populi in regiam facto, cum iudicibus, quosadius di
cendum secum adduxerar, occiderune. Neque vero magis quje
ex res in Campania, alcerius loannis Confinii, Ducis Ncapolitani, caus
Ca tuere. Is libidine dominationis incensus, tide riolata, Neapolimoc
cupauic, acque ibi se validis aduerlus Imperatorem pexlidiis contima.
vic. Ouibus rebus in Craeciam nunciatis, FTeraclius F. leurherium, Pa
ericium, ex cubicularium luum, homine consilio, virtureque praeltan

## Folio 63 — 1663200467:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber Secundus
tem Exarchum in lcaliam destinauit. Fodem anno AUS
indictiOnC TCEFIa, TCTTR InGENT MOLU CONFrEMUIE. PCrEROTuIM ve
Fredilsima lues est consequura. Hloc erat Scabici genus, Flephantix ne
mine appellarum, quod affectorum ora adeo lacerabar, ve viventes, ne
dum morrui, haud possene dignolci. quo tempore poneiticia lanctitas
insignem se hominibus declarauie. nam, cum pontitex obuio eleptan-
riaco homini olculum obculisser, extemplo pristinx illum lanirati resti
tic. Clatus annus cereris rerum nouicaribus erium illustrium viro-
rum obicu enasie illustrior, Secundi Fridencini epilcopi, Cundoaldi
Theodelindae Fraeris Ducis Flaltenlis, ee regis iplius Agilult. Agilultus
perannosxxr. regno crarporitus, homo cum bellica laude, tum Chri
Itiana Ade eoresie culeainsionis. Flic enim primus rex Catholicam de
Atrinam probauie, aeque, eccleliis, de monalteriis privilegiis honeltissi
mis, ac posseionibus Fructuolillimis exornatis, succellores luos hone
Ao exemplo ad lui imicationem accendit.
FL.
ADALVALDVS REX (um
Theodelinda matre.
POSi excessum AeituIH Adalua Idus Elius, ve qui iampridem fueral
reoui (ocius a Patente alcituS, _ a Longobardis COnHIEIMAEUS, rCONUII
Serere cum Theodelindamatre perrexir. Ab his, composiris Tralix re
bus, nihil rei Bellicae adminiltratum. Nagni vero propressis Catholi-
Cx pieraris in sudio facti. templa passim instaurara, ac magniticis operi
bus exornata. epilcopi, atque abbares eximiis privilegiis honeltari. FX.
tane adhuc verba, quibus ipli insignis S. Joanni Bapciltx donacionis
tabulas obculetune: Offert eloriosissima Theodelinda reoina Dna cum filio
suo Adalualdo rede S. Toanni patrono suo, de dono Det,  de docibus tabulas sita
donarionis, quas in suorum praesentia scribiiussit. Si quis quolibet tempore has
testes voluntatis suae corruperit, is iudicii extremi die cum Juda proditore damne-
tur. Bonis S. Toannisnullo modo se debeat aliquis immiscere, nisirantum sacer
dotes, qui ibi seruiune die, ac nocte, tancumque famuli, ac famula, quiibi subiecto
sunt, communiter debeant vivere. Ouiera in Occidente Ecclessa, in Orien
e Per(x Christiano nomini infestissimi bellum internecinum, odiom2
rime relixionis, gerebant. ne Chriltianorum provincias auare, crudeli-
terq: valtabane, Pracipue hoc anno Colrois regis ductu tacinus memo
rabile perpetrarun. Si quidem cuingenti armatoru numero Tudxam
inorelsi, Fherololymis capris, nonaginta Christianorum millia occide
tune, atque inde abcunces Zachariam parriarcham capriuum abduxe
eum,

## Folio 64 — 1663200467:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
16
liltoriarum de Reono lta
runc, e ligna Crucis Domini absportarune. Adiiciunc ctiai
les libros compoluerunt, Colroem, ve lancti ssimx Prinitati in contu
meliam Chriltianorum illuderee, domum exlosimilem in Perside con
Struxisle, atque a dexera parre Crucem, a laeun pallu, in medio lemecip-
lum ltatuisse. ac se parrem esse, quimediusincer tilium, ee Spiritum
lanctum lederet, dixisse. Postero anno Cregorius Parricius aduerlus
Duces Cilultihilios LTunnorum pertidiam adaquauic. Flic Opicergiu,
cereralque ciera oppidum Foriiulii ciuicares, nomine Imperatoris, ad
miniltrabac. 2do lelcenres aurem Tatonem, e Caconem improuidos
nactus, Facile le in inlidias crahere posse, eMt arbitratus. Leaque Simulata
amicicia Paronem le tilium adoptare velle caedenda Longobardorum
more barba dixit, acque iplum propterea Opicersium accerlunie. Vbi
verocredulus ille cum Cacone tratre, acque alio non indecoro comita
cu rrbem iniuie, coneinuo portas iussit occludi, atque in eos à parata
aematorum multicudine impecum feri. Ouod ve Pacopersenlic, 2l2
crirer le cum luis ad praelium praeparauit, ac varia per vicos, de Foravi-
biscertamina, eaque haud incruenta commilic. verum; superantibus
oppidanis, candem ip se cum luis omnibus est extinctus. Cregorius, Ca
pice Paronisad se delato, ne periurus videretur, barbam praecidit. IIOc
nuncio nccepto, repente parruus eorum Gralultus Ducatum inualIE,
Rodoaldo. e Crimoaldonondum latis viriu ad imperandum proprer
aecatis imbecillicarem habentibus. Fli postea souerum parrui imperium
alpernati, 2d Arichim Ducem Bencuentanum nutricium nuper luu
leconculerunt. Fodem anno Fleurherius Exarchus infinita cum po
celtare Ravennam accelsir. ac statim iudicio consticuro quaestionem
de caede Toannis, e iudicum eius leuerissimam habuit, quolque cius A2
gitii auctores, aur parricipes comperit, supplicio capirali affecir. Inde
Neapolim aduerlus Continium macuratum. F.xicinere Romam pro
grestum rniuerla ciuitas cum vexillis, acque exerciru obuium eAula ex
cepic. Vibe inde dioressus Neapolimadiic, eamque, cum a loanne ex-
cluderetur, admotis caltris oppuonare insticuie. Vebsmunica aliquan.
diucoresie le lustinuie. demum qui in pralidio erane, crebris praelio
rum concentionibus fatisatis vna cum iplo loonne renicin dirionem.
Joanni rica adempea. oppidanis venia daca. vibi Dux alius est imposi
cus. Ilis rebus geltiselacus Lleurherius, quodscelus in aliis acerrime erat
rleus, eodem moxle obstringere non est verirus. Duippe, animoad
occupandum per occasionem tcalix dominatum converlo, lauen
nam repetiie, et, quod line auxilio milicum cogirat perticere le non
polle cernebae, incegrum exercicui Clipendium mira benienieate per set
U acesit

## Folio 65 — 1663200467:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
IOC
vit, atque eosom lllinanicatis geltetetibi
haecille animoasitar, pontitex Deusdedie, Lcus Octobris ex hac v.
ea decelsit. Tum rero occalionem libi praebitam Romana Mols occu
Pandae racus, du cinitas nouo pontitici creando suderet, cxelcitui pro.
fectionem indixic. verium, rbi Bonitacium Omineum celetsus, quam
pucarat, suffectum audiuic, benisne milices allocutus ingeneu ipcpta
miorum corrupie, acque, eis pacientibus, citulum Regis allinspi, de
protinus Romam ducere quali nd inlignia accipienda, contendiE. C.c
cerum, cum Luceolos peruenisset, milires concepri Aagiti; curpirudine
auerlari, defectionem Fecerune, ac cumuleu concitato iplum, canquam
mmaieltatis compertum, maniteltum que crrannum, ex K al. Lanuari) Oc
ciderume, Ravennam que reuerli capur eius ad Imperatorem, crimine pa
lam Facto, milerune. Poltero dic in iplo Nacaliciorum Colemni, Boni.
Facius pontitex conlecratus elt. Cinitas consilio, arque exiru E leurhe.
rii coonico, ingeri laecitia criuphauie. Fodem anno Candiano Craden
Eparriarchamorcuo, Cuftectus est Epiphaniusnocarioru primicerius;
e poltero, loanni Ouarto archiepilcopo Rauennari, loannes Duin-
cuS. Fumulcibus Scalicis perlatis in Crreciam excitatus FTeraclius in lo
cum Eleucherii Ilaacium Pacricium Exarchum ad gubernandam Ita-
liam deltinauic. Idem quocidianis cladibus, quas Perlxe Christianorum
interchanc provinciis, irriratus, legatos ad Colioem regem de rerum
compolitione milir. a quo cum relpontum culisset, se Chriltianisnon
ance parturum, quam illi, Crucitixo abnegaco, Colem adorare caepissent.
belloiplum rindicare conltituic. Ieaque ve quieriore animo in can
unam curam incumberet, poltero anno legacosad Cacanum Hlunno.
rum, qui in Thraciam cum exercitu venerat, de pace milic, cumque ca
Se darurum Cacanus oltendisset, resio assumpro comitatu, ad eam fir.
mandam procelsit. verum insidiis pecicus, relictis resalis opulencix im
pedimentis, in vebem retusit, ac sequenti anno, qui fuic a Christo n2-
tolexcencesimus vicelimus, ne quid holtile domi ad Perlicum bellum
contendens relinguerer, rurlus eam ee peciie, ee impeerauic. Foanno
Perlae Analtalium Perlam, Chriltianis iam lacris imburum, monachii-
que coprchenderunt, ee poltacerbilsimos cruciatus manu appenderut,
ac demumrruncato capite rna cum aliis lepruaginta Cacro mareyrio
aftecerune. Huius deinde olta miraculis praetulgenria Romam delaca
ledem ad AquasSaluias renuerune. Poltero anno, ve narrat in Vita
S. Fultali Beda, Agreltinus monachus Luxoniensis, relicto abbare luo
Fultalio, renit Aguileiam, acque ccclesia illam nactus, ab F ccle(I2 RO
mana proprer eria Chalcedonenlis Conciliicapira dissidente, le dilsidii

## Folio 66 — 1663200467:0070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Li
listoriarum de Reono Italia
eius detenlorem exhibuit, ac venenatam luper ea re epistolam per
riim Adalualdi regis notarium ad Bobienlem abbarem AEtalam seri
Plic. Fidem etiam Acrala bona monalterii ab Adalualdorege, relcri-
Deo Papiae prid. Kalendas Augulti daro, trmata. Fseraclius, ve bel
lum Perlisinterret, exercicum eraduci in ACiam iussit, ac proximo an
no; peracto Palchare, e ipse rraiecir. ac per quinque continenres annos
bellum cu Colroe rege prospere administrauir; praefectis eius occurren
tibus multis praeliis prosigatis. Fo anno in lcalia Epiphanium parriar
châ Cradenlem Forrunacus, de Bonitaciu pontitice vir. Kal. Nouem-
bris extinctum Flonorms exceperunt. Proximo, Fulebiusad regem
Adalualdum magnis de rebus ab Fleraclio renie legarus. Is, cum apud
regem tamiliarirer ageret, Cue iussum Imperaroris, live consilium luu
lequurus, Adalualdo cbalneo exeunti poculum specie laluriterum de-
dir. quo eporo, rex desipere, ac plane mentis impos esse insticuit. alii
vnguentis quibuldam delibucum lcriplerune. Duod rbi sensic Fule
bius, iplum e invenem, et amente impulie, reproprix securitatis caul
Ca principes Longobardorum e mediorollerer. Caepra inde caede, 2c
iam duodecim eprimoribus incerempeis, ne malum longius serperet,
_ quasi lenex tabis contagione sentim ad sinoulos perveniret, veriri
Longobardi, iplum crrannum, non regem agere, criminari LUME, ac PO
Cteroarino, cumultu excito, regno cum regina matre Theodelinda exe
gerunc. aeque in eius locum Arioaldum Ducem Taurinacium luftece-
rue, cui Cundeberga, Adalualdi regis loror, etat marrimonio copulata.
FL. A E IO AL D V S R F Z.
u0 Facto, ingens subiro in Regrio est coorta seditio, vniversis Cive
Caeris, live protanis proceribus in duas partes distractis, acqi aut huic;
aue illi adiunctis. Ouippe Arioaldum epilcopi Pranspadani complexi
alioseriam in luas parceseraducere contenderunt. Ilonorius aurem po
citex, atque eius horratu PCaacius Exarchus, siue Theodelindx itudio
incicari, ine Arioaldum, ve Arriana labe infectum auerlari; Adalual
dum libi lulceperunt detendendum. Ilaacius oriam iplum exercitu in re
enum reducere estconatus. ITonoriusautem, cum epilcopos Transpa
danos audissernobilibus magnopere liadere, vr, delerro contraiusiura
dum Adalualdo, se ad Arioaldum conterrent, poltero anno ad Ilaaciu
Ceripsie, Ve, Adalualdo restiruro, aduer(axe factionis epilcopos Romam
ad dicendam caussam mitreret. PXe licrera adhuc leruantur apud Tuo-
nem: Delacum est ad nos, episcopos Transpadanos Petro Pauli filio suadere co-
2
natos

## Folio 67 — 1663200467:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
iber Se
natos ese, et Adalualdum regem de sereret, rioald
Duamobrem, quid l’etrus prains eorum cons respun oce t Sacramente
resi Agoni Adalualai patri praestita sancte cupit sernare, quio hol Deo, (t) ho
minibus est ingrarum, xt qui tale facinus r indicare deberent, eorum ipsi f
res existant, rogamus vos, xt, postquam Adalualdum divino inreonum, D j
ramus, auxilio reduxeritis, praedictos exi scopos Romammittere Velitis, ne sccots
impunitum eiu smodi relinquamus. Ceterum, cum Adalualdum Plaaciure
non reduxisser, acque ille tandem veneno infectus interiisset, Arioal
dusregnum obtinuie. FTic pacis cum Romanis leruara laudem culic, ve
rum haere(i Aeriana colenda eam penitus obscurauie. Ita que sequent
anno, quamquam certum Beda huius historix auctor occultat, Bili-
dultum monachum Bobienlem ab illa animi pranitare male muleauie.
Ouippe Bilidultus ab Accala abhace Papiam missus Forre in iplum inci
dic. quo conspecto, rex ad luos converlus dixir; ITic de Columbani
monachis est, qui Arrianis lalurantibus abnuune respondere. Inde io.
cabundus salueremonachum iussic. Cui monachus: Crata mihi salu
cariocua esset, nisieu seductoribus tuis, eo ne fariis de Christo Deo doctrinis assen-
tires, verum ineffabilem in vna Deitate nitatem assereres. Ouxe cum audis
Cet rex, indignatione accensus, Bone Deus, inquie, cur miniltrum nOn
habeo, per quem incemperancem huiusmonachi procacitaré vlcilcar:
Cuirnuse stipatoribus; Aequieoo Cummo Rudio praeltabo operam,
inguit. Ee, annuenre rege, primis renebris monachum ab amico se reci
Pience, Tolus Colu adepeus, vulneribus multis affecit. ac nemine exaudic
ce, auc vidence, pro exanimi in ria reliquit. Flaud ica muleo poltamicus
vicemonachi lubnocte domureperentis Colicitus venit, de, cu eu hums
incente reperisset, perinde ac li lopore opprellus eset, exculsic. Ouo me
cumonachus oraui qualie lomno excitatus, lurrexitincolumis, dcufa
miliari ad monasteriu reversus se a latronibus promortuo relictustame
innoxim CuaLISCNATEAUIE. OUI VeTO LATI PRETREOF FaCiNOTS FUICTAE, IM OX
adaemone correpeus, vlero luum Aasicium prodidie. Oua repalam Fa-
Cta, voxin populo increbuie, talem exitum manere omnes, qui autme
nachis Bobiensibus nocuissene, aue Arrianis hxerericis Auduisene. Ario
aldus aurem de Calure lia Colicirus abbarem Accalam adiic, ac, percul.
Corerradico, reignolceret, poltulauie. Leque in auctoritare eius FuTuTIi,
Simunera Cua recepiller, ostendic. Oux aspernatus Atrala, monachis
tamen, repro lalure lccleratihominis supplicarene, admonitis, iplum
priltina Canicari relticuir. Sequenti anno Theodelinda regina, cum
Cummo se dejectam regni Faltigio cernerer, nec spes vlla recuperanda
dignitaris extaret, maerore, vererilimile videtur, extabuit, Femina cum
62
e t
plosici

## Folio 68 — 1663200467:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
cotiarum de Rcono Icalio
propter ceteras animi, corpori (que vircures, cum maxime propter
srans Cacholicae tidei ltudium omni licrerarum laude dignissima, nec
Columreono lcalix, cuius ornamenra, arque inlignia ip ( pene vniuerla
debentur, sed etiam grauissimo ip(o5. Oresorii celtimonio inter cla
ras, ac memorabiles mulieres numeranda. Idem annus nobili victo
ria Perlica, e Cruce Domini recuperata apud Chriltianos Furtclarilsi
mus. Feraclius continuis victoriis superiorum annorum clatus lexre
demum cum exercieu lese in Persidem inculie. ac Razaltem praete
ctum resismagno praelio luperauic. Cuius rei terrore percullus C0.
lroes, renduentum eius vitarer, ex regia Daltagardae praecipiti le tuo
proripuic, ac Creliphontem praetergresus ad Tigrim contendie. Sarba
rus pexefectus, e Siroes filius, cum privatis le prouocatos iniuriis quere
rentur, ab eo detecerunt. Siroes, parre per inlidias capeo, ac vica spolia
to regnum, quod ille ad alcerum tilium eraducere volehae, inua (IE. 2C
latim pacem cum Hleraclio fecie, aeque omnes Chriltianos una cum
parriarcha Hliero lolvimorum capeiuos dimilie. Tum vero, inltante LIc
ractio, Canctilsima ipla Dominicae Crucis ligna lunt reltitura. Ouo lpo
lionullum putans Fleraclius esle opimius, lequenti anno, quo AHe.
rius in Tcalia cccleliam Mediolanenlem accepic, ex Perside Constanri
ropolim rediic, e quidem, quod praetermiciendum non videtur, in iti-
nere a Mahometho Sarracenorum principe ad Cc veniente, ee quadam
poltulance, honoribus haud mediocribus culcus. Flic est Mahiometus
ille, homo Arabs, quinour relisione ex ludaica, acque hxererica Chri-
ltiana conara, rudes Sarracenorum animosimbuit, ac primum pro
vare habitus, deinde exercitus Imperator effectus, Christianis bellum
in Orience inexpiabile inculic, 2c primusnomen, e arma Sarracenoru,
qua poltmaxima noltra pernicie magis in dies claruerunt, in luce pro-
duxie. Exceprus est Constatinopoli Hleraclius ingenti omnium gratu
lacione, acque laeriria, ciuibus obuiam rniverlis effulis, ac riis Aoribus.
e Felta Fronde, quibus ingrediebatur, ornaris, cum Fortunatus patriar
chaGradensis ab Ecclelia Ro. quinto improbato Concilio, discelsil
ler, eccleliam iplam Cradenlem, reliqua lque Iltria baprilmales vns
cum Xenodochiis auro, veltibus, e ornatu reliquo spoliauie, ac Cr0-
monum Foriiulii caltrum ad Longobardos le contulir. Oua dere FT0.
Boriuspontifex certior factus Forrunarum damnatu lacerdotio exuie.
e Primigenium lubdiaconum subrogauic. Duin etiam ad regem LOn
sobardorum scripsic, re opes omnes, quas Forcunatus Grado abstulis-
set, reltiruendas curarer. Cum aurem Primigenius nihil extorquere per
regemporuisser, legatum ad Feraclium milit, aeque ab eo plus auri,
quam

## Folio 69 — 1663200467:0073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber Secundi
quam quod amilerae, rerculic. ac praererea cachedram S. H
ille nuper Alexandria reporrarat, obcinuie. Proximo, CoMMai
Poliprotectus FlieroColrma adiic, ac Crucem, ee parriarcham ledi, ac
que honori luorelticuit. In ricualibusinuenio, cum equo inlidens ac
rrbem accessisser, portam lua sponce esse occlulam. Cujus rei admira
tione aetonitus, dum caussam quaerie, vocem e cxlo audiuie: Regemre
sum non ita FPierosolyma esse inuectum. Qua audira, extemplo le ex eque
dciecie, ac nudis pedibus, porca vlero parence, intrauic. Factu cstaure,
remultorum morbis ad Crucis recuperationem lanatis, Fsclelin dien
Feltum in eiushonorem instituerit, quem Crucis Exalcationem vocauit.
Hleraclius, Judaeis rrbe pullis, Edessam recepit, eamq; Cacholicis eradi
dic, quod eltoriani a Colioe acceptam renerent. Inde Hierapolim a
diic. vbi de morte Sirois regis Perlarum accepit. Jam Arioaldus aduer.
lus Bobienles monachos, lanctirare eoru perspecta, micior erat factus.
Leaque Bercolto, Accalae succeslori, eximiu hoc anno ofticiu praeltitie.
na, cum Procus, Derrhonenlis epilcopus, monacteriir libi lubiicere cu-
Piens, vicinis Colicitaris epilcopis, regem consuluisser, iple respondit,
videndum esse, num monalteria procul ab rebibus lica, Fasesset epilco
pisesse lubiecta. _ a Berrolto abbrare (uper eadem coneroversia, quid
lentirer, interrogarus, rem Ernodaliiudicio permietendam esse 2flcruit.
quaerence veronuncio, li res ad pontiticem deferretur, num abbati, an
exilcopo esser lustrasaturus, minime vero, inquie, Faueboeis, quinego.
cium tamulis Dei Facessune. Tum Bertoltusmiratus, regem tam beni
ene de sc esseloquutum, periic, reauxilio sibi luo protcilci Romam li
ceret eoque imperraro, tlonorium ponciticem adiic, ac caullam luam
cdocuic. Honorius, caussa, ex dilciplina monachorum perceptâ, cot.
laudatis eis concellie, re in priltina libereare manerenc, acque Arrianam
pertidiam accirer in sectari perscuerarene. iu lque indullic, ne quando
Bohienle monalterium epilcopali poreltati esser obnoxium. Incerim
Tralia, L.Ccleliaque bellicis a cumulcibus quiescence, acquo Ponorio po.
citice in inctaurandis, acque ornandis lacris vrbis xdibus in sistente, no
ua ledirio regiam Constantinopolitanam incelsit. quae poltea iplai
etiam lcaliam, Ecclesiamque Romanam graussime perrurbauic. I laec
Fuic Faedissima eorum haerelis, qui vnam in Christo Deo, acquehomi-
ne roluntatem, acque actionem poncbanr. quae, cum aliguot per an
nos Oriétales epilcopos infecisser, ad exrremum iplosetiam Imperato
res corrupic. qui polt, cum se a ponciticibus Romanispro officio casti
eati, e, cum correctionem non admicterent, a corpore Fcclelie lesre
Sariindioné Ferrene, coulque odio, acque animi imporentia procesle-
TunE

## Folio 70 — 1663200467:0074
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
istoriarum de Reono Italia
run, re etiant  artas spuis lacrolanetis lacerdoribus inlidias fecerins
eolque palam tollere ferro, copiilque conari line. Cererum Fleraclius
in hunc modum Mlonochelerarum haereli est imburaS. AANUS CraFI
Chriltonato lexcentelimus cricesimus, cum ipse annum Imperii vicelI
mum Fierapoliagens Achanalium parriarcham, ve vocabane, Tacobi
FarUI a quO COneNEUS eraE, FOpauiE, ve Concilium Chalcedonenle
de duabus Christinacuris acciperer, pollicitus, l in oficiofuisee, le il
lum pacriarcham Anriochix creaturum. Achanasius, conditione acce
pra, dixir, libenter le in ejus auctoricare Fucurum, ve duas in Christo n2
curas assererer, verum illud alture de Imperatore quaerere instirie, num
vt duxnatucae, sic dux icem voluntates, acque actionesinesenE. FPer
clius quaeltionis nouitate permotus re relponlum, cuius ipse incertus
erac, elicerer, rem ad Sereium parriarcham Constancinopolis, et Cv-
cum epilcopum Phalidis recrulic. _, cum constans ab vrioque respon-
Cum accepisser, vernam nacuram, sic vnam in Chrilto voluncarem he
rere, imprudens eorum opinionem lulcepie. Fodem anno BOnuS R a
venas archiepilCopuSCrCatS. = Poltero, quancum conici ex verbis
Annonii licer, regia Longobardorum maena est perturbatione iactara
Adalultus quidam summo inrer Lore obardosloco natus regina Guri-
debergam de stupro interpellare aulus cum repullam, conniciumone
culisser, verieus, ne ab eaproderetur, regem adiit, ee secreri colloquis
copiamnactus dixie, Paco Dux Ferurix consilia de necerua cum regi
nacommunicauie, ves ce lublaco, illam sibi coniugio locier. Ouibus ver
bis rer incenlusira lubito prope amens, coniugem in arcem Amellico
iecir, acque ibi per eriennium in arcta custodia habuic. Post tertium an
num Clorharius rex Francorum mulieris nisericordia OtUIS, legaTOS
ad Acioaldum milir, perperam Fecisse arouens, quod Cundebersam ex
iesio Pranicorum laneuine orram iniusta caussa damnallet, acquetionc
re luo dilpoliasser. Rege aurem se justam caussam habere dicente, An-
Co2ldus e legatis rnus, Facile id ribi assenciemur, inquit, li quem exre
sinx tamiliaribus, lingulari cum accularore commilso cerramino, regi
nam iplam permileris expiares Thac crat anrigua Longobardorum con
(uecudo, recrimina velmaxima lingulari prcelio puronrentur. Qux po
lea in leges cranstata per mulca rempora obleruata est: Onibus dictis
Charibertus quida natione Pirro, ab. Ariperto reginae conlobrino pro
ductus cum AdaluIFo est ComparatUIS. Certamine iniro a veritate vi
ctoria serir. Teaque prostrato Adalulto rictus Arioaldus reginam e
cultodia eduxir, aeque in antiquum locum grarixe, honorilque resticuit.
Eodem anno Maximus, de polteum Mlarrinianus ad Aquileienlem ec
cletiam

## Folio 71 — 1663200467:0075
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ei declicco.
clelam eltcuectus. Sequenti, Sarrnceni, licet Mahomeroc
driennio anre delticuri, exercicum fleraclii in Syria problisarune. (qu
mecuadactus Fleraclius Srriam reliquic, de Crucem Domini, ne bar
barorum in manus perueniret, ex vibe Flierololmorum extraxic), 2
proximo, partem Syrix, e Acgipcum in poteltarem adduxerunt. Lc
anno tlonorius pontitex, balilica S. Perri aneis cegulis COOperra, C On
Fellione vero, e raluis maioribus bracteis argenteis incrultaris, ert. Idu
Octobris decessir. Polteroque toro, nemine permenles decem, de no-
nem lubrogato, Apoltolica ledes racanie. IJoc anno SarracenitTie
rololyma, cum Sophronius ecclelIaIm regCrCE, OCCuPaTUHE. Seguen
ei Seuerinus pontitex creatus. Fonondum conlcerato, ingens Aagiriu,
acnelcio an aliis anre auditum, Romxe parratum est. Ouippe chelau
rus Laceranensis ecclelia, qui omnium cum erar opulentissimus, 2d ea
diem incactus aminiltris elt Imperatoris, a quibus custodiri oportuie,
expilacus. Mauricius charcularius auctorranci lacrilegii fuie. Isic Ciue
maleeroa Fccleliam animatus, (ine ab FTeraclio non bene sentiente im
pullus, perdicis hominibus adhibitis, exercicum Ro. 2d concionem vo-
cauic, acque ira diseruie: Vestrae me miseriae admonent milices, et vobis,
quod inrem vestram sit, sue peram. Pos quanta omnumrerum inopia labore-
tis, ipsi omnium optime nostis, quibus ne stipendia quidem debica, ne dum prae-
mia officii exeraordinaria persoluuntur. Tocnon culpa Imperatoris accidut, sed
clericorum, qui ea supprimunt, auaritia. Existimari enim vix potest, quantas
pecunias LLonorius in Patriarchium Laceranen se concesserit. quae quid prosunt,
quando milices, qui earum consticuri custodes sunt, nihil inde emolumenti capiant,
sedibi sine vllo 2 surecondica conseruentur ? Duinisituritis, es) quod dlericorum
malionitare nesatur, idip sum r estra fortitudine 2 indicatis. Ouibus vocibus
audiris, milices acri aduerlus FCcleliam odio incirati lubito ad diripien
dum Pacriarchium dilcurrerune, led a clericis, qui cum armata iuvenis
manu ad Scuerinum, re prouila, coierant, inagna animorum alacritare
repulli cd perrumpere ne quiverune. FToc rbi vidie Mlauricius, opinio
ne lua laplus milites aliquor in Patriarchio quali cultodix caussa loca
uit, acque iple posteriduum Frequenci iudicum, qui consilio aHuerane,
aomine circuntulus accessic. ac pacis studio simuleto diligenter ipsum
veltiarium oblionauie, ac continuo Ilaacium Fxarchum de omnire
eranlacta edocuit. Hloc nuncio excitus Ilaacius repente scanto thesau
roinhrians Ravenna Romam aduolauié, et loleini honOre exceptuS
primores Ecclesix, quali luperioris rumulcus auctores, in exilium egit.
ne quisesset, qui conatis occurrere luis aut posset, aut auderet. _ post
dies aliquor in Patrinrchium profectus, veltiarium rorum extraulit, on
iil8

## Folio 72 — 1663200467:0076
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
Tistoriarum de Rcono ltalia
ni genere donorum refertum; quae superiores Imperarores, Parricii, C
Conlules S. Perro pro salure animarum luarum ad pauxeres subleuan.
dos, redimendosque caprinos obculerane. Ouas Faculcares cum R aven
nam auerrisser, partem inde ad Fleraclium milie, pessime iampridem
de Romana Pcclesia promerentem. Foprotecto, Seuerinus ponritex
Kalendis luniis conlecrarus est. Arioaldus rex Paroni Duci Tulcix
inimicus, cum aliam rationem vlcilcendi hominis non haberet, nun-
cijs lecreto missis, Ilaaciur Patricium rogauie, re iplum quocunque mo
doporer, euerteret. se eonomine cerriam Imperatori parcem rriburi
annui remissurum. Pa condicio Ilaacio repudianda intanris difficulen-
cibus non est vila. Peaque, pactis confectis, Paronem continuo monuie,
velecum contra Arioaldum arma coniungeret, atque ad se exercirum
duceret. mOxaurem Fatoni R auennam aduentanti, obuiam misie, qui
diceret, se exercicum eiustimore Imperatoris in vebem reciperenon au
dere. Itaque Tato nihil lubesse doli luspicarus, relicto Cxtra POrtaS exeF
citu, cum paucis comiribus ritiem ingrestus est. Ouo facto, exremplo
ab ijs, qui ab Ilaacio prxeparari Fuerane, oppressus Fcedistime elt inte.
remptus. Duo beneticio accepto, Arioaldus Parricio centum librasau-
tiremili, neque ita multo postrica cessit.
FL, ROTETARIS RF X.
AR IO ALDO vero line virili Sirpe mortuo, Longobara co
micia creando regi habuerune, ac Cundebersx mariri, regilque optio
nem, reanre Theodelindae, dederune. IIIa Rotharim Hlarodum gene
re, Ducem Brixix accerliuie, ac maritum sibi ascicum Longobardis, ve
ad regnum eucherent, auctor fuie. Rorharis aurem cum alia Colem-
nia iurciurando aftirmauie, cum in primis, se Cundebergam lummo e
amore, ex honore prolequuturum. Flic rex hareli Arriana, quam m
iore, quam adhuc quilquam alius, ope detendie, fuicimbutus, verum
ceceris viccuribus illo loco dignissimus. Ieaque principio reoni, ve opes
Cuas stabiliret, nobiles quosdam Longobardorum, quosalienos ai le ani
mos gerere senlerar, de medio lultulic, aeque inde animum ad mouen
dum Romanis bellum conculic. Frane quippe ciceriore in Tcalia duxe in
ter L ongobardos prouincix adhuc Imperatorix dirioni lubiecta, A
pes Corrix, de Opitersium cum omnibus oppidis vsque Paruilium
Flasisitur regno Longobardorum adiungere cupiens, postero ineunte
anno Cortias Alpes cum infelto exercitu iniie, ac primo aduentu GC
nuam, Albigaunum, ee Lumam oppida capta, direptaque incendie.

## Folio 73 — 1663200467:0077
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000077.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
Liber Secunce
Duo facto non lolum provinciam Imperatori eit
pontiticem opulento, quod ibi anriquirus polsidebae, pa
mo exuit. Inde cerrore belli in Veneriam cranslaco Opitergium, di
cetora, qua commemoranimus, loca ad deditionem adeoir. Fxrrchus
durem, postquam mature exercitum le ad ca loca adducere non polse
animaduertie, haud eamen sibi commitrendum existimauie, quin,
quam maximis posset, opibus in proximos regis tines irrumperee,
acque omnia terrore, ac tumuleu repleret. Ieaque Rocharis,
poltquam cum, recepra Perulia, ingenri cum exercitu ad Remi-
liam properare accepie, quanra maxima assequi celeritate po-
ruie, ei sele obiecie. e, ad Sculcemnam amnem Mutinensein,
iplius prouincix tinem, nactus sine cunctarione in certamen de
lcendic. Ibi collaris sionis octo millia Romanorum occidione
occila. reliqui praecipiri se mandare fuga concti sunE. F.2 pu
ena finis inde omnium inter Exarchos, regelque bellorum vlque
2d Luirprandi rempora Fuic. Primores Opicerginorum amista
Parria antiquos Venetos imitari e ipsi se ad aeltuaria contule.
runc. aeque ad Plauis amnis octia cuecti, locaris ledibus, rrbem ex
Mtagni epilcopi Cui auctoricare sibi condiderune. quam à nominc
Imperaroris Feracliam nominarunt. Magnus, bahilica SanctO PCtrO
apoltolorum principi dedicata, ibi ledem perpecuam poluie. Agrestes
homines aliquor cum pecoribus luis sequuri, cum Hleraclix contineri
inuris non pollene, alium libi locum rlterius muniuerunt, cumque
Equilium appellarune. Dua re animaduerla Paulus epilcopus AI-
tinas Torcellum ledem luam Cacholicam cranstulit. acque ca om-
nia Scuerini pontiticis, e Primigenii patriarchae probata auctori
eare lunc. Seuerino inde per Augultum menlem morbo ab lumpro
Toannes Ouarcus natione Dalinata pontificatum accepir. Fsync
demum Fleraclius a Sophronio FTierololymorum patriarcha com
monirus derna Christi roluntate contuluir, acque aerem à lanctil
Cuno viro de ciulmodi opinionis perverlirate obiursarionem rer
culit. itaque pudore aftectus, cum neque sulceptum errorem abii
cere veller, neque aspera Catholicorum Lultinere connicin posset,
edictum propoluie, ne quis vnam, neue duas in Christo voluntates
altereree: Mortuo Sergio parriarcha Purrhus ve eccleliam, sic opi
nionem ejusaccepie. Toannes aurem pontitex IAros, ac Dalmatas.
qui capriui apud holtes renebantur, missa per Marrinum abbarem
Decunia redemie. ex relliquias lanctorum marerrum Anactalii, Ve

## Folio 74 — 1663200467:0078
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
liltoriarum de Reono lralia
nancii, ee Mauri, ne a barbaris incumbentibus disiparentur, CDa
matia Romam craduxir, acque ad Fontem Lateranenlem ade con
dica collocauir. Poltero anno Sarraceni Meloporamiam, invale
runc. Paulus epilcopus Paravinus Catholicus, ne inter Arrianosvi
veret, ex auctoricare Toannis pontiticis ledem Mecamaucum eradu-
xic, ac Riuoalcum, de Olivolam insulas libi lubiecir. Seguenti
anno, qui tuir lexcentelimus quadragelimus, Sarraceni, pullo rege
Flormilda, regnum Perlarum arinis occuparunt. Ioanni pontitici
morcuo Theodorus homo Cracus est lubrogatus. Proximo Ile-
raclius c vica decessit. Imperium aurem primim Constantinus A-
lius, deinde, eo inera paucos menles mortuo, Hlcracleonas excepit.
Po anno gravis alius a Mauricio charculario Romx tumultus est
concitus. is ab Ilaacio Fxarcho alienacus cum ijldem, per quosan-
te Lateranenlem cccleliam diripuerat; aduertus Ilaacium coniura
uic. accitilque ex omnibus Enicimis dicionis Romana caltris h0.
minibus Ilaacium, regnum affectare insimulauie, aeque ob id (0
lemni eos lacramento adesie, le nunquam in eius auctoritare Futu-
105. Quod rbi accepie Ilaacius, haud mediocriter re nec opinata
percullus continuo Romam Sacellarium cum lecreris mandatis, at
que expedito milicum robore, ingentique vi pecunix milic. IS Vr
bem ingrelsus, palam iussit edici; se veniam, ac pecuniam iis; qui
Mauricium religuissent, e ad se cransissent, darurum. Ouo audi-
eo, conteltim milices, ac iudices, qui se Mauricio dediderane, ad
Sacellarium rranlierunt. ac roros eius le iudicio permilerune. Mau-
ricium aurem, qui cum paucis in aedem Diua virginis ad Pralepe
contuseras, sacellarius consequucus, iptum cum lociis comprehen
dic, et per vim inde abstraxic. atque ad extremum omnes boin
in ceruices inducta Rauennam perduxit. Cum autem Ficoclas ve
nisset, locum xr millibus palsuum ab vrbe distancem, ibi iu su IIaB
cii Mauricio capur abscidie, idque summa hacta praetirum RaVCn
namr deculie. Ouo conspecto Tlaacius haud lenicer gauisus, iplum in
Circo lummo in stipite, prodendi exempli caussa, iussie locari, (0.
cios vero ejus in cultodiam cractidie maturius de illorum Cupplicio
lacururus, neque ita mulro post ipse obiie repenrina morre opprel
lus. Oux vbipalam Factaelt, illi, eftracto carcere, e cultodia cualerunt.
ac domos quilque lues lalui reperiverune. Postero anno Constans
Heraclii nepos, pulso Feracleona, a Cenacu ad Imperii Fastigium est cla
cus. Is, Tlaaciimorte accepta, Theodorum C alliopam Parricium suc-
ceTel

## Folio 75 — 1663200467:0079
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
iber Secundus
cellorem ei contticuit. Prerhus parriarcha Constantinc
ltatis crimine vrbe pullus Romam venic. atque in balilicam S. PC
Srellus, cabulas manu sua lub (criptas Apostolicae ledi, praesete clero, pc
puloquerniuerso, obculic, quibus omnia condemnabae, qua a le, aut
a deceloribus luis scripea, aut acta aduerlus Cacholicam tidem Fuissent.
Dua re peracta, magnus ei a pontitice honor elthabiius. Nam de mu-
nera eum populo diuidere, acque in Cella allidere iuxta altare permiliE.
in Crxciam inde reuerlus, cum in eundem impietatis morbum deinte
groincidisset, poneitex lequenti anno iultaira incenlus, clerum, de la
cerdotes in eandem adem vocauic, ex dirum in iplum anathema COn
Fortic. ec, ubi per litteras ad Canitatem non poruie reuocare, epilcopi ei
quoque officium abrogauir. Prrtho abdicato, Paulus ciuldem aNextOL
opinionis cam dignirarem iniuie. Fracannus, poltquam Longobai
diin lcaliam renerane, septur gelimus sextus. quam ad diem ipsi lic vi
xeranc, ve lesibus nullis seripeis, verum receribus lciris rlu quoridiano,
aerepecica memoria conleruatis obcemperarent. ITuic igitur incom-
modo occurrere Rorharis cupiens, omnia lcita collegit, ac multis nouis
decrecis reip. Calucaribus aucta, in Tabulas recculic, quas Fdictum voca-
uic. acque hoc anno x. K alendas Decembris Papix publicauie cum hoc
procmio: Incipit edictum, quod renouaui cum primatibus meis iudicibus,
exo in Deinomine Retharis Rex, vir Fxcellentisimus, septimus decimus Rex
sentis Longobardorum, anno Peeni mei, Deo propicio, octauo, atari sque mea
tricesimo octano, indictione secunda, et post aduentum in prouinciam Icaliae Lon
sobardorum, ex quo Alboinus tunc temporis Rex procedente divina clementia
advenit, anno septuagesimo sexto, feliciter, darum Ficini in Palatio. Duan
ta pro subiectis, nostrisque nostra fuerit solicitudims cura, vel sit, subter adnexa
ratio, et norma declarat. Tam propter assiduas praecipue fatipationes paupe-
rum, quam etiam propter superfluas exactiones abjs, qui maiorem virtu
temhabent, quos xim pari cognonimus, ob hoc considerantes Dei ommpotentis
gratiam, necessarium esse perspeximus, praesentem corrisere, es componere le
dem, quae priores omnes remoueat,  emendet, et quod deest, adiiciat, quod su
perstuum est, abscindat, in onopraeuidimus volumine complectendam. quatenu.
liceat 2nicuique salua lese, ac iustutia quiere vivere, (t) propter operationem con-
tra inimicos laborare, suo sque fines defendere. Conclulio vero raliselt. Prae
sentis vero nostrae dispositionis edictum, quod, Deo propicio, cum summo studio
ac summis vigiliis, ac caelesti fauore praestiris inquirentes,  rememorantes an
eiquas leges patrum nostrorum, quae scripra non erant, condidimus. Et quae com
munibus omnium gentisnostrae rulicalibus expedium, pari constio, plerique con
i in

## Folio 76 — 1663200467:0080
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
14
15
4G
Elistoriarum de Reono Icalix
ensu cum primatibus principibus, cunctoque felicissimo exercitis auoent
inimus, s in hoc membrano scribere iussimus, pertractantes, e sub hoctamer
capitulum reservantes, et quod adhue duina annuente clementia per subtilem
inquisitionem de antiquis lesibus L ongobardorum tam per nosmetipsos, quam per
antiquos homines memorare poterimus, in hoc Edicto subunsere debeamus, ad
dentos quin etiam et percarethix secundum ritus gentis nostra consirmantes;
ve sit haec lex firma, et Stabilis, quatenus nostris felicissimis, t fucuris tempo-
ribus firmiter, et inuiolabiliter ab omnibus nostris subiectis custodiarur. Et hoc
addimus ac decernimus, et causae, quae finitae sunt, non revoluantur, quae autem
finicae non sunt, a praesente vrcessima secunda die mensis huius NVouembris in-
choatae, aut ortae fuerint, per hoc edictum emendentur, ac finiantur. Et hoc vene
raliter damus in mandatis, ne aliqua frausper vicium scriptoris in hoc Eduto
adhibeatur. si aliqua fuerit intentio, nulla alia exemplaria credantur, aut su sci-
piantur, nisi quod per manus Ansualdi nocarii nostri scriptum, aut recoenitum
est, () reuisum. quia pernostram iussionem scripsit. Poltero anno Paulus
patriarcha palam vnam in Chrilto voluncarem docere insticuie,  ee
cum muleos alios, cum in primis Constancem iplum Imperatorem cor
rupic. Dua re cognita, Theodorus pontitex iplum per legatos luos
idencidem, verectam tidem amplecteretur, primum admonuie, dein-
de, rbi perrinaciter in lua opinione permanenrem audiuie, pro pore
ltate, atque ofticio acriter criam obiursauic. Vbi vero inania omnia
esse olticia animaduertit, ad exeremum sequentietium anno patriar-
chali honore privauic. quo anno Rocharis Cundebergam rxorem
in cubiculum Ficini inclusie, de priuatam viram degere coegit; vbi
mulier per quinque annos in iciuniis, e precationibus Deo grarias
agenseranlegic. Proximus Marriniano antiltiri Aquileielimorrem.
Felici verocam acrulit dignirarem. Paulus parriarcha, decreto abdi
cationis lux accepro, qui lulcepeum deponere errorem debuit, iono.
minix dolore accenlus, cumulauie. Siquidem, ve fidem Catholicam de
duabus Christi voluntatibus rehementius oppuonaree, erpum Impera
tori propoluir, in quo Falso ex lanctorum parrum auetoritare docebat,
nequernam, neque duas in Chrilto voluneates verlari. quod haereticus
adhuc nemo cenluerac. quineciam lonsius inlania, Furoreque prouc
Cus, altare ledis Apostolicae, quod erar in adibus Placidix colecratum,
diripuie, e legacos ponciticis de more ad lacram holtiam adorandan,
atque accipiendam adire protubuit. Constans aurem ab illo inductus
eoldem pontiticis legatos grauibus sele monitis laepius atanta curpitu
dine reuocare conatos, cereros; Catholicos simul inualit, acque alios
CarcerI

## Folio 77 — 1663200467:0081
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000081.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber Sccunc
carceribus, alios verberibus, partim exH
cic, e per torum Oriencem lubinde cacmn avexauie.
dum impune patraneur, lequenti anno Theodorus pohcitexmorituI,
acque in eius locum Marrinus, domo Tudercinus, lutticiut, selancti
care, _ constantia incredibili praeditus. Is XVr Ral. Oclobris conlecra
cus, hisnunciis acceptis, primo quoque rempore Furenti canco hibtaCus
rendum incendio existimauie, ac ltatim omnibus lralia epitc opt con-
cilium Romam in certam postero anno diem indirit. Cun ac
cutam diem centum quinque epilcopi convenissent, eos exempo sf
machipontitieis Laceranen (i in balilica Saluatoris coegit, Indictione le
Prima, menle Octobri, ac, relatione de Monocheletarum opinon la
cta, rem ad diligentem dilquilitionem adduxie. Podem anno La
vennasecclelia rurlus à Romana defecie, auctore anriltire Mauro, qui
Bono ex humanis rebus crepto successie. Ille vero cum inlita ingemo
luperbia inslatus, cum opportumo Constantis imperaroris tauore luo
nixus, neque consocrationé, neque pallium à poncitice lumere volu,
verum illam a eribus listraganeis luis, hoc ab Imperatore accepit, ac sut
traganeos luos iniussu pontiticis conlecrauit. Ex quo per mulcos polt
annos ecclelia Ravenmashaereli, quam rocabant Aurocephaliam, la-
borauie. Arichis Dux Beneuenci post annum, quam Ducarum acce
perat, quinquasolimum, diem exeremum expleuie, acque Aionem A
lium Ducem reliquie. verium, quia parum recti senlus erar, Rodoaldo,
e Crimoaldo Gilulh quondain Foroiulienlium Ducis tiliis, apud se 2.
senribus commendauie. Tampridem Constans concilium aduerlus
le a Marrino indictum acceperar, ira que infelta illius decrera horre
lcens, ac remedium eimalo aliquod quaeres Olympium cubicularium
Cuum ad se rocauie, aeque ica dixic. Perse in Icaliam Exarchi auctori
tare ornatus, et quolcun que nactus eris epilcopos, alio lque nobis in ty
Pod Paulo aneiltire edico assentientes, lublcribere iube. X, (i ROm 2
num exereicum huic lententia actipulancem, re Platon exarchus osten
dic, inveneris, Marrinum etiam iplum, qui in hac vrbe fuic apocrila
rius, idem Facere coge, lin minus, quiclce, doncc prouinciam obtinue
ris, e exereirum maiorem Romano, Ravennatique conteceris. Ouoc
Caperex vi leprum adicum senseris, Mactinum ipsum per aliquam doli
commentationem aggredere. Ilismandaris instructus Olympius poste
ronnno Komam, concilionondum dimisso, venir. acque in conspectii
Progressus, pontitici, acque epilcopis Imperatoris mandata de ey
Pon Paulo ediro comprobando expoluie. Poltquam aurem ca contem
ni, ac dilerte repudiari ab omnibus magno animorum consensit vi
se

## Folio 78 — 1663200467:0082
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000082.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
eliltoriarum de Reono Icali
dic, quod erar secundum, armato exerciem cerrorem, ac dissidium
tribus interre centauic. verum ne ica quidem conacus luccesit. Ouibu
rebus coenicis, poncitex, ve concilium quam macurrime peraseretur,
elaborauir. Teaque ad extremum, re diligenter excussa, decretum aduer
Cus Monocheletas ex parru omnium auctoritare compolitum, AC Cer-
eorum Ccribarum manu deseripeum per omnes Orientis civitares dimil
lum est. Crrus, Sergius, Pyrrus, de Paulus nominarim damnari. F.0-
dem anno Sclaui, _ Sarraceni diversis e parribus Traliam invaserunt,
Sclaui ex Dalmaria, quam occuparane, Sypontum classe appulli Apu
liam, Sarraceni ex Africa ad lictora Sicilix delari iplam intulam povu
lationibus, de incendiis valtare, ac Christianos in seruirurem abstratie
re inltirerune. Sclauorum incurlum vbi Aio Dux BenCHeHFaNUS CODnO
uic, cumulcuariis cohortibus aliquor sumpris, raprim eo, impruderibus
curoribus luis, occurrit. Sed praelio commisso incaurus ab eis circunuen
tus occilusest. Fomorruo, Rodoaldus cum ralidiore manu luperue.
niens Sclauos victoria onanres inua (Ic. atque, eis prosigaris, Rionis ne
cem Forrissime vindicanie, ac Ducacum inde Benenentanum excepie:
Aubedo legatus a Clorhario rege ad Rorharimmillus ab eo liberatio.
nem Gundebergae impetrauie. itaque regina priltinae dignitaei est resti-
cura. Inrerim Olrmpius decreto Concilii cogniro orauilsime perEur-
bacus, quod rleimum craciussum, Cele ad ipsum collendum per Fraudis
machinationem Mlarrinum converrie. Jam apperebat Colemnis Na
caliciorum Domini dies, qui anni sexcentelimi quinquagelimi princi-
pium eras fururus. quo dic ponritex aneiqua caremonia ad balilicam
Prxlepisnocturnum Deolacrificium facie. Foigitur Olympiussolem
nisimulata religione perrexie. _e spatharium luii, quidtacere praelen-
tem vellet admonuie. Vbi vero renichora, qua ponritex lacratu D0
mini corpus in eam rnam curam intentus porrecturus de more PXAI.
choerar, spacharius, recrariussus, ad illum feriendum strictum, prae
paracum que sladium extulic. verum diuina voluntare subito lumini
buscaptus propolicum tenerenon poruit. Dua re percullus Olympius
poltea ponciticem allocurus, secreta, qua habebat a Constante, Iman
daca aperuie, ac netarii conatus lui veniam postulauic, ad omnia sc il
lius obsequia paratum csse pollicitus, cuius capur divino auxilio custo
diriimanis luus argueret Natalicix noctis conarus; cui Martinus, F. 8C
voro cein graciam lumma voluneare recipiam, inquic, lin hoc consi
lio, voluneaciquemex parueris; vr exercitum in siciliam primo quo
queteipore ducas, ac pullis, delerilque, quiibi Exuiune. Sarracenis, Si
culum populu acerbillima seruiture eripias. Duod se tacturum Olym

## Folio 79 — 1663200467:0083
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Mber Secundus
pius dixie, ac, paratis copus eo eraductis, alsals plces pee
cenosperrexie. Sub eolde dies mulei religio li principes in dioeceli TOr
cellana, luliano epilcopo assentiente, templa aliquor construxerunt,
cumque ricum Constantiacum appellarunt. F:Odem anno R odoaldus,
Dux Beneuentanus, moriens Ducacum Fratri Crimoaldoreliquie. Po-
Aero Otempius, cum ingenti labore, ac muleo luorum languine Sarra
cenos Sicilia derurbasee, morbo, quem ex labore contraxerat, periie.
Constans conatuluo laplus, quod per Osempium vica Marcinum (po
liare non poruisser, inasno dolore culic. nequeramen propolico luo de
cerricus, Olympii morre accepta, Theodorum Calliopam accerliuie,
acque, reicerum Exarchus in Tcaliam irec, acque omni arce Marcinum
capere, e ad se cransmierere conaretur, iniuuxic. Fo anno Rhodum
Sarraceni ceperune, ac colossum Solis tama nobilicarum ad terram de
iectum deleueTUnE.
PRORIMO. Rochansick LoaBaOOMCO, vita
legibus a se latis, e bello prospere selto inlignis. e quidem vir inter
Paucosnumerandus, nili ingentia Forricudinis, aciultirix decora vn2
Arriana pertidia maculaset. Rodoaldus ve belli caullam pacis cupidus
non gualiuie, licparria labe pollutus Cacholicos epilcopos variis aHtice
re decrimencis perrexit. Theodorus aurem Fxarchus, traude libi capier
dum Marrinum cum statuisset, Romam Cimulata itineris cau2 COn
cestic, ac Colemni cum pompa inere us de more in balilicam Lateranem
lem processic, re Marrinum adoraror ibi ex compolito assidentem.
Vbivero ad illum peruenie, extemplo, ligno, quod consticurum erat, ac
cepto, inrromilsi lacellices iplum omnia alia Cuspicantem corripuerue,
ac, nemine propter armatum circunsiltentem exercirum opem ferre au
dence, in cultodiam tradiderune. Oua re vulgara, ingens subito rer-
For, ac maena crepidario inter Cacholicos orca. Miltus inde lub custo-
dia Conltancin oxolim poncitex curas quoque, ac lermones hominum
Scaviores exciuic, plerilque luperiora pontiticis Vigilii cempora, cla
demque illam E cclelix memorantibus, aeque ad praeceritorum malo-
rum recordationem plane horrentibus. Constans Martino capto, &
ad le perducto laratus, iplum Ponticam Cherlonis in inlulam releg2
uic. acque ibi recerrimum condi in carcerem iulsit. Marrinus xtate, ac
dolore Ecclelia pereunris confectus diu mileriam, Fceditatem que car
ceris sustinere non poruic. Iraque postero nnno rerum omnium ditti-
65
LL. ALODO AL D V S R L. A.
culratibus

## Folio 80 — 1663200467:0084
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000084.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
(Tistoriarum de Reono Ttalia
culeacibus attictatus pridie Idus Novembris decelsie, lanctirare, d 1
raculis ira fulgens, ve dignus habitus sic, qui in Sanctorum numerum
654 (ab Lcclelia reterretur. Vacauir inde ponriticir ledes, donec certus de ip
Cius obirununeius est allatus. Tum vero r Idus Augusti ponritexin
eius locum Eugenius Factus. Fo anno Constans Constantinum Elium,
coenomento Pogonacum, conlorrem libi alciuit Imperii. Proximo
Pecrus patriarcha Constanrinopolis in locum Pauli mortui lubrogaeus
elt. Hic, oblequio, re Cacholicos Falleret, Simularo, Gynodicam ille
quidem, remoriserae, de tide lua ad sedem Apostolicammilic, verum
obscuram adeo, aeque perplexam, vernamne, an duas in Christo vo.
lunrares staruerer, iudicarinon posset. Duam ubi clerus Romanus le
sic, qui tuic lemper in euenda dilciplina Cacholica constantilsimus, Hto
macho, aequeiracundia sic exaelie, veneque illam accipere roluerie, d
poncitici lacrilicium le 2d Prxe lepe incerdicturum minatus lic, nili pro.
micceret, se nunquam illam approbaturum.
F L. A RIP E R TVS RFX
SECVENTI AMbaldusrex a Longobardo, cuius rxori stuprun
inculerac, interfectus est. Ouod rbi Longobardi cognoueruir, quia viri
lis Sirps ejus nulla Cipiererat, continuo nouo creando regi comitiaha-
buerune, ac tummis itudiis regnum ad Aripercum, Cundoaldi Pheode
linda Frarris slium, deculerune. Fluius item res peltx nullx commemo
rantur, Cacholicx veres doctrina deditus fuisse existimatur. Fodem
eriam anno Asterius archiepilcopus Mediolanensis, et postero Fuge-
nius pontitex Romanus viex finem fecerunt. Forris ad archiepilcopa-
cum, Vicalianus ad poneiticarum euecti. Vicalianus consecratus leor
eosdemore cum linodica ad Imperatoresmilie, qua le pontificem de
lignatum lignificauic. Principes, le gatis benigne acceptis, e privilcoiz
ROmAn~ FcclelIX renovarune, d codices Fuangeliorum auro, gem-
misque diltinctos beato Perro insignis loco munerisremilerune. Idem
Maurum Aechiepilcopum Ravennarem auctoritatem pontiticia prX
Cuperbia reculontem dd se vocauie, de venire derrectantem à Cacris amo
uic. Maurus aurem eon (que turoris processie, recadé in Vicalianum re-
la recorlerit. Ouin eriam Ferraria, quam a Smaras do mcenibus cinctâ
Fuisse supra commemoranimus, incolarum iam mulricudine aucta, 2b
eodem Vicaliano, episcopi dignitate ornata est. Marinus epilcopus da-
cus duodecim ei vicos (Massas appellarunt) aceribuic. Aripertus aurem
rex Papiae oracorium D. Saluacoris extruxic, id que postelsionibus exi-
833

## Folio 81 — 1663200467:0085
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000085.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
Liber Secundus:
mijshonestaui. Per eoldem eriam annosclara Toannis ep
fomaris tama enituie. Ilic Arrianos Bergomo expulic, d Farram op
pidum ad Cacholicam tidem eradurie, ac lacello beari marerris Alexat
dri constructo ornauir. de Toanni Bono Mediolanen(i archiepilcopo,
qui anno sexcenresimo quinguaselimonono inije, familiaris adino-
dun fuic. ejulque auxilio opporrune lummisso, laepe Arrianos incessit.
homoranex lanctiratis, ve aliquando, cum Mediolano Bergomum le
reterret, Abduam amnem liecis insionitus pedibus pertransiuerie. AN-
noinde (excencesino lexagelimo Felici antiltiri Aquileien (i Poannes HI,
de postero, quancum collioi coniectura licer, Gralulto Foroiulien(I, de
Theudolapio Spolerano Ducibus AB0, d Zotholifecti. F0 quo
que Aripercus rex rica Functus elt, Percharito, de Cundeberro tiliis re
oniheredibus inlticuris. quorum Percharicus Mediolani, Cundebertu
Papia conledie.
FL. PERTHARTTVS, _ FL. GVNDLOLRT
ER A Y R E S RE CF 5.
VARFES inde inceltinarum diccordinrum prOCelIIS LOhGOBATO
rum agitari regia caepta mulcum retirmitaris, sic eriam dignitaris, nO SI
nemagno Ttalix damno amilie. Omnis vero principium labis ab im-
moderara dominandi libidine orrum. Ouippe Cundebertus lua Porre
NON ContentS Cum Frarre de regno contendere, cum q; inde dejicere in
Stirir. acque adeo in eo perleuerauie, re, quod se riribus luistentare vix
Dosse vidie, id aliena sibi virture obrinendum exiltimarie. Nam Cari
baldum Taurinacium Ducem ad Grimoaldum Beneuencanum peri
cum auxilium milie, Cororem que le, si enixe ab co iuvaretur, nupcui da
curum spopondit. Garibaldus profectus egresie legationem estemen-
ricus. Ciguidem Crimoaldum non ad opem, veiussuserat, Ferendam
acuie, led ad reonum sibi ex opportuna Frarrum dilcordia vindicadum.
Crimoaldus ad nouam regni cupiditarem crectus auida continuo lpe
Facilem corius rei exicum deuorauie, ac Romnaldo tilio Duce Beneuen
ciinsticuro, maximisq repente corractis de domi, ex inirinere copiis, P2.
piam verlusproticilei concendie. Vbi vero Placenriam venie, Caribal.
dum milit, qui pralentem suum regi aduencum praenunciaret. Is à Gun
deberro de ratione Grimoaldi ex dignirare recipiendi consultus, auetor
cifuie, vehonoris caussa illum in regiam luam acciperet, quiope qui di
auxilio sui veniree, e moxlororem ejus sibi copularurus matrimonio
eller. quod si de illius Forrasse erea se animo dubiraret, lorica sub veste
inducus

## Folio 82 — 1663200467:0086
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000086.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
listoriarum de Rcono Itali
indurus occurteret Duodcum Cudeberro probasser, tu ad C
dum profectus, pertide iplum, relibi a Cundeberro cauerer, admonuie
nam le compertum habere, illum occidendi iplus caussa cum lorica fi
curum. Credidit id Csrimoaldus. itaque, cum in regia receptuS Per
mucuam Calucationem regisin amplexum renisset, verequecum, ve
Garibaldus docuerar, lotica municum, esse sentirer, id ad caedem lui p2
racum criminatus, ipsum confeltim eladio sricto contodie, ac dicioné
ciusinualiE. Fare accepea, Pertharicus, qui Mediolani regnabat, in et
morem lui adductus, quanta maxima celeritate poruit, Fugam arripuit,
acque ad Cacanum Flunnorum le recepic, Mediolani Rodelinda vxo-
re, de tilio Cuniperro relictis. Conribaldus post Paurini ab amico Cun-
deberri merieo in Palchace interfectus.
FL. GR INOALDVS RFX.
=GRLMOAFOVS Meno poritus, auide verumque. d Rodelin
dam, ex Cuniperrum arripuie, ac Beneuentum exilii caussa eranlimI (IF.
mox Papiam reversus, regnum, ipsis consentientibus Longobardis, ex-
cepit, acnupriis cum Corore Ciundeberei ingenri omnium laeriria cele
bratis, exercicum Beneuentum remilie, paucis duntaxae optimacibus
lecum honoris canssa recentis. LIinc in vrum Pertharicum convertus,
quo vivence, ipse de regno semper sibi videbatur esse laboraturus, leg2-
eosad Cacanummilie, obreltatum, ve Percharitum e regno luo dinie-
reretini Faceret, pacem cum Longobardis nullam sibi polthac futuram
Ccirer. Hac de caussa Percharicum Cacanus luis cedere tinibus iustIc.
Percharirus, cum Cubolidium aliud nullum laluris occurreret, ad Cri-
moaldiclementiam sibi contusiendum exiltimauir. itaque in lraliam
reuerlus, cum Laudem peruenisset, Vnultum ad cum unicum anicum
Cuum pramilic, qui de aduentu luo commonetaceret, ac lupplex sibi
veniam ab eo, et incolumitarem expolcerer. Ea recognita, Grimoal
dusmilericordia ractus illum se lummo studio recepcurum cAle: elpon-
dic, acque hospirium Papix pro dignitare instrui, ac res necessarias expe
dirimandauic. Contuente inde ad cum vilendi, ac lalurandi caussa Frc
quenci Papienlium mulcicudine, in suspicionem, ve ance, regni ab ami
cis adductus, lubito de sencenria deltiric, atque cum proxima nocte cu.
ltodiri, e comprehenlum interticiper dilpolicos ad id Facinus homines
imperauic. Forre accidir, veamici beneticio Pertharicus id senlerie. ica-
que lingulari Vnulsi industria, expediro Fugiendi contilio, habicit per.
mutauic. ex, cullodibus decepris, noctu domo, atque rrbe per auerlam
pALTEM

## Folio 83 — 1663200467:0087
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
uet llo
parcem, qua dilpolita vigilix nulla crant, ad amnem cuali
repeis, quosforre in palcuis nactus elt, equis, iple cum comicibusat
Vnultodatis Faltam primuim, deinde Paurinum, amicas ciuitates, ap
Periit. aeque inde in Franciam eransiir. Fugam Perthariri cogniram Cri
moaldus iniquetulir, ita tamen, ve Vnulto, cuius operalaluus autuse.
rat, non lolum non succen suerie, verum pramia eriam propter Aidelem
mauatam domino luo operam anplissim d impercierit. ac magnitice col
laudato liberam, ee secum manendi, de Portharitum sequendi fecerie
Poteltatem. Pertharici milericordia rex Francorum commotus poste
o anno aduerlus Grimoaldum inaximu in Traliam militum nume-
rum milie. Aduertus quos Grimoaldus propressus, quos ri liperare le
Posse diftidebat, arte capere stacuir. quippe, commisso praelio, Fugatm
Cimulatam arripuie, ac qualicrepidans caltra omnibus rebus, sed pra
cipuc rino, reterea reliquit, ratus Francos opimxe praedae intenrosom
nem rei milicaris industriam remisuros. Noque aliter, quam putarne.
evenie. Franci Cirimoaldum vero metucessile arbirrari, castris opulen
tis potiti, vlera hostem perlegumi non sune; verum per oeium cpulas
instruxerune, d, cum auidius cibo, poruque corpora ab omnibus ho.
Aium securiinsidiis onerattene, quieri se cradiderunt. Ouo cognito,
Grimoaldus post lecundam vigiliam Comno, vinoque merlos adortus,
tancam eorum straoem edidue, re paucostantum religuerie, qui nun-
cium cladis domum rerrulerint. is locus non procul ab Ilacta ab re ipla
Francorum est rimulus appellatus. Poltero anno ConstanS IIMDCTATOL
in Traliam venit. Pius profectionis mulex caussae produntur. alii cricti
Theodolii Fratris vilo deterricum, qui ab eo intertectus lape le in quie.
ce obculerat, ac, poculo languine pleno porrecto, ve biberet, inviea-
rac, cerram inuilam relinquere voluisse ferune. alii odio Constantino-
policanorum, quospropter haerelim à se auerlos videbat, impullum Im
perium Roman eraducere cupiuisse. quidam cupiditare L ongobar-
docum ex tralia pellendorum axtisse rradunt. inter quos est AnactalIUS,
_ Paulus, quos sequi libet. Incunceigitur vere, Conltans maximam, at
que ornatillimam omnibus rebus classem Parentum applicuie, eo ani
no, rebellum Longobardis interret. Ibi cum cremitam quendam sede
re, qui divino alacus spiriru mulea varicinarerur, audisset, experiendx
artis eius ltudio ip Cum consuluit, num, quod moliebatur, Longobar-
dos eset Tralia exacturus, cui ille, minime omnium, inquir. nequeenim
per D. Toannem Bapriltam licet. cui gensilla eximio culeu, ac praecipua
religione deleruit. Oua voce haudquaquam decerritus Parento BC-
neuentum exercirum duxie, Luceria, e ceteris Longobardorum vibi-
b.

## Folio 84 — 1663200467:0088
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000088.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Flistoriarum de Reono lcalix
busin icinere occupatis. acque cam rrbem corona circundatum,
sna vi oppugnare instiruie. Pexerar Ducatui, ve diximus, Romualdus
Grimoaldi regis tilius. Is de lua lalure Colicicus sub ipsum Constantis ac
vencum lelualdum nucricium luum ad patrem maturaco itinere prot.
cilci, de quanico ip le verlaretur in periculo, ostendere iussie. Poprote
cto, ipse rniversi cerraminis calum derrectans, crebris cruprionibus,
ac leuibus praeliis Faciendis holtem diltinuie, primum que illius impetii
Cumma arre delulir. Grimoaldus aurem periculi flii certior Factus, Cu-
bico quim maximum poruie, exercitum comparauic, ac Lupo Duci F0
roiuliensi, quem Agonimortuo substiuerat, regiam commendauie
Inde licet a multis in irinere delertus, ac summis ab aliis incommodis
consictatus, Beneuencum magnis irineribus ire concendit. ac lclualdu
ad ligniticandum aduentum luum macure praemilie. Selualdus praeprel
lus, cum Beneuento ricinus essee, elt captus, aeque ad Imperatorem ad-
ductus. Ouxrenti Imperacori unde veniree, de quonam peroeret, Cyn-
ceronnimo le a Grimonldo venire respondic, ab eomiltum, ve filio
macurum luum aduenrum signiticarer. Oua re audira, Constans in ei
morem rerum luarum adductus ineundae cum Romualdo pacis cepit
conlilium, reincolumis Neapolim ance aduentum Crimoaldi rediret.
acceptaque in id ob(ide Romnaldi lorore Cil2, copoluiepace. Veruri
Fallendi illius oratia Telualdum ad muros prodire, ac parrem auxilio ve
nire non posse, iussie nunciare, peaelencem morrom minitatus, si secus
eser locutus. Peliralius ad maenia productus Romvaldum exciuie, de
claca voce, veomnes audirene, cum bono esse animoiulsit. nam paFIC
eius ea nocte ad Sagrum amnem esse caltra metarum. Ouo dicto exr
Specarus Imperaror conteltim caput a cervicibus ablcindi, ac per litho.
bolon in rebem proiiciimperauic. ac lubito Grimoaldi aduentum me
euens, solura Beneventi obsidione, Neapolim se recepie, nonnullis in
terim ad Calorem amnem : Franlemundo, Comite Capuano, derri
menris affectus. Tum Saburrus, vnus ex optimatibus eius, proteNus, le, li
vigineimillia pedicum accepisset, facile Grimoaldi exercirum deleturu,
cum iis perrexit ad Formins. Ouod vbi Crimoaldus, qui ian Beneuen
cum peruenerar, incellexie, primum ipse proficilci nduertus eum in ani-
mohabuie, deinde, muraro consilio, silium milit, praelerrim vero id sibi
muneris summo animi studio depolcentem. Ibi commiso prcelio, cum
ancipiri ab veraque parte dimicaretur eventu, Amelonsus quidam, qui
regiam haltam ferebat, victoriam ad Longobardos memorabili calii
eraduxic. quippe halta ambabus manibus mixus Crxcum quendam For
re obuium ranca mole perculsit, reiplum elella decusserie, acque hasta
intixum

## Folio 85 — 1663200467:0089
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000089.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
S
Liber
intirum in Cablime Cupra capur exculeric, omnibus inxentinoux rei2
mirarione plop alortus. Subd ror Mactelane, metu perrerrit
in Fugam le converrerune, ac non dubinm Romualdo Hctoriam reli-
querune. Flis de rebus Constans, cum le Frultra aduerlus Longodacs
laborare, quemadmodum Cacro acceperat a vare, videret, ne cemere l
Iraliam venisse videretur, Romam libi adcunda putant. Lallloa
nunciaca, placuir ponritiei, quoniam res crarnoui, auccerte recultate
obliterati exemplis ve Crraecus Imperator Romam accedetel, oo, co
que omniii anplillimo pompxe genere illum excipi. neque.n. vein FxaF
Chis accipiendis, obuiam milisse laris habuit, sediple quoque occurrit,
neque in Laterano expectauie, led in Vaticanum ad roca Facienda de-
duxic. Iea Constans Imperacor a Vicaliano pontitice, ee vriverlo cleio,
Populoque Ro. obuiam ad quincum lapidem honoris cau lla prosiel
lo exceptusm Nonas Tulias ribem iniuit. (id cum lexta indictione Fa-
etum Ccribatur, in annum DerXIF incurrit.) ar que ad balilicam Vatica
nam venerabundus accessic, ee precationem adhibuit, ac dona culic.
Polteriduum autem, qui dies fuic Sabbati, adem ad Praelepe inuilit,
eamque parirer donacam reliquic. Postridie cum exercitu reuerrit in
Vacicanum, ac coniter i clero S. Perri exceptus, Cacriticio perpetrato,
pallium auro rexcili obrulic. in de lequenti Sabbato ad LaFEraNUMI pFO.
eresus, in balilica lulii accubuic. Poltridicq in Varicanum regresus,
re diuina nudira, lalurem poncitici dixic. d, cum duodecim dlesin vr.
bemoratus omnia ex are ornamenta, quibus vrbs antiguitus fuerat in-
lignirer exornata, Curripuissec, ita venece gulis quidem nobilissimi tem
pliS. Virginis ad Marerres abltineret, poltridie haudbona ponciticis,
Komanorum que cum eratia, cerrestri irinere Neapolim, atque inde
in Siciliam se recepic. Crimoaldus, Bencuenco liberato, Franlemun
dum Capux Comicem, cuius strenua in eo bello rlus opera tuerac, 8C.
nerum libiasciuie, ac morruo Z ochone, Spoleti Ducem effecit, atque
inde Papiam reperiie. Lupi Ducis Foroiulienlis mulea netaria Facinora
absente rege edica ferebantur. Nam inter Venetos per vian, qua an-
eiquicus in mari strata fuerac, equestrem ad Gradum insulam exercitu
incroduxerat, ac, direpeo oppido, rereres Aquilcienlis ecclelix thelau
rosaverterac. de apud Papiam, cum relictus resix custos a Grimonldo
Fuisset, mulea luperbe, imporencerque commilerat, quod Grimoal
dum abello non reuerturum esse sibi persuatisset. Itaque rbi cum do-
mum repecere rictoria ouantem audiuie, Aagiciorum conscientia
cactus, sele in Forum lulium rertulic, ac defectionem a resc iniuic. Ob
cam rem Crimoaldus rehemencer ira, acque indignatione exar(IF.
betloque

## Folio 86 — 1663200467:0090
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Tistoriarum de Reono Italia
belloque aduerlus cu decrero, ne Longobardosciuilibus bellis al
ceret, Cacanum FTunnorum ad ejus excidium invicauie. Neque Caca
Buspexclaram ranexe peaedx dimisie occasionem. Itaque postero annO
cum intinico popularium numero in fines eius irrupie, ac late populari
omnia caepie. Flis derrimeris Lupus impullus impiere, Forrirer que e ip
Se curri luis occurrie. Pugnacum est per quacrriduum taneo animorum
ardore a Foroiuliensibus, Ve latis constet, Cac anum primis diebus muI
rovlus cladis; quam inculerir, accepisse. Ad extremum ira simul, ac cu
pidicare victorix insammacus ranto se cum omnibus luis imperu in
Congobardorum aciem incitauie, venon eos solun locomoros averre
eic ediplum eriam in praelio Lupum occiderit. Arma inde aduer(uSLO
gobardos, qui caltella insederane, sumino studio circumlata, regioque
late popularionibus, at que incendiis diripi, ac valtari remere caepta. Id
vero rbi Grimoaldus audivie, nunciismissis Cacanum monuie, ve, Lu
porindicato, Foroiuliensiresione decederer. Cui respondie Cacanus,
Ce traudquaquam certam eam relicturum, quam ipse armis, ac multo
Tuorum languine parrant reneret. Ouo responlo Crimoaldus incentiis
bellum aduertus cum decreuir, ac copias in camrem, quam maximas
Poruie, comparauie, verum haudquaquam cum immento Cacani exex
ciru conterendas. Aderane Forre lesati Cacani, cum ipse exercicum re
censebat. ibi exiguitarem copiarum luarum occultare, ac maioris spe
ciem prabere exercirus volens, legatolque decipere, coldem milites di-
verlohabitu, acque armatu instructos in prxeleneia legatorum per dies
aliquor qualinouum semper exercirum, decurrere iullic, acque ad eos
convertus ita dixie. Cum hac, quam vidistis, multicudine Caca-
num inuadam, nisi prorinus Foriiulii finibus cesserie. Dux cum C 2-
Catio lesari renunciallene, territus extemplo se in regnum luum recepit.
Tupoincerfecto, Varnefricus silius, Sclaiis in auxilium aduocatis, Du-
chrum occupare tentauie, verum Grimoaldus, eo delero, Vectarum
Vicerinum suftecie. De Theoderatam Lupi filiam Romnaldo filio
Beneuenti Duci matrimonio lociauie. Flis rebus ex sencenria adini-
Histracis, Crimoaldus inde sequenei anno omnes suas ad eos vlcilcendos
cogitationes conuerrir, qui se bello Beneuencano religuerant. Prxeci
Puc Lurem Forum Popilii in Flaminia diruie, cuius ciues sibi, legarilt
que siis vlero, cieroque belli Beneuentani caussa commeantitsus incd-
odi Fuerane. Ouippe Ouadragesima rempore, alio simulato bello,
permonrem Bardonis Tulciam iniic. indenec opinantibus omnibus
repetice le ex Apemino demilit, ac pridie Palcharis oppidum ca ip (a Ho
ra, qua pueris Cacra 2qua ad Salurem inficiendis opera impendebarur,
inualie

## Folio 87 — 1663200467:0091
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
0
Liber Secundus
invalie, ac tanca cxde roram urbem expleur, ve ne i diacon
qui ei seruiehant ofticio, milicaris licentia remperaverie. Ine
terginae traudisrecordacus, per quam frarres lii Pato, e Caco mitet
Fuerant incerfecti, Opirergium adorrus deleuir, ejulque fines Foroiu
lienlibus, Taruilims, e Cenerenlibus divilic, eius oppidi clade F qui
lium auetum epilcopum e petiit, _ obrinuie. Poltbiennium AIZC.
co, Dux Buloriorum, cum popularibus luispacato in Icaliam agmine
reme, agrum que a Grimoaldo libi, e luis ad incolendum poltulauie
Eius pericioni Grimoaldus obleguurus, in Ducatmn eos BenevenTaMI
cranlinilie, acque oppida sepiam, Bouianum, e Aclerniam, cum
delerta, a Ailio inllic concedi, corumque paltaldium, Live Comiteir
appellari. Bellicis inde curis omilsis, lequenti anno ad pacis cudia le
converrie, iuraque populis delcribere institie. Ouippe exindicum luo-
rum sentencia cum Edictum a R ochari edicum nonnullis in parcibus
impertectum esse lenciret, aliquor ei leges adiecit, quasmaxime idoncas
iudicauic. ealque cum hoc procemio diuulsauit: Superiore pagina huius
Edicti legitur, quod adhuc annuente domino memorare poterimus, de sinoulis
causis, quae praesenti non essent adctae, in hoc E dicto adiungere debeamus, ita 21
caussae, quae indicatae, e finicae sunt, non revoluantur. Ideo eso Crimoaldus,
vir excellentisimus, rex gentis Longobardorum, anno, Deo propicio, sexto re-
sni mei, mense lulio, Indictione rndecima, per sug cestionem iudicum, omniume
consersum, que illi dura, et impia in hoc E dicto visa sunt, ad meliorem sen
sum reuocare praeuidimus. Proximo, Loanne Bono Mediolamenli an
ciltice morruo, Anconinus elt lubltiurus. Fo anno Constante Iin-
pecatore Idibus Tuliis, xi Indictione, in Sicilin occilo, Conltantinus
tilius, recceperat, concinuauic Imperium. Hic paterno exemplo vitae.
mortilque evenem deterricus FAUIEOF EcClelix Romane fuit acerrimUS.
leaque asre patiens, dilsidium inter Constantin opolitanam, et R om2
nam Ecclelium de duabus Chrilti voluneatibus orcum, statim cogi
tare de concilio ad eam rem indicendo capie, (perans, li ponritex an
nueret, remposse haud difficile convenire. Annus inde lexcenrelimus
Cepruaselimus, quique proxime consequuri lune, nullare alia metriora
bili, nili variis principum funeribus, e succelsionibus claruerut. Po an
no Toanne Aquilcienli anciltice mortuo, Perrus Eccleliam administran
dam accepie. Biennio vero inceriecto, vr KCal. Februarias poncitex Vi
calianus eltmoreuus, eique Adeodacus subrogatus. Neq; ica multo polt
Mlaurus archiepilcopus Ravennas, qui eccleliam illam à Rom ana obe.
dientia revocarat, diem luum obiie, praecepeo clericis luisrelicto, ne
quando pontitici Ro. parerent. Ouod rbi Adeodatus accepit, ne Mau
6c
roiult
67
67

## Folio 88 — 1663200467:0092
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000092.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
listoriarum de Reono ltalix
roiultaritu Ecclelix Coluererur, edixie. In Mauri locum luffecti
paracus eandem concumaciam renuie. _ ad Imperarorem profectus,
iura eadem, quae Maurus obtinverac, imperrauie. Anconinus eriam
Mediolanensis anriltes exrinctus successorem Mauricilium est ade.
ptus. Eodem quoquoanno Crimoaldus rex memorabili calu miera
uic evita. quippevenanono post languinis missionem dic, dum ar
CuSFendendi CAUNACONNIFeTeTUE, 2PerEL. FTIC AerinnO errore i JOa
ne epilcopo Bergomare spectarxe lancticaris, acque doctrinx viro li-
beracus balilicam Farrae in insula Fulcheria, guxe nunc Abduan2 est
glarea, Diuo Alexandro lacram accribuie, ex balilicam Diuo Ambro.
lio Papix extruxie, virque tuie in omni viex ofticio lagaciratis, 2c
Colerriae lingularis
FL. GARTBALDVS REZ.
MOKLVO Crimoaldo, regnum ad Garibaldum Eliu vuerili prxe
dicum arare pervenie. LO rempore Pertharitus e Francia lare patenrem
Grimoaldi porentiam Fugiens in Anoliam cogitauie. Verum vix dum
elictore soluie, cum revente vocem inde audiuie, Perrharicum in p2-
eriam renocanris, quod Grimoaldus die anre certio esset defunctus.
Ouam rbi Percharitus accepie, raptim licrus repetiie, nemineque, qui
de Grimoaldo nunciaree, invento; haud dubie divino le renocarinun-
cioracus, magnis in Tealiam redire itineribus maturauie. Neque vero ip
lusconiecturam inanis elu(teventus. Nam ad Alpium claustra cum
accelsisset, omnia obsequia Palatina, omnem que au lae regixe pompam
cum insenri Longobardorum mulcicudine praeltolantem invenir. Oua
reere ctus animo Papiam adiic, ac, puero Garibaldo exrurbaco polt me-
Cem a morre Grimoaldi terrium regnum lummis studiis Lonoobardo
rum iniuic. 2c ltatim Rodelindam exorem, e Cunipertum hilium ab
exilio Beneuentano reduxie.
DERTTARIENSITFRVMRES
CUm CVNEDEREO FTETO
POSTERO vero aMno, ve Deo, cuius beneficio viram, ee regnum rect
nuerat, se gratum oltenderet, ab ea Piciniparte, qua olim eualerae, mo
nalterium nouum S. virgini, de marerri Agachae codidie, id quemulris
rirginibus ageregatis, e possessionibus aerriburis cohonestauie. cuius
exemplum rxoc Rodelinda sequuta, aedem 5. Dei genirrici exerama-
Mia adi-

## Folio 89 — 1663200467:0093
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Sibet Secundus
pi2 aedificanit, qua ad Perticas dicta. RCGHUMLMC
inistracum. Fodem anno Ampelius ad archiepspatum Medic
lanenlem euectus. Polteriennium, sublato erebus huMaH LaI.
Tulii ponrisice Adeodaro, laui admodum imbres, de faeca sp
Fuerune. Fulminum ictu magna pecudum, hominum que MIAHIIS CKL
pimaca. Frumenta, cum vi cempeltaris colliginequiuissenE, in 2SIIS LC
NaTA MaCUEvCFUnE. Demum populis divinas in suppliCATONeS CONTCL
SSpax a Deo est imperrata. In locum Adeodari pontiticis ortur DC
RuS estCOLCCTaTHS. Sequenti anno Reparato Ravennati archiepilcOP
vica Functo Theodorus, ee proximo, Ampelio Mediolanenli Mlantue
cus est lubstiturus. F0 demi anno Constaneinus Imperator, quod diu le
cum animo agirarat, ad effectum perdurie, re concilium aduersirs
Monocheleras indiceret, _ Romanae Fccleliae Constantinopolitanani
adiungeree, scilicer in (olentia Ocorgii noui parriarche impullus, qui
adiuvanre Macario, parriarcha Anriocheno, aduerlus duas Christ.
voluncares ica inuehebatur, venon agere, sed Furere videretur. OuIp.
peindictione vr. pridie Idus Rugulti lacram epistolam ad Donum por
titicem milic, qua decrero animi lii nudaro periir, ve legatos ad sc init
ceret, qui generali, quod Constantinopolim indixisser, concilio prxe
Ciderene. nam se Theodoro Exarchomandasse, ve leparis, et epilco
pis ad Concilii renientibus navesidoncas, ex necestarios sumprus lup
pediearet. Extac ndhuc epistola in iplius Concilii actisintexta. E0.
dem anno Ravennas ecelelia hoc modo ad Romana oblequium est
redacta. Theodorus archiepilcopus, cum vererem cleri disciplinam
nimia superiorum anriltirum indulgenria laplam vellerresticuere, cle
ricos plero (que nouorum leveritate instirurorum oftendic. Iraque dic
natali Domini ad adlem Diui Apollinaris Classenlem ad rem divinam
detrore Faciendam iplum conera insticura deducere noluerune. Ouam
iniuriam revlcilcererur, eccleliam Rauennarem, quod iplosmagno
dolore laturos (ciebat, Ecclesixe Roinax liereris ad pontificem scripris
relticuie. Ferrio inde Idus Aprilis Donoponcitici mortuo Ag2tho
lubrogatus, ac. vr. Idus lulias conlecratus. Llic delignatus litteras exréplo
ad Imperatorem demoremilit, quibus, praerer cerera, illud poltulauie,
re lumma pecunix releuaretur, qux pro pontiticis consecratione dab2
Eur. idque obtinuic. guin eriam eum Diualem accepisser, qua ad D0-
numponriticem de Concilio mitrebatur eveltigio illius collaudatocc
Eilio legatos adid propediem se milturum ostendic. aeque episcopis Oc
cideneis conventum in Laceranium indixit, ve, re ex eorum lententia co
ltieuta, (quoniam omnibus Constantinopolim ire nOn erat commo
67.
dum

## Folio 90 — 1663200467:0094
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000094.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
5
Tistoriarum de Reono Iralia
dum,) lingutorum voluneaces ad Concilium mitteret. Lod
Theodorus Rauennas archicpilcopus Romam conventus, caulsa pro-
Fectus, ad Aeathonis pedes accessit, ac praelens obedientiam, quam Mau
ruS, _ Reparacus deceslores sir abnuerant, Fcelelix Romane restituit.
Manluetus irem Mediolamenlis archiepilcopus, convocaris sufrag2
neis liris, Mediolani conventum habuit, ac decretum de duabus Chri-
Iti voluncaribus ex eorum auctoritate contecie. id quod epistola à D2-
miano, episcopo Papienli, excellentis ea cempeltate doctrinx viro ac
Imperatorem conlcripes complexus clt. acque inde cum lustrasaneis
ad conventum Romanum processic. Oux dumaguntur, Perthari-
cusrex, Cunipertum Elium in regui locietatem vocauic. Annoinde,
qui sublequutus est, sexcentelimo octuaselimo, Luna luniomenleni-
eorem Cuum mirabili obscuritare Faedauie. Tulio aurem, Augulto, et
Seprembris Romam cecra adeo peltilenria elt adorta, ve FrequentatisFu
neribus libitina non sufficerec. reliquam inde Iraliam cum incestisset,
in primis Papiae vrbem prope ad ralticarem redesit. Cum ingrauelcen
ee vimorbi, cives ad iusa montium recestissene, in plateis, viilque vrbis
herbre, ac tcurices paslim enacae. In tantisrerum alperitaribus mulri ca-
codamonem venabulo domorum oltia ferientem le animaduerrisse at
Ermarure, de quam multis ille ictibus cuiu (que domus oltium percusil.
Cec, tam multos ex illa homines poltridie periisse. IIis calamicacibus mo
dustandem diuina ope imploraca paracus. Cum diuino prodicum or2
culo esser, peltilentiam non ance remissuram, quim in xde D. Petri 20
Vincula ara D. marerri Sebastiano Ctatueretur, haudquaquam contem
Pea oraculi hdes est. delati (que ad Vibem lacris Sebattiani relliquiis, ara
ibi consticura, lubico morbus clansuit. Ab eo tempore obleruatum, vr
qui inciderent, marerrem iplit in VOEL VOCAEENE. Conventus inte
rum Romx a poncitice elt habitus, centum viginti quinque epilcopis.
quorum nunc etiam extantnomina, convocatis. decretum que de dua.
Dus Chriltinacuris, voluntaribulque confectum, acque lingulorum na
nutirmatum. Ouibus rebusrice peractis, randem pontitex, epilcopis
quibuldam diu, led Frustra, ex longinquis regionibus expectatis, le 82105
tres Constaminopolim, qui vices luasimplerene milic, Theodorum;
Sersiumque presbyceros, ee loannem dinconum, qui post ad poncitica.
cum euectus elt; Conuencus verororidem alios, qui lio nomine ciin
teressent, Toannem Porruenlem, Abundantium Parermenlem, &e Joan
nem Rheginum epilcopos. Theodorus etiam Rauennas archiepilco
pus Theodorum presbrcerum destinauir, pro partibus luisagendis.
Hicumiagno clericorum, e monachorum numero, con(cenlis n2-
uibu

## Folio 91 — 1663200467:0095
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000095.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
lc o.
nibus, Octobri menle Constantinopolim peruenerunt, acc
tce abmperaaapeetaplS, _ COnvenII
Romamireddiderune. Quibus exculato de lesatls letus nslos, ce le
exilcoporum de duabus roluncatibus Chrilti concinebatus. Mousse
ctis, Imperaror legaros horeatus est, reverirare, remoris onnibus phi
lolophorum concertationibus exernis lanctorum (cripcoruin MMou
mencis conarentur cruere. atque eis hospiria paraca distriben, ce Gu
cidianos in eos lumpeus alsignauic. ac mox Creorgium Constantinopo.
lis, ee Macarium Anciochix patriarchas, ve primo quoque tempore
luosmeeropolitas, atque epilcopos in rrbem aduocarene, admontie.
Dic inde dominico, laera pompa Spiritus lancti inuocandi gratia per
vrbe ducta, ad eamque lesatiequis ltracis milsismira benignitale Prin
cipisinuicati. Tandem vrr Idus Nouembris in penetrale Palatii, qui
Trullus dicobatur, concilium conuocatuin. Ibi Constantino Impera
core, Georgio parriarcha Conltancin opolicano, Petro patriarchxe Ale
xandrini vicario, Macario paeriarcha Antiocheno, et Ceorgio leg2
eo Theodori lodis FTierololrmicana, qua racabac, vicarii residenti
bus, Legariponciticis, Conuentu lque Romani; atque omnes Orienta
lium eccleliarum merropolicae, epilcopique recepti. de Cuo quilquelo
considereiussi. Ouibusrite pertectis, Cicorgio, de Macariomandatu,
re quibus luam lententiam de vna Chrilti roluneate conciliorum au
Ctoricatibus Fulcirene, expromerent. Illieria luperiora concilia protu.
lerune. verum mulea eis de luo aftinxisse convictirilum omnibus prae.
buerunt. xri vero Kal. Decembris Catholici decretum pontiticis, Cd
veneulque Romani de duabus voluneatibus ediderune. FTis verinque
Prolacis, daca est inde opera Sanctorum parrum reltimoniis ab veraque
Parce prodendis. Cum menlis Decembris in audiendishaereticorum ts
bulis abiisser, Idus inde Februarix Catholicorum cognolcendis reltimo
niis lune consumpex. Ouorum mulcitudine, acque auctoritare Ccor
sius patriarcha permocus statim de lententia delticir. Itaque reuocatis
v. Nonas Martias in conciliu paeribus cum lurrexisset, clara voce leci
epilcopis luis decrero de duabus Chriltiroluncatibus assentiri dixie, 2c
continuo in parres Cacholicorum eranliuie. Macarius aurem patriar.
cha, quid luiiudicii esset, roeaeus, se cum luis in priltino manere pro
poluto aftirmauie, ciriu (que millies moriturum, quam de luscepta sen
centia decelsurum. Ouam vocem vbi Imperator, e Catholici audic
rune, ira perciri orarium collo demi iuserunc. eum que cum luis ex COr
cilio pullum Cacro anathemare persecuri lune. Factum estaurem, vr ca
dem hora aerx omnes arancarum celx conclauis e laquearibus lapla
68
LiIe

## Folio 92 — 1663200467:0096
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000096.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
liltoriarum deRcono Icali
Cinc. Oua se conspecta, cuncti lubico riles iplas haereeicorum
eganuisse leris vocibus, acque animis ominaci Cune. Macario inde CuI
Cociis abdicaro, arque in lcaliam relozaro Theophates abbas est lubsti.
curus. Nomina omnium auriltitum, qui luperioribus annis vnam vo
luntarem defenderane, ex omnibus locis deleta Crri, Seroij, Prirhi
Pauli, _ Perri. Die inde Relurrectionis Tonnnes epiloopus Portuen(IS,
legatus in xde S. Sophix Mistarum Colemnia, Imperatore, populoque
praelence, Latine celehrauie ranco cum populi plaulu, atque laetiria, veis
nouomore Lacine quo que Impecatorum laudibus acelamarit. L. X quo
omnes dirum eandem duarum ecclesiarum dissidium penirus esse lu
blacum iudicarune, acmaxiimas de conciliata concordia gratias Deoc.
gerunr. Poltremo v. Idus Seprembris profelsio hdei a Cocilio constieu
ca, ac polt quinque dierum lparium lingulorum epilcoporum lubleri
peionibus roborara elt: Nulli camen exmmore canones lcripei. Iloc est
lextum generale C oncilium ad Nicanum, Lphelinum, Chalcedonen
Ce e Constantinopolicana duo adiectum. quibus summa tidei Chri
siaux Fundaca est. Decimo Kalendas Tanunrias Conltantinus, remilsis
legaris, licreras ad pontificem, e conveneum Romanum dedic, quibus
se rem ex lenrentia confecisse sionificauie. Ereane horum omniu acta,
qua scriplimus. Simulalias liereras dedic, quibus capira parrimonio
rum Sicilix, e Calabrixe, annona relevauie, de frumenti coemprionem
remilit, e alia, qux Romana loluendo non erac F cclelia. Poltero an
no Roachro pontitex urt Idus Lanuarias morre ablumpeus. In ejus locu
Leo lecundus creatus. aeque a cribus epilcopis Ostien(i, Portuen(I, et
Nelicerno consecratus, cum adhuc ab rno tantum Otiensi consecrari
moris fuisset. Flic menle Tulio legatos a Coricilio reverlos cum lirteris
Imperatoris, e iplius Concilii actis aecepie, eaque auctoritare lita Hr-
mauie. Constantinus, ecclesia Constaneinopolicana ad amicitiam, con
cordiamque cum Romana redacta, praue esse arbirrarus, R auennarem
luperbix caussa a communi consentione, e iudicio dissentire Dinalem
ad Leonem milie, praecipiens, reposthac archiepilcopus R avennas deli
onatus ex aritiquo instituro Romam ad conlecrarionem a pontiticere
cipiendam concenderet, neque consecracus vlera octo dierum sparium
Romx maneret. Cui decrero Leo mira benignitate adiccie, ne quod
Roinanum ofticium pecunix quidquam pro pallii concestione repete
rec. Sequenti anno Lun2 in Paralceue pene cora lusfula languine labo.
cauir, neque, nili post gallicinium, Fullic. Nonis aprilis Leo poncitex
licreris ad Constantinum missis se Conicilium ab eo peractum approb2
re oltendir. ac Mr K al. Tulias periir. FF hic in Sanctorum numerum est
8:
relatus

## Folio 93 — 1663200467:0097
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000097.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
 io
relacus. Fodem anno Ancominus Toanni epitcopo vergom
ctus. Toannes ab Arrianis, quos perlequebatur, occilus elt, vir ctua
nis, atque innocenrix Cingularrs. PTunc Cunipertus rex iuvenis libesta
ee cius ottenlus perdere aliquando in aniimo habuie. atque ei ad holpi-
cium luum reuertenti efrenem, acque indomicum equum, qui cumtre
micu excurere inlessores (olebat, de industria praebuie. Dui a loanne in
Tetus ita lenicus elt, re placido, miriqe passu domun (que deuexeric. Oua
re Cunipertus commorus postea Toannem magno in honore hrabuit.
acque cimitem alcerum proprio anre commodo destinatum donauit
Non celsabar interim Constantinus diesnocte (que cogirare de digniea
te, auctoritareque Romanxe Lcclelix adaugenda. Itaque leguenti an
no, quo L conimortuo Benedictus lecundus pontitex elt lufectus, hoc
decAcillius cumulanda amplicudini arbicratus, aneiquam ei comitiorit
in legendo pontitice libercarem relticuit. Duippe diuali ad clerum, po-
pulum, exercitum que Romanu missa indullic, ve quem ipsi poncitice,
iultis comitiis, concordibus animis delignassent, cum exremplo conlé
crare line Imperatoris auctoritare ius eller. Quod Odoncrisregis xtate
illacum post lultiniani cempora ita fuerat obseruatu, veraro sine lum
ma necellitare esec praetermissum. Inicio inde Tanuarii apparuie Scel
la noctu cxlo sereno ea obscurirare infecta, reluri cum lunam nubes
Tubiie. de mense Februario meridie altera ab occali cum magno fuleo-
read orientem decurrie. Marrio vero Veluuius mons in Campania per
dies aliquocignes enomuit, ac que omnia virenria circum quaque adus-
Cc. Hlaec praenunciasse obicurn Benedicti pontiticisiudicata. qui Idibus
Maiis lupremum riex lux diem contecie. In eius locum Poannes Juin
tus Augulto mense luffectus, qui Agachonis pontiticis Fuerar in COnci
lio Constantinopolitano legatus. Piusporiticarum, quod diutino mor
boimplicicus fuerie, nulla resmemorabilis insigniuie. Christopho
rus Crradenlem ccclesiam adminiltrandam accepie. Loannes ponritex de
celsit e vita postero anno rr Nonas Augulti. Comitiis inde nouo pon-
citici creando indictis, extemplo ciuitas comiciorum liberrarem adepta,
vecere dissidio conAnorauie. nam clerus Perrum presbyrerum, exerci
cus inculit Theodorum. veraque aurem parte in lia per aliquor dies
pertinacia perliltente, randé clerus, relicto Perro, Cononem presbyte
rum arreprum, pontiticem lalurauie. Ouod rbi iudices, de primores
exercitus cornouerune, line vila mora in eandem lententiam dilcesse.
rune, punciilque ad Theodorum E.xarchum miltis C OnOBCI XIT K al
Novembris conlecrarune. Principio veromenlis Seprembris, indi
CioneXIIII, morruo Constantino Imperatore, lustinianus, qui fuerat 
+
Patie
60

## Folio 94 — 1663200467:0098
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000098.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
007
istoriarum de Reonc
Paere in Imperii lociecarem alcitus, continuauic imperium, cur
Set nacus XVT. Islancta patris veltigia perlecutus, exremplo lacram ac
Toannem pontiticem, quem nondum vira excessisse audierat, milic,
qua nunciauie, le reperisse codices lexti Concilii à patre Constanrine
contecti, ac ltarim parriarchas, epilcopos, apocrilarium ponciticium,
de senatum, exercirum que adtibuisse, acque cosiis audieneibus recitan
dos, ex manu singulorum, ne. riciari poslent, oblionandos curasse. F2
extar ad ponriticem Toannem inscripra. Anactalius vero ad Cono-
nemmissam esse scribir, quod est interpretandum, mortuo Joanne Co
noniponiticireddicam fuisse. Poltero vero anno, quo Benedictus ec-
dleliam Mediolanenlem accepic, cognira Cononis consecratione, alte
ram ad eum Scriphr, qua ducenta le capita relenare signiticauie, quXe cu
Sodes Parrimonii Brurtix, _ Lucanix quotannis pendebant, _, Vere.
Cicuerentur Familia eius Parrimonii, e Sicilix, quae pignorisnomine
miliria renebaneur. Cono vero rectorem Patrimoni, Sicilia Conslan
tinum ecclelix Srraculana dinconum fecir, atque ei praerer consuerudi-
nem mulca indullie. Incerim reoum ocium, quo reonum Cumma cu
omnium gracularione resorescebac, Dux Pridentinus Alahis interru-
pic. Is victoria parta de Comire Baioariorum inslatus regem despiciens
validis se Pridenti aduerlus eum praelidiis communiuie. quamobrem
Tridenti Cumma a Perthariro ope obletus est. verum vrbe Tubito ex
improuilocoresus, caltra regis inualit, ac quo cum cum luis tugx le man
dare coegic. Forre Cuniperius iam inde ab adolescentia magna cum eo
Fuerar Familiaricate coniunctus P Peaque veteris necesitudinis memor
parrem precibus exorauit, vecum in gratiam reciperet, licet caltris ab
eoexurus, acque in tugam compullus esser. quin eriam eodem ergail
lum ltudio incitacus pacrem polt laepe illi in sidias molientem ab incae
pronon Colum decerruit, lederiam tidelem sperans fore, Ducem Brixia
creandum curauie, Perchariro Expe monente, viderer, quid pararet.
non enim libi ipli anicum. beneticio devincire, sedinimicum in exi-
tium luum praelidiis haud modicis contirmare. regnum illum novo Bit
xianorum, quorum maximx semper inter Logogardos copix fuerint,
auxilio centaturum. Ve Toannes, lic Conoaduerla per torum pontitica
cum ralerudinc est contlictatus. Cono vero, cum le morri propinquum
videret, clero, e monalteriis insens auri pondus legauir. cuius cupidi-
tare incelus Palchalis archidiaconus licreras ad Coannem milir, qui prul
loanre Theodoromortuo Tubrogatus Ravennam F. xarchus aduene-
rat. atque ei grandem se pecuniam dacurum, liiplius beneticio pon-
titicatum obtinuisset, oltendir. Oua re cognira, Toannesiudicibus luis,

## Folio 95 — 1663200467:0099
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000099.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
iber Secundus
quos paullo ance l. omam ad ius dicendum milerac, s
none morruo, omni ope Palchali subroganoo adCHCHC. CONOII I
XFKal. Octobris exrincto, ciuitas in cuas, veanre, parres concellit, ac
Theodorum archipresbycerum, ec Palchalem archidiaconum ponriti
Ces lesic. atque vna pars inceriora Parriarchii, altera vero exteriora in-
Ledic. Glilcente vero cercamino, atque altera alteram de locopellere co
rendenre, primores iudicum, exercitus, eleti, ee populi laniore consilio
vli ad lacrum Palacium perrexerune, ac quo modo ccepix occurrendu
eMec ledicioni, conluleare caeperunt. ac demuin expedito consilio Ser
Bium prestrcerum ponciticem delignarunt. Ouippe ex media populi
curba arreprum in oracorium beari Caelarii, quod eracinera Palacium,
deinde in Laceranense Parriarchium cum Faultis clamoribus perduxe.
runE. _ Foribus, quae claula eranes effractis, ingresi TunE. La se cognI
ta, Theodorus lubico le abdicavit, aeque vlero Sersium adorauir. P2
Echalisaurem spe lua le Fcultracum dolens, lubieo Exarctium cuin luis
indicibus Romam auxilio aduocauit, ec conctusinde se abdicauit. Pxar
chus spepraeinii excirarus tanta celerirare, eaneoq silentio nd vibem 2c
celic, reneque rexilla, neque exercicus Tolito in loco occurrere Tolem-
nistionoris eaua poruerit, sed rix exera porras obuius fuerit. Ingret
Cus autem ribem, cum Sergium ab omnibus eoli, cundem omnium stu
diis detendi riderer, Palchalem reliquir. verium, ne fructra Romam ve
nisset, pecuniam a Palchalipromissem a Sergio Aagitauie. Cui Sergius
vehrementer eiulimodi pecitione ottenlus respondic, ea lem pecunium le
neque soluere aquum esse, neque, lixquum esser, Faculearem luppete
re. _, vehominis animum permouerer, canchara, d coronas aureas,
qua atre aram, e Conteltionem 5. Perri ab anciquo pendebant, de
miiussic, ee pignori eradi. neque propreror quidquam protecic. RR euer
Co inde cum ingenei pecunia R auennam P. xareho, Sergius vnr KaI. I2-
nuarii conlecratus elt. FO anno Theodoro archiepilcopo cum mala ele
ricorum Rauennarum prarix mortuo, Oamianus sublectus exemplo
eius Romam venie, acque a Sergio consecrationem accepie; d Colem
ne oblequium praestirie. Poltero, Palchalis Falla religionis connictus
depullus elt ab officio archidiaconatus, acque in monalterium erusuS
Cradualla irem rex Anglix, e Ota rex C ancuariorum Rondm roli
sionis caulta protecti a Sergio in monachos lunc accanli. Anno inde
lexcencelimononagelimo Percharicus rex vicam reliquie. Cunipertus
aurem tilius regrum continuauir, acque LTermelindam ex Anglolaxc
tium genere sibi marrimonio copulauie.
300

## Folio 96 — 1663200467:0100
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000100.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
(liltoriarum de Regno lcalis
PLICVNTDERZVS REX SOLVS
MVTATA eAinde _E Eccle(IX, _ ROBNO FOrtMA, AC Verer
tiones, de anriqua dissidia instauraca. Ouippe e Tultinianus Imperato
adierlispontificem, et Alahis Dux aduertus regem hostilia machinari
inreltinis cumuleibus omnix milcuerune. Cererum Imperatorix alie
nationishaec tuit caussa. Iustinianus poltero anno a luis depranatus cc
cilium Constancinopoli habuie. atque ei capira quaedam contra FC.
clelialticum ricum aftinxie. Cui concilio cuni apocrilarii pontiticis per
imprudenriam sublcriplissene, Sergius pontitex, Fallacia cognita, lub.
Ccribere noluie. Pa dere lustinianus vquendeo est oftenlus, veab Fc.
clelia Romana, quam huculque enixé detenderat, le removerit. Ltaque
dolori indulgens proximo anno Constanrem auum imitatus, Sergium
Mlagistrianum Romammisie, negocio dato, ve loannem Porruensem
epilcopum, e Bonitacium ledis Apostolicae consiliarium Caperet, de
ad se perduceret. qui profectus prospere impernta pertecit. Regnum
vero idem, qui antea, perhdix, atque imporentiae morbus incelsit.
Ouippe Alahis acceptorum beneticiorum, ac fidei regi datae oblitus.
Cuniperrum de regno extrudere cogitauie. X, AIdone, ac Crausone
Fracribus, ciuibus Brixianis summx porentia viris, aliilque Longobar
dis consilii Cui in Cocierarem alciris, captaro tempore, quo Cunipertus
ab omnibus inlidiis securus, P’apien (i forte ab rrbe recesserat, Papiam
incroiuit, regiaque cultodibus perterritis, in poreltarem adducta, lalu
cari se regemiulsit. Ouare Cunipertus exanimatus, inops consilii in
Comacinam in Culam sele abdidir, ibique opere le, ac praelidio commu
nivic. Ceterum quo scelere sibi regnum Alahis vindicauie, eodé quo.
que adminiltrare inlticuie. Prxerat eo rempore ccclelix Papien(i D2
inianus Cngularis lanctiratis, atque doctrinx vir. Is, cum Alahim regia
occupasse viderer, neiple, aur ecclelia sur derrimenti aliquid caperee
Fhomam diaconum prudencem, ac religiolum virum ad Cacram Calu-
carionem ofterendam milie. Thomas profectus nunciari Alahi iuNIE,
Se pro Foribus stare, ee ab epilcopo benedictioné afterre. Tum Alahis.
qui praecipuum in clericos gerebac odium, relponderi imperauie, (i mu
daFcemoralia haberer, intrarec, linminus, Foris le contineret. Tum
Thomas, nunciate, inquic, me fcemoralia munda habere, quia hodic
beneloca induxi. Ouod cumnunciatum Alahi esset, Acqui c8o, in-
quic non de Faemoralibus loquor, led deiis, quae inera faemoralis con-
tinentur. Thoma vero hanc Dei, non illiuscuram, ee cognitionem el
19
ae Ltettbe

## Folio 97 — 1663200467:0101
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000101.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Et
Iber .
Lesubiicience, Alatris ad le renire hominem iul(II, a
cummeliolis verbis excepit. quinctiam, ve ArriaHUS, HUComMOBCIL
mari epilcopo Farrenlem balilicam, reddicusq: eius a Grimoaldo aETI
bucos eripuie. Ouibus, alii (que limilibus tacinoribus plerique commo-
ei Cuniperti desiderio Aagrare, iplum q odio habere caperunt. AcceL
Sic etiam AIdo, qui privata niuria inlidiarum sibi meditataru exaCCD
bacus, Cunipertum in regiam reducere destinauir. Iraque, Oraulone
Frarre assumpeo, Alahim pro ineime Familiariraris nece situdine adiit;
ac, quintu, inquie, Alahis ribe candem securus egrederis, acque animi
caulla venatum in lyluam cum cuis iuvenibus abis, nobilque, qui ex te
cotipendemus, rebis, ac regix cultodiam eradis? Ouod li feceris, pro
certo (pondemus, nos capurad te Cuniperti relaturos, de te omni tan-
demtimore liberaturos. Probauie Alahis quod AIdo admonuie, e
primo quoque tempore ex ribe in maximam lyluam renationis caul
la procestir. Duo Facto, Aldoad Cunipertum le contulic, ac, lupplici
ter venia erroris lui perica, in lichisque erranni patefactis, ribem le illi
eradere pararum esse oltendie, si certa die propius accelsisset. Cuniper.
tus, gratiis actis, libenti animo conditionem accepie, ac constitura dic
2d rrbem prodiic. receptusq ab Aldone resiam line vilocumultu recu
perauit. Cunipertum in regiam reuerlum cacim clerici omnes, epilco
piq complexilune. Tum AIdo nunciari Alahi in (pluam iussie, cumW
lace le, quae promilerat, expleuisse. non enim Cuniperei caput Tolum,
Sed corum etiam corpus habere inporeltare, (i quidem iplum in regia
esse. Fo Alahisnuncio aeronitus, multa, orauiaque ei est comminatus.
Bellum inde paracurus in Istriam icer inlticuie, atque in irinere Vicetia,
ex Taruilium amiciciam Cuam repudiantes vi, alias ribes blanditiis sibi
adiunxir. ee nouo alturia genere Foroiulienlem exercitum ad le Era
duxit. Ouippeeum ad Poncem Liguentix nactus, re miles quilque
eraiiciebat, Cacramentum sibi dicere iulsie; cavens ne quis regrestus
rem paretaceret, ac reliquos, qui eranlituri erare, à cran (itu deterreret
Nequeica multo post tirmo instructus exercitu aduerus Cunipertu
procelsit, ac caltra ad Abduam in Campo Coronatx locauie. Oua
recognita, Cunipertus, copiis impiore comparatis, de iple conera cum
ire perrexit. Ibi, cum in conspectu exercieus essent, Cunipertus Alahi
milso nuncio ad rem Cingulari dirimendam certamine prouocauie.
quod Alahis relpuic, roboris Cuniperti, at que audacia recordatus. IFa.
que in summipraelis calum instructx acies lunc. Cum vero iam prope
elet, ve verinque concurreretur, Z eno diaconus ricem regis solicitus
iplum couenic, aeque ita dixit: Dominerex, omnis vica noltra in Calute
TUS

## Folio 98 — 1663200467:0102
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000102.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
litoriarum de Keonoltalia
cua conliltic. quia, liru in acie cecideris, omnes nos errannus Alati
pec lummos cruciarus necabie. Duin cu igicur nitu ornatum regiur
rradis, e cgo manum cum illo conleram  Nam, Ribi eoo periero, tu
Facile caullam recuperabis cuam, ( vicero, maior ex victorin servirviin
ce gloria redundabic. Ouod vi C unipertus audiuie, taudquaquam le
permisturum esse respondic. verum paucorum, qui aderane, anico
cum precibus, de lacermis rictus demum conceslic. ac loricam, galeam,
Ocreas, cereraque lua arma diaconorribuit, arque eum pro se in pree
lium milic. Frac eiu ldem ltaturxe, de habitus. ieaque cum esser de ren
corio armatus egrellus, ab omnibus pro rege acceptus est. Commistum
inde praelium, ex coris verinque viribus decertatum est. Cereris Are-
nuam operam in lua quoque parre nauantibus, Alahis opimum decus
experens, acrirer in eam se praecipue inculie, in qua care regem exilti
mauic. ac diaconum rrum specie armorum deceptus relo apperensin-
certecir, ac statim incenticapur prxecidi, ac pilo ad rerrorem holtibus
incuriendum iussir pexeligi. Verum rbi dempra casside clericum se pro
rege ridicinteremisse, ira Furens, Malum clericis omnibus, inquie, (I
quando inceoram victoriam comparavero. C unipertus autem veluos
eodem errore ductos in Fugam le dare precipires len(ic, nudato capire
lele oltentans eos a tuga rerinuie, ac bene sperare de cora victorin iulsit.
Poltpaucos inde dies irerum exercicus in praelium prodierune. anre ve
eo, quam consigerent, Cunipertus rurtus Alahim, num virieim dimi-
care reller, prouocauit, verum nihil obrinuit. Puenarum est inde ab
veraque parte maximoarirorum, de animorum ardore. aC, nevEr2 PaL
re cedente, mapna straxes est edira. Tandem penes Cunipertum victo
riasterit. nam de Alahis inceremprus, de exercirus eius in Fugam aver
lus, ex qui a terro incegri remanserune, dum Fugam capesserent, caecis
amnis gurgicibus haultilime. Delero Alahi, Cuniperrus victorem e
xercirum domum reduxie, ac Zenonem dinconum funere lexeliri ho
moriticoiulsir. ex reonum inde quiere, ac lancte administrauie. In Cam
PoCoronatx, vbi prospere pugnauerat, monalterium ab eo D. OcOr
sioaditicatum, e Farrensis balilica Anronino epilcopo Bergomati re
ltirura. _ praeter alios Comenlis, ac Nurinenlis epilcopi posselsioni
bus decorati. Tultinianus aurem Toanne, de Bonitacio capris non con-
centus, iracundia stimulante, postero anno Z acharium protospachariir
Romamire, ac Sergium iplum eodem modo prehendere, atque ad le
Perducere imperauic. Ahenus procolpachari; in vibem aduentus om-
nium in le animos, oculosq; Tralicorum converrit. Teague, cum RO-
mani rem mirari, insidias capiri pontiticis parari haud oblcuris luspicio
nitou

## Folio 99 — 1663200467:0103
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000103.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber Sec
nibus distulissent, repente exercitus Rauennas, de Pentapoli
tinicimarum resionum excicus pociticis plotesendi caussa Romam ver
(usicer ingressus est. Ouod vbi Lacharias auciu, in Mntorem orovrix
Caluris adductus prorinus ad ponciticem le recepit, acque ad pedes pro-
Aracus veniam lupplex orauie. _, ne furori milicum lele dederc, Nore
Crauic. Lxercitus aurem per porcam Oltiensem ingrellus procelsic ad
Laceranum, pontiticem vilere geltiens, quem rumor INClCBLICTAE, 
periore noctenaui impolitum Constantinopolim esse deuectum. ac
ian_as claulas nactus, fores le moliturum, nilI rCPeNEC ABCTITeNEUE, eL
comminatus. Ouod rbi Zacharias sen (IE, (ic animo elt COnLtCTHREUS, VE
prx mecu le lub lecto pontiticis occulcarir, ac prope de poreltare decel.
Perie. Oua re animaduera, pontitex cum in lucem exire, ac bonum Aa
bore animum iulsit. Inde ad placandum profectus exercitum, pro bd
Cilica Theodori ponciticis patetactis raluis alledic, ac milicibus, ee po
pulo ledato, quod pro Calure lua ranca alacritare arma lumplillene
Seacias egic. Neque tamen milites ante excedere rrbe voluerune,
quam Zachariam inde conviciis, ee concumeliis exegerune. Biennio
insequenti haecincer L. ongobardos adminilteaca. Romualdus Beneue-
ei Duxparato exercicu in Calabriam, prouinciam Imperacoris, irrupie.
e Tarencum, Brundulium, aeque omnem circumiectam regionem
prahidiis racuam nactus, imperio luo adiunxit. ac mox moriens Duca
cum magna parce auctum filio Crimoaldo reliquic. qui poltei pererien
nium peaetuie. Tumultus etiam haud contemnendus in DBCaE FO-
roiulienli elt excicus. Ea dicio iampridem a Vectaro ad Landarum, a
Ldtdaro ad R odoaldum pervenerat. Cum aurem Forre Dux Rodoal.
dus urbe Foroiulij abessce, Anstridus quidam e castro Reuma Ducacu
Cmeregis auctorirare inua (It. Oua re cognita Rodoaldus arconitus per
rexit in Iltriam, aeque inde, naui conscenla, R avennam, de R auenna Pa
piam contugie ad regem. Anstridus aurem luperbin, ac libidine elatus
Foroiulienlem dicionem sibi vindicasse haud laris habuie. quin eriam
regnum iplum auidicare devorauic. verum in iplo recum apparatu Ve
FOnX CapCUIS, _ ad rege per ductusmericas re lanix luxe poenas luit. quip
peluminibus orbacus in exilium est proiectus. Inde Foroiulienlem Du
cacum AIdo Rodoaldi Fracer lulcepie, cumque per seprennium renuie.
Cunipercus aurem  ex Aldonem, de Craulonem luspectos habens, cos
tollere demedio cogitauie, id que Forre cum uno homine sratore (yo
commnicauit. Calu auté accidie, ve, cum illi de more ad regem veniret,
abignoco homine iniqua de regis aduerlus le voluneare commoneta-
cti linc. Ouo cognico, ambo conteltim incolumiraris graria ad aram le
d. LCta

## Folio 100 — 1663200467:0104
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000104.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
62
listoriarum de Reono lE
S. Romani marerris proximam rcceperune. Ouod rbirex
eam opinionem venic, conlilium ab eis luum csle praereprum. linque
ira Furens Scrarorem, qui id enunciaser, argueré. Serarore vero le cum
aliquo loquurum esse negante, acque id iplum altidua apud illum prae
Cencia contirnance, de AIdone, ee Graulone, unde nam volunearem
Cuam incimam perspexissene, inssir exquiri. illis vero le i claudo quo
dam Forre obuium Facto accepisse dicentibus, malionum cum fuisse spi
ricum credidic. memor, se contilium luum cum Scrarore communi
cancem, praelenei mulexerus succidisse. atque eos venia dara dignos,
qui in amicitiam restituerentur, putavie. Sequenti anno Sergius pon-
eifexxore ferens, Aquilciensem cccleliam eria Chalcedonensis Con-
cilii capira reprobare, conventum Aquileix connocandum curauie.
acque omnes, qui convenerunt, epilcopos auctoritare Tua ad ca ac
cipienda, tanquam cum Cacholica doctrina congruentia, perpulie.
Incerim rumuleus alius pravior in regia Constancinopolitana exorrus
torum imperium perturbauie. Ouippe Lcontius pexefectus militum
ledirione in populo concirara, Tustinianum Imperatorem omnia alia
meruentem comprehendir, ac, mutilaro ad contumeliamnalo, prope
exanguem Cherlonem in Dontum relegauie. ee Imperium, C alli
nico parriarcha probante, invalic. Priennio post Leontius Impera
ror patrari sceleris poenas dedir. Nam per cumulcum a Tiberio Ab(I
maro caprus, ex parirerna lo mulcacus in carcerem est coniectus. Impe
rium idem Tiberius cenir. Annus sepeingencelimus nulla re ne-
morabilifuieinsionis. Prorimo, Sereiopontitice mortuo, Toannes le-
xeus lublectus. quo sedenre, Perrus irem Aquileienlem gubernauie ec.
clesiam. Theophylactus Patricius, Lxarchus ab Imperatore in Tcaliam
deltinarus. Is conera consuerudinem Romam anre, quam Rauennam,
sequenti anno aduectus non leuem animis hominum lulpicionem
iniecie, ne quid poncitici inlidiarum occulce meditaretur. Itaque, ad
veneu eius cognico, confeltim Romam militares, vepaullo anre, co
piae convolarune, vrcum, antequam cogitataaggrederetur, opprime.
renc. Verum pontitex, ne qua per rumulcum militarem COIEECTCME
caedes, porras vrbis ad excludendos armatos occlulir. ac lacerdotes ad
Cedandum milicum Furorem obuiam milit. Inanem aurem tuisse Culpi
cionem post res ipla edocuit: nam Exarchus, rebus Romanis compo.
Ciris, Rauennam inde se racirus contulit. Fovero, qui inlequutus est
anno Cunipertus excessic e vita, Luirperro Ailio rexeinctituto, acq A(
prando lummae nobilitatis, ac lapientix viro pueriturore relicto. Fuir
Cunipertus, reinquie Paulus, vir mira eleganeia vitae, ac moru luauiea
59
698
699
qde
70

## Folio 101 — 1663200467:0105
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000105.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
Liber Socundus
ce ornacus, at que in bello audacia singularis, in pri
quae laus luperiorum regum paucilsimis concisie.
FL. LVITDERTVS REX.
ASPRANOVS regnum Luirperti pueri nomine octo menlium Ip
tio repacare, sic lancte, administrauit. Duibus exactis, leguenti anno
Ragumbertus, qui fuerat Cundeberti regis tilius, Taurinatium Dux,
arma parauie, parrii regni recuperandi occasionem sibi exintirma Luie
perri xtare oblatam ratus. Ouod vbi Asprandus cognouie, Rhochari
to Duce Bergomari, aeque L. audenli in auxilium cuocato, in aero110
uarien(i occurrit. Ibi summo praelio depugnatum. Ragumbertus
A(prando, _ Rochariro Luperaris, moxmaena virconum inumliE.
FL. V R AGVNBERTVS REX.
RaCMBEKO Vetoerum pocene, CMunus D Lda
nus, qui Crimoaldo suffectus fuerar, ralidocum exercitu Campanix
tines insressus, omniaisnc, Ferroque raltauit, arque ingencem pecoris,
maiorem que hominum praedam abegit, rique ad FTorrea, nomen id
locierat, nemine reliltence, progressus. Ouod rbindaures Toannis
pontiticis accidic, viribus ciuitaris dittilus, quod ipse praeltare porernt,
ad preces se conculic, ac lacerdoribus obuium cum amplissimis uneri
busmilsis, verecrocederer, ac capriuosreltituerer, impetravit.
iLODem anto, occuo sbecco, pelcus usacpte.
BnuIm. VEIT inde Idus lanuarias lomnnes poncitex nacura concelsie,
acque eius locû Toannes verrenuie. Aripertus rex, ve securitare Sibis acre
sno pararet, bellu Luirperto regi, quem regnopater iplius Ragubertus
expulerat, internecinuredinteprauic. e cu co, e Asprando, e Rothari-
eoparces eius cueribus summo apud Papia prcelio decerenuir. In eo Luit
PertuS pVeF CaptuS. A(prandus, de Rorharicus fupaci, ille in inculam
Comacina, hic Nouariam se recepie. Inde arma ad Asprandum, Rocha
ricum que debellandum erav: Taca. L. aude capra, Bersomum obsidione
cscinctum. coqueingenti bellicorum cormetorum mole expuenato
Rocharitus capeus, aeque in Faurinos in exilium actus. Poltremo exer
citusaduertus Asprandum in Comacinam iiltus oppidu circum ledie,
iqu
Flo aaleckLVotLa.

## Folio 102 — 1663200467:0106
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000106.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
listoriarum de Reono IF
acque Alprando ctaplo in dirioné redesie, id que line cu
VCTEIE. Ouibus rebus prolpere geltis, pulcherrimam in de victor
rea animi impotentia deformauir. nam de Luirperro regi innocenri vi
tam ademir, e Sigiprando, Alprandifilio, oculos eruir, de Theodera-
ex rxori, atque Aucunae Porori milerandum in modum nalum, rures
que vulnere Faedissimo derruncauie. Luirprando rantum puero ieno.
tum, e ad parrem, quii Baionriam exglarum corenderar, le conterre
permissum: E. ode anno Fordulhis, quis morruo Aldone, DucamIn FO
Fointiensem lulceperar, Sclauos; qui in, DUCAEUI IEFUPEInNE, remere
aggreus, le cum tora Foroiulienlium nobilirare pessumdedit. J. X ingen
tinumero lolus Munichis, Perri Fordiuliani, de Vrsi Cenerentis Du-
cum pares, eualies Is, cum de equo deiectus esser, manibus licet vinculis
impedicis lanceam eis qui se vinxerat, abstulie, arque, eo. vulnerato, le per
alpera, ac praerupra loca deiecir. Ferdulto suffectus elt C Orbolus. quo
non ita mulio port vica Functo, Ducatum rex ad. Pemmonem craduxit
qui ex Raeberoa oxore hliostres Tulcepit Rachim, Rachairum, et Ristul
Fum. Ouorum Rachis, de Aictultus post ad regiam dignirarem evecti
longe, lareque tamam lui nominis exrenderunes Rripertus, hac crudeli
eate remora, regnii prudenter, e lancte administrauir. Ad ceterns eccle
lias, quas liberalistime donanie, erga Romana praecipuemuniticus fuic.
quippe sequenri anno pontitici nulcos fundos, ex nominatim Pacrimo
nium Alpium Coeriarum, a Rochari rege adempeum, resticuie. cam-
quedonarionem aureis licreris exaratam ad ponrificem milie. Eodem
anno lustinianus, cum per decennium imperio spoliarus exulaslet, in-
Cidias Cherlonenlium, ee Bolphoranorum meruense Ponro protuoit.
argue ad Trebellium regem Bulgarorum le contulit. atque inde auxi-
lioeiusreonum recuperauie. & Leontium, ac Tiberium, qui ledem (yz
Vlurpauerane, capros in medio iugulari CirCO pExCepIE. Callinicum
vero parriarcham luminibus exuis, ac Crrum abbatem, qui le exulem
in Ponro aluerar, ei lubstieuie. FTinc noua rerum, quas aduertus RO.
manam Fccleliain impid aur gesserae, aut cogitarar, paenicentia ada-
aus; eximium le Cacholicx pr opugnatorem hdei declarauir. Lrague
volumen Concilii, quod contra Romanae ritum E cclesixe Scriplerat.
Romam per duosmerropolitas ad Toaninem pontiticem destinauir, id
que ab eo; non, veanre, approbari, sec nunc demum emendari, _ Cor
rigipoltutauie. quin eriam epilcovos Orienris iterum aduocauie, et
queddesiderari videbatues ex eorum lenrentia canones cenrum duos
lexri Concilii, qui leriprition Fueratie, Scribiiulsie, ve Theophanes pro
didie. Id Concilium in tanuarium v(que mentem sequentis anni pro
duc

## Folio 103 — 1663200467:0107
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000107.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
liber. Sccundu
ductum. Sic enim in Canone um prodicur. Sul
mualdus Dux Beneuentanus Cilitto est lubsticuels. Ce
ci vira tuncto Silinius. qui laeuo pedum dolore iactarus pon vigine.
dies evira misrauic. Nouoindeincurentino, Constantinus ponetex
in eius locum estConLecratS. Fodem anno, morruo Daminno, L
vennare archiepilcopo, Felix elt suffectus. Moris iam tum exaE, ve est
lcopi, ancequam consecrarentur, rationem tillei, acque oblequii lui ede
rene, eam que in ponciticium tabularium reterrene. quod cauriones in seri
nio facere illi dicebane. Felix aurem Romam ad conlecrarionem acci
piedam profectus, caussam defectionis, ee rumuleus quaerens, racionem
ex inlticuro non edidie, sed porenria Romanorum iudicum nixus cam
proarbieratu expoluie ac domum revertus Ravennares ab obedientia
Romani pontiticis, propolica antiqua ledis lux libereare; ac dignirate,
auertir. Rario eius a pontitice in C onfelsione beari Perri polica poltali
quoc dies, arro qualiincendio afcata, reperra est. Mnnenreinde in con
cumacia lua Felice, ne que aut pontitieismonitis, nut Imperatoris edictis
obremperante, annus abiit. Pa res Tultiniano relara miritice animu eius
oftendie. Teaque lequenti annos cum, Theophylacto Fxarchomorcuo,
Felicem Furere, neque pracepris vllis aures praebere, verum pontitice
in ordinem cogere, audiret, iulta indignacione accensus armis sibi co-
sendum, qui pontiticis imperium derrectaret, exiltimauit. aC propre.
rea Theodorum Patricium, ex primicerium exercitus Sicilix cum classe
Ravennam ire, acque archiepilcopi, ex Ravennarum insolenrem vin-
dicare luperbiam iussic. Ouod vbicognouie Felix, confeltim ec iple nu
rilia ex vicinis, de subiectis ecoleliis aduocauit, C’eruien (I, Comaclen (I,
Popilliensi, Cxesenare, Imiolenli, _ Fauentina. X cum iis ad lictus ad ex
centionem holtium impediendam occurrir. Theodorusaurem, classe
ad oram Rauennatem appulla, vecopias exponeret, variis in locis cum
occurrencibus R avennatibus depugnauic. aequo iis demum in Fugam
compullis, bellicum vibi iplicerrorem admonic. eam que breui vi i ci
ciuibus, de archiepilcopo in deditionem accepic. Oueltione inde de le
dicionis lociis hibita, plerolque oprimacium eius scelerismanifeltos aue
rica, aue ciuitare, aut Forrunis muleauie. praecipue aurem archiepilco
pum cachenis vinctum Constantinopolim iustic deuchi. ac, conlticuris
Ravennarum rebus, cecepie se in Siciliam. Archiepilcopus a Justiniano
cadenci lamina obiecta luminibus exutus, aeque in Pontum relegatus
Tra inlignis Rauennatis ccclelie concumacia exemplo apud posteros
memorabilicaltisata. Anno inde seprinsencelimo decimo, Tustinia
nus Cherlonenles, e Bolphoranos, a quibus exul apperitus insidiis fuc

## Folio 104 — 1663200467:0108
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000108.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Llistoriarum de Reono ltal
rat, vicilci geltiens, exercicim ad eosmilit, de Cherlonem
acmira crudelitare omnes eius ineolas incerimiiulsir. Ouo Facto, pue
ros, a quibus remperatum iniussu luo fuerae, ad le mieri imperauie. ac
le Ponricos internecino trello perlecucurum ostendit. Pueri Octo.
bri mense innaues impoliri omnes lxua oborta cempeltare libmerli
lune. Ouod poltquam Cherlonenles, qui reliqui fuerane, vna cum B0
lphoranis cognouerune, Philippicum, cognomento Bardanem, apud le
exulanrem ducem sibi legerune, ac vicinis populis adiunctis imperaro
rem aduerlus Tustinianum appellauerune. Oux dum peruntur, Fusti-
nianuspontiticem videre, ac de rebus luis opporrune consulere cupies,
lacra milla, read se accederer, obsecrauit. Imperatoris voluntati, quod
Cacholicx E. celelix rarionibus conducere videbatur, nihil abnuit por
citex. Traquenavigiis compararis nr Nonas Octobris, indictione nona.
conscendic honelta clericorum, exileoporum que carerua CipAFUS; dc
Ncapolim prouectus illic Toannem Tizocopum Parricium repperie.
qui in locum Theophylacti morrui Rayennam mitrebatur FxarchuS
Soluens inde NNeapoli Siciliam adiir. arque ibi a Theodoro Parricio, li
cecintima ralerudine opprelso, liberalirer est exceptus. Rhegium in
de e Croconem praeceruectus Callipolim, et Callipoli FIydroncum
peruenie, ibique hiemauic. Tuctinianus bellum aduertus Philippicum
exulem moliens, principio lequentis anni in Bichyniam abiic, manda-
tis ediris, ve quocunque poncitex diuerterer, ibinon aliter à magiltrari-
busreciperetur, ac liple adesser. leaque Constantinus, incunte vere, LIy
dronro digressus in omnibus, quae arrigir, Crxcix oppidis omnigenere
liberalicaris est culrus. Constanrinopolim inde accedenri Piberius Tin
inianitilius, de C. prus pacriarcha cum Parriciis, clericis, de ciuibus vni
verlis obuiam ad leprem millix palsuum exierune, ac diem feltum a0en
tes in vrhem equis ornatissimis cum comitaru luo impolicum, ac pon-
tificiam chlamydem de more indurum induxerune, aeque in edibus
Placidix, ubi paracum erac hospitium, collocarune. Iultinianus de ad
vencuponrificis certior factus lacram alteram ad cum ex Bichrniami-
CE, pratiis actis rogans, no Nicomediam accedere sravaretur. nam le il
luc quoque Nicaa procelturum. Profectus est ergo Nicomediam COr
Cantinus ingentihonore ab illa quoque ciuicate exceprus. Nequeita
mulco post Tustinianus aduenit. Inaudinuis post hominum memoriam
iniislocispontiticis, Imperatorilque congrellus omnes vicinos popu
losadrilendum tam rarum in cerris spectaculum concitauie. Itaque
Frequentissima omnis generis imulcitudine circuntula Imperator vrbe
ingrestus, ad poncilicem excompolico expectancem accelsic: ac demo

## Folio 105 — 1663200467:0109
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ibet secundus
recoronntus hdpedes eius procubun, asu se
bus datis recinque amplexibus bemigne in prums, ac libet
lauie omnibus, qui adernne, ingentes prxe laticir plaulus edentibus, 
minus noltris proprer insienem principum concordiam, eccleliarum q.
laerancibus. Inde ad litas veerque ades digrelsi lequentes dies variis de
ecclelia, imperioque constimmendo sermonibus eraduxerune. Ouitus
cum Imperaror, se classem, exercicum que aduerlus Philippicum miere.
re velle diceree, pontitex, noid Faceret, magnopere distualie. Verum ir
rica omnis eius orario fuit. Placuie inde verique, re die dominicores di
uina a pontitice heret. P. 2 vero appararissima pompa confecta, Impe-
rator peccaris ance luis expiacus corpus ab eo domini lumplic, ac vere
ra omnia Romanx Lcclelix privilegir contirmauic. argue cum inde
Romam dimilie. Pontifex prospera nauigatione vlus, licec 2duer (2 V2-
lecudine (xperentatus Lospes peruenit Caieram, rbi Lacerdores, d Ma
snam populiRo. parrem obuiam libi profectos ottendie, aegueeis pro
sequentibus vrr R al. Nouembris, Indictione X. ad vibem acceltiF. Dur
aurem poncitex Romam nauigauit, lultinianus clallem, exercitumque
in Poncum milic. Dui ab oppugnatione Cherlonis a Ponrieis auxilio
Chazarorum depullus, cum re irrica ad Imperarorem redire non aude
rec, ad Philippicum eximiis muneribus invitarus detecie. Ouod ubi Tu
Ctinianus Censie rlque ad Synopem rei propius cognolcendae caussa prO
Sressus, Constantinopolim redire maruravie. Verim a Philippico
Praevencus non Colum Imperio, led eriam vica est spoliatus. na ab exer
cicu suo relictum ad Amaltridem FTelias Philippici Dux interfecir. Ti
berium vero ejus tilium Philippiciiussu, cum in remplum Blachern2
rum confugisset, inde absstractum lacellices eius milere iugularune. Phi
lippicus Emperium occupauie, ac capue Justiniani Romam milIc. Tri
ltis eius cladisnuncius certio polt redirum pontiticis mense Romam 2l.
lacus rniverlam ciuieatem maerore, aeque acerbicare repleuic. Princi
pioinlequentis anni Asprandus, cum aliquorannos in Baioaria exulal.
lec, de reperenda Tralia copirauie. Aniinum aurem addidie Baioarius
rex, qui le ad Rripertum regem vlcilcendum auxilia enixe lubministra
curum lpondebat. Traque, idoneo ab illo exerciru accepro, lele in Ica-
liam rerculic, ac Papiam progressus proelium cum eo intrepide occur
rence commilic. Quodnox magna verinque edira caede diremic. Ari
pertus, quiquam constabar, Baioarios eo praeliotulos, victolque cel
Cisse, tamen non in castra, re victor, sed quali victus in rrbem retupie.
Ouare, cum se luismetum, holtibus audaciam iniccisse videret, consi-
lium cepic im Franciam abcundi, aeque auco, quancumpouie terte, e
TCBI

## Folio 106 — 1663200467:0110
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000110.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
Ilistoriarum de Reonoltalix
recia lumpro, clam ex vrbe excesit. verum in eranando Aumine pentu
reauri, ee Duminis vnda opprectus indiena morre occubuie. Cadaver
ejus postridie inventum, e in regiam cum ingenti omnium dolore re-
latum in balilica D. Saluacoris ab luperiore Ariperto constructa lepul-
cum est. Flacmense Marrio gesta. Aripertus eanca regnum indultria
subernauir, veper noctem cregia cgrediens, aeque rrbem mutnto ha-
biru lustrans, quid de se linguli dicerene, exploraret, ac dilipenter,
quemadmodum ius a luisiudicibus dicerecur, investigarer. Idem adue
niencibus ad se gencium exterarum legatis vilibus indurus veltibus Oc.
currebat, quo minus iplis lraliae deliciis capereneur. neque appararis
epulis illos excipiebar, neque, praeleneibusillis, magniticas vllas in aliis
rebus impenlas edebac. L.odem rempore Tranlemundo Spolerano-
rum Ducemorruo, successic FaroaIdus Filius, ilque cum Volchila Frarre
dirionem administrauie.
1
FL. ASPR ANDVS REK.
ARTPERxO rebus humanis exempro, Asprandus victor resno po
cicus elt, vir Capientix laude nemini poltxonendus, at que in omni vita
officio lingularis. Isposteres menles Idibus luniis, Indictione decimn,
ricacedens elligiem morum, vircuris, ac prudentia lux tilium
Tuirprandum reliquie, cum, cui puero victor Ariper
cus pepercerat, acque ad parrem in Baionriam le con
Ferre permilerac. qui, cum à Longobardis de
Alprandi xgrori lalure desperantibusre.
onare esset iullus, poltexces
Cum eius in rcono eAt
ContLmATIS.

## Folio 107 — 1663200467:0111
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000111.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
CtSFORI AR V V.
IL VHOLLLLLAC
Liber Pertius.
F everrr libroinsiones duos, ac matitue
morabiles lcalix motus aperiemus. quibus nous
duo in illa imperia inltitura lunc. Nam qua ea
tione CTraecis Imperatoribus ROmana, RaVeH
nariqs ditione laplis, e Longobardis regibus ITa-
licoresno depullis, illam Romani ponritices,
roc Francoruregesinierine, exponemus. Ouas
mucationes laris cotat ab iildem Fontibus ambas Auxisse, nempepra
vohereleostualo, Lualale dominandi cupidieare. qu’ae omnibus
Populis, regnisqs cerrum semper exicium inculere.
CETPerM hacerica peltenon amplius Longobarda, sed adhuc)
Constancinopolitana regia laborauic. Philippicus enim, Imperio acce
peo, nihil priushabuie, quam ve sexri Concilii act2 Perverteret, ac Fr2-
ctam, abiectamq; Monochelerarum harelim excitarer. Id aurem
non luo indicio, led Toannis monachicuiuldam impullu luscepit. qui,
cum varicinandi arrem proticeretur, Imperium illum adepturum, diu
que pocicurum oltenderar, (iplum de duplici Chrilti voluntare Conci
liuum Cultulisser. Ouod cum lacrameneo se Facturum Philippicus aHir-
malsec, inito Imperio, omnium primum id sibi praeltandum exiltima-
uir. Leaque, Crro parriarcha le de depullo, Toannem ei lubltiit. conci-
lioq. nouo concto, sextum proimperii magnitudine C oncilium abro-
savic. Ouin eriam idem eodem Toanne doctore nouam alceram haere
lim haulic, quae nonas alias inter Cracam, de Romanam Eccleliam di-
scordias excirauir. Frenim in eam opinionem impullus elt, ve, vereri
bus Conciliisaduerlantibus, crederet, lanctas Chrilti Dei geniericis,
aliorum q: Diuorum imaginesnullo cultu, ac veneratione dignandas,
acnullo loco, nulloquenumero esse habendas. Leaque nouo Furore,
atque recordia percitus picturam sexri Concilii e balilica abradi, de la
cras omnes e templis imagines aboleri praecepie. atque his de re-
bus lacram ad Constarinum pontiticem milic, neque tam scedae actio
nispolcere comprobationem erubui. Flacre cognitu, ponitex vehe.
menter est animo percurbatus. Occurrerunt enim conrinuo prudencil.
Cim

## Folio 108 — 1663200467:0112
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000112.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
108
Hlistoriarum de Reono Italia
Cimo, acque optimo viro omnia, qua ex hac labe poterane Eccles
Romanx accidere derrimenta, haerentibus praelerrim adhuc in omniu
animis cladibus, quas proxima Monochelerarum haerelis ex iisdem le
dibus actulisser. Cum ea conroverlia componi non sine acerbilsimis
Cacholicorum cruciaribus, aeque adeo etiam iplius pontificis langui-
nepocuisser. Ouare, vericus ne li orientem illum ignem non continue
opprimeret, insentimox omnia, cum cum opem terrenon pollet, ar
dere incendio cerneret, Carim Icalix epilcopos ad concilium aduocavit.
acque eis coactismileram F cclelix Cacholicx condicionem, quae paul
lulum per lceleraros, ac perdiros hominesnon posserincer quielcere, de
plorauit. Inde breui luperioribus hxerelibus momoraris nonam nunc
emertisse aliam addidir. quippe exittere homines Deo ipli vlqueadeo
inimicos, aeque infestos, vrlanctam eins imaginem, cuius aspectu homi
nes ad relisionis, pietarisqs memoriam accendantur, neque pictam, ne
que tictâ pari postine. in hac vero opinione nouum esse Imperatorem.
Fluncenim non Colum Cacras omnes ex Constantinopolicana ccclelia
imagines iniussu sedis Apostolicx lustulisse, sed eriam tam proicctxe au-
dacixe esse, velcelus suum ipsius comprobari auctoritare non dubitet po
Ctulare. Exquiliris inde demore lentenciis, cum nemo esset, quin rem
cantam grauissimonorandam esse decrero censerer, ex omniuim consen
Cu omnes, qui lanctis imaginibus vencrationem consticutam ab Eccle
lia denregarene, damnati. ee Philippicus ipse, qui rancum esser Facinus
aulus, nominarim diro in cum compolico carmine paenis interorum
devocus. Inde ad populum progressus eandem caussam ingenti animi
magnicudine perorauit. acque, eo consentiente, atque iubente, decreuit,
ne Philippici, canquam hxererici Imperatoris, aur lictera, aut nummire
cipetentur, nequeimago eius, veassueuerat, in remplum interretur, ne-
quenomen in lacrorum lolemnibus ederetur. Duin eriam sexri conci
lis pictura, qux deleta Constaneinopoli Fuerat, in la es esregio opere in
porricu Vacicana reponi. Ouibus decreris audiris ltalia tora nouarum
rerum expectatione sulpen(a, Ravennares cumulcum in vrbe concita-
verunt, ac loannem Exarchum Cuperbe, acque auarenimis imperican
tem incerfecerunt.
FL. LVITPRANDWS REX
Oin aucem hec aountur, mortuo Idibus, ve diximus, luniis Alpia
do, Luicprandus Papix regnum occepit. Fic praeclaro patris, ac luperio
rum resum exemplo Cacholicam sidem amplexus, non minus pacis stu

## Folio 109 — 1663200467:0113
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000113.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
ber Tercius
dia, quam bellh deculisque tullc occalio, coluit. Primun.
Specimen deau, Guoinlidias libi ab Rocharicognato luo domi paia
tas ingenri Colerria, acque animi magnitudine luperauie. Ouo pericu
loprolpere, cgregieq: pertunctus animum inde contulie ad regnum le
sibusinstruendum. Ouippe omnes ex regni parribus iudices L Ong0
bardos in regiam euocauie, colque de nouo iure constituendo consii
luic. Leaquere lequenti anno contecta noux leges ad antiquum Roth2.
ris Edictum adiunctae, Indictionexr, pridie Kalendas Marrias dimulo2.
tae lune, anno adhuc illius primo, re iple in earum procemio scripluE.
Recolimus, quoniam robustisimus decessornoster, atque eminemissimus Rothar
rex, sicur ipse est in scripris effatus suis, superius in Longobardis E dictum renoua
uit, acque institit, 2bi e prudenter inserere curauit dicens, et quisque Longo-
bardorum Princepsejus successor superstuum qui d ibi reperiret, ex eo sapienter au
ferret, (t quod minus inueniret, Deo inspirance, adiiceret. Post hunc enim oloriosis
simus Crimo ald rex, quae illi secundum dominum placita fuerunt, minuit, et am
plianit. Cuius nosnormam sequuri, divinitus, et credimus, inspirati simili modo
ea, quae juxta Dei legem nobis conorua apparuerunt, subtrahere, et addere decre-
nimus, sicuri eo in praesenti paoina scribere iussimus. Ob hoc eso in Dei omnipo-
tentis nomine Luiprand excellemisimus, Christianus, et Catholicus Deo dile
Etae eentis Loneobardorum rex, anno, Deo Propicio, reeni meiprimo, die Kalen
MCartiarum, indictione ondecima, una cum omnibus iudicibus de Austriae, et
Veustriae parcibus, ( de Tusciae finibus cum reliquis fidelibus meis Longobardis.
e cuncto populo assistente haec nobis iuxta Deitimorem, atque amorem sanct a
comparuerunt, (t placuerunt. Aeque has quidem leges aliarum inluper
leeu addicameneo cumulauit. quas prore nara lingulis ferme deinceps
annis KLal. Martiis promuleauic. Regno inde adiunctis lesibus consti
curo, Luirprandus simuleriam regix consulendum rectigalibus LatuS,
Parrimonium Alpium Corriarum paullo ante ab Ariperto rege ponti
Acirelticurum reperiie, d alcerum eriam Sabinense ademit. P. Odem an
no Petrus à Philippico Imperatore in Praliam venic, VE Romanam vr.
bem Ducisnomine adminiltraret. Ilominem ab haeretico, d damna
eo imperatore mistum Romani proin lico pieratis studio averlari, po
Iteaquam Ravennam aduectum acceperume, in rrbem haudquaquat
recipiendum esse constiruerunt. Itaque Perro vrbem cum valido co
micatu ingredieri Chriltophorus primicerius, rie summe in ribe auete
ricatis, cum trma ciuium manu se le obiecie, ec, reprogreslum impedi
rec, aerox in Sacra via pro Palladio cerramen iniuie. Cu ingenti veriut
que parris strage dimicaretur, pontitex cxdem auerlatus, extemplo lacet
dores cum Caeris Euangeliis, d Cruce domini ad dirimendam puIgnaM
K
d

## Folio 110 — 1663200467:0114
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000114.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Mlicoriarum de Reono ltalio
immilic. Forum incerueneu cumultus sedatus, IEa FaIeH VE ParSI
Cuperata discesserir. Sequenti, Philippicus, cum Culcepram de relioione
lentenciam, loanne parriarcha animum alsidue ctimulante, pertinaci
cer rueretur, curpiter parri Imperii culmine deturbatus est. Nam pridic
Penrecoltes Rutus Oplicianorum praefectus cum valida Phracum m2
nu ex improulo in ribem per Auream portam irrupie, de regiam in
srellus ipsum incaucum accipuie, aeque in Armacorium Prasinoruim
deduetum, nemine animaduerrente, excauie. poltridie vero in Pente.
colte, populo in Magnum cemplum coacto, ab loanne parriarcha Ar.
cemius, princeps lecretariorum, Imperator elt con(ecraEUS, atque Ana
Calius appellatus. Flic licreris egregie doctus fuir, e Cacholicae pietatis
apprime Hudiolus. Ieaque Scholaltico Lxarcho Rauennam, qua post
Toannismorrem eo magistratu racauerar, contendenti Cacram ad C on
stantinum pontiticem dedit, qua se Cacholica decreta, _ sextum conci
lium enixe curaturum esse promilic. qua pontitici R omx reddita, Scho
lalticus Rauennam inde se conculit. Forempore komani demum Pe
erum Ducem, cum se commodis eorum consulcurum iuraree, in re
Dem receperunE. Poltero, lis inter archiepilcopum Mediolanenlem;
ex epilcopum Papienlem exorra. Benedictus archiepilcopus noui p2.
randi iuris caussa epilcopi consecrarionem ad le eraducere voluie.
Ouod ius ad cum no pertinere epilcopo concendente ex communi sen
tentia res est Romam reiecta. Ibi, caussa verinque apud pontiticem 28i
cata, archiepilcopus aduerlancibus omnibus recultaris exemplis victus
abscessir. Felixicem archiepiscopus Ravennas ab exilio reLOCaTIS ad
cccleliam luam se, quanuis luminibus captus, recepie, e poenirentia f2
ctorum impullus olemnem, ac legitimam fidei professionem extribuie,
X debirum pontifici obsequium reddidir. Proximo, III. Idus Februr-
rii Constantinus pontitex ex humanis excelsie. Locum eius Gregorius
secundus, diaconus, idem que ciuis Romanus tenuie, vir eximie lacris,
de protanis licreris erudieus. Is, cum xepram, ac variis dissidijs labOran.
rem eccleliam accepissee, maximum cudium ad eam lanandam, acque
ad concordiam redisendam adhibuie. ee maona eo nomine pericula,
ac labores ingentes exhraulir. In primis aurem, cum caussa lanctaruim
imaginum in animis Cacholicorum haereret, Constancinum imitatus
convenrum in Larerano coesit. arque ex episcoporum sententia vete
rem carum venerationem rerinendam esse ad excitandam languelcen-
eem mulcirudinis imperiexe memoriam stacuie. Luirprandum aurein re
dem haud obseure Tralix imperium aftectantem orauibus, ac piis ad-
monitionibus ranro pietaris tudio inkammauie, vemox Patrimonium
Alpium

## Folio 111 — 1663200467:0115
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000115.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
ber 
Alpium Corriaru Komanx Eccleliae restituerie, de lalai ude
nationem habuerir: Lodem annoxur Kalen. Seprembris linpelator
Anactalii milices aduerlus sarracenos missi Imperium ipli R hoc abr0.
parunt, aeque ad Theodolium quendam Adramretenum, pium II Pr
inishominem, deculerune. Analtalius ad Nicxam praelio à Theod
Sip superatus, veriex lux consulerer, clericum est profestus. Theou
Sius Constantinopolim adiic, acque, re erar Cacholica fidei dedicus, ex-
cemplo sexti Concilii acta, guxe in balilica quondam picta Philippicus
aboleuerar, reltituenda, Cacrasq imagines reponendas curauit. Ouin-
ca decima inde indictione Romx ingenti est aguarum illuvie labOr2-
cum. Continuis muleorum dierum imbribus Tiberis amnis vlgueadeo
inruinuie, re Cupencibus simul, ac cimentibus omnibus, vrbis inuris (u-
peratis, aeltus vsque ad balilicam S. Marci desuxeric, acque in via L. aF2
ad vnius hominis, e lemis lacuram alcenderit. A porta S. Perri ad pon
Tem Nliluium aguae decurrentes cum incredibili ex vrbis, et apri derri-
meneo coinerune. Demum polt leprem dies, populo ex oprimipontiti
Eis insticuro diuinas in preces efulo, imperus omnis aguae reledic, xditi-
ciiscamen plerisque, arboribuses lubtractis. Podem tempore Cuma-
rum oppidum in Campania à Duce Bencuentano per dolum est ca-
pruum. Oua de relaborantibus Romanis, pontitex precibus primum,
deinde precio cum eo egit, re reddere. Ouod. postguam ipEFFarC
non poruie, oraue in cum anachema contortir. vbi vero contemni
etiam anathema cognouit, loannem Ducem Neapolitinum impu-
lic, re tirma militum manu paraed nocturno oppidum imperu occu
Paret, acque inde Longobardos ejicerer. Consilio pontiticis Dux Pa-
ruic. aeque oppidum pernoctem ex improuilo adortus, crecentos Lon-
eobardos cum corum galtaldio excidie, de vivos amplius quingentos
in poreltatem redegie, Neapolimq; deduxic. Receprum oppidum a
pontitice sepruaginta auri, qua promilerat, pondo redempeum.
Poltero anno Leo Ilaurus, qui ee C’ono est appellatus, cum dux esset le
sionum Oriencalium, arque Analtalii partes aduerlus Theodolium tuc
recur, Imperator est saluratus. Ouo facto clatus confeltim Nicome
diam cum ingenti exercim prodiie, acque occurrerem Theodolii Eiliu,
congressus praelio, prodigauie, atque vnâ cum proceribus, e chelauro
inporectarem adduxie. Adueneu inde ejus Constantinopolim Theodo
Custerritus, Calure imperraca, se Imperio abdicauie, acque vra cum H
lioclericum reddidir. Fsic Leo Philippici exemplo, vano duorum Fle
bexorum varicinio inductus, cum se lanctis imaginibushostem tore, (i
pexedicto poritus esset Imperio, promitisser, tidem haudguaquam Fetel-

## Folio 112 — 1663200467:0116
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000116.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de Rcono Ital
lic, verum Ecclelin haud ica mulio polt aperrissime eo non
onaca Imperium e libi, de polteris luis Funestissimum comparaiit. L.0
demanno, quod ad memoriam est insione, Sarraceni ex Mauricania in
FTispaniam eranluecti Corchos expulerune, eam que occuparam in mul
ea reona diltribuerune. Donacus parriarcha Gradensis in locum Chri
Hophori est luffectus. Sequenci, Nonis Aprilis Luieprandus rex aedem
D. Carpophoro exera Comimaenia dedicauit. X per idem rempus ar-
cem ibi municissimam condidie, quam Barracelium vocauie. Faroal
dus, Dux Spoleranorum, Narniam oppidum dolo ademie Romanis, ex
Cimularo ad regem itinere Classem, Rauennarium castrum, Furro inter
cepic. verum verunque iussu regis ctatim resticuie. Aduerlus eum filius
inde Tranlemundus exortus, patre abdicato, e clericum proticeri con
pullo, Ducacum arripuie. Sclaui, cum iterum in Foroiulienlem Duca
cum populabundi venissene, magno praelio a Pemmone Duce, vro
eantum sene Sinaldo amillo, deleri. Sarraceni, cum lictora alia omnia
Orientis infeltis incurlionibus lacerassene, in Thraciam ex ACia tran
serelsi, ingenti admoto exercitu Constantinopolim oblederunt. ( iod
ubi Sergius praecor Sicilix accepit, de Leone actum exiltimans, Gregor
rium quendam Constantinopolicanum Imperatorem Calutauies eum
que Tiberium appellauie. ilque iniro Imperio quoldam etiam ad masi
ltracus euexit. Oua re audita, Leo Paulum charculariumr, Parricium,
ac prxetorem Sicilia delignacum, duobus spachariis, de magna milicum
manu cribura, in Siciliam cum licceris ad magistratus, de ciuitates mi
Cc, orans, ne ofticio decelsisse, fdemque, quam lemel dederane, vi
la violasse rarione vellene. Is dromone magna celerirare Spraculas
aduectus Sergium Ctupore, metuque percullum in lcaliam ad Longo-
bardos se conterre coegie. Populus vero spraculanus, licteris Leonis ac
ceptis, postquam Imperatorem incolumem esse audiuie, Tiberium,
ee magistratus ab eo crearos dedidie. Ouorum capita a cernicibus
ampucaca Paulus Constantinopolim milic. alios vero eius coniura
tionis attines aue lacra contione affecie, aue virgis calos, naribulue
mularos in exilium egic. Sarraceni incerim vi Famis, pestilentix que
adacti xvur Ral. Augulti oblidionem loluerune. Poltero anno L coni
tilius Constantinus estnatus. Is, cum Cacro lauacro ablueretur, aquam
Sercore Forre intecit. Qua re animaduerla, patriarcha Ctarim oraculum
cecinir, Fore ve is aliquado omnia lacra polluerer. ab illa re Copronrni
cognomen estindirum. Sereno parriarchae Aquileien (ICrCatO GrCBO
rius poncitex Luicprandi regis rogatu pallium, quod praedecessoribus
eiusfuerat denegatum, indullit. de ne Cradensis ecclelix iura inuade-
ret

## Folio 113 — 1663200467:0117
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000117.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
de
ert
rec, monuie. poltaurem cum acceptet, cuns pra
irerum repossellionibus le continerer, quae in regno LOH Obardorui
esene, edixie. Extanchis de rebus liccera. LraE eO rempore MIOMA
chorum ordo, Cassinare monalterio antC aAnOS CENTUI FIGMICA
Longobaidis incenlo, de monachis in diverla palaris, ad paucos reda-
Aus, ac valde debilicacus. IToccum Cregorius CernereF, itCM PFO V
ribus relticuendum est arbirratus. Teaque Perronacem, ciuem Brixia-
num, virum piceare commemorabili praedirum nactus, Canets placc
peis, rehuic officio inleruirer, horratus est. Ouo Facto, PetIOMAK, a(-
Cumpris ex Laceranen (imonasterio monachis, Calsinum perrexic, 2d
ditilque, qui ibi dudum conlederane, in commune vitam agete cl
pit anino a Chriltonato leprinsentesimo vige limo. A quibus abbas alct
tus, decoris aedibus instauraris, Sacti Benedicti disciplinam propeinter.
MOTELIA exCitaHIE. Leaque lextus a SanCto Beredicto abbaS nUIeTaTUIE,
acque alter Cassinaris monasterii conditor praedicatur. P odem anno in
die Relurrectionis, Indictione tertia, puer ipse C. Opronrmus a parre Im
Perator per Germanum patriarcham est coronatus. Sarraceni, cum in
Feltis incursionibus lace maria omnia vasarentur, exlcensione in sardi-
niam Facta, inCulam, qua exiguo Crxcorum peaelidio tenebatur, in po-
teltarem adduxerune, ac lauire in cempla, e lepulchra omnia Sancto-
rum instiruerune. In primis aurem locum, in quem Cacr2 D. Auoustini
Elipponen lis epilcopi olla ex Atrica tranclara Fuerane, barbara impieta-
ce scedarune. Ouod rbirex Luirprandus accepie, magno repente dolo
re exar(ir, ac legaris eo milsis magno illaipretio a Sarracenis redemit. ac
Poltero Papiam ad se transportari curauie. Poltquam autem ea Genud
appulla audiuic, Papir cgressus obuium eis illuc vlque procelsit, eaque
edicorum miraculorum maenitudine percirus diuino honore coluit.
Cum aucem poltridie a ministris nulla neque vi, neque arte moueri pol
Cene, rehementer ea re perturbatus, Sancte C onfessor, inguir, Si tur hinc
oltatolli, de Papiam erasterri propicius parieris, (pondeo, me hicceplum
ineuihonorem edificaturum. Oux vbi vora concepie, olla lubito nul
lomolimine lustulie, d Papiam, ettula obuiam cum clero civitate, de
vexic. Fodem anno, quippe Indictione quarta, mense Aprili, Leonis
Imperii anno lexto, Constancini secundo, Gregorius ponciter conuerr
cum in Lacerano habuie, cuius canones. Sepremdecim extane aduertus
e0s, qui virgines, aue Deo Cacratas, aur libi languine coiunctas ducerer
Sequenti Luirprandus olTa 5. Augultini in céplo 5. Perri ad C celu aureit
a se codico poluic. Magnarum abhincrerum, de grauiu ledirionuinitia
Cune inducta, quibus insionis in Icalia Pccleliae dominatus est costit

## Folio 114 — 1663200467:0118
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000118.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Tlistoriarum de Rconoltalia
cus. Duippe Leodirum lacris imaginibus bellu Philippici exemet
21.
liens, Cregorii ponriticis inlidiari capiti ccepic. quod, co vivence, ac
Cacholicorum cautam Audiose, ardenterq; ruence, le Ragirium, quod
animo conceperar, commode ad exicum perducere posse disi derer. IFa
que poltero inno Marino spachario luo, quem Ducem Romse declara
verat, secrera mandaca proticiscenti dedit, ve quoquo modo possee,
Cregorium iplum occiderer. Israncum parricidium per Basilium Du-
cem, Tordanem Charcularium, de loannem lubdinconum occultèmo
licus, propoliro excidir, aperro Dei miraculo, anrequam rem aggredere
cur, apoplexi repentina COFFOPEuS. Reverlo inde Marino Constanti
nopolim, Leo in luscepta sencentia manes Paulum. Parricium cum iil-
demmandaris Exarchum in Traliam milie. Is Ravennam profectus
cum neminem tanco lacinori patrando Basilio iplo, et lociis apriorem
exiltimarer, eoldem per licreras, reinchonta perticerent, est horratus.
Verimnerum quidem res ex lencencia cellic. nam Romani, coniura-
tione derecta, locios eius omines comprehenderune, in primises Torde
ne, de Toannem vleimo supplicio, Balilium monaltica inclusione mul-
FarUE. Postero anno, mortus Donato, Graden(i pacriarcha, Petrus exi
(copus Polanus conera leges ad parriarchacum evectus; cum esser à Cre
sorio poncitice indignus veraque lede indicatus, tamen cleri, de populi
Veneci, Istrique precibus priltinx est ecclesix restiturus. Antonius
inde lesicime lubrogacus consecrationem cum pallio imperrauic. L00
Imperator rebus Romanis verceptis haudquaquam propolico luo di
mocus, Spachario altero in Tcaliam misso, Paulum F xarchummonuie,
vtli rica expellere Gregorium haud posser, Calcem de ponriticatu detice
cer, atque ei alterum substitueret. Tea Paulus limul mandato Imperato-
ris adductus, simul Cregorii odio stimulatus, quod ab cotributum ec
clesijsimponere reraretur, exercitum Rauennarem Spathario cribuie.
eumq: Roriam concendere, ex ponciticem in rincula conicere iullE.
Acquene haec quidem latere Cresorium respotuir. Itaque, ve liberca
rem lua Cimul, 20 lalurem detenderer, conctus est aduerlus pravas Chri-
Ctiani Imperatoris in lidias barbarorum simul, acque hostium auxilium
implorare. Ouippe, reliquis remoris sublidiis, Longobardos ex Spole
rano, Tulcoq. Ducatu exciuic, ac spe, praemiisq; repletos aduentanti
bus Fxarchi legionibus obrulie. Fli magna animorum alacrirate ad vr-
bem profecti, poncem Salarium, ponremqs Miluium cum validis arma-
corum cohiorribus inlederunt, e, commislo cum adueniente Spatha-
rio praelio, Rauennarem exercitum ab vebis adiru sumimoverune, Spa
charium q iplum Ravennam le reterre, inccepio irrico, coegerunt. Bel-

## Folio 115 — 1663200467:0119
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000119.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
cilia
lum inde a Longobalas eemensa
vir. Post Rocharis regnum nullum Longobacais resibus cum Exarche
Tralia, iplisqs adeo Romanis extirerar bellum, Hempe LongoData ip
lisauepacem ludiose Fovencibus, aur armis inter le CXITIOSC CCKTAHK
bus. Franquillaro vero poltmultos annos regno, Luiepratscus à luis
quiecus idoneam se prolarandi reeni adeprum occassonenten sp l
mariorum dilcordia ratus, vetus bellum cum Fxarcho redincegrare co.
stiruic. Duod bellum inde a Rachi, AiltulEo, et Deliderio resibas deir
ceps qualihereditario iure exceptum proclusregnum iplum, nomene
clarilsimum resum Longobardorum extinxit. Itaque proximo anno,
instructilsimo exercieu comparato, repence in Exarcharum, re qui di
eioni lux continenserac, irrupic, ac capue iplum ditionis Ravennam
masna milicum corona circundedic. Paulus ex lumma prospericate in
magnam repenre difticulearem adductus haudqua quam le deleruie. ve
rum vrbem, adiuuantibus enixe Rauennatibus; ingenri animi magni-
cudine cultodiuir, se  paracum esse ad rleima omnia porius perteren-
da, quam ad dedendam vibem octendic. Oua re Luitprandus periotus
caltra inde mouir, ac qualire desperata Classem accessit, eamque, cum
exiguo praelidio renerecus, breui expuonauie, direptam q: deleuit. Classe
dirura, Rauennarescimere, ac rebus luis dissidere incceperune. Ouod
rbirex lenlic, continuo rictorem exercitum Ravennam reduxie, ac lpe
opimioris mulco praeda incenlum rrbem aggrediiussir. Oppidanis, ac
Deaelidiariis alsiduis oppugnarionibus aur deleris, aue Felsis, P’aulus le line
externis lultinere auxiliis posse desperans, ribe excelsir. qua re animac
verla, Luirprandus rrbem acrius inctansintrauic, eam quecaptam mili
cibus diripiendam concelsit. Vrbs, re qua diu Imperatorum, regum,
Exarchorum, ac summorum denique antiltitum ledesfuerar, variis e
priuatis, se publicis opibus attluenserar. R ex aurem, ditato exercicu,
cum alia inde anrigua Forrunx monumenea exelsie, cum in primis ve
cerem xneam equeltrem Romani Imperatoris stacuam miro opere, al
cificioq: pertectam evexir, ac Papiam deterri curauit. Qua proprer exi
miam nobilicatem lua in hodiemum vque diem incer praecipua vibis
eius ornamenca nd amistae lolarium gloria in Foro n ciuibus oltentatur
Rauenna capta, pleraque Exarchacus ciuitares confeltim in dedicione
venerune. Exarcharus inde in Formulam Ducacus redactus, eique FTib
debrandus nepos, qui poltea rex tuie, impolitus, et, quod puer etat, le.
redeus Dux Vicetinus Cocius ei consiliorum aduinctus. Paulus R auen
na pullus se ad Venetos FTeracliam conculie, arque Vrli Ducis auxilium
implorauie. Foc rbi Ccegorius sensic, priuaras iniurias publica caussa
POlua
c
neum

## Folio 116 — 1663200467:0120
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000120.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
IV
listoriarum de Reono lcarca
polthabendas ratus, ltatim licreras ad Vilum cundem milit. ale
ex Paulum omni ope iuuaree, hortatus elt. Litrerx adhuC exFAHEIM Da
verba conleripra: Gregorius exiscopus seruus seruorum Dei Dilecto filio Vrso
Duci Venetorum S. Duia peceato favente Ravennatium ciuitas, quae multarum
caput ecclesiarum est, a nefanda vente Longobardorum capta est, et filius noster
eximius, Dominus Exarchus apud Venetias, Ut cognonimus, moratur, debeat no
bilicastua ei adhaerere, t cum eonostra vice pariter decertare, Et ad pristinum
statum Canctae reip. imperiali seruicio dominorum, filiorumque nostrorum L eonis,
es) Constantini magnorum imperatorum ipsa reuocetur Ravennatium civitas amo
resanctae fidei nostra: Lectis licreris, Veneri poneiticis auctoritatem le quu
ei Paulum lumma opc imandum decreverunt. ac, ratione rei gerendae
cum eocompolica, classem ornarune, lermone dissiparo, le aduertus
Sarracenos rogaru Imperatoris concendere ltatuille. tlisita consticu
tis, Paulus qua li a Veneris repultus, aliquor contractis copiis, lmolam ac
celsit, e qualieam vibem premere oppugnatione vellet, ibi exerciru,
quam maximum potuit, comparauit. ac dic cum Venetis compolica ca
Cris inde Rauennam verlus motis, vibem a cerra repente invalit. Pridie
vero Veneci, cum simulara in Oriencem nauigatione cuectie portu el
sene, nondum orco lole in anchoris constirerune. at que endem prope
qua Paulus, hora, clase ad lietus appulla, navales rebi milires adimove.
rune. Adeantum tumulcum exciti ITildebrandus, e Peredcus omnes,
qui terre arma posent, ad imoenia properare, at que praelentibus animis,
corporibusq: tutari iusserune. Cum omnes haud aliter ac iulsi crane.
impiore, Foirirer que Fccissene, haud xgre holtes clara iam luee scalis ap
policismaenia (candere contendentes lustinuerune. Dum ad muros pu
enatur, Veneri, porta, quae ad mare vergebat, eftracta, vrbem intrarun.
Dua reanimaduerta, Duces cum valido armatorum slobo le obiece
runc, ac prcelium acrocilsimum commilerunt. Ouod cum per aliquot
horacum sparium Forciter Lustinuissene, tandem, luperveniente cumcer
reltribus copiis Paulo, circunventi acie exceserune. Peredeus fugiens in
Pinero occilus. Frildebrandus vinus in manus Venecoruin pervenit.
Recepra rrbe, Paulus ledem, e praefecturam luam iniuie. Veneri ope
ra coresie nauara domum redierunc. IIXeC tanea celeritate acta lunE, vi
rexauxilio accurrere Papia nequiverit. FToc demum anno Leo Impe-
racor, quodratibus Tudxis promissum praestare iandiu animo cupie
bac, palam agere de lacris abolendisimaginibus caepit, atque ea dere lit
teras ad ponciticem milit, gratiae lux spemfaciens, si voluneati lux le
dedidissee, dignitatis abdicationem incentans, si imperium abnuisset.
Cui Gregorius pro Sedis dignicate re lcripluc, Panctas imagines ex anri
0

## Folio 117 — 1663200467:0121
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000121.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
e
quo Catholicorum instiruro in F cclelia coll, deque sibi reneratie
carum abrogare aur proarburio licele, dil Prooticio convenire. MO
mere aurem illum eriam, atque etiam, re diligentet a quid ageret, d
quoulque progrederetur, animaduerrerer. neque e plato et
le, noui aliquid de hde staruere, led quae antiquitus aecteraa patribus
Fuisene, quacique ratione detendere. Inde ad Rom ao,
Penrapolitanos, Venecosqi converlus iplum concepla hals a
uie dionumque esse, qui, li in incapto maneree, ab os telCtetuI,
vequirlero le ab Ecclelix Cacholicae corpore lecreuillet, oltedt. 
bus Leo nihil permocus lequenti anno bellum netarium lanctis imagi
nibus, earum que culeoribus inculie. Ouippe signa, ac limulachra Domi-
ni dc maeris, marerrum que eius omnir eota passum urbe deleri, ac diliici
inllic. Ouod cum insolenti oblequencium ministrorum libidine cu
raretur, rehementer populum iplum antiquae piecaris udio intlam
macum oftendic. Leaque, cum dolorem terre, iramque tenere non
Pollet, agmine facto in regiam inerorupit, ex Familiaribus eiusmultis, in
primisq iis, quiimpolitum Aurex portae Domini lignum deiiciebane,
necem acrulit. Dua re Leo exacerbarus ciuium alios bonis spoliauie,
alios in exilium coic, in alios verberibus, in alios vleimo supplicio ani-
maduereir, ac bellum aerox adeo cum Cacholicis geslic, vene lacrx qui
dem lcholxpepercerir. Floc eratnobile prope Palarium Audirorium,
in quo vecere inlticuro magilter rnus doctrinx magnitudine clarus cu
discipulis duodecim ingenio, Ctudioq: praeltantibus verlabatur. Hi,
Doltquam omne dicendi arciticium actisissent, maena cura Ecclelialti-
camrerum divinarum (cienciam perrractabane. neque sine eorum con
lilio publice asi quidquam ne imperarori quidem permictebatur. In
hosigirur Leo, cum ad se rocaros laepe in Cuam adducere sententiam,
led Frultra, cenralter, se le acri iracundia elatus invexie, atque in Audi-
corioinclulos iplos cu libris, qui magni pretii erane, ee lacra omni com
buri luppellectile iussir. Fa resingentem in Graecia, atque in lcalia sedi-
tionem exciuie. Frenim Grraeci e qui continentem, de qui inlulas in-
colebane, his audiris, magnam, classem pararune, eamque belli ta-
ciendi caulla Constancinopolim direxerune. Verum in icinere naues,
arciticiolo ione calu contlaco, cum incendium concepissene, lubito con-
AaOraTUnE. Romx aurem Cregorius porifex harumrerum certior ta
ctus laeuire animo, arque exrrema medirari remedin caepie. Itaque Pon
eiticis Constancini exemplo decrerum propoluit, quo Leonem Impera
torem piorum communioneremouic, ve qui non Colum non Cacholi
cuo, led eriam Cactolicis in teAissimus esfec. 2c mox lcalix populos (i
CtaImC
12

## Folio 118 — 1663200467:0122
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000122.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
listoriarum de Reonoltalia
cramenti, quo se illi obligauerane, religione exoluit. _, ne ei aUFF
tum darene, auc alia ratione obedirent, indixic. Ouo decreto aCCeptO
Romani, Caimpani, Ravennates, et Pentapolicani à Leone Tubiro de
Fecerume, ac variis cumuleibus exciratis, iplos etiam violare magiltra.
cusnon dubitarunt. Onippe Rauennae Paulus Frarchus occitus est.
Romx Pecrus Dux luminibus exurus. In Campania E. xhilaranus DuIX,
cum populos aduerlus poneiticem incitaret, à Romanis eo profectis
ina cum tilio FTadriano est oberuncarus. Ouin eriam odiilui vim ad
versus cum vehementer adeo intenderune, re ad holtiles acerbirates pre
vecti de Imperio illi abrogando, alioque Imperarore legendo rerrule
rinc. Ouod consilium poncitex, re parum praelenei rempori aprum
opporrunum q; repudiauie. L odem tempore insens prodisiume Grx
cianunciarum. Inter Theram, ac Theralam insulas per aliquor diese
protundo maris caligo quaeda, quasi ab ardenre fornace lurgens, erier
Gc. quxe paullarim denlara, in lapidemqs concreca eorum illum locum.
ac calum ardore luo accendie. In medio vero ignis insula in terram
constipata, Therx insulae est aggesta. Oua re audira, iudicarum ab ho.
minibus est, Deum insienem Imperatorii Ragiri; nomrarem voluisse
memorabilis huiusprodigii novirarenorare. E. odemm anno Screno pL
eriarchae Aguileienlimortuo Calistus Faruisina ecclelix achidinco
nus regis Luirprandi fauore est substicurus. Francincer Finolam, ee Mu
cinam tonnulla ex regione Remilix loca, nondum à L on pobardis auF
AEIISFENFAER, QUIECCTFE OPPTeTTa. Llisigirur Luirprandus poltero anno,
nona concitari cumuleus occasione allectus bellum inrulie. ac lenicer.
camine Feronianum, Montem bellum, Buxecum, ee Perlicerum in di
tionem cum adduxisser, demum iplam etiam rebem Bononiam occu.
pavic. Fec rrbs ab Frrulciscum, cum imperio regionem Franlcipen
inam renebane, constructa Callorum inde Boiorum in Ccaliam eran.
Ccendentium ledes fuit. deinde a populo Ro. recepra ius colonix Lari
nx obtinuie. Demum 2d Chriltinna Caera eraducta cum alios fanctos
epilcopos, cumaxime Perronium, hominem Constantinopolitanum
erudirione, ac pietare insignem est consequuta. Gorthis Tralia pullIs,
cum Cub ius Romani recidisset Imperii, nunc demum L ongobaid pc
rentix celsit. Hacigitur capea, Luiiprandus Fortunam voco arridenter
lequurus, Ravennare dirione omissa, sele in Pencapolim intulit, ac, ne
minerehltendi pratia occurrence, victor ab Arimino v sque Auximum
penerravir. ac demum ad Vicum Pileum resionis constimenda caussX
Conledie. Ouo connito, cinitatum oratores cum muneribus, e lacris
epilcoporum luorum Calurationibus ad eum de more se conculerune.
VerII

## Folio 119 — 1663200467:0123
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000123.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
t
verum a Romanis milicibus in irinere Forre opprelsi ad rnum
nes, atque incertecti lune. Rumore lealicae defectionis in Craecia pe
laco Leo rabicturens Eurrchium Pacricium Exarchum primo quoque
tempore in lealiam contendere, ac Gregorio eius auctori vitam, quo
quomodo posser, adimere imperavit. Profectus Ncapolim Fueychius
Campanorum partem in tide retinuie, arque inde Roinam minictrum
milic, lecreto mandaro daco, repontitice cum optimaribus Romano
rum exringueret. Ve omnia Imperatoris actaca tempeltate luspecta
erane, (ic alienus miniltri Exarchi in rebem aduentus hominum ocu-
losin le convertir, ommino, ne quid inlidiarum pontiticis capiri ltrue.
retur, extimelcentium. Peaque, re paretacta, Romani studio incitare
cum comprehenderune, e lceleris meditari convietum grauiter punire
voluerune; verum pontitex ciulmodi consilio mature occurrie, aeque
Eurychium diro anachemare percussisse, laris habuic. Multa cgregia
Romani prxeinliro genri glorix, pietarisq; Studio pro libertare lcalia,
ac dienitate Ecclelix auli lune: nihil magniticentius, quam quod Lon-
Sobardosreges, Cracosq Imperatores (ive dominandi libidine, linc ha
releosprauirare vrbi, pontificibusq imporentius imminentes lemper
pro viribus arcuerune, tidem que Catholicam constantissime detenden
reslibertatem, dignicarem q Fcclelix Cuam ese libertatem, ac dignita-
tem pucarune. Duodisirur iampridem crauibus Aagiciis Lconisimpu
Cilpe, ac ludio deltinarane, id hOCMaXIIMEtEIPOrEVEFACCTEHE, PEX
senei pontiticis, Ecclelixq; inducti periculo lune. Ouippe rebus com
memoratis exalperari cerra animilententia impium, laeuum que Leonis
Imperium respuerune, ac Colemni lacramento le ponciticis vicam, Ita
cumqu in perpecuum detenluros, atque eius in omnibus rebus auctori
EAEI OBTEIMPEFATUTOS IUTAEUNE. IE2 ROMa, ROmanUSE; DUCatUSL GFX
eis ad Romanum ponciticem propternetandam eorum haerelim, im
piecaremq peruenie. Fuerune aurem haec oppida: Romacum castellis.
Oppidis, e viculis in Tulcix parcibus, idest Portus, Cenrumcella, CX
re, Bleda, Macuranum, Surrium, Nepet, Caltellum Gallelii, Oeta, PC
limarcium, Ameria, Fuder, Perulia, Narnia, ex Ocriculi.  in parribus
Lacii signia, Anaenia, Ferencinum, Alaerium, Parricum, Frulino, ac
Fibur. Furrchius inde cum exerciru Rauennam profectus vrbem te.
nuir, ac Ravennates Imperii ludiolos Facile ad hdem redesic. Oua cu.
ra pertunctus cogirare inde de lancti Ponriticis exirio caepit. quo subla
co, Facile se _ Romanam dirionem amissam recuperaturum, ee lan
ctarum imaginum culcum prottisaturum ex Leonis auctoritate spera
bac. acque adeo torus in eam curam incubuit, ve etiam Longobardo.
MaCi

## Folio 120 — 1663200467:0124
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000124.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Ilistoriarum de Reonoltalia
muneribus aduerlis eum lolicitare non dubitarie. Traque, eo, ve exilti
mari licet, auctore; lequenei anno Luirprandus Suerium oppidum do-
lo Eccleli ademic. Verum moxmuneribus, monirisq: ponciticis victus
Polt diesxL relticuic. Ihoc cum xrIndictionefactum noter Anactalius,
profecto anno leptingentelimo vicelimo octauo factum ese appareE,
veille scribit. Ilac re animaduersa, Furychius regem libi alliciendum,
at que Cocietare, amicitiaq adiungendum quoquo pacto constimit. De-
Fecerat a rese illo cempore Tranlemundus, Dux Spoletanus, cumque
promerico rlcilcimiritice cupiebat Luieprandus. Id vbi sen (ic Futr.
chius, legaros adeum de Pocierate, atque amiciria milie, ac Fcedus cum
eoca condicione percussit, ve lociatis armisille Ducem, ip le pontificem
vindicaret, ac ditione, viraque de hunc, ex illum exuerer. Ita proximo
anno, comparatis, coniunctisq; exerciribus, ambo magno se in Ducem
impetu inculerune. Is, cum imminentem bellitempeltarem propriis se
propullare viribus non posle perspiceret, rlero se regis imperara Factu-
rum dixie. aeque, obsicibus daris, Colemni illi se lacramento devinxit.
Teaque, cum nulla in L on gobardum bellimateria remantisset, omnis
inde Romam eranllarus est terrOr, caltraque in Campo Neronis a rege,
_ Exarcho cregione templi S. Perri locara, atque acri Roma premi
oblidione est caepra. lampridem hoc lentiens poritex praelidiis, et ope
ribus, quibus poruerar, rrbem Armarat. Oux cum laris non esle aduer-
luscantam molem videret, ac lunul agri raltarionem, e templorum
violationem effugere vellet, quondeius tieri pollet, Spolerani Ducis
exemplo armorum consilium poluit. e ad preces libi contugiendum
consticuie, insigni pietatis Luicpeandi :egis tama permotus. Itaque vr-
becum decoro comitatu clericorum, ex oprimatium Romanorum
coresus in caltra ad resem venie, atque in hanc disserere lententiam
caepic: Si solo, Fuisprande rex, Leonis ipsius exercitu hanc urbem obsiderino-
nisem, omnes, mihi crede, ob sidionis labores porius exhausissem, quam aut ad pa
cem, aut ad inducias rllas postulandas exißem. Duid enim de sacris templis, et
religiosis sepulchris liberandis agere cum eo convenit, qui nuper sanctas Christi; ac
Divorum imaoines ferro, atque ione delere, ac sacrata templa nefaris manibus
incestare non dubucavit: Nunc vero, cum cuo potisimum ductu hoebellum audi-
rem administrari, teque praecipue in castris ad urbem posuis obuersari, cuius inter
eximias prudentiae, virturis, ac iustitiae laudes egregia pietas; ac summa Sancto-
rum veneratio commendatur, non dubitaui ad te venire, et) quae ad Dei caussam
percineremihi viderentur, monere. Non credo, le ienorare rex Luitprande, te
orbem illam infesto exercitu oppusnare, cujus Ecclesiam principes ipsi apostolorum
Pecrus, _ Paulus precioso suo sanguine consecrarun; ierram vero sanctissimis

## Folio 121 — 1663200467:0125
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000125.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber Tertius.
suis sepulchris omnibus cerrarum gentibus venerabilemr
se in animum induces, ipsa sanctorum Apostolorum templa, ac sepulchra
stissima alieno arbitrio lacerare, qui onius Confessoris ossa, ne a barbaris ionot
nia afficerentur, magno auri pondere redemisti, atque in regiam tuam translata
templo, ac sepulchro preriosissimo decorasti: Duin potius in proposita ua bene de
Ecclesia merendi sententia permanes, quam faedissimo Lconis de Deo ipsopesi-
me sentientis exemplo duceris? ac multos bonos in nobilissima vrbe conseruan
da, quam enum in ea perdenda perdicisimum imicaris ? XTotus est omnibus no-
bispropterinsionem ipsius crudelitatem Acila rex Funnus, sedribi multo, 2
credo, notior, quod ca loca renuit, in quibus maiores tuipostea consederunt. Eic
cruorem, caedemque anhelans aliquando ad Komam incendendam cursu incita
tocontendit. Duod xbi pontifex, quitum erat, Leo accepit, raptim ei ad Pa
dum amnem accurrit, acque ipsum, ne loneius progrederetur, oranit. ac demum
Specie Sanctorum. Petri et P auli colloquio assistentium territum prater opinionem
omnium facilem, mitemque ad auctoritarem suam adduxit. An vero Aui
la, qui non solum non Catholicus, sed lonse etiam à Christianis sacris, atque
omnino ab ipsa, et aiunt, humanitate auersus fuit, ab orbe Roma adeunda
no prope Romani pontificisnutu sese remonii, Luisprandus vero rex insieni
Catholicae pietaris studio etiam apud venturos homines praedicandus in ejusdem
orbis oppuonatione perstare volet, quae incestam secum violationem eorum tem
plorum, sepulchrorumque adducat, quae adhuc semper non solum finicimis, at
que humanisimis gentibus; sed etiam remotissimis, et prope barbaris natio-
nibus non tam pium sectaculum praebuerunt, quam relieionem, atque horro-
rem aspectantibus miecerunt: et) ducilaimagine tantum Apostolorum deterri-
rus cesserit, Luiprandus vero eorundem, quae hinc etiam prospicit, sepulchrorum
aspectu non commonebitur? neque idem erauia a praesenti eorum numine exi-
Eenda piacula extime scet, qui ad propiciandos eos multa eriam bona de patrimo-
mo detractaresio impernuire Ouibus dictis, rex Ciue cacira religione capcus,
Tiue praelentis pontificis rerecundia adductus Parim ad pedes ejus le
prostrauic, ee sine rllomaleticio ex agro Romano se recelturum esse
promilic. Mox, cum ab Exarchomoneretur, reiussa Imperatorisim
pleter, idest reponciticem aut captiuum Faceret, auc Ferro perimmeret,
non solum id consilium veimpium, lcclerarum que repudiauie, verum
etiam pontiticem, ve Exarchum in grariam recipere vellet, orauit. Inde
ad cemplum S. Perri nullis ea rempeltate maenibus seprum acceNIL, 2c-
que adaram protectus paludamencum, quo erac inducus, armillas, bal
cheum, ensem auratum, coronam auream, d crucem argenteam anro
augultissimum corpus Apoltolipoluit, e supplex Deo voca, acque ipl
apoltolorum principitecie. atque inde exer ciru domum re duxie. Mo
qu
t

## Folio 122 — 1663200467:0126
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000126.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Fliltoriarum de Reono Iti
rance inde Fuerchio Rome, Tiberius quidam, cognomento Pecalius
cumuleu in Frruria conciraro, Imperium sibi vindicare centauie, nor
nullis populis lacramencum apud se dicere iussis. verum, Fuerchio co.
Eilium non expediente; breui per exercirum Romanum iussu pontiticis
elt opprestus. Gerebac eo tempore summum in Francia magistratum
Carolus, coonomento Martollus: qui magiltratus ruloo Mlaiordomus
appellabatur, ac ius omne rognidomi, forisqs serendi habebat. Is LOn
gobardorum amiciriam rebus Franciae vrilemFore, de commodam ea-
eus, Elium luum Dipinum ad redem Luicprandum misE, FOGANS, VE, 2-
cola Longobardorum morecalarie, ipsum sibi tilium ad optaror. Oua
rem adeprus, cereissimum lo hdelis amiciea pignus conlecurum else,
estarbicrarus. Inceren Leohis cogniris in dies acrius (auiebac, aC CrU-
delius bellum Caeris imaginibus Faciebar. Ieaque eodem hoc anno
nempe Imperii lui certio decimo, Germanum parriarcham proim2
ginibus lentiencem acciuie, ac blandis in luam sencenriam pellicere
verbis concendie. Cui Cerimanus relpondic. Sanctarum quidem abo
licionem imaginum o Imperacor aliquando Futuram accepimus, ve-
rumnon imperantere, led Conone. Aequi, inquieille, verum mitri à
lacro lauaero. C. Ononis estnomen. Tum GCraNUS, AVerTAE DeuS,
inquie, rehoc, te imperante, mali contingae. Antichristi prxecurlor
est, e divinx plane humanitatis ever Por, qui Hoc effecturus elt. Oun re
ille audita exarhe, ac minas in cum iactare acriores insticuie. Cui Ger-
manus, Deline minari, inquie, Lacramenti memor, quo re obstrinxicti,
apoltolicos, ac divinos Ecclelia ricus nulla parre morurum. Verum
ne ita quidem Leo sencentia deltirir. immorationem iniuit, qua Cerma
num iam; non eanquam Conteslorem, sed tanqua coniuratorem eger-
cerer. leaque, Analtalio quodam Cermani discipulo, acque Syncelloin
consilii locierarem vocato, vir Idus Paniuarias, IndictioneXIII, anno
Chrilti sepringentelmorricelimo, episcoporum conventum aduerlus
imagineshabuir, aeque eiipse cello pixlidens in cribumali Cermanum
irerum aduocauir. ac blandiriis primum, deinde minis ad sui compro-
barionem consiliieraducere instirie. Verium Germanus ranta constan-
cia tuic, ve lacerdorio porius se abicurum, quam recto propolto pra se
culerit. Pallioqu reddico, Si cgo lum lonas, inquit, proiicème inmare.
neque enim line generali concilio aliquid mihi innouare ex Apostolo-
rum, parrumque doctrina licet. arque ica le ofticio abdicauic. Ouibus
rebus actis, LeOXI K al. Februarias Anacta Cium SubrOGAIIE, AC COnUEH-
dimisto,imagines omnes publice comburiiusTir. quique ei senrentix
non tableriplerun, milere aue capice, auc alia corporis parce mulera.
li
IC.

## Folio 123 — 1663200467:0127
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000127.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
IDC
Cacholicam recltatem, ritum que cuendum le reterree, dlgue Anal
tium lacerdotali officio spoliauie. Eodem anno, cum SarTaCeHI LI
uinciam, resione Francix, invalilsene, atque in primis, celte Martasse
Auennionem cepissent, Luicprandus i Carolo Marrello auxilio proiu-
reamicitix aduocacus est. Ieaque postmenlem Maium (nam eomenle,
certia decima Indictione, Papixe Fuit,) Cummo ad illum Cudio cum ex-
Dedicis copiis Longobardorum accurric, ac maxima ad cam victorium
adiumenta lubministrauic. Dum aurem ille abtuie, Fxarchus cempus
Sibi oblacui Aemiliam, Pencapolimq amilsa recuperandi ratus, iple e
xercicum in Pencapolim duxic, Agachonem vero Perulinorum Du
cem in Remiliam milit. Non eadem veroque in loco Forruna fuic.
Exarchus, cum castra ad Ariminum poluisser, praelio commiso exerci
cum Longobardorum prostrauie. Duo facto, ciuirates Pentapolis in
Edem concinuo redierune. Agacho vero ad recipiendam in Remilia
Bononiam protectus, quam Valcaris, Pcredeus, et Rotharis tuebatur,
inlioni accepea calamitare, recelsit. Poltero anno rir Idus Februarias
Cregorius pontit ex lupremum vica diem expleuie, indictione, releri
bic Analtalius, quarca decima, insenti gloria relicta doatrina, lanctita-
Es, dererum, quastam prolpere, quam pie prodignicate Ecclesix admi
niltrauir. In eius locum lectus est Gregoriustertius, prestyter, à populo
lummo consenlu, dum iusta mortuo soluerentur. Is, inito ponritieatu,
culrum Cacrarum imasinum, qui ab imperatoribus oppugnabatur, an-
te omnia sibi defendendum exiltimans, licreras lubito ad eos scriplit ad
cam prauam opinionem abiiciendam adhortans. Ouas litteras Greso-
rius prestycer, qui perculic, reddere prae metu non aulus, ad pontiticem
recrulicincegras. Ouod limul pontitex sen sic, intempeltiua illius contu
macia oftensus acriter eum increpuir, ex cum iildem redire Constanti-
nopolim iussic. Verum Imperatores hominem in Sicilia coerceriman.
darune, et per. sequentem annum in custodia habuerunt. Sub idem
cepus Calictus parriarcha Aquileienlis possestiones CradenlIs ecclesix
Occupatas iustu Crregorii pontiticis reddidic. Fodem anno Gregorius
denuncio luo in Sicilia retento certior Factus connentum in Laterani
pro culeu lanctarum imaginum retinendo coegit. Ad quem archie-
pilcopi Anconinus Ciradenlis, e Toannes Ravennas, qui Felici luccesse.
Fac, _ nonaginta eres epilcopi convenerunt. ac relatione facta, ex co.
rum Cententia ita decreuit: Si quis posthac veterem C atholicae Ecclesiae  sum
contemmens, aduer sus eandem. Sacrarum venerationem imaoinum abrocarit.
sit extomris à corpore, es sanouine Dommi nostri tesu Christi, v el cocus L ccte–
sia 2m
vic. Ouodrbi coenouie eesoco, per scccm admonu

## Folio 124 — 1663200467:0128
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000128.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
la
listoriarum de RconO I
Gae onitate. Dua repertecta, Imperacores lucteris aliis in
eiam Ceripris rurlus oftiei; lui admonuir, calque per Con stantinum De
fenlorem milic. Verum e hic caprus, ac per annum in cultodia habi
cus maridara explere nequiuit. Flis cognitis, Leo indione ferens, le non
Colum Romana dirione exucum; led eriam communione piorum rur-
Cus eiectum, quod adhuc tacere variis de caussis omiserat, pontificem,
ac Romanosiran linarinis vindicare legionibus Ctaruit. Itaque hoc an-
no, qui tuie Imperi, Cui lextus decimus, claslem cum ingenti exercitu in
Tcaliam milie, ac ducibus, vebellum Ecclesix Facerent, imperauie. Ve
rum diuina roluntate ne nunc quidem tenere propolitum porvir.
Clalsisenim, cum prospera nauigatione va in Adriaticum vlque (I
numincolumis peruenisser, ibi, leua cempeltate oborta, Fcedo lacerara
nautensio periie. Oua re cognita, Leoiracundia exartir, ac prope tures
Siculo, ee Calabro populo rriburum intolerabile in capue impoluie,
eiu(que rei causla intantes eriam inspici, atque in tabulas reterri manda
vic. Duinetiam rectigal, quod Patrimonium remplorum Apoltolo
rum dicebatur, eria selquiralenta, regio tlco actribuie. Ouinque inde
anni ab omni parre quieti, nequemagnis vllis rebus, nili principum
Cuccessione nobilitati, abierune. Si quidem poltero Romualdus DuX
Beneuentanus post aninos Xx vr morre consumprus Gilultum pucrum
Ducem reliquie ex tilia Pororis Luirprandi Culceptum. Ouem cuin
propeer imbecillam xetarem Luirprandus parum idoneum tanris re
busadminiltrandis pucaret, praetectura remonir, ac Gregorium alium
neporem liuun impoluie. Biennio veroinceriecto, Theodorus ec
cleliam Mediolanenlem, ee postalcerum biennium Loannes VFR auen
natem obrinuit. Isannus cumultum inlignem Foroiulien libus acrulit.
Ouippe Calictus, parriarcha Aquileienlis, cum alsiduis sclauorum in
curlionibus conflictatus Aquileiam prorsus relinquere Ctaruiller, Am2
torem epilcopuin de oppido Forijulii depulic, cum dicerer, in signet
Ducis ledem parriarcha magis, quam cpilcopo, convenire. Hlac de
caussa Pemmo Duxira percitus Calictum, adiuvantibus L ongobaidis.
arripuie, aeque in mare pexecipitare roluic. verum a luisrerentus in cu
Hodiam cradidir. ac victu ibi renuilsimo lultentauit. R ei indignitate
permotus Luicprandus grauissime Pemmoni luccenluie, ac Ducatum
ademprum Ailio eius Rachilio dedic. Inde Rachili; eriam sratia Pem.
monis e R athuico, acque Aistulto trarribus eiusignorum. In ceteros,
qui cum Pemmone Calistum vexarane, levere animaduerlum. Se
quenti anno Rachis Dux Foriiulii Sclauos bello adortus elt. quippein
Carriolam cuexercicu inpcestus, ingencihoctium strage facta, omnin
DeTUX

## Folio 125 — 1663200467:0129
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000129.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
1D
U.
pervaltauir. Repeluo inde cor petus, lance
ronon praebence, quiprimus occurrit, cum claua, quam itan
bac, percussic, ac lubita morte affecto reliquorum imperum retatea
Ab illo inderempore magis, masil que tama eius inclaruie. E odem an-
nobellum graveinter Longobardos est ortum, cuius concagione ipla
quoque Roma masnum eltin discrimen adducta. Hloc bellum Pran-
Cemundus, Dux Spoleranus, exciuie. Is defectionem a rege moliens pa-
cem cum poncitice vrbis Romanx dominarum adepro compoluit, et
Fcedus, atque amicitiam iunxie, caltro Gallienlium reddiro, cuius caul-
Ca Romanum ille Ducatum diu habueracintestissimum. Ieaque ea (0.
cietate subnixusreeis imperata Facere detrectauit. Luirprandusad disni
tarem, praelidium q regni eam pertinere defectionem ratus, paratum
continuo adverlus cum eduxic exercitum. Tranlemundus imperum re-
sisnon culie, verum vibe claplus ad ponciticem nouo principatu tulee
tem confugir atque eum, rele le eueretur, orauic. qui de deceltorem
eiuspromprisnuper aduerlus Fxarchum auxiliis protexisset, ee cum ip
(o Fcedere se lanctissimo Locia (ec. Poncitex, adhibito in conlilium Duce
Srephano, ex eius, ee milicum Romanorum lencentia iplum recepit in
Aidemm. Luicprandus, Ducatu Spoletano peope (ine certamine in porelta
cem redacto, (lildericum neporem ci praelecie Ducem, rebulque Spole.
tanis compolicis, legatos ad pontiticemmilie, ac Tranlemundum sibi
dedipoltulauit, ee, ni dederet, bello se perlequuturum ribem ostendit.
Poncitici haudqua quam etide, dignitare que lua est vilum, Ducem be
ne de Eccleliamericum, cumque locium, ac demum etiam dedicitium
ad supplicium eradere. Omniaque porius aduerti belli incommo-
da pacienda, quam tantam fidei incturam Faciendam ex communi RO.
manorum consilio racus, haudquaquam le dedere volle hominem di-
xie. Ilac de causa Luirprandus tranlacta hieme exercirui ex Ducatu SpO
letano in Romanum eradurit, atque Ameriam, Ortam, Polimarcium,
e Bledam oppida occupauic. inde in vrbis fines ingrestus valtato 2810
rrbi demum oblidionè admouic. caltrisq in C ampo Neronis Ctatucis,
muleos nobiles Romanorum more Longobardorum actonlos ad le 2C
craxie. Clis salis Cregorius circunuentus, decelToris lui exemplo, regem
precibus, re oblidionem lolueret, instiric, missis oratoribus; Fatisare.
quas cum irritas, acque inanes animaduerteree, neque ex Icalia lub(
dium vllum speraret, ad externa sibi confugiendum existimauit. P er ea
tempora Francinon milicaris Colum vircuris, led Cacholicae quoque pic
tatis laude praeltabane. Carolus aurem Martellus, de quo lupra comme
morauimus, esresie err Romanam Liccteliam animutus regrum pre
Ea

## Folio 126 — 1663200467:0130
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000130.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
126
Hliltoriarum de Reono Italia
rege adminiltrab2c. Ad hunc isieur propere legatos Anactaliun
Dum, e Sergium presbrcerum maricimo irinere deltinauic. aegue H
ris eius graria claues lancti sepulchri, aliaqi munera augultilsima milie
obceltans, ve sibi, acque affectis Ecclelixe rebus luccurrerce, de vrbem ol
Cidione L ongobardorum eximeret. Ea res venoua, sic mirabilis, aeque
honoritica illo cempore viti. Nec dubium est, quin illud exemplum ini
eifice Romanx Ecclelix dubiis in posterum illius in rebus protuerit. C2
rolus, quanro en restionori de regi, de sibi Futura eNec, incellisens, quod
primuse Francis a pontitce Ro. esset ad amiciriam appetitus, leoaeos li
beralilsime excepit, d, Scedere cum Eccleliajincto, eos exremplo eum
Cuis remilit, datis muneribus, quae pontitici redderent, e mandatis, qua
ad Luirprandum luper Romano bello deterrer. Crata Luirprando ca le
satio tuic. Caroloque perenri, ve Romana dirione line maleticio cede
cet, haud grauare concelsit. Oppida tamen guartuOr, qude OccupauerAt
Cibi recinuit, acque inde Papiam Augulto menle, leprima Indictione, re
petiic. Luirprandum profectum, et hostilem exercitum e tinibus eductu
obi Tranlemudus coonouie, coteltim Ducaeum armis repetere insticie.
acque ei Cregorius pontiter, et Godelcalcus Beneuenei Dux, paulloan
ce Crcgorio Duci mortuo  Benenenranis iniultu regis lufectus, alacri
ludio auxilia praestirerune: ille, re lusceptum lemel amici hominis p2
trocinium MerCtUT, aeque, eo reducto, per illum Ameriat, OrraM, Ble
dam, Polimarrium q recupetaree, hic, vetirmior aduerliis intensum (I-
biregem peaesidio; de incolumitare cius euaderet. Praque; his copiisaL
Compeis, in Ducatum inoressus MarLicanos, Furconenles, Balbenles; 
Pimmenles primo aduene recepIE. Iride per Sabinum agrum in Rcari
nos era gressus, id quoque oppidum adduxic in ditionem. Demum De
cembrri mense, Indictione octaua, Spolerum repente adorrus, Ducc
Filderico incerempeo, recepie. Fo anno Deuldedic, VrlFlius, FTer2
clix Ducaeum gellir. item que sequenri, qui fuie à Chrilto naro leprin
genrelimus quadragelimus. Adiuuir inde conacus Pranlemundi grauis.
quo Luirprandus implicitus est, morbus. qui adeo periculolus fuit, ve
Longohardi de vica regis, de regni lalute soliciri Hildebrandum nepo
cem eius rogem ad balilica Dei genirricis ad Perricas declararine. Cum
aurem haltam ei de niore porrigerene, cuculus in verrice halte conse
dir. ex quo infaustum illi Fore resnum estincellectum. Iraque Luiepran
dus ex morbo recreatus, ac tristi illo omine perturbatus regnum nepori
contirmare volens, cum regni libi locium, Coron2 impolita, Compara-
vic. Eodem anno per Nouembrein, de Decembremmenlem Conltan
rinopolis (auo recixmotu concretiuie. Priuare domus, e rempla, ali2-

## Folio 127 — 1663200467:0131
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000131.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
 Cercius
que publica monumenta ferme omnia prociderunt, de n
diticiorum oppresliruinis exanimari lime, diuino numine leder, Ve
rebaneur homines, ivlam lanctarum abolitionem imaginum vinalcal
ce. Sequens annus erium clarissimorum principum morce fuitinligulos
Leonis Imperatoris, Caroli Francia proresis, Cregoriique ponriticis.
Peo XIT Kal. Tulii morruus Constantinum C opronvinum multo LICC
 c in Imperii locietarem alcitum Imperarorem reliquie. ITorrec ani-
mus, ea licceris prodere, qua de huius immanieate; acque impietate a
Ciraecis scripeoribus memorentur. Ilic pare terrior, ac dereltabilior,
lonpius etiam i Deo, _ Virgine Dei matre, omnibusque Sanctis dilces.
Ouippe praeltigiis, libidinibus, daemonum invocationibus, extorum
dissectionibus, praecerea renationibus, ludisqi dedicusidoneum le Anci-
chrilto inllrumencum exhibuie. atque patriarcha vocem prope divi-
noexore millam contirmauie, qua hunc lacra omnia inquinaturum
Praedixic. Leaque, inito polt parris morrem Imperio, vniverlali edicto
Propolito, imperauic, ne quis aliquem ex leruis Dei nomine sancti de
coraret, neque iplorum sanctorum auxilium inuocarer, led eorum rel
liquias conspueret, ac pronihilo ducerer. neque Mariam virginemim-
Ploraret, neque Dei genirricem rocaret. Duin, Cumpro loculo auro re-
terco, de quibuldam, qui aderane Force, rosauie, quanri eum precii xst
marent: cum relponlum eller; magni, exempro auro; irerum quanci
altimarene, guxelivir. Relpondencibus aurem illis, Nihili, Recte iudi
caris, inquir: Maria quoque, dum Chriltum geltauir, lummi precii fuie,
Postquam cum peperit, nihilo cereris mulieribus prerioliorelt. IIac
populus audiens incredibilimaerore opprectus iplius odio ad Artaba-
Idum animos inclinauie, qui lororem eius habebat in marrimonio. In
Francia Carolus XT. Ral. Novembris vira cedens, rres hliosreliquie Cri
Fonem, Pipinum, de Carlomanum. ex guibus Pipinus regiam parris prx
Fecturam obrinuie. qui parris veltigiis insiltens mirifice post Eccleliam
Romanam eximio Itudio Cacholicae pieraris ornauie. Gregorio vero
ATKal. Decembris ex rebus humanis exempto Z achariaS PresbEer, NX
tione Craecus successie. Is rrr Nonas Decembris consecratus, ve laborari
Fcclelia mederetur, poltero incunte anno, legatos aliosad regem milit.
per quos quattuor erepta oppida repoposcic, aliosad nouum Imperato
rem, per quos qualdan mastas Ecclelia poltulauie. Fimulque Synodi
cam ad Constancinopolicanam direxie, quatidei six lummam expo
Cuic. Ex quibus qui ad regem perrexerune, responlum culerune, le pon
citici, cum ad ea loca venisser, cumulate latistacturum; qui vero Con
stancinopolim concenderume, ii Constantinum ablentem, Aerabaldu

## Folio 128 — 1663200467:0132
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000132.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
ltOr
rum deRegnolt
vero Imperatorem appellatum repererune. Cererum Arraba ldus
modo 2d Imperium erac enectus. Constancinus in regionem Oblicia
nam profectus, Arrabaldum, qui Dorylaei erat, studiis populorum crgi
cum permotus, opprimere est conarus. Oua re cognita, Art2baIduS C
xercitum aduersus Constantinum promouie, e, praefecto ejus Bilero
hrrncaro, e Constantino in Fugam coniecto, Constancinoxolum ad
volauie, ac lacris imaginibus reponi per ribem iulsis, extemplo ab om
nibus ordinibus Imperaror est laluratus. Ouo Facto, Analtalius parriar
chain concionem alcendic, ac renens Crucem dominiira dixic. Per cu,
qui huic ligno affixus elt, iuro, Constantinum Copronrmum haec mi
hiverbadixisse: Nolicredere, quem Maria peperic, Chriltum, slium
Dei, ledpurum hominem elle. icaenim eum Mlaria peperit, re e irie
Maria materinea. Ouibus rocibus audiris populus insammatus exrein
plo ei imperium abrogruit. Eodem anno Luirprandus nouum bellum
Franlemundo intulit, Rachi Duce cum Foroiulianis opem ferenre.
Ouocognito, Pranlemundus cum Spoletanis, arque Romanis copiis
obuiam prodiie, acque ad Fanum, vbi exercirum nauibus deuectum ex.
Politurus rexerac, occurrere properauie. Duo conatu laplus iplum à
Fanoad Forum Sempronii concendentem media in (ylua nactus, inua
(IE. Rachis Dux, ex trater eius Aittultus cum Foroiulianis extremuim
claudebaneagmen. In hos cum Spolerani scintulisene, graue proelii
inierune, ac, licet ducibus eoram puonam Forricer Cultinencibus, inuleos
exholtibus vulnerarune. Rachis a quodam Spolerano, nomine Ber
eone, nominatim prcelio pronocatus, in cerrainen delcendie, atque co
Certa manu illum equo deiecic. qui permistu Rachis manibus, pedibusq.
repeans cualic in (pluam. Ailtultus vero a duobus in ponre circunuen-
cus alterum auerla cuspide de ponte derurbauie, alterum erauirer rulne
racum demerlicin Auuium. Dirempta puona, Spoletum inde elt procet
lum. Franlemundus, cum le maenibus inclusillet, obsessuspervenie in
dicionem. Fum Ducatu Spoliatum Luirprandus clericum elle iussie, et
in locum eius A(prandum neporem Cuum lublticuie. Non reddchac
interea rex quatruor oppida crepta, qua se redditurum (poponderae,
cum ad haec loca venisler. Id Z acharias pontitex miratus, omisso, quod
inane putabar, allesationis officio, iplum sibi Cregorii secundi exempsc
conveniendum existimauie, Inceramnae in dirione Spoletana Forrele
denrem. Ira, universo Romano prosequenre clero, vrbe cgressus illo in-
rendiciter. Iloc poltquam rex accepie, humanitate se vinci haudpal
Cus, lubico legatum ei Crimoaldum obuiam, qui Narniam vlque dedu-
cerer, milic. Ibi duces, d imilices plerique regis eum exceperune. Inre
iatm

## Folio 129 — 1663200467:0133
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000133.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ceetdececio
ramnam vero appropinquanti rex cuntque ctatum, a
romine occurrie, e ballicaeac Valenemmarerris cu eo vcata, aC,
uina precatione demore pertecta, aliquoc cum eo lpatia rucundiss
sermoneillaro confecit, de ad holpirium ei pararum dimiliE. Potetele
ejus dici cum iterum ad colloquium esser processum, cum poncifex icd
verbatecie: Si clementiam, aequitatemque tuam, Luitprande rex, nunquam ip.
sa esset Ecclesia Romana experia, tamen constanti fama iusticiae uae adductus;
me, quaecunque a ce honesta peterem, haud dubié impetraturum esse confiderem
Dunc vero cum ) tu Cregorio decessori meo benionum te adeo, mitemque praebue
ris, et eius rogatu orbis obsidionem, quam alieno inferebas arbitrio, solueris, et
insticiam ita colas, ut non veteribus solum legibus studiose seruandis, sed nouis
etiam ferendis renum tuum sanctisime administres, quid est cur ego Ecclesiae, ius
aceposcere, autperce mihine catum iri ad dubitem? Ptenim si quidquam aliud
regi convenit, praecipue promissorum, et fidei conservatio convenit. Duam cum tu
Et audio, privaro cuique t prastes et singulis in ruo regno praestandam diligen
tissime cures, non video; cur non eam ipsi quoque Ecclesiae servari censeas oporte
re. a qua rnahaec tota de iustitia, fide que tuenda disciplina formata est. Petoiet
tur, et oppida a ce Fcclesiae occupata, e captiuos superiore bello factos, nec dum
Et oporruit, restitutos, quemadmodum saepe spopondisti, beato Petro restituas. ne
quem magnifico apud re siam cuam templo condecorasti, eundem bonis suis in sua
sede perte expilarum esse diutius homines demirentur. es, si cumulare beneficiu
hoc cum ingencicua laude cupis, rogo, et faedere te cum Ecclesiainngas, procer-
eohabens, te non solum animae uae post moriem salutare remedium adexturum;
sed eriam aeternam apud posteros nominis commendationem laturum; cum Eccle.
siam ab Imperatore Christiano desertam primus ip se omnium L. ongobardorum,
iuneta cum pontifice societate, susceperis defendendam. Ouibus verbis rex
mollicus, ac Cimul hominis constanciam, ee Pancticace miratus, hauc
xsre quacunque postulauic, indullic. Nam ei quattuor oppida, e c2
peiuos resticuit, ee fcedus cum Fcclelim in xX annos percussiF. quin eria
Cadeo pontiticio iplo, acque Apostoliconomine olt affectus.) vIeroS
binenle parrimonium crisinea ante annos ereprum restituir. atque insi
per Narnienli, Anconirano, Auximare, Numanaceqe parrimoniis, e
valle aori sucrini, Magna vocara, donauir. postridie vero, quxe dies de
minica tuie, aponcisice postrem diuinam perfectam ad prandium inui
tatus maxima cum eo comitare accubuie. Ouo Facto, pontitex ad op.
pida ex regiorum legacorum manibus recipienda procellie. Legatifue.
re FTildebrandus nopos regis Dux Clulinus, Pacpertus, ec Raningus.
e Crimoaldus Frruriae galtaldei Ameriam primum, deinde Ortam.
cum Polimartium, atque ad exeremum per fines. Fuscixe Lonsobaido
i

## Folio 230 — 1663200467:0134
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000134.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Tlictoriarum de Reono ltat
Tumm, _ Surrinos Bledam est rentum. Inde in vrbem reverlis, vepe
Jum ad orarias Deo agendas incicaret, supplicationem 2b x de S. Deidc
nicricis ad marerres vlque ad basilicam Vaticanam instiruie. FTac dec
ina veleribie Anastalius, indictione (unc gesta. Tampridem Luirpran-
dusnale eroa Godelealcum Ducem Beneuemtanum erat afectus, et
quia iniussu luo Ducatum inisser, de quia Fransemundo hosti opé prio
rebelloculissee. Teaque Franlemundum ex sencentia vlcus, conrinue
exercicum aduersus Godelcalcum direxir. Duo cognito ille perterritus
aduentum ejus sibi non expectandum, sed in Crxeciam fugiendum pu-
cauic. verum id assequi a Beneventanis Gilulh olim Ducisamicis, n2
nim cum rxore, liberis qs conscendens opprestus, non poruie. Luirvran
dus aurem Beneuento porirus, Cilultum, quem olim propter tareI
removerat, icerum impoluie Ducem. rebulque prospere geltis victor le
recepic inregiam. Sequenri vero anno, id eltindictione, ve AnactalIuS
inquir, vndecima, siue ocij impariens, sive immodici, velatis consta-
bac, imperii appetens, exercicum deincesro in Exarcharum immiliI, ac.
Calena oppido occupato, Ravennam inde le oppugnare velle olten-
dic. Duod rbi Fuerchius, de Toannes archiepilcopus, a populus Ra
vernas, ac ciuitates Pencapolis, e Remilix compererune, extemplo
oratores cum licteris ad pontiticem milerune, orantes, ve aflictis rebus
luis Cubueniret, idest auctoritare lua, quam Canctissimam apud regem
esse constarer, cum ab eiulinodi conatu auexteret. Neque eorum peri-
tioni quidquam abnuir pontitex. Fcenim, legatis Benedicto epilco-
po, de Ambroho nocariorum primicerio ad cum eximiis cum muneri-
Busmiltis, petiie, re Cxlenam, aliaque loca reltitueret, de d R avenmari
Oppuonatione delilteret. verum nihil aequi poruieim petrare. Peaque
inani, re laepe iam expertus erat, ofticio lesationis praeterico, regisireris
adcundi consilium cepic. relictaq; vibis Scephano Duci cura, iplo ar.
denre media altare caelo, iter Ravennam verlus instituie. Exceptus in-
de ad basilicam beati Christophori ad quinguagelimum à Ravenna
lapidem ab Exarcho, _ promilcuo R avennarium populo exer2 POrtaS
vrbis estulo, e cum miris laudum acclamationibus in rrbem deductus
Scephanum presbreerum, e Ambrolium primicerium aduentum Cui
redimilit praenunciatum: Fsi cum Imolam in fnes Lonoobardorum
venissene, ac quaedam ad inter lepiendum pontihei eransicum parari que
dissene, iplum primo quoq; tépore admonuerune. Verim ille haudqua
quam exterricus postridie mane continuato itinere in fines holtiuimie,
atque ad Padum contendit. Ibi a regiis optimatibus obniam missiS ex
Cepeus Kal. Tulii in ipsa beatorum Apostolorum vigilia Papiam per
venit

## Folio 131 — 1663200467:0135
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000135.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
eleet
venie, ac, basilica S. Perri ad ealum aureum vilitata, urt
postridie, qui dieserat Apoltolorum feltus, in eandem xedem CMII
regercorelsus magna pompilacris est opetarus. Ibi mutuis pertunel
lalurarionibus vna lunc epulari. Indo in ribem est redicum. Pertio ule
poncitex adregem ab illo inviratus le conculit; de magno honore cul-
tus cum orare luppliciter insticit, ne Rauennarium dicionem vexire vel
lec, ex veadempra Aemilix loca, in primisqe Cxsenam reltitueret. Cui
rex, licer gravare, se in eius auctorirare Fucurum respondir. Deceden-
te inde vlque ad Padum prolequutus dimilir, daris ex priimoribus luis,
qui Ravennatium loca, in primilque Caelenam redderent, terria tan
tum agri parre rerenta. Ouibuslocisreceptis, poncilex ribem reperiie,
ac grariis Deo actis lolemne Apoltolorum onniverlaria caremonia
celebrauic. Dux dumnguntur, miimcius affertur; Luieprandum regem
repentina morre lublarum esse. Oua rC ACcepFa, Cuneti aniOS CFeKC
runc, ac melius de rep. perare cceperune. Fuie Luirprandus vir, Cini
miam libidinem dominandi remoneas, omni laude, sed maxime reli-
SioniS OrnatuS. Si quidem, re inquit Paulus, mulra in Chrilti honore
per lingula loca, vbi degere Colebat, templa construxie. monalterium
S. Perri ad Calum Ruircum exera Papia incenias de alrerum Bardonis
in monce Bercetum dictum aediticauie. In. Olonna vero miro opore in
honorem S. Analtalii marerris Chrilto domicilium stacuie, in quo de
monalterium excirauie. In suo Palario oratorium S. Saluacoris condi
die; e, quod nulli alii reges habueranes lacerdores, de clericosinstirie,
qui ei quocidie diuina ofticia celebrarene. 1) Poregnance; Baudolinus
apud Forum iuxra amnem Panarum inirandis ededis operibus Roruit.
Narrae idem Paulus. Luieprandum aliguando venantem OraVITCF ex
laeritico Pororis filii rulnere esse affectum, Harim que nuncium ad Bau-
dolinum, re proinvenis salure Chriltum oraroe, inilisse. Baudolimum
alirem praoccuparo muneio dixistes non eNC, CHIEROGATeTIE. nam pue
ruin illum esse defunctum. ex quo apparuissc, illum (piriru divino esse
replecum. Pari eriam incegrieacis; de varicinii laude apud Veronam
Thoolapius praeltirie de Perrus Papienlis epilcopus eodem quoquetetr
porelitigularem opinionem habuic lanctiraris. Sepulius est in aede 5.
Perricum hoc elogio.
2d 5LIS.
Flanius hoc cumulo Luiprandus conditorolim
Lonoobardorum rex inclytus, acer in armis,
Etbello vutor. Suiriumque Bononia firmant
TIOC, (t) Ariminum; nec non inuicta Spoleti
Mania. Namque sibi hac subiecio foriior armis.
IE

## Folio 132 — 1663200467:0136
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000136.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
listoriarum de Legnoltal
Roma suas vires iampridem milice multo
i: Obsessa expauie. deincepstremuere feroces
VSque Saraceni, quosdispulit impiper ipso,
Cum premerent Gallos, Carolo poscente iuvari;
Vnparus a solohocadiurus, Francus, et omnes
Vicini erata derebant pace per omnes:
Rege sub hoc fulsit, quod mirum est, sancta, frequensque
Relligio etrecolunt Alpes, ecclesia quarum
unchabuie, vincente ipso; ex pergrandia templa
Dua vivens struxit. quibus t famosus in orbe
Semper, et aternus lustrabit (aecula cuncta,
Praecipue Petro calestihac sede locata
Clauigero, statuit calo quam providus aureo.
Aueustinus obi, huc aliunde abductus eodem
Regeiacet, cuius doctrina E cclesia fuleet.
FL SHILDEBR ANDVS REL.
Monrvrm Luiprandum nepos cius Hrildebrandus excepie:
quem regem a populo delignatum,; atque ab auo contirmacum fuilte lu
pracommemorauimus. Frar cum caltellum quoddam in via Remilia
lonse ab vrbe Mucina quartuor millia partuum distans, quod Civitaris
Ceminiana a nomine S. Ceminiani, episcopiMutinensis, cuius lepul
chro, ex miraculis Murima praecipuceloriatur, de Ciuitaris Noux no-
men terehar. Fluiusigicur ciniratis aedem S. Perro, vr est hodie quoque,
dicacam Frildebrandus rex Toanni epilcopo Murinensi donauic. Con-
Caritinus, exerciru Constantinopolim adducto, vrbe obledie, acque
Accachaldo in poceltarem redacto, iplam, imperium q recepic. e ludis
Cdicis . Irtaba (dum oculis spoliacum rna cum Analtalio parriarcha in
Circum sorumelix caussa produxir. Legaris inde pontiticiis re quilutis,
atque ad se venireiussis, duas mallas, quas poncitex postularar, concel
Cic. Sequeni anno Longobardi regni FTildebrandi perrae(i iplum post
Sepremmenleis c regno deiecerune, idque Rachilio Duci Foroiuliensi
ob vircuris ejus praeltantiam deculerune.
FL. R ACITIS REZ
Elic, iniro ingelsialoe otu cegno. ltarum Pacls de luele
lum, d eccleliarum parronum Fore oltendic. leaque J acharix ponciti.
Ciinltau

## Folio 133 — 1663200467:0137
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000137.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Tertius.
ciinstaurarionem tcederis, quod cum Luirprando le
Curm2 voluneare concelle. Parmenli, Mutinenle epilcopis portelsio
nes honeltilsimaseradidie. Poltero vero anno, veius in regno lancl
Cime coleretur, adhibiris omnibus Longobardorum ex Austria, Neu
ltriaq: iudicibus, leges veteres diligenter perpendic. quae que correctio
ne cgere indicauie, ea nouis legibus laris ex eorum lencentia emendauie.
aequehas sequenti anno Kalendis Marriis anno regni lui secundo, in
dictione quarca decima, promulgauic, cum hoc procemio: Duoniam
sloriosisimus, Co praecel (us Rotharis huius Longobardorum eentis princeps, sibt
Deoinspirance, leses in seruit, atque innouauit, et omnes intentiones, t dissensio-
nesmalorum regali ptudio resecaret. Et quidem staruit, et cuncti successores
ejus, quae sibi Deo inspirante aspera, t dura cognoscerent, illa ad mollicia,  pie
catis adducerent oratiam. Deinde successor enus Crimoald praecellenti Bimus rex,
dum studiose, ac vigilanter singulorum considerans necesitates, quae illis melius
complacuere, ad cultum saluris augendo, minuendoque adduxit. Post hunc vero
gloriosisimus, t orchodoxae fidei cultor, atque huus pentis oubernator, e noster
per Dei omnipotentiam nutritor Luiprand eximius, ac praecelsus, ac sapienti ssi-
musprinceps, persistens in Dei operibus, et) quotidianis vieilijs, omnipotentia, et
Cobrietate ornatus, sicuti à Deo promeruit per ipsius inspirationem omnia dicentem,
reliquit, t in Edictipagina cum suis Longobardis indicibus consirmanit. Idcir–
coper redemptoris nostri prouidentiam ego diuino auxilio fretus Rachis praecellen
tissimus, ex eximius princeps anno reoni mei secundo, die Kalendarum MLarria
rum, indictione quariadecima, dum cum eentis nostra, id est L. ongobardorum
indicibus tam de Austria, quam de Tuscra, vel Veustriae finibus xniuersa qua
a decessoribus nostris statura sunt, sollicire considerassem, quaedam ibi iusta, et
quaedam pureanda cognonimus. F odem anno, Imperii Constancini le
xto, mense lanuario cerra in Srria maximo rremore qualTara elt. quo
templa, ac monalteria pleraque corruerune, ac ruinis mulca homi
num millia elisa sune. Neque ica mulco post orauis siciliam, et C ala
briam pestilentia bubonis inuasie, quae Monobaliam inde, tOtaG; OFX
ciam perculie, ac per roram indictionem xusr (xuiie, divinitus, ve vulgo
ferebant homines, ad vexandum, aHligenduinque Constantinum im
milsa, quod Eaedo parris exemplo nuper esset in lanctas Dei imagines
debacchatus. Siquidem lerpens lonoius (ive exli pravitate, (ine corpo.
rum contagione Constantinopolim quoque iplam decima quinta in
dictione pervenit. Ouod vero rehementius morralium menres, cu
rasqe Tolicitauie, in hominum veltibus, e lacris eccleliarum indumen
tis, velisque crucicula plurimx animaduerlae lune, quallivida olcima
cula quadam infecta, qua alperius aliquid etiam, quam id, quod in
IMaHI

## Folio 134 — 1663200467:0138
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000138.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
liltoriarum de Lconolc
manibus erar, porcendere a loliciris fucurorum mencibus pula
e
FuT. Eadem indictione Carlomanus Pipini trater regnum FranCIEre
licuie, ac Romam ad Poncitcem cum honestissimo Francorum comi
catu concellir, multaque eximin dona bearo Perro apoltolo culit. Ibi
ludio relisionis accenlus clericum le iniciari a pontitice cum periil
ler, in monre Soracte libi monalterium condidir, idqueS. Siluestro di
cauic, quod ibi lacuisse S. Siluelter milerrimis luis remporibus dicere
cur, aniequam Constancinus Magnus lacris Chriltianis imbueretur
Polt aliquod inde rempus alsidua Francorum praetercunciu, e ad letar
quam ad dominum adcuntium turba oftenlus Caltinum le recepic, 2c
monachus factus rigida le S. Benedicti disciplina deuinxit. Ccreriur
monalterium C altinas Perronax abbas à Lonsobardis, ve diximus, in
Aammacum, Gregorio secundo, ee certio adiuvantibus, inltaurare in
caepic, ee ad excremum, Zacharia pontitice ledente, at que opitulante
abloluic. Ouo facto, Zacharias ipse co perrexit, ac poltero ineunte an
noadem S. Benedicti rna cum credecim archiepilcopis, e lexaginca
Octo episcopis conseerauit, ac lacroslibros muleos obrulie, ee leges, quas
pacer Benedictus manu lua lcriplerat, ee pondus panis, ee menluram
vini, quae Komam delara L. Fugiencibus Longobardorum rabiem mo.
nachis fuerane, reddidit. ac varia ad vlum Ecclesixe ornamenta concel.
Cic, mulcaq; alia Perronaci praelenti, ee luccelloribus eius beneticia detu
lic. qux, poltquam Aquinum venic, diplomare amplo complexus elt,
quod indictione prima, XII. R al. Marcis in hancterme sencencinm de-
dir: VEmonasterium Cassmas cum cellis omnibus ad se periinentibus ab episcoporu
dirione esset solurum, ac soli pontificiae sedi obnoxium. Et in conuentu exiscoporum
abbas Casinas supra omnes abbates sederet, in consiliis, () iudiciis ante omnes sen
tentiam diceret. Et monasterium (aßinas dignitare cetera omnia superaret. VI,
mortuo abbate, monachi ex corpore suo, nisi idonea persona deesset, abbatem eli
eerent, cumque probandum, ac consecrandum pontifici Ro. praeberent. Ne
exiscopo Missarum solemnia in ejus possesionibus celebrare ius esset; nisi ab ab
bate, aur praeposiro inuitatus esset. e episcopo decimas ab eo exigere, sacris sa
cerdorum interdicere, aut ad conventum vocare liceret. Abbas ordimationes ini
re, altaria sacrare, Chrisma accipere per quemlibet, auc a quolibet episcopo pos-
set. Inluper praedia omnia monalterii ex prasentia, de furura ei in
perperuum contirmata. Fodem incunce prima Indictionis, vere cum
inpravelcere morbus in vrbe Constantinopolitana caepisset, tum per
aeltare omne acerbitaris sux virus effudit. Incegris domibus exhaultis,
ne qui mortuorum quidem sepeliendorum curam haberent, lupertue.
re. Plaustris vulgo aceruatim elati. vibanis, ac suburbanis sepulchris
explecis

## Folio 135 — 1663200467:0139
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000139.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
ibererciu
expleris, ciltettae Guoguc, de lacus, ae holdacemum 
ducti vix lustecetst. P’oltero, vidsspa neaoa lanc28
cacx. ve aliae tundicus, alix magna ex parte prociderine. quaedam ex e
cibus in lubiectos camposper lex millia paltuum rectis laluis, ht
mibusq; rranclatae lunc. Mediolani Nacalis archiepilcopustactus.
Incerim Rachis rex exemplum decelloris liri seguurus, VereBtI Hnes a
pliticaret, pacis studia, quae adhuc lumma cum lita laude coluerae, in
termilit, ac pararis armis Pentapolibellum inculit, acque, oppidis eius
Plerilque primo aduentu capris, demueriam in Ducatum Romanum,
ponciliciam que ditionem eraiecie, ac Peruliam acri premere oblidio
neinlticuie. Imperarore lonse remoro, acque ommino a rebus lcalix;
re videbatur, auerso, Exarcho vero parum neruorum ad RavenX
tinestuendos, ne dum ad longinquiores protegendos habente, Z acha.
Fias, ve serpens aduerlus se incendium propullaret, quod armis nOn PC
terat, auctoricare libi centandum exiltimauic. Leaque, decoro oprima.
tium comitaru alsumpro, vrbe cgreltus Rachim in caltris Perulinis
convenir, ac benigne ab eo exceptus itaagere cuillo caepit, vemirari le
magnopere diceret, resem Carholica tidei asserrorem, de legum iurisqi
lacorem inducere in animum poruisse, ve auidius alienas opes appete
ret, ac Chriltianos iniuria aliqua, pealertim nulla ipse lacessirus aftice
ret, ee praelertim bona 5. Perri ad eum non perrinenria violaiet. An ve
10 oblicus es, inquic, aur divinorum praeceptorum, vetam vetanda au-
deas, aut peenas iniulticix propolitas ita coremnis, vrexiguum vicae tru
ctu horrendis, ac perpetuis poltmorrem cruciatibus anteponns: Flinc
lacissimum campum iuris, de iniurix humana, e poenarum, premio
rumque divinorum ingresus, eanta orationis maieltare, tantaque di-
cendi copia caustam iplam Dei peregie, veRachis relisione pertulus
non lolum a Peruliae oppugnationcrecessetie, led eriam oppida Penta-
polis occupaea reddiderie, acque in omni ofticio tidelem le pontitici,
oblequentemq praesticerie. Inde reerque domum reuertus est luo Fa-
etoplurimum delectarus, poncitex, quod auctoritare, de pralentia reli
Sionisrem cantam ex sencentia confecilset, Rachis, quod diuino oracu
loline vllispraemiis humonis obremperasser. Flinc lecum prxecepris (ar.
Ciltimi paruis lxpius animo repetiris, lequenti anno, qui tuir seprinsen
celimus quinquaseturius, cupido ingens incessit ipsius pontiticis vene-
raridi, de Caneta Apoltolorum limina vilitandi. Ptaque, rxore Thaelia
_e Racruda Elia secum ductis, R omam adiir, atque in conspectum Z. a
Charix profectus iplum de more ad cerra proltracus adorauit. Vixcre
dibile divini numinis, ac caciex relixionisvim, de porentiam iptorat
AIOEL
cibu

## Folio 136 — 1663200467:0140
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000140.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
listoriarum de Reonoltas
ribus videatur. Pontiticia maieltare, qua divinxe locum i
nec, rlqueadeo captus elt, re repentino religionis amore Aagrarit, ne
reonole abdicarie, e clericus tactusiple cum rxore, de tilia monacti
Cx le rira devoverit, pontitice, cererilque non tam hominem laudibus
in caelum ferentibus, quam facti magnicudine supelcentibus. Iraque,
habitumanu poncificis sumpro, Cassinum concessie ad vitam Cub le-
sibusS. Benedicti degendam. Ouem rxor, Eliaque lequurx, ip (o per-
miccente, acque adiuuance abbare, monalterium rirginum non longe
a Cactino propria pecunia xditicarunt, ibique monaltico ornatu lum-
peo, vicam Canctissime eraduxerunt. Fodem cempore insiene aliuda
Zacharia edicum opus est, quod ad iungendos R0. Fccleliae Franco-
rom animosmiritice valuie. Regnabantiampridem in Francia polte
ri Meronci, regno in hunc modu rltimorum regum incuria, arque iena
uia conltituro. Regium nomen penes regem crac, poreltas autem in
cum, qui Maiordomus regis dicebatur, rniuerla erat collata. Si quidem
rex Xal. Maii in Campum Mlarrium curru rectus, atque prorribunali
Cedens, ipsopraelence prorege, lolemnia, quae a populis screbantur, do
na lulcipiebat, et qux deinceps eo anno agenda ellene, populis indice.
bac. Illo vero domum reverlo, prorex omnia pro arbitrio dispen-
Cabac. Llunc masistratum paullo ance Carolus Mlartellus gesterat,
cum vero Pipinus Caroli filius lumma cum industrix, ac vieturis comen
datione administrabat, Chilperico rege nullam parrem curx libiregix
depolcente. Ouodindionum esse Pipinus exiltimans; Z achariam con
Culic, reer ci resio Faltisio dignior rideretur, isne, qui ocio languensni
hil ad communem rrilicarem afterret, an qui dies, noctes; dereonila-
lure, acque custodia cogitaret? Cui Zachariasrelpondir, ommino lere
sem illum indicare, qui regni commodis, de incolumirati leruiret, r092
tusq ab illo decrerum promagnicudine poreltaris interpoluit, quore
suum Chilperico, re parum idoneo, abrogauie, ex Francis lacramenei
relisione Coluris, ve Pipinum regem lubltituerent, auetor fuit. Ouo de
creto accepto, Franci convenerunt, ac, Chilperico abdicato, Pipinum
rege, consentientibus omniu voluntatibus, delignarune, eumque Suel.
Gione per Bonitacium Moguncinum archiepilcopum con(ecrarune.
Chilpericus resuo pullus in monalterium elt coniectus. Z acharias do-
mum Culcam conttruxie in P’acrimonio Zulcix xr millibus paluum
ab vrbe, eamque rlui Fccle lix dedicauit. Fuie Rachis vir memorabilis,
ledreono depolico, quam administrato, hominum memorix com
mendatior. Aemilianus Cradenlis ecclelix archidiaconus ad paeriat
chacum alcendie.

## Folio 137 — 1663200467:0141
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000141.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
ius
AL. AISTVLFVS REA.
L OVGOBARDI Simul Rachim abdicasse regno le du
mieris habiris, Ristultum Fraerem ei substimmerune, verum exrepium it
primis e consilio, manuque promprum, nec facile rem L ongobardatr
humiliorem, quam acceperar, celicturi. Is inirio reoni traerem imita-
tus, lngulare pacis, acque Ecclelia sudium prae se culic. Nam de Cae-
dus cum ponrihce Zacharia id iplum poltulance anxie renouauie, d
cum posestiones a luperioribus regibus concellasinstituro exemplo ec
cleliis contirmarer, in primis privilexium à Cuniperro, de Rachiindul
tum Lopecino Nurinen(i epilcopo lauxic. Fodem anno AnselmuS
Dux Foroinlienlis Gilelerudae exoris Riltulti Fracer Cudio religionis in
cenlus monalterium cum renodochio apud FAMAHUI, I ONFAHUIM Mu
cinensis diceceleos locum, extruxie, atque ibi multorum monachorum
abbaspraefuie. Ducacus inde Foroiuliensis ad Perrum Munichis Elium
eltdelatus. Sequenti anno Constantinus Imperator Leonem Eliui pue-
rum Imperii conlorrem recepit. _ per parriarcham Anactalium conse
crari iullic. Poctero, Idibus Marrii Z acharias ponrisex viex finem im
Doluirrebus pro Fcclesix Calure, e Apoltolico ledis auctorirarenoram
pic, quam prolpere geltis incer primores pontitices merito nUICrAN
dus. Ouo facto, clerus, e populus convocatus scephanum presbyterui
in eius locum subltiruie. Ftic de more in Lareranum delatus praui re
Pence Commo oppressus elt. polteriduum, cum experrectus res tamiliae
componere aliquando instiruisser, Cubiro menre alienatus vocem aii-
Cx, ee poltridie eins diei expitauit. Ouo tacto, vnivers irerum in b2(1-
lica S. Dei genirricis ad Prxelepe coacti lupplicicer opem Dei, e iplius
lanctae Virginis implorarume. 2Eque inde vianimes srephanum diaco.
num, ponciticem acclamarume, cum que in Laceranum cum ingentibus
praeconiis deportarune. FTie Scephanus, quoniam prioris, qui ante CON
lecrationem obiie, non esthabica ratio, uiI. Nonas Aprilis conlecratuS
secundus est appellarus. Isnihil prius libi curandum, quim pacem, de
quietem Eccleliae racus, rertio post conlecrationem mense Paulum dia-
conum Fraerem luum, e Ambrolium primicerium legaeos ad Ristul.
Tum milIE, cum que muneribUS PEOLEGUUTUS, ve seCUM IM XE annOS F∞
dys frmaret, obtinuic. Eodem anno Anstridus d Scabilis Mediolanen
Cem, Sergius Ravennatem ecclesiam acceperune. Anselmus criam ab-
bas Fanani alcerum Murinensibus in campis locum erans Sculcemnam
amnem nomine Nonancula lesic, cunque monachorum manibus
alsela

## Folio 138 — 1663200467:0142
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000142.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Ticto
rum de Reono leur
alperis lencibus perpurgacum, altero ibi codiro monalterio, decorauie
Inde iplius regis permilsu Romam profectus, lacram a pontitice cucul
lam, baculumque accepie, _S. Splueltri corpus imperratum eo depor
taue. Idmonalterium magnis poltresum muneribus, ac possessioni
bus auctum monachorum lupra mille mulcicudine, prediorum nuine
ro, ac iurium amplicudine inter omnia Ptalix fuic clarissimum. AB eo-
dem etiam Anselmo holpirium in via Remilia est constructum lonee
Imonalterio ad excipiendos eos, quibus ad se icer Aectere non eser co.
modum. idque D. Ambrosii nomini consecrarum. Inrerim Ailtultum
contirmatis per biennum opibus eadem, qux Luirprandum, dE R 2-
chim, prolarandi regni cupido incesIE. Bellum aurem ab Fxarcharu (I-
bi ordiendum Luieprandi exemplo decreuie, ratus, Constantinum, aue
quia bello alio occuparerur, aut peltilentia roram Graciam, Aliamq3
vrente impediretur, opem in cempore non lacurum, rue quia muleis de
caussis ab Ttalicorum commodis abhorreree, ne hoc quidem magnope
re curaturum. aeque ica armismaiore, quam quilquam alius anre, opc
Pararis ad rrbem iplam, rerum capur Rauennam processie, cam que et.
Fulis omnibus L ongobardici regni vieibus acriter oppugnare insticuie.
Curchius Exarchus adhuc rrbi praeerac. is, armaris impiore oppidanis,
si quos in praelidio habebae, milicibus, primo forcirervim, impetum q.
incumbentium Longobardorum excepit. ad exrremum, cum le exhrau
Cam viris, opibusqs luperiore bello ribem externis omnibus auxiliis de
Cicucus diu ruerinon posse animaduerrerer, consilium ejus dedendae ce
pic, acque inde egressus in Craeciam Se, nulIa FenFaFA, VE ante, reCUPerA
tione, recepit. Rauenna in poreltarem adducta, nullo inde negorio cere
ra Exarchacus, Pencapolisq; oppida venetunein dirionem. Arque hic
quidem tinis eius prxfectura tuit, qux luperbe, atque impotenter Des
ducencosterme annos tralix imperauie; finis etiam Imperii, cuius R2
venna polt Valentinianum Augultum, qui Romam cum hac permu
cauic, perpetua ledes, ac domicilium exricie. lam Longobardorum im
periocirra Romam omnia renebantur, ipla Roma, ac Romana, Cive
ponciticia, ditione excepta. cuius expugnacio quo effectu difficilior, ed
adnomen, tamamque illuctrior videbatur. Ec Ailtultus Exarchatu,
Pencapoliis pocitus, tacile spe, ac cupidirare rorius sibi Italix imperium
despondebat. Ilisigicur intlarus cogirationibus animum ad pontifi
ciam ditionem adiecic, quam et(i per Fcedus atringerenon licebat, e2-
men, quod continvara victorix lerie cractus ad eam videbatur, iurc
aliquo ad le percinere exiltimabac. veillud omitram, quod cum iple
Exarcharum Rauennatem reneret, ex antiquo instituro le, tanquam
acbeeullte

## Folio 139 — 1663200467:0143
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000143.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
 veS
Exarchum, Romanis quoque imperare aquum esse, iicer
Teaque quarro polt percullum Fcedus menle, CxerCICH IN ASTMH NaL
nicalem adducto, oppidum larim iuris lui effecit. Inde nuncios ad po
citicem misic, per quos le Romanam dirionem, agrum, vebemq; armis
oppresturum oltendic, nili Romani sponderene, se quorannis aureum
Colidum libi pro cuiu sque capirc depenturos. Cuius denuciarionis alpe
ritare poncitex non alicei, ac par erat, permotus continuo abibates san
ctorum Vincentii, de Benedicti spectatae vicae, lanctitarisqs homines ac
certiuit, eolque ad Ailtultumire, ec, quibus possent, rationibus, pre.
cibusq ad Fcedus pic, lancteq conseruandum hortari, aeque impellere
iussit. ac munera, qua illi luo nomine redderene, amplilsima dedie.
Verum, Ailtulto e nuncios, de munera imporenter, ac luperbe reiicien
te, prorlus irrita ea legario fuic. Jam à principio ircuptionis poncitex
Constantinum licteris admonuerat, repericlitanei Exarchacui imature
auxilium Ferret, neque cum lub lidii inopia Longobardi regis in manus
pervenire permiereret. id cum iplius imperio perniciolum, cum nomi
ni quoque apud polterostore curpilsimu. Ieaque lequenti anno Joan.
nes lilentiarius ab eo cum licteris ad pontiticem, regem qu luper ca re ler.
pris aduenic. Ouem vbi poncitex vidie, propere iplum cum Frarre (uc
Paulo ad regem Rauennae hibernancem ire, colque de lio, de Imper2-
corisnomine iplum orare iulsit, re oppida, quae ceperae, reltituere, et
quibus imminebat, nulla rexare ratione rellet. Ouo poltulato acce
Deo, ille nihil aliud respondic, quam se nuncium ea de re ad Imperato.
rem missurum. Iloc cognico, poncitex lesaros luos cum ipso imperiali
lesato Constancinum, orarum milie, ve quando precibus ad aequitatem
perlici Longobarbusnon poret. ip le vi demum, armilque, veeratIm
Peratorionomine dignum, illum in ofticio esse compelleree. uibus
profectis, Ailtultus, ineunce rere, cum exercitu Rom anam in dirioneir.
rupit, ac caltra capere, Ferro, igneq: agros, villalque rastare, e incolas
in seruicurem abltrahere coepir. ac demu exercicu rrbi ipliadmoto vlti
mupontitici, ac Romanis excidiu, de Peruirurem, ni lux le porectati per
itterent, intentauie. Ouamobrem his oppressus difficulcatibus pon-
citex populum in basilicam Laterani rocauie, ac concionehabira aAi
Ctam prxesencum rerum conditionem milerabiliter queri lacermabun
dusinccepie: quippeimminere rebi resem cum copiis, opibulque tr-
milsimum, cum auri, languinilque litiencissimum: vires porroluasad
ver luscaneas taculeares intumas esse, praelertim nullis Tcalicis auxiliis su
lenraras. Ouare nihil aliud remedii superesse, quam ad divinam opem
contuxere. qua, si suppliciter peceretur, haudqua quam dubitandum
i

## Folio 140 — 1663200467:0144
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000144.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum deRcono lcalix
ete, quin, re semper aliis, mature, atque opporcune imperrare
leaque Colemnes le lupplicationes indicere, ea lque pic tieri ab omnibu
e iulte, praecipere. Oux cum, lacrymantibus eftuse omnibus, peroral.
set, ad exrremum ipse lanctam Saluatoris imaginem, non hominis in2
nu pictam, sed ab iplius ore Formaram in humeros, adiumantibus lacer=
docibus, lultulie, acque, rniverlo prolequenre populo, nudis pedibus ad
balilicam ad Praelepe procelsic, tabulis Fcederis ab Ailtulto remere vio-
lari a Crucis vexillo prxelaris. ibique capicibus omnium cinere, hungisi-
caris argumento, consperlis, rehementibus Aecibus diuinam opem, 2c
milericordiam invocauie. P a re rire perfecta, prope divinitus admone.
ri est rilus; ve Cregorii exemplo auxilium e Francia postularer. Traque
conteltim sidum ad se hominem accertunie, cumque, pereorini ornatu
Cumpro, occulte, ne a Longobardis intercipererui, ad regemm properare
Pipinum iulsit. Farum licterarum lumma erar. cupere le cum eo de prae
Cenri acu Pcclelix ad colloquium convenire, sed, ne Ailtulti excipia
curinlidiis, extime cere. quamobrem orare illum etiam, atque ctiam,
re legatos ad le luos mitieret, quorum ope rurus peruenire ad Alpes pol
sec. Frat Dipinus maono illo veneticio pontiticix ledi obstrictus, quod
Zachariasponcitex iplinuper, veleriplimus, Chilperico rege abdicato.
Francorum regnum addixerat, idque, quod heri vix posse videbatue,
Cacrolancta auctoritare lun iultum effecerat. cupiebatq; idem ius 2d
Carolum, e Carlomanum filios ab eadem porestare eransterri. Itaque
connico Scephani poltularo, eiulmodi sibi Forruna oblatam lXFaFus, Fa
cileperenti ponritici elt obsecutus, _ continuo R odsandum abbatem.
e Ancharium Ducem lexaeos, qui eum deducerene, destinauit. Durr
aurem rrbs cum cora dirione a Longobardis orauissime premebatur
legari Dipiniresem ad omnia pontiticis commoda pararum esse rete
rentes renerunt. Duin etiam eodem tempore Loannes silentiarius d
Constancino cum legatispontiticisrediit, narrans, Imperatori place
re, reipse ad regem proticiscens quantum precibus, atque auctorirate
proticere posser, experiretur. Pe itineris ab illo securitarem imperratur
rum. Ita, laxata oblidione, poritex ex Ral. Nouembris, Indictione vII,
vibe exiit, ac legaris Dipirii, ee Constancini ducentibus, icer Papiam ver
susinrendie, clero, ac populo Romx, cererarum q: vrbium prolequen-
tibus, de, ne se ranco periculo obiiceret, obrestantibus. F. O in fines L On
Bobardorum ingrello, per noctem igneus quali plobuse Francia in
Aultrum vergens apparuit. Vbi vero Papix appropinquauic, AiltulFus
nuncio obuiam misso admonuie, ne a se aue R auenam, auF E xarChZ
cum, aucalia Reip. loca à L ongobardis occupara repolceret. IIle vero
AequA

## Folio 141 — 1663200467:0145
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000145.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DCt
C
nequaquam ea denunciatione perterritus e ccus al Colet
cius perrexie, de luo seous alu sacfans oocctace, t
bona crepea eis, quorum esfene, recticuerer, de R auennam Imperii Ita-
lici ledem, cui Alboinus, ee Aucharis, Fceda cum gentilitatis, cum Arria
nilmi labe infecti pepercissene, dimitreret, ne cerrior Catholicus fuisse
Sentili, ex haererico ad posterosproderetur. Pontiticem vero legati C0
stancini Cublequuri idem postularune, verum voces omnium, AiltuIF0
dilerte negante, ad irricum ceciderune. Subiicientibus inde Pipini les2
tis, reponciticem curo in Franciam ire permicteret, Ailtultus inponci
ticem verlus, num in Francium contendere reller, est percontatus.
Ouod cum pontifex aftirmaller, dolore ardens per optiimates luos eum
a cali propolito auocare contendie, sed, poltquam in eo len sic perseuera
re, dimilic. Tum poncitex, epilcopis, ex presbyreris, clericise aliguor
tantum secum retentis, XVIr Kal. Decembris Alpes verlusire perrexic.
ad carum que claustra progresus, sratias Deo esi, quod le pertidi regis
emanibus emisisset. Conrinuato inde itinere ad monalterium S. N au
ricii reneum, quo rex quoque se conventurum esse ostenderat. Ibieum
Floradus abbas, e R ocardus Dux obuiam a Pipino missi adicrune, 2c
regisnomine, re Pontisonem accedere vellet, orarunc. Progredienti
inde ad Pontigonem pontitici Pipinus ad centum paltuum millia Caro
lum Ailium, qui poltea Magnus elt appellatus, obuiam cum luis optim2
cibusmilie, ipse cum rxore ad cerrium lapidem lele obtulic, atque ad
eius conspectum de equo descendens, d se ad terram inclinans vna cu
coniuse, ee tiliis, ee optimatibus suisiplum excepit. de, cum aliquo etia
Spatio operam, ve alsolebat, ei stratorisnauasset, cuncto cum canricis, dt
laudibus occurrente populo, in regiam Pontisonis perduxie. vris inde
Idus lanuarii, qui est dies Fpiphaniae consecratus, colloquio in orato
rio consticuco, Pipinum rlero pontitex appellauie, ac nouam AictulE
pertidiam, libidinem, acque impocentiam in ipla republica, Ecclelinq
Romana vexanda expoluic. Imperatore propter netandam lxrelim al
Ecclelia, atque Tralix commodis, ee dignirare auerlo, veram que om
Des spes luas in eius fide, acque porentia poluisse. quae quales, quantae q.
Cne, pacrem eius Carolum non regem, led regis vicarium latis docuil
Se, cum Luicprandum eadem molientem lua auctoritate i netario in-
caepto, Gregorii ponciticis voluntare commotus, auerric. Accelsisse in-
deiplum haudquaquam concemnendum Zacharia ponciticis beneti.
cium, cuius decreco Pipinum ad tancum Faltigium dignitatis cuectum
par Cic in perpetuum Lcclesic esse detenlorem acerrimum. quamobrem
precibus omnibus orareillum, vecaullam beati Petri, de reip. Kom2
Iu
nOI

## Folio 142 — 1663200467:0146
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000146.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Elictoriarum de Rconoli
norum aduersus Longobardum suscipiat. e armis illum ad
qux cepir, restimenda compellar. Ouibus peroraris Pipinus relpondie
se daturum operam, ve _ ille, e Pralia rota intelligat, sibineque erg
E ccleliam hidem decsse, neque in Icalia detendenda vircurem. proxinia
xltare exercirum erans Alpes eraiecturum, de Riltultum, si vlrro nolit,
per vim Exarchacum, de cerera loca iuri reip. restiruere concturu. vnu
illud modoenixe ab coperere, ve lecum in Francia v lque ad illudtem.
pus remanear, le que incerim, ac Alios luos Carolum, ee Carlomanun
reges Francia, Zacharix insticuro, perungat. Se rum demum iulte re
snare exiltimaturos, cum rire appellari à pontitice Romano, consecen
eiqs reges erune. Cratiis actis, vera que res à poncitice benisne promilla
Profectus inde cum rege Parisios religuu rempusin monalterioS. Dio.
nrlij egit. Incerim Ailtultus omni qualibelli cura solurus regno legi-
bus cumulado racauic. Peaque R al. Martiis, Indictione vri, leges ad F. di
atum adiectas cum hoc procemio diuulgauie: Dei omnipotentis auxilio ego
Aistulfas praecellemissimus Catholicus Longobardorum rex praecessorum nostro-
rum omnia insticuta perpendens, quaedam ibi reperimus non adnexa, de quibus ma
ximus error nostrorum iudices addenda iudicia volebant. Ideo anno felicisimire
oninostri in Dernomine quinto, in die R alendarum Marriarum, indictione sepri
ma, connocatis ex diversis parcibus reem nostri percinentibus iudicibus, communt
consilio in Edictipagina afficistatuimus, quae praecellentiae nostrae secundum domi
num iusta comparuerunt. Iepedica inde expedicio elt, quod pontitex gra
ui, ac periculolom orbo opprelusnon anre Augultum menlem conia
luic. Dum aurem ille in Francia aegrorauit, Constantinus Tcaliam, ar
que Eccleliam averlacus conventu in Oriente contra lanctasimagines
crecentorum eriginta octo epilcoporum coegic, cui nemo ex parriar
chisinrerfuie. _ gua sibi vila lune, decernenda curauie. is conveneus.
dic Trrt Idus Februarias vlque ad vr Idus Augulti leptima indictionis
perductus elt. In eo Imperaror Constamrinum Sylei epilcopum patriar
cham pronunciauir, acque exejus sententia Cacholicos, in primilque
Germarium olim parriarcham explosit. Incunte autem Augultope
citex lanacus quod Pipino promilerat, praestitir. nempe veiplum cum
Ailiis, e uxore regem inungeret. Fa verores, indicto Francis in v. Idu
Auoulti concilio, in hunc modum est confecta. Ponritex xgricudine le
liberarum ab apoltolis Perro, e Paulo, quos libi in quierenarrabat ap.
paruille, professus, aram illis eo dic in xde S. Diony (ii dedicauiE, ac Peir
diuinam, pro recuperata valetudine gratias acturus, obivic. IIacigitur
dumageret, Colemni pompa Pipinum, ec Carolum, ac Carlomanum t
lios, e rxorem Bertradam, reges inunxie, Colemni carmine altantes
FrancO.

## Folio 143 — 1663200467:0147
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000147.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
et LCICl
rum proceres lacra deceltationis obstringens, ne quando
ex luperitire iplorum progenie luper le regnare iuberene, qu
ret diuina prouidentia ad Cacholica Fcclelix curelam alcitos, ac peri
Cum Chrilti vicarium rnctione Canctissima consecratos; vniversa inre.
rim, qua conuenerat, Francorum nobilicare plaudente, arque ad tan.
ex rei spectaculum prae laciria geltienre. Extat apud Reginonem iplius
pontilicis hac de re lcripea epiltola. Fsis rebus rire administraris, Pipi-
nus cum pontitice Cariliacum adiie, acque ibi conventu omniumre
eni proceri habiro, de bello Longobardico rerrulie. ITuic cocilio aAuie
quoque Dipinitrater Carlomanus, Callinas monachus, ex lcalia ac
diltuadendam expeditionem, led inuicus, profectus. Neque enim iple
abbatis lii iussa derrectare, neque abbas auc Rachis monachipreces re
pudiare, aue Riltulhtracris eius regis imperium aulus est reculare. ITic
relatione de Bello facta, summo ctudio caussam Longobardi, sed ini-
quis omnium auribusegic. Duem poncitex lublequurus, cum ardentia
regum, ac Francorum omnium erga Romanam Eccleliam Audia ani-
maduerteret, Cue propria sentispietate, (iue nouis pontiticum bencti.
cijs excitata, occalioninon detuie, itaque non Coluin bellum pro recu.
Perando Exarcharu, Pencapoligi lualie, Sed criam, ne ea redderentur
Imperatori, contendic. quippe Constantinum proprer desertam Tcalia
cucelam, e inimicirias cum Ecclelia aperre sulceptas indignum esse.
quirerum in lcalia pociretur. Duod si Pipinus nur grari hominis ofi
cium prastare, aur animx sux contulere, aur pontitici laboris, et peri
culi lui praemium aliquod eribuere veller, qui durillunum, ac periculo.
lilsimum iter pro lalure lcalix, atque Pcclelix lu scepisset, veramque re
sionem beato Perro pracipuibeneticii loco concederet. C um ab vera
que parte peroratum eslec, Franci maximo animorum consenlu bel.
lum decreuerune. Pipinus aucem palam audieneibus omnibus, F. 80 ve
ro, inquit, (ime Longobardica comporem victorix Deus Fecerit, pol.
liceor, me proremilsione peccarorum meorum imperranda Exarcha
cum, de Penrapolim Reip. Romanx adempra beato Perro, de lucceso
ribus eius tradicurum in perpetuum possidenda. Aeque ita praesenrem
Ccribam reterre incabulasiullit. calque e luo, e Caroli, e Cartom2
niEliorum prasencium lacrameneo muniuit. ac ltarim eora Francia de
lectus haberi indicta ad conveniendum dic mandauie, ee Carlomanum
Fracrem in monalterium Viennen se rraduxic. in quo postpaullo mor.
cem opperijc. Dum aurem delectus habeneur, Ailtultus semel, atque
ireruum per licteras, nunciose; de reddendis rrbibusrosatus, ac magnis
quoque ad eamrem muneribus inuitatus est. F.OVerO preces, ac mune
F2OMM

## Folio 144 — 1663200467:0148
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000148.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
144
Historiarum de Reono Itali
ra omnia alpernanre, tandem octaua indictione Pipinuscon
exercirum per Viennenlem agrum insticie ducere. Placuietum po
fic quippeimminencem humanam caedem exhorrelcenei verurtiisre
per legatos, ac licreras cenracerur; haud difficile Fore, ve RiltulFus FanIS
canea ruenris in le procelle, tempeltarisq permotus consilium armo
cum abiiceret, e ad aequirarem, ofticiumgs rediret. Itaque cuntibus ac
cum Pipini legaris, licceras e ipse ad cum dedic, per omnia lancta nyste
ria, aeque iplum horrendum exrremi iudicii diem obreltans, vepacate,
e line languinis effusione bona S. Ecclelix, & Rom anorum reip. red
derer. Oux omnia Ailtultus non lolum obstinato animo relpuie, led
eriam minas in pornticem, Pipinum, et Francos iplos acriores iet,
vic. Ouibus acceptis Pixinus, praemistis, qui Alpium Cuarumm eran
litus insiderene, prorinus inde Mauriennam processit. Ibi ponriti
cem sacris solemniter operanrem audinir, e cum rniversis luis proce.
ribus coluir. Munera quoque, quae AiltulFo destinaverar, Deo oHteres
ip(i ex tide lua diltribuenda concelsit. atque inde ad Aspesire perrexit.
Inrerim AiltulFus, cum exioua Francorum manu lalrus Alpium reneri
audicter, mulcicudine luorum contilus ad Alpes proverauie, ac lab lu-
cem imperum inltarionem fecir. Franci rirturenixi, d loco adiuric
Grexierim eorum sultinuerunt, et commisso praelio pauci plurimos
exciderur. Hac clade accepra, AiltulFusrepente Fuxam orripuic, ee, co
Cilio campo cedendi capeo, Papiam rcoressus lummum ibi rei cuentum
experiri costituir. Franici, vallo Longobardorum in Alpibus LuperatO,
nulca eorum spolia pepererue. Dipinus, craiectis nullo labore Alpibus.
omnia circunqua que loca late Fuga, ac cerrore compleuit, ac, nemine
reliltenre, ad rrbem Papix peruenir. Ibi, cum regem le maenibus renei
remnullam praelii copiam Facturum animaduerteret, agrum valtare
rereltes capeiuostacere, atque ribem iplam acrius inlticie oblidere.
Audiens inde Rictultum remissa tandem pertinacia ad pacem animum
inclinare, ee scripristabulis pactionem facturum, at que in eam oblides
se dlaturum spondere, haud granare assenlic, praelerrim vero alsiduis pre
cibusponciticis Farigatus, quibus rogabatur, vevaltarione aori, d cade
hominum cemperarer, remque, (i posser, pacate cum Ailtultotransioe
rer. Pax igitur in has leges convenie, ve AiltulFus F xarchacum, de Pen
tapolim, ee quacunque cepisset alia se relticururum lanctilsimo Lacra
meheo iuraret, acque in ea obsides quadraginta in Franciam deducen-
dosdarer. Oux cum Ailtultus Fecisset, Pipinus in Francia hieme iatm
Cauiente reverrir. Srephanus, Hieronrmo Pixini Frarre, ee Fultado ab-
bace Pipini inttu comicance, Romam reperiis. Vier que ingenci popu-
Torum

## Folio 145 — 1663200467:0149
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000149.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber Tertius
lorun extra poreas occurrentium, ac victoriam praculancur
te exceptus. Sequenti anno, postquam Pipinus in Franciam, Sceph
MUS RLOMAI pEEVCHCrUNE, acque omnis externorum armorum ex IE2
lia cerror excessir, Riltultus ad pristinum ingenium revertus, cum cer-
cum incerim ad loca restiruenda spacium imperrassée, nihil promisso
tum exoluit. verum cumulEarIO CxCTCILLI R avCnNX COn(CripEO R OmL
num in ascum incurrie, ac loca luburbana omnia populacus vastauie, et
Sepulchris Canctorum marerrum violaris, olla eorum nequissime dissi-
Pauie, at que inde ad rrbem oppugnandam accelsie, Narnia prius, qua
Paullo anre dimilerat, occupata; pro certo habens, Dipinum amici le-
mel officio tunctum haudquaquam Alpes poncificii commodi causa
deinceoro traiecturum. P a re ictus pontitex legatos lubito de seruandis
pactisad cum milic, de, cum pacatinihilrertuliser, Varnerium ad se 2 Di
pinomissum cum legatis luis in Franciam maritimo itinere, quo cutius,
ac celerius perueniret, iussie contendere, ac Pipino haec vniuerla ligniti.
care, iplum per omnia lacra obreltans, ve quae lemelbCaTO PCETO PTO
milerat, aliquando implerec. Fsis rebus cogniris Pipinus rehementiira,
2c dolorc exar Lic. d nouo decrero bello, nouos populis delectus indixir.
Ononuncio percullus AiltulFus, Romana obCidione post cerrium inen
lem relicta, capeim ad propria ruenda se rerrulit. Tam aurumnUS per HO.
nam indictionem magna ex parre processerae, cum Dipinus paratum
exercitum ducere ad salcus Alpium caepic. quos cum primo aduentu,
deiectis Ailtulh praesidiis, occupasser, haud dittcile inde iplas AIpes era
Cinilie. DuoFacto, armatonemine lele obuiam ofterente, procelsit P2
Piam, acque ibi Ailtultum moenibus, reance, inclulum instieuie obside
re. Nondum Romx audicum erat, Pipinum ad Alpes peruenisse, cum
Gcorgius proconocarius, de Poannes Cilenciarius legari 2d Dipinum ab
Trriperatoremilsi Romam accesserune. Fli lecrera ab illo mandatah2-
bebane, Pipini ad Fxarchatum, ee Pencapolim Imperio, non Eccleliae
reltimendum orandi. Traque R omx nihilmorari, accepris à pontifice
Cociis, maritimo irinere MaIy liam properarune. Ibi egrelsi, cum Dipi
num audisleneiam L ongobardorum hnes ingrestum, vnus eoru GCOr-
sius, negocio loanni dato, ve arte legaros pontiticios diltineree, praepret
lusad Pipinum concendie, cum que in caltris apud Papiam conventum
primo muneribus resiis onerauie, deinde impesé orare inltitie, Ve PXAF
chacum, de Pencapolim, si, quemadmodi spes erac, recepisset, no pon
tikci, led Imperarori concederer. Cui Dipinus summa pierare relpondie.
Cenullis praemiis humanis inductum, led diuinx promerendae prarix
ludio insammacum Eccleliam Romanam in tidem recepisse. quod ic
3d 21H -

## Folio 146 — 1663200467:0150
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000150.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
listoriarum de Rcono ltalix
2d anima lux lalurem, e peccatorum remissionem valicurum i
dem libi perlualisset. Exarchatum, ee Pentapolim sirecepillet, S. PCt.
Ce, _ lucceToribus eius traditurum, iurasse. Ouare nulla adduci ratio
nepolle, vetidem Fallar, officioue decedat. Interim Aictultus per ali
quor dies dilisenter obleus extremum expugnationis, acque excidii pe
riculum cimens, legatos cum liberis mandatis ad Pipinum de compoli
tionemilic. Oui in colloquium progressi Aistultum pacem petere di
xerunt, eamque non Fxarchacu lolum, e Penrapoli reltituenda, lec
Comacloeriam aciungendo praelto esse redimere, addiderunr. Condi
tione a Pipinonccepta, inde Faedus leriprum, acque iurciurando, obli-
dibusq; trmatum. Ouibus rebus perfectis, Pipinus Exarchatum, Pen
capolimque iterum S. Petro, et lucceoribus eius in perperuum polliden
du concellic, acque ira lcribam reterre iplas donationis in cabulas iuslit.
Neque ira mulco post, Fulrado abbate, qui ab Ailtulto linsula accipe
rer, e pontitici alsignaret, relicto, ipse Franciam reperiuie. Fulradus
cum procuracoribus Ailtulh in Exarchatum, Pencapolim q progresus
omnes vrbes praerer Fercariam, l’avenciam, ee Caballum recepir. ee ob
Cdibus de ruaquaque lumpris, ac primoribus lecum earum ductis, RO.
mam adiic, acque lingularum ribium clauesrni cum cabulis iplis dona
cionisin Contelsione S. Petri depoluit. Cererum Fxarchatus comple.
xus est Rauennam, Bononiam, Imolam, Fauenciam, Forum Popillii
Forum Linii. Cxlenam, Bobium, Ferrariam, Comaclum, Adriam,
Ficoclas, e Ciabellum. Pencapolis vero Ariminum, Pilaurum, Con-
cham, Fanum, Senogalliam, Anconam, Auximum, Numanam, AC.
Cum, Forum Sempronii, Montem Fererri, Vrbinum, Perricorium
Balnenle, Calles, Luceolos, et Fugubium cum castris, ee tinibus ad hac
Oppida perrinentibus, ve ex Ludouici Piipriuilesio apparet, quo hxc
donatio conturmatur. Pontifex nour dicione ornatus R auennarem 2d
miniltrationem archiepilcopo, _ tribunis ciuitaris concessic. vnde ar.
chiepilcopus se Fxarchum in scriplic. Fodem anno Lxtus Mediolanen
lis archiepilcopus, ex Vicalianus patriarcha Cradensis est Factus. Is, ci
Scephanus poncitex rogantibus lultinopolicanis epilcopi habendiius
indullisser, Toannem a clero, populoque crearum contirmauie, de con-
Secrauir. Ailtultus se quenrem aninum in consulcarionibus de Fcedere tra
sendo, ec belloinstaurando conlumplut, atque in eius exitu inter vena
dum equo etulus, live, ve alii narrane, ab apro forre perculsus exisuc
dierum spacio vicam tiniuie, tide violata, quimbello relprudenter lu
Ccepro, vel ctrenue gelto, memorabilior.

## Folio 147 — 1663200467:0151
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000151.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
ib
FL. DESIDERINS REX cum ADALGISO filic
AISTVLEI morre comperta, cum nemo omnium eller, ad qu
reonum iure heredirario pertinerer, Deliderius, qui Comes HADuM LII
Hultotuerar, cum que Ducacum Fulcix ciuldem beneticio adminiltra
bac, iplum libi Longobardis Pulcix Custragantibus vindicauie. Ouod
rbi Rachis audivie, v(queadeo indignatione exarlic, ve monachume.
xuere, ac regnum irerum inire roluerir. Neque vero aur cius consilii au
ctores, aur ad rem gerendam deerane adiutores, plerisque nd cum ex Li
suria, Aemilia, ex Venerir Longobardis leditionis graria contuenti-
bus. Eiis rebus animaduerlis, Deliderius Cummum non regni Colum,
Sed Ducacus etiam in cimorem ad ductus sequenti anno le le ad Scepha
num ponciticem conculic, atque ci Fauentiam, Caballum, Ferrariam q
ab Ailtulto non relticuta, le cradicurum, de pacem, Fadulque pro ip
lius arbirrio instauraturum promilie, li ad luas le partes applcuisset,
le que in regni possessione aur armis, aue auctorirare retinuisset. Ste.
phanus, re cum Fulrado abbare communicata, omnia se Facturum,
quae ille pereret, demonstrauit. ac Fulrado iplo, ee Paulo frarre ad cum
in Ecuriam misso, Ecedus ex sencenria lanxie, Deliderio, aeque exerci-
cu eius diris execrationibus, si quando tide decelsissene, obstrictis. dein
de per Scephanum prestorcerum Rachilium monvir, vein priltino vica
inlticuro mantille, neque Deliderium regem a se appellatum, lociumq.
libi alcicum vlla racione Colicirasse vellet. Ouin eriam Fulradus auxiliis
Francorum, Romanorumq: Ctiparus ad Deliderium eranlije, de le, li
resarmis ester disceptanda, cinon defururum oltendic. Ira cedente R2
chilio, Longobardi terriei regnum Deliderio contirmarunt. Delide-
rius Papiam progcelsus, regnoinico, Faventiam, Caballum. de Ferraria
ponritici eradidie. NNeque ita mulco polt, vrKalendas Maii, Indictione
decima Scephanusmoritur, vir cum cereris rirturibus inclyrus, tum au
eta Fxarchatu, Pencapoliq; Ecclelin, Facile cum Cregorio secundo,
qui Romanum Ducatum peperic, conterendus. Scephanum inde Pau-
lustracer eius excepit. Fic trarris exemplo Faedus cum Deliderio reno-
uauic, ec tranquillata Ecclelia, per decem inde minos quiece poncitica-
cum administiauie. Idem Sersium Ravennatem archiepilcopum apud
Ccacculatum, quod, cum uxorem haberer, ecclesiam accepisser, coram
Cendesse, ee caussam dicere iussit. Neque vero Deluderiusminus (e pa-
cis ltudiolum, aut Ecclelix cupidum Paulo ip lo pontitice octédic. nam
in Erruria oppida alia noua construxir, alia vecera in staurauic. in Vene-
cia inO-

## Folio 148 — 1663200467:0152
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000152.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
11
talum de Rcono Italia
sia monalterium in Leno Brixiani agri vico D. Benedicto xdi
e
ac praediis amplissimis honestauic. Fcclesiis de more priuilegia lanct
ens in primis Cieminiano Murinenli epilcopo laristecie. Biennio polt
Adalgisum silium locium sibi regni, more iam laepius vlurpaco, alcinit.
Ailiam vero Anlilbergam divino culcui rirginem destinauie. acque ei
monalterium ad urbem Brixix aedificare, rxore Anla, de Adalgiloh.
60lioadiuvance, insticuic. _, cum cranlisset annus seprinsentelimus le
761
xagelimus, nulla alia re, nili luce lereno caelo mirabiliter oblcurala,
inlionis, monasterium ablolucum Domino Saluatori, X S. Tulia maF
erri dedicauie, ac luculeneissimis possessionibus exornauie. _c 2ggrC-
sacis in vicx communionem virginibus Anlilbergam abbatissam prae
Poluit. eque Colum privilegiis luis monalterium decorauir, quorum
aliquoc anno reoni lui quinto, Adalgili secundo, indictione quarra-
decima permenles Martiu, e Aprilem, e indictione quineadecima per
Octobrem dedic, sed eriam Paulum iplum ponciticem perpulit, vemo
nalterium idem auctorirate quoque pontiticia contirmaret. Fxrat hoc
quoque diploma cum ceteris apud Viroines vri Kalendas Nouembris,
indictione prima, Lacerano dacum. CilulFo vero Beneuenri Duce mor
cuo, Ducatum ad Aragilium deculic, qui Eliam luam alteram Adelper
sam habebat in matrimonio. quem post ve diuturno rempore, sic in-
genei animimagnicudine, de maxima ad poltericacis memoriam clari
care obrinuie. Poltero anno loannes, origine Tergeltinus pacriarcha
Cradensis elt Factus. Sublequens criemnium variis prodisiis plenuinsen
cem omnium Orienealium animisreligionem incussic, imminentem ali
quam porrendi calamitare credencium. Proximo liquidem anno inees
in Orientis, e Seprenerionis partibus gelu exricit. Poneus ad centu mil
lia paltuum ica obriguit, ve glacies lapidis duririem exaequarer. de nive
ad viginci cubitos alta luperueniente similirudinem moneis referrct.
Fadem Februario mense secudae Indictionis in muleas parres diffracta.
ac lecundo xltu ad maenia Constantinopolis delara omnibus ad porte
tolae ret spectaculum accurrentibus pauidas, ac curbulentas cogitatia
nesiniecir. Mense Marrio Htellae calo laberes apparuere, omnibus, quo
rum obiectae oculis lune, vlcimum saeculi tinem adesse credenribus.
Ouodq masisterrere lanctarum contemproresimaginupotuit, Chri
cus iple Deus, ac Dominusnolter, quanca imaginem luam coli lanctiea
re vellet, silentibus prae metumortalium linsuis, aperre edocuie. quip
pelequenti anno, re Sixebertus scribir, ante diè quincu Idus Nouembris
Berychi, quxe estvibs Srria, miraculumingens, e valde commemora
dum eltedicum. Tudaei quidam imaginem Chrilti Crucitixi in edibus
SE
64
6
6
ab Chri-

## Folio 149 — 1663200467:0153
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000153.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
et
iber Tertiu
2b Christiano homine conductis cum reperisenE, COntum
lam depoluerunt, aeque omnia in illam probra, qua quondat
cum viventem inculerane, congesserune, illudentes, conspuentes, a
que caedences. Demum aurem, cum iterum in crucem egistent, lanced
lacushaulerune. Ouo facto, subito languis, e aqua manauie. Oueir.
illi vale admoro cum licepissenr, re rircuris, de qua fermone accepe
rane, periculum Facerent, xgros eo luos in Synasoga conctos alperle
FunE. Duibus starim X grirudine liberaris, ludaei religione pertuli conti
nuo Adeodacum ribis epilcopum adierune, ac, languine ei cum imagi
ne reddico, miraculum recrulerune, ac lacris se initiari Chriltianis perie
rune. Elic languis inde diverlas inter ecclelias diuilus in Traliam quo
que demum est deporentus. Cererum quo Chriltus Lanctiratem im2
sinum luarum euebatur aperrius, eo C on stanrinus IImpCraFOF eam Op
pugnabat intensius. Frenim XIF Kal. Decembris, Indictione quarra prin
cipes, miliresq, qui lancta Cimulachra vencrareneur, apud le postula
tosiullir comprehendi, de Fcedis cormentis excruciari. ex iuliurandum
ab omnibus Imperio luo subiectis exegie, se lanctas in polterum im2
sines despecturos. Idem Constancinum pacriarcham intertecie, quia
secrecum luum enunciaset, se neque Christum pro DCo, nequCIMaEC
Pro Dcipara habere. _x Niceram Funuchum errori luo Cuffragantem
substiruic. Monachorum inde ordinem delere cum Ctatuisset, Constan
cinopolialios occidit, alios ionominix caussa per Circum incedere (in
sulas mulieres manu renentes iustir. cereros, qui in Phracia CranE, Ephe
Cum eraductos aut rxores ducere coegic, aur oculos eruit, e templis eo
rum, ac monalteriis vendiris re dactam pecuniam militibus libi assen.
cientibus dedit. Ouin e lancta Virginis, aliorum q Diuorum pias pro
hominibus apud Dcum incercessiones scripeis edicis improbauic, atque
Olta Sanctorum alia inmare proiecie, alia Fcedissime conspurcauit.
Poltero anno PauluS POneIFex LET Kal. Tulii decessit C vica. Ilactenus
Deliderius cxregie, ee prope lanctè le gclsic. Finc libidine imperii pro-
pe heredicaria simulatus occaliones quaerere Tcalix, aeque EcclesIX
percurbanda insticuie. Ieaque Paulo nondum morruo, led grauilsime
aFeCtO, VEIATCTIAI FETUI ROIA nOnandaTUM PEXBCrCK, POTOnC
Ducem Nepelinum ad ledem Apoltolicam inundendam Coliciranit. ac
secrero ad eam rem auxilium ei luum promilie. Oua re TOto crectus
libinon detuic, ac tracribus eribus adiuuantibus repente ex oppido Ne.
pelino, alii (que Tulcia cinicaribus cumulcuariam ex vibanorum, et
agceltium manum concraxic, ac porra S. Pancratii rrbem ingressus cu
domum pervenisset, ltatim Constancinum Frntrem Cuum pexelenter
2
de

## Folio 150 — 1663200467:0154
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000154.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Hlistoriarum de Reono Italia
destinauit poncificem, quem honorem capere ille non pocerat nullis
dum lacris iniciarus. Oua re connita, latellites armati Constantinu
arripuerune, atque in Laceranum adductum à Gcorgio epilcopo Pra-
neltino clericum insticuendum curarune: ita que postridie Constanri-
nus lubdiaconus, e diaconus contra lancta Fcclelix institura Lacratus
populum libi iureiurando adegie, ac dic dominico iF Nonas Tulii in
Vacicanum cum mulcitudine armatorum progressus ab eodem epilco.
PoPraneltino, Ciconato Porruensi, de Fultathio Albanen(i consecra
cus pe: vim ledem Apoltolicam, repugnantibus omnibus retultatis exe
plis, inualic, ac lacros ordines impertire, et lacramenra dispenlare, qua
lricecreatus, caepit. Poltero anno, cum maxima apud omnes propici
iniulta Conltantini comiria Ecclesin Aagraret intamia, Valdipertus pre
sorcer huius ignominix impotens R omanos ciues aliguot conuocauit,
e cum iis ad monalterium S. Viri profectus, cocione habita, Constan
tini comitia improbauie, acque ex corum conlensu Philippum presbr
terum pontiticem declarauir, atque inde ab ductum perduxit in Latera
num. Prxstabar eo rempore in rrbe opibus, atque auctoritare Chri
Cophorus primicerius. liquidem primicerius e sccundicerius aNero-
respontiticis erane, aeque latera ejus incedentis tegebane, _ proximum
locum post peaefectum rrbis, line Ducem renebant. Ilic rerum harum
indignirate permotus, cum neque Constamtinum, neque Philippum
rire lectos pucaret, in conspectu Romanorum iurauic, se in vrbenon Fut
curum, dum Philippus Laceranum ceneret. Oua voce excitus repente
Gratianus quidam Romanos aliquor aduocauit, ac Philippum c La-
cerano eductum, monalterium reperere compulie. Fare pertecta,
Chriltophorus inde in Constancinum se inculit, ac Nonis Ruousti
cleri, militix que principes, cererose; Romanos ciues aduocauie, ar-
que una cum iis de legitimo creando ponritice consuleauie. Non du-
bia ca comiria tuerune. Omnium ltudia in rnum Scephanum presbr-
rerumS. Excilix, virum innocentissimum, inclinarune. Teaque ad
Ticulum S. Cxcilix profecti concordes illum pontificem deligna.
rune, ac magnis in Laceranum cum acclamationibus deduxerunE.
Iss poltridie eius dici, rebus omnibusrire peractis, cst consCCTaTUS. e
Scephanus cerrius appellatus. Ponciticacu inito, omnium primum (I
bi ordinandam Eccleliam duxit, Deliderii Fraude, atque alturia per
curbacam. Iraque Constantino in medium templum producto, at
que abdicare, ee monasterium inire concto, conventum indixie, ac
Sergium Christophori primicerii tilium secundicerium, ee nomencla-
torem ad Pipinum regem milit, oratum, ve ad se cruditissimum quen-
SC
que et

## Folio 151 — 1663200467:0155
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000155.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
l vilcl
que e Francia epilcopum mitreret, quo exeorum auctotate
constirueree. Dumis in iemere erac, Lpinus IX MaL. OctoDtC ICI
ce luberactus elt. Carolus, e Carlomanus filii regni liam Vrer que Pat
temmale concordes sulceperune, diverlis in locis reges per archiepilco
Dosconlecrati. Veerque a Sergioconuétus, legatione accepra, morem
voluneati pontiticis gelsic: Ica proximo annomense Aprili, Indictione
seprima, Frequens ex Francia, de lralia in Lacerano epilcoporum con-
vencus esthabitus. Ibi cum alia praeseneibus remporibus apta decreca
Cunc, cum in primis Constaneini comitia abrogata. Ouippestaturum
elt, reepilcopi, presbrceri, e diaconi, cererique a Constantino conse
craciiterum à Scephano lacrareneur. atque omnia denique Constanci
niacta instaurarentur praecer baprisma, e chrisina. e ne quis in poste
cum niliaue dinconus, aut presborter cardinalis ad pontificatum cuoca
retur. Praterea culcus lacrarum imaginum ab Imperatore Constanti
no Tublacus est contirmatus, e Seroius Ravennas archiepilcopus 2b(0.
luEuS. RecitaEx etiam lieterx lune Toannis parriarchae Graden(IS Con
quereneis de rege Longobardorum, qui res, et homines Iltros attlige.
ret, de de epilcopis Icrix, qui Fauore eius mixi pracepta luan negligerent,
Ceque inter se consecrarene. Quibus Scephranus se illius rationibus con
Culcurum, respondic. acque his perfectis omnes nudis in Vaticanum pe
dibus processerune, acque ex ambone acta conveneus populo recira-
rune. ITis rebus audiris Deliderius, Poltquam (pe, conacuque (u0, le de
Dullum Christophori primicerii, ceterorum que principum Romano-
rum opera Cen(iE, ne in Futurum consiliis, ca prisque retragari suis pol
Cent, eos sibi constiemie de medio remonendos. Leaque Cimulato religio
nisstudio Romam se ad rilicanda ipla Apoltolorum limina conculit.
e benigne in Vaticano exceptus cum eo ante corpusS. Perri ica elt col
locutus, ve de Faedus instaurauerie, ex iura sua se Ecclesia cributurum
poncilici reperenti promilerit. demum, re omnem a sC prauorum con-
Eiliorum Cuspicionem uerteret, mulca in Constantinum adulcerinum
pontiticem, aliosque Ecclehaltici ociicurbatores disseruie. postremo di
Scedens Paulo AHiarex Duci rebis, quem sibi conluleo amicum, fidug.
muneribusmagnis effecerie, mandauie, re comparato crimine, Chri-
Rophoro primicerio, ex Alio erus secundicerio manus iniceret, ac vie2
spoliaret. de reporentissimo quoque ciue aurin custodiam dato, aue in
exilium pullo, (piricus, animosq Romanorum concunderet, acque ad
rem gerendam intirmos, languidosq redigerer. Oux omnia diligenter
postab eo, ee summa cum cur2 perfecta sune. F.odem anno Berrrada
Francorum regum mater slilcentem inter tilios dilcordiam auerlata,
Sulutias

## Folio 152 — 1663200467:0156
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000156.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
1
Tlistoriarum de Rconolcalia
Saluciasrei conponenda causta cum Carlomano in colloqui
nir. Inde trangresa in Tealiam nuprias Alix Deliderii regis cum C arO
Elio pepigit. _, vilitaris Romanis Apostolorum balilicis, in Fraciam le
recepit. Anno lepeingentesimo septuagelimo Thomas Mediolani ar.
chiepilcopatum estnactus. Deliderius Romam curbasse non conten
cus Rauennam Cimili quoque seditione conciuit. morruo namque Ser-
sio archiepilcopo, Michaelem ecclelix scriniarium nullis dum lacris
imburum per Mlauricium Ducem Ariminensem ad archiepilcoparum
euexie. verum ne haec quidem illi processie fraus. Siguidem Michaele
diris orauibus a pontifice re perspecta devoro, clerus iultioribus comi
eiis Leonem archidiaconum legir, eumque à pontitice conlecratun pro
veroaneiltite coluir. Inlequenti, Deliderius, cum Brixiam ad vilendam
filiam accessiser, monasterium S. Tulix nouis pexediis cumulauie mense
Tulio, IndictioneX, anno regni lui xr. Mauricius Dux Venetorum al
Siduas calamieares Gradens ecclesix a Longobardis illatas iniguo 2MI
moterens, legatos coqueltum vna cum parriarcha Romam ad Scepha
num pontiticem milit. Quem mmortuum invenerunE. F. I auFeIM MOE
cuus postero anno pridie Ral. Februarias, atque ei Hladrianus ciuis Ro.
manus luffectus. Flic ingenti virturis indole praeditus nihil libi magis
quam a Deliderii in sidiis cauendum existimauic. quem communiiam
pridem Caluri, e libertari lcalix inhiare non ionorabat. Traque cadem
hora, qua poncitex delignatus est, omnes eos, quibus AHIAPTA DUXDC.
Ciderio ob lequutus iniguior fuerat, aur custodiis educi, aut de exiliore.
uocariiulsit. & polt aliquordies, srarulantibus omnibus, conlecrario
nemaccepie. Fodemrempore Berra Carlomani rxor parum libi, f.
liise. Cuis loci, dignirarisg, praeualetibus Caroli opibus, tore in Francia,
maricomortuo, atbirrata, ad Delideriumresem in Traliam venir, ac le,
tiliosqs luos in ejus clientelam dicauie. Frat Deliderius eo rempore Ca
eolo propter repudiatam paullo ance hiliam vehementer iratus. Praque
iplius vlcilcendi occasione libenter arrepta, mulierem, Eiliosque in hdein
Luscepis, colque aduerlus Carolum regem per nouum ponriticemt con-
Secrare reges decrenit. verum alienum ejus ingenium vericus hominem
anre libi adiungendum, e quoquo pacto conciliandum purauie, ne, B
Se Carolo dederer, tirmiores eius in le opes etticerer, cum que legaris mil-
Sis de renonando fcedere oblecravit. Ouibus Fladrianus ita respondir:
F.80 quidem pacem cum omnibus Chriltianis habere, de cum reoe re
Aroin ca concordia esse, guae inter Romanos, e LonBObatdOS LpC.
rioribus annis est constitum, delidero. Sed qui possum ei credere, qui
Stephano deceNorimeo, prouriple mihi narrauie, tidem ante corpus
bcarI

## Folio 153 — 1663200467:0157
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000157.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
AC
beaci Perri iurciurando dacam de iure lua Fcce et retelli
Ouineriam idem mihi Scephanus rerculie, cum legatos al c 
set, adhoreans, vebearo Perro promissa perloluerer, iplum lic relponc
se: Sacis habent poneitex Scephanus, quod Chriltophotem dstu
demedio lultuli, qui graue in cum imperium exercebane. nam li cl
cgonon cuebor, in magnopericulo verlarur. erenim Caeas
rum amicus paracus est cum exerciru Romam ad vlcilcendam eorum
necem, at que iplum capiendum concendere an voshunchominem di
enum esse pucatis, quocum pactio aliqua Scederis lanciatur: Ouibus
verbis audicis, legaci iurare non dubicarune, Deliderium ipli cumulate
Laristacturum, _ Faedus, CPrenouarerur, constaneillime seruaturum.
leaque Fladrinnus relpondir, legatos se ad cum pro eo negocioeran(i
sendomilturum. Deliderius responsipontiticis cerrior Factus xqui le
aliquid ab eo impecraturum esse diftidic. Prat aurem illud postulaturus.
ve Caelomanitilios, qui apud le erane, reges inungeret; non ve ip
Ci pueris grariam eribueree, led ve compos voci factus auc Carolum 
ponciticis amicicir alienaret, aur bello ciuili per eandem caussam in Fra
cia concirato Facilius Romam, Icaliamqs lubigeret. Ieaque extorquere
ri cupiens, quodrleronegacum iri sibi ridebac, nondum duobusmen-
Cibus Fladriani ponciticatus exactis, in Exarchacum irrupie, ac primo
adueneu Ferrariam, Comaclum, ee Fauenriam occupauie, e R aven
nam bellum le transterre relle oltendir. Vix legaci ad Deliderium de
Ctinaci Peruliam venerane, cum Tulianus, Perrus, de Viralianus tribun
a Leone archiepilcopo milli Romam accellerune, nunciantes, Ferra
riam, Comaclum, ee Fauenciam a Deliderio capiasesse, at que ip(i. K
venux periculum imminere. Duo nuncio ictus fladrianus legatos (uo
ad Deliderium protcileentes monuie, verrbes ereptas a Delideriore.
pecerene. Duibus Deliderius relpondic, (i Fladcianus ad le venisset, se
in illius auetorirare fururum. Duo negato infenlior factus lubiro exer
cirum in Pencapolim eranscendere iultic, ex fines vrbium Senogallix;
Aelii, Moncistererri, Vebini, Eugubrii, de aliarum caedibus, praedario
nibus, de incediis perualtauir. Bledae Familias ad collisendas legetes vr.
bepereltarem cgrellas Longobardi Fulciae ndorri, omnibus optimati
husricam ecipuerune. de incensis rebus omnibus, praedam hominum
pecudumqe ingenrem egerun. Ocriculis capris, ea dem quoque, et mu
totcediora Romanis intinibus perperrata. Ouare Lladrianus Aectendi
hominis caussa abbacem S. Vincencii cum monachis visinti reneran
dae lanctieatis hominibus allegnuir. Dui Papiam profecti, ad pedes eius
Ce coram iudicibus proiecerune, ac lacermarum pleniorarune, vetine
PO

## Folio 154 — 1663200467:0158
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000158.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
listoriarum de Regnole
populandi taceree, de capta oppida reltitueree. verim e l
cum eodem relpono dimissa legario elt, Facturum verumque, 
nus ad se venisset. Missis a Deliderio legaris Andrex Referendario, et
Scabili Duci, cum idem nomine regis colloquium poltulasene, L12-
deianus lic relpondir. Nunciate meonomineresi veltro, me coram
Deo ommiporence spondere, li oppida beari Perri reddiderit, me aue
hic Romae, aue rbicunque ille roluerie, in congressU eIUS VenEUrUI,
_ cum eo communi de lalure, ee quiere Pealix locururum. ex (1 Fetelle
ro, non reculo, quin ille pro aebieratu illa rurlusinuadar. Ouod liille
duriorem le mihi prabuerie, denuncio illi, nunquam mein conspectu
ejus dacurum. Milsi inde Pardus ionachusS. Sabx, e Analtaliuspri-
nus Detentor, ve ciuitares reciperene, eadem obreltari cum codem re
lpon oredierune. Missos postremo alios Deliderius non Colimnon au
diuir, led grauibus quoque cum minis dimisiE, se CUm exeKCIE ROIM L
venicurum, aequerrbem holtiliter oblesturum. F. odem anno Sigual-
duspatriarcha Aquileienlis Papix Fuit. Extac enim diploma ab illomo
nalterio S. Tulix Brixiano induleum, ac Tr Idus Octobris, Inclictione
rndecima anno Deliderii, et Adalgiliregum xvr, e xrs Ticino daru.
Interim Fladrianus in tantis rerum angultiis politus vebi, ve in exeremo
periculo, conlulere caruie, ac porris praeclulis eam muniri, de praelidiis
maioeibus, atque incentioribus cultodiri pexcepic. 2c demum Sceptia
ni exemplo Carolum Francix regem his de rebus docere, acque aduer-
lus Deliderium aduocare decreuie. Ita que Petrum legarum maririmo
irinere ad euirandas cerrestres Deliderii in (idias in Franciam misie Ca-
rolum orarum, veaui, paerilque exemplo opem affectis Ecelelia rebus
afterrec. Deliderium iampridem laluri, ee liberrari lcalix insidiatum.
nunc oppidis Feclelix occuparis, ipli etiam Romanx vibi exrrema om
niaminicari. Fluius camnetarii, ac tam imporentis conatus caussam
haudqua quam obscuram esse. nimirum cogere se 2d inungendos Car-
lomanitilios velle. Ouod quanciiplius incerlic, cundem pio lua prude
tia incelligere posse. Cui criminationi Deliderius quodam in Edicto
relpondit, quod ad Grimoaldum Vicerbii Comirem milie, in quo le be
ne mericum esse de Icalix oltendie, contra acque Lladrianus poncitex
criminetur. Id edictum, quia ad haec illustranda tempora maxime va-
lec, quodcunque lic, in lios libuic anna les includere: Renocamus stacuta
regis Aistulsi contra Verulonos edica, et lacus non T irensium, sed Veculo-
num siC. quia lacus maenus ideo Icalia, quia eorum aser prius est scalia dicta ab
ibisede Itali, eo De suam Loneulam, non Loneobardulam; sed coenomine sur
ampliaroris Firreni Zerbum vocent, C et sub emo muro cinganttria oppida
Lonculam

## Folio 155 — 1663200467:0159
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000159.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
IbCI Leilico.
Lonoulam, Veculoniam, Firrenam, Volturnam dictam Etruriam, L
orbemnostra adiectione V icerbum pronuncient, 2t de Roda e Cinita Balriet
regium dici iusimus. perminimus pecuniis imprimi F. A. V. L. sed amouer
Herculem, et poni Canctum Laurencium eorum patronum, v facit Roma, 
Bononia. Tubemus quoque reparari Cortaniencam, Dardanum, Assium, Fora
num Cornietum, Tuscanellam. Nos enimnon sumus Tusciae destructores, 2
nos apud Gallos accusat ZLadrianus Papa. nam in Tuscia aedificanimus à funda
mentis vobis quidem Volcurrenis Caluellum, Vicum, Orchianum, Balneariam.
Barbaranum, Carioilum, Sentinatibus autem Ansdonias, et Radacofanum;
Volateram, Rodacomalum. Lunam, Sereianum, Petram anctam, olim Fo-
rum Feroniae; Focensibus sanctos Ceminianum, et Mliniarem. Fesulanis oppi
dum Munionis, in quod vagos spar sos Arinianos, et palantes Flueminos colleoi
mus. Rursus plures antiquas nobiles orbes amplianimus, et muris cinximus
Eenunc idem adimus circa Lucam, Pistorium, Aretium, Orbitum, es Fcru
riam nunc V iterbum. cujusnom en, aut a nobis constitura decreta (i quis violave
rit, aut capite puniatur, aut laqueo stranculetur. L Loc iaque non est Etruriam de
struere, venos arguit ZLadrianus, qui pacem Elero a nobis oblatam respuit. Qua
recibi Crimoalde praefecte V iterbiensis praecipimus, 2+ quandiu dubia pax per
seuerat, iubeas omnes Tusciae milites paratos esse in armis, e commeatibus, ac
stipendia sine auaricia in prompruhabeas, et non solum occurrere hostibus, sec
etiam illos inuadere possis . . . . . Et ciues non oravabis nouis exactionibus.
Leontus Massyliam mari postero anno provectus terra inde ad Caro
lum in Theodonis villam, rhiille hiemaverat, properauit, atque ec
convento pontiticia mandata renunciauie. Frat Carolus omnibus vir
curibus, quX AGHO regI COnVENitENE, Oenatus, led praecipue Catholi
capierate, qua maxima quoque parris, auique laus exrirerar, insigni
tus. Leaque, voluntare perspecta pontificis, lumma animi alacritatere
spondic, se ipsius sudio libenter obseguuturum, ac, Desiderium, ve si-
ne auctoritare, Cne armis a vexatione RomanX deterreret EccleliX, COn
nixurum. apud se cum beneticiorum ab Fcclesia acceptorum memo
riam, cum ledis Apostolica maieltarem de esse, ee in perpecuum Fore
Canctissimam. acque, his dictis, extemplo nuncios ad Deliderium mi-
siE, _, ve luaredderer poncitci, intsir. Deliderius, cum se Parista s. 1
rum respondisser, nihil tamen praeltiric. verum aliam rationem co
sendi ad inungendum Fladriani excogitauie. Papia cum Adaloi
(0, _e Berra, Aliilque Bertx, quos lacrari reges volebat, exreNuS, p2C 2
conemine Romam verlusintendixirer, contilio limulato, se vori caus
C2 ad lancta Apoltolorum limina vilitanda procedere. atque vbi Spo.
lecum accelsit, per Andream Reterendarium, aliosque iudices duos ad
deneum

## Folio 156 — 1663200467:0160
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000160.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
11
listoriarum de Rconoltalis
ventum Cuum ponriticinunciauit. Flis ab Fladriano relponlum, etu
ret, quo venirec; neque enim le, nilireceptis oppidis luis copiam ei lui
Facturum. Duo relponso Deliderius haud motus icer luum continua-
vic. lraque approxinquantem audiens Hladrianus, portas ribis claudi
iussir, ex praelidia, qux ex Romanis, Campanis, Pulcis, e Pencapolica
niscontraxerat, luo quae que loco dilpoluie, omnibus praecipiens, VF3d.
venienti regi adicum Forcicer incercluderent. basilicaru vero beatorum
Pecri, e Pauli, quae exrra rrbem nullis cinctae moenibus erane, thelau-
ros, de ornamenca in rebem eranltulic. ex ianuas omnes balilica S. PC-
tri occludi, de serris muniriiuslie, re, si lc inuito ad eam Deliderius ac
cellillet, ingrelus ei non paceret, nili li cum animx lux derrimento la-
crosmoliri poltes auderet. Inde compolito grauisin capureius, de ta
milia, comicumq: execrationis carmine, epilcopostres Fustrarium AI-
banenlem, Andeaam Pranestinum, et Theodolium Tiburrinum 2d
cum Inceramna ledentem milit, atque ei per omnia myltera lacra de
nunciauit, ne iniussu suo Romanos tnesiniret. Cui denuncintioniDC
Ciderius ita paruie, re lubito ab Inceramna se rectulerie. Sub hoc tem-
pus Leone archiepilcopo Ravennatimortuo, loannes leprimus, et l0d
ni Craciolus est lubstirutus. Interim legati a CarOlO venErUNE perCOn-
canres, num Deliderius poneitisi latistecisset, quemadmodum le Fecil-
Ce, nuncio in Franciam misso, signiticasser. Ouibus domum reperenti
busponcitex ex ipse luosad Carolum legacos adiunxie, acque omnia,
qux acta csent, edocuie, icerumque, rejustueretur Fcclelix, poltula-
uic. Ponciticii nuncii, cum exicinere Papiam Aexissene, ac iullu ponti-
ficis eadem popolessent, idem responlum culerune. Inde conrinuato
itinere cum nd Carolum peruenissene, legationem renunciarunt. Pum
Carolus Deliderium per nuncios pertentauic, num quarruordecim mil
libus solidorum accepris, Catistacere poncitici reller. Verum ne ira qui
dem quidquam protecit. Leaque armis sibi cogendum, qui voluneate
obedire nollet, existimans Francorum concilium aduocauie, atque ad
e0s depoltulato pontiticio, de corare Longobardica rertulie. Ibinemo
omnium extirir, quinon inique Deliderium, pertideque fecisse, no
uam que cius arrosantiam comprimendam, ee LCclelixe primo quoque
cempore opem ferendam esse cenluerir. Ouamobrem decreto bello in
sentes rbique delectus agi, aeque arma intentiore, quam unquam an
cea, Ctudio expediri, ve facile omnibus appareret, Francos senon ad F. C
cleliam lubleuandam, Sed ad Longobardorum regnum euertendum
accingere. Cum ad diem dictam omnes pedestres, equestresqu copix
ceneulam in burgundiaiam lchelcence aucumno, conuerillene, Cale

## Folio 157 — 1663200467:0161
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000161.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
e in ede
lus, explicato de racione inferendi belli consilio, exer
tes diuilit, quarum rnam Bernardo parruo eraciai, cuque pelion
rem Touisprxecedere ad Calcus Alpium occupandos iussic, cum altere
iple per Cinilium monrem est lubleguurus. Deliderius contra ad cer
cum harum reru nuncium excitus lubito cohortes aliquot ad eoldem
Alpium eranlicus insidendos, eo lque validis munitionibus contirman-
dos milie. deinde ingenrem ex Foroiuliensi, Beneuenrano, Spoleta-
no, Ftrulcoq Ducacu, coroque reeno collectum exercirum Augultam,
_ Taurinum concendere iussir, eo consilio, re, l Forre Carolus ip(is
Perrupris Alpium Faucibus in campos descendissee, illius imperum
torius regni viribus excipere non dubia lpe victorix posset. Carolus,
Postquam ad Alpes appropinquauic, nouos ad Deliderium nuncios
milic, per quos oltendic, le candem, quam lupra, pecuniam, (i in
ofticio veller esse, darurum, _, si eres tantum iudicum Ailios ob(i
des pro hde relticuendarum ribium cradidissee, exercirum inde Cubi-
toreducturum. Cinulque, vedum licerer, libi, ac rebus luisconsulerer,
monuie. Postguam aurem, reverlis cum irriro responlo leparis, iplum
de lua percinacianihil remicrere lensic, exercicum ad saltus promouie.
ac coniunctisibi castris, cum eos a Deliderio reneri videret, expedicam
milicum cohorrem per montes auios circunductam à cerzo Delideriu
inuadere imperauir. Ouo prolpere Facto, Doliderius ad auerlas AIpes
caltrametatus vlqueadeo extimuie, repernoctem, relictistentoriis, ac
suppellectile, tusa arripueric. Ouod senriens Carolus cum toto exerci-
cu Alpes lubito luperauit, ac que eum propere in lequi caepie, ac multos,
dum ettuse Fugerene, intertecir. Variar hoc inloco hiltoria Gochitre-
dusenim lummo praelio decerrari in campo inter Nouariam, ac Papia
Cco cum maxima Deliderii clade leribit, unde locus Morcarix nomer.
acceperic. Analtalius vero, e Annonius, quibus credidisse malis, DC.
liderium ab Alpibus sine vllo praelio Papiam esse resrestum. DeBde.
rius igirur Cummi praelii vicare dilcrimen volens, sele P’apix muris inclu
Cc. quam vibem proximo AictulEcalu admonitus rariis operibus, mu
nitionibusq tirmauerat. Adalgilus vero iussu patris cum Berra, de Eliis
Veronam, ribem munitissinam, e prope alceram L ongobardorumre
Siam, le recepic. Ancequam Deliderius ad Aspesprocederet, Spolerano
rum, de Reatinorum aliquor haud multum lpei in re Longobarda po.
mences le le poncitici eradiderune. Ouippe ex lingulis ciuicaribus linguli
Romam perrexerune, et in balilica S. Perri concti ad pedes praelentis le
ponciticis prostraverunt, acque in verba eius perpetua EcclelIX Rom2
naetidem, oblequium queiurarunc. deindebarbam, ee capillum more
RCIha

## Folio 158 — 1663200467:0162
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000162.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
ream de Reonoscar
Romano poluerune. Vbi vero nuncius elt allatus, De
Alpibus esle depullum, reliqui cerratim contugiences eodem le lacra
menco obligauerune. P’oncitex eximis moderatione vlus, tlildebran
dum, Spoleranis approbancibus, Ducemi dedir, ac Longobardis, qui
Romam domicilis caulta miscare vellene, locum acrribuir. qui inde vi
cus Longobardorum est appellarus. Spoleranosinde Firmari, e Au.
ximaces, Anconitanique, ex ciues caltelli Feliciratis lequuri, eodem mo
donron(i lele Ecclelix dediderunt. Carolus, rbi Deliderium ancipi
cem rniveripraelii decrectantem Forcunam vidic. parris exemplo Pa-
piam oblidione circundedic, camque, Flildesarde rxore, et Aliis ex Fra
cia euocaris, asperrima hieme rlque ad diem Domini natalem perdu-
Xic. qui iniciim anni DCCLXXFFEE cracFururus. Ouo in caltris cele-
brato, poltaliquor dies oblidionem Bernardo commilie, ar que iple Ve
ronam cum delecta milicum manu sele conculic. Verona premi ca
pea, Adaleisus diu se posse Caroli imperum luctinere dittilus, vibe cu2-
lic, acque in Graeciam protugit. Po protecto, Veronenles lubito C aro-
lo deditionem Fecerune. Carolus ribe porirus, Bertam, e tilios in pore
latem redactos in Franciam remilie, 2c lummohonore habuit. Vero
na decepa, arma in de ad reliqua Transpadana oppida circumlata. ro.
Sacae que linsulx ciuitares, num le dedere, an belli Forcuna experiri ma
lene, haud magno admodum labore, rictoris clemenciam, pocenciam q
securx renerune in dicionem. Inde ad Papix oblidionem elt redicum.
quae vna incesram rictoriam moraloaeur. Cum aurem Carolus lexto
propeiam illam menle circumlederet, iam que dies Relurrectionis in
ltarer, cupidoinualie, illum cum ponritice celebrare, ac limul, quod
diu optavevnt, Cacra ipla Apoltolorum limina vilicare. Ouare relicto
iterum ad vrbis obsidionem Bernardo, acque epilcopis, abbaribus, iud
cibus, ex milicibus delectis altumpeis, Romam icer instiruie. ac ciuica
eibus obuiam, quacunque incedebat, effulis, ipsum que laris animis libe.
racorem, seruatorem que lralix Calurantibus, pridie palcharis ad vrbem
accellit. Hlac de re Fladrianus lacatus, ingenri Cibihonore C arolum pu
cauit excipiendum; regem cum opibus pexpollencem, tum a maio
cum beneticiis, de liis divinitus de Romana Lcclelia mericum. Orde
vero ejushonoris hic fuie. Primum vniverhiudices obuiam ei ad mil.
lia paltuum eriginca profecticum vexillis iplum exceperunc. in quo ei
dendus est Blondi, Sabellici, ee Platinae error, qui criginca millia iudi
cum obuiam prodiisse Falso ex Analtalio rertulerune. ac iudices non
promasiltraribus, led prohominibus paullo honestioribus acceperut.
deinde ac primum lapidem vriverlae letiolae cupacconis, de preriopat
i
marum

## Folio 159 — 1663200467:0163
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000163.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
c
marum, olcargue Laltios ccherous, a Laudes Caroli celel
buSOCCUErerUNE. exrremum agIMeN CrUCeS venerana ClaMCt, sa
Reoinon aliter, aeque Exarchis, Parriciisq quondan IOICDAI, OOMaTE
milic. Pontitex Cummo mane cum rniverlo clero, _ popato ad baliII
cam Varicanam concessie, cum que in gradibus cum clero alsidens ex-
Pectanit. Cacolus vhi cruces elt conspicatus, illico ex equo le venera
bundus deiecir, eoque ltraroribus ponciticis dato, cum luis iudicibus re
liquum icer pedibus in Vacicanum perepic. vbi vero ad oradus perue
nic, Cingulis pium olculum ferens ad pontificem in Cummo sedenteir
alcendir. Ibi a pontitice benione exceptus, muruis amplexibus, e PFaL
lacionibusiniris in balilicam est deductus, rniverlo clero auctorem pi
Plica laluris, libertarisq: camente, ac benedictum esse, qui veniret in nomme
Domini, cereatim laeris rocibus acclamante. Poltguam aurem, prose
quentibus epilcopis, abbatibus, Francilque Carolicomiribus, ad C on
Felsionem venerune, proltrati ad terram omniporenti Deo, beatoque
Perro de ranta victoria grariaS OIMHeS eSeTUNE. Fa re pertecta, r08A
uic inde pontificem Carolus, ve sibi rebem ad visitanda cempla voci
Perloluendi graria licererinire. id que ponritex annuie, accepto, da-
eoque luper Lacrolancto Apostoli COrPORCLACFAMenEO, neurrUmneU
eriin(idias pararurum. Ingressus ergo cum pontitice basilicam Saluato
ris Laceranenlem adiuie, ibique cantilper Fuic, dum operam baprilinari
Poncitex dedic. acque inde Varicanum reperiit. poltridie vero, qui dies
Relurrectionisillurie, pontiticis acciu, indicibus, de militibus Rom2-
nis obuiam milsis, vebem deincegro ingrelsus ad balilicam S. Maria
ad Pexlepe concendie, reque diuina perfecta, cum pontitice in Latera.
num profectus hilaricer cum eo est epulatus. certio die pontitex. Pacris
in Vaticano operatus regi ipsi peaelenci gratias agedas amplissima, atque
ornacilsima orarione curauie. Ibi beneticia Pipini, de Marrelli erB2 Fc.
cleliam Romanam commemorara. P. gregia familix pieras, Hdes, ac For
ticudo magnitice collaudaca, eaque cum insigni omnium Francorum
commendatione coniuncta. Carolum haudquaquam ab instirure
patrio, auitoque degenerantem cum maximo popularium exercitu
aduersus Ecclesix hosteseransprestum, diuino auriliono minorem At2
cim felicicaris, quam alacriraris lux culisse fructum. Sperari quoque in-
era paucosdies cuencurum, recuncta illi Tralix de toro contecto bel.
lo, caprilque holtibus graculetur, quemadmodum nunc de iis, qua acta
lune, ingenres illi graria de lralix, de Ecclesix nomine iure apUNEUT.
Ouarro lacra in balilica S. Pauli, eodé pexlenterege, cotecta. Ouinte
poncitex Carolum cum luiscleri, milicum qs iudicibus in basilica Vaci

## Folio 160 — 1663200467:0164
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000164.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
1
IOC
Flistoriarum deRconoltalia
cana convenie, rogauirque, re sponlionem explerer, quam Pipis
cer, ex iple, ee Carlomanus Fracer cum omnibus iudicibus Francia a
pud Carisiacum Scephano ponritici fecerane. Oua re audica, Carolus
eius spontionisrecirari tabulasiussie, ac cognitas line cunctarione ip-
se cum indicibus luisprobanie. Fa vero complexa est, ve scriplimus,
Exarchacum, e Pentapolim. Duo Facto, lcerio Ccriba luo praesenri
mandauie, recam donationem nour altera cumularet, nempe addens
Corlicam, Sardiniam, Siciliam, Terricorium Sabinenle, Ducatum
Spolecarum, Tulcumque Longobardorum rni cum centu, qui quo-
tanis prohis Ducatibusre si L ongobardorum persoluebatur, Lalua 12-
men luper eoldem Ducacus regia ditione. Aeque has donationista
bulasCua, episcoporum, abbatum, sraphionum que luorum manu
Cublcripeas Cuper altare S. Perri, e in Contestione, veteltata lacratis
monumentis essene, depoluit, ac lolemni se, luolque in eam remiure.
iurando deuinxic. alia (que eodem exemplo per Apostolicum lcrinia-
eium descriptas secum deportaliit. Fuius donationis reltis est An2-
Ctalius in FTadriano, _e Fladrianus iple in epistola ad Constancinum,
de Trenem Augultos post missa, in qua haec verba lunt: Carolus Dux
Francorum, e Longobardorum, ac Patricius Romanorum Apostolica Dei
Eeclelia ob nimium amorem plura bona in perpetuum obtulit possidenda tam
provincias; quam civitates, seu castra, et cetera territoria. Et parrimonia, quae
a persida L onoobardorum sente decinebantur, brachio forti eidem Dei Eccle-
siae restituit, cuius esse dinoscebantur. Fadem vero intabulis Ludonici Ca-
roli tilii mulco eriam aperrius repetuntur. ex quibus etiam intelligitur,
Ducatum Tulcix Longobardorum complexum esse castrum Felicita.
tis, Orbicum, Balneoresium, Ferenci castrum, Vicerbium, Mlarchiam
Tulcanam, Populonium, Sonnam, ee Rosellas. Ftis rebus actis, posto-
ctauum diem Carolus Papiam in caltra recelsie. Ibi cum expuonandae
munitillima ribis, rege ad omnia obsidionis incommoda indultrie, ac
nauirer occurrente, rario oltenderetur, Catil que appareret, Deliderium
nullam ad dedicionem venturum, quod sperabat, rrbe regia conter
uata, Facile seamicta omni polso recuperare, perscierare in oblidione
decreuit. Tampridem ex magna rerum, quae inueheretur, ditficuler
re faeda fames, ex ex Fame orauis peltilenria ciuitarem invalerat, qua
duo malanon Colum inclusos, sed etiam Coluros homines vleima debili
eare delperatione conlueuere. Itaque cum Deliderius averlos in lu-
ctum, maeroremque ab armis, e propugnatione non tam oppidanos.
quam milires iplos viderer, ad extremum consilium necellarium magis,
quam veile deditioniscepic. ac le, rxorem, liberos, resiam que in C a

## Folio 161 — 1663200467:0165
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000165.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Liber Tercius.
roliporeltarem permilit. Ouo facto, omnes lubiro L ongobardi
tiam pocius eius experiri, quam vim cupientes, ejuldem le hdei dedide
rune. Deliderius anisso regno apud polteros tuie illustrior, quam auE
Alboinus adepeo, aur Autharis, ee Agilultus Formato. tancum vnius
ei Caroli victoris vircus, e amplicudo grarix, honorisqs conciliauic.
Acquehic quidem tinis regni Longobardorum in Icalia tuit, anno, post-
quam Tcaliam occupauerane, ducentesimo sexro, Chrilti vero seprin-
sencelimo sepruagelimo quarto. Ceterum Longobardorum imperiu
Exuum ab inicio, acque imporens, polt Chriltianam religionem, Catho
licamqs tidem alcitam mitius, ac benigniuserar effectum. Pectes lunc
rectae leges eorum, quibus Furra, lacrocinia, rapinae, caedes, adulceria le
verislime vindicantur, ac libereas, ex Forcunx prinatorum summo ctu-
dio conseruneuE. Docenerempla magnitica, de monalteria amplisti.
ma, quibuspietaris eroo ipli porilsimum cireriorem Tralia exOFHAELIE;
balilicx epileoporum, quas amplillimis praemiis honectarune; inclyta
oppida, qua auE noua condiderune, aue dirura instaurarume; homi-
nes lanctieare conspicui, quibus honores eximios habuerumt; demupo
tifex ipse, quem cum dirione opibusq; QUIXCTUNE, Eum FanEO CULEU, aC LC
verentia prolecuri lunc, ve monence co, regnum iplum dimilerine, mo-
nachumq; induerinc. Hlaec aurem omnia decoranimin vra dominan-
di, ac dilarandi regni libido corrupicica, ve eriam Faltigio regio, e in
vecerara iam lcalia dominarione exuerie.
SEOR I AR V M
L REGNOIILLLAC
iber Ouartus.
CAROEVS MAGNNS REX.
Corrm inde a Deliderio ad Carolum, et d LOr
robardis ad Francos devenie, quimulro illustrio
lacciam, ac memorabiliora moderationis, e iu-
ltirix monumenta 2d commodum Icalixe, et di-
gnicare E cclelixe reliquerur. Ouod opus re virt
ce, ac lapientia Dipini, de Caroliinchionruillorii
deinceps perlecuri posteri linc, proximis libris ex-
ee cou uos regno Fracoris in ltalia de leribedo dicanimus.
VictO

## Folio 162 — 1663200467:0166
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000166.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
162
Ilistoriarum de Reono TCaIIa
VFCTO, captoquerese Deliderio, e Longobardis omnibu
t
dem, ac dedicionem accepris, Carolusrconum lcalicum libiiure vict
rix vindicauie. Ouod renouo praecereaiure lancirer, vecus, repucab
cur, poncitieis Cregorii decrerum adhibuit. Ouippe Modoeriae le pet
archiepileopum Mediolanenlem corona redimiri terrea voluie, acque
reica apud polteros obseruaretur, instieuie. Pa res maxima fieri caremo
nia conlueuie, quae in Riritali antiquissimo continerur, qui Ordo Ro.
manus rocatur. Perducto scilicee per epilcopos ex cubiculo in remplu,
acque ad aram maximam rege, archiepilcopus polt lolemnes aliquor
procariones eftulas populum alloquutus interrogabac, num le cali regi
lutricere, acque illius inandacis, de iulsionibus conttanti side reller ob-
temperare? Vbi vero populus se velle responderac, regis caput, pectus,
Ecapulas, acque iplasbrachiorum compages oleo lancto rngebat, Deu
orans, ve _ in bello gerendo, e in lobole propasanda roris eius annue
ret, ormaco inde enle, armillis, pallio, annulo, ex scepero coronam im
Bonebar, e per Chorum ductum in Colio collocabat, atque olculo pa
cis oblato, diuinam inde rem Faciebae. FTactum Fhomas Mediolanen-
Es archiepilcopus esic. Ex quo plurimum ei ecclelia splendoris accre-
Hic. Ilis rebus Papix, arque Modoetiae actis, Carolus otticii sui esse du-
xit, lcalix, cuius dominus, atque arbicer non lolum armis, le d eriam le
sibus, erac efectus, rempublicam ordinare. Ouoniam aurem commo
dius consilio, e auctorirare FTadriani poncificis le omnibus partibus
consulcurum esse purauie, Romam ad consilia cum eo communicanda
icer intendic. F. ocognito, Lladrianus extemplo lacros ex lcalin proceres
aduocauic, de, cum exilcopi centum quinquaginca quartuor, abbacesq.
plurimi convenissene, Carolum solemni occurtu ciuitatis excepie. ac
que ad eos de illius honoribus recculic. Vilum omnibuselt, prxelent
tempori convenire, verex porentilsimus, acque optime cum paere, auc
que de Romana E ccle Cia meritus exeraordinariis honorum aHCCrEEUE
inlignibus. Traque, rniverlo proceru conlentiente conventu, decrerii, ve
Carolus Parricius Romanus estet; per lingulas prouincias archiepilco
pos, _ epilcopos institmeret, ita renili ab eo laudaretur, e institueretur.
a nemine lacrareneur; e repontiticé eligeret, ledem que Apostolica Or
dinaret. Cererum Pacriciatus ordo, ac dienicaspost Constantinum W2
Enu Romano in Imperio maximi. ac (plendidissimi cirulifuie. Fpilco
Porum aucem, quain dixi insticurionem Inuellicuram illi vocarunt,
camgi annulo, se baculo porrigendo pertici roluerur. Pontiticis porre
legendi ius videtur ad seditiones, ee dilsidia Romanorum tollenda col-
lacum. Flacenim verere labente dilciplina, acque amplilsimiin cerris
honoris

## Folio 163 — 1663200467:0167
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000167.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
e t 
Ronorisfurenre cupiditare comiria pontiheia lecenri Constantini exe
plo cum maxima omnium Chriltianorum oHtenLIONC CONTUPETANE; Cu
nemO Romx laris auctoritatis, aut opum ad lediriones, cumustures
coercendos traberet. Floc auré jus legendi pontiticis Carores Romanis
eximia moderarione animi vsus, remi(IE, COLGHE COMIEIA AHEIqUA PACL
neper cleru, populuq; habere, modo sine cumuler. anBIEUG; COCCISH
FIIs illehonoribus inlignicus eo inde alacrius formando regnO, al
que Tralix constimmendae se tradidit. Primum aurem Apuliam, ee C al2-
briam Imperatori, sicur a victoria fuerat Tultiniani, reliquit. quae post
a Normanis occuparxe in alterius Regni Formulam concellere, quod de
mum Ncapolicanum est appellatum. Ducatum inde Beneueneanum
Araoilo Delideri; regis genero, Spoleranum FTildebrando, Foroiulien
Cem Rodgando permilit, antiquo feudiiure ersa le, quod erga reges
Longobardorum tuerar, conleruaco. Pxarchacum Ravennatem, Per
capolim, Ducacum Romanum, Tulcum, e Campanum iure, principa
eu eo ditione libi recenta, pontitici permilic. Reliqua iple libi nomine
Regniretinuie. Id aurem fuie, quodcunque reges Longobardorum in
Liguria, Remilia, VenetiaG: Pollederane, Tulcia quoque cireriore, e
Corriis Alpibus accriburis. F.a pars Longobardia, live, veposter dixe.
rune, Lombardia, vocata. Exarchacus Romanix, live Romaniola
nomine elt appellatus. Icalia diuila eiulmodi deinde ejus administrario
nem induxie. Duces iplos liberosiussiresse vuorantum regii feudi vin-
culo obligatos. Fo vero qui le obstrinxerune, ii ad annuum cenlum e2
le laceamentum lu(Ceperune: Promitto, me dominomeo (arolo, et filiis eius
fidelem fucurum in toca vita sine fraude, doloque malo. Item: Puro per haec san
Eta Dei Fuanceliame in posterum fidelem ei futurum, et vasallum domino;
nec id quod mihi sub nomine fidelitatis commiseric, enunciaturum in ejus detrimen
cum scientem. IIoc aurem iuliurandum li Fefellissene, aur (i Cine tiliis de
cellissene, Ducarus ad alium eransterebatur, caque rranllario, ve in epi.
Ccopis, ex abbaribus, Inveltitura dicebatur. Aeque hoc idem in cereris
valallis, Cuve Ccudarariis, ve Comitibus, Capitaneis, de Valualoribus ob
Ceruacum elt. Deguibus post pluribus, cum de regno à Germanis inito
reteremus, a quibus haec omnia instimta perFecta lunE. POTTO AUFCM
Dopulos, ac ciuieaces in R cgno Cicasira gubernare insticuic. R egni limi.
tes, acque oppida Comicibus administranda commilic, acque eis om-
nem publicam, _ priuacam inrildictionem mandaui. Limires marchas
vocarune. unde praefecti limitum marcharum Comites, ac marchio
Des dicti. Exrra ordinem aurem legaros quoldam in Regnum maiore,
quim Comices, cum poreltate milit, quos Miltos vocauie. Singularis

## Folio 164 — 1663200467:0168
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000168.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
lictoriarum de Rconolcal.
iuicacum agros superiore Longobardorum imperio contulos, aut
ter populos an antiquo lirigiolospro luoiudicio, ve quidque poltula
cum elt, cerminare instiruie, eolque fere aurmontibus, aux paludibus;
aue Auminibus circum (cripsic. Ciuitares irem in verba regis iurare inlti
euic, aeque in iurciurando haec verba adiicere: Etvitam, membrum.
mentem, et rectum ejus honorem servaturum. Feudatariis aurem, ciuirari
bus, eccleliis, ac monalteriis certa rributorum genera impoluie, fode
rum, pararam, e manlionaricum appellata, quae aduenienti porissimi
in lcaliam regi perloluerent. Oux deinde proiplius, _ luccellorum eius
benignitate aue ex parte leuata, aue in corum remistâ liune. Epilcopis, e
abhatibus vereres eccleliarum, ac monasteriorum polselliones à LOn90
bardis, aliilue ance conceltas rogatus a lingulis contirmauie, ac pro cu
iu lque meritis nouas induilit. Fc, velibercaris speciem aliquam praebuit
le lcalixe rideretur, quories in Italiam venic, conventus epileoporum, ab
bacum, 2c procerum Lcalicorum habere inlticuie, ex cum iisres rconi
grauissimas Francorum incticuro communicauie. Idem legem eriam
Salicam in Tcaliam inculic. Frar aurem Salica idem, quod Francica.
Si quidem Franci Orieneales salii appellari. Ita ab hoctempore tribus
lcalia legibus rixie; Romana, Longobarda, de Salica. Obseruarum ett
aurem, re qua quilque lege vivere vellet, protiteretur, acque ex ca ius
illi diceretur. Onam conluerudinem Icalia inde vique ad Lotharii se-
cundi, Imperatoris cempora conseruauit. Aeque histermerebus in-
Cicuris, Carolus Papiam le rectulir, ibique ralido praelidio relicto, ac DC
liderio cum rxore lecum ab ducto, reuerrir in Franciam. Lodem anno
Veneti, qui aectuaria renebane, cum rni adhuc cantum epilcopo Meca
maucensiparuissene, nouum epilcopum in incula, quae Oliuola, aut C 3
lellum dicebatur, Fladriani ponciticis auctoritare insticuere, atque et
proximas inCulas Ceminum, Riuoalcum, Luprum, de Dortum durum
lubdidere. Clero inde, ac populo ad concilium aduocato, Obelerius
eltcreatus. qui a Duce invelticus a parriarcha consecrationem accepie.
Anno inde sepringencesimo septuagelimo guinto, Indictione xrIt, Co.
Hancinus Imperator diem lupremum obiuir. L. eo Alius, CoonOMeHEO
Porphyrogenitus excepit imperium. Ad hunc Imperi; inirio Adalgilus.
qui tuerat rex Longohardorum, accessit, ex benigne exceptus Parrici
cus dienicarem obtinuit. Nemini dubium videbatur, quin Tralia in(i-
eni Caroli victoria pacata, ee constiruta bello, dum Francorum Aoren
eia cum arma vigerene, eslervacatura. Ouod ne eveniret, Longobardi
Duces, qui ab co relicti Fuerant, impedimento Fuerunt. quiimperii lum
mam Longobardo nomini adempram, d ad Fiancos cranllatam in-
d

## Folio 165 — 1663200467:0169
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000169.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ibCatUS.
dione palEI, ac vecere libidine dominandi accen (Ires ino
quam deltiterune. In prinis Kodganals FOFOTUHCMMICIM DUIK, PIOK
nis Colicitaris ad defectionem ciniratibus, magnosmorus excinit. Ouos
Carolus cum a bello saxonico in Franciam reversus audistee, armis pit
cauierindicandos, haud dubie incelligens, ( res hxc impune R odenn
doForet, breui se coram Traliam, glilceribus in dies defectionibus, amist
Turum, (iForrirer incoeptis occurreret, neminem non vlero in officio
permanlurum. Ita Nacaliciis in Allaria celebraris, cum frmisTimO exer
citu Alpes superauie, ac recta in Forumiulium ire perrexit. Focum ve-
niller, moram nullam incerpoluie, quin subito acie cum hoste contise-
rec. Fulo, Fugaroque exercicu, Rodgandus captus, e, quod regnum afte
ctaverar, vleimo lupplicio affectus. Civitares, quae defecerane, cum le
dederene, Facile veniam impetrarune. Faruisium inde ad pascha cele.
brandum profectus, Ducacum Foroiuliensem Regno acrribuie, ac C0.
miribus lingulas ciuitates adminiltrandas dedic. acque inde se recepit in
Franciam. Per eoldem dies Leo Imperator Constantinum filium In-
Perii conlorrem libi alciuie, at que ei coronam de more impoluit. F.0.
dem etiam anno Paulinum parriarcham ecclelir Aguileien (IS adepta,
Tonnem vero octauum archiepilcopum Rauennas. Ouieta inde 2b
armis per muleos annos Ttalia Fuic. Poltero, Carolus, Saxonibus, quire
bellauerane, in Cermania domitis, omnium Saxonum ad res eorum ce
Riruendas conuentum habuie Pardebrunnae. Sequenti, Veneri Xau
ricio Duci, vetoannem silium sibi collegam alcilceret, concesserune;
ac cum primum insticuro excimplo Duces duos habere Caeperune. F0
anno Carolus e in Hlilpania, e in Saxonia prolpere dimicauie. Oui-
bus rebus audiris, FTildebrandus Dux Spoleranus, Cinul Rodoandi calit
exanimatus, Cunul Caroli prosperitare permotus, hominem extraot
dinariis honoribus libi colendum purauie, qui opibus exeraordinariis
elerinstructus, ac proximo vere ad cum Compendii commoranten
accessiE, d muneribus eximiis laris se ad ejusnururi praesto esse, Furu
rumque oltendie, ex liberaliter ab eo tractatus discelsit. Annus inde se.
peingentelimus octogelimusres duas memorabiles actulit, in OrtE L eO
nis Imperatoris, ee aduentum in Traliam Caroli regis. Leo, cum parris
exemplo in eos, qui lanctis dediri imaginibus essene, inclemencius le gel
Cllet, permenlem Seprembrem interiie. Imperium puer Constantinus
Porphyrogenitus vnacum Trene marre excelli animi, lummique coni
lii Femina adminiltrare perrexit. Carolus aurem, cum videret, se alsi-
duis saxonix, acque FTilpanix bellis implicicum haud Facile Lraliam tue
ris aucretinere in ofticio posse, nili regem illi craderee, qui praelens iura
praelen

## Folio 166 — 1663200467:0170
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000170.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
B.
Tistoriarum de Reonolralia
praelentibus diceret, ac domelticos, externolque holtes prxelentium ar
morum cerrore comprimerer, Pipinum maiorem nacu filium reoni (I
bi locium deltinauic. Praque postquam e Saxonia rediie, labenre iam
anno, comitibus FTildecarde rxore, et Pipino, ac Ludonicohliislum
peis, in lealiam icer instiruit. atque ance Nacalicia domini Papiam per
venie. Nacaliciis inde regio apparatu cu Thoma archiepiscopo cele.
bracis, le le adres regni coltiuendas convertie, ac Frequenei lacrorum,
protanorum q procerum conventu concto, ex corum lententia leges,
qua nunc quoque leguntur, culic. ea (que Kalendis Marciis promuler
uic: Vearchiexiscopi, eo exiscopi ea iura haberent, quae legibus sancta essent,
monasteria ea disciplina tenerentur, qua a patribus fuissent obstricta. reliqua
inde lune de homicidiis, larrociniis, ex periuriis puniendis, e de iure a
Comiribus; _ Valsis dominicis benigne reddendo. Scatu Icalia laris,
veres culic, in peaelens Formato, Romam inde ad coronandum ponrihi-
cia manu Pipinum accelsie. Proticilcentem epilcopi, ac cinitates exi-
miishonoribus coluerune, ac cerrarim opportuna rebus quilque suis
priuilegia perierune. Wec minore animi alacrirate eundem ROimx pon
citex Fladrianus excepie, haudquaquam veterum, ee nouorum erga L.C
cleliam beneticiorum eius oblicus. Ieaque petenti, rehliosreges appel.
larer, nihil eius ltudio abnuit. dieque ei ofticio celebrando indicta, oux
Dominicae Relurrectioni est conlecrara, magna omnium, qui frequen
ces aderane, approbatione, ac laeciera Pipinum Icalix, e Ludouicum
Aquicanix regesinunxic, ex Pipinum alcerum lacro lauacro rinctum de
Fonre iplo leuauic. Ouibus rebus actis, Papiam inde est reditum. Ibi a
Thoma archiepilcopo eadem opera renauaca. Nam e Pipinum Mo
docrix, exemploiam a Carolo instituto, Ferrea corona donauit, e Gi-
Ram hliam de eodem Fonre ricu Chriltiano abluram lulcepie. Aeque
his rebusactis, lcalia Pipino regi commendata, recesTic in Franciam.
IDEM CAROLVS EVM PIDINO Filio RF. X
REcNo Dipinimiriticerniuersa laerara Tealia est, habituram le do
milentiens, a quo iura commode polceret, d per quem exrernos ctiam
Flunnorum, e Sarracenorum impetus verinque a terra, et a mari im
minentium propullaret. Itaque coronationi cius lxrissima, ac Freguem
tilsima affuir. Neque vero Pipinus alacria graculantium populorum stu
dix Fastidiuie, verum cum rniuerlis, e linpulis fde, officioque certauie.
Ouare cum Traliam publicis operibus ad culcum ciuicarum instruxie,
cum eandem legibus ad ocii Fructui lalucaribus remperauie. Ve C aroli,

## Folio 167 — 1663200467:0171
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000171.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber uartus
Sic Dipim extane leges post Frequenri epilcoporum, principum
vencu perlata, de reltaurandis, e ordinandis eccleliis; de monasetns
e xenodochiis reparandis; de pontibus, de viisreticiendis; de Romipe.
carum lecuricare praeltanda; de iure a Comitibus, Comirum que iudi-
cibus dicendo. Detugiriuis porro (ic Ccriprum est: Vnusqui sque iudex
sudeat inquirendis seruis, et ancillis fuxientibus. In Austria, Neustria, Aemi-
lia, Fuscia, e per omnia maris littora perquirantur. Lcem: Dui ex parcibus Be-
neventi, Spoleti, Romaniae, et) Pentapolis confurium faciunt, ad propria loca re-
stiruantur. Dum aurem is in lcalia Fuit, Rauennae plerunque egie, aue
recere vrbis amplicudine, aur cerrenaualisrei adminiltrande opportu
nirace inductus. Sequencianno lonnnes polt Mauricii paeris obitum
Colus Ducarum Meram auci obrinuit. _ poltannum Mauricium Eilium
consenlis populi sibi collesam COOPEAUIE. OVICTE PEF HOUUIM CFCREIM
regem Tralix parta, poltero anno principium quoque Factumm est Con
cordix inter Ecclelium Constancinopolicanam, R omanain que conci
liandae, quae muleos iam anre annos propter culcum lacrarum imaginu
capicali incer le odio caeperane distidere. Paulus parriarcha Constanri-
nopolicanus repente morbo oppressus vlero ledem reliquie, atque at-
conlus in monalterium (c S. Floriconiecie: HToc copnico Trene cum
Constantino Elio ad eum eriltis accessit, ex caussam huius Facti quxesi
uic. Cuiille sulpirans, Vrinam, inquir, nunquam in Cacerdorii lede le
dissem, Ecelelia Dei trrannide oppressa, ee a reliquis ledibus Catholicis
Ceoregata, ac diris, deteltarionibusq devoca. rogancique irerum, velen
lum animi lui diserrius aperirer. Nili concilium generale aduocetuI.
inquie, acque lanctarum culcus imaginum reuocetur, spes nulla Caluris
relinquitur. Tum illa, Aequi, inquic, cur en parriarcha delienatus ima
sirium despicienrix sublcriplicti: Fc koc est iplin, respondie, quo val-
de dilerucior, precorque Deum, ne debicas à e repecac poenas, quod
huculque racieus culerim, de veltricimore veritatenon pareleceriim. at.
que his dictis haud inde muleo poltmigrauit c vica. Prene autè́ lenatu,
ac populo connocaro, de nouo creando antiltice rerrulie, ac Taralium
a secreris nominauie, virum probitaris, ac prudenriae singularis. Ve.
ruum is in expiabile dissidium duarum eccleliarum caussatus nunquam
sehonorem illum accepeurum actirmauie, nili concilium ad casrecOn-
ciliandas indiceretur. Ouod cum Ausulta, ee populus promilisent.
Taralius lacerdorium accepie, aeque virT R alen. lanvarii conlecratus
_ Cynodica demore, e hdei six cofesione Romam milsa, ab Fladria-
nopontitice est approbatus. Scriplic eriam Trenc ad poneiticem, rogas,
velexatos ad generale concilium micceret, quod ipla concordix caussa
Con-

## Folio 168 — 1663200467:0172
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000172.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
iltoriarum deRconoltalia
Conttancinopolihabere deliderarer. Ouibus licreris lectis Hadri.
exhilaracus extemplo legatos deltinauic Perrum Vicedominum Eccle
lix, ee Perrum abbatem S. Sabae, viros pietate, atque eruditione insi-
snes. Fuocati etium parriarchae Anciochenus, ex Alexandrinus, cum
iplivenire non possent, legatosmilerunt. leaque proximo anno, cum
epilcopi omnes iussu imperatorum acciri aduenissene, Cimul cum pon-
tificis, de patriarcharum legaris in balilica Apoltolorum vr Idus Augu-
Ai, nona Indictione, conlederunt, ac lanctorum parrum scripea relege.
re, eaque inuicem obiicere veritatis eruendae caulsa in conspectu impe.
ratorum caeperunt. verium armaris hominibus nuper a Constantino
auo corruptis Caedo cum cumuleu in templum se interencibus, d Ca
dem Cacholicis, ni quiescerent, incencantibus, nihil protecerunt. In-
cerim reRorelcentibus Pipini prudentia, acque iultitia lcalix rebus, no-
uum bellum interuenit, quod optarum Lcalicorum ocium interrupie
Arasilus quippe Dux Beneuentanus luperbia clatus defecit. Superbix
eius illud cerro sic areumento, quod rlero nouo riculo le pro Duce Prin
cipem appellari, ee ab epilcopissuis tanqua resé inusi, de corona ornari
in serat, acqi in luis diplomatibus. Ex nostro sacratissimo Palatio, lub lcribe
reinstiruerae. Flic isiturnimia prolatandae dirionis cupidirare incenlus,
Pipinorege paruitacto, infeltum in tinicimam pontiticis prouinciam
exercirum duxic, neque amens aurmilerabilem Deliderii loceri calum
exhorruic, aur lace parenrem Caroli porentium Formidauic. Fluiusrei
certior per Fladrianum Carolus Factus, domelticis bellis opporcune
pertunctus; Fcclelix uendae caussa propere in Icaliam Cibieraiicien
dum esse constituic. Ita que numero pedicum, equicum que idoneo co
pararo, incunte irieme, Alpes ranta celeritare superauir, ve Lolemnia N2-
calicia Florenria in Pcruria celebrarie. Iaec ribs a Tocila Gorthorum
rege quondam euerla hoc tempore Caroli iustu dicirur esse retecta.
Romam inde cum venisset, consilium rei gerendx cum Hladriano com
municauic. Aragilus cum demum, quam parum luarum virium caFo-
rec contentio, sentiens tilium Romualdum, qui pacem pereret, e per
aniplis cum muneribus deliniret, Romam milie, de se Caristacturum
pontitici illius arbieraeu promisie. Fiulimodi poltulatum Carolus ex
Hadriani auctorieare repudinuit, de, Romualdo apud se retento exerci
cum in aerum Capuanum adduxie, acque direptis, incensilque omni-
bus, urbem ad dedirionem coegit. Pa re cognira, Aragilusimiminentem
Beneuento procellam timens rebem reliquie, e Salernum maririmum
oppidum adiir, veritus, ne, E se Beneuenti moenibus incluliltet, in ob-
Cidione copiamtugs
cum cuperet, non haberet. Et quidem recens
Deliderii

## Folio 169 — 1663200467:0173
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000173.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber Duareu
Deliderii exicus cauros omnes reddere porerac ad vicandlos
ciulinodi oblidionum euentus. aeque inde ad exrrema delaplus, le
cundam legacionem misie, qua le lpopondit ob sidem alcerum criar
Alium Crimoaldum dacurum, qua que ab co iimperarentur, obedien
terexequuturum. FTac a Carolo eltaccepra condirio. Romualdoti
lio maiore dimilso, Crimoaldum recinuie, de Colemne (aCFAEHEI
ab iplo, e populo Beneueneano exegic. R ecordatus inde C altinas mo-
nalterium in iis locisesse, clara iampridem lancticaris, ee religionis fa-
manobilitarum, illud invilie, ac, pexeclaris S. Benedicto donis oblaris,
vereres rogatu monachorum possetiones nouo privilegio contirm2
vic. Demum rehe reperira, Palcha cum Poncitice obiuie, ac voris ad
Apoltolorum templa soluris, ee ponciticia expiarione accepta, se rece.
piein Lombardiam. ve Idus Lunias Regii cum essee, Apollinaris epilco.
puscum adiie, rogans, ve, quoniam incenla balilica Omnes veceruI
privilegiorum cabula conagrassene, quae lie Longobardi Regeseccle
Ciae indullissene, iplé praelences, Futura lque possestiones, famitias, cle
rumque ecclelixe in Hdem (UII FCCIPCFCE, _E pTO BENEC FFANCOTUMI NUI.
per in Traliam ineroducta antiquos ecclesix sux terminos conleruaret,
acque verumque vno, codemque diplonate comprehenderer. FXFaF
diploma apud Regienles anno regni Caroli sertiodeenno, Pipini le
peimo, datum. Inde vr Ralendas Octobris VerOnX cum ABCrCE, 10
sacu Creminiani epilcopiccclelix Nucinen(i contrmauit praedia a R e
Sibus, de Reginis ance concesta. Simulque cavic, ne quis iudex ab episcope
aut fodrum exigeret, aut mansiones, aut paratas, aut fideiussores acciperet, aut he
mines ejus ellaratione vexaret. atque ei Plebem C’andaceri, aliaque bona do-
nauit. Inde eraiecie in Feanciam. Dum haec a Carolo in lcalia agun-
cur, Trene Augulta in Oracia, cura concilii habendi haudquaqua omit
la, menle Maio concilium Nicxa, Bichynia vrbem, indixie, vbi primo
quoque concilio celebraro fuerac hxerelis Arriana labefactara. aEque
eo omnes epilcopos, legatosq; coesir. Ibi leprimum, quod dicitur, gene
rale concilium Octobri mense vndecima Indictione peractum est, ere
centis quinquasinca exiscopis pealentibus, de legaris Ponriticis praesi
denribuis; atque ex omnium auctoricare antiquus lanctis imaginibus, de
Crucihonosestredditus. _ parriarchxe, ceterique, qui secus sen (erant,
condemnari. Concilio pertecto, episcopi omnes Nouembri mense
Constancinopolim adierune, ee pexesentibus Imperatoribus acta Conci
lij recitarune. Oux cum Imperatores propria lubscriprione trmasene,
eosdimiserune. Ita rurlus pax Tcalix, acque Ecclelia reltieura. Caro
lus domum reverlus, conventu Vormacix habiro, proceres, qua à le in
Lcal12

## Folio 170 — 1663200467:0174
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000174.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
oriarum de Rconolta
Tcalin xelta ellene, cdocuie. cumque adiecillet, le Romxe à legars l’alt
lonis Ducis Baioarix de pace ese renearum, ex corum auctorirate, nur
quid Faltilo promilla praeltare veller, experiri, de Baivariam eribus exer
citibus agoredi stacuie sleaguo, cum Pipinum lralicas copins in Tridenti
nam valle adducere imperasser, Oriencales vero Francos, de Saxones 20
Danubium peruenisse audisser, ipse cum certio exerciru ad Lerhum Au
men, quod Alemanos a Baioariis dividie, apud Augultam conledit
Tum Fassilo circunuencum se videns lupplex ad Carolum venie, ac lit
periorum erratorum veniam implorauic. Ouo Facto Carolus ad leni-
tarem inclinans, Theodone hlioeius, ac duodecim aliis oblidibus acce
peis, e populo lacramento adacto, pacem dedic, e in Franciam regrel.
lus apud Mogunciam in villa. Ingilenehim hiemauit. Secundum Pa
Icha in convenru Palsilo acculacus est, quod, postquam silium oblidem
eradidisset, Luicberga xore, quae Deliderii Longobardorum Regis Fuc
rar hlia, instiganre, Flunnos aduerlus Francossolicitasser. Ouod cum
inficiarinon posset, damnatus maieltatis rna cum Theodone Aliocon.
Cus, in monalterium elt corriectus. FTunni vero; cum, licur promileraes
duobus exercicibus, rno Forumiulium; altero Baioariam invaLiPene,
verobique Fuli, Fugarique re irrita recesserune. Idem hic annus veno.
uas cum Orxeis limuleares, Cemoua bellorum incendia concitauic. C d.
rolus, cum, le tiliam nuptui dacurum Constantino Imperatori, adtuc
iumeni, oltendissee, tamen muraro consilio denegauir. Fare Constan
cinusira vehementer incenlus. Ieaque Caroli vicilcendi auidus bellum.
interre Tralix staruie, aeque Adalgilum quondam Tralix Rexem, qui
apud se erat, legatis loanne Sacellario, et Theodoro praerore Sicilix
daris, validum eo eraducere exercitum iussic. Parus ad Regis anriqui
praelenciam Icaliam repento ad arma esse conlurrecturam. Pracrat BC.
reventanis Crimoaldus paulo anre post parris obitum Regis beneticio
Principatum adeprus. Is, quod periculo proxior essee, huius, quae pa-
rabatur, expedirionis admonitus, extemplo Pipinum regem edocuit;
ac regiam giatiam Adalgilinecessitudini, (nam ex Porore erat penitus)
ancepoluie. Pipinus, nuncio haudguaquam contempro, Ftildebran
dum Ducem Spoleranum in armis esse prxecepic, e Vinieisum legatum
eocum pedestribus, equestribu lque copiis deltinauit. ac Crimoaldum
bonum animum habere, acque impetum holtium Forticer excipere,
Sileinuaderene, inssir. Interim Adalgisus Cracorum, quas adducebac.
copins in Calabria expoluir eo animo, veeas in Ducatum Bencuenri
proximuineroducerer, aeque, eo occupato, iplam deinceps Pontiticia
dicionem opprimeret. Ouonuncio accepto; Vinigilus, Flildebrandus.
de Coit

## Folio 171 — 1663200467:0175
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000175.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Duute
de Grimoaldus, iunetis, quos quilque cotec
currerune, acque cum, ne longiusMterretur, catnr
liocoercendum omni ope duxerune. Pugnarum et I Calabria ms
sno, liquando unquam ance aliis, armorum, aeque anmoram ardore
cum e Longobardi fidem, ee Crxci virtutem probare KcSIBuS IIS 
derent. Requara per aliquochoras puena, demum Gracorum acles u
clinauic. Fulus, fugatulque exercicus. multi occili, pluresque in proente
capri lune. Spoliorum quoque praeda ingens pAFFZ, INFEECetCT AdeL
Silusipse in poreltarem concellic, arque in cormentis habitus expirauie.
Carolus in Baioariam profectus in prouincix Formulam eam redegie.
ac Francix reono lubiecir. Inde Aguashibernacum lerectulit. Polte.
ronnno Kal. Aprilis legem Aquis culit de iure a Comiribus, de Vassis
dicundo. gux extat. Trene Imperium Constantino Ailio cripere cona
ta, ipla Imperio Fauore populariu in Constaneinum inclinante deie
Ctaect. Is anno, qui inlequucus est, sepeingenrelimo nonagelimo BuI.
Saroshostes ex Maelia, qua inualerane, excurbare ingresus, ingenFeI
cladem accepit. Carolus Vormacix legaros Flunnorum, qui P’anno
niam cenebane, audivic. Perebane FTunni, verermini inter Pannonia,
e Baioariam ponerentur, paulo ancereono Francorum adiunctam
rbi vero quodperebant, impetrare non poruerune, imperum in Ba
ivarix tinesfecerune. Ouo cogniro, Carolus poltero anno exercicum
adverlus eos adduxie. ac praelidiis Flunnorum deiectis, caltellilque ex
pugnaris, de valtata magna ex parre Pannonia, in Baivariam incolumis
le recepie. Tiberis indictione xr, mense Decembri, anno Pontiticarus
Fladriani vicesimo, assiduis inRacus imbribus in vibem per Fleminiarr
portam icrupie; ac Fada occurrentium xditiciorum ltrage edica eriduo
per rrbem non alicer, ac per proprium alucum ad inaudicam elarus al
ticudinem Duxic, mulcolque inopia cibariorum opprellos ad mortem
adegisset, nil Cinoularis FTadriani cura mature tanto periculo, lineribus
ad suppedicandum cibum pararis, subuenisser. Redificiis, _e arhoribus
ralticas vbique maena, altu recedente, illata. Proximo, Felix Orpelle
rum in Pirenxomonre epilcopus, natione Fispanus, ab Fliphande
Toleri epilcopo perliceras consuleus, verum Chriltus adopriuus, an n
curalis Dei hlius esser credendus, corra vererem Ecclesix doctrina ado.
priuum esse non Colum aseruir, lederiam Ccripeo ad eum volumine rue
rinon dubitauit. Cuius rei causTa ad Carolum in Baioaria verlanre ad
ductus, atque ex auctoritare epilcoporum, quos Carolus ad idiplum ac
ciuir, damnatus Romam est mitus. Ibi in conspectum Hladriani pro
ductus in balilica S. Perrierrore luo le abdicauic. Extat hac de re Pau
Di

## Folio 172 — 1663200467:0176
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000176.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Tistoriarum de Reoroltalia
lini Patriarchae Aquileien lis, qui de ipse ei consilio incertuir, libellus et
santer conleripeus. Fadem altare Pipinus Caroli Eilius ex concubina lu
Sceptus aduerlus Carolum parrem cum quibulda Francisconiuratione
iniuic, qui le imporentiam reginx Faltrada Cerrenon posse asserebane
quae coniuracio cum per Fardultum Longobardum derecta eller, ipse
ob id mericu monalterio S. Dionr(ii donacus est. Fodem anno prauis
alius in Ducacu Beneueneano cumultus exortus. auctorem eius, quiano
exaditur alius, iplum Principem Crimoaldum Fuissc crediderim, resium
patris exemplo oblequium derrectantem. Hluius defectionis Caro-
lus certior factus licreras ad Pipinum milic, velcalicum ad eam vindica
dam exercitum compararer. nam le mox Ludouicum tracrem cu Frari
cico quoque robore lummitturum, eodem que tempore Ludouicum in
Aquicaniam remistum, quid tacere reller, edocuit. Ludonicus Francis
2umpris, per asperos Cinilii montis tramites cum in lralia descediset.
magnisitineribus ad frarrem Ravennam contendit, arque ibi Domini
Nacalicia celebrauit. Inde iunctis copiis ambo in Beneuentanam regio
nem processerune, ac cuncta obuia populari castrum vnum ceperur, et
eranlacta hieme domum redierune. Libet aurem sulpicari, Grimont-
dun(, quod in Francorum hiltoriisreticetur, )metu perterritum ad OHi
cium rediisle. Neque enim ambos RL eges exercitus ex holtiliagroram ci
eo reducturos tuilse, est verilimile. verum ee hoc, vemulta horum tem
porum alia, lilentio annalium maneat incompertum. P’oltero arino C a
eolus Palcha FrancFordix celebrauit, ac Frequens eo concilium epilco-
porum cFrancia, Germania, acque Tcalia aduocauir. cui Theophiliis,
ee Scephanus, epilcopi, legari missi a Pontitice praelederunt. FXeorum
auctoritare Feliciana haerelis, quae cum Arriana Faciebat, damnata.
Frac locus inter Molam, de Rhenum litus, qua Agux Crani diceban
tur. Fius amcenitate Carolus iampridem miritice captus ibi proxitmc
anno balilicam magnitici operis, de lingularis pulchricudinis S. Dei
senierici construxie. ad quam ornandam columnae quoque, e Iar-
mora Roina, Rauennaque deuecta. Vi inde KLalendas lanuarias die
Felto S. Scephani Lladrianus Ponritexmoritur, eximix lanctiratis tam2
relicta. eodemq die Leo, presbrter cardinalis, in eius locum lutticitur,
aproceribus, clero, optimatibus, cunctoque populo auide experitus,
e Leorertius appellatur. Is poltridie conlecratus extemplo per leBatos
certiorem Carolum de lua renunciatione fecie, de claues Confestio
nisS. Perri, de vexillum rrbis, aliaque perhonoritica munera milic. Ad.
dic etiam Annonius, rogasse, re aliquem ex oprimatibus luis Romam
mircerec, quipopuluR in sidles ex subiectione, lic erim inquie, per lacra-
6
men

## Folio 173 — 1663200467:0177
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000177.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber Ouareu
menea tirmaret. F.odem anno Paulinus Patriarchac
natomore, qui incermislus per asidua bella fuerat, condentum (uo
rum epilcoporum Forumiulium aduocauie, ee variis decreris, quae 2d
huc extane, Factis, labenrem religionis disciplinam suctinuic. Prioribus
annis Carolus Forumiulium ex prouincir rursus ad Formulam Duca-
tus redegerac, ac remoris Comitibus ITenricum, Ducem Constitmerar:
credo, ve FTunnos, qui adhuc in armis erane, aut reprimererin lulcantes,
auc quielcences Farigaret. Flic igitur, cum Pipini regis iussu bellum Pan
nonix inculister, hoc anno exercitu repence in eam regionem inducto
Tringum, eorum Ducem cum aliis Ducibus imparatum oppressIe, 21
que eis occilis Rhingum eorum regiam expilauie: ac thelaurum lon-
S0 annorum interuallo conctum Aquas ad Carolum milit. C arolus00
nuncio extularacus maximam chelauri parcem per Angilberrum abb2-
tem, quem ad Pontiticem deltinauerar, Romam milicad lancta ApO-
solorum limina ofterendam. _ cum exercitu in Saxoniam tranlije.
Fumni, Ducibusamissis, R egem crearune, leque ad bellum live Forriter
Patiendum, Cive impiore inferendum illius auspiciis COpaTATUNE.
Ouod polteaquam Pipinus audiuie, nuncio ad paerem in Saxoniam
millo, cum lectomilitum robore in fines eorum irrupie, ee hoctibus
trans Tibilcum amnim Fugaris, eorum regiam occupauie, praedaque in
Senci poricus, ad paerem hiberna Aquisagenrem le contulie, ac regn
spolia, qua secum deculerat, obtulic. necnili poltero anno Tcaliamre
periuie. Fo anno Trene Augulta Constantini Eilii inloleneia percica ipl
manus iniici, acque effodi oculosiustir. _, cum ille simul vulneris dole
re, Cimulanimimaerore conrabuisser, soli libi Imperium vindicauie.
Sequeri, Thomae Mediolanensi Archiepilcopo mortuo Perrus olt lub-790
rogatus. Trenelegatos ad Carolum Aquas milie ad Silimum Taca(I) PL
eriarchae Frarrem, qui priore bello captus in praelio ferAE, repeten
dum. Incerim pacata, exactis L ongobardis, Icalia, Romaniluxuria
dituentes praesenei stacu non contenei antiquam aduersus Pontificem
liberearem reperere cupiverune. Teaque, reprimum data Facultas est,
FaNEUM ROmX rumultus fecerunt, ve nouandis in toro Occidente re.
bus occalionem praebuerine. Ili fuere Lladriani necessarii, et Palchalis
Primicerius, e Campulus Sacellarius, Principes ciuitaris. Illosira acue.
bac, quod acta Fladrianinonulla L eo relcindere moliretur, hospudor
quod proprias vita Cordes acriter idem insilteret insectari. Flis igitur
quasi Facibus insammari Leoni quaedam crimina more accularorio
obiecerune, e cum ea nemini probassene, iracundia clari capiri ejus in
Cidias compararune, ac certam diem scelerato exequendo consilio de
a.

## Folio 174 — 1663200467:0178
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000178.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de Rconolta
Hinarune. E2 dic, lequenti anno, ex vecere Ecclesix instieuto 
Colemnem cleri, populique cum supplicarione pompam erat ducturus
ab xde S. Laurencii, qua Lucina dicitur, ad xdem S. Gcorsii marer-
ris, cuius Daralicia agehantur, ve ibi ex rem dininam facerer, e pinsom
nipocenti Deopro laluro populi Chriltiani preces ofterrec. Fn igieur
vbi dies aduenie, Paschalis, e Campulus, de quibus diximus, dispolitis,
qua ducenda pompa erar, insidiis, Ponciticise Patriarchio egredientis
lacera de more cinxerune. Vbi vero ad adem SS. Scephani, _ Sy luestri
elt ventum, Cociieorum, re compolicum tuerac, repente exinlidiis eru
perunc. arque imperutacto Leonem corripuerunt, e in cerram abie
ctum; Palchali capur, Campulo pedes renencibus, lacris veltibus exue
runc, acque oculos elidere, et linguam praecidere concenderune. Tr2-
ctum inde in proximam aedem, ee ance altare consticurum diris vulne
ribus affecere, ac mox languine madentem, ac lemianimem in MOn2-
lterium S. Fralini arctx cultodix rradidere. Ibi insigni Dei beneticio
aspectus, _ lermo, quibus eoulque caruerar, reltiturus elt. Interim AL
binus cubicularius studio Ponciticis insammatus, amicis aliisaduoca-
cis, pernoctem ad monalterium renit, ac cultodes trustratus Leonem
inde exrraxic, arque in balilicam Variconam perduxie, obltupelcenti
bus ad tanex rei miraculum omnibus, ac lummam Dei pocentiam ce-
lebrancibus, quod oculorum, de linsux vlum vicario luo relticuissee, et
Cauciacum, lacerarumque lanaser. Coniurati; hac re cognita, iracundia
exarsere, ac domum Albini adorri Fcede, holtilirer que direptum Fundi-
eus euertere. Dimulgata per vicinas ciuirares huius Aagirii tama, Vinigi
lus Dux Spolecanus, qui nuper LTildebrando Fucrar substitueus, prope.
re cum exercicu Romam accurrit, ac Pontiticem exceprum Spolerum
incolumem deduxic. ex procinus in Franciam ad Carolum rnicum af-
Ricta Fcclelix ea tempeltare praelidium milic, epilcopis, abhatibus.
a nobilibus riris, qui complures ad eum officii causta conAuxeranE,
prolequencibus. Venientem ad se, luperaris iam Alpibus, Leonem vbi
Carolus sen (ic, magno libi excipiendum honore consticuie, ne Dipino
parre in eo interior ofticio videretur, qui Scephanum ponriticem com-
plexus effula in omnem honorem magniticenria Fuerar. Flabiro isirur
conveneu ad Rhonum in loco, qui Lippia dicebatur, ibi in caltris Leo
nis opperiri aduentum caepic. Primum aucem Frildimaldum archiepi-
Ccopum, ac lacerdorem luum, deinde Dipinum hilium resem, qui cum
Force apud se erar, cum honeltissimo procerum comitaru obuiam mi-
Sc. Poltremoipse quoque occurrit, e Colemnirieu venerabundus ex
cepir. Poltolculas amplexusq; inuicem datos Poncitex, Cloria in excelsis
Deo

## Folio 175 — 1663200467:0179
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000179.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber Duartus
Deo, pexecinuit, ac reliqua sulcipienteclero, lolenne lu
pulum precationis carmen ettudit. aeque de dd opeanor pa
cum, Rege, regiaque Familia deducence, diverrir. Ibi postea liberam c
loquii copium nactus, acerbas in le principum Romanoruiniurias ret
culic, ac Cibi, ex ponciticix ledi opem milerrimo veriulque temporeim
plorauir: Neque vero dissimulare possum, inquit, quin Ecclesia savioribis sa
pe alias fuctibus aoitata sic, sed illud contendo, Pontificem nunquâ nec maius de-
decus suscepisse, nec orauius periculum subiisse. neque enim externis armis, sed do-
mesticis, nec palam, sed per insidias, neque intenebris, sed rniver so inspectate cle
ro, et populo est circunuentus. JSi vero fuere Romani principes, qui L ongobardico
terrore amoto, praecipiti animi impotentia euectinihil aliud aeitant, quam, ∞L ex
cusso Ecclestae imperio, veterem quandam libertatem, quam ipsi sibi funxerunt in
somno, recuperent. IHoc Et assequantur, ab ip so Pontifice, quem sibi dominum asct
verant, variis criminibus faugando coeperunt. Duod xbi non procesit, eidem vi
tam adimere voluerunt. Caeris certe vestibus in sacra pompa indutum, et sa
cra caterua cinctum non solum hostili impressione agoressi sunt, sed etiam barba
raimmanitate sacro sanctum multarunt, ac faeda laceratione corporis affecerunt.
Equidem diffueri non possum, debuisse mehis calamicatibus obrutum ad Impera
toris fidem, auxiliumque confugere, quemtutorem, ac patronum sibi Ecclesia iam
pridem habeat constiturum. Verum praeterquam quod Imperatores iamdudum
ita se aduer sus Ecclesiam gerunt, Et plus ab iis detrimenti metuendum, quam au
xilii expectandum esse videatur, nota eriam ejus, qui nune rerum potitur, 2t in
muliebri spiritu, animoque, infirmitas ab huiusmodime consilio capiendo deter
ruI. Gratias autem Deoinsentes aco, primum, quod nefariis me latronum e ma
nibus praeter opinionem omnium incolumem conseruanit, deinde quod imperatore
Ecclesiae patroemium deserente, tu extitisti, qui ad eius salurem, dignitaremque tuen
dam non solum opes, ac virtutem incredibilem, sed studium etiam, ac fidem adhii-
hes singularem. J Laec igitur ne me opinio fallat, te per omnia sacra, perque aui-
tam, patriam que in protesenda Ecclesia oloriam oro. Ouibus rebus auditis,
Carolusmagno se iniurias eius dolore relpondic terre. atque ve speiip
Cum lua in le policae non poenireret, Deobeneiuvanre, dacurum ope
ram esse. Interim coniurari Pontiticis ablentin vires macti, armata m2
nupossessiones, e praedia Ecclelix adorti diripuerunt, ee conficta in
Leonem crimina ad Carolum detulerune. Tranlacta inde altate, ex
auctoricare epilcoporum, reliquorumque, qui P’onciticem in Francia
adierant, Cacerdorum, Leonem Romam remirtendum, e rem indi-
dicio dilcepeandam consticuie. Ita conventum iplum, quid sui iudici
eller, edocuir, ac bene (perare iustum in Icaliam conspicuo epilcoporii,
nobilium que Francorum comiratu rriburo dimilie. Leo cum magnis
ab OM-

## Folio 176 — 1663200467:0180
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000180.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
OC
lictoriarum de Reonol
ab omnibus ciuicatibus in irinere honoribus culcus, cum a R
rimis elt excepcus. Ad ribem aduentantem clerus, lenatus, milites, pe
pulus, e Cchola Francorum, Saxonum, et Longobardorum ingenei
macronarum quoque admilta curba ad pontem Miluium ettuli pridie
lacalicia S. Andrea cum signis, e vexillis exceperunt, e in balilicam
S. Perri cum canticis deduxerune. Ibi re divina masna caremonia Facta.
omnibus lacratum Domini corpus eltimpercirum. POltridic vrbem in
Grelsi, iplum Lacerani in lede repoluerune. Polt aliquor dies legari RC
eis, qui prolequuri Pontiticem tuerane, epilcopi, Comitesqi Francoru
in aula pontiticia conledere, ex quaestionem de coniuraris exercuere.
colque, cum inania, ee vana atterre omnia iudicalsene, in Franciam vin
ctosmilere. Eodem anno Fenricus Dux Foroiulienlis postres muleas
aduerlus Hlunnosprospere geltas apud Tarlaricam, Liburnix rebem,
insidiis exceptus oppidanoru occilus est. Paruilium alii Falso pro Pac-
lacica ediderune. Carolus saxonix rebus compolicis, Aquas in hiberna
conceltic. sublequence vero Augulto, anno octingentelimo, Mogun
eiam profectus regnorum conventum habuit. Ibi, quoniam cribus gra
uissimis ltalix curis agirabatur, defectione Crimoaldi, caede Hlenrici,
e violatione Leonis, quoru rnuquodque acerrime proregis dignitate
rindicandum exictimabar, lcaliam primo quoque tempore petendam
decreuit, ac dimisso conventu militibus, ee proceribus diem ad profici
Ccendum indixit. E. a vero postquam dies accettir, procedence ium au-
cumno, Alpes rni cum Pipino resc eraiecit. at que in lcaliam digrestus
recto itinere in Liburniam properauit. Ibinex llenrici, merito lumpro
de Parlacicenlibus supplicio, vindicata. Cadolachus Dux Foroiulien-
libus datus. Px Foro inde tulio R auennam, ac diebusibi seprem in ap
paratu Benelentanibelli explicando consumpris Anconem est ventu.
Ex Ancona Pipinus cum exercitu aduerlus Crimoaldum profectus, ip
Se Roman per Ducarum Spoleranum contendit. Aduencanti ad vibe
Leo vir Idus Octobris ad Nomentum v(que duodecimo ab ribe lapi
de cum lenatu occurrie, e cum eo epulatus, ac collocutus, ilico Rom a
se rerrulic, e rationem excipiendi R egis edixie, quae talis fuie. Poltridie
cruces, et lacrae relliquix cum rexillis ciuicatis obuium missa. d certis
passim in locispercorinorum, ac ciuium chori, qui venientis laudes ca.
nerent, collocati. ip le basilicae Vaticanae in gradibus cum insioni cleri,
atque epilcoporum corona consedic. arque aduenientem. de gradus
alcendentem riru iam insticuro excepic. cunctisq; laere plallentibus, pre-
cationis caua in templum, atque ad Contelsionem deduxic. Inde ad
Cua ab veroque holpiria est diverlum. Post seprem inde dies C arolus
Concio

## Folio 177 — 1663200467:0181
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000181.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
Liber Duare
concionem populi aduocauie, et, caussa aduentus lui Roman
cognolceda Leonis caulx diem edirit. Po dic accito epileoporum Fra
corum, acque Ttalicorum consilio accularores, reu (que adesse iussi, ip.
se vna cum ceteris ad indicaridum alledie. Ibi, cum inimici Leonis cri
minibus interendis accularionem peregissene, ac plerique appararam
Leonis detentionem erecto animo expectarent, neque res pro dignita
te Apoltolicae ledis agi videretur, conlurrexere epilcopi, ac caussa pon
citicix cognitionem dixerune, non epilcopis, led ipli convenire Ponri
fici. Culciperer Leo parres lias, quique summum iudicium in omnes ha
beret, idem de Ce, Colonumine vel celte, vel rindice, iudicaree. Ouibus
Leorelpondir, leges veteres de criminibus purgandis extare, se ca detem
lione, quae legibus esler consticura, vlurum. Ouibus annuentibus, alia
dic praesentibus omnibus ambonem xdis alcendit, ac conringens FVan
selia Colemmi iurciurando se innocentem esse pronunciauie, his verbis.
NNotares est fratres carisimi; malos aduersus ne homines surrexisse; meque, ab
vitam meam oram simis criminibus infamasse. Cuius rei cognoscendae gratia cle
mentisimus hic, ac (erenisimus rex (arolus na cum sacerdotibus; ac principi-
bus suis ad hanc urbem se conculit. Quamobrem eso L eo pontifex S. R. F. a
nemine iudicatus, neque coactus, sed mea voluntate impul sus purgome, praesent-
bus vobis, coram Deo, (t) angelis eius, qui conscientiam nouit, et beato Petro prin
cipe Apostolorum, in cuius conspectu consistimus, neque sceleratas res, quas, mi
hi obiiciunt, perpetrasse, neque perpecrariiussisse, Deumtestans, in cuius idi
cium venturi sumus, t) in cuius conspectu consistimus. (Y) hoc facionon lesibus
Ellis obstrictus, neque hanc consuecudinem, aut decrecum in sancta F cclesta suc
cessoribus meis, ex fratribus coepiscopis imponere cupiens; sed xt certius iniquis
vos suspicionibus liberem. Aeque his verbis audicis, omnes eum proinson
rehabuerune, ac per lolemnes lupplicationes sratias Deo, matrique
eius, d beato Petro, omnibulque Sanctis egerune. Cererum hacrario-
ne olim le Pelagius quo que pontitex expiarat, exicii le nihil Vigilii pon
eiticis capiri comparase.
TIDEM CAROLNS IMPERATOR, ET CVN
DFPTHO FTLTOREK.
FTrs actis, Leo cogieare inde exemplo fladriani de reterenda Cal
lograria coepic. quem ad liberandain maximo periculo, ac turpi inta-
mia Eceleliam ex Francia renire non piguisset. Ec cerre, poltquam C
no Imperator netanda haeresi deprauatus Cregorium secundum. pon
tificem perlequi, ac Romanam rexare Fccleliam caeperat, nunquam
Mctuc

## Folio 178 — 1663200467:0182
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000182.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
80r
caromurum de Reono Itali
defperane, qui alium Fcclesiae detenlorem quarendum, ides
perii ticulo decorandum esse concenderane. Cuius rei polt lape qu
renouara mentio est, postqua animaduerlum est, Constancinum, ac pC
Heroseins auemalé de Rde Cencire, aur prorlus iplius Ecclelie parrociniu
reliquisse. Neque dubium fuie, quin, si cuiquam rantus honos esset ha-
bedus, is auc Pipino regi, aur certe Carolo iplius Alio debererur, quiCa
cholica Ede coleda, intidelibus, harericis, ac rebellibus Ecclesie perlequé
dis le nomine Reges, re ipsa Imperarores preltaret. Ouinetiâ Carolus vi
venre Hladriano, cum affectasserirulum videtur. Ciguidem, cum bene-
Acia ecclesiis indulgeret, ita praetari consueuie: (arolus Dei Grata R ex
Francorum, et Longobardorum; et Patricius Romanorum: Si ecclesiarum
Dei seruis munificentiam nostram impertimus, eorumque studiis libenter eb sequi–
mur, id nobis ad Auoustalis excellentiae culmen proficere credimus. , quod cun
Etis pretiosius est dienitaribus, aternum recributionis praemium capessereno diffidi-
mus. Flis ipitur sic se habentibus, quod Fladrianus facere praerermile-
rac, Leo, arrepta ex nouis Romanorum curbis occalione, sibi explendu
exiltimauie, ve Cacholicum cundem, ac porentissimum regem tirmum
Cimul, ac tidum Christianis, acque ip (I R OIAX ECCleLIX FUTOrem aC p 2
eronum pararet, iplumque Imperatorio ritulo inligniret. dieque huic
Colemni peoxima Domini Nacalicia deltinauie. Ouod vecelebrius et
Cet, Pipinus rex quo que accirus, bello Bencuenrano Vinisilo Duci com
milto, in vrbem venie, ac secum ad nouum vilendum spectaculum in
Anicam morealium curbam accraxie. R es aurem in hunc modum admi
niltrara elt. Vbi dies Nacaliciorum aduenie, Carolus summo mane V 2
ticanam balilicam adiie, atque ad Confessionem prosressus (olemnem
Dei oblecrationem inivie. Oua pertecta Pontitex, qui ex compolito
aderar, chlamydem Augustalem, ec coronam nuream preciolissimam,
quam de indultria comparauerat, ei impoluie. Duo facto populus vni
verlus ter voce clarissima larissimus acclamauie: C AROLO AVCV.
STO A DEO COROHATO, MAGNO, ET PIISSIMO IMPERATO.
RL ROMANORVM VITA, ET VICTORTA. Dcoinde, Divilgueri-
ce in auxilium inuocaris, imperarorius illi ciculus a populo contirinatus
elt. Populari inde acclamatione ledata, Poncitex parrem, ex tilium alta
ces, illum Imperatorem Romanorum, hunc Regem lralix oleolancto
Perunxic, ac deinde lacris conticiendis se rradidir. Ouibus abloluris, C a
colus vna cum Pipino balilicae Vaticanae abacum argenteam, d diuer-
Ca rale ex auro purissimo fabrefacta ad rium abaci obtulic, Laceranen-
livero Crucem eximiam, ex iacinctorum pemmis contatam, quam
Leo in lupplicationibus pexterri C arolo oblequutus insticuit. LiX qui
buslin

## Folio 179 — 1663200467:0183
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000183.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
aber Quartus.
bus lingulis perspici porelt, quam alienum a vero lic, quo
plerune, lixc omnia à Leone ipli iniciene, de lepuxianit Calv e
delata, Carolum que laepe dixisse, le, (i Leonis roluntarem prxelenlillee,
negurquam eo die processurum in Vacicanum Fuisse. Cererum huric
dignicaris Imperarorix eiculum, cum in Momyllo Augultulo vlrimo
Occidentis Iimperatore aure rrecenros ferme annos lub regnum GOr
chorum in Tcalia detecisser, in eodem Occidenre Pontitex renouauie, ve
haberet Ecclelia Romana aduersus infideles, haereticos; ac lediciolos
cutorem; cuius officium repudiaseiampridem Imperator Orientis vi-
deretur. Indicat hoc ipsius iuriliurandi Formula, quo Pontitex Impere
rorem coronam impolicurus, obstrinxic. gux in antiquissimo commen
cario, qui Ordo Romanus dicieur, memoratur: In nomine Christi son
deo, atque polliceor ego ZV. Imperator coram Deo, t beato Petro apostolo, me
procectorem, ac defensorem fore huius sanctae Romanae Ecclesiae in omnibus vi
liraribus, quatenus divino fultus fuero adiutorio, prout sciero, poteroque. FTis actis
Carolus, abiecto Parricii riculo, Imperatorem le Romanorum, atque
Ausustum inCcriplic. In hoc ille maieltaris Fastigio collocatus, otticic
luo convenire est arhieracus, re traliam, aeque rniverlam Christianam
remp. ordinaree. Ieaque ci curx, quod reliquum hiemis fuie, impendie.
Acculatores Leonis cum capire damnassec; rogatu Leonis animum ad
clementiam inclinantis ea paena exemit, aeque in exilium coisse lacistra
buic. Legosnouas ad Edicta Longobardorum, quas quidem praelens
deliderare vlus videbatur, adiunxie, e res Ecelelasticas nouis instituris
Formauie. F. x leses adhuc Murinx leguntur cum hoc procemio: (a
rolus divino nutucoronatus, Romanum regens Emperium, Serenissimus Aveustus
annibus Comiribus, sastaldys, seu cunctis reip. per prouinciam Icalia a nostra ma
suecudine praeposiris anno ab incarnatione Domininostri sesu Christi DCCCF, In
dictione IX, anno reent nostri in Francia XXXIII, In Scalia XVIII, consulatus au
temnostri primo. Cum in scaliam propter vuilitarem sanctae Dei F. cclestae, ac pro
uinciarum disponendarum venissemus, multae, acque diver sae per orbes singulas
ante conspectum nostrum quaestiones venerunt tam de Ecclesrasticis, quam de pu
blicis, et privatis rebus per ea, quae statim recitata ex Romana, seu L on cobarda
lege competents sententia certamina sunt. quorum iudicialis sententia à legislatori-
bus aut penitus omissa est, aut a posteris oblivioni tradita. Duo circanos conside-
rantes xcilicatem nostram, et populi a Deonobis concesi, ea, quae ab antecessori
busnostris Regibus Ita iae in F. ductis legis Logobardiae ab ipsis editae praetermissa
sunt, juxcarerum,  temporum considerationem addere curauimus, Coliciti, 2
necessaria, quae leei defuerant, supplerentur, vinrebus dubiis non quorum libet
arbitrium, sed nostra legis auctoricas pravaleret. Palchate inde peracto, Di
PiMI

## Folio 180 — 1663200467:0184
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000184.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
iltoriarum de Reonoltalia
vinum aduerlus Benenentanos remilic, ac Vinigilum reuocauit. S
Kalendas Maii vrbe dixreus Spolecum accessic. Ibi, dum apud Vinigi
Cum esset, pricic Kalendas, horanoctis secunda, maximo terramOt
Ita in rot concuTa elt. mulea vbique xdificia, se d in primis Romxre
cum balilicae S. Pauli procubuit. Ob id insticurum elt a L eOHC, VEPEX
cedentibus eribus ACcensionem diebus supplicariones ad diverla rempla
hiaberentur: quanrem Mamercus epilcopus Viennenlis in cccleliam
Cuam primus inculerat, le que paricer ingenei quondam prodisiorum pe
ciculo liheraueca. Spolero inde Rauennam, Rauenna l’apiam elt pro
cessum. Ibi cum audisset, legatum Regis Perlarum ex Orience ad le ve
nientem Pilanum in portum esse aduectum, milsis, qui exciperenE, nu
ciis, incer Vercellas, e Eporadiam ribem cum audiuit. ex Nacaliciis
5. 10. Baprilta Fporaedix actis, luliomenle Alpes craiecit. Octobri
IB2ac Iudaeus Regis Perlarum nomine ex Africa elephanrem adducens
porcum Veneris attigie: _. quin proprer niuium alcitudinem luperare
Alpes non poruit, hiemem Vercellis craduxic. Immanis bellua propter
lui raricarem ingenti spoctaculo rniverlae lcalix tuic. Dum haec agc.
bancur, Dipinus in Ducacum Bencuentanum ingrelus Tente oppidum
cum praetecto eius. Rodelino cepit, ac lubdiro igne ltarim incendie.
Duo cerroie multa eius ditionis caltella in dedicionem le conculerune.
Eodem anno Vibanus ecclelix Aquileiensi prafectus est. Prxerat
ahuc Oriencali Emperio Trene, mulier non minore relisione, quam
prudencia praedica. Fuius nupcias auide Carolus experebar, ve, iuncto
libi Ociearis Imperio. Imperatoriam dignicarem non recenti lolumri
culo, lideriam antiqua posselsione repralentarer. Nec lecius lrene, le
cunda CdroliForruna, ac vircuris claritare permora pacem habere cum
illo cupiebat. Lcaque lequenri anno taedus verinque per legacos invice
302)missos percullum, ac contimatum est. Poncitex etiam legaris luismil
lis earum nupciarum le conciliatorem Fore protestus elt. neque Piene
condirionem alpernabacur. Duod cum agi Nlicophorus Parricius, de
Logochera senlisset, ve id prohiberee, cumuleu concitato Trenem com
prehendic, eaque Kalen. Wlouembris abdicare coacta Imperium iple:
legatis Poncificisnondum vrbe prolectis, arripuir. Incerim in Du-
catu Beneuentano varia Forcunares selta est. Pipinus bello ad lingula
oppida circumlato Orronam, ee Luceriam diuturna oppusnatione ta-
tixatas adduxit in poreltatem, ec Vinisilum Ducem Spoletanum pre-
Sidio imipoluie Lucerix. Oblellus inde acriter à Grimoaldo Vinieilus,
cum aduerla valerudine rreretur, vni cum iplo oppido venir in dicio-
nem. captiuus ramen lummo honore est habicus.
Fertio decimo
LLalCtelaS

## Folio 181 — 1663200467:0185
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000185.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber C
ua
Kal. Augulti Ilaac cum clephante, de cereris muneribus, que
Peclarum miccebaneur, Aquas pervenit, ee Regis nomine omnin
lo obrulie, nomen elephanro erac Abulabaz. Carolus, cum in lralis
neque magiltrarus iuredicundo, neque populos dicto audiendo leges
Seruare luas audisser, Pipinum regem, re huic rei operam daret, adno
nuic, Ccripea hac, guxe adhuc extat in libro legum Fracicarum, epiltola
Carolus Seremsimus Auoustus a Deo coronatus, Magnus,  pacificus, Impera-
tor Romanorum, oubernans imperium, ac per misericordiam Dei Rex Franco-
rum, et L. ongobardorum dilectissimo filio sue Pipino elorio so Resi sempiternam
in domino salutem. Peruenit ad aures clementiae nostra, quod aliqui Duces, eo-
rumque luniores gastaldii, vicarii, centenarii, venatores, t ceteri per sinou
la terricoria habitantes vel discurrentes mansionaticos, (t) paruaredos accipiunt
non solum à liberis hominibus, sed etram de ecclesiis Dei, monasteriis videlicet
virorum, acpuellarum, eo xenodochiis, atque per diuersas plebes insuper ser–
vientes ecclesiarum Dei in eorum opera, id est in vineis, campis seu praris, nec
non es) in eorum adificis illos faciunt operari, e carnaticum, et vinum contra
omnem iustitiam ab eis exactare non cessant, et multas patiuntur oppresiones ipst
ecclesiis Dei servientes. Ideo Carissime fili, has litteras ad cuam dilectionem di
reximus, et hoc anno hanc caussam diligenter, ac prudenter inquirere facias
Et si veritas est, quod ica factum Ic, deinceps omnimodis emendare, et corrige
restudeas. quatenus in diebus nostris citius pax ecclestarum Dei sive illarum ser-
vientum in omnibus conservetur, (t) ve merces copiosanobis, ac tibi exinde iuriter
accrescar. Audivimus etiam, quod quaedam capicula, quae in lese scribi iussimus.
per alia loca aliqui ex nostris, ac x estris dicunt, quod nos nequaquam hanc caus
sam perno smetip sos conditam habeamus, et ideo eam nolunt obedire, nec con–
sentire, neque pro legetenere. Tu valde nosti, quomodo, vel qualiter recum lo-
cuti sumus de ipsiscapiculis, (t ideo ruam admonemus amabilem dilectionem, et
per vniversum Reonum ribi a Deo commissum ea nota facias, t obedire, atque
implere praecipias. Nicephorus Imperio inito rebus parirer conducere
luis arbierarus, pacem cum Carolo habere, legatos ad Carolum adSa-
lam amnem castra habencem de Feriendo Fcedere milir. eos Carolus
non benione Polum excepie. Sed eriam foedere icto cum lirreris domum
remilit. In eo Ecedere illud nominatim exprelsu, ve Veneriinter verum-
que Imperiupolici liberi, acque immunes, de ab veroque securi viveret
ac line moleltia res luas in Reono Tralico polsiderent. FOannoma-
Bna inter Veneros coorra sedirio rrbis FTeraclianx excidio caussam ar-
culic. Christophorus homo Craecus, Olivolenlis epilcopus, Tonn
ne Duce contendente, ac grarix Nicephori Imperaroris in ea re Peruier
ce, Fuetar constitutus. Duam rem cum iniquo ferrent animo V ene-
ciarcm

## Folio 182 — 1663200467:0186
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000186.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
ncoriarum de Reonoltalia
rinrum eribuni, loannem parriarcham Cradenlem, ne illum cont
rec, Oraranc. Ieaque Toannes oblequutus, Chriltophorum non Polun
non conlecrauie, led eriam piorum communione amouie. Ouo facto
Toannes Dux vigueadeo exarlicira, ve, Mauricio Elio Duce astumpro
clalsem Cradum adduxeric. acque, oppido primo aduentu capto, pa
criarcham arreptum ex cellilsima curri praecipirarie. Toanni inde mor.
cuo suffectus elt studio rribunorum Forrunatus Canguinis illi coniun-
803 ctione propinquus. Cui Leo pontitex pallium concelsit, indictione X1
804
duodecimo Kal. Aprilis. I5, acciro Obelerio Meramaucenlitribuno.
consilium in Franciam adcundicepie, ve Carolum aduerlus Duces in-
cenderet, res Nicephori maiore, quam par esser, Audio complectentes
Ouo excepto consilio, Duces Tubito clallem Gradum icerum promoue
rune. ac Fortunarum, ee Obelerium inde excedere coegerune. li cum le
Taruilium conculissene, Obelerius a Veneris exulibus Dux est declara
cus. Forcunatus in Franciam, ve constituerar, properauie. Pipinus, Vi
nisilo Duce recepto, inducins cum Crimoaldo pepisie, et ad patrem
Aquishribernancem se rerculir. Postero anno Obelerius Paruilio cum
valida armatorum manu egressus repente Mecamaucum repetiie, ac
Loanne, Mauricioque exactis, Ducalem ipse coronam accepie, _ con-
Cenlu populi Beatum, ac Valentinum Crarres honoris libi conlortes alct
uic. Chriltophoro Olivolen(i epilcopo, qui Toannis, de Mauricii fuc.
rac Familiarissimus, vrbe meru profecto stacim Toannes dinconus est
Cuffectus. Forcunacus incerim in Franciam profectus Carolum de cx-
de decesori luo à Ducibus illata edocuie. aeque animum eorum 2c
Orientale Imperium inclinantem aperuit. ee eximiè ab eo cultuscalere
Ccripcum elicuie: Concedit (arolus Imperator Augustus Forrunato patriarcha
Gradi, et ipse, sacerdotes, serui, es) coloni ejus interra sua, in Istria, Roma
niola, et Longobardia, et rbicunque, quieté degant. iubetque, et in posses
siomibus, quibus rite investicus est, nullus iudex publicus iniuste ad causas au
diendas, freda exisenda, mansiones, aut paratas faciendas, iniustas redhibitiones
ingurendas exactare audeat. Darum Idibus Augusti. Forre Cansuinis ex
imagine Crucifixi Saluatoris in Syria eftuli portio delara Mancuam
tuerat. eaque multis ediris miraculis omnium Christianorum pecto.
ea incredibili relixione pertuderat. Fluiusrei tama cum per huius an-
nixltatem ad aures Caroli accidisset, ve erar eximia pierate imburus.
Leonem pontiticem per litteras oblecrauie, vei accurare horum ni
raculorum veritarem vellet ad liquidum explorare, e comperram libi
ligniticare. Ob id Leo Roma coreltus Mancuam Novembri men-
se venic, e, re cognira, ad Carolum (criplic, cupere le illum, rbicunque
celcarum

## Folio 183 — 1663200467:0187
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000187.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
cerrarum esser, convenire, e cum eo Dominica Nalaea celcora
Ouonuncio Carolus exciratus Carolum tilium obuiam ei adS. MaHI
Cium misIE, aEque ipse (UB(CGHATUS ReIOS OCCUErIE, IBIGUE exCEPEUI
primo Cariliacum, ubi Colemne Nacalicium actum, deinde A quaS per
duxie, ec polt octo diesmultis, magnilque muneribus prolequutus per
Baisariam in Italiam remilie, daris Rauennam v(que comitibus. In
terim Obelerius, e tribuni magno comparato exercieu llcracliam.
inde loannes, ex Nlauricius originem trahebane, in eorum contem-
pcum inualerune, aeque in dicionem adductam Fundicus cuerrerunt.
tTeracliani, quae maior erar nobilitaris Venerx pars, quod ea per ali-
quot annos ledes imperii fuerar, alii Metamaucum, alii Porcellum, led
plerique Riuoalcum perierunt. Fortunacus etiam ex Francia reueilus
eodem tempore ledem luam repetiir. Fodemanno Theodorus Flun
norum Cacanus ad Carolum profectus locum libi dari ad incolendum
incer Sabariam, e Carnuntum poltulauie, caustam afferens, quod
propter continentes sclauorum incurtiones priltinas tenere ledesnon
Poset. Ouem Carolus, quod Chrictianus eser, rori damnatum, ac ma
snitice donacum remilic. ac misso contra Sclauos, Boemolque Carolo
Ailio, cum exercitu, Becchonem eorum Ducem late rastaro aproneca
vic. Maxentius parriarcha Aquileienlis creatus. Toannes, ee Mauri-
cius, cum Meramauco pulli le Mancuam recepissene, Nicephorum de
rebus, qua cuenerant, deque exilio, in quo iplius causla ciane, tecerant
certiorem. rumorque increbuerat, Nicephorum classem ad eos redu
cendosmissurum. Leaque exrremo anno Obelerius, et Bearus, Valen
eino trarre domi relicto, rni cum Paulo Duce, de Donato epilcopo 12-
dertinis Carolum in Theodonis villa cum Dixino, et Ludonico Aliis ti-
bernancem adierunt. X post Colemne Nacalicium magnificis donis cul
LUI FOGAEuME, rE Venetos, ac Dalmatas in anicitiam reciperet, aCDU-
ces populo lque suos contirmaret. Ouibus audiris Carolus haud gr2
uare assen(iE, ac Faedere concessodimilic. Fa xstare Sarraceniinculas,
_ licrora lcaliae infelta lacrociniis habuerune, partim ex Atrica, partim
ex FTispania, quasiampridlem occuparant, evecti. Fa res Pipinum, vein
Lealiam reuerreretur, exciuie. R euerlus aurem classem in Corlicam in-
Culam, quam Sarraceni ex ITilpania invaserane, milie, colque iduentu
Cuonec opinaro percullosinde se proripere compulic. Vnus Audoma
rus Comes Genuenlis imprudenter cum eis congressus in praelio ceci
dic. Eodem tempore Nicetas Parricius cum classe in Adriaricum
linum venie, a Nicephoro ad comprimendas inceltinas Dalmata
rum, Venerorum que dilcordinsmissus. Adeius aduentum Dalmatia,
ber Duartus
adeeta

## Folio 184 — 1663200467:0188
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000188.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
listoriarum de Rconotalia
Dulla expectara oppugnatione, in tidem eadem, qua defecerae, leuir
revercie. Venerirecepto Niceta Duces, quosilleresticuere inHus craE.
Ce recepturos negarune, ac Bearum Ducem Constantinopolim mile.
rune, qui lui consilii Nicephoro rationem redderer, at que exculatione,
cur non recepilsent, afterret. Sub aduencum Nicerae Forrunatus parriar
chalibitimens icerum in Franciam abiir. Pipinus his audicis, cum Nice
ex Veneciisagenti obuiam irc, ac locios Veneros in fide rerinere prore.
Sia dignitare Cuderet, tamen hioc anno nihil centauit. Sequenti vero.
cum aduerlus cum Veneriisagentem ducere instiruisser, tamen pactis
vlque admenlem Ausultum induciis quieuie. Iea Niceras C onltanei-
nopolimabiir. Fodem anno Carolus Burchardum Comitem St2-
buli aduerlus Sarracenos C orlicam adhuc vexances milie. Qui praelio
cum eis contractorredecim naues eripuie, atque hoctes cum inligni cae
detupauir. Poltero, cum iam rempus induciarum exisser, PaulUS PEX
Fectus Nicetae loco a Nicephoro ad bellum missus classem in Dalina
tiam primum, deinde Venerias appulie, de luccedentehieme parte eius
ad Comaclum insulam Venecorum Anibus obiectam misit. Ibi Paris
conltar summo esse praelio decertatum. ab vera vero parte victoria Hte
terie, parum convenit, Veneris scripeoribus hoc decus ad Paulum, Fran
cisvero ad Pipinum trahentibus. Fa res Facie, recredam, inapna verin-
que ltrase pugnacum. Leaque haud disficile Factu Fuit, ve veerque le
quenti anno adpacem animosinclinaret. relque linc dubio convenil
ser nisi Obelerius rorum negocium impedisset. Jus de re in veriulque
octentionem incurrie. Foanno Crxci, qui Orobita dicebantur, Po-
pulonium maririmum Ferurix oppidum capeum dixipuerune. Sarra
cenivero Sardiniam rurlus aggrelsi pridie palchatis Aleriam oppidum
Occuparunt, e praeter epilcopum, ac paucosaetare, ac morbo conte.
ctosin ea nihilreliquerunt. Ravennae Valerius archiepilcopusfactus.
Carolus Novembri mense convencum Aquis habuie de processione
Spiricus lancti, quam in qualtionem lonnnes quidam monachusFsie
rololymis reuocauerar. atque eiusrei detiniende causa lesatos RO.
nam ad Pontiticemmilir. Sequitur inde annus octinsentelimus de-
cimus magno bello Pipini regis cum Venetis gelto nobilitatus. Pius
bellihiltoria rarie adeo a Francis, Veneti (que COIMICIOTATUI, ve
neque in caussa, neque in evencu eius conlenriane. Ac Franci quidem
Ccribune, Pipinum pertidia Ducum Venerorum impullum terra, in2-
rique Veneriam inuasisse, eaque cum Ducibus bello lubacta, ad vastan-
da Dalmarix licrora classemmilisse, verum, Paulo Cephallenia prx-
fecto cum classe Orientali lublidio accurrente, domum reinfecta reuer
dE
lumcla.

## Folio 185 — 1663200467:0189
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000189.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
a
inculie, ve belclu, ae Vale cesucetet, quos beatust:
ter Constantinopoli reuerlus, tanquam Francis anicos, vibe, Duca
cuque depulerat. Belli vero veappararus, (IC CtinM EXITUIS FUIEIHCH
rabilis. Pipinus navalibus, terreltribulque copiis expedicis aca
profectus in ectuarium Venerix venic, ac starim Brondulum, Cloctaluss
Pelestrinam, ee Albiolam oppida, licrora G, quae xeltuario pralea s
occupauic, acque inde recta Metimaucum, que cum Ducum lesaltau
Perrexie. Oua re percul(s Metamaucenses coniuges, liberos, omnemq.
precioliorem luppellectilem in lembos raptim impoluerune, acque in
Riuumaleum, ex Oliuolam cum Beaco iplo Duce le receperune, ratt
cas inlulas ab holtili impressione maeno incercedente canali Fore secu
tiores. quorum exemplum se quuti alii quoque ex aliis insulis cribun
Populos ee ipsi luos ad communem ruendam libertarem eo continue
craduxerune. Dipinus cum Mecamaucinihil, nili domos vacuas rep.
Perisset, eas diruic, ac, litrore toro percur so, vlque nd Portum peruenit
ibicum omnem belli summam ad Oliuolam, ee Rivoalcum consticil.
Ce, omnesq; Venecorum copias ad cum locum cenendum collatas esse
audiret, cum inuadere stacuit. Vecum maioribus nauisiis eo penCtr2.
rinon posse a peritis resionis edoctus, ex proximis amnibus lineres om
nesconeraxit. ad quos, quia Caris multi non erane, rares ex rrabibus
compactas adiecit. ac caltellorum in modum munitas attarim armis.
virilque repleuie. atque eas aduerlus holtes, Obelerio facilem victo
riam pollicence, immilic. Rates parrim accestu aeltus, partim remul.
colinerium, parrim lonsismilicum pilis impullae aliguanto spario cur.
Cum prospere contecerunt. vbi vero in alciorem aquam luneprouectae
neque contis amplius impelli, neque propeer orauicarem luam remul.
co rrahilongius poruerune. Id cum Venetisenlissent, acque xltu de
cedente, iamque in concrarium rapienre Francos laborantes vidissent.
continuo leuibus lineribus, quibus abun dabane, sc intulerune, ac, remul
cisincilis, rates a lineribus lepararun. Ouo Facto lineres iplos adorti, ple
rolque aut Auctibus lubmerlerune, aur in poreltatem adductos pelsime
habuerune. Inderares. quae in paludes ab iplo aectus impetu abrepex
Sublederane, vqueadeo rrgere caeperune, ve Franci renui vado contils
in aquam le demirrerene, quo pedibus ad lictus pertugerent. Verium
opinione lia deceprimox obruri limo caeli omnes, aur caprilunc. Pipi
nus, qui cum paucis Meramaucum Felicem rei exirum opperiens se ret.
culerar, ubi cantam luorum cladem audivie, inceltus, Obelerio, e V a
lencino lecum ductis, Ravena reperiic. Lac tanea victoria parca ingeris
Cum esse. Sin aurem Venetos lequimur, Pipinusiussu parris hocb
int

## Folio 186 — 1663200467:0190
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000190.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
lictoriarum delconotalix
inter V’eneros graculario Facta. nouaque Formandae reip. contilia inita
Beacus Dux, cum Mecamaucum excilum viderer, animum ad sedem in
Riuoalcum, e Olinolam eradu condam adiecie, cas proprer magnitudi
nem lita laris amplas ad vicinorum populorummulticudinem, et roip.
quam sibi pollicebatur, dignitarem recipiendam Fore arbierarus. at que
cribunis, e primoribus incularum in consilium aduocaris ex eorum au
Aoritare regiam eo cradurie. Beato vero; anre quam res ad exitum per-
duceretur, vita functo, Angelus Particiacus Dux substirutus, incaepea
perloluere institie. Praque, cum Ricoalcum Duci, Olivolam episcopo
deltina Ter, prima Ducalispraetorii, quo loco nunc elt, fundamenta je
cic. Vibs rota Riuoalcum; e Oliuolam conrinens post vno. Vencria-
rum nomine appellata. IIaec eius vrbisz de reip. quae ad hunc vique dié
opulencissima, acque amplissima fuie, principia Fuisse FCrUEINS qua t
terminis a Crado ad caput agseris ansustistimis claudebatur. Incerim
Pixinus Lauenna Mediolanum profoctus verr Idus Tulias est morruus,
vic, Cdiurius vica suppedica sec, vircuris magnicudine patricam, auitaq.
Bloriam Pacile adae quaclirus. Cadaver eius Veronam delarum lepuleii
eltinmonasterio S. Zenonis, quod R ex ip le construxerat, acque opimis
possessionibus exornarat. FIoc sepulchrum alte terra obrucum Vero.
nenles in cameterio monalterii hodio oltendine. P odeni anno Vale-
rium archiepilcopum Ravennatem extinctum. Parinus est subsequu
cus. _ Corlica nouissarracenorum incursionibus aticta. Immatu
eam Dipini Elii morrem Carolus acerbissime culit. Itaque Partim Xta-
ce, parcim maerore confectus polthac omnia ad ocium, st quietem con
silia conculit. Prima cura fuir pacis, e religionis. Pacem cum Nicepho
ro Octobrimense i legato eiuis rogatus Aquis compoluir, et legatos
praecipuos ad eam sanciendam Constantinopolim milic. Quibus Obe.
lerium quoque olim Ducem Venetorum adiunxie. Sequenti vero an
no, cum laepe praui ralecudine rencari caepissee, chelaurum Cuum ma-
Sua ex parce ex veltibus, aliaque suppellectili preciola constantem pi,
muneris loco eccleliis regnorum luorum merrapolicanis, quae vna; et
viginci erane, le gauic. quarum quinque rum Tralia continebat, Roma,
Ravennaim, Mediolarium, Aquileiam, et Cradum. Inde pridie Nonas
Decembris cum hibernacum Aquas venisset, Carolum silium natuma
ximum perdidie. Proximo vero, ad domelticum ex duorum Aliorum
incempestiua morte moerorem eritti simulillo quoqué rumore percul-
lus est, Sarracenos ex Atrica, ee Flispania, Pociaris qualtarmis, ad licto
ra lralix depopulanda concurrere. Iraque mature sibi cantis detrimen
tis occurrendum rarus, conventu Aquis peracto, Bernardum, Pipini E
lium

## Folio 187 — 1663200467:0191
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000191.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
lei
catecio
lium, coregix rirturis adolescentem cum exeroiru propere ire in lcalis
IulHIE, Vallone parruele alterius BernATaI ALIO exPCAICIONIS LOCIO dato.
Incerim Sarraceni eanto accepto appararu dererriri Traliam 
aeque alii sc in Corlicam, alii in Sardiniam inculerune. LX quibus Ga
attigere Sardiniam, prope omnes occidione occili lunc. MMMontaus
Princeps Beneuentanus, qui graui cum Pipino bello concenderae, la-
niorerlus consilio arma poluir, atque oratores de pace ad Carolum mi
Cic, camque seprem millibus Colidorum aureorum obtinuie, quorarinis
criburinomine perloluendis. In Craecia NicephorUS IMpCTatOF POst
mulcas, ex insignes rictorias in Maelia conera Bulgaros partas derrium
vir Kalen. Augulti commisso cum Crumo rege praelio cecidic. cique
Mlichael Rangabe, gener eius, Imperator succelsie, Flic legatos Carol.
ad Nicephorum missos de Ccedere renouando agenres libenter audiuit,
atque eis prosicilcentibus luos ad Carolum addidie, ve Fcedus pactui
cum Nicephoro contrmarent. Legari, cum Aquas adissent, Fcedus in
Caurarune id, in quo liberrati, acque immunirari V enetorum prxecipue
cauebatur. cabulisque confectis, Craeca oratione laudes Caroli celebra
rune Imperacorem cum, et Balileum nominances. e, cum domumre
deunres Komam divertissene, ca Idem cabulas inbahlica Vacicana à Lec
De pontitice receperunc. Oua re cogniea Carolus, incunce vere, Amalha
rium archiepilcopum Preuirensem, de Perrum Nonantulanum abb2
cem ad cundem pro eodem Canciendo faedere misic. Michael in Moc
Cam cum exereitu aduersus Crumum profectus, atque inde fupntiis
Drx dolore monachum induie, ac Leoni Armenio Bardae Parricii Ailic
Imperium eradidir. Fsie quo meliorem ad res gerendas FOrtunam, ce
deceriorem ad Cacholicam colendam relixionem acculic voluneatem
Crumum enim castris in Thracia politis (xuientem, cruptione facta in
caurum excepie, ac grauiter vulneratum fuga sibi consulere, de domvir
redire coepit. Verum ea victoria elacus nonam aduersus lanctas ima
gines ledicionem exciuie, praua scilicer monachi cuiu ldam oratione in
pullus, qui breni cum regnum cum vica amisturum, nili culcur idolori
abstineret; indixie. Leaque propolito edicto omnes tolli imagiries
imperauie, e Nicephorum pacriarcham edictum illud inculantem;
e culcum imaginum detendentem in insulam Prxconenlem relee
nic, ac Theodorum ei substiruie. qui Leoni gratificans e iple acritet
imagines oppugnauic. Cum hoc etiam Fcedus renouarum, in quo de li
bertate, immunitare, e quiere Venerorum continebatur. Podem an
no Clodienles, de cereri, qui Pipini bello aestuaria, inlulasque relique
ranc, domos luas repetiuerune, ea (que reticere contenderunt. Sarrace

## Folio 188 — 1663200467:0192
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000192.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
liltoriarum de Reonoltalix
ni ex Corlica in FTilpaniam cum praeda redcunces ab irmingario CO
ce Emporicano, octo nauibus (poliarilunc. Itaque, reid damnum re
Carcirene, Cenrumcellas Frrurix, e llicxam Provincix oppidaador.
ei valtaverune. Sardiniam inde agpressi muleis amissis, forrirer inde
repulls lune.
CAROLVS IMP. ET CVM BERNARDO N. RF
C ABOLVS inde Nouembrimenle alium Aquis conventum cote
Ibi, cum le affectaiam xrate, e parum agendis rebusidonea cerneret.
rehoneltis imperandi laboribus opporrunos (ibi locios Compararet, 2c
Cimul imminentibus domelticorum dissidiorum incommodis obuiam
iret, quineo decimo Kalendas Decembris Ludouicum tilium ex Aqui-
rania enocauit, acque iplum praesentem conlorrem Imperii, Bernardir
vero neporem ablentem Regem Icalix declarauit. R es agebacurin rem
ploD. Virginis ab eo constructo, circunstantibus regnorum ferme om
nium protanis, Cacrarisque proceribus. _ corona aurea luper aram maxi
nam erat de indultria collocara. Peaque audieneibus, acque approban-
tibus omnibus, ad Ludouicum verlus, Accede, in quic Ludouice, _ COrc
nam capiri tuonon dignicatis solum ornamento, sed regnis etiam no-
Ctris, e reip. Chriltiana praelidio larusimpone. ac mecum vna Tmpe
rium auspicatis posthac conliliis moderare. Paruit volunrati parris A
lius, de, corona accepta, Cunul principes apud se lacramenta dicere iulsit.
Id deinde insticurum polteri Regestenuerue, ve vivences tilios alios sibi
Cocios Imperii cooptarent, alios regnorum haredes relinguerent. ex
quoopesFrancorum, quae regnante Carolo, maxima, amplilsimeque
Fuerune, demum prope cum ingenti Francinominis ploria ad nihilum
reciderunr. Carolus inde, et Ludouicus, cum nouis reonum legibus sta
bilirent, ita de epilcoporum electione Lanxerunc: Sacrorum canonum non
ionari, et Deinomini sancta Dei Lcclesia suo liberius poriatur honore, assen sum
Ecclestastico ordini praebemus, er exiscopi per electionem deri, t populi secudum
statuta canonum de propria diaecest remota personarum, et) munerum acceptione
ob vitae meritum, (t) sapientia donum eligantur, Et exemplo, (t) verbo sibi sub-
iectis 2 squequaque prodesse 2 aleant. L.X quo apparet, Carolum decreto, ve
diximus, tladriani renunciasse. Ludovicus inde maximis muneribus
onecarus in Aquicaniam rediie. In lcalia vero Bernardus iultu Caroli
Rex ab archiepilcopo Mediolanen(i Modoeria coronatusrconum ad.
minilteare parris exemplo insticuic. Cum hic rerum ltacus in lcalia el
ser, ac novo Bernardi regno summam omnes in spem erectirranquilli
caris, ex

## Folio 189 — 1663200467:0193
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000193.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
iber OMareus
catis, Xe ocii diuturni fuillene; ecce grauis repente calus e
genu omnia luctu, ac marore compleuit. Siquidem Carolus hribe
Aquisagens lubica Febri Tanuario menle, ac mox lauo laceris dolore cor
ripieur. X V. Ral. Februarias moritur. Sepultus est in xde D. Dei Ceni-
tricis à se constructa, virbello, paceqs lummus, iustirix licterarum que
cultor eximius, arque omnium Imperatorum post Constantinuim NI2
onum, quem re coenomine, sic virture xguanie; line controverlia in2-
ximus. ac praecipuus scalix restirutor, ec Catholicae Fcclelix aserton
habendus.
LVDOVIONS IMP. CuM BE RNARDO Fratris filio REOF.
Arrrero mortis patris accepto, Ludonicus ex Aguitania propere
Agunsrevercit, ac larim a populis Caroli iudicium, voluncarem que le
quutis maono animorum conlensu paterno in lolio contirmatus vni
verla regnorum, Imperiique iura sulcepic. Omnium aurem primum te
ctamencum patris cum inspexissee, lumma cura explere concendit.
Traque mandaris cius inlistensmenlam argenteam, quae Forma guadran
sula delcriptionem rrbis Constancinopolitanee complectebatur; bali-
lica Varicana larsitus elt, alteram vero; quae rorunda Romana vrbis
ethoiem exprimebat, ecclesix Ravennati. Inde ad ordinanda, ve res mo
nebat, regna converlus conventum Aquis egie. Ibiprimum omnium
legaros ad Pontiticem deltinauir, per quos se imitatione parris Ecelesix
Romanx perperuum Fore detenlorem oltendic.  legariones, qux aut
ad patrem, auc ad se mista Fuerane, benisne audruic. aeque iis dimilsis
Nordbercum epilcopum Regien lem, e Richouium Pictaiium Comi
tem ad renouandam cum Leone Imperatore amicitiam nisit. BernAF-
dum, Cratris Pipini tilium, regem ad le ex Icalia cuocatum, naximis mu
veribus prolequutus, re lcalia vircure, ac fide adminiltranda laudem pa
eris allequeretur, est adhortatus. Cum Climoaldo Duce Bencuentano
pacem ita turmauie, (i eributum idem penderet, quod cum parre pepise.
rat. Demum iuspopulis comiter dicere, atque ccclesiis, de ciuitatibus
Caroli parris beneticia, re quodque reperiti est, liberalicer instirie astir-
mare. Carolo ex humanis rebus suberacto (cuiusnetu omnisfacile
in ofticio continebatur Lcalia) principes Romani rurliis coniurarionem
Leonis pontiticis interimendi fecerune. qua per indicem ad Leonem
delata, omnes digni vleimo supplicio iudicari lunt. IToc vero rbi Lu
donicus poltero anno, cum in Saxonigmiret, accepit; PraneFordia de
cedens, Bernardum regem; quem secum adhuc habebat, primo quoqui

## Folio 190 — 1663200467:0194
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000194.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
tC
listoriarum de Rconoltalia
tompore in lcaliam ire, ec rem compertam libi Significare praecepic. BC.
nardus Romam protectus, quanquam graui morbo implicitus, cuncta
ingenri Colertia inquiliuic, quae q: comperit, per Ceroldum Comirem ad
Ludonicum omnia deculic. Duem legati Leonis loannes epilcopus Sy
ux Candidae, Theodorus Nomenelator, e Sergius Dux sublequuri Lu
donico de omnibus criminibus, quibus caussa L. eonis oncrabatur, latil
Eecerunt. Interim Leo rehementilsime xgroranit. Ouod ve Romani
inimici eius (en lerune, furma Cacellitum manu contracta omnes villas nu
per ab eo lingularum ciuiratum in agris constructas invaserune, ac di
repeasincendio concremarunt. Inde Romamire, ve gux sibi per vim
crepta querebantur reciperent, perrexerunt. Oua re prxcepta Bernar-
dus, quodipse adhuc xeger erac, per Vinigilum Ducem Spoleranum cos
ab eiulmodi conatu auerrit, acque de omnibus rebus, ve gelte crant, Lu
donicum edocuie. Eodem anno Nordbertus, e Richouius legari ac
Ludonicum rever(i Fcederis instaurari tabulas Constantinopolirertule
runt. Porum quoque Termone cognicum elt, mense Auoulto per con
tinuos quinque dies terraemotum grauiter adeo Thraciam aMixisle, ve
ex Vebis aditicir plura deiccerit, de aliarum ciuiracum populos fcedisrui
nis oppresserir. Perro archiepilcopo Mediolanen (i morruo Odber
rusest substirurus. Poltero Leomorbi dinturnitare confectus pridic
lduis lunii ritam reliquir. eique paucis polt dicbus Scephanus diaconus
Cuccelsit, qui Ouartus est appellacus. Hlic ctarim per legatos Ludouicit
Imperarore delignatum de consecratione lua commonetecir, lunulque
Oltendic, se iter in Franciam adornare, veiplum instituromore Impera
torem inungeret, e cum eodem de ratione constituenda Ecclelix con-
Cultarer. Duare duobus, quam consecratus fuie, mensibusiter ingreltus
est. narrant quidam, cum Ravenna exitinere pervenissee, ibi diuinis
operatum auido, ac religiolo populo lacrara Christi landalia oltendisse.
Scephani voluntare perspecta Ludonicus miritice latatus cum propere
legarosilli obuiam, qui Remoscum adducerene, Cummos hominesni-
Cic, cum iple aduentum eius praeveniens cum honeltilsima optimatum
caterur occurric. consecrario inde in anre diem quartum P al. Septem
bris, quae dies dominica erar, indicta est. postquam ea accelsic, ac prin
cipes, populique Frequentes noui spectaculi eratia COnUEHCTUUE, POnti
Fex, Ludovico, acque Flirmingarde coniuse praelenribus, rem divinam
riruponciticio fecie. ac mox illum Augultum, hanc Augultam pronun
ciauic, ee corona prerio sissima impolita, quam secum R oma detulerat,
oleo lancto perunxie. amiciria lanctistime contirmata, L udonicus PrX-
cer cerera crucem magni precii balilicae Varicanx donauie, ac R Om
nOS, qui

## Folio 191 — 1663200467:0195
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000195.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber uartus
nos, qui proprer Aasitia aduerlus Fccleliam, et Leonem adm
uiin Francia renebantur, dimilic. Ad exeremum Caluraribus Icalix, Pc
clelix que consiliis agitaris, Pontitex Romam, Imperator Compendiit
se recepit. Ex Compendio inde Aquas in hiberna processum. Ibi leg
cus Imperatoris Leonis Nicephorus est auditus, de tinibus Dalmat2
rum, ac Foroiuliensium agens. ad cam que disceptationem C adolachus
Dux Foroiulienlium, ad quem ca res perrinebac, adhibitus. Sequenti
anno Scephanus virr Kal. Februarias, certio, quam Romam redierar
nondum eranlactomense, exrremum vicx spiricum edidie. In eius lo-
cum Romanus clerus, popululque Palchalem, presbyterum S. Praxe.
dis, pontiticem lublegerune. Is, limulatque consecrationem accepit,
legatos cum muneribus ad Ludouicum, d licreras misie, quibus se inui-
cum, de reluctantem pontiticem creatum ligniticauie. Duobus postmé
Libus Ludonieus adhuc Aquis agens teria quinea, qua caena Dominice
lebratur, cum eremplo, Cacris Colemnibus peractis, se reterret domum,
Tublicia, per quam eransibat, porricu procidente, una cum oprimaribus
viginti procubuic. ac, ceteris rariis casibus circunuentis, iple plus peri-
culi, quam cladis concraxic. Itaque dilixentia medicorum inera viginc
dies ex omni conculione lanacus omnium principum, populorumque
Tuorum convenrum egir. Ibi cum multa alia regnis Caluraria statuic.
cum in primis in cospectu omnium L ocharium maximum nacu flium
Imperatorem, e Regem Fracie, Pipinum vero Aquiraniae, Ludonicumm
Bauarix declarauie. _ cum, Palchalis pontitex, Pheodoro Nomencla
coremiltopactum, quod cum decesoribus luis a parre, auoq: eius Fa.
ccum Fuerar, (ibi contirmari postulasser, haud grauarè peritioni eius in
dullIE. Tabulx eius Contirmationis hae (UInC: F90 Ludomeus Imperator
Auoustus statuo, s) concedo per hoc pactum confirmationis nostratibi beato Petro
principi Apostolorum, t per te Vicario tuo domino Paschali summopontifici, ac
niversali papae, et) successoribus eius inperpecuum, sicut a praedecessoribus ve-
Aris 2 (que nunc in vestra pocestate, es dirione temustis, (t) disposuistis civitatem
Romanam cum Ducaru suo, es suburbanis, atque viculis omnibus, ex territo
riis ejus montanis, c maritimis littoribus, ac portubus, seu cunctis cinitaribus
castellis, oppidis, Co viculis in Tusciae parcibus, idest Porrum, (entumcellas, (are
Bledam, Macuranum, Sutrium, Nepet, Castellum Gallessi. Orcam, Poli-
marrium, Ameriam, Tudercum, Perusium, cumeribus insulis suis, idest maio
rem, ex minorem Puluensem (t) lacum, Narniam, Ocriculos cum omnibus fini–
bus, ac territoriis ad supradutas civitates percinentibus. Simili modo ex inparii
bus (ampania sieniam, Anaoniam, Fereminum, Alatrium, Patricum, Frusino-
nem cum omnibus finibus Campaniae, nec non e) Tibur cum omnibus finibus, es
cerroris

## Folio 192 — 1663200467:0196
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000196.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de Rconolt
cerritoriis ad ea sdem civitates pertinentibus. Nec non Fxarchatum Zavennatem
sub inceoritare cum suburbanis, ciurtaribus, oppidis, et castellis, quae piae recorda
tionis Dominus Pipinusrex, ex bonae memoriae genitor noster Carolus Imperator
beato Petro apostolo, iamdudu per donationis paginam restituerut, hoc est civitate
Rauenna, ) Aemilia, ( Bobium, Caesenam, Forumpopillii, Forumliuii Fauen-
tiam, Imolam, Bononiam, Ferrariam, Comaclum, et) Adriam, et) Cabellum
cum omnibus finibus, territoriis, atque insulis, in terra, marique ad supradictas ci
nitates pertinentibus. Simul e Pencapolim, videlicet siriminum, Pisaurum, F a
num, Senogalliam, Anconam, Auximum, umanam, Aesium, Forum sempro-
nij. Montem Feretri, Vrbmum, et cerricorium Balnense, Calles, Luceolos, Euort
bium cum omnibus finibus,  terris ad ea (dem civitates perrmentibus. Fodem
modo terricorium Sabinense sicut a penitore nostro Carolo Imperatore beato Petro
per donationis scriptum concessum est, ex sub inceoritate, quemadmodum ab He-
rio,  Maienario abbatibus illius missis inter idem territorium Sabmense, ex
Reatinum diffinitum est. Item in parcibus Tusciae L ongobardorum Castellum Fe
liciratis, Vrbuerum, Balneum regis, Ferenti castrum, et Vuerbium, Mlarcam
Tuscanam, Populoniam, Soanam, Rosellas. Et insulas Corsicam, Sardiniam, et
Siciliam sub inteoritate cum omnibus adiacentibus, ac territoriis, ac maritimis lit
toribus, porcubus ad supradetas civitates,  insulas pertinentibus. Iem inpar
cibus Campania Soram, Arces, Aquinum, Teanum, et Capuam. Fepacrimonia
ad potestatem, e nostram ditionem pertinentia, sicut est patrimonium Beneuen-
tanum, () Salernitanum, ( patrimonium Calabriae inferioris, t superioris, e
patrimonium Neapolicanum, (s) ~bicunque in partibus regni, atque imperii a Ded
nobis commisiparrimonia nostra esse noscuntur. Jlas omnes supradictas prouin
cias, orbes, civirates, eo oppida, acque castella, viculos, et territoria, simulque es
parrimonia ram dictae Ecclesiae tuae beare Petre Apostole, (7) per te beato vucarie
cuo spirituali patri domino Paschali summo pontifici, ac vmuer sali papa, eju (que
Successoribus ∞ (que in finem saeculi eo modo confirmamus, uc in suo derineant ut
re principatu, arque ditione. Simili modo per hoc nostra confirmationis decretum
firmamus donationes, quas piae recordationis dominus Dipinus rex auus noster, et
postea dominus, eo genitor noster C arolus Imperator beato apostolo Petro sponta
nea voluntare contulerunt. Neenon e censum,  pensionem, (eu ceteras dona
riones, quae annuatim in Palatium regis L. on gobardorum inferri solebant, sive de
Tuscia Longobardorum; sive de Ducatu Spoletano, sicue in supra (cripiis dona
tionibus continetur, ) inter sanctae memoria Adrianum papam, et dominum et
genitorem nostrum Carolum imperatorem convenii, quando idem Pontifici eiden
de supra scriptis Ducatibus, idest Tuscano, et Spoletano suae auctoritaris praeceptum
cofirmanit, eo sciluet modo, ut annis singulis praedictus census E cclesiae beati Petri
apostoliper soluatur, salua super eosdem Ducarus in omnibus nostra divione, e
illorum

## Folio 193 — 1663200467:0197
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000197.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
illorum ad nostram partem subiectione. Ceterut, pn diximus, omnia
nominata ita ad nostram parcem per hocnostrae confirmationis aectetum robora
mus, et in nostro, nostrorum que successorum permaneant iure, prineipatu, at que di
tione, et neque à nobis, neque à filiis, vel successoribus nostris per quoet t 
mentum, sive machinamentum in quacunque parte muniatur nostra pocestas, aut
nobis de supra scriptis omnibus, vel succesoribus nostris inde aliquid sudit ctsclu
de supra scriptis videlicee prouinciis, orbibus, civitatibus, oppidis, case Sunus,
insulis terricoriis, atque patrimoniis, necnon et) pensionibus, at que censibus, it a 21
neque nos ea subtrahamus, neque quibus libet subtrahere volentibus consentiamus,
sed potius omnia, quae superius leguntur, id est prouincias, ciuitates, Tros, oppida, ca
stella, territoria, parrimonia, atque in sulas, census ex pensiones Fcclesiae beati P’etri
apostoli, ex pontificibus in sacrati sima illius sede inperpetui residentibus, inquan-
tum posumus, defendere nos promittimus, adhoc et omnia eanullius dirionis act
xterdum, ex fruendum, atque disponendum firmiter ~ aleat obtinere. nullamque
in eis nobis parrem, atque potestatem disponendi, vel iudicandi, subtrahendi, 2 et
minorandi v endicamus, nisi quando ab illo, qui eo tempore huius sancta E cclesia
resimen tenuerit, rogati fuerimus. FF si quilibet homo de supradictis ciuitatibus al
vestram ecclesiam pertinentibus ad nos venerit, subtrahere se volens de vestra
iuri sdictione, vel potestate, vel quam libet aliquam iniquam machinationem me
tuens, aut culpam commissam fugiens, nullo modo eum aliter recipiemus, nisi ad iut
stam pro eo faciendam intercesionem; ita duntaxat si culpa, quam commisit, ve
nialis fueritinuenta. sin autem, comprehensum eum ad vestram potestatem re-
mittemus, exceptis his, qui violentiam, vel oppresionem potentiorum pasi ideo act
nos veniant, et pernostram intercessionem iustitium accipere mereantur. Quo
rum altera conditio est à superioribus v alde disiuncta. Ft quando diuina voca
tione huius sacratissimae sedis Pontifex de hoc saculo migrauerit, nullus de hoc re
ononostro, aut Francus, aut Longobardus, aut de qualibet gente homo sub nostra
potestate costicurus licentiam habeat contra Romanos aut publice aut privatim ve
miendi, aut electionè faciendi, nullu (que incuricaribus, aut in territoriis ad Ecclesta
beati Petri apostoli pocestate pertinentibus aliquod maliu propter hoc praesumat face
re, sed liceat Romanis cû omni veneratione, () sine qualibet perturbatione honori
fuca suo Ponisici exhibere sepulcura, t eum, quem divina inspiratione, et beati Pe
eri intercessione omnes Romani uno consilio, atque concordia, sine aliqua promis
sione ad ordinè poncificatus elegerine, sine aliqua ambiouitate, atque concradictione
more canonico consecrare, (t) dum consecratus fuerit, legati ad nos, vel ad nostros
successores Reges Francorum dirigantur, qui inter nos,  inter illum amiciriam
 caritatem, ex pacem consocient, sicur temporibus piae recordationis domini C a
roli accaui nostri, sive domini Pipini auinostri, vel et Caroli Imperatoris genitori
nostri consuetudo erat faciendi. Joc autem et ab omnibus Dei ecclesiae fide
livro

## Folio 194 — 1663200467:0198
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000198.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Tistoriarum de Reono lcalia
libus,  nostris firmum esse credatur. firmiu (que per futuras generationes, e
la fucura custodiatur, propriaemanus signaculo, t venerabilium exiscoporum
atque abbatum, vel eriam oprmatium nostrorum sub iureiurando promisioni
bus, e subscripnomibus pactum nostra consirmationis roboramus, et per lecatum
Cancta Ecelesiae Theodorum nomine domino Paschali papae direximus. F. x his
apparer, Dipinum, e Carolum parrim concelsisse, partim concessa F. C
clelix contirmasse Romam cum Ducaru Romano, qui circumiecta
Ferruriae, _ Larii oppida continerer; R auennam cum L. XarChZEH: Pen
capolim, quae post Marchia Anconirana est dicta; Ducarum Fulca
num, line parrem Tulcix Longobardorum, qua ica dicebatur, quia d
altera Tulcia erar Ecclelix, cujus capurerat Perulia inTulas, Corlicam,
Sardiniam, ex Siciliam; Campanix partem, cuius caput crat C apua 3
Duce Beneuentano Posella; parrimonia ad le pertinenria Bencuenta-
num, Salernitanum, Calabriae superioris, et inferioris, et Neapolica
num; irem censum, ee pensionem, quae quorannis in Palatium Rcois
Lonsobardorum inferri Lolebane, Cue de Fulcia Lonoobardorum, lI
ue de Ducaru Spolerano; nec non Tulcanum, Spoleranum que Duca
cum: Ludonicum vero omnia lupra memorata contirmasle: Coldemm
etiam concessisse, ve Romaninouum Ponriticem proiudicio (uO crea
rene, inodoline cumultu, e largitione, ex creatum conlecrarent, mo
do Pontitex le per legatos de lua conlecrarione commonetaceret, ee pa
cem lecum lanciret. quam rem nominarim admonuisse non fuit alic-
num, quia comiria ponriticia ad Romanorum aunritiam, ex ambirio
nem coercendam variis postfuerune lesibus altringenda. Nuncioin
Tealiam de dinisione regnori a Ludonico facta perlaro, Bernardusrex
a proceribus Francis inductus reoni Franciae Ludonico cripiendi consi
lium iniie, id ad le porius pertinere iampridem perlualus, qui Dipinc
maiore Caroli Alio eset natus, quam ad Ludonicum iplum, qui Pipino
xetarisiure concederet. aeque omnibus Icalix ciuiraribus in Tua verba
iurare iussis, Calcus Alpium idoneis impolicis praelidiis contirmauie. ejus
coniuracionis astines ex Tralia fuisse Antelinus Mediolanensis, e V ol
Foldus Cremonensis anrictites arguuneur. Ludovicus, cum de Vole
Bd Aquas reverrens crepido nuncio haec à Bernardo comparari audis
Cet, conteltim magnum e Francia, acque Germania exercicum cuoca-
uic, aeque aduerlus cum contendere properauie. Ouod rbi Bernardus
Cenlic, meru perterritus, maxime, quod se a luis quoridie deseri cerneret.
arma potuie, atque vlero Ludonico ad Cabillonem sedenti le cradi
dic. quem cereri imirati sponrelua omnia, sicuracta erane, enuncia
rune. Ludonicus, coniurarione nudata, ac sediriolis omnibus in po
celtacem

## Folio 195 — 1663200467:0199
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000199.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber Duartus.
teltarem adducis Aguas inhiberna lerectulie. ProximonnHOL
nacus parriarcha receris privilesii lui contirmatione a Ludovico rece
pea, de reconciliata cum Veneris gratia, eccleliam Cradenlem repetiit.
ac loannem abbarem, qui illam inualerar, ad monasterium redire coe
sic. In Ducatu vero Beneuentano rumuleus nonus exortus. Radelchic
Comes Complanus inita defectione Crimoaldum Principem Bencue
tanum occidic, acque ei siconem subltienit. inde Facti poenirenria ductus
collo carhem impliciro ad monasterium S. Benedicti le ConculIc. Sice
Neapolim diururna tatigacam obsidione recepir, acque inde Beneven
cum corpus S. lanvarii marerris deporeauit. P’aucis post Palcha dicbus
Ludonicus indicium de coniuraris exercuit. Cum iudices Bernardum.
aC reliquos coniurationis auctores rei capitalis damnallene, iple Bernar.
dum luminibus orbaste lacishabuie. Epilcopos conveneus decreco ab.
dicatosin monalteria condidic. ceteri pro cuiulque meries auc exilio
auc lacra consione mulcari. Decelsic inde Bernardus Xr. Ral. Maii, se
Pulcus Mediolani in xde S. Ambrolii. in qua nunc etiam cippus eius in
uilicur cum hoc elogio: Bernardus ciuilitate mirabilis, ceteri (que piis virtu
tibus inclycus rex hic requiescit. regnauit annos LIII, menses V. objt XV. Ralend
Maii indictione XI, filius piae memoriae Dipini.
LVDOVTENS PIVS TMD. ET RLX SOLYS
E.O mortuo, Cudonicus regnum per legatos adminiltrans Britte
busbellum inculic. quo perfecto, Flirminsarderxore v. Nonas Octo
brisamista, aquas reuerrens Feriltallium venie. Abimultorum prin
cipum legati audiri: in primis aurem Siconis Beneuenti Ducis, de Liu
deviri Pannonix inferioris. Sico donis oblaris necis Grimoaldi cri
men a Pe auerFeBAE, _ Ducatum Sibi contirmari perebAE. Lindenie
resnouasmoliens Cadolachum Ducem Foroinlienlem crudelicaris.
atque insolentix acculabae. Siconipax dara, Liudeuico bellum indi
Ctumest. Aquas inde progressus post Naralicia Domini convencum
exilcoporum, ac principum habuie, in quo stacum ecclesarum, ac mo.
nalteriorum Formanie, ac rereribus legibus nouas aliquor raldenecel.
Parias addidic. Oua cura pertunctus nouarum nupriarum auidus, inspe.
etis pleri que nobilium Eiliabus, Tudithem VelFonis Comiris tlia duxie
viroinem praeter ceteras specie, ac pulchricudine insignem. FX qua C 2
rolum inde sulcepie, qui Calui cognomen, acque Imperiicirulum culie
Interim Cadolachus, qui Ludonici iussu exercirum adversus Liude
vicum in Pannoniam duxerac, re parum prospere gelta, decelsit. Ca re
et
Upercta

## Folio 196 — 1663200467:0200
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000200.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
listoriarum deRconolta
luperbia Liudevicus clatus legatos compolicionis caulsa ad Ludouici
milie, ex se certis, quasterebac, conditionibus, imperara facturu est polli-
cicus. Quibusnon accepeis, Ludouicus alins ei culie; quas alpernatus Liu
devicus belli caussa vicinas civieates ad arma Colicitauic. Cadolachus
repente morbo ablumprus Baldericum lucceltorem accepie. is in C ac2
canorum resionem, qua ad Liudenirum defecerar, ingrellus, Liudeuiti
exercicum occurrentem iuxta Drauum Aumen adortus Ctragem ingen-
tem dedic, e maiorem aliquaneo pauorem, ac cumulcum fecie. Sequen
ei anno, qui ab ortu Chrilti octingentelimus ricelimus fuit, Ludouicus,
conveneu Aquis acto, in unam Pannonici bellicuram incentus consti-
cuie, verribus exercicibus eribus in partibus PannOnia PeteretUIF, ac, POpu
laca valtara que prouincia, Liudeuicus ad pacem petendam adiseretur.
22
icaque primo vere, limulatque in agrispabuli copiatuie, exercituseres
in Saxonia, Franconia, Alemania, Baioaria, acque lcalia conlcripei prx-
Aotuerune, aequernus ex Icalin per Noricas Alpes, alter per Caranta-
nos, cerrius per Brioariam, ee Pannoniam luperiorem iniuie. ac duo
quidem dexrer, ac linilter agrius ingrelsitines lunt, ille, quod in Alpibus
craiiciendis ab tirma hostium manu repullus est, hic longitudinc irine.
ris, ee Drauo, quod rraiiciendum erat, Aumine impedicus. Medius au
tem, qui per Carantanostranliuie, quanuis rribus in locis auerlus, tam e
cer holte tulo, Drauoque cranlmisso colerius ad loca destinata perue-
nic. Liudenitus occurrere aequo camponon aulus, nulquam le oltedit.
verum castello, quod in arduo montemuniuerat, le, luo lque continuit.
neque de accipiendis, auc ferendis condicionibus verbum vllum Fecie.
Exercicus in vnum conctiroram termeregionem terro inique pesstun-
dederunt, _ nullo insieni derrimento nccepto, domum repetiuerunt. I5
vero, qui per Panmoniam luperiorem irer Fecerar, in craiectu Draui ex
locorum, ee aquarum infalubritare graui soluri remeris morborenta
cus, ac magna ex parce conlumprus elt. Fis profectis Cainiolenles, qui
circa Sauum Auuium habicabane, et Foroiulien sibustinicimi erane, Ba
derico le dediderune, quosimitati Carantani in fidem redierune. In
Icalico mari octonauesnegoriatorum de Sardinia ad Pcaliam reuerrem
cium a piraris capex, atque demerla lunc. EcSarraceni in Siciliam de la
ei Panormumceperune. Ludouico inde Aquishiemante, L. co Impe.
scacorper dies Nacalicios a Michaele Balbo occilus est. Imperium
ipse sibi Michaelrindicauit. Fic Nicephoro parriarchae lanctaru ima-
sinum relticurionem poltulanti re lcrip (ic, le neque vllum de fide decre
cum convellere, nec quae recepta iam vlu essene, reuocare relle. per le
suo cuique iudicio de religione reilicere. ne que camen in hac lententia
Derllicit.

## Folio 197 — 1663200467:0201
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000201.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Duarcas
persticie. nam, quamdiu in Imperio fuie, bellum cum Cristiar
delissimum, nedum cum Carholicis pelsie. (i quidem mondehos alio
suppliciis, alios carcere, alios exilio attlictauir; Methodium, qui por
ad parriarchatum cuectus est, in inlulam relegarum cultoara clautute
Fuchrinium Sarden lium episcopum Aaoris Cxlum necaHIE, VHOMIIOCrI
mine, quod cultum lanctis imaginibus adhiberent. Quanto veto ACrIUS
Chriltianos opprelsic, tanto plus Iudaeos cributorum, ac rectisalium
immunicatibus alleunuic. quin etiam, cum Copronrmum eanguam
praeclarum Canctiraris exemplum sibi imitandum lulcepisset, ad exrre
mum impictatis cua sit. Ieaque modo Labbari iciunium praecipere, no
do lingua aduerlus propheras acuere, alias Fururam relurrectionem ne
Sare, e bona, que nobis ex en promittuntur, illudere, alias diabolum nu.
lum esse conrendere, quod de co lcriprum apud Morlemnihil cNet.
Idem Fornicariones amplexus lacramenta per Deum concepta proba
uic, ex ludam inter eos, qui Calui lint, recculit. quin de palcha perperam.
ee praecer tempus a nobis celebrari dixit, e ommino nostram Cacrarum
rerum insticurionem repudiauit. licceras adeo auerlatus est, ve ne pue.
eos quidem iis permilerie. crudiri, ne quis ex ijs aur stulciriam luam ar.
suere, auc oculorum, ex lingux relocitare libi laudem in legendo pol
serpraeripere. Ludonicus, conventumenle Maio Nouiomasi habi
co, regnorum partirionem inter Alios lanctam iplorum procerum Lacre
mento tirmauie. ex legaros Pontiticis, Perrum Centumcellensem epilco
pum, de Leonem Nomenclarorem audiuit. _ duces, exercitusq ad an
nuam expedirionem Pannonicam destinauie. per aucumnum inde in
Voseli Caltu venatione se oblectauit. Ibi de Leone Imperatore occilo.
_ Michacle lubsticuro nuncius eltaCCeptUS. Vrlus exilcopus Olivo.
lenlis, Ccu Veneriarum creacus basilicam S. Perri in Olivola sedem ec
clesixinchoruie. Forrunatus parriarcha Gradensis apud Ludouicum
acculatus, quod Liudenicum ad perseverandum in pertinacia horrare.
tur, aeque adesse ad aulam eo nomine iustus laderam ribem Dalmarix
autugit. ac, naui colcensa, Constantinopolim ope Toannis illius prouin
cixpraefecti contendic. Octobrimense, cum conventus apud Fheo.
donis villam ageretur. Locharius LudoniciElius FTirmingardem ITu
eonis Comiris fliam duxic. ex nuprix cum aliorum, cum in primisle.
satorum pontificiorum Theodori primicerii, de Flori praelentia hone
Carae. affuere quoque Duces, quipopulata Pannonia, puenandi nulla
Facultate ab holte data, reverlierane. in tanta gracularione Ludouicus
iis, qui cum Bernardo coniuraverane, ad se productis non Colum vi
ea, led etiam bonorum, quae redacta in publicum Fuerane, gratiam fe
eI

## Folio 198 — 1663200467:0202
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000202.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
listoriarum de Reonoltalia
322 cic. acque inde Aquastibernarum le recculit. Ibi Cedensve Idus Febris
rias Adcodato exilcopo Murinenli contirmauit omnia praedia, acqu
Omniaiura, quae lupeciores Reges ecclesia Murimenli indullerane, Cun
pertus, Luicprandus, FTildebrandus, Rachis, Deliderius, _ genitor Cuus
Carolus, Canciens, ne quis iudex publicus aut Comes, aut gastaldius super his li
tem movere posset. ( er in demortur exiscopi locum, si quis illo honore dionus in
dlero reperiretur, ipsi suis suffragiis deligere exiscopum possent. Vinigilus DUX
Spoleranusiam aerate confectus rebus se abdicas humanis monachum
induic. neque ica multo post morbo opprectus, nulla virili stirpe relicta,
migrauit erita. In eius locum Suppo Brixix Comes Dux Factus. Liu-
denicus ad Franci exercicus incurtionem in Pannoniam Factam, Silcia
Oppido relicto, ad Sorabos in Dalmatiam le recepit. _ DucC VnOCO-
rum, d quibus exceptus fuerat, interfecto, oppidum eius in ditionem ad
duxic. e milsis ad exercicum Ludouici legatis, se in conspectum eius ve
nire relle oltendit. Ludonicus mense Augulto conventum Acrinaci
habuic. in quo omnia, quae a parre luo, aur a se per iram aduerlus insi-
diacores capiris lui acta erane, emendare leueritatem auerlatus conten-
dic. ac Locharium Alium Resem lealix destinacum in lraliam ad coro
nam accipiendam, ee iura reddenda populismilic, quxe post Bernardi
damnarionem prxlentia Regis caruerat. eique cum ceterorum, cum in
Primis Romanx Fcclelix Lalutem, ac dionitatem commendauie. aegue
aucumnali renatione peracta, crans Khenum Francfordiam in hiberna
concelsit. Ibi in conieneupopulorum luorum lepationes audita.
IDEM LVDOVIOVS REX, ET IMP. OVM LOTMAR
F. REGF, EF TMPERATORE.
LornaxErs iusupatrisin Ccaliam proticilcens trequenri occurli
populorum excipitur, ac rire ab archiepilcopOR ex Modoerix COrOn2
tur. Inde adius dicendum conuerlus breui moderatione, ac iusticir (u2
effecir, vemerito esset omnibus acceptissimus. Iea que proximo arino.
cum a parre, nondum absoluca iurisdictione, reuocaretir. Paschalis pon
citex cum Romam acciuit, ac benigne acceptum dic ipso Paschatis ma
ena caremonia Regem, ee Imperatorem, impolita de morecorona, in.
unxic. quo Facto ille statim Papiam, at que inde men (e lunio ad paerem
Se recepit, alcerum Franctordix convencum agentem. Ibi cum incho2
tam iurildictione le non absoluisse diceret, Ludonicus primo quoque
tempore lesatos ad eam ab soluendam Adelardum Palacii, ee Maurin
eum Brixix Comitesmisir, e Drogonem fratrem luum ccclelix Me
cenli

## Folio 199 — 1663200467:0203
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000203.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Libe uartus
rensi archiepilcopum sufragiis cleri praefecie. Dimisso con
ejus est allatus, Liudenicum in Dalmaria dolo elle Hccacuum; RomX V
ro Theodorum primicerium, e Leonem Nomenchcorem illius oene
rum, quia Locharii parribus studerent, in Patriarchio Laleranen(i pri
mum oculis, deinde vita esse orbaros. idque Facinus act, dil sustus
nuc consilio Ponciticis esse patratum. Ieaque ad eam rem exploran-
dam Ludonicus legatos subito destinauie. verum, eis nondu pro
ctis, legati à Palchali aduenere, loannes exilcopus sylux Candidae, ee BC
redictus archidiac onusrogantes Imperatorem, retalem, quatereba
cur, auerteret à Paschali suspicionem. quibus cum idoneo relponlo di-
missis, legatos luos ad rem cognolcendam extemplo dilcedere im pera
uic. Incerum Palchalis xore passus, le ciulinodi crimine innoxium one
rari, epilcopos ricinos acciuit, atque eis praelentibus le lolemni con-
cepto. Lconismore, Cacramento purgauit, atque eos, qui intertecti fue
ranc, velue maieltaris reos iure ca los ese pronunciauie, lesatolque rur-
Cus ad Ludonicum, qui omnium rerum actarum rationem ederent, mi
GIc. Teaque renientes L.udonici legati veritarem non Polum cruere, sed
neinveltigare quidem latis poruere. Fodem anno prodisia mulea nun
ciata xgras hominum mences magnopere perculerune. in primis in op
pidolacus Comenlis, Grabadona imago Sanctae Virginis pueru IESVn
sremio continens, ac Magos munera offerentes excipiens in ablide xdis
S. I0. Baptilta depicta, sed nimia iam recustate obsolescens tanta clari
eare per duorum dierum spatium fulsc, re splendorem noux pictura
omnium aspectantium iudicio Cuperarer. Magorum tamen imagini-
bus in priltina obscuritare manentibus. Multis etiam in locis laua cum
srandine ingentis ponderis lapides deciderune. aedificia que de calota
eta, aeque homines, e pecora fulminum ictu passum exanimata lunt.
FTac grauissimam, quae insequuea est, pestilentiam porrendere iudicata.
Fliemsalpera, de Colito longior non Tolum pecudes, led eriam homines
mulcos Frisore absumplic. Poltero anno legari Pontiticis Romam
regressieundem grauiter affectum invenerune, eo vero paucosinera
dies pridie Idus Maii morre extincto, Romani de more convocati duos
diuilis inter le voluncaribus sublegerume. quorum alcer Fugenius archi-
presbrcer S. Sabina, praeualenre nobilicare, in seditione consecrationem
accepit. Cuius reinuncio ab ip (o 2ccepto, LUdOViCUS COHVEHEUM PeF
Tulium mensem Compendii habuir, atque eo perfecto, Lotharium re
dem in ltaliam remilit, ve luo nomine cum nouo Pontitice, populoque
RO. constitmeret, quae in rem Ecclelix, at que Tcalia viderentur. atque
iple exercicum aduerlus Brietones duxic. Locharius post Idus August
protectu

## Folio 200 — 1663200467:0204
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000204.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
eOC
Tlistoriarum de Rcono Italia
profectus est. ipse, Brictonico belloconfecto, ar Ralendas L
Rocomasum regressus legatos Mlichaelis Imperaroris, de F’ortunarum
partiarcham Cradenlem audiuie. Legaci licreras cum donis reddenres
lepacis componenda caulsa millos esse dixerunt, addences de venera
tione lanctarum imaginum, propter quam le Romamire iusos esse (I
Enificarune. Forrunatus caullam fugx lux exculare ingressus Romam
ad cam probandam Pontifici cum legatis dimissus haud ira muleo post
obijc. inde Aquas adhiemandum perrectum. Fodem anno Petro.
naxecclesiam Ravennatem, e Anselimus Mediolanenlem accexie.
Poltero, Locharius in Italia Supponi Spolerano Ducimortuo Adclar
dum, qui Comes Palarii crat, Cuffecit. quo inera quinque menles fe-
brislarisuore consumpro, Mauringum Brixixe Comirem, qui pariter
jus dicendo inagnam laudem pepererat, lubrogauic. qui nuncio collati
honoris accepto decubuit, e poltpaucos dies vitam tiniuie. Romam
demum progresus, atque ab Fugenio benigne exceptus, paeris rolun.
tarenudata, res ciuitaris Romanae compoluie, in primis qui Forrunis
Cuiseuersi tuerant, in inceorum reltiruris, legesq: ex Lugeni; auctorita
ce ad balilicam Varicanam conserip(iE. Fx quibus hanc inlerere hoc
loco placet ad comitia Pontiticum, ee res Feclelialticas pertinentem:
Volumus, Et ad electionem Pomificis nemo audeat venire neque liber, neque ser
nus, qui aliquod impedimentum inferat, exceptis illis tantum Romanis, quibus
antiqua fuit consuetudo concesa per consticutionem sanciorum patrum elicendi
Contificem. Duod si quis concranostram iussionem facere ausus fuerie, exilio af-
ficiatur. Volumus, et cunctus populus Romanus interrooetur, qua lege velit vi
vere, 2t ea, qua professus sit vuere velle, vivat. eique denuncietur, et hoc vnus-
qui sque sciat ram Duces, quam Judices, vel reliquus populus. Duod si in offensio-
nem suam contra eandem lesem fecerint, eidem lesi, qua profientur, ex constitu
cione Pontificis, e nostra subiacebunt. De rebus ecclestarum iniuste occupatis per
occasionem quasi licentia accepta à Pontifice, (t de ijs, quae nec dum reddicae sunt.
) tamen fuerunt a potestate Ponrisicum occupatae, volumus, Et per le catosnostros
restituantur. Placetnobis, ot cunctiindices, sive ij, qui cunetispraesse debent
per quos iudiciaria potestas in hac orbe Roma exercetur, aut in ceteris prouincijs
exerceri debet, inpraesentiam nostram veniant. Polumusnumerum, e nomina
eorum scire, t singulos de munere sibi credito admonere. NTouissime admone-
mus, et omnes homines, sicut Dei gratiam, et nostram habere desiderant, ita
praestent in omnibus obedientiam, ac reuerentiam huic Pontifici. IIlud criam
propter eumultus superiores adiectum videtur, ve ad vicanda comirio.
cum dissidia aurlegari Regis, auc R exipse, si in vibe adessene, con(ecrA
tioni interessent. Sic enim sublequentibus annis est obleruatum, de po.
reme

## Folio 201 — 1663200467:0205
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000205.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
D
lateu
Peremo noua etiam lege lancirum. Proditum est eriam memou
charium pro Foribus balilica Varicanx de feudis ctatuisse contilio la
piencum Mediolani, Papix, Cremonx. ManEux, Veronx, Paruilii, P2
cauii, Vicetiae, Parmae, Luca, Pilarum, Sxponci, Marchionum, Ducum,
 Valualtorummaiorum. Ludouicus, Palchare Aquis celebrato, No.
uiomasum venationis caussa perrexit. deinde Aquas ad conventum
habendum repetiit. quo dimisso, Vegelum venandi caussa profectus
Locharium in lralia regressum excepit. ac confecta venatione, Aquis
reverrit. Ibi Venerius, qui in locum Forcunati parriarcha Gradensis
erac luttectus, missisnunciis contirmationem priuilesiii C arolo eccle
la Cradenli concelsi à Ludouico, e Lothario imperrauit. Sequenti an (d
ne Ludonicus Aquis circa Idus Maii coressus ad Kal. Tunias ad Ingele.
nlcim venic. Po in loco frequenci connentu ex diverlISFerFaTUI PAF
cibus legationes audicx. inter eas praecipua tuic pontificia, quam Lec
Cencumcellenlis epilcopus cum Theophrlacto Nomenclacore obi
uic. Inderrans Rhenum ad oppidum Salisbureum profectus, legatos
Neapolicanorum habuic obuios, cranlactaque aurumnali venatione ad
Kalend. Octobris secundo Moeno FrancFordiam nauisauie, de medio
Octobri alcerum ad Insclenteim conveneum habuic. aeque inde hi
bernorum causa Aquasperiuit. In sequenti annomen(c Augulto Fu
genius pontitexmorcuus. arque in cius locum Valentinus suffectus. qu.
in ponciticaru vixmenlem expleuir. Fo vita Functo, Cregorius presby.
ter S. Marci ab omnibus, sedinuitus, lublectus, de OHarruSVOcatUS. Ve
rum, quoniam legatus Regis aberar, no prius est consccratus, quam is in
vebem rediens, cuiulmodi ea comiria Fuissent, ex noux lege qua linit. AB
eo pallium Venerio pacriurcha concestum. Legari MlichaclisImpe.
ratoris Seprembri mense Ludonicum Compendii convenerut, ac man
datis editismagna comieate dimilsi lune. Aque inde a Ludonicorepe
citx. Ibiper menlem Februarium couencus peractus. in quo Baldericus
Dux Foroiuliensis, quod luperioris Pannonix tines ignauia lua vri 
Bulgaris eNet palsus, Ducatushonore priuatus elt, marchia ip la duode
cim Comicibusicerum distributa. qua in re Locharius insignem (c 2c
cepisse a parre iniuriam est arbitratus. Flalirsarius Cameracensis epi
Ccopus, _ Anstridus abbas Nonanculanus Constancinopolim cum leg2
tionemilsihonoritice a Michaele luscepri lune. Ludonicus, conven-
eu ad Ingelenheim habico, Ouirino Primicerio, ec Fcophylacto No.
menclacore poneiticiis legaris audiris, in Theodonis villam perrexit, ac
que inde Locharium cum magnis copiis ad Fsispanicam marcham ad
verlus sarracenoscuendam milit. Bonitacius Comes, cui C orlica in
C

## Folio 202 — 1663200467:0206
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000206.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
liltoriarum de Reonoltalia
Culxe cuendae cura erar mandara, a Tumpeo Fratre Berthario, acque alii
quibuldam e Fulcia lociis parua classe Corlicam, de Sardiniam perlu-
Itrauir, e nullo ibi prxdone reperto, in AFricam pronectus inter Vrica,
_ Carchasinem ingenrem incolarum manum occurrenrem variis prae
liis concidie. acmaximum Afriscerrorem inculsit. Michael IIPCTaLOL
Sarracenis ad Siciliam curtu inciraro rendentibus, auxiliis à Justiniane
Duce Venetorum accepris, occurrir. Ludonicus ad Feltum diem S. Plar
tini Aquas in hiberna regressus diversis conventibus habedis res regne
opporcunas consticuere instirie. Eo anno corpus S. Marci Fuangeli
Aa Venerias Alexandria delacum, ee magno honore a ciuitate FOTA ex
ceptum. Sequenti, Jultinianus Dux est mortuus, atque ei Toannes Fra
ter suffectus. Quo sedence basilica Ducali praerorio continens in hono-
rem Fuangelictae construi caepra corpus eiusrecepie. Bonusecclelix
Mediolanen si praefectus. Ludonicus menle Ausulto ad generalem Vor
macia conuencum processit. Ibi oblata annua dona recepta, et leg2
tiones Roma, e Beneuento, aliilque longinquis ererris audicx. _ L0
charius in lraliam dimissus. Fodem anno Michaele IIMpErAEOTCKAl.
Octobris extincto, limperium Theophilus tlius eius excepie. qui lupe
riores omnes Imperatores immanitare aduerlus eos, quilanctaseueha
curimaxines, luperauie. Nam LeoTCauruS, ee Copronrmus Aliustan
cum, ne culcus eis adhiberetur, de Mlichael parer cius, ne vlliimaginino
men Sancti subscriberetur; cdixerane. Fheophilus aurem omnino pin
Si easnoluit, se in cemplis pro sanctis pecudes, de aues reponi prxcepie
e quos in carum veneratione perleuerare animaduertit, eos in carcere
Fame, ac Ciri contecie. Monachos vero ribium adicu prohibuit, mona-
steriis protanis hominibus ad incolendum concolsis. praecipue aurem
monachi Abrahamica monachorum, ex imaginum eueri caussam in
ecelsi, quod S. Lucas Deiparx imaginem depinxisser, de Chriltus ipse
ettisiem luam line manus opere expressam nobis in linteo reliquisset,
Doltdiros cruciatus morre affecti lunt. Ouin etiam (xua pictorum in
sectario fuic, led anre omnes lanctorum virorum Theophanis, Theo
dori, e Mechodii, qui hoc nomine in exilium pulli lune, insionis con.
lancia Aoruit. EIac aduerlus Catholicos per eos dies Faede Theophi-
lus, vir alioquin iultiria, de multis aliis natura bonis memoratu dienissi-
ius. Dumhaec in Orienteram impie, de imporenter administrari-
eur, ne Occidentis quidem latis quierae res fuerune. Annus enim, qui
Sublequutus est, octingentelimus ericelumus cumulcum in Franciame
morabilem acculic. Per dies Ouadraselimae, cum Ludonicus loca mari
vicinz obiret, regni proceres aliquor fcedere inter seinito coniurarune.
O
325
u

## Folio 203 — 1663200467:0207
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000207.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Aber Ouartus
ac compolitis reiagendae consiliis Pipinum regem adierunt
non Colum cereros, led iplum etiam a Ludouico parre contemni, vnum
2cubiculo Berhardum proxe in aula regia dominari, non virruris ope.
Sed curpibus regina amoribus infinitam illam gratiam, acque ructorica
tem adeptum. Ouod probrum quando parer blandiriis muliebribus,
quali quibuldam praeltigiis, capeus non modo non auerteret, led neque
etiam animaduerterer, opeimi Ailii parres esse, quem rnum haec in pri
mis accingane, primo quoque rempore obuiamire, ac parrem tanta la
beintamix liberare. Phoc iple perficeret, fore, reinsionem non Colum
virturis Famam, Ced eriam ingenrem apud omnes grariam sibi pareree.
Ouibus verbis invenis remere inciratus se corum eorum consiliiseradi-
dic. ex contractis quibuldam copiis rna cum eis Verimbriam, parrem.
Xnovercam cum amatore vlcurus, aduenit. Fonuncio Ludouieus at
conicus continuo Berhardo Fuor libi conlulere, ex Judithe inmonatte.
rium securitatis caulla se includere iulsis, Compendium peciit. Re com
perta, coniurari consilio capto Judithem emonasterio ad se educi iusse.
rune, ac variis minis exterritam docuerune, nullam aliam Caluri ejus via
Pacere, quam reiplamonalticam vicam inirce, arque idem facere Lu-
donicum perluaderet. Cam se Facturam verungue coltantissime lpo-
pondissee, liberata ad Ludonicum processie, de Cumma cum Ade pro-
missa perloluit. Ludouicus, cum le quid sibi Faciendum esser, delibe.
racurum dixissee, ipsi, ve ritandi periculi caussa se velarer, auctor fuir. IF2
ad coniuratos reuersa justu eorum monasterium S. Cunegundis iniuit.
Adharum rerum nuncium Locharius excitus repente mense Maio ex
Tralia aduolauie, ac starim a coniuratis corruptus omnia, gux act2 CraF,
reiulte Facta, laudauie. Tra xltas his difficultaribus acta. F.x consensu
inde veriu (que partis succedente autmnO COnvenFIS NCOMAGUIIM FFA
cis, e Ciermanis proceribus eltindictus. Cum omnes convenisent, L. W
donicus per diuersas caustas, quos sibi maxime infeltos purabat, e con
veneu pellere asture instienie. Dua re animaduersa, coniurati consilium
alio seccedendi ceperune. Tum Ludouicus Lotharium arripuie, ac leni-
cer caltigarum produxie ad populum, placidaque oratione furorem eo.
rum in praesens compelcuie. Seditione ledara, coniurationis principes
comprehenli. Cum constituro iudicio rei capitalis damnari omnes el
Cene, tamen miriore poena decreta, laici conderi, reliqui in monasteriis
asseruariiussi. Inde Aquas inhiberna concessum. Fodem anno Obe
lerius, quem Ducatu, d patria decurbarum demonstranimus, Constan
tinopoli reversus oppidum Viglix in Itria Ducaeus recuperandi ani
mo occupauic. Duo cogniro loannes Dux exercitum eo VeneTOTI
clrdte

## Folio 204 — 1663200467:0208
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000208.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
204. Lliltoriarum deRcono lcalla
adduxie, atque rrbem oppugnare summa ope insticuie. AMCtat
cenlibus, cum le ad Obelerium einem Cuum conculissent, delerruS, FCtrC
caltra monie, ac Meramaucum adorrus incendio deformauie. aEque
oblidione Vislia repecira, Obelerium in porectarem adductum Culpen
dio pridie Palcharis inceremit. Maxenrius parriarcha Aquileienlis
Locharii Fauore luHulcus episcopos IArix Cradenl ecclelix luberahere
conatusne Cregorii quidem Pontificis interdicto quieuit. Sequen
ei, Ludonicus Iudithem e monasterio revocauir, verum non prius rxo
ris loco habuit, quam ipla lesitime obiecta crimina expiauie. Id vero
in die Puriticationis effectum. IToc modo compoliris rebus, tilii in lua
quilquereona dimilsi. Paschate Aquis acto, Ingeleheim ventum. IbI
Omnibusiis, qui in cultodias eradici fuerant, est isnorum. C onuentu
inde in Theodonis villam eranslaro, Berhardus, de Pipinus, vereus, ec2c
culator, citari. Berhardus, cum more Francico le linsulari certamine
oblatum crimen diluturum esse protessus eNet, non comparente accu
Catore, lemet lacramento purgauit. Pipinus inde, conventu iam dimil-
Coaduenit. Ouem Ludouicus molliter castigare volens secum ad N2.
calicin vlque dermuic, quae Aquis peresit. Ishaud ita multo poltinui-
cum ceneri se diurius indionatus, iniultu patris dilcessit. de cum Berhar-
donetariorum consiliorum locietarem coivit. Iraque Ludouicus ineUM
ce vereadmocus quoldam Aquitania componendosprofectus, con-
vencum Aureliis habuic, acque cd Pipinum, ee Berhardum adesseiul-
(os, illum Preuiros in liberam coltodiam milic, hunc honore eradico
spolinuic. Pipinus à Factione e cultodia emissus omnia libera concurla-
tione peragrauit, quoad parer lub hiemem in Franciam ex Aquitania
rediic. Poltero anno Pipinus, ex Ludouicus in eam opinionem à con
iuratis adducti lunc, vein (idias libi a patre parari arbierareneur. Iraque
copiisrepente, quaspotuere, contractis, bellum serere decreuerunt.
Dua re audica, haud legniter Ludouicus Vormaciam armato de iple
exercitu occurrie, atque ibi consulrare, quid facto opus esser, insticuie.
lampridem hostumulcus Cregorius ponritex audierac, atque immi
nencia Fccle lix derrimenta rehementer pro esresia ipsius pietate do
luerat. Ieaque cum eosmotusnon languelcere, re lpes Fuerat, ledingra
velcere in dies viceret, consilium cepit in Franciam proticilcendi, e
num auctoritate lua filios patri reconciliare poltet, experiundi. Ouare
vi Kal. Tulias, cum instructae verinque acies starent, aduenie. Focon
Specto, arma ab veraque parte euestigio religionis reueretia polita. Cie
Gorius primum Ludouicu allocurus caussam icineris lui expoluie, atque
omnia, qua ad conciliandam cum Eiliis concordiam pertinebane, disse-
d32
2
ruit. Inde

## Folio 205 — 1663200467:0209
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000209.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
I Suartus
ruit. Inde parre ad pacem Faciendam adducto, progressus ad Alios eana
caullam orauic, verum procer cnnulcum inltantis, ac p2cem AIPCHIaI
ris mulcicudinis nihil apud eos profecie. Incerim cerrio Kalendas Tulins
Ludonicus Alios monuie, cauerene, ne le porestati furens, de plals
Diris vulsi permiererene. Cui filii clemens in speciem relpontur ed
diderune, le contempea mulcirudine in auetorirate illius tucaros, l. Ire
ad se venire, ex coram de rebus communibus disserere, prelente LOMtih-
ce, in animi induxisser. FTis verbis deceprus Ludonicus ad Cos pHCK
Ced larim perrexisse poenituie. Na cum rrore i tiliis comprehenlus iple
in Fracia, Iudich in oppido Derrhonis Tcalico diligenri cultoa et LaH2
elt. Oubus rebusmerico oftenlus Grrecorius Romam re irric
Pipinus inde in Aguicaniam, Ludouicus in Baioarium concendentes,
Lochario, qui incerim ex Pealia aduenerat, summam torius peragenda
eragaediae comilerune. Locharius lecum parrem habens Suelsionem, in
de Kal. Octobris Copendium venit. Ibi couenru acto legatos a Lhco
Philo Imperatore milsos audiuic, _ recepris donis cu relpon lo dimilu.
Poltremo ex au corieate epilcoporipiaculu parri impoluie, de indieta
caula ance alcare arma deponere, d imperio le abdicare coegir, et pulla
velte indutu Aquashibernacum deduxic. Mediolanen(isccclelin eo an
no Angilberto adminiltranda concessa elt. Magna inde rerum comu
catio Lacta. Per hiemem regnorum proceres, qui coniurarionis erat ex
perces, mileriis L.udonici permori reltiruendi eius caussa arma lumple.
rune, pexecipue in Francia F.ggebardus Coines, _ Villemus Comes Ita
buli, quam plurimos e populo poruerune, in caulam deduxerunr. P Ger
mania vero tugo abbas in Aquiraniam profectus Pipinum ad hoc ip
Cum incirare contendic. Berhardus, ex Varinus in Burgundia populum
promilsis crectum in verba luaiurare iuserunt. Ouibus rebuspetce
Pris Locharius incunte vere Parilios renic, acque omnes luaeum parriu
homineshuc adesse prxecepit. Verum FBgebardus Comescum valido
exerciru obuiam factus, Ludouicum reliberaret, indixit, nirlero face
rec, per vim esse Facturum, ac praelio serem commilsurum. Id pree.
lium ne iniretur (nam accenli verinque animi erant) Ludonicus lini, suc
rumqe periculo terricus precibus, atque auctorieate prohibuie. Dipinus
ex Aquirania veniens, cum ad amnem Seguanam peruenisset, ee pontes
incercilos, de lineres auerlos reperisset, vlcra progredi non poruic. Var
nus, d Berhardus cum luis ad Maerona prosrelsi aduerlis tempeltari
busrecardari, de colligendis milicibus occupati diebus aliquor substite
runE. Demum Duadrasclima ineunre legatos ad Locharium miserune.
ve Ludouicu dimitteret, aurbellum aduerlus se grauilsimum expecta-

## Folio 206 — 1663200467:0210
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000210.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
11
liltoriarum de Regrolcalio
rec. Ouibus Locharius relpondie, nemini omnium graviores p2
xrumnasesse, quam libi. carum vero culpam haudquaquam penes lo
relidere, led penes proceres, quiiplum deseruissene, de penes epilco
pos, qui imperium abrogallene, acque habendum in custodir cen
Tuillere. Inde, re omneste rei communi consilio componendae caul
Ca adirene, pexecepie. Veriun taudira multo post murato consilio, p2.
ere inmonasterio S. Dionylirelicto, in Burgundiam abiic. Fsis actis
Ludoncus eorum conlilio; qui lecum remanserane, vlus Auoultalir
recipere inlignia Ctatuie. itaque per episcopos Ecclelix reconciliaris
e manibus eorum arimis, quxe exuerat, cinctus, iteruin se pro P eoc, et
Imperatore serere omnibus laeriria exultantibus coepit. Cum Carilia
cum adiisser, media Jundragelima Pipinum, e alios ad le profecto
recepit in grariam; dimissoque eo in Aquitaniam prosiettus Aquas
Judichem ex Tralia reuocauie. Tempore inde post Relurrectionem.
e Pencecoltem venationibus, de pilcarionibus actos Lingonum oppi
dum adiic, ee Locharium, quinon lonse cum exerciru aberat, cuin f
lio Ludonico holtili inlequi animo ccepie. Lorcharius, cum legaris inil
Cis, qua petebat, imperrare à parre non poruilser, recro caltra mouir
Func Ludoniens breniore irinere ad Consuentem Liveris conlecurus
lupplicem ad le venire coegie, ac paterra auctorirare acricer primum
de rehus acuerlus se actis increpuie, deinde milericordiam implo-
ranei ipnouit. Postremo in verba Cua cum proceribus liis iurare cOn
cum propere in Iraliam decedere imperauie. ac lalcus Alpium, ne
Polthac ens se inviro eranliree, tirmisim politis pexlidiis obleruari pre
cepir. Per idem rempus Sicone Beneueneano morruo, Sicardus R
lius excepit Principacum. Angilbertus anriltes Mediolamentis vita
Functus, aeque in ejus locum Angilbertus alrer suffectus. Ludoui
cus recepto Imperio adres constimendas conuertus convenrum Aeri
niacitrabuit, in quo de rebus praecipue Ecclelialticis Canxic. Inde Na
caliciis diebus cum traere suo Drogone archievilcopo celebraris, polt
Puriticationem conventum in Theodonis villa habuie. vbi exilcopos
duos, a quibus damnatus fuerae, dignieare nudauie. reliquiin Icaliam
eualerune. Initio inde Ouadraselima conventu Meris acto, a seprem
Se archiepilcopisreconciliari Ecclelix iulsic. Oua de repopuli ingentes
Deograrias eaudio geltientes egerune. Poltremo secundum Penreco
sen conventus alius actus. ibi quemadmodum legari in prouincias
missiius dixissene, de larrocinia vindicassene, guxsiuic, de Pipinum, ac
Ludonicu acrirer, ean quam botiorum oppressares, increpuie, acque in-
de Aquas se recepir. Interim ludichintirma Ludovici valerudine exa-
AiImata,

## Folio 207 — 1663200467:0211
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000211.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Der uartus
nimata, ac de Cc, tilioq; luo Carolo, liguid Ludouicohumanie
rer non (ine CauTa COlICITA, MAPITUII HOFCACA CIL, VIC MIICM CHIIIS PE
cipue commendaret, cuius tdo postmorrem ejus praelidio rura esset
neminem ad id aptiorem esse Lochario. quamobrem operam daret, vi
Emille cliencelam lincera fide recociliatus susciperet. Vxori iulta, acque
opporruna rosanti Ludonicus oblequutus, L. ocharium primo quoque
cempore ad se renire incegram grarix luc relticurionem pollicitus iul-
Cic. ledille graui morbo impeditus nOn poruit. Per hoc tepUS SAF-
raceni viqueadeo infeltis incurtionibus Tralix lITTOTZ LaCCTATUHE, ve
etiam epilcopiire ad ea detendenda compulli line. Siquidem Claudius
Taurinas epilcopus Ccribie, le incunte vere ad Sarracenos a licroribus
Cammonendos accurrisse, neque magis calamo. quam eladio ltuduisse.
Eius vero rei maximam culpam Lochariustulit. Nam domum rever-
Cus Tcaliam, cuus alacria aduertus parrem studia deliderauie, impune
ab iisvri, diripique permilie, de Pontisicem parrix, verebatur, caulsa
Faucorem vexare, ccclelinsq; bonis spoliare, nullo praerento iuris tirulo
inltirit. Dua re Gregorius, perinde ac par erar, commotus Ludovicum
extemplo Fecit certiorem. Ludonicus grauirer hocnuncio perturbatus
aduerlus Norrmanos, qui Frisiam inualerane, proticilces, legatos statim
Fulconem, et Adrebaldum abbates ad L orharium, acque Gregoriu de
Ctinauir. Fulconi mandarum, re Lorharium admoneret, ne Ecclesiam
Romanam, cujus dignitarem Pipinus auus, ee Carolus pater Sibi tuen-
dam, acque augendam ingenti nominis lui cum gloria sulcepissent, indi
one a luis laniari, diripique permirteret. ac memoria repeteret, le, cuil li
reenum Tcalia eradidisser, Cumul etiam curclam Romana EccleliXe Com
milisse. denique cogitaret, quo se sibi lacrameneo proxime devinxisset
cuius oblivione, aue neoligentia providerec, ne diminam in le iram ac
cenderet. Poltremo daret operam, vemilitares annonx, et stariua (ib
parata essenemox in Traliam exemplo paeris ad Cancta Apoltolorum li-
mina vilicanda venturo. Adrebaldo veronegorium datum, ve Grego.
rium convenirer, acque cum bono animo esse iuberec. nam quae a tilic
auc patrata, aur permissa dicerentur, se inurro, e inscio ese commilsa.
proinde le daturum operam, ne quid Ecclelia detrimenri acCiperet
Ad hac Locharius in ira persiltens inclementer lane respondie, le qua
ecclesiis ademipta dicerentur, alia reddicurum, alia, quemadmodum
reltituerentur, rationem inire non posse. Gregorius aurem ex Ludoui
cilcontione tancum cepie rolupraris, ve grauilsimi, quo premeDatur
prope morbi oblicus legacos d iple duos adeum ad gratiasagendas, et
acculandum Locharium milerie. Ouod vbi Locharius Cen(IE, conri

## Folio 208 — 1663200467:0212
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000212.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
1
listoriarum de Reono le
nuo eos Bononix per Leonem quedam ad id mistum curaut
dos, ne vlera progrederentur. verum mox omnium ciulmodi consilie
rum, Factorum q poenituic. Ciquidem (xuisima initio Seprembris ob
orra peltilentia omnes, quorum haec consiliis eserat, optimates inEI2
IdusNovembresamilit. Fodem anno Gregorii decrero commemo.
ratio Sanctorum martyrum, quae LIIL Idus Maii celebrabatur, in K al
Nouemb. translata elt. Poltero Ludouicus, conventu in Purificatione
Aquis peracto, cognicionem de rebus Fccleliae ablaris exercuit. ITildui
noabbate querenre, quod Pipinus praedia quaedam S. Cermani Parilien
Cs in Aquicania Cita lurripuisset, ex conventus auctorirate illum incre-
puic, acque de imminenti Dei iudicio admonitum procinus ad larista-
ciendum adduxic. Conveneu inde Lusdunum translato, lirem Lugdu
menlis, de Viennensis ecclelix, quae epilcopo vacabane, copnouir. atque
inde, aucumnali venatione peracta, 2d feltum S. Marrini Aquassc rettu-
lic. Ibi Nacalis dies Domini, _ Rclurrectio celebrata. Per eos dies (tcl.
la crinica in ligno Virginis cummaxima alpectantium admirariene et
Fullic. Ouo rilo Ludouicus exterrieus, quod crilte sibi, vitae que Cux 2li
quid porrendere, iudicabat, id laeris precibus, e piis largirionibus expia
uic. ac medio Seprembri convencu Carilinci convocato, Carolum A
lium ex ludiche lusceptum en se cinxie, de regali corona ornarum NCu
crixe parce donauic. Inde Aquas in hiberna recessum. ibi Pipinum se
dem Aquicanix morre lublacum luxic. R ebus Francix hunc Cacum h2
bencibus, Ludouicus nouis rxoris precibus Farigacus Locharium tilium
icerum aduocauic. ac postrascha, cum Vormaciae conventum habe.
ret, venienrem ingenti comitare excepit. ac, regnisinter tilios, ve ante
diuilis, Carolum puerum, que post Pipinimorrem Regem Aquitania
Fecit, e Iudichem matrem ejus illi lummopere commendauie. atque
veconcordium, pacem que incer le agicarene, oratos, omnes in lia regna
dimilir. Fodem annO Pettus Pradonicus Dux Venerorum SclauOS,
XNarencanos ad coru cohibenda lacrocinia Faedere illigauie. Seguem
ei vero, eoldem rupro Fcedere praedantes adoreus, magna accepta clade,
domum recessit. F0 anno permenlem Maium Col obscuratus est.
Cererum, quielcentibus ceteris, Ludouicusiunior cumuleum exciuie.
ruippe lorre lua non concentus arreptis armis omnia erans Rhenum
occupare annilus est. verum occurrente cum exercicu parte, cum lup
plexveniam postulasset, ac le, quae perperam egisser, emendacurum el.
le promicterer, inaniincaeptorecessit. Fodem anno, Sicardo achuc
Beneuenci Principatum adminiltrare, olla S. Barcholemxi ex inlula L. i-
paricana Bencuencum delara lune.
Perronacem archiepilcopum R 2
dcrace

## Folio 109 — 1663200467:0213
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000213.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Liber Duartus.
vennacem inorcuum Georgius est sublequutus. Poltero, quifuie
Nacali Chrilti octinsentelimus quadeagelunus, in Ducatu Beneuenta
nonoua coorra leditio maonarum ei prouincia acculie calaIEaEIIN
inicium. Nam, Sicardo Principe a luis pertumulcum occilo, Adeloiliis
quaestor eius ditionem invasit. Capuani vero, quibus tunc LandulFus
Saltaldio prxerar, cum Adelgilum proprer imporentiam cius odio ha-
berent, Siconoltum sicardi filium, qui Parenri exulabat, continuo ac
civerune, ac Principem ese iuNerUNE. ISIARNA CApVAnOTUM, ee BC.
neuentanorum, quibus Adelsilis inuilus erac, manu instructus Salernui
rebem adije, eam que lumma vi oppugnare insticuir. Incerim Ludoui
cusiterum a parre defecit, ac Baioaria cgreltus cum Saxonibus, ac Thu
eingis Alemaniam incurlauir. verum parre polt Pascha ad eius compri
mendosimpetus accurrenre, conspectum ejusnon rulic, ac tuoa rurlu
inreonum luum sele recculit. Hioc Ludonici humanorum operum vl
timum Fuic. Nam mox Cole prodigiose oblcurato, tantam ex ea re ani
morrictiriam concraxit, ve in perniciolum morbum inciderie. Oua rc
animaduerla, Vormacia, rbi conventum instiruerae, ad Inlulam MO
suncia proximam le deuchiiulsie, aeque ibi lolemnibus omnibus, prxe
Cence Trarre Drogone archiepilcopo, ritu Christiano peractis, ZIL K 21
Tulii obiic, vir ad cereras rirtures, quibus excelluit, clementia, e piet2
tis laude inlignis, quae ei quoque Pii cognomen apud polteros dedic, in
Conior tamen Fucurus, nili exerema xtas eius crebris, de Fcedis filiorum
Faisser detormara sedirionibus. Eodem anno Theodolius Parricius
Venerias profectus, Perrum Ducem Venerorum prorospacharium Im-
peraroris constiruie, acque auxilium eius contra Sarracenos Apulian
divexantes postulauie. Mirx Farentum naves, vbi SabbaS SATTRCeNO
rum princeps sedebat, acriter prcelium cum Sarracenis commilerunt
verum mulcicudinc holtium circunuenex in poreltatem cum mi
litibus, qui superstires praelio fuerane, peruenerune. Pa vi
ctoria Sarraceni elari Aulerense oppidum in Dal
macia, e Anconitanum in lcalia, capea diri-
Pucrunt, e naues Venetorum mercibus
onultas nacti in poreltatem cum
victoribus redese-
rUnE.

## Folio 210 — 1663200467:0214
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000214.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
1
RIAR V
L C NO
IT AL C AF.
Ber Ouintus
TARIVSHLX, ET IMPERATOK
CiSTTORA indelabentis in dies, dectescentis
apudFrancos Imperiitempora lubeunt. Getots
quancum de Francorum dignitate, porentis
celsit, tancum lcalicorum libertati, amplicuatIe
accreuit. Cujusrei caultam primum aeculie ipla
1
norum à Carolo insticura diuilio, deinde di-
uilionis graria dira a tiliis Ludouici armorum in-
troducta contentio. De gulbus quam planissime poterimus
Orolctibere perlequemut. Ludouici morre in lcaliam nunciata, L
charius lubitom Fraliclam le recepie, ac magno procerum conlenture
onum Francix, Imperiumq: Tolusiniuic, d populorum rebusconsiilere
lumma cura inlticuir. Craculantibus aure Regis comitare simul, acque
iustiria cereris, Coli Fraeres ejus Ludonicus, e Carolus intimis sen libus
angebantur, cum iniqua paeris diuisione maiorem heredieatis parrem
penes Locharium esse perspicerent: iplum regem Francix, atque lcalix
Culpici, iplum Iimperatorem riculo, atque auctoricare lupra omnes am
plilsima, acque ausultilsima ad gloriam celebrari, se aurem Aquiraniae,
_ Baionrix tinibus exiguis lane, atque anguctis inclulos ne quaquam am
b05. posse cum illo rno aut opibus, aur amplicudine comparari. Itaque
communicatis doloribus limuletiam consilia ampliticandi imperii co.
Ferune. F.C, quoniam nullum sibi sublidium selinqui, nili in armis, vi
dene, ab armis petere stacuune. arque in candem Forcuna locieratem PI
pinum quoque Pipini Fraeris morcui Eilium vocant, Aquitaniae regno,
quod paeris eius Fuerar, ab Ludonico auo dudum exclulumm. multolque
alios libi exmedia nobilitare Franciae ascilcune, live Facti equitate, liue
rerum nouarum cupiditare permoros. Nec minore sudio ius Cuum,
e parris iudicium tueri Locharius parar. Itaque copias, ee auxilia vn-
dique conguirit, atque in Burgundium sele conterens eam belli sedem
capic. Duare, cum rniverlum Francix nomen brcui aur inhac, auc in
 illa parre conlisteret, poltero anno in Ascensione lummo ad Fonrahe.
pde
cli
2

## Folio 211 — 1663200467:0215
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000215.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Ltoet 
cum, Alcilsiodorenlis agri vicum, pra. loc
veraque parre pugnatur, venon lolum ad prolacandos; led ne cu
quidem proprios tines lacis in Francis roboris relinquatur. Vicloria
tamien decus penes Ludonicu, _e C arolum mansIe. FTuic prceno eb
pium archiepilcopum Ravennatem intertuisse apud quoldam invenio.
in Franciam cum ornato equicaru, ve Ludouici tiliam Lileiperelact
Fonre, protectum. Locharius epraelio claplus Aquasin regiam le rece-
Dic. Ilac re animaduerta, Ludonicus, d Carolus exercitum cesMMHere
Parane, at que eum in lequuri Aquas le oppusnare velle octendunt. La re
Locharius cerricus, relictis Aquis, quam inaximis porelt, icsseosc
rxore, e Ailiis Lugdunum, e Viennam contendir. aeque ibi reficiendo
incentus exercicui subltirie. Interim legaris vlero, citroque commieanti
bus, placuie verique parri inducias consticuere, ac de rerum compolicio-
nedisserere. Tta optimatibus ricenis ab veraque parre electis lumma rei
permicta. Ilac regum dissentione comperta Sclaui, de Sactuceti Atri
caniaccen (iin sinum Adriaricum processerune. Sclaui Venetorum op
pidum Caprulenle depopulari, Sarraceni a Veneris praelio vrelt lEasu.
lium in Dalimaciam pecierune, atque cam ribem oblidere caeperunt.
Eodem anno in Campania Adelgitus, e Siconoltus mururs covigue
Odiis proruperune, re Sarracenos, qui praedonum adhuc tantum more
lictora Tralix incurlarant, acciuerine. Adelgilus enim domelticis opi-
bus le lultinere bellum posse diftilus per Pandonem, qui Barrio praee-
rac, Sarracenos AEricx evocauie, Siconoltus vero Hlispanix. Sarraceni
Ragulio a Pandone acciricum essent circa Barrium, e oram Tralix ma
ricimam collocari, inrempelta nocte Barrium ex improuilo adorri oppis
dum occuparune, acque iplum Pandonem interemerunt. Ouos Adel
silusmuneribus, acque officiis culeos ad Cui auxilium invitauit. atque
eorum opc Capuam, et Siconoltregionem omnem valtauie. Siconol
Fus vero FTilpaniensium auxilio rlus, omnes prarer sppontum in circui
cu rrbes ab Adeleisiamiciria reuocauic, e Salernum recepie. Sarraceni
inde pertriginea Ferme annos Barrium renuerims, arque inde egressino
lolum omnem Apuliam, e Calabriam, quae Greco Imperarori, led eria
Campaniam iplain, quae Principi Capuano parebat, intestam habue
eunc, ac mulea eorum sibi oppida lubiecerune. Cxrerum in Gracia
mortuo per lanuarium lequenrem Imperarore Theophilo, Michael
Porphyrogenitus tilius eius una cum Theodoramacre excepie Impe-
eium. Theodora, contumato Imperio, nihul prius habuir, quam de bx.
reheorum, qui Paeras perléquereneur imagines, consticuere, que ab Im
perio Leonis Armeniiv (que ad mortem Theophili. Orientale Impe
e

## Folio 212 — 1663200467:0216
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000216.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
econolta
rium perualillet. ad eam vero extirpandam locium le Michre
+3
rutor Theoctistus pollicebatur, Manvele altero curore rergiuerlante
nec laris animi lui consilium explicante. Cum aurem nemo verba d
hac retacere, senaru, d lanne patriarcha nduerlance, auderer, divina0.
blata occalio omnem plane lixlicationem exemic. Manuelem laeuo, ac
periculolom orbo opprelum, atque a medicis deploratum monachus
quidam adiie, atque cum emorbo emerturum, e lonsius eriam virx
(patium producturum, si auctoritari lux obremperare vellet, oltendic.
Facturum le chixe omnia, quae ille Ctacuisser, Michaele dicente, Vna (2-
lucis cux, inquic, elt via, li lanctasimagines templis reltimendas curaris.
Repromissa repenre admirantibus omnibus e morborecreatus Theo.
doram convenit, ac fermonem de reponendis imaginibus intulic. Theo
dora vero aliquid contra lenarus, ex parriarche roluntarem immutare
de religione verente, Nisitu mihi assenseris, inquie, sciro, ce, Eilium que
cuum breui Imperium, vitam q amisturum. Oua voce perculla ctacim
Cc ineius auctorirare futuram dixit. Cererum conuocato apud Theo-
Atiltum concilio, ac caulla imaginum ab veraque parre lanctorum p2-
crum celtimoniis in medium prolaris in discepearionem adducta, Ca
cholici victoriam recculerune. Iraque in eorum Cententiam decreruI
elt Factum, repriltinus imaginum ornatus templis reltitueretur, de lan-
ne parriarcha abdicare concto, Methodius, vir lanctus, elt (ubrosatus
Incerim in Francia lequeltres pacis collacis capicibus rem in hunc mo.
dum compoluerunt, ve, noua regnorum parricione facta, Fratres lua
quilque TOrTC CONteNEUIS pacem agitAFeNE. Ex communi aurem consi-
lio Carolo omnia a mari Britannico rique ad Molam concessa lint.
Ludouico, quacunque in Germania vlera RhenuM continerenEUE; LO
chario Belgica, gux Aultralia dicebarur, cum Burgudia, Provincia, Ita
lia, Roma, _ Romani Imperiicitulo; Pipino vero Aquirania. Ita ad re
conticiendam locus, ac dies Regibus iplis est conlticurus. In Tralia vero
Siconoltus oppidum Bencuenti, sed Frulten, oppugnauit. Cum aucem
pecunia, unde promila Sarracenis stipendia penderet, non suppeteret.
Cassinas monulterium adiic, ac thelavru, quo à Carolo, Pipino, ee L.u-
donico Regibus donarum fuerar, mutuinomine lumpsit. ea vero pre-
cioa suppellex magnitici rempli, acque lacrorum alcarium fuit. Postero
anno Reges frarres in rnum locum convenerune. (eum inlulam Sequa
nx vocat Ado, Virdunum vero rrbem Sisebertus,) ac datis, acceptisq
invicem Cacramenris, se, quae per lequestres verinque consticura esetE,
rata in perpecuum habituros, pacem incer le inierune. ac C arolus ticu-
lum Regis Francixe sibia(ciuic; Ludouicus Cermanix, qui primiun ab eo
COrI
ettvlui

## Folio 213 — 1663200467:0217
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000217.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber Juintus.
eltrlurpacus; Locharius Franciae, e lcalie; Pipinus Aguiai
his actis Lorharius Meras in Australiam, reliquiin lua quilque tes
reuerli lunc. Locharius, cum nouo regno AultralIX, quX PAESCTAE
Francix, constiruendo le cradidissee, acque cam pro Australia Lorharin
eia à luonomine appellasser, ne Tralia line Regc esset, Ludonicum Ailiu
natumaximu, nouo incunte anno, Regem Italixe declarauie, acque Iin
perii libi conlorrem, parrem, auum q: imitatus, adiunxie. Opporcune
aurem consilio ejusmors Gregorii pontiticis accidie, quem, quia viuen-
rem oftenderer, parum aequum poltularo luo se praebiturum putabat
Mortuus est autem vILLILal. Februarias. atque ei LIFF Idus Sergius le
cundus a clero, e optimatibus est suffectus. Id vero rbi Sergii litteris
accepit L ocharius, concinuo Ludouicum cum ornatissimo in Tcaliam
exerciru iussit contendere, ac resia, atque Imperatoria in lignia à nouo
Ponritice poltulare. at que ei Drogonem Merelem archiepileopum p2
eruum luum comitem icineris, ex invenilismoderatorem xtatisadiun-
Xic. Ludonicus ineunte vere iter ingreTus, cum in lcaliam descendissee,
quanquam micis ingenii iunenis, in Colentia camen xetatis clatus Lombai
diam liberiore, quam par erat, 2gmine perasrauit, Drogone iplonon
Colum non prohibente, led prope eriam approbante. Bononiam vero
rbi aduenic, cum inale ab oppidanis acciperetur, ira percitus exercitum
rebi admonit, atque imparatum ciuitarem adortus, rrbem leuinegorio
expugnauie, ac muris ad rictoriae monumentum, poenam q defectionis
nudauic. tanras porro in agro strages edidie, re finitimi populihostili,
atque inulicata Francorum feritare perterrefacti proprias ledes delere.
rene, acque abdita lacibula incolumiraris caussa conquirerent. Neque
vero rantam lacro in anriltice inultam negligentiam Deus longius l1
uic. Namque exercicu pari rlceriorum locorum cum vastitare ad Pon
rem Capella prooreTo, sepente ex laeca lerenitate nimbus obscurissitmus
orrus, hoerenda procellarum, tulminum q. ri lecum adducta, multos ex
iplius Drogonis comitibus perculic. Ouo prodigio etli Francihaud le
uiter commoci animis lunt, nequaqua camen inlica ferocitate depoluca
luperboire ad vibem agmine perrexerunt. Sergius, rbi alienum Ludo.
vici armati aduentum, ac resinitinere per impocentiam animi sectas ac
cepir, haud mediocriter miratus extimuie. de tamen consueto illum ho
nore excipere ltatuic. Apperebat dies post Pentecosten octaua. L. a ixi
cur die resio aduentanti ad vebem adolescenti eria obuiam agminami
Cc, atque ipse summis basilica Vacicanx in gradibus demore, sacro ip
Coclero vndique circuntulo, alledic. primim rniverhiudices cum ve
xillis ad nouem ferme millia passuum occurrerunt. deinde omnes mi

## Folio 214 — 1663200467:0218
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000218.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
214
Ilistoriarum de Reono Italia
lirixe schola decoras laudes canentes cum parronis ad primum laj
postremo augultae cum lignis cruces ad portam vrbis praelto fuere.
vero, postquam licraras cruces alpexie, prorinus ex equo descendie, ac
populo, indicibus, e Scholis praecedere iussis, ad basilicam Varicanam
Pedeltris exemplum proaui lui Caroliimitatus accelsit. et per gradus
ad Ponriticem proeressus osculum lancto pedi intixit. ac, dextera eius
apprehenla, ad poltes edis argenteos prodiic. Tum pontitex lui memor
omnes templi praecludi ianuas iulsit, acque illum intuens, Ludonice, in-
quie, sipacis, ac laluris Ecclesix caussa venisti, iussu meo hxe eibi porrx
parebune, sinminus, nunquam per meribiaperientur. Cum autem
Ludonicus le puro, ac Cyncero erga Eccleliam animo, patris, proauiq:
exemplo, venisse reliodiser, cum parefactis ad nurum Pontiticis octiis
adem ingressus ad Contelsionem accelsit, vniverlo clero, Benedictum
esse, qui veniret innomine Domini, concimente. at que inde grariis Deo lup
pliciter actis, e lustraro salutari carmine per Pontiticem populo, ad lua
reerque holpitia se recepit. Interim Franci, qui in caltris exera vibem
recere demore remanlerane, eadem imporentia vli luburbana aditi-
cia omnia lacerarune, arque fruges, legerelque omnes more holtium
Corruperune. Ieaque cosribem inire, atque auoulta Dei rempla inui
Cere cupientes Poneitex obleratis, munitisqs portis inhibuie.
LOTTARINS CVMLVDOVICO
F. LM P. E F R F X.
Oulato inde colloquio, Ludonicusnomine Locharii p2.
eris à Ponritice periic, ve le exemplo iam lemel, acque irerit
vlurparo regiis, atque Imperatoriis insisnibus decoraret
Cui Poncitex benigne, se oblecururum, relpondit. itaque
sequence dominica episcopis, abbatibus, de proceribus Francis, qui curr
eorrbeminierane, in eadem basilica convocatis, rem divinam Facere in-
sreus iplum oleo lancto perunrie, et regali, aeque Imperiali corona
decoratum Regem Icalix, atque Imperatorem, populo laris Augultum
Exepe rocibus acclamance, pronunciauie. acque inde lacra peregit. Pro.
dicum memorix elt, hancrem tanca ex omnibus lcalix parribus princi
pun, populorum qs Frequencia celebratam, ve pex mulcicudinc hominii
maturxe legeres maximum in aeris decrimentum acceperine. INEeK cC
ceros Siconoltus, qui se Principem Beneuentanum Ferebat, cum magno
exercicuvenir, ac benignè a RegC, ac Poritice acceprus, Facile quaeciique
petue imperrauic. Ludonicum a Sergio non resem solum, ve scribie
ADaltalius

## Folio 215 — 1663200467:0219
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000219.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber Ouinte
Analtalius, Ced criam Imperatorem inunctum praeter Adon
rem horum temporum aequalem, de Leonem Oltienleim, vetera criai
Focharii diploinata tidem Faciune, in quibus anni imperii eius eum an
nis Imperii Alui ita iunouneur, ve Facile appareac, Ludonici Imperium in
Tcalia hoc anno habuisse inicium. Flis actis Ludonicus. Papiam lelerer
tulic, ac iura populis reddere, de ccclellis privilegin indulgere regio mo
re inlticuie. Fodem anno Angilbercus Mediolanenlis archiepileopus
2b Ecclelia Romana parum comperta de caussa desciuie: tancuinq.
exemplo in polterum valuie; venonnili poltducentos annos Ecclelis
Mediolanenss ad Romanae obedientiam; ructorirarem q; redierit. Se.
quenshulla re memorabili live a Ludouicoin Tcalia, Cive a L ochario in
Locharingia selta Fuic inlignis.. Legi diploma Locharii hoc anno datu
CarI(IACO LLFZ Idus lanuarias anno, ve sublcriprum elt, Locharii Augusti
in Ttalia XXIF, in Francia secundo, eo Ludonici Imperatoris primo. icem alte.
rum vrE Idus Sepcembris datum Candulfo villa, Palatio reoio, anno Imperis
Fotharii in Halia LXII, in Francia secundo. Oblectatus est enim Lede Prari.
lalpina posthac Locharius ica, ve, dam vixie, lcaliam non atrigerie, ac Lu
donico lummam rerum tealicarum permiterie. Poltero anno AN- 84C
drens Aguileien( ecclelia est pexfectus. Sersius licem, qux incer A qui
leienlem. _ Gradenlem eccleliam propter IItrix eccleLAS OFEL CraC, Le
dare cupiens licteras ad parriarcham Venerium Gradenlem, et Andica
Aquileienlem Ccriplic, eo lquenihil vera contendere, led concilio adel
Ce, quod ipse praelente Imperatore habiturus erae, edirie. Frembertus
virillultris corpuss. Primi marerris a Sergio pontisice acceprum cum
maona pompa Mediolanum deporennie, e cum relliquiis S. Feliciani
iussu Ansilberei archiepiscopi condidie. Fodem inno insione ROI2
na Ecclelis accepic derrimentum. Ouippe Sarraceni prae dae libidine lti
mylaci ex AErieq Clalem Romanis liccoribus inculerune, dt procurtund
urbem tacto, opimas apoltolorum Perri, ee Pauli liburbanasbalilicas,
nemine vim propullante, diripuerune. ac, preciolis omnibus earum Or-
namentis ablaris, iplis eriam balilicx Vacicane valuas argenteas ab spor
carunc. Appin inde via digrelsi Fundospeciere, oppidoque luccen (o, de
ciuibus aue morte, aux seruiture multatis prope Caieram consedere.
F2re audira Ludonicus Vidonem Ducem Spoletanum cum exerciru
auxilio accurrere iussic, sed Spoleranis conserio praelio in fugam com-
pulsisminus opinione profecie. Frat aurem Ludouicus in Lombardia
iure dicendo populis occupatus. Ouod apparet ex diplomare seguent.
anno vir Ral. Nlartias Mantux daro cuiica lublcripeum est. Anno Im.
perii Locharis LXFYY, L. udovici Auoustr in tralia rLL. Mamua, P alatioresio
81
L.D AMHC

## Folio 216 — 1663200467:0220
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000220.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
11I
list
driarum de Rconoltali
Fo anino Nlechodio parriarcha Constantinopolis morruo, lenal
Michaclis Balbi quondam Imperaroris Hlius, ad eam dignirarem cuchs
cur. cuius caussa maximx inde inter duas Fcclelins Romanam; e C On
Aancinopolitanam exarlere contentiones. Pridie Idus Aprilis Sergius
ponitex moritur. Ea re Romaniperculli, quod Sarraceni adhuc in
lcalia praedabantur, nondum iuitis sergio perloluris, de luccessore, qui
cantis malis consilio, atque auctoricare occurreret, conlultare caeperut.
Ec, quoniam res nullam eximere horam pariebatur, eodem dic in
adem Ouartuor Coronatorum convenientes presbyrerum eius eccle-
Cixe Cardinalem, nomine Leonem spectara lanetiraris, ac prudencix
rirum rno animorum consenlu Porificem delegerune, atque inuiturr
tantam Culcipere prouinciam coegerune. ac lubiro, nouo direprionis
imminenre periculo, (inepermilsu Principis conlecrarune. IS L. eo quar
cus rocatuS. Sarraceni, cum armis ad coresia Campanix monalteria
circumlaris in primis opulentilsimum omnium Calsinas ance prote.
ctionem expilare staruissene, ad Aumen proximum lub noctem accel
lerune. poltridie rerorranare cupienres, eAtulo repente per noctemim-
bre late adeoreltaonasse omnia repererune, ve quod pridie pedibus va-
dabatur, mox traiici, non nitimaximis praepararis lineribus, posser. Ita
cicerioribus cellisincenlis Frementes, quod rantx incturam prxedae te
cillent, ad mare protectinaues conscendere, verum launcoortarempe
ltate inctati optatum renere curlum nequiuere, led plerique faedis Fa-
ctis nautraxiis periere, Canctis iplis Apoltolis iniqua remplorum luoru
direprionem pexlenti luo numine punientibus. Per coldem dies Deus
dedic ad ecclelium Rauennacéperuenir. P.r eodem anno Indictione de
cima vehrementi adeomoturerra concussa elt, ve laeuiore Romaninon
meminictenc. Aclernia pene rora procubuie, ee magna parspopulicum
iplo epilcopo inlanis aediticiorum ruinis obrura elt. Cererum Lco
ponciticarus lui principio magnam Canctiraris, ac prudenrix lux decla-
randxe materiam nactus est. Romx iuxta xdem S. Lucix baliliscus, dirir
Cerpenris genus, elt orrus, qui venenato lpiricu luo omnibus, qui ad ca.
vernam eius accedebant, repentinum afferchat interitum. IraqueTIC.
pidantibus ad cancum periculum vniuerlis Ponritex, Colemniiciunio, 2c
precatione pertectis, in die ANumprionis e Patriar chio exiie, de cuhym-
nis, ac canticis saneta precedenre imagine ad basilicam S. Lladriani mal
erris pedibus cumclero procelsit. Inde ad balilicam S. Vireinis ad Prx.
lepeperrexit, e, cum ad specum, vbi cubare serpens dicebaruI, appio-
pinquasser, cacerua fidelium, qua Cipabatur, sublistere iucta, interrito
IO 2d Od lpecuo, unde pellilei crumpebac alctactio; receloie, dequc

## Folio 217 — 1663200467:0221
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000221.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Duintus
Oculis, palmisqs in calum incenris; Deum MMtipoces
la pesto populum liberarer, orauie. Ouo tacto repente sucun virus il
lud lerpentis euanuie. Ouin etiam contacum remere in SaxOnM
coincendium cum vi venei Aantis auctum longius serperer, aeque om
nihumana ope Frustra aduersanre. L ongobardorum vico comprcte
Coiplietiam Varicanx basilicaimmineret, idem propere accue, a
precatione, d0 ligno crucis adhibito subiro Fureneium omne VI HaLI
inarum compelenit. Polterovero anno, profectis ex Tralia Sartaccs
ad balilicas lanctorum Perri, ex Pauli nouis ornamentis honeltandas
converlus, cum multis pexltancissimis Vaticanam donariis cumulauie,
cum Crucem in primis Caroli Masni nobilem, quae, Palchali ledente,
pernoctem turro Currepra fuerae, ex purissimo auro, gemmise; pre
tiolis refectam non minimum decus balilica Lareranenli reltitmie. _
Victori patriarchae Cradenli crento pallium tribuie: Proximo, Lu-
donicus parrem, pronuumq imicarus, eccleliam Pacauinam Sut. P2.
crocinium Cuumrecepie. Extac diploma, cuius partem alcribere con
Cuccudinis illustrandae Bratia placec: Deprecatus est clementiam nostram
Rorius exiscopus, ve suam sedem sub nostram defensionem susciperemus. cui ob
sequuti hoc nostra immunicaris praeceptum fieri iussimus. quo cauemus, ne quis
Comes, pastaldius, vel iudex, seu quilibet reip. minister, vel quispiam ex iu-
diciaria potestate in ecclesiis, xenedochiis loca, agros, possessiones memoratae eccle
siae, quas mine in quibus libet pagis, ac territoriis intra dicionem imperii nostri iuste,
ac lecaliter possidet, vel ea, quae doinceps in iure ipsius sancti loci voluerit divina
piecas augeri, ad caussas cuiusuis iudicum more audiendas, aut freda exigenda
aut mansiones, vel paratas faciendas, aut fideiussiones tollendas, aut homines
ipsuss sedistam ingenuos, quam ex seruos distringendos, nec ullas redhibitio
nes, aui illicitas occasiones requirendas, Ello unquam tempore ingreds audeat,
aut ea qua supra memorata sunt, penitus exigere praesumat; sed liceat memora
to episcopo, ejusque successoribusres praedictae ecclesiae cum ecclesiis baprismalibus;
oracoriis, xenodochiis cum omnibus rebus, e hominibus ad eam iusté, e le–
caliter aspicientibus quiere vivere,  residere. Darum VI Idus Februaria
Anno Christo propicio Imperii Domini Locharii Pii Imperatoris XXVL, et
Ludonier oloriosissimi Auoustr in lalia VF. Indictione XFZ, in Dalatio recio
Fodom anno, nempe, ve seribir Analtalius, Indictione xiE, L eo de lalu-
ee vna cinitaris lolicitus muros rrbis nimia iam verultare labentes in
stauravie, ee valuas porrarum ligneas retecit, de turres quindecim re-
poliie, duabusq, aliis ad Tiherim consticuris cauic, ne naues vlla vibe
Cubire se le inviro possene. Dum aurem haec ille molitur, sarraceni lu
perioris praedae dulcedine incimari maiorenauium, acque hominunu
8

## Folio 218 — 1663200467:0222
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000222.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
I1
storiarum de Regnoltalix
vero comparato Romam unam lpectances in Sardinian accc
Ouod vbiiple cognouie, conrinuo Locharium, de Ludouieum liere
quae adhuc extane, instanris certiores periculi tecie, leque laluri vrbis
hon defucurum pro. virilroltendie. Inde Romanos ad parriam, e Ec
clelam Dei curandam pro antigua pioraris, 20 Corricudstris lande accen-
dic. Hoc cognico, Teapolitani Amaltitani, se Cnicinii, quorun ac
eam vlque diem naualisincognier vircus. Fuerar, cerrarim ola Nem orn
runc, acque hihius peretici decoris graria Sarrhcenis occnnere cum Ha
cuissene, Oltinin progressi aduenium luum Poncitici nunciarune. Mti-
ratus Leo, priiiiores eorum, in primisq Calarium Sergiimaxictrimili
tum filium ipsuis classis praefectum acciuie, de quo animo ad lierus RO
manum accesi Pene, quae liuie: Cum illile venisse dicoreneis vepraelio
cum Sairacenis contigerene, ac Romana cempla, naenines detenderet,
incredibilem tructum volupeheis cepir, at que costronoltilsime, in L’ace
rario excepit. iVix memorari pocelt res vel cuentu, vel exemplo into-
ta antiguicare robilior. Florum populorum Pontitex alacrirare com
perta, veeosin bene agendipropoluo contrmarer, poltridie vniver
Conon Colimetoro, led etiam populo comirance Oltiam eis occurrit
de lacrisin sede Bentx Aurex magna exremonia celebraris, precatusq;
requod denouo bello in animo Chriltiani haberer, ea res velibi, acquo
Ecclelix bene, ac Felicirer eveniree, omnes humanis ante noxiis expia
eoscorpore Domininoltri lacraco relecie. ac que bonn sperei bene ge:
rendx repletos inde ad praelium dinina cum benedictione dimilic. lam
Sarraceni classem propius acmoverane, venostri, ne li vellene qui-
dem, julti decrectandi praelii faculcarem haberene. Peaque postridie
eius diei acri facto in eosimpeturanto animorum ardore, cantaq; ala
crirare pugnariine, re classe eorum disperla, auc in proximas insulas
compulla, plero lque aur Ecede concrucidarine, aue in leruiturem capti
uos abstraxerint. Clarissima haec de Sarracenis, communibus horti
bus, victoria insione Romanis anrigui naualis erium phi spectaculum
peaxbuit. Duod icerum postrorclades accepras revideremus, Deus;
PioV. Ponciticarum administrance, concessit, cum, prodigata, captaq
a Ecederaris Turcarum maxima, acque ornarissima ad Echinades claL
CC, M. Anconius C olumiia ponriticius in eo bello prefectus spolia, ca-
peiuolque in rebem adducens reverrirs Hlac victoria Leo crectus
naiora inde operamoliri ad ornamentum, de securitarem vibis non
dubitauic. Teaque lequenci anno; qui tuit octingencesimus quinquage
(IIIS, S. Perri balilicam nouo ad vlum rei diuina, eoqu magnitico
campanacio exomauic, de, ne ciusimodiinpollerum obnoriaimpreslie
MIBCS.

## Folio 219 — 1663200467:0223
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000223.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber Ouir
nibus, ac direprionibus ellee, Vaticanum ipsum ccde, de l2
muris, qui ad eam diem nulli FuerAHE, Cepire inIHTIIE. POlterO, L
loltus rex Anglix rulgara Leonis pontiticis lanctirate permorus re
Romam, ac benigne exceprus, cum ad basilicam S. Perriadissee, dam
natus voci regnum suum triburarium Fccle lixe Romanae constiuie, (in
Sulis tamiliis nummo argenteo ii annos lingulos obligaris. Sub idem
FeMpUIS MalTar, dux Sarracenorum, qui Barrium inlidebane, Bene
ventum auxilio ab Adeloilo conr2 Siconoltum vOCaMIS BCNCHCHEA
nos, iplo Adeleilo despecto, nulcisimodis attlixie, e monasteriis aliguor
regionis valtatis, Teleliam oppidumi occupauie, e populatione Aqui
num vlque producta, inde se rectulic Beneuencum. Ilaec verovbi Lu
donicus ManeuX, _ Brixix agens per Bassacium monalterii Caltina
eis abbarem accepit, continuo exercirum eo adduxie. et caltris Bene
veneo admoris Adelgilum, ac Sarracenos, ciuibus eos cradencibus, in
Poreltarem adduxie. ac Sarracenos in vigiliis Penrecoltes ad vnum ex
era ribis mcenia cum iplorum duce Mastare iugulauir. X, vebelli mare
tiamcollerer, Ducarum Beneuentani inter Adelgilum ee Siconoltum
divilit. Adelgilus Beneuenci; Siconoltus Salerni _ Capux Princeps
relictus. Haec Salernicani, d Capuani Principatus fuere primordia. Adet
gilus inde, ee Siconoltus pactum huius divilionis inter le contiemances.
Cacuerunt, Monaiterium S. Benedicti, Sanctiq; Vincentii ad le no per-
tinere, quia sub curela Imperatorum Locharii, ee Filii eius Ludouici pe
Cica essene. Poltero inde anno Ludouicus Maneuae egit. atque inde pri-
vilegium exilcopo Cremonensi concessic. Proximo, in Francia ad col
loquium parris contendic. Sequenti, Sarraceni, qui relicti Barrii Fuerat
iterum Apuliam, Calabriam, Beneuentanum q; Ducarum hostiliter in
curlarune. acque efulis popularionibus omnia milcuerunt. Ou0 F2.
A0, Bassacius abbas a Principibus rogatus lacobum S. Vincencii abb2
tem assumpsiE, aeque in Franciam profectus Ludonicum, ve in IF2-
liam adhec propullanda mala primo quoque rempore rediret, orauit
Locharius aurem, cum audirer limul laplam Ecclelia, ac regni dilcipli
nam à Carolo auo, ee Ludouico parre severissimis ante lesibusin Ita
lia consticutam, cidem decedenri pexecepie, ve, cum primum per bel
licas occupationes posset, regni epilcopos, d optimares aduocatet.
enouis eam decretis ex eorum auctorirare constringeret. Ludoui
cus in Pcaliam progrellus, parato exercitu, Barrium citato agmine
prodiir, acque, adiuvantibus Capuanis, varia cum sarracenis praelia ed
dic. Verum, cum leeorum pertidia parum proticere ad victoriam in
celligeret, Siconolhitilio, qui parri luccesserat, c Salerno deiecto, et
e
ClCa

## Folio 220 — 1663200467:0224
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000224.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
listoriarum de Reono lcalia
Principatu Ademario eradico per hiemem inde Papiam reuerrie. 1b
ocium nactus mandata conficere parris cupiens convenrum indixie
Cum menle lanvario lacri, de protani proceres conuenissene, Angilber
to acchiepilcopo Mediolanenli, de Andrea patriarcha Aquileienl
adhibicis, le coonolcerevelle dixit de rica, de officio episcoporum,
atque omnium clericorum, lacris concionibus ad populum, instau
ratione templorum plebium, et xenodochiorum, disciplina mo.
nachorum, iurildictione Comitum, atque ea, quae correctione ege
reviderentur, emendare. Ouomandaro accepto, illirem ad epilco
posrerrulerunt, de poltdiligentem aliguor dierum inquilitionem ta
le Ludouico relponlum reddiderune: Nos Angilbertus archrepiscopus, es
Andreas patriarcha voluntatem v estram conventui notam fecimus, quae grati ssi
maomnibus accidit. Servato autem ordine quaestionum vestrarum respondemus
exiscoporum, x reliquorum, quos ita vitam suam insticuere oporteret, et om-
nibus vircuris, et sancticans exemplo essent, alios aliis lansuidius in suo mune-
reesse versatos. Duibus 2t sparium emendandi sui tribuatis, oramus, parati
incerim delationes nominum accipere,  ijs qui detulerint, ius dicere. Conciones
adpopulum parcim exiscoporum, parcim populorum negligentia intermissas inue-
nimus. Sacerdotum nulla est excusatio. Laici vero, et maxime potentes, ac no
biles, quos studiosius eiusmodiinteresse concionibus oporceret, delubra aedibus suis
coniuncta habent, in quibusrem divinam audiences majora adire templa non cu
rant. Duare solis pauperibus accedentibus nulla alia concionis materia relin-
quicur, quam suadendi, et afstictam suam condicionem magna patientia role-
rent. Duod si divites se ad audiendum darent, tum de luxu, de libidinibus, de
auaritia, deque piis laroitionibus monerentur. Duamobrem, et eis maiora tem
pla frequentandi necessicatem imponatis, oramus, quos eo sudiosius verbum
Dei audire aequum est, quo maioribus à Deobonis affectisunt. Pi, quoniam qui
dam Comites, ac vassi dominici presbyteros, et dlericos nostros iniussu nostre
recipunt, eacx bicunque mitiatos, es fortasse non consecraros saeris operari iu
bene, id ne faciant, prohibendum censemus. Ministros Comitum propier fre
quentesiurisdictiones pauperibus graues esse, comperimus. in eo v ero, 2t lex
aui vestri obseruetur, postulamus. Scatuimusporro, ne episcopi plebes pro con
firmando populo adeuntes graues sinc archipresbyteris suis. V immunitates ser
ventur, quemadmodum à parre r estro sancitum est. et populus eos dies v ene-
retur, quos episcopus suus festos indiverit. Ouibus rebus cognicis, Ludoui
cus pridie Nonas Februarias in Augultali aula sedens, praelentibus opri
macibus luis, ita disseruie: Saepe alias vosmonuimus, 2t pro se qui sque viue
re ex lese Christiana studeret, e suos à rapinis contineret. quod quia adhul
segnius factum est, posthac, ut omnes studium eo suum corum conferant, impe-
ramus

## Folio 221 — 1663200467:0225
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000225.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber Onineus
ramus. Scatuimus igitur, xt ecclesiae in nostro resnd cum sursrebus, ex familo
sint rucae, prout maiorum nostrorum temporibus fuere. edrumque rector 
priis fruantur priulesiis; monachi in suis canobiis antiquas disciplinae suae le set 
servent; clerus omnis suo funcatur officio, singuli maxistratus, et curatores tess
ius dicant ex legibus; in locis solitis instaurent praetoria, quibus nos, le catosque no-
strospossint recipere, ne incommodum ecclesiis afferamus. Qui nos adeunt, ca
veant, ne cui incolarum initimerenoxiae sint, contraque incola, ne nos adeuntibus,
quae ad victum periinent, parcius, aut carius praebeant, quam vicinis. Per eol
dem dies Leo ponritex munitionem Vacicani abloluic, nempe lexto,
quam eam inchoauerat, anno. rebemq; eam magna caremonia con
lecrauit, de Leoninam à luo nomine appellauir. Extat hodie quoque
carmen, quo illam conlecrationem obiuit: Praesta, quae sumus omnipotens.
(s) misericors Deus, Ut ad te toto corde clamantes, intercedente beato Petro aposte
lotuo, tuae pietatis indulsentiam consequantur. ciuitas haec, quam eso famulus
tuus Leo quartus episcopuste auxiliante meonomine Leoninam vocaui, nouoc
opere dedicani, ei semper illae sa maneat, ac secura. Noua inde vebs Corlo.
rum Romam quoridie meru Sarracenorum contugientium mulcitudi
ne Frequentara. Demum, munita vrbe, valuas argenteas balilicae Vaci
canx repoluit, e ad Formandum F.cclelix ltarum convencum epilco.
Porum lexaginca duoru in Lacerano habuit, in quo aneiqua Poncificu
decreta renouauir, e Analtaliui Cardinale grauibus de criminibus rei
codemnauie. Tranquillatam inde Ponciticis, Regumq; vircure remp
Daniel quida mirifice percurbauie. Flic ad Lorharium in Franciam pre
Fectus derulie, Gratianum magiltru militu, eximix virturis, acque aucte
ricatis virum, Romx seditionem inter regnum, e lacerdorium lerere
acque de transterendo in Crxciam Imperio agitare. Ouam rem haud
quaquam spernendam Locharius rarus, Ludouico seriplic, vr extemple
Romam ad rem inquirendam conrenderer. Ludonicus Romam pro
Fectus, acque in Varicano holpicatus constitura, adimirance Ponritice.
qualtionerem vna cum eo roram cognouic. Daniel, qui in Francian
iverar talli connictus in Gratiani poreltarem elt eraditus. Ieaque Leo.
probata innocentia sua, seriptis, qux extane, ad L ocharium lirteris pro.
Festus est, se praecepta eius, ex maiorum seruare, t in perperuum servaturum
esse. Periicque, ve quemadmodum antea, sic ninc, et inposterum lex Romana
valeret. Aeque his actis, xur Ralend. Augulti decelsit, à polteris in Du
merum Diuorum propter eximiam eius lanctirarem relatus. Sextoin
de dic clerus, popululq. R0. lecundum precationem ad Ticulum C alist
concurrie, aeque inde Benedictum presbyterum Cardinalem, spectata
in primis viex hominem, in Parriarchium Laceranense deduxic, eumq
I

## Folio 222 — 1663200467:0226
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000226.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Tistoriarum de Reono Icalia
oo cotocanic, e cum co in balilicam Saluacoris descendic.
dum aguneur, ledirioli quidam Analtalium Cardinalem, que L. eo ab
dicarat, per legatos Imperacorum, vi, acque arnis incentatis, cemere in
crulerune, ac Benedictum e Laterano exegerune. Benedictus à liis ac
balilicam ad Praelepe deductusibi per eriduum, precibus, ac iciuniis Cty
duic. Tum vero qui Analtalium legerane, ad cum profecti, procumben
tes adcerram, reltigia iplius olculari caeperune, atque errato luo veniam
pecierunt. Oua haud grauare concessa, Benedictus in Lacerarium redu-
Atuselt. inde, Analtalio in carcerem coniecto, atque abdicare concto,
iterum in ponrihicir lede locarus, de e Lacerano perductus in Vaticanu,
FTF Kal. Octobris, legatis iplis Imperatorum praelentibus, ConsecraTUS.
_ Benedictus cerrius appellatus elt. Fodem anno L ocharius heredita-
rium Eliorum dissidium vericus, connocaris optimatibus, regna lua inrer
eosdinisie, ac Ludonico Iraliam cum Imperiiritulo, Lothario Lorha-
ringiam, e Carolo cum parte Prouincia Burgundiam eradidie. ac re.
licta rerum humanarum cura, nox monachum Prumiensi in monacte
rio induie. aeque ibi LEL KLal. Octobris extremum spiritum cdidic. Fsic
eam ritae rariecatem actulie, ve meliorne, an dererior fuerie, diiudicari
non polsic. nisi quod morris honestas omnem rirx delere curpicndi
nem poruit.
56
VDOVTCNSTTIMPER. ET REX.
Orruo Lochaclo. Ludonieus ex paterna, auieaque heredita
celolum Imperiiciculum cum iplo regno Tralix renuie.
leaque, veis, qui rerum erans Alpesnihil haberet, Tcaliam
nalexcoluie, eam que lingulari cum cura, ac fde adme
nultrare, ac tueri actucllis externas impressiones omnes perrexit, nec lo.
lum Papix, sed eriam Mediolani, ee in aliis vrbibus pluribus Lombar.
dix veclari iurisdictionis gratia consuenie. Cererum ad eum Mantua
Commorantem Petrus Dux Venecorum lecatum Adeodarum milie,
acque ab eo priuilesium elicuir de porsessionibus cleri, ee populi Venc.
ei in imperio eius iuste, ac legicime polsidendis, prour per fcedus cu Orx
cisictum, Carolo pronuo luorcgnance, posederant. Postero anno Toan
nesmonus eccleliam Rauennatem, Venantius Aquilcienlem, et Vicalis
Cradensem accepit. In Campania, cum Capua, guxe e Sicopolis dice-
bacur, ance annos ferme xer in monte Tristisco edificara Exepius in-
cendio consagraNet, Lando Comes, d Landulsus exilcopus cum cere
ris propinquis luis alteram apud Pontem Calulini COnStFUXCPUNE. Lu
donicus

## Folio 223 — 1663200467:0227
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000227.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
iber Ouintus.
donicus cum Augulta coniuge Venerins proticilcens ab
_populo obuiam cgressis ad adem S. Michaelis ad Brondurum inoen
eihonore excipitur. de ad contirmandam amiciriam Toannis Vucis H-
liam de lacro Fonre lulcipie. Sequenei Basacius abbas Calsinas etenor-
cuns. in eius locum monachi Bertharium Cubrogarunt. MagMcadore
rum in Campania gerendarum eficie, ve abbatum eriam CaLLMAHML
comitia memorentur. Plic pericula monasterio imminentir contem-
placus monasterium superius muris, curribu (que FirmilSimIS IN MOCMH
caltelli muniuic. aeque oppidum ad cropidinem montis circd monalte
rium Domini Saluntoris instieuie. quod S. Benedicti Cinitarem Voca
nic. Ludonicus Romam profectus cu Benedicto pontitice, quae Lestio,
aeque Fcclesix opporcuna esse videbantur; consuleauie. Onibus con.
Citiismature compolitis, lequenri anno vrbe profectus L ombardia ver-
Cusiter luscepie. Postquam aurem Benedictum iplum pontiticem vL
Idus Aprilis morruum esle audiuie, (ubiro sibem, veconlecrationinoui
Ponriticis interesset reperiie. Cererum, iultismortuo Benedicto Coluris,
clerus, populusqe Colemnibus precibus, iciuniise pertunctus in aedem
beari DionrCriest Connocatus. Ibi relarione de nouo lublevendo Pon
citice Facta, cereris omnibus praelatus est Nicolaus, Cardina lis diaconus,
vir ex doctrina, d lanccirare illo tempore inclytus. Itaque crrato gracu
in Vacicanum prosressiiplum vel inuirum arripuerune, atque in Lace-
ranum deductum Apostolico in (olio poluerune. Nicolaus inde vrrI
Kal. Maii in Varicanum reductus, de Ludonico prxesenre consecratus (u
per Augultissimum apostoli Perri corpus magno rerum apparatu diui-
niselt operarus. Indepaucis interpoliris diebus, cum Ludonicum de
protectione cositare audisser, oticiicaussa ad cu in castra venir. Ouod
rbi Ludouicussensic, obuiam aliquanro vix spatio prodiic. e degret
Cus exequo Frenum per inteorum Lagicex iactum cenuie, ex connivio lub
milicaricabernaculo excepie. Ouo luauissimis termonibus celebrato,
donis iplum magnisicis coluic, _ in ribem revuerrentem prosequurus
deltinaro in locoirerum ad frenum accelsit. Osculoq: laneto pedi ob la
coincabernaculum se, aeque inde in L ombardiam recepie. Postero an
nonouus in ecclelia Constantinopolicana rumuleus est ortus, non du
vecere dilcordiarum ob Canccarum imaginum culcum incendio plane
restincto. Bardas Michaelis Imperaroris auunculus, CxelaL CreaEUS, au
ccor turbarum fuit. Ouippe facro cum rxore diuortio, nurum duxie
Duod cum patriarcha lenarius comperisser, ei, re qui lacris à legibus
disceltistet, piorum communione incerdixit. P. a re Bardas exacerbarus,
ubi placare parriarcham nonporuis, convenrupropria auctoritate con

## Folio 224 — 1663200467:0228
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000228.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
arum deRegnolta
eto Tonatium sede deiecit, ac Phorium senarorem nullis lacris int
substicuie. Cumque per Ciregorium epilcopum Spraculanum nuper a
Benedicto ponritice condemnarum curauie initiandum, ac deinde eria
consecrandum. Per eoldem dies nouum etiam in Ravennati L Ccleli2
dissidium excitatum elt. Loannes archiepilc opus vetere Fcclelix luper-
bia clacus pontiticiam auctoritarem prorlus repudiabat, neque ci le ob
noxium esse per (cripeas a se tabulas allerebat, et haerelis luspectis erat,
aciura epilcoporum Remilix dereriora Faciebac. IPaec cum luftraganei
Benedicto pontitice perrulissene. Nicolai spectara Leuericare illecti, ac
cum contugerune, ac crimina omnia lonnnis aduerlus se exponenda, ius
ab eo poltulantes, curarunt. Ouibus audiris Poncitex respondit, le ca
lamicatibus eorum remedium allaturum, ac Loannis impotentiam com
prelturum. ExtremO anHO, YFF Ral. Novembris, e vF Kal. Lanvarias
Tiberis super ripas efulus circumiectos ribi campos cum maximoar
borum, ac latorum exirio inundauie, aeque ribem ingrellus complura
templa, acque aediticia labetecie. Postero, qui Fuit octingenrelimus le
ragelimus, Constancinopolitanam, Xe R avennatem caultam Canctus,
leverusq; Pontifex cognolcere ltuduir. Nam Constantinopoli orta gr2
ui inter ciues lodirione, cum alii lgnatium, alii Phocium tuerentur, lin-
perator lesatos, licrerasq; ad Pontiticem milie, quibus accularo lgnatio
petiir, re Ponritex legatos ad le luosmitteret, quorum opera ledirio le
daretur. Addidere eriam legati haerelim Tconomachorum recruduisse,
ac lanctas imagines passim in ciuitate deleri, de Chriltum iplum Fcedis
vulgo malediccis incessi. Itaque Nicolaus, verantis vulneribus Ecclesix
medererur, epilcopos duos Radoaldum Porruenlem, de L acharia Ana
ominum legauic, datis mandatis, ve caullas, cur lonatius pullus esset, co-
enolcerent, cum Phorio, tan quam cum laico, VerLATENEUE, _, VECON-
eroverlias de lanctis imaginibus, li quxe ad se deterrentur, deciderent.
Ouineriam lectione Phorii reprobata, imaginum cultum retinendui
lualie, acque ve Calabrix, de Sicilix patrimonia libi redderentur, poltu-
lauic. Exranc licrera hae dacx ris Kal. Ocrobris, Indicrione :X, cum
his verbis: Praererea Calabritanum patrimonium, e Siculum quaeque nostra
Ecclesiae concessa fuerunt, ex ea possidenda obtinuit, es distonendo per suos. fa-
miliares regere Studuit, concessionibus reddantur. quoniam irrarionabile est, 2L F C.
desiastica possessio, unde luminaria,  concinnationes Dcclesta Dei fieri debent,
terrena quanis potestate subtrahantur, sed domui Dei re slicuta mericum redditoris
mulciplicent. et) suscipienis vorum spiritalis desiderii lueris exerceatur. P. Ode
modolirceras ad Phorium dedic tacrum eius arguentes. In Rauennati
vero caussa Toannem archiepilcopum ter Romx coram se adeAC pIX
it
C
dic

## Folio 225 — 1663200467:0229
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000229.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Duintus.
cepis, ac demum imperium decrectantem officio pontitic
Ea reictus lonnnes Ludouicum Papix convenie, orans, ve libs duo
mo luorempore adesset, le Ravennati le de luttraganeorum luorum con
tione deiectum, neminem, per quem relticuatur, habere, nilrillum, cu
iusbeneticio sic adeptus. ni caussam apud Ponciticem ipse luam lulci
Piar, nihil Forruna lua Fore perdicius. Iea Ludonicus hominismilericot
dia ractus Vicolaum ad audiendam eius caussam rogauic. Nicolaus,
reiniuriam verique fecisse videretur, Romam convencum ad eam rem
coenolcendam indixie. Proximo anno legati Ponrificis Constancino.
Dolim protectimandura ciuseranleresi lunc. Nam qui lonarii caustam
cognolcere cantummodo iullierane, indicium luum inter poluerune,
atque lgnacium iure abdicarum, ex Phorium rire lubstirurum lauda-
runc. verium Roma extremo anno reuersinihil aliud Pontifici, quam
Tonarium de lede a conveneu C onstancin opolirano depullum, Phoriu
vero collocatum, renunciarune: Biduo vero post Leo legatus Impera-
corisadueniens duo volumina Pontitici reddidit, vnum, in quo acta ab
dicationis lenatiana continebantur, alterum, in quo lanctarum im2
sinum. reddidic eriam lirreras, quibus perebat Imperator, ve abdicatio-
nem lonarii, ex lublticurionem Phocii contirmaree. Fodem anno Vi
calis parriarcha Gradenlis, ee epilcopi ex Campania, Tulcia, Pencapoli,
Remilia, aliisq: regionibus Romam cuocari a Pontitice convenerune,
ve de criminibus loanni archiepilcopo obiectis cognolcerent. Iple etia
Toannes ciratus ad dicendam caussam accellir. Res tribus diebus, eri
busq; conventibus acta elt. Primo dio, cum epilcopirna cum Pontiti
ce, de Ludouici Imperatoris legaris Lconianis in xdibus conledissent,
Leatines de derrectaro Ponciticis imperio elt acculatus. Cui acculario.
nicum relpondere in re manitelta non posser, errarum contessus, pon
citiciam milericordiam implorauie, ac repudiaris tabulis promissionis,
de lacramenei, quascempore consecrationis lux praecila, acque obscura
nimis oratione conscriplerat, nouas alias apertiores, ac lynceriores exa
rauir, easgs super Cruce, ex Pacro Fuange lio poliras recitauir clara voce,
omnibus audientibus, iurans, se, dum vita luppereret, coltantissime, qua
in eis (cripea ellene, omnia seruaturum. Poltridie eius diei episcopi con-
venerune in Laceranum. Ibi loannes de haereli caussam dixit. Ouod
erimen cum latis dilerce diluisse vilus esser, veniam, ac rei divinae Facien
da ius imperrauie. Terrio dic conventus irerum L conianis in xdibus
convocatus elt. Fo demum dic causta epilcoporum Aemilix est audi
ca. Ei, cum Facta acculandi copia lurrexissene, hac praelenti archic
pilcopocrimina obculerune: lomnnem secundo quoque anno episco.
8C

## Folio 226 — 1663200467:0230
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000230.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
22C
iltoriarem de Reono Ttalie
pia lua cum ferme quingentorum hominum, equorumq: numero pe
lustrare, ac candiu in Cingulis moram erahere, donec omnir, qux ad Fri
Aus epilcopi, alimencum clericorum, ee pauperum, lisceptionem pere.
frinorum, acque instaurarionem balilicarum perrinerene, cum maon2
illa mulcirudine consumplisser, neque anre recedere, quain ab epilcopo
ducentosmanicolos libi, Familiaribus vero luis dona non modica exe-
sillet; eundem eres, aut quacruor equos perperuo alendos, derosfodien
dos, vineas pastinandas quorannis lufraganeis luis, tanquim praediori
Cuorum procuratoribus, vel repuonancibus acrribuere. Plebes, Piculos,
e monalteria ad epilcopiu suum pereinentia administrationi Cux sub,
crahere, ee libi ipsi lubiicere. praecerea necelsicarem libi imponero, ve
eccleliis luis desertis more presbycerorum lingulis mensibus RL aVENMX
miniltrene, X CexX, AUExXX diebuS per vim R avenMX CenCrC. Per quOS
nulli clerico luo equo rehi per vebem iniussu iplius sine magno dileri-
mine luo licere. 2c demum episcopos ire Romam ad limina Apoltolo-
rum amplectenda, ee ledem Apoltolicam vilitandam more praedeces
Corum luorum non permictere. Ouxe cum dixissene, ac le celtimoniis
contiemacuros omni oltendissene, cum loanni ad relpondendum lo-
cus eltdarus. Toannem, cum ad haec refuranda viresnOn Lippeterene,
manitelta animi consternatio incessie. Px quo lonrem omnesfacileiu
dicarune. Iraque epilcopi, qui in conveneu iudices astidebane, ad Pon
titicem conver(i, haec Cinoula aduersus leges Facta ab archiepilcopo do-
cuerune, acque ab eo rehementius, ut perperuo coerceret decreto, 2d
incolumitarem eccleliarum, poltularune. Tum Ponritex ranta mala
in lancta Ecclelia Dei pullulase conquestus, rem esse dignam asseruie,
quae lciro grauissimonotaretur. Leaque, ne loannis exemplo alii merro-
policani remere eiulinodi le delictis obstringerene, praelenre concilio
Joanni (ic incerdixie: Secundo quoque anno sedem Apostolicam visitato, nist
aut aduer sa valetudine praepedicus, aut pontificio beneficio ab solutus. FpiscopoS
per Aemiliam ne consecrato, nisi a clero, populoque electos, t litteris super ea re d
Ponrisicemissis. Eosdem exiscopos, quotie scunque ad Apostolicam sedem venire
voluermt, ne prohibeto, ( nullam ab eispecuniam, nisi, quae le eibus contineatur,
exigito. Nullius hominis res quocunque modo, ac iure parcas, es possessas aliqua
ratione occupato, aut ticulum superimponito, donec in praesentia Apostolici, aut
legati eius, aut Vesterarii Ravennae leguime illas in iudicio obtineas, Praedia,
quae aivre S. Perrradius S. Apollinaristranstulisti,  per emphyteosim singulis
hominibus tribuisti, diligenter exquire, e ipsasemphyteoses rescinde, (t) S. P etro,
cuus fuerunt, restitue. Aeque hisactis, conventus dimiltus elt. P odem an
no Ludouicus Imperator per Lanuarium mensem ius Brixix dixie, unde
tcclli 

## Folio 227 — 1663200467:0231
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000231.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
Liber Duints.
pritilesia dedic. per Seprembrem vero Parmxe. IBI XLVL
Octobris Ernido Mucinen li epilcopo indullic, ze in minasteria, xenodo
chia, ecclestas baprismales, (t) reliquas possessiones, quae ad episcopatum perimeret
sive a regibus, ex reginis, sive ab aliis religiosis hominibus dono datas nemo iudex
publicus ad caussas audiendas, freda exigenda, mansiones; aut paratas faciendas,
fideiussores accipiendos, homines epi scopatus distrincendos inire, aut aliquid exige-
reauderet. Poltero Pontitex, praelente Leono legaro Imperatoris Mi-
Chaelis, Conventu Ecoleliae lux aduocaro, décrero protestus est, nequa-
quam le legacos ant ad abdicandum Tonatium, aut ad Phorium contir-
mandum misisse: idque renunciandum Michaeli, _ Phorio per eunde
Leonecurauie, licteris ad verumque mense Marrio, Indictione decima
dacis. at que hoc idem parriarehis, e meeropolitis omnibus eodem die
adliberandam tidem suam Ggnihieanit. Proximo, ingens excitara in
Lcocharingix regno ledicio, atque ab eodem, quo Constantinopolita-
nasprofecta inirio maonamrvnivorlae Occidenitali Ecclelix inculit per
rirbaionem. Lorharius Locharinsix Rex, Imperaroris Ludonici fra-
eor inlano Valdradae concubina olim luxe incensus amore cum Phiet-
berea rxore diuortium lacere seltiens Cuncharium Colonienlem ar
chiepilcopum primo pernuncios, deinde per semeripsum promissis plu
ribus oneracum, ve libi ob sequeretur, induxie. Guncharius side oratif-
candidara, Thiergardum Preuirenlem archiexileopum, hominem pa
rum in Ecolehialtica doctrina verlarum, prolaris quibuldam ex divinis
Ceripeuris in speciem celtimoniis, nullo nesoeio in lux senrentix assen
lum eraduxie, ac rocompolira Meras convenrum indirie. Concencu
concto, Thietberon adesse iubetur; e, cum accessissee, de incectu cum
Fraere commisto postulata celtibus subornatis revincitur. Reciraris in
de lanctorum parrum de inceltu decreris, ab epilcopisnori tolum icho
ro lesicimo separatur, led eriam omnis er mariealis coniunctio inhibe
TUIT. Sequeni vero, alter ex compolito Aquis conventus cogitur. Ibi 86
Cocharius in medium prodiie, ac le divorrium cum rxore fecisse, severo
exilcoporum condemnara iudicio dixie. le a concubitir continere, ee
Cine rxore lauienrem vicentis xltum xcatis lultinere non polle. quam
obrem quiclheri placerer, consulere. Onibus rebus audiris, decrecit
elt, illam iultam rxorem non tuisse, quae publico incesti damnara iudi-
cio estet. ipsum L ocharium aliam rire rxore ducere posses. Oux post.
quam Locharius imperravie, laerus ctatim Valdradam libi marrimonie
Copulanic. PTaecipla veerant ex omni parre fceda, ee peltimo in poste.
cum exemplo acta, tarim ad Nicolaum ponriticem Phierbereae Frarres
deculerune iusque (ibi, ac lorori in caussa, quae summam relioionis
862
accimS
86

## Folio 228 — 1663200467:0232
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000232.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
1
665
liltoriarum de Reono lLarI
aeringeret, popolcorune. Nicolaus cum haec e noua, e a lacris lexibi
dissidentia haudqua quam purarer esse Ferenda, conrinuo legatos duos
in Franciam deltinauic, qui omnia rei essent acta, cognolcerent, cogni-
eaq renunciarent. Isi Fuere Llaganus, _ R odoaldus paullo ante Ox CIrX
ca legatione reverlus. Legari profecti Lochario mandara Ponciticis
ediderune. cumqs ab eo relponlum culissene, se nihil aliud egisse, nil
quod epilcopi convocati libi Faciendum praestituissene, epilcopos, qui
eosconventus habuerane, Romam ire ad reddendam rationem P’onri-
tci praeceperune. Poltero anno Pontitex comperto, quod adhuc fige
rat, legatos luos actis Constantinopolitanis de abdicarione lenarii, et
lubrosarione Phorii consensisse, conventum Romam indixie: cum g
in balilica Vacicana primum, deinde proprer loci frigiditarem in Lare
ranen(ihabuit. In eo Zacharias legatus, qui Roma erar, assenlum prae-
buisse Ponciticisiniussu connictus, epilcopatu, de communione priuas
cusest. Phorius, qui ex laico Faltigium parriarchale conscenderat, et GrC
sorius epilcopus Srraculanus, qui illum conscornuerat; quiq. à Phocio
iniciati Fuerane, ecceru piorum expulsilune; Tenacius dignitari pristina
relticucus; Epilcopi, qui post deiectionem lgnaeii relegari Fuerant, re-
vocati. lannem, qui quondam parriarcha imaginos conculcandas cen-
Cuerae, diris deceltationibus obstrinxerune. Ex legaris aurem, qui in
Franciam missi Fuerune, R 2doaldus acceptis ijs, quae aduerlus Z acharia
collegam olim luum decrera erane, exanimatus, autusir, neque in con-
specturn le dare Ponciticis poena cande meruens voluir. Ilaganus vnus
legarionem renunciauie, addens, neminè le invenisse in Lotharii reono
exilcopum; qui canonicis ester dilciplinis imburus. Ouibus rebusco.
oniris Pontitex Arlenium legacum milic ad dirimendum iniultum in
rer Locharium, ee Valdradam marrimonium. Incerim Thieroardus.
ee Cuncharius archiepileopi cum suftraganeis luis aduenCrunE, aeque
iusi convencus Mecensis, arque A quenlis acta PFOtCTTC, PATUCTUNE. 1O
eatiq; num ea probarene, le approbare dixerunc. Reinde inter epilco.
Pos lesirime discepeata renocari in conventum ipli cum actis luis dam
naci, ex omni Fcclelialtica dignitare exuti lune. Principio ciuldem an
niingens in Campania bellum exarlic. quod Imperarorem Ludonici
inde alsidue in reliquum virx tempus exercuit. Seodanus SarracenOTu,
qui Barrium cenebane, dux, Adelsile, Beneuentano Principe, instigan
te. Capuanum Principatum invalic. Ouippe Barrio esrecus Capuam
petiic, eaq regione direpra, in aprum Neapolicanum irrupie, dc crebris
Populacionibus, acque incendiis valtare omnia insticie. P. a re excitats
Maiepolcus, de Vaudelpercus, quorum ille Telelix, hic Bouiani galtal
diacum

## Folio 229 — 1663200467:0233
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000233.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber uintus
diacum serebat, coducto Lamberto Ducc Spoletano, i
Corum C omire ligna aduerlus cum culerune; verim de Capuana popi
latione reuerrentem aseressi commilso praelio luperari lunc. Pexeci
pue Gerardus, Maiepolcus, de Vandespertus in acie cecidere. Oua victo
ria inflatus sarracenus pleraque circumiecta caltra delenit. quin criam
Ouadeaselima inicio monalterium S. Vinceneii magnis diniriis aF
Auensadiic. _, cum monachi, adueneu eius praecepto, ad castellum
Cuum monalterio proximum, contugissent, immisso exercitu dometti
caomnia instrumenea diliecie, trumenca, de legumina in amnem pro-
Fudic, acque ecclelix chelaurum indultria monachorum absconditum
elacebeis eruir, ac lauum demum incendium monalterio inculic. POlt
certium inde diem ad porcasv(que C apuanx rrbis proeresus plaultra
onulta, ex iumenta cum hominibus mulca cepie, arque inde Teanum ac
cclsir. Pa re cognita Bercharius abbas imminenrem Calsinari monalte.
rio, ac populo ex inteltoillius aduentu cladem Formidans per Reginal.
dum diaconum luum eria illi aureorum millia dono milit. atque ira fi
rencem libidinem eius compelcuit. Venatrum inde cum concendiset,
Oppidum inera paucos dies adduxic in poceltarem, ac vicina loca deur
Aans aliquocibi permansic dies. ac aemum populationibus aliquoc
aliis Factis, recepir inde se Barrium. Longobardi vero, quanris inou
liis rroerentur, videntes, legatosiam terrium ad Ludouicum Impera-
eorem milerume, precibus imisorances, ve rurlus ad le venirer, de le
luaq; oppida inetandilsima Sarracenorum senre detenderet. Id cum
Imperatorium munuscenseri, rum Ludonico Imperatori Magni C a
roli pronepori praecipue omnium animis deltinari. Scriptores Crac
Ludonicum eciam a Michaele Imperatorerogatum fuisse, ve Apuliam
SAITACEMOFUM RTINIS MASHR ex PAErC CAPEEM recuperaVeF, atque ab e0
quoque auxilia accepisse, auctores lune. Ludouicus, his cognicis, dele-
ausad hoc bellum acerrime haberi pexcepit, acque insentes de ralidas
undique peditarus, equiracus q copins cogregauic. _ Fngilbersa vxore
alsumpea, rurlus in Ducacum Beneuentanum procelsic. Per Soranum
autem agrum Bencuenti fnesingrellus mense Tunio C alsinas mona-
sterium intimum adiie, a Berchario, e omnibusmonachis maximo
honore excepeus. Poltridie monrem, vora Deofacturus; alcendit, de
benione acceptus corum oculis monalterium perlustrauie. cumq; il
lud laudasser, privilesia a superioribus Regibus monacterio data Fr-
mauic, ac donis rariis decorarum reliquir. Inde profectus Capunm.
cuius priore bello experrus pertidiam fuerat, erium menlium spatic
oblectam recepic, camqo maxima ex parce deteuic. Mox Salerno,
Auat

## Folio 230 — 1663200467:0234
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000234.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de Rcono ltalia
Amalt, Purcoli lque adiris converlo irinere per Neapolitanum de
adije Suesulam. inde ad vallem Caudinam caltraimeratus perije Benc
ventum, acque ad Adelgilum diverrie, holpirem haud lacis, nilcogene
metu, in ofticio permanturum. Ibi archiepilcopi Co onien(is, de Freu
renlis ponriticia damnacione ambusti iplum adierune, ac decreri porri
Acii iniquicatem expoltularune: nouo exemplo, neque eo laris lauidan.
do, Factum esse, remeeropolicanus inscience Imperatore, acque aliis m
eropoliris absentibus, dignitare spoliarentur. ac inultis congeltis in POr
tificem maledictis, opem Imperaroris orarunt. verum, licut decuit, ir
rita omnia ceciderune. Radoaldus, cum latibula omnia guxreris F2
men lenu(quam eurum esse animaduerterer, Romam venic, cum esset
convencus iam proprer Sarracenorum impressiones dimissus, atque in
66 aliud cempus dilatus. Postero anno Arlenius legatus in FranciZ L
charium indicto anathemare perpulir, venuncium Valdeadae remirte.
ret, _ Thierbeream recerem in marrimonii Cocieratem reciperet, le q
dum vita luperesset, iultae conivois loco habiturum iuraret. Inde V a
deadlae imperanie, ve Romam 2d reddenidam lui rarionem contende.
rec. Forum neuerum est obseruatum. Lotharius, profecto ex Franeiz
Aclenio, Valdradae instinctu icerum Thierbergam ream adulceriiEe.
cie, leq id crimen singulari certamine Copararis ab VErRGUC PAFFC,
quos illi campiones vocabane, propuenacoribus probacurum, et, (I
Thierbersa inferiorfuister, vica eam spoliacurum, oltenidic. Thiee
beror ceteris pexsidiis delticura ad Carolum Calumin, regem FLaDCi_.
Cocharii pheruum Cele conculie. Oua re coenita, Nicolaus licreras ai
Carolum (criplir, mones, ne quid iniurixe Feri PhierbersX permisteree.
cuineque adulcerii crimen Locharius iulte obiicere posset, nequè linout
lari certamine provocare, tas esser: Singulare certamen nulla divina
lege lancicum elle. qui id centarene, Deum iplum videri renrare. in Pu-
rificatione vero Valdradam, ve quae iulsis luisnon paruilter, piorum e
carumotam pronuneiauie, et Lorhario per licteras erroris (ui admoni
coedixir, ve ab ejus, tanquam abstenex, amplexibus abstineret, de Thiee
bersae, anquim legitima rxori, haereret. Fodem anno Ludonieus vi
cimam Sarracenorum vello manum imponere, eosqs prortus extermi
narc ex Tralia cupiens, exercirum Barrium, ledem, aeque arcem eorum,
duxie, ac vario oppidum apparacu oppugnare insticmieinon succedente
auirem incaepro, perspecta expugnationis difficuleare, Lo hariu Fratre.
velibi auxitio e Francia adveniree, cosauie. qui se morem ei gecturum et
le, oltendir. Idibus Nonemb XV. indictione, Nicolaus maledicris MI
chinelis Imperacorisimpullus lesacosepilcopos Donacum Olienlem,
Scepha.

## Folio 231 — 1663200467:0235
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000235.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber Ouincas
Scephanum Nepelinum, ee Marinum dinconum ad clla
convenrum constituenda milic. Hli protecti poltero anno in iplamic
rum percurbationem mediam inciderune. Siquiden FX. R al. Mais
Balilius, quem Michael conlortem Imperii receperat, iplum per insi
dias Michaelem occidic, acque Imperium vni sibi alciuie. Locharius
ope Caroli paerui in Ttaliam auxilio Ludouici trarris aduenit. Ludoui
cus Locharii auxiliisnixus Luceriam oppidu, quod a Sarracenisin Apu
lia renebatur, adortus, collatis lignis rictus acie celsic. in de redinteoratis
viribus cum holtes magno praelio luperastet, Luceriam cum omnibus
finitimis caltris in poreltatem adduxit. Postremo omni Barrium bello
compullo, ribem maicre, quam adhuc, mole oppugnauic. Ccd, Sarrace
nisvalide propusnancibus, nihil protecie. Locharius milicibus luis ex
inlueto aeltacis calore, de caeliincemperie grauilsimos in miorbos lapliS,
ac plerilque pestilentibus aranearum morlibus Fcediore morre colum-
pris, domum inslorius rediie. Ludouico rero Beneuentum se reteren
ei Sacraceni Barrio corelsi duo millia equorum extremi agminisade-
merunt. atque, agminibus duobus Factis, montem C’argani pecierunt,
acque xdem S. Michaelis, cosg, qui voti caussa eo convenerant, spolia-
runE. Duo nuncio Emperator, Poncitex, de Romani grauilsie pCrTUI
batilune. Tadonem quoque per hosdies Mediolanenlem admini-
lrasse Fccleliam, Nicolai ponciticis ad eum epilto lae Cunt argumento.
Nicolaus aurem Idibus Novembris occubuic. qui Gresorium Magnii
vecoenomine, sic gloria adxquauit. Vndecimo Kalendas Decembris.
clerus, populusqs in balilica ad Prxesepe conctus Hladrianum, cardina
lem presbycerum, lubrogauie, atque inde humeris de more in Latera
nenle pacriarchium deportauie. Is Fadrianus secundus vocatus. (0
cosmro legaci Ludouici, qui Romx aderanr, le non esse ad comitiaro
catos expoltulacune, rerum edocti, id factum non regix ruetoritaris
contempeu, led, ne expectatio resiorum in legendoponritice lesatori
nouum iuS, velue probato exemplo, resi in polterum compararet, mo-
rae nihil fecerune. ex laeti ad venerandum cum aliis pontiticem accesse
runc. Ludonicus autem, re cognita, Romanos collaudauie, quod disnu
ea lede pontiticem sublesissene, leq iura Fccleliae ampliticare, non mi
nuere relle, oltendic. Poltero anno venere legati à Balilio Impera
core nouo ad Hladrianum, quos ille ad Nicolaum de habendo conci
lio deltinaverat. Caussa vero mirrendi haec incidic. Cum Balilius ini
eo Imperio templum Maenum ad lacram holtiam accipiendam ini-
revellet, Phociusparriarcha eum repulie, indignum elle rempliin-
prectu asterens; quimanu luahominem, alque cum Imperacorem in
C
celemillee

## Folio 232 — 1663200467:0236
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000236.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
069
liltoriarum de RConOIFa
teremisser. Flac de re Basilius ira percirus de concilio aduertus PHe
tium genetali habendo ad Nicolaum legatos milir. qui Nicolamm ex
humanis lubrractum cum invenissene, lesacionem FTadriano expolue
runc. Fladrianus legaros eoldem, quos Nicolaus destinauerar, contirm2
uit Donatum Ostienlem, de Scephanum Nepetinum epilcopos, et NI2-
einum diaconum. quibus cum tuir eriam Analtalius bibliochecarius,
qui ricas superiorum pontiticum exarauic. Flispraelidencibus, cocilium
Octauum generale concelebratum elt. in quo dilsidium de lgnacii ab-
dicarione, e Phorii substicurione sublacum est, Phorio diris deuoro, et
lonatio in priltinum honoris locum reltituro. Scacurum elt cciam,
Et consecrationes. ( promotiones episcoporum clericorum electione, (t) decreto, et
exiscoporum collegio fierent, neue laici principes, aut potentes semet immiscerent ele
ctioni, vel promotioni patriarchae, aut metropolitani, aut cujuslibet exiscopi. e TUF
Cus lacrarum imaginum culeus est contirmatus. Floc concilium anno
DeccrxxI pertectum esse Annonius auctor elt. Ludonicus, Barrio rur
Cus, Sed Frultra, centato, bellum Mareram, Venuliam, Canuliumq; pari
ter a Sacracenis occupata rraduxit. Macera captaisne luccenla elt. reli-
qua validis praelidiis impolicis communita. Vbique lanctorum loca lu-
Itraca, qua, ve Ado inquir, pertidia, ac scelere baibarorum erane pollu-
ca. Lotharius in grariam candé redire Ecclelix cupiens noni ponriti-
ciscomitate allectus ad eu scripsic, se lcreris, de legationibus à Nicolao
poncifice concendisse, veiple, ex acculacores suicoram audirentur, led
emper repullum elle. nunc ab eodem idem AaGITArC, VECOram venIrC,
de colloqui licear. Ad quas Pladrianus respondie, le ad iustam purgario
nem accipiedam paratum esse, neque quod omnes leges diuinx, acque
humana iuberene, repudiare. S ille se obiecti criminis in lonte putaret,
ad se adirer, ve reniam experiram acciperet; lin minus, camen ne veni-
repigeret, ve merita piacula poenitentix caperer. Sequenei igitur anno
Romam venie, magna procerum luorum carerua Stipatus. Ibi rogatuS
ab FTadriano, num dilixeneer omnia poriticis Nicolai pTXCept2, aC COn-
ceptum iuliurandum leruasser, respondir, se omnia lanctissime culto-
disse idq proceres omnes ejus, qui aderane, suo reltimonio contirma-
rUNE. Tum Hadrianus, Reliquuni eltigicur, inquir, re ad Confelsionem
S. Petrr accedas, de Caluraris holtiae, quam pro corporis, ee anime TUX la
lure immolabimus, parrem nobilcum lumas, ac per hacmembris Chri
Hiiunearis, unde abscissus videbaris. Ouod Locharius summoRudio de
xic le facturum. Tum Ponritex ad rem divinam faciendam progresTus
elt. qua perfecta, corpus Domini in manus lumpse, de in Lorhariu ver-
lusus Aec Lochari, in quie, si re experrem incerdieri à Nicolan adulcerii
TCMIS,

## Folio 233 — 1663200467:0237
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000237.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Duintus
sentis, ac Cyncera tide ce in posterum à V aldradae concubitis
rum promieris, lacrameneum laluris aecernae ad remilsionem peceato
rum ruorum protucurum accipe; sin minus, caue, ne ad incernecio
neanima cux lulcipias. IIle vero caecus sine dubitatione lulcepie. Tum
Cingulis proceribus eius acciris idem obtulie, dicens: Si regi Lochario
in obiecto adulcerii crimine non favilti, de Valdradae piorum commu
nione priuatx colloguium retugilti, corpus, ee languis Domininostri
prolicribi ad ricam xerernam. Iluius vero ranei, ac ram manifelti AaSt
eiimaturas Deuspoenas experiic. Siguidem Lorharius domum redies
cum Lucxe morbo esset oppresus, demii Placenrix ViLF. Idus Augucti
mortem oppetije. d reliqui pene omnes ea sceleristabe contacti anre
anni exirum rariis ca (ibus perierune. Dum hxecaguneur, Ludonicus
omni in sarracenicum bellum cura intentus, classe Basilii ImperatO-
risimante Barrium rurlus terrestribus, ac maririmis viribus est adOr-
cus. Sarracenis superioribus oppugnationibus Felsis, ac lublidii despe
ratione debilicacis, oppidu anno, quam oblideri caeperat, quacto in di
tionem cum duce Seodano redactum, ec, ne in polterum aexholtium
eNet lubuertum est. Seodanum Leo Ostienlisnecatum, Grxci omnes
Capuam in custodiam eraductum scriplerunt. Arma inde PareHEUM,
quodirem a Sarincenis renebAEUE, converCa linE. Interim duo aduce
lus Ludovicu Comires conspirarune. Ouo ille cogniro, Tugientes Mar
Siam vique est inlequurus. Ibi illi consiltere non auls Beneuentum le
conculerune, acg; implorata Adelgili fide servari lune. Dum aurem
eos Ludonicus perlequitur, Aelerniam accessir, eamq; breui admora
oppusnatione recepir. Inde praetergressus Allitas per Telelinum agru
ad Civitarem S. Agachae venic, quam mulcosance dies iuAerar op pu.
omari. Ac Bertario abbare pro Fsilembrando, propinquo luo, ciuitaris
sactaldeo, rogance, e ipli, e ciuicari pepercit. ac Beneuencum Adelgi.
lointensus reuerrie. Ibi Adelsilus quoque, cum se ad Imperatoris sc
nua proiecilter, ac veniam libi, e receptis Comitibus periisset, hauc
difficile gratiam imperrauie. Vetus. Dux Venetorum prospere ac
Parencum praelionauali confixie. Fendelmarius Ecclesam Aqui
leienlem accepie. Anno, qui insequurus elt, octingencelimo leptur
Selimo, Ludonicus, e Carolus Locharii parrui, quorum alter Germ2-
BiX; alter FranCIa rex erar, V. Kalendas Augusti in vnum convenien-
tes Locharingiam ica incer le divilerunt, ve Ludouicus vibes Colonia
Aquas, Preuiros, Praioctum, Mletas, Argencinam, et Balileam, C aro
lus Lugdunum, Viloncionem, Viennam, Punoros, Tullum, de Virdu
num cumadincentibus obcinerer. Ludouicus aucem Imperacor se-
Sllt

## Folio 234 — 1663200467:0238
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000238.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
1
listoriarum de Reono Ita
sacismilsis, Fracernam heredicare ad tratrem porius, quam a
percinere cotendens, FTadeinno ius Cuum euente, ac per legatos dis
I
Ludonicum, e Carolum incentanre, idem sibi reonum Ced trustra, vir
dicauit. is Sarracenicum ne bellum hoc anno perleguueus (IC incom
Pereu. Parencum quidem cerre cum aliquocaliis Calabrix locis ir
eorum dicioneremanlie. Postero anno compoliris Campanix re-
bus, Romam se recepie, e postridie in felto Pentecoltes ab FTadriane
Pontitice, nelcio qua de caulla, iterum coronatus perfectis Caeris, cum
eo in Lareranum insigni cum pompaprocelsit. Ludouico ablente
Seodanus, quem ille dilcedens dimilerat, Adeloilo adiuvante, Beneuen
tum, Capuam, ac multas alias Beneventanae, ex Capuanae dicionis ciui
tares lolicitauie, aeque acciro domo exercitu ad le rraduxit. Ouod vbi
Ludouicus accepie, ira Fremens rurlus exercirum in ea loca promouit,
Beneuentum in primis, torius defectionis capur, cupiens expugnare.
Adeleilus, ve Ludonicum aduentare percepie, obuiam laero rultu pro
Sreltus, ab omnibus se rebellium populorum consiliis leparauie, atque,
vt lemper alias, licnunc paratum esle ad omnia, gux imperaret, Facien
da oltendic. Ouibus verbis Ludonicus induclus, ac maoniHCIS PEXTC-
rea muneribus delinitus facile ionouir. ac Benevento dimisto, aduertis
alias civirates, quae defecerat, arma converrir, eas q HaNd WRGHOCCKF2-
mmine recuperauic. Capua rna, quae quadraro lapide erac constructa, ci
uibus diucius reliltendi audaciam prabuic. TExcipicur Frequenri mili
cum corona circundara. acque omnibus exeundi Facultas adempta. In-
de ager lonoe, lareq: valtatus. Flis de rebus Capuani ad extremam re-
rum omnium inopia, ac necelsitarem adducti, epilcopo a (TUIPEO, COK
puSS. Germani in humeros sultulerune, ac parefactis porris supplices in
Castra ad Ludonicum perrexerumr. cum q, ve, sinon luis, at Diuiillius
meriris sibiignolcere veller, intimis precibus oblecrarune. Placidi
micilq ingenii Imperator Cordes, lacrrmasq; supplicanrium Ferre nor
Pocuit, ac Cacim veniam le dare relpodir, aeque ita Sarracenis expul(IS.
praelidioq in omnibus receptis oppidis tirmo relicto, Beneuentum le
recculie, ac milires in aeltiua dimilie. Exercitus interim parrii Colire
nilendi ctucio Aagrare, domumq: polttoc, tantosq: labores exanelaros
spectare. Id vbi Adelgilus animaduerrie, Ludonicum conveniens simu
lanter horratur, re exercicui gracia reuilendae aliquando patrix Faciar.
ac ditionem luam prxegranante militum mulricudine leuee, cum null2
bellimateria ipsius sic vircure, ac Felicitate relicta. 2 uo probato, ille
exercirum maxima ex parce dimilie, arque ipse cum paucis nihil mal
suspicano retlicie. Adelpisus, ubit uctonieum propris oibacum vicibou
LenlAC.

## Folio 235 — 1663200467:0239
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000239.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Iber
sensie, Contticuro die lacellices adhibuie scelerari contili, lui
acquenemine Facto, in edes, in quibus ille meridiabatur, irrumpere II
Stiric. Ludouicus, ltrepiru armatorum audito ex lecto repenre desilije,
atque arreptis aemis, cum paucis, qui aderane, lui cultodibus ad oltium
domus occurrir, adicuqe interclulo, holtem à liminibus arcuit. Ade
silus, rbi ridir eo se penerrare sine luorum cxde non posse, Falces iul
lic adduci, acq. x dibusignem interri. Floc cogniro Ludonicus exterri
cus inducias libi dari, pacem e popolcie. cui relpondie Adelgilus, nihil
aqui le concedere posse, nili iurciurando promiereret, se nunguam
in polterum Beneventi tines incraturum, neq. huius iniurix vindi-
ctam aliquam exacturum. Ita Ludonicus praelenei necelsitate ada-
Ctus, allatis Sanctorum relliguiis, ciulmodi le lacrameneo devinxit. ac
Poltridie Beneuento egrelus Berolam petijc. acq. ibi per menses vn
decim manlic. Iea que lequenti anno, cum ibi essee, primum eria, dein
denouem millia Sarracenorum per Comires luos apud Capuam pro
Aigauic. Protectus est inde Capuam. Cuius aduenFU COIPEEtO, SaI
raceni Principacum reliquerune, aeque in Calabriam concesserune
eaes populacionibus lacerata, conscenlis nauibus in AFricam Le recepC
runc, quicunque enautrasiis cualerune. F.odem anno FTadrianus pon
tifex Ralendis Novembris moritur, acque ei Tornnes octanus, homo
ROmAnUS, XIX. Kalendas Tanuarias ex archidiacono Cardinali Cuthei-
cur. Proximo Ludonicus, cum annum iam C. apux contecisset, 2C, pul
EiStota Campania Sarracenis, iniguo adverlus vuum Adelgilum, atque
exulcerato animo esset, Romam libi reperendam, e nouum pontiti
cem luper en re contulendum purauic. A pontitice honoritice excep.
cuspetiir, ve concilium de linnma re convocarer. Ibi consresatis p2-
rribus scelus in se, ac pertidiam Adeleili cdocuie, ve verbis deceptum,
rein xdibus oblestum, remetu mortis perterretactum lacrrmenro le
grauilsimo oblienuisset. arque rrea de re lencentia dicerentur, postula
vic. Fa relatione facta, cenluere parres, Adelgilum, qui se holtili, ac
pertidonnimonduertus Imperatorem gelsisset, holtem esse Imperii iu
dicandum, ac rursus bello quam acerrime perlequendum. CaCramen
cum non esse, quod aduersus remp. Lusciperetur, nec Ludonico obet
Sc debere, quod laluris conseruandae causlaiurasset. Acq. ira ponritex
Ludonicum lacramenro, quo se obstrinxerat, , divina auctoricate ab
Toluit. Hoc decreto Ludonicus erectus bellum maioribus opibus in-
Aauranie. verum, ne periucus exiltimaretur, reginam lummae rerum
praefecie, camq exercitum Beneuencum adducere iussit. Adeleilus.
cum le holtem iudicatum, acq. vrivecsis peri vicibus incelligeret, can
67
CaMI

## Folio 236 — 1663200467:0240
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000240.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Tistoriarum de Reono lcalia
tam le rempeltarem lultinere posse dittilus spem Caluris in tusa poluie.
acq. in Corlicam insulam sele abdidir. Fodem amno GradenliS F. ccte
(12ad Pecrum Venetum esteranllara. Sequenti, Rodoaldus pactal-
dio Aquinas castrum apud Ponrem Curuum construxie, quod ab co
Ponrem Curuum vocauit. quo in loco Fresella quondam inclrta
Romanorum colonin fuit. Brixix cribus diebus, cribulq. noctibus lan
suine pluvic. Ludonicus in Lombardiam reverlus iuspopulis dixit,
ex beneticia poltulancibus, qua lunc vila, concelsie. Adeloilus BenC
veneanum recepit Principatum, ex moriens Aionem tiliumne, an Fra
erem, libi 2lumpliclocium. Toannesponcitex Rauennam protectus;
ibi convencum sepruaginea epilcoporum egic. In eo conveneu lis inrer
Velum Ducem Vencciarum, de Perrum Pacriarcham Ciradenlem com
Polica elt. Morruo Senatore, epilcopo Forcellano, Petrus paeriar
chacontirmare, e consecrare Dominicum Leonis Caloprini filium
monalterii Alcinaris abbarem abnuerac, quia sibi virilia succidissee,
perterriculq. a Duce Romam contenderae. ITinc cum Toanne ponti
tice Rauenam perrexic. quo etiam LTendelmarius Aquileien lis p LFIIaE
cha, de Leo Caprulenlis epilcopus, et ali ciuldem provincia epilco-
Pinduocati. qui quoniam conventuiam contecto aduenerune, com
munione priuaci, led Ducisprecibus relticuri lunc. Bon2 camen FC
clelix Torcellanx Dominico permilta. Poltero anno Ludouicus lae
uum morbum nactus mense Ausulto morrem Mediolani oppetiit.
Exeac adhuc recus eius in a de Ambroliana sepulchri closium. Fuie vie
pietare, iulticia, ec relisionemlignis. verum ltudium in eo gloriae, e
dignitatis Tcalicae conservandae muleo maius aue Fortuna, auc opibus
Fuic, nec cantum rircure, quancum voluneate, complexus elt. Ludo
uicirxor Ensilbersa religionis caulanobile monalterium ad vrbem
Placentia aciticarat, idgs Divis Xrol, X ACapCtO COnLCCTALAF. F0.
dem anno Anspertus archiepilcoparum Mediolanenlem accepie io
Deter
CAROLVS CALVVSREX, ETIMDERAY
37
Ortuo Ludonico, magnainde pro Imperiiciculo, resn
Tralia alciscendo certamina concitara lune. Frenim ac
hanc diem ciulmodi decus a paere vivence maximona-
Cu tilio deterri, id q sublequenre archiepilcopi, ac. POn
citicis conlecratione conlueuerar altirmari. Sic Carolus MaennsiP i
pino, e Ludonico, sic Ludonicus Lorhario, Sic demum L. ocharius
Ludonico indullerat. Ludovico vero sure vila virili prole extincto,
Celcalt

## Folio 237 — 1663200467:0241
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000241.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
LIDC
cerratim Pranci, lcalic; ad eius laudis cupidicarem, ac ltuore
serune. In Francia parrui Ludonici Carolus Caluus Francix, e
douicus Germanie reres, cum sine conrentione L ocharineiam divisil
lene, cerrarim animum ad scaliam, aque ad Imperium adiccerune;
haud dubia spe, eius fore verunque, qui prior armatus in Icaliam de
Ccendisset, ac parra pontiticia sracia, lolemnia ab illo insignia recepil
sec. AC Caluus quidem, nuncio apud Duciacum de morre Ludonici
accepeo, latim moris caltris ad Ponrigonem perrexit, d proceribus
quospocuie, sumpris, Kalendis Seprembris icer ingrectus in lraliam per
montem Touis cransire contendic. Ludonicus aurem pari ltudio inslam
marus, ac consilii fraeris certior factus primo Carolum Crassum, dein
de Carolomanum filios, qui iter Caluo impedirene, magno cum exer
citumisiE. Ex quibus, cum Crastum in fugam compullum, Carolo.
manum perterritum a Caluo audisset, ira fuxensiple cum cerrio tilio
Ludonicomagno imperu in Franciam inerorupie, iplamqs holtilicer
dilacerare mlticuie. Incerim lonnmespontitex, communicato cum epi-
Scopis, quos alia de caulanduocauerae, et lenacu Rom. consilio, =al
uum ceceris omnibus ancepoluit. leaque Taderico Veliterno, _ FOr.
molo Poruen(iepilcopisimilsis, iplum Romam ad coronam accipien.
dam acciuit. O uodrbi Caluus cognouir, recto irinere ad vrbem le con
tulic, camq: XVI. Kal. Panvarias Colemni civiraris occurlu exceptusini
vir. Inde die Christi Natali in Balilica Varicana anre Contelsionem de
moremunctus, Augustalinomine, de dindemate eltinsienitus, cum
Canctissimum iuliurandum concepisiet, se aduerlus inimicos EccleliX
perpecuo pontitici pro viribus aftucurum. quo facto, ve praesens ali
quod pietaris sux ederee documentum, mulca, caq: preriol2S. Petro
donaculic. Ilinc ciculus Imperacoris Augusti posthac lincerui pontiti
asbeneticiu esse, anniq. Imperii à colecratione pontiticia reperi caepri.
Duibus rebusrire peractis, Lonnnes orationem ad epilcopostrabuic, in
qua, commemoraris rebus Caroli Magni, et Ludouici Pii pro lalure
Fcclesiae geltis, ad exrremum eximias C alui neporis laudes auicis, pater
Bisque virruribus celpondentes adiunrie, arque ita Lubiecie: Et quia
pridem praedecessori nostro Nicolao ponrifici id ipsum calesti inspiratione revela-
cum fuisse comperimus, eligimus Carolum hunc (aroli MLaeni nepotem, e ap-
probanimus omnibus fratribus,  coepiscopisnostris, ex senatus, populoque RO
manoassemientibus,  Vetere instieuro ad R0. Imperii scepera proueximus, es
Augustali nomine decorauimus, oncentes cum oleo extrinsecus. vt interiorem
quoque Spiricus sanctienctionem ostenderemus. Deque vero hic ad rantum (a
scixium se velus improbus inculic, nec fraude, aur machinacione, aut ambirione
87
hano

## Folio 238 — 1663200467:0242
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000242.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Plictoriarum de Reono
aspiranit, sed desideratus,  postulatus a nobis, es a Deo ~ocat
uc adcuendam relisionem,  Christi vbique seruos de fendendos humilites, t
obedienter accessit, operaturus, ( roboraturus in Imperio summam pacem, 
pranquillutatem, ) in Ecclesia Deiiusticiam, es exaltationem. neque enim 
sinos talem eius animum per spexissemus, nostrum nos studium ad illum prove-
hendum contulissemus. Quapropter fratres carissimi onanimes henedicamus de
mino, qui hunc tantum nobis, ( talem dedit, per quem pasanorum contritio;
e Christianorum speretur cita redemprio. et quodiam in R0. Ecclesia, quae est
maoistra, mater, e caput Ecclestarum, auctore Deo, sesimus, preces benedi
Etionis fundentes, (1) coronam imponentes sceptrum, es Diadema Imperii etiam
in hac sancta, ac generali fraternitatis nostrae synodo, ad quam Deo duce in hu-
manis necessitatibus sanctae Dei Ecclesiae convenisse dionoscuntur, iterum cordis
affectibus, oris vocibus, ex manus sub scriprionibus roboremus. Sub quas vo.
ces epilcopi re(ponderune: Amamus, quemtuamasti, eligimus, quem eleoisii,
( benedictionem, onctionem, ) consecrationem, quam cu in Carolum conculisti–
sequimur, probamus, ac veneramur. ex si quis aliter sen serit, ei resistemus, quiq
repuonaverit, anathemate iugulabimus. ACMOX, quae dixerune, liblcriprio.
Betirmarunt. Nonis inde lanuarii Carolus ribe coresus Papiam ve
nic. aeque ei Anspertus rebis archiepilcopus Tralicireoni coronam m2
ouo epilcoporum, procerumq; conventu ex verere consuerudine detu
lic, inquiens: Nos Anspertus cum omnibus Episcopis, Abbatibus, Comiribus,
eo reliquis, qui nobiscum convenerunt, Talici reeni optimatibus, perpecuam opta
mus prospericatem.  pacem. Et quia divina pietas vosper leannem summum
pontificem ad Ausustale culmen euexic, nos rmanimiter vos protectorem, de-
minum, ex defenforem omnium nostrum,  scalici Regnireoem elieimus, cu
 toto cordis affectu subdi caudemus, e omnia quae nobiscum ad xcilitarem
torius S. Dei Ecclesiae, nostrorumque omnium salutem decerniiis, es (ancicis, 10VS
viribus, annuente Christo, concordi, ex prompro animo servare promictimus.
Sublcriplere epilcopiipse Anspertus Mediolamenlis, Poanes Arrecinus.
Toannes Ticinenlis, Benedictus Cremonensis, Theodultus Oerrho.
nenlis, Adalhardus Vercellentis, A2O Fporedienlis, Ocrardus L. au.
denlis; ITilduinus PTastenlis, Leudoinus Mlucinenlis FTildradus AI.
benlis, Rarbonus Augultanus, Filbertus Comen(Is, Adelardus Vero
menlis, Paulus Placenrinus, Andreas Florentinus. Inde AnspertuS in
rauir, se, quoad vica suppedieasset, opem, aeque obedientiam praeltitu-
rum. Contraqs Caluus se Anlpertum parirer consernaturum iureiuran
do incerpolico attirmauie. Indemense iplo Februario in Palatio Tici
nen(i vna cum ipso F. piscoporum conveneu leges ad lalurem Ecclelix
acque lcalix percimenrestulic. ne ciuieacum, e cecteliarum iurareto.
honora
UaIC

## Folio 239 — 1663200467:0243
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000243.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Duintus.
vare inltirue. Prarer cerera lII. Ral. Marciasprivilegia Caroli
eni, Pii, Locharii, ac Ludouicineporis, vevocac, lin Ecclelix Creme
nenli firmaca. Inde Bolonem Buvini Comiris Elium, Richildis vxo
ris sux Frarrem, Ducem declarauie, de Vidonem Lamberti, ac Ber en
sarium Eberardi Elios, illum Spoleri, hunc Foriiulii consirmauic. 2F-
que hisactiseras alpesabiie. Interim Romx Toannes pontitex Formo
Tum Porruenlem epilcopum, et Cregorium Nomenclarorem coniura
tionisaduertus se iniex compertos, cum adesse iulsi fugam cepissene,
communioneremouit. Caluus aurem paucis polt diebus in monalte
rioS. Diony lii Pa(cha celebrauie. aeque ex auctoritare pontificiorum
legarorum connencum in Idus lunias Pontioonem indixie. Is comven
tus =I. Kalendas, Inclictionenona, praelence imperatore, pontiticisq
lesatis estinsticurus. In eo praecer cerera X. Kalendas electio Imperaro
ris, quam epileopi, e religui lcalici reoni proceres comprobarane, le
gesq, quasille Papiensi in regia rulerar, confirmata. V L. inde Idus Tu
lias venere legati pontiticis epilcopi, L eo Cabinenlis, ponriticisnepos,
ex Perrus Forolempronienlis, qui imperatorem, _ epilcopos verbis
ponciticis lalurarune. poltridie vero dona à Poncitice milta obrulerune,
Imperarori lceperum, e baculum aureum, imperarrici pallia, de 2r.
millas cum gemmis. iidemq; damnationem Formoliepilcopi, et Cire
SoriiNomenclatoris, e eorum, qui cum eis conera penriticem Con-
spirauerane, coro approbance concilio recicarune. Dimisto inde con
venei Caluus legatos poneficis eximic donatos dimilic in vrbem. pro
Fectusi Poneisane TII Kal. Rupusti renie Cacalaunos, ibique vlque
2d Idus imbecillicare valecudinis est decentus. Inde progresus Rhe
mos, eum Spluacum pergeret, nuncium accepie, Fracrem lium Ludo.
vicum Germaniae reoem V Kalendas Seprembris diem Cuuin FrancFot
dixe obiisse. leaque propere Aquas, Coloniamq concendit, ve Loch
ringiam, quae Ecarris, e tilii eius Locharii FerAE, OCCUPArCE.. L.udO
uicuseres filios reliquerat, Carolomanum, Ludonicum, de Caroluim.
cognomine Crallum. ex quibus Ludonicus, qui paterno Funeri inrei
fuerac, ubi pacruum pacerniregni fines ingrellum castra ad Rhenum
Poliille audiiie, ira incentiis, quod paternum invadere regnnn, elsee
aulus, Franctordia copias monir, acque ad alteram Rheni cipam e re
sione conledie. lbiiure primum, deinde graria per legrtos petira, cum
reurrum impetrallet, decemhomines cum aqua calida, ceriden q;
cumfrixida, decemq alios cum terro candenei milic, iulsos experiiiui
dicio, veri regnum illud conveniret, quod cum iplo pacer luus Ludo.
vicus lacramenro incerpolico diviliser. Qui re renrara, cum decii
MCICd

## Folio 240 — 1663200467:0244
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000244.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
liltoriarum de Reono llana
menrum nullum cepilsene, nihil camen x qui obcinverune.
donicus animo inciratus V III Idus Ocobris Rhenum copias Occu
cecraiecie, ac Calui exercicum adorcus iplum in Fugam verlum prosi-
Bauic. Victo Caluo, Frarribuspaterna regna incer, le parrieneibus, C a
rolomano Baioaria, Pannonia, Carantanum, Boemin, e Morauia
evenie, Ludovico Franconia, Thuringia, Saxonia, Frili2, e parSLO
charingix, Ctao Alemania, e alcera Lotharinsia. Dum aurem haec
in Francia à Caluo Imperatore, e rege lcalixe adminiltraneur, SarraCC
ni, qui Parenci a Cudouico dimilsi remanserane, collectis viribus BAr
rium, ac tinitima Barrio loca populabundi percurrerune. _ Salerni-
tanos, Amalhranos, ac Neapolitanos impulerune, veiuncto lecum Foe
derc Romanam vibem inuaderene. Ouod rbi Ponritex Toannesre.
Cciuie, conaribus eorui occurrere cupiens, accitis C alui auxiliis, Lam ber
cum, ee Vidonem eius tracrem, Spoleri Comires, Caluo iplo iubente,
alsumplic, ac Neapolim, Salernum q progresus Cuaiterium Principem
Salernitanum, verupio Faedere secum Sarracenos adoriretur, induxit.
Sersium vero Ducem Neapolicanum, rbi nd otticium redigere non po
cuic, prorlus piorum locietare, concrectuq; priuauic. Nihil commo-
dius a poncitice seri pocuerae, li in iis tesfuisser, in quibus elle debe-
bac. FHIC Fuir Achanalius Neapolitanus epileopus, qui SergiO FraTrCC2
Peo, Romam; eranmilso, Dux iple luffectus cum Sarracenis Fcedusin
Itaurauic, acque eis iuxra Neapolim collocaris, Beneuentanos, Capu2-
nos, Salernitanos, Romanosq; sines holtilicer populari, ne cccleliis qui-
demparcens, perrexic. D uibus malis permorus Pontilex anaihema
illisinRixiE, aC ZVIII Kal. Ddecembris C aluum certiorem per licteras de
his rebus omnibus Fecie, narras, se a Sarracenis Ferro, a vicinis Chriltianis
tame rrgeri. quare enixe cum cum clero, populoq: Romane rogare, ve
celeriter auxilia iampridem promilsa lubmierar, memor se ab Eccleli
Romana in Augultalinomine deferendo cum cereris, tum fiaeri luc
essepralatum. Sequente aurem Februario conventum iampridem in
dictum Romx habuic, in quo electionem, de conlecrarionem eius AU
sultalem ratam else in perperuum lauxie, diris grauibus, quicunque
eam auli fuilsene intirmare, devinctis. Inde lTII Idus Februarias
licreris milsis primum expoltulauie, quod adhuc neque rerra, neque
marinuncium mittere propter imminentia a paganis, e iniquis Chii
ltianis pericula poruilset, dein de petiie, repromilsa per Leonem epi
Ccopum auxilia vellec mittere, ne a Sarracenis aut morre afficerentur,
auc in seruirurem abltraherentur, aUEnOUX capere conClIR COSCTENEUT.
sumul admonens, ve in memoriam reuocarec, quamostatioresprois

## Folio 241 — 1663200467:0245
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000245.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
LIDer CLuImEUS.
C0 ad Imperium cuchendo subissee; quantum q; hortium ob
caussam libi parassec. Fogare ve gratiam referrer, atque Ecclelix Cimul.
ehonori luo conlulerer. duos Perros epilcopos, Forolempronienlem,
de Senogallienlem le proprerea ad illum micrere. in coy; (pem laluris
omnem poluisse. Inde Idibus irerum lummis precibus orauit, vepe
ricliranei opicularerur E cclesic. nam Sarracenos Anienem, Tiberim g.
trantire, de excurtiones in Sabinos Facere, nec Lacraeis Deo vicis,
ex virginibus abstinere. quod li quid inracti relinquerent, id quoque ab
improbis Chriltianis vlque ad vebis meonia procurrentibus abstrahi.
E benehcio corone delarx commemorato addidie, reliquas eius occu
Pationeshuic rnipolthabendas esse, cum Romana Ecclelia, qux alia
rum elt capur; ruence, reliquas eodem moru concidere ellernecesse. a
Richildem vero Augultam lcriplic, vemaricum ad opem macure feren
dam impellerer. nam le nulla alia de caussa coronam illi Imperacori-
am deculisse, nili re Ecclelium, Romainq; proregerer. Ouin eti
an a Bolone Comire auxilia postulauie, naEraNS Romanam OTaIm
Sarracenorum stanquam locultarum, curba esse opertam. HITI vero
Kal. Maii Anspercum Mediolanelem, Toannem Rauennatem, e V al
percum Aquileienlem admonuie, se Adclardum epilcopum Veronen
sem communione prinasse, quod Nonantulanum Ccenobium inui-
Cisser. V III. inde Kal. Tunij rarlus seriplie ad Caluum, ve nullam
hioram in auxilio ferendo eximerer nam Sarracenos, omni sepopulata
Campania, libuibana Romae loca incendio milcuisse. C aluus aureI
legacionoponciticis; cum paletri aipud Compendium agerer, cognica,
se non defucurum relpondics ac starim rebus Francix per lunium men
sem conventu Compendii habico consticuris, cum Richilde vxore, et
maxima re pecuniarin, acq. ingenti preciolae suppellectilis copia in Ica
liamirerincendic. Inrerim Toannes, cum convencum R aveninam epi
lcovis indixisser,ad lonnnem archiepilcopum scriplic, le convenrum il
lum Rauenne celebrare velle, non solum quia Ecclelia ab iniguis Chri
Hianis vexerur, sed eriam quix inulris in rebus emendationis indioeat.
ee quia locusnullus R avenna sic magisidoneus, rogare veeo cum luis
Cufeaganeis occurrere ad VHII Ral. Tutii velic. VI aurem Kal. Tunias Vr.
Cum Ducem Veneriarum, veeo adessee, admonuir: ZIII vero R al.
Auxulti, scriplie, le Ravennam, omni irineris incommodo spreto;
concencus habendi sraria concelsisse, cumq. Ral. Augultiincho2
turum esse. Convencu inde perfecto, cuius acta ad nos non pervene.
tune, vemacurius Caluum de instanci bello consuleret, R avenna csrel
sub ad eum irer incemlie. Quod ubi Caluus tucam morirem iam prae
ceruc

## Folio 242 — 1663200467:0246
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000246.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
ccorlaru de Rcono leu
X
teruectus rna cum actis Romanis accepie, e iple irer, opportune de
currere relens, accelerauir. Vercellis consrelsi vna Papian processe
runE. Crauia inde Sarracenicibelli propullandi consilir Ca1oloma-
nus rex Bauaria interrupit. I5, quod parer Ludonicus FentaveFAE, peF
fecturum Cearbieratus, in Tcaliam cum maximo armatorum numero
delcendebar. Fo illinuncio axanimari, nouo consilio capeo, statim
Papiam reliquerune, Derthonemq. Se conculerunt. Ibi RRichildis Augu
Ia pontitice consecrata elt. Addic eriam Regino, cundem Boleni
exoris lux Frarri Fluminsardem Ludovici Imperatoris morcui filiam
in macrimonium collocasle, ac Prouincia donarum resem appellasse.
Rumore in le de Carolomani aduentu in dies magis increbelcente,
Caluus Richildem cum chelauro domum remilit. ne que ira multo post
iple quoque sublequi caepic, poltquam proceres luos, quos acciuerat,
ledirione conttata, non venire, Carolomanuin vero iam aftururum
accepir. ( uo Facto e iple pontitex vibem reperiie, cruce ab eo au
reamasniponderis, _ pretiolis gemmis ornatadonacus. Jam alpes
Imperator actigerat, cum eum repentina febris invalic. qua se per
mocus Sedechiam ludaum, medicum libi dilectum, adthibuit, aEque ex-
eius senteneia praelenris remedii sraria puluerem quendam morcite-
rum haulic, arque inde Cinilium monrem alcendere caepie. Vbi vero
ad locum; qui Brios dicicur, vehic, insrauelcenris morbi magnicudi
ne, _ veneni Exuirie confictacus Richildem, qua apud Mauriennam
erac, acciuic, acque in eius complexurnclecimo die, pridie NonasOeto
bris, animam etAauic. Cererum ad hoc malum illud quoque adiun-
ctum. Capuani expullo Landulto epilcopo Landenultum lumtr. O2
pudleloconatum, licet rxore praedicura, de neophytum luffecerunt,
ac lummis precibus Pontiticem, ve cum conscornret, OrarunE. O u2
re cognita Bertharius abbas C alsinasis _ LCo Fennenlis epilcopus lo-
annem pontiticem Romx adicrunes monenres, nepoctularionitam
iniquae, acque inlignem iniuriam eivicari, de pontiticix auctoritati per
niciem allaturx aures praberer. Poncitex hominum grauitate permo
cus primo se facturum negauie, deinde precibus nobilium expusnarus
neoptrrum consecrauie. qua exre ledicio in cinieare pravis olt oita.
Ouod rbi Sarraceni animaducrterune rurlus omnia populando vasta
runc. Poncitex aurem, re ledicionem extingueret, Landultum in ce
ux. acque xqua Corre incer verum que ccclelix bona divilic. Pnullo pol
Landenultus, qui Capux praeerac, cum poncificis in fide maneret, periit
ab eo, ve Caieram, quae cum in dirione ponriticiserat, Cibi lubiiceret

## Folio 243 — 1663200467:0247
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000247.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
Liber Ouineus.
Oua re imperrara ille cives acerba premere seruieure institue.
cum pari Docibilis Dux Caieranus non poller, SarraCenOS AgEOPOII
aduocauie, aeque Caieram, ve sibi auxilio essene, adductos Formianis
in collibus collocauit. Ouibus de rebus pontitex edoctus, quacunque
ratione poruie, Caieranos ab amiciria Sarracenorum auerrie, Docibi
lemg. rearma Sarracenis inferrer, induxit. Verum, cum Docibilis
aeie cum Sarracenis congrelsus male pugnalset, capriuos luos recupe.
randi cupidus Fcedus cum eis perculsit, acque Carilianum arcem ad
Lirim amnem in finibus Campanix condidit, camq. illis ad habitan
dum concessit. O u0 ad cerera incommoda nihil accidere poruie
Romana post in multosannos dirioni perniciolius. Gradensis Eccle
Cd ad Perrum Venetum, licer reculantem, delara.
DOVTOVS BALBWSTMPER.
ET CAROLOMANVS REX.
Orcuo Caluo, Carolomanus extemplo Pralix regnum in
uic. atque in lraliam progrelsus, receptis ciuicarum Cacra
mentis le in Bauariaim Fallo Caroli aduerlus se conten-
dentisnuncio exanimatus recepie. Regnum quidem ip
Cum Icalixe per eriennium renuisse, in maximo Francorum, Germa.
norumq; annalium lilentio recera mulea, quae in Lombardia legun-
cur, diplomata tidem Faciune, quibusiple Bauarix, arque Italix iex,
Sic enim se inscribit, per hosres annos ecclesiis, populisqe. beneticir
contirmauie, anre à Carolo, Pio, Lochario, e Ludonico resibus con
donata. Omnia eamen diplomata in Bauaria dara Lune. Ludonicus ve
roBalbus, parris morre audira, Compendii cum Richildenoverca
pridie Kalendas Decembris convenit. arque ab ca tabulas parris acce
pic, quibusilleregnum sibi Francix cradebat, _c enlem S. Perri, per
quem le resem instimebar, de regiam veltem, d coronam, et sceprrum
ruro, semilq. pretiolis distinctum. atque iea magno epilcoporum, pro
cerumq. conlenlu V I. IdusDecembris rex ab Flincmaro Rhemensi
archiepi(copo consecratus, _ Coronatus elt. Is accepris Colemnibus om
Dium lacramentis, prope Suessionas in monasterio S. Medardi Naralé
Drii, de Palcha in monasterio S. Dionyli celebrauic. Progrestus inde 2d
quoldam compelcendos cumultus Furonum, ibi grauilsime agrOt2.
vic. Incerim RomX nOuUS, isc; decestandus cumulcus est concirus.
q

## Folio 246 — 1663200467:0248
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000248.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
lictoriarum de Reonolcalix
quippe Lambertus Spoleri Comes, Vidonis Duets tilius, anim
periale nomen adiccie. de Adelherro Marchione Tulcix delisnato ii
locietarem allumpeo, per speciem religionis Romam cum magnoar.
macorum hominum sloboaccelsie, ac porris ribis occupatis, popu
lum Ro. e clericosin maximas ansultias adduxir, inltans iustu C 210
lomani, ve decus Augustale ei concederet. (UA rE PETIMOTUS SCHAEUIS.
populuse Ro. iurauir, le in poreltare Carolomanitururum. Pontitex
reco rrbem relinquere, e Franciam perere, desperata incolumieater
constituie. Ouam rem ille archiepilcopis Mediolanensi, Ravennati.
e Aquileien (iLCII. Kal. Martias nunciauit: Nolumus vosignorare, in-
quie, quae, ex quanta mala his diebus a Lamberto Spoletano Comite pas
si simus. is enim cum effusa omnis prope terrae S. Petri populatione Romam ad
venit, et, licet tanquam anncus a nobis apud B. Petrum maeno cum honore rece-
peus, per fraudem portas orbisinuasit, C orbem per suos sarellites occupatam
itatenuit, ei nec Romani proceres, neque exiscopi, neque sacerdores, es fami
liares nostri ad nostuto adire possent. quin etiam cibaria nobis nostra interdixit,
ex episcopos, presbyteros, diaconos, monachos cum hymnis, canticis, (t) preci
bus ad ecclesiam S. Petri prodeuntes morepasanerum coercuit, inimicos quoqe ue
Ecclestae, ac nostros, quos una cum vestro consensu,  sub scriptionebis, ac ter
iam damnauimus, aduersus nos remere adduxit, eosque in urbem Romam imussit
nostro induxit. Quibus de rebus nos per plurimos dres ica doluimus, ut lacrymis nen
temperaremus. nam his diebus, nec vestis fuit super altare S. Petri, nec aliquod
ibi nocturnum, aut diurnum officium celebratum est. Duin etiam nunc minatur,
se durius consulcurum, nisi ejus nos libidini pareamus. Duare voshortamur, ZIno
biscum de tantis miseriis doleatis. quas quia sustinere non possumus, terrestriiine
re inter septo, maritimum in Franciam praeparamus ad Regesorandos, 2t eccle
siam S. Petri, C orbem Ro. rotius mundi caput, et) dominam a rants calamitat
busliberent. Duoniam autem procomperto habemus, nobis rorbe profectis eur
dem Lambertum cum Catellitibus suis iterum ad orbem aduolaturum, ana
thema n eum, cecerosque, qui tale aliquid ausi fuerint, in ecclesia S. Pauli pro-
culimus. Duod vos scire voluimus, et ab ejus auxilio caueretis, idemque suffra
saneis vestris significaretis. Inde ad Berengarium Comicem eadem leri
Plic, rogans, ve Carolominum regem his de rebus commonetace
ret, cuiusiusu haec le Facere Lambercus assererer, de moxad Ludoui
cum Balbum, Calui Imperatoris flium, conquerens de obicu paeris
eius. Nam ille, inquie, Romanam Ecclesiam tueri semperstuduit, quae nunc
rabie Lamberci, Vidonis Spoletani Ducis filii, conflictatur, qui in contemprum re-
salis sobolis cum persido Adelberto Marchione ad Imperii dignicatem conten-
dic, ac propcerea erbem diripuii, acque homines S. Petri facramercum sibi dice

## Folio 247 — 1663200467:0249
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000249.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
er Dus.
re coepit, ac Tarentum misit, qui sarracenos donis solicitarent, dt pt ie
adessent, denique omni persidia  sus pessime ipsum Pontificem habuit. Q
rogote, et parris exemplo Ecclesia defensionem suscipias. exo maritimo inmere
ad re contendam. Ludouico autem Ludouici Baioarix regis tilio ligniti.
cauic, se mariin Franciam ad linodum agendam icurum, ve Fccle.
Cixracionibus contulat, Qua persidia, inquic, Lamberti Vidonis Ducis, im
moprodicoris, filii conflictatur, qui cupiditate imperii accensus simulata religione
Romam venit, ac postridie porta S. P etri occupata, P’ontificem, eo omnes alios mi
sere divexanit. atque haec se facere iussu Carolomani regis dixit. quare meneote,
et episcoposreoni tui ad concilium mittas. IToc modo ribe egressus cum
preciolilsimis lanctorum corporum reliquiis Genuam pervenic, ac
que inde licceras ad Carolomanum misie, expoctulans, quod, cumi
le Se Fccleliae Ro. curelam lulcepcurum esse lupra omnes reges, Augu
Aosqs promilerie, tamen temporibus cius ea labes conrracta sIC, qux
nullis resibus contigisset. nam le biennali paganorum persecurione
deteso exortos esse Lambertum Comirem, e Adelbertum deligna
cum Mlarchionem, qui holtili manu ribem per Fraudem lacera
rine, le, quia rerra icer incerlepeum sc, mari in Franciam ad habendun
concilium concellurum. quaremonere, reeo luosmittat epilcopos.
Genua inde prosreslus in Prouinciam in dic Pentecoltes accessit. Inde
Bolonis Prouincix resis auxilio Lusdunum progrestus ad Balbum
nuncios de suo adueneu Turonum praemilic. Balbus, milsis obuiam
epilcopis, Trecasve ddirer, rogauit. Fdvero protectus pontitex con.
vencum epilcoporum Gallix, qui ofticii causta conveneranE, egit, at
que ad eos de iniuriis coniuratorum sibi, acque Fcclelix illatis rertulie,
ee veanachema a le in eosintenrum conturmarene, poltulauit. An2
chema de lcripeo recitatum rbi Epilcopi audiuerune, scripto le quo
que contirmare velle dixerune. Itaque postridiciterum convocati ita
decreuerune: Beatissime Pater C atholicae, acque apostolicae Ecclestae Romanae
summe ponifex. Nosfilii, famuli, ac discipulis cui Calliarum, ac Beloica-
rum exiscopimiuriis; quas vobis;  Sanctae matrinostrae, atque omnium eccle
siarum maxistrae improbi homines intulerune, xchementer dolemus, t propre-
rea senteniam vestram, quam privilegiobeari Petri, et) sedis Apostolica in
eos, (t Socios eorum iuxta sacros canones spiritu Dei conditos, atque hominum
reverentia consecratos, et xta praedecessorum vestrorum decreta pronuncia-
sis, verbo, eassensu nostro, aique auctoritare sancti spiritus approbamus, ia
est, quos communione priuastis, proprivaris habemus, quos ab Ecclesia repit
listis, repellimus; quos annathemate perculistis, perculsos esse iudicamus, et
quos rité savis faciences in praciam recepericis, recipremus. Ineodem exiar
Concen

## Folio 248 — 1663200467:0250
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000250.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
rutum de ReonoTcalia.
convenc Formolus pexelens omni Fcclelialtica dignicate nud
d
laicam vicam polthac eraducere iussus. idemq; lacramento adactus;
le in polterum neque rrbem, neque epilcoparum reperiturum. _ qua
dam alia inlticura ad rationes Ecclelia percinentia ex vereribus Conci
liss lunerelata. Ralendis inde Sepcembris Balbus advenic, neque enimm
propcer im becillitarem ralerudinis ance poruic. Colloguio consticu-
co, Balbusduris se iplius, acque Ecclelix, quae commemorabac, rem
poribus affucurum oltendie, Cille le Augultali COrOnA, quaI PAcE
luorradiderae, exornarer. Cuicum le ponritex graciticaturum lum
mostudio relpondisset, iplum VII. Idus Seprembris, maximo 10.
eius Callix concurlu, Imperatorem inunxie, lolenmi iurciurando 2d2
ctum, se Fcclesiam, dum rixissee, ab hostium, e maxime inhdelium
imprelsionibus cutacurum. acque his rebus actis, mulcis vlero citioq
otticiis praeltiris abierune, poneitex eodem comiranre Bolone per lal-
cus montis Cinilii in Tcaliam, Balbus vero Compendium. Poannes,
CuM V ITI. Kal. Decembris Taurinum venislet, epilcopis Lombar.
dix, ve Papiam ad convencum prodirent, in ance diem II I L. NonasDC
cembris edixic. quo habiro Romam revertus, inimicis Balbi auctorita
te perterriris, cum sarracenos, seabsenre, Romana occupasse lirrora
invenissee, nulla interposica mora, cum iis, quae ad manum crane, ame
corum copiis adversus holtes contendie. aeque eis pulsis Balbum in
Icaliam ad conficiendas eorum relliquias aduocauie. Licterx ad Tmpe
racorem, ex Reginam (cripex adhuc legUnEUT: Romamreuersi omnia lit
tora nostra Fundis, et) Tarracinae teneri a Parracenis inuenimus. Quare non
amplius quam quinque dies, in orbe morari cum fidelibus nostris exmimus, ex
naues eorum octodecim ceximus, et seruos sexcentos liberammus. ideo v estro ac
nos aduentu est opus, DE Virtute vestra praeterica damna resarciantur, ex furu
raprohibeantur. Balbus, cum legarosmisisser ad paerueles luos Ludovi
cum, et Carolum Crassum, de concilianda, qua L. ocharingix distine
bacur, divilione concordia, responso Compendii, quod oprabat, ac
cepco, rig; ad FTeriltallium venic. In de Ralendis Novembribus conue
niens cum Ludouico apud Marsuam pacem cum cisita tirmauie: Si
cut incer patrem meum Carolum, et patrem vestrum Ludonicum reonum L.C
tharii divisum fuit, volumus, et ita ratum sit. Derepno vero, quod Ludoni
cus Emperator in Tralia habuit, quia nondum ejus aliqua divisio inita est, quicur
que modoillud tenet, ita teneat, donec convenientes ex communium amicorum
consilio, quod aequius, meliusue visum fuerit. satuamus. Omnes autem sciant
nos Regni stalia partem repetisse, es repetere, ( repeticuros esse. Dimilocom
vereu, Ludonicus in Cermaniam le recepie. Romano ecctelia Raue
7.

## Folio 249 — 1663200467:0251
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000251.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Onineus
BaS IBaNdaca. BalbUS Natalem DOMIMI In LOnGLAEO, PuI
vero Poncisone peresit. unde Precas, acque inde Compendium adije
Ibimorbo lauienre (nam veneno infectus dicebatur) per hdoshomi
nes Odonem epilcopum, e Albuinum Comirem coronam, enlem;
ee religuum ornacum regium ad Ludonicum Elium milir, at que eum
regem conlecrari Francix iulsir. neque ita mulco post, IIII Idus AprI
lis, in Paralceue morrem oppetiie. Polt muleos procerum, variosq; tu
multus Ludonicus, e Carolomanus, Balbitilii, reges Francix ab epilco
pis conlecrari lunc. Bolo aurem, LTirmingar de inltigance rxore, Bur.
Sundiam repence inua(iE, ac le regem ejuscoronari, regibus Ludoui
co, e Cacolorriano despectis, iulsit. F0 anno Toannes P’onritex, Con.
venru Romam indicto, cum alios epilcopos, cum in primis Anspertum
Mediolanensem iampridem iussa pontificia derrectantem ad R al. IU
ninseuocauie: Accede ad mes inquie, et praesentibus Ecclesiae malis reme-
dium comparemus, et, quia Carolomanus corporis, et audivimus, aoricudine
oppressus reonum retinere non potest, de nouo rege sufficiendo agamus. neque Ve
ro 2 l’um posthac sine nostro consen suregem recipies, quia qui à r’obisrex est or-
dinandus a nobis ad Imperium primum debet esse evectus. C uin etiam rc
Berensarium Comirem Ccriplic, repacerno exemplo Ecclelix defen-
sionem lulciperet. X ad Carolomanum regem, se Cumma illius viden
dicupiditare Aagrare, reeius ope decus Apoltolica sedis custodiret:
intinicas, quibus prematur, calamitares non posse enumerare, pro qui
bus leuandis maririma, de terreltria icinera lulcepisse. neque vllius ho
minis ruxilium plus, quam ipsius, experiuisse, verum improborum
hominum inlidiis id assequinon poruisie. orare, read se detendendum
macurer, aux veile consilium afferat. pro qua re legatos ad eum mitte
re, e cum iis Colpertum diaconum, ve cum Epilcopum in ccclelia V er
cellen(i leditionem apirante constituar. Confecto inde Conventu AN
sperco Mediolanesi denunciauie, se illum piorum communione pri
vasse, quod aderes conventus accitus Precenlem, Papienlem, de Roma
num, venire abnaisser. Scripsir inde ad L. andultum epilcopum C. apu2
num delignatum, gracum libi esse, quod dissidentium propinquorum
luorum inlidias cuirando ex vibe Capu2 exisser, ibig:, anrequain cccle
Cx Capuana sedem obrinerer, cum ricinis epilcopis dilcordias ledare
insilterer. Se ad Ral. Octobris Traiectum venturum, e cum Guaite
rio principe, quae paci, eranquillitariqs ConduCanE, CuraTurUIM. AN
nusinde octigencesimus octuaselimus immacura Carolomani, regis
Bauorix, acque Tralix, morre Fuir nobilitarus. Is paralrsi oppressus VL
Nonas Apcilis in Bavacis ad Cdingis occubuie, vic relixiosisinmus. e
liccert

## Folio 250 — 1663200467:0252
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000252.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
listoriarum de Reono lcalia
licceris cruditus, et laudis bellica haud expeis, ve qui cum Ludouice
paere, ex line illo mulcis praeliis laeuiencem Scluorum ferociam com-
prelsisset. Audica morre eius Ludonicus Fracer, rex Locharingix, lubi
eo Racisponam accurric, ac regem se lalurari Baivarix iulsie. ArvuI
Fo Carclomani ex concubina filio Caraneanum iampridem ei a patre
destinacum est darum.
CAROLVS CRASSVS REXET IMPERAT
Rallus autem Alemanix rex maiora animo agirans egre
Cus ex Alemania vocatu ponriticio in Icaliam aduolauie.
Duofacto benigne receptus ab lcalicis reeni inlignia ab
Anlperto archiepilcopo sumplit. Conventuq; procerum
de i: ore aduocaco regnum consticuero inlticit. inox aurem, cum RO
mamadcoronam imperii accipiendam spectaret, a Ludonico, e Ca
rolomano, Francix regibus, renocatus ltalia celsir, acque eosbellum ad
vertus Bolonem in prouincia gerentes, ac Viennam oppidum obli-
denres adiuuie. Toannes aurem pontitex, qui illi in lcaliam aduentanei
Aavennam vlque occurrerat, spe promissi auxilii desticurus Romam
cepeciie. aeque inde ad eum ita lerip (E: se licteris eum ad orbem aduocas-
Se Et Avoustale diadema pro E cclesiae amplificatione acciperet, t relicta eccle
sia sua inter insidias pacanorum, ex impiorum Christianorum Ravennam ~(
que processisse, cum speraret, se posse per eum Ecclesiam instatum pristinum resti
cuere. qua opinione decepium domum reuer sum omnia lap sa in deterius reperisse.
hostibus ob superbia in res S. Petri conatu acriore imectis. quare orare eum, DL FC
clesiam respiciat, e, dum iter parat, homines strenuos in sui praesidium mittat.
qua de re lecatos ad eum destinasse. ad quas licteras cum ille rescripsisset.
ipse TIII Kal. Nonembris respondic. se lectis ejus litteris, xchementer de
illius incolumicare latatum, Deumque orare, ut omnia illi prospere eveniant. Se
quoque, quaquam multis ansustiis constictarum, valere, sed ~ alicurum magis,
cum eum ad se profectum conspexerit. se a Sarracenisita premi, vrnemo exire
Orbetuto possit. quare orare, xe sublatis motibus omnibus ad se contendat, ne
terra S. Perri peccato,  damno suo intereat. Seriplie etiam ad exilcopos
Spoletani, e Camertis Ducacus, vend conventum V I Idus Octobris
celebrandum Romx adellene FTis de rebus perotus Crasus, ac Cimu
Imperii Romani cupidine ardens, rebus Prouincix compolicis, in ica
liam icerum se recepit. Ouem rbieraiecisse alpes toannes audivie, ob-
uiam neporem snum milie, cum his licceris: Petimus, et cum praesente ne
patenostro idoneum elatere vestro nobis drigacis lexaium; qui adliuslician es
Saliten

## Folio 251 — 1663200467:0253
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000253.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
il
Calutem terra S. Petri incerim nobiscum laboret, cui fidem in omne p non
bitis. Inde Komam cum, alperto parriarcha Aquilcienti proorellus
lummoltudio a poncitice, populoq: Romano excepeus elt, perensai
relibiinlionia Augultalia craderentur, cum se in auctorirare poneti
cistururum, Eccleliamq. detenlurum enixe, promirreret, Facile impe-
erauit. Corona in iplis Chrilti Nacaliciis exornacus Colemne lacramen
cum lulcepie, arque omnibus rebus, qua cum pontitice de rep. agen.
dx erane, expeditis, Lombardiam reperiie. In itinere Ravennam cum
accelsisset, Fredus inter Venetos, acque tralicos libi subiectos in quin.
quennium renouauie. Cauxicq., ve Sclaui, qui mare alsiduis lacrociniis
intestum habebane, commumbus armis non LoluIm AFCCTeNEUE, led
etiam pecerentur. inde PX ICal. Lunias Nonanculam venir, atque in
de quoque diplomara dedie. Incerim Ludonicus, rex Francix, relicto
ad Vienna obsidionem Carolomano Erarre, Norrmanis i Seprenerio
ne Franciam incuntibus sele obculir. Fodem anno loannes Parricia
cus morruo parre Vrio Ducacum Veneriarum serens Badoarium tra-
erem Romam milie, ve Comicacum Comaclensem à Poanne Pontifi.
ce poctularer. ua re prxcepea Marinus Comes consilio cum Iudici.
bushabio cum armaco milirum globo esrelsus Baduarium in irinere
adortus commilsa pugna vulneratum comprehendic, de Lacramento
obltrictum, se illam n’uriam neque armis, neque iure perlequutu
rum, dimilic. Baduarius Venecias reverlushaud ita mulco post ex vul
nere eltmorruus. Fa de re lonnnes Dux exerciru Comacluin adducto
oppidum expugnauie, aeque eis, qui tracernae conlcii iniurix Fuerane,
vindicatis, domum repeciir. Foanno Toannes ponritex TIIIRal. AprI
lis ad Cralsum imperatorem Ccriplic, sc eismalis i Sarracenis attici, ve
lultinerenon polsic. Ouamobrem succurre, inquic,  exercitum, quem
promisisti, quamprimum submitte, duce strenuo, acque acri adiecto, qui cum
potectate his mederi incommodisposit. ne immici dicant, Ibi est imperator eo
rum: Palmam cibiin sienum victoria cum benedictione multo. Deumq.: oro, V
eam te in dle tantae solemnitatis gestare permittat. Inde Neapolim protici-
Ccens Romanum, antltirem Rauennarem, in crepuie, quod Albericum
Comicem ex parte Imperiali Rauennam ncciuisser, e nobiles Rauen-
naces propteren divexalser, contra iuliurandu, quo se sibi obligauilser.
serbi Neapoli, quorum cendat, reverrerit, ci cognitioni operAIML
uaturum. mandare, ve Dominicum archidiaconum in epilcopum F2
venex consecret. Sin minus, le rbi redierie, conlecraturum. reprehen
dic eciam, quod marrimonium quoddam iniucté diremilset, de prop.
cerea, ne quam ordinationem obirer, intribuir, donec V IIIKal. Oct0
habu

## Folio 250 — 1663200467:0254
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000254.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
adenarum deLeono ltal
brisad conventum Romam veniree, e delicta lua purparer. quem 1
( paruisset, se communione esse pullurum. Ouod ex poltea factui
elt. Sequenti anno, cum res Ecclelia poltularene, re nouo pontiticis
Imperacorisq. colloquio opusesser, Cralus pontiticem R avennam ac
contilia communicanda vocauit. cui loannes relpondie, se lectis ejus lin
teris, es) voluntate per specta, quia intellexit, nihil ei esse antiquius, quam honc
rem S. R. Ecclesia omnibus viribus conseruare, et salutem cerrae eius afferre, mo
enam ex eare voluptatem hausisse. Duod autem rocaretur, et in die Purifica
tonis Ravennam ad colloquium conveniret, ad ea consultanda, quae ad Starum
ex incrementum Fcclesia, e Imperiipertinerent, hoc se libenter recipere. Pete
re autem, Et ante quartum diem ibi adessot. nam se miro ejus visendi deside-
rio affici, e postulata implendi, si 2 alerudo suppeduasset. Conuentus inde
exdienicate, de lententia veriu (que Februariomen se elt habitus. Ilinc
maro Rheméliarchiepilcopo Fulco succelsie. Inrerim Noremani in
dic Fpiphanix monalterium Prumienle ingrelsi, poltguam opes inde
omnes auexerur, lubiecto incendio combusterunt. _, cu Ludouicum.
Locharingix regem Faco concelsisse audilsene, animo incitari Nonis
Aprilis Freviros rrbem nobilissimam in Ccena domini occuparunt.
eaque luccenla infelta ligna Metas converrerunt. Crassus Baioarixre
snoinico ad accipiendum icem Locharinsix reonum, _ opem pro-
uincix ferendam accitus ex Italia monie, acque innumerabili Icalico
rum, Baioariorum, Francorumq. contracta manu in Franciam tran
Cir. regnog. alcero inito Norrminos, sedmaniincaepto, Meris ob-
ledir. Cortrido regi Norrmanorum Chriltiano Facto Frilial dara, 2c
Locharii hilia Cilta in marrimonium collocata, reliqui Norrmani in
sentipondere auri accepto, tinibus exceslerune. O uo Facto, Cratus
Formandi repni caussa Kal. Nouembris convencum Vormacix habuic.
Menle Augulto inter cerera derrimenta homo quidam Vidonis mar
chionis octingeneos rres homines e dirione pontiticin cepit, ac ma
nus eis aped Narniam ampurauie. quorum plerique interierune. Cu
ius rei dolore ardens ponrifexrem ad Mediolanenlem antiltirem deru
lic, aeque rranlacto milere lacerdorio post XV III Ral. Tanuaries vi
ea celsit. Tum vero Tusculanorum Comirum Factio ad nouum pon-
tificem pro arbitrio luo creandum omni ope incubuit, ac Marinum
Gallelianum, Maerinum TY vulgo nominane, ex cardinali diacone
lubrosauic. Is in ipso Nacaliciorum die consecrarus Albertum, de ce-
reros a loanne damnatos reltituie, ex praecipue Formolum in sratiam
Ecclelix recepit, ac relixione lolutum exiscopatum, vrbemq. sepete
reiulsir. Ceceriuum ab hoctempore R omana Fcclesinprauissimé labe
PaUIS

## Folio 251 — 1663200467:0255
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000255.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Lber Mcircus.
ravie, diltracta in duns Factiones civirare, quarum alcerius p
Comires Tulculani fuere. qui vrhanam porenriam affectanes ponrit
ces, quos cupidiracibus liis aduerlarios nacti lune, coniurationibus int
eis tarisaroe, at que eis pullis aur pecunin, auc vi vel propinquos, vel ami
costuos cupiditatibus luis opporrunos incrudere instiruerune. Traqué
resibus, de poncificibus alsiduis cereaminibus occuparis paullarim ve.
cus Ecclelix disciplina elt lapsa. si quidem praerer cecera turpi simonia
corum, e Nicolairarum haereli pollura, ac corrupra lunc omnia. quo
rum illi incerdicta sacrorum commercia, hi prohibira clericorum con
nubia detendebane. Interim C. cassus regno Francix consticuro, lcaliam
revilic. Nonisenim Maii Veronx lII Idus Maneux fuir. vnde Vene-
tis priuileeium cale indullie, ve Andreas Dandulus Dux Veneriarum
memorix prodidie: Joannes Dux Vencriarum per lecatos suos Laurentium
episcopum, Vioilium, ac Leonem nostram precatus est dlementiam, vtrerum sut
ducatus, quas inera ditionem nostri Imperii esse constaret, confirmationis nostrae
praeceptum sibifierimberemus, quas ipse,  suiheredes, episcopi, abbales, et
popu isibi subiecti cenerent, quemadmodum temporibus proauinostri Caroli de
creto cum Craecis sancitum possiderent. Perije etiam, et in quibu (cunque locisre
oninostri Venerus aliquis esset, suae porestari subjectus maneret. Cujus nospetirio
nibus annuentes has litteras scripsimus, decernentes, et nemo de reeno nostro, v el
in finibus Ciuitaris noua, 2 el eius, que dicitur C aput Aegeris, in possessionibus, 21
neis, aoris, pratis, pascuis, syluis, et cunctis locis, de quibus in pactoeorum le
gitur, vel vbi in ditione nostra ipsi proprietates haberenoscuntur, aliquam pa
bulationem, aux venationem exerceat, onde homines ejus aliquam vexationem
accipiant, sed secure per loca, ex Rumina, quae in nostroregno sunt, ne gocia sua
peragant, ac populus ejus eancum celonaria, ex riparica soluat. Scarumus etiant
vrnemolocis, ecclessis, domibus,  possessionibus ejusnepocium facessere au-
deat, sed ei, acque heredibus ejus, parriarchae, exiscopis, abbatibus liceat quiete
possidere. Concedimus quoque metropolicano eius ecclesia,  episcoparibus ei su-
biectis, es monasteriis iustitiam requirendam de suis rebus; prout Ravennas
habet ecclesia, confirmantes, et in quacunque parria reoninastri quilibet V ene-
rorum fuerit, eius sit porestare distringendus, cuusque per omnia debeat obedire prae
copris, adeo venemo cuiuslibet conditionis contra eum quempiam Venctum de
fendere audeat. Darum III Idus Mlaii, Anno Incarnarionis domini D C C C
PX XX IIT. Indictione prima, Anno Imperii Caroliin scalia tercio, in Fran
cia secundo. Actum Mancua. Victor pacriarcha Cradensisfactus, licerin
cuicus, loanni Ducimorem serens Dominicum Porcellanum epilco.
xuin conlecrauit, diligenter ram en increpicum, quod repuenancibus
lesibus, disnicacem epilcopalem accipicbuc. Craltus ecavi languore
optreu

## Folio 252 — 1663200467:0256
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000256.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
684
iltoriarum de Reonoltalia
opprestus, cum propicio S. Alexandri numine le lenatum existima
rec, Bergomum ad inuilendam marerris illius in ea vrbe basilicam ve
ei caussa contendie, ac PIIKal. Augulti omnia a regibus Lonrobardis,
de Francis ei ecclelix concessa privilegia renovauic. de Papiam reprel
Cus pet Octobrem melem iuri dicundo vacauie. Fodeim anno Lude
vicus Balbifilius, rex Francixe, obiic. regnum ejus Carolomanus FIB
rer obcinuir. quem Fulco Rhemenlis antiltes Marino poncitici per lir
ceras commendauir. Is Vienna demum capia, Flirmensardem, Bolc
nisexorem, adduxie in poreltarem. PrOximo anHOZV KaL. FebrVL
rias Marinus pontitexmorieur. Posteriduuni AGaperus eadem Roma
norum principum Cuftragance factione sublesitur. aeque Fladrianus
certius appellatur. qui Victori parriarchae Gradensi pallium dedit. F. F
huic quoque à Fulcone Carolomanus est commendatus. Friderico
post Lupum ccclelia Aguileiensis commissa. In FTAnCIA NOTEIANI
Seguanam amnem invecti Francix regnum alsiduis incur (ionibus l2-
niarune. quas cum lultinere Carolomanus non posser, XI I millibus
pondo argenti puri daris, acque induciss in X I L annos ac cepeis, paca-
eose regno dimirtir. neque ita mulro post ab apro inter venandum lau
ciatusricam, regnum qu relinquie. Adhuiusmortis nuncium excicari
Noremani in regnum le icerum inculerune, inducids le cum Carolo.
mano pepieisse; non cum alio,; alterences: quicunque Carolomnne
luccelsister, cum pacem, aeque amiciciam liram eadem Lum 2 pCcU-
mix redempeurum. Ouibus vocibus Feancix primores examiinati C ial
lum Imperarorem ad reonum accipiendum invicane, de venienei ad
Coundulk villam occurrime. ac le illius poreltari lolemnibus lacramen
tis obstringunt. Norrmani inde e Sequana cgrelsi L. ocharingiam inie.
rumr, e caltris ad L ouanium polieis, veranque incurlare prouinciam in
Cticerune. Pa re Ccassus in Locharineiam reverlus, quanca maxim a, ad
hibieri celerieis poruic, aduersus eos concendic. atque ad Nolam am
nem adeprus post quindecim dierum oblidionem ad deditionem ad
duxic. Verum veillud Forcirer peltum; (ic hoc imprudenrer. quippe
duces eorum CapFOSnOn Ca, qua oporruie, leveritare muleauie, le dac
ceptoiureiurando, de Laedereicto munitice, liberalirer: donatos di-
milir. Profecto lcalia Crasto, Sarracenii, qui Carilianum tenebant, ce
lebri opulentia monalterii Calsinaris allecti eo ex improvilo sc intule.
rune, ac pridie Nonas Sepcembris superiore monalteriolintlammare
ZI Kal. Novembris Feedum in inferioris quoque tecta incendium inie
verunt, e Bortharium abibarem ad aram beaci Mlgerini crudelissime
oberunearune. Wonachoruu; qui ad cansum cerroremi repida le ju

## Folio 253 — 1663200467:0257
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000257.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ADEr SextUS
de Fuon proripuerune, opporrunum Pennum reclACCLIALILL
laris, quas quilque poruie, de lacra suppellectile rebus, Angelario mon
Aerii Praepolico sibi abbare delecto in cella S. Benedicti ledes poluerut
Sarracenipraeda onulti Carilianum alacres redierune. Tampridem
Tralici, Romaniq; vereres lpiricus recipere caeperane, ac Francis impe.
racoribus, resibulqs contemni poltimminuras opes, a exorta inter eos
cercamina caepeis externum ingum a cernicibus deiicere cupiebac. Tca
que Sarracenosimpune lcaliam, Fccleliamq; populances iplorum re
sum incuria indignari iplires aliquando relpicere luas, rirelq; Rorentis
demum perpendere lcalix insticuerune. Oimnium rna vOxCraE, quan-
do Crastius virili stirpe carerer, qui rnus antiqua riecuris indole praedi
tus ex Caroli Magni legicima progenie luperesset, cui propter coregia
erga Icaliam, atque Eccleliam merira Imperii ciculus comilsus fuisser.
tempus voce prope missamonere, re aliquando candem libi iplis con
Eulerene, neque id decus cum alia sente communicari, vulgariuc per
micterent. non adeo vererem indolem Ttaliex virturis exoleuisse, quin
rnus ex multis reperiri in ea polsie, qui nuicam repexelentare consilio,
aeque officio imperandi gloriam queac. haud dubie, (irex praelens Ic2-
liam gubernarer, macurius cum omnibus holtium irruptionibus Occur
Curum, de lalurem, dignitarem qe Fccleliae curaturu. Suftragabatur huic
Cententia aliena reip. iplius quoque Cralsi Imperatoris ableneia, qui
durissimo, de remorissimo bello implicicus rarionibus E ccleliX, aeque
Icalix praesens leruireno porerae. Ilis rebusinctinai Iladeianum pon
tilcem adcune, cumqi, ve salurari decrero in posterum reip. Cauent.
Orant. Lladrianus, line proximo Loannis, linegarer, exemplo deterritus.
liveRome, arque Tralie laude, Palure q permocus tacile pecentium in
poreltace Fuic. ac Ctacim insignia duo decreca fecur: rnum pro Romane
rum libertare, Vepontifex desionatus consecrari sine praesentia regis, aut lesa
torum ejus posset; alcerum pro dignicate lcalie, Vemorienterege (rasso sir. e
filiis regnum lcalicis principibus ona cum ticulo imperii traderetur. uibus
rebus audicis, Craltus in lraliam le recepie. 2c lequenti anno per Apri
lem menlem Papix ius dixie. Eo anno VII Idus Maii Fladeianus
decelsit e vica. in ejus locum Scephanus V post eriduum est substitu-
EuS. Hsic elt, qui Vberro epilcopo Nogumino respondens pur-
sacionem ex parre Cultulie, quae candenti ferro, de fervenri aqua
tiebac. Consuluisti, inquie, de infantibus, qui in ono lecto dormientes
cum parentibus mortui reperiuntur, vtrum ferro candenti, es aqua fer-
vente, an alio quolibet examine parentes se pursare debeant, eos non oppres
fisse. Monendi sunt parentes, ne cam tenellos secum in zmo lecto collocent.
LCM

## Folio 254 — 1663200467:0258
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000258.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
254. Tlistoriarum de Reono Ita
Nam ferri candentis, aut aquae ferventis examinatione confessionem
ri a quolibet, sacri non censent canones. Idem etiam cum accepissee, populum
Imolenlem in eligendo epilcopo leditionem excitasse, Romanum ar
chiepilcopum Ravennatem admonuie, re videret, ne electio COnETZ
canones Aeret. In Veneria tanta aquarum inundario Fuir, re in prodi
eium verterie. CratuS V PII Kalendas Sepcembris Vibelinex Fuit
acque inde diplomara dedie, anno Imperiiin Tralia quineo, in Francia
quarro, in Callia primo. Godetridus rex Norrmanorum ab FTugone,
exoris (ux Frarre quondam ex Valdrada, d Lothario naro Colicitatuo
vrbes aliquor a Cralso Imperatore in Cermaniam renerlo ex regno
Locharingix polcie; nitaciat, arma se pro eis occupandis capturum
oltendit. atque in lidis Cralsi exceprus ipse vita, ITugo luminibus, (po-
686) lintur. Sequens annusinsignis Vngarorii ex Serchia in Pannoniam ad-
ventutuie. Fsipopuli, qui, quale(qs Fuerine, polt suo loco aperietur.
Noremani irem Sequana rurlus egressi Louanium inuaserune duo.
rum regnoru in fnibus licum, acque inde crebris excurlionibus verum
que acriter Fatigarunt. Conera quos Cralsus cum lemel, aeque irerum
paratos exercitus immilisser, nihil tamen operae precii fecit. Fodem an
BO Balilius Imperator elt mortuus. In eius locum Leo filiorum maxi-
inus est luffectus. Poltero, in Ducaru Beneuentano Aio Princeps, audi-
ea Balilii morre, sele ab amiciria Grxecorum auertie, ac (ibi EOFa pFO
uinciam vindicauie, de Constantini exercicum, quem Leo aduertus le
milerae, in Fugam compulie. In Francia Norrmani motis Louanio ca-
Aris Seguana incrane, ac Parisios oblidene. Cum Flenricus Dux a Cral-
C0aduersus eosmissus in inlidias eorum praecipicasset, ip le ad loluenda
oblidionem occuerensne ita quide quidquam momenti aerulic. NOrr.
mani, Francix tinibus peraoratis, rebes cum templis incenderune, epi
(copos cum clericis trucidarunt, de palsim omnisxetatis, sexulq; homi
nes barbara crudelitate necaruHE. Ttaque CraluS Neustriam, quae vlEra
Sequanam luum imperium derrectabat, pacis hrabendae causta eis con
celsit, aeque in Alemaniam se recepit. Ibi Richardim coniuoem adulte
rii poltulauie, aeque in concione, se nunquam cum en concubuisse, iura
uir. Ouod crimen illa ita repulie, ve le virgine esse, id que se Deiiudicio
aue singulari certamine, aut candentis ferri rractarione contirmaturr
ese, relponderir. nec multo post, constructo sibimonalterio, velu lum
p(IE. Fxinde Crassus corpore, acque animo lanonidiore esse instituie.
leaque Novebri mense Friburias in Festu die S. Marrini covencu Fran
Calpinis proceribus habuie, atque ad eos de rep. rettulie. Pa Occalione
oblaca Cermani lralicoru exemplo 2d ducti eu accularuc, ep live XTariS,
887
erac

## Folio 255 — 1663200467:0259
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000259.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
Liber SextuS.
cracenim adolelcens, live naturae vitio cantis tractandis rebus parUN
consilii, ac neruorum haberet. _ communi consentu reonum ei abro
Barune, _ Arnultum Carolomani hlium luffecerunt, qui exremplore
SHIIN OCCCPIE. O UR CKRE CTAIUIS FAHELII AHIO IOFOreM CONFZ-
Xic, vimox pridie idus Panvarii nigraric e rica. Requauie Crasuslu-
periorum regum omnium opes, cribusregnis cermaniae, Icalix, Fran
cixq. in vnum collaris, ciculoq. in luper Imperii magniticentilsimo alci
10. Oux omnia Coli Carolus Magnus, e Ludonicus Piusanre se obri
nueranE. Reque hic quidem sacus Pralix Francis regnum cenentibus
tuic. quibus rerum poriencibus ipla diucurni ocii, 2Eque Optatx pacis
Fructum vberrimum culic, quod ab alsiduis bellis recreata, de jultis
Francorum imperiis renouara plurimum cum ad Lobolis incremen-
cum, e culcum aediticiorum, de rectarum disciplinarum ornatum,
cum in primis ad religionislanctiratem, de Iimperii dignitarem prote-
cic. Mediolani Ansperrus archiepilcopus morruus, cu muleis aliis pie-
tatis laudibus clarus, cum quod adem Divis Saerro, de Sylueltro con-
Cruxie, ac monasterio insticuro omnia lux praedia teltamenro reliquit.
quem deinde Anlelmus excepie.
SI
EIISTOR I A R V M
E R E G NO IT ALT AF
Liber Sextus.
RIVS REX ET VIDOR
E T TMDER. ADVERSVS BERENGARIVM.
R arCOS inde reges Tralici excepere. Hi Tur
nam libi rerum haud malo consilio ascilcere ni
xi, incestinis popularum discordiis Icaliam per-
curbacune, ac se iplos prorlus vna cum Eccle(s2
perdiderune, ca rempora in rempublicam inte-
altes, quibusnulla alia terriora, ac fcediora tui(-
Ce, vel principum neeancra, vel populorum inlania in cota antiquirare
reveriuntur. 1 nem ltacu rerum mira luperiorum scripeorum insc
tia depravarunos dirigere c libro, in luos quae que annos diltribuen
res, conabimur, princilo ab ipla dilcordiarum origine repetito
x hoctempore opibus ciceriore in tralia duo Du
CAI
PRAE S

## Folio 256 — 1663200467:0260
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000260.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
III
distoriarum de Rcono Italix
ces Foroiulienlis, ac Spolecanus; ex duomarchiones Lucen (is, de Lpo.
rediensis, Francorum omnes regum heneticio ad honores illos euecti
Foroiulienli, et Veronenli dicioni Berensarius, Spolerana Vidoprxe-
rac. Ili d superioribus resibus producti, cum ad maximas opes, lum-
mamq auctoriratem peruenissent, morruo Crallo, proximo Lladria
ni decreto lubnixi, reliquis approbancibus lcalis, regrum lcalix, Impe
cijq; ticulum libi rindicare conari lime. recum proprer inlanam po
pulorum cupidicarem, de Fceda cerraminum Atudia FOTUM regnUI Per
niciolis in muleos annos cumulcibus impleuerunt. Duippeiampridem
decreco tladriani divulgato, acque iplo adhuc superttire Crallotaci
coincer le tiedere pepigerane, reiplo line hliismoriencerese, cui mi
lcarem operam amibo nauarant, Vido Francia, Berengarius Tralia
388 reenum inuaderet. MortuO inde INCUNEE ANHO DCCCL XZZVIII
nulla relicta irpe Crasso, Berensarius exremplo Cudiis luorum luffus
cus line certamine reonum lcaliae occupauie. Vido, Srephanohorran-
ce, acque annicente Pontitice, ad resnu Francix capessendum proeret.
lusnitul protecir. Nam, cum Franci Fudonem Comirem Parilienlem,
Carcli Simplicis, qui poltea rextuit, curorem lubsticuissene, regnO ex
Clulus inanis in lcaliam le recepie. Fulco Rhemensis anriltes licreris Sre
phanum ponciticem monuit, le ad illum vencurum Fuisle, nI Li a pagatis
decerreretur, qui non lonse ab urbe lua decem millibus pastuum 2bel-
Tene, ex eune Lucoriam obliderent. cui Scephanus relpondit, le eonomi
ne ralde dolere, ac dominum pro populorum lalure orare. Interim BC
rengarius, quemadmodum ex vereribus eius cabulis liguet, quaru mul-
ranos archeerpa apudiplas adhuc Lombardix ciuirares, inlpeximus,
reonum iniuic. Ouippe Papiam agmine pacaco ingrellus coronam ab
Anlelmonouo Mediolanenli anciltire lumplie, acque ibi verere in
Iicuro ledem regiam collocauie, ac privilegio civitatibus, ecclestis, et
monalteriis, ve quodque poltulacum elt, luperiorum resum more, lan
ciuic. Fodem anno Deminicus archiepiscopatum Rauennateim ac
cepit. e Rodultus, Ricardi Ducis tilius, in Francia aduerlus Fudo-
nem, atque Arnulphum reges regem se Bursundix appellauie, is,
qui poltea ad regnum lcalix aduerlus Berengarium venic. Vido au-
rem Spolerum reverlus, cum se ardencibusmagua pareis lcaliae lludiis
Aorere videret, spe Francica decurbatus de regnoinde lcalix vlurpan.
doconsilium habuie, atque ira extremo anno Pontitice, Romanilq
enixe tavencibus rex aduerlus Berengarium a Cuis est Calutatus. RC
sid dignitas pessimo in polterum exemplo diuila lubito lcaliam in
cuas concrarius lactiones distraxic, vlquea deo venemoreperiretur, qui
CI

## Folio 257 — 1663200467:0261
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000261.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
Libers
cum alterum regem vigere rellet, alcerinon omnevlcro, li
cium compararee. Sed maior pars, licer Berengarii causta iultior CHet.
ponriticis, credo, auctoritare impulla ad; Vidonem se contulic. Hoc
ve Vido len lic, poltero anno Berensariu parea regni posselsione deiice
re ltacuit, acque ingentem in id exercirum parrim ex lua, parrim ex
Berengarii dirione contraxic. _ Spoloroegresus aduerlus cum ire con
tendic. FTuic Berenparius Papia profectus in agro Placentino cum ex
pedicis d iple copiis lese obtulit. Praelio ad Trebiam amnem commil
Co, verinque dimicarum eltacriter. Sed Vidonis impetum ad exrremi
Berengarius terre non poruit. Pullus aurem acie, verim haud qua-
quam animo cerritus, exercitum Augulto, ee Seprembri menle Cre-
Monx, ac Veronae retecie, praelii calum deinteoro rentaturus. 2c paul
lo polt Ferocior aduerlus Vidonem in Agro Brixiano agenrem Feuer
cic. verum collaris lignistanta clade est affectus, re exrremo anno It2
lia cedere tuerit conctus. Fofacto Vido Papiam recepie, aeque anno,
quiinsequurus est, octingentelimo nonagelimo, Lombardiam nullo
ferme negorio in poreltarem rederit. demum vniverla hortanre Tr2
lia nouo procedente anno, Romam a Scephano ponritce accer(Icus,
quod conlequebacur, Imperacor ab eo TX. Kal. Marrii est con(ecra-
euis. Reque ica antiquum lcalix Imperium Tcalici postcam mulcas, ac
tam diras gentium exterarum impressiones recuperarune. Vido, ve
Se ponritici grarum praberee, privilegix, ac dona à Pipinorege, Cato-
lo, e Pio Imperatoribus R0. Ecclelix data probauic. inde Papiam re
erellus Colemne reoni constirmendi caussa convencum habuic. _ benetr
cia eccleliis, ac cinitaribus more regio indulgere ingreus PCFrODUCL
Venecorum vecus priuilesium de cura, iustaqe rerum suarum possel
Sionetirmauie. ac leges culic, quas se Ralendis Maii Papix anno Impe
rii lui primoedidisse leribie. quarum vna haec est: Placuie nobis statuere;
et episcopi, e Comites conveniant in suis parochiis, ex comitatibus propace–
( salure imcolentium apud se, ita venullum praedonem, aut raptorem, aut
incestatorem permittant. Quod si quos per fines suos transire velle ad huius re-
oni vastationem audiuerint, obuiam nuncios mittant, qui moneant, et sine in-
iuria, ac maleficio transeant. Curent autem, et eistranseuntibus quae neces
Saria sunt, solita mercede vendantur. Si vero illi aliquid rapuerint, ab exisco
Po,  Comite enus loci ex banninostri sencentia soluant. Sin minus; ab epi
scopocommunione pellantur. Quod si Comes, populusq. ipsos praedones inua
serint, atque occiderint, ne quaestio de is, qui ceciderint, habeatur. Si Comes
hoc praetermiserit, proprio honore priuetur. si vicinum suum auxilio aduvea
re necesse habueric,  illerecusaveric, similicer proprio honore nudetur, et
E
ex
trionla

## Folio 258 — 1663200467:0262
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000262.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
listoTa ein de ReonOTTalIX
trioinca libras argenti Comiti pendat. F.odem criam menle, nem DC X IL R d
lunii Scepuanus pontitex morre ablumptus elt. Comiriis nOvOCrCAF
doponcitici habitis dilsidium in Ecclelia graussimum estCOOTEUM, F2
ctionibus, quae Romam ciuitarem renebane, parum in legendo luccel-
lore conlencientibus. Nam Fulculanorum Comicum factio EccleliX
R0. Serpium presbrteru Cardinalem P’onriticem dcclarauie, arque con
Secrandi caulla ad alcare admouic, hominem nullare, nili splendore
Familia, commendacum. Fhominis indiguitare ottenla contraria Fa
ctio Formolum, de quo diximus, Porcuculem epilcopum, inculie, vi
rum cum inter cereros elegantia doctrina, imorum q. Probitate pix
ltancem. D uod rbi Sersiani viderune, ltacim vociterari caeperunE, FOr
molum creari pontiticem non licere. cum lacrammento incerpolico
perpecua le laica riex conlierudine obstrinxisle, seque aliena epilco.
parum ecclesiae obtinere. Semperica obleruarum vlque ad cam diem
tuille, ve poncitices ex ipsa tantum Romana Fcclelia lumerenrur.
Duibus trultra conrendentibus, aduerlari; sergium ab alcari remoue
rune, ac Formolum iplum consecrauerune. Inde rorus Formoli pon
titicatus alsiduis sergianorum conrentionibus fuit infeltus, Vidone sir
peratore cuidenter parei Sersianae ltudence. Inrerim Berenearius lal
eare aliquod aflictae lux Forcunae auxilium quaerens ad ArnuItum CC
maniae regem se receperar, ac le omnibus in rebus obnoxium illi tore
Oltenderar, (i Vidonem iplius beneticio expuliser, reonum q. secu
peralser. Tragne Arnultus Berengario cratiticatus Zuendebalaum
silium cum haud invalida milicum manu in lcaliam misie. Isprote.
ccus caltra ad Papiam oppugnacionis caussa locauir. Verum araniculo.
quo ribsalluebatur, Veruarolo copiis, aeque operibus a Vidorie ac
curare munico, nullum vebi derrimencum inferre poruie. Iraque post
dies XXI, cum oblidione porius, quam oppugnarione, les ageretUT,
Parua restorum belli apparatum dilcussic. Ouippe eques rnus eBaO
aria, qui superioribus diebus quieris verinque lationibus in alueum
amnis prosreus lcalis (ape isnauiam, atque equirandi insciciam arro
sancius obiectarat, more lolico prodiic, acque equirem Tralum na-
Ceushaltam ei demanu exrortic. uo conspecto FTubaldus Bonitacii,
qui postea Spoletanorum marchiotuie, pater lcalicum recuperare de
cus cupiens clypeum, ac lanceam Cumplic, acque in medium cquo
prouectus lolide gloriantem incer luos Baioarium provocauir. Baio2
rius quali rictorixe certus impiore in certamen delcendir, eo contilio,
rehabili equo crebris curlibus, ee recurlibus circumagendo FTubal-
dus ad eam rem rudem deciperer. verum opinione trustracus est. nam
cum

## Folio 259 — 1663200467:0263
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000263.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DC
S
cum alsiduis antractibus aere luam prope ad Faltidiuntemn
rasset, tandem, dum impullo equo, re de impronilo in LLUBAIACI L
Aecteret, terga oltendic. Ilubaldus in eum repente invectus, aeque
antequam se converrere posset, adeptus lancea ad cor vlque rraiecie
FTic calus miriticam Tralicis ad puonandum alacritatem, Germanis
contrâmaximum corporem iniecit. Ieaque Zuendebaldus excerritus;
acque, re quidam (criplerue, pecunia quoque a Vidone Corrupeus com
silium domum redeundi cepie. acque ira ranoincaepro receslic. Vido
hac victoria elacus extremo anno Lambertum Ailium Locium Cibire
oui alciuic. Iloc eodem anno piracx aliquor Sarracenorum cx Ililpa
nia ad liceora Italiae Forte delari Fraxinerum arcem in alpium C Orria
rum pronincia occuparune, camq per multos poltannos cum maxi
mo Lombardix decrienEorenverunE. atque eorum, qui in Campa
nia Carilianum inlederane, praedationes aquarunt. Leo aurem Tin
Peratoriniuriis Aionis Beneventani Ducis exarcebatus nouumexeic
cum aduertus eum Symbaricio prorolpachario luo ducemilic. qui BC
neveneo oblidionem admonie, ac polteresmenles LV KLal. NOuCM
brissua ditionis effecie. Inde Ducarus Beneuentanus per aliquoran
nos Crraecorum tuir in poreltaro. Siquidem Symbaticio Georgius P aEPI
cius estlummiltus, qui Bencuento per eriennium prefuie. Vido Im
perator X. KCal. Decembris, cum esler Lignaci, anno Imperii lui pri
mo Lendoino ccclelix Mucinenlis epileopo beneticia luperiorum re
sum nous concelsionibus cumulauie, liguidem ad cerera adiicit: Cor
cedimus etiam eidem exiscopo, xt quemadmodum loca, in quibus praedicta ciui
tas Murina constructa fuerat, sicut antecessorum nostrorum auctoricate concesse
sunt, ita nostrae auctoritatis praecepeo firma remaneant. Concedimus etiam et
vias, pontes, portas, ex quidquid ex anriquo iure incolumi cuntate de his resia
auctoritati per procuratores reip. Soluebatur. Tiem, vt ∞bicunque vias, pontes
portas in sua terra habuerit, loco nostrum, liberam exigendi debitum ex eis ve-
Elival habeat potestatem. (t) ve liceat ei fossas fodere, molendina construere.
porcas erigere, eo xlcra mille passus in circuitu munire ad salutem ipsius sancta
Ecclesiae, ejusque Canonicae, e aquam aperire, t claudere, acque cum omnibus
suis rebus, t ad eas perrimentibus quieram sub nostra defensione traducere. FC
biduo polt, cum ellet Ferrarixe, ecclelix Veronenli veteraitem priui
lesia contirmauir. Sequenti arino Franci Fudone rege abdicato C2-
rolum simplicem, Ludouici quondam regis filium, adhuc puerum (ub
RirverunE. cumg. adver sus Fudonem diu defenderune. Fulco aurem
Rhemensis anriltes pro eo licreras ad Aenulphum resem, de Formo.
sum ponciticem lcriplie. Formosus aurem Fudonem, ne Carolum in
FELLUII

## Folio 260 — 1663200467:0264
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000264.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
lictoriarum de Rcono ltalia
Feltum habere rellet, admonuie. ee re inducias darer, doncc Fialco Ro
mam adirec, grarularus est eriam Carolo de egregia, quam ergz Eccle
Cam apostolicam gerere voluntare sioniticauerae, ac panem benedi-
ctum, quem pecierar, propignore milic. Proximo, Berengarius exul
ad Arnultum Vormacix convencum habentem, reuerlus lummis ice
rum ab eoprecibus, contendie, ve ipse in Tcaliam traiiceret. Fore enim,
re lipraelensrem gereree, rniverlam ad le lenimomento eraduceret.
maiulg. comunibuspraelidium rebus afferret, quam ablens per Z uen
debaldum puerum acculisser. Aderar etiam Carolus simplex, auxi-
lium sibi aduersus Fudonis cutoris errannidem implorans. Arnulphus
nurem verunque dignum esse auxilio indicans militaribus copiis, quae
vila lune, Carolo datis, ipse in Tcaliam, quo maiorum spererum vo-
cabatur, sibi eranseundum purauie. Neque enim dubicabat, quin,
Sires ex lenrenria successisser, manentibus discordiis, Italia pociri, 2t.
que Imperii ciculum aduersus Vidonem adipisci, haud maguo admo-
dum negotio polset. Leaque senelcente inm aurumno per iuga Friden
tina irer insressus cum maximo pedeltrium, atque equestrium copin
rum numero in Icaliam, ipsum lecum habens Berenparium, eran (sIT. AF
que cum Veronx constituit. extanc enim diplomata hoc anno, nem
DCDC CCXCIII, V Idus NNovembris, Veronae ab illo data, anno reeni
illius sexto. Bergomum inde nouo ineunte anno prosretus, cum à ciui
busmurorum munitione contilis excluderetur, ira percicus oppido op
pugnationem admonie, cog. in Purificarione capro, Comitem eius
Ambrolium prodendi exempli caussa ante porcam rrbis luspendio
Strangulauic. D uo terrore adacti Mediolanenles, Papienles, e Placenti
ni confeltim ei le praemilsismunciis eradiderunt. Flarum rerum lecun
do luccestu laecus, Ochone Orhonis Magni auo ad recipiendum Mcdio
lanum misso, ipse Papiam perrexie, ac Berengario relticuro, Vidonem
cum tilio, acque rxore Spolerum verlus fugientem inlequi caepic. PIa
centiam inde progresus haud rlera sibi cendedum exiltimauie. verum
eranspressus Alpes exercicum aduerlus veterem holtem, Rodultum,
Burgundia regem, adduxit. Oua re cognita, Vido collecto animo fu-
sam continuie, de converso imperu iplum insequi caepie. Verum ac
Taurum agri Placentini amnem cum peruenissee, romitu Canguinisre
pentino opprestus interiie.
39

## Folio 261 — 1663200467:0265
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000265.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
IBer SeXEUS.
E M DER F NOARIVS
L. L A M B E R TVS R EX
Y EMD F R A Y O R.
ERENCAREVS aurem, cum eodem fere tempore prote
ctionem Aenulti, _ morcem Vidonis audister, lubito Ve
rona Papiam se cumi exercicu recrulie, ac regiam rurtus
obtinuie. Tcalici, qui Vidonem seguuri fuerant, Berenc2.
rii ad vertus se iracundiam veriti Vidonis partestueri perseuerarunE, et
Ce ad Lambereum, Vidonis filium, regem, qui Spoleri ledebar, concule.
runc. cumq; ad repetendum regnum à Berengario occuparum, auxilia
lua polliciei incicarune. Flis verbis, sublidiisq; excitus Lamberrus SpO-
leco exercirum eduxie, ac Papiam verlus ire perrexit. O uo cognito
Berengarius à plerilque luorum desertus, Papia dilcessit, ac Veronam,
necentato quidem cerramine, rediic. Lambercus vacuam rese Papiam
ingrestus regnum Cumma luorum gratulatione recepir, idque admini
ltrare, Foris de moreagendis, instituir. Postero vero anno Sersianis a E
principibus rocacus Romam concendit, ac Formolum, parcem; eius
grauirer afAictauic. Fodem anno bellum in DUCAEU BCHCVCNEAHO CX-
cinic Vido, quem Leo Ostiensis Ducem, de marchionem vocat, qui
Graecis Ducacu exactis, iplum libi vindicauie. atque ibi per duos Fer-
ine annosreledie. Cererum Serginnorum iniurias iniquo ferens ani
moFormosus Aenultum auxilio ex Germania occultis nunciis cuo.
car, aeque ad Lamberri errannidem compescendam impellic. neque
Berensarius huic operi se defuturum ostendic. Ouibus rebus Arnul-
Fus adductus, nulla incerpolicamora, in Traliam Octobrimenseirer lu-
Scepic. atque ad Padum profectus parrem exercitus Bononin per Apen
ninum Florentiam ire iuber, ipse ora Ligustici, Prerheniq: maris lultra
ca eodem prokiciscitur, ita ve Lunae Nacalicincelebrer. Exercitus in 8
eranleundo Apennino iactatus, iumeneis plerilque pestilenria amil.
Cis, tamenincolumis eraliE. Prooressus inde Romam castra ad vibem
Ceoninam locauir. Ageleruda Lamberei marer praesidio rebis Fuerat à
Elio decedente relicta. FIxc vim Cermanorum lustinere le posse verita
Cub aduentum AenulE Cubiro ex rebe protuoir, ac Spoleranam in dirio
nem propressa Camerini oppido sese inclulic. ArnulFus adInOtO exer-
cicu, vhi R omanos imperium luum derrectances coenouit, ira perci.
cus rrbem oppugnare insticuic. neque per aliquor dies, Romanisstre.
nue seruentibus quidquam profecie. Cererum, dum vibs variis Fru.
itraperrumpendi conaribus sumpris oblidebatur, oblata est exresia
Piaece

## Folio 262 — 1663200467:0266
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000266.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Acriarum de Reonolralir
pexcer opimionem iphus occupand tortuna. Lepulculus tOr
toanre exercirus clamore perterrirus ad ribem fusic, cumq; milicaris
qualiludi caussa milicum manus auide inle qui caepie. O uod vbi 112
riones videre Romanae, re ionora, univerlis se peri viribus arbitratx
meru repence de muris le proiccerunr. Hlacre conspecta, Germani 10.
cum libi dacum aggrediendae vrbis raci, Cubito larcinas muris admoue.
runt, eisq; ad jultam alticudinem conceruatis extemplo alii inUTOSCOF
Ccenderune; alii portam ariere pertregerunt, acque rrbem detenlorui
maneingrelsi, ve Pranltiberini le le dederene, efecerune. AenUIFuS vrbC
beprimusper vim polt Corchicam rempeltatem pocirus iplum lubi-
co Sergium expulir, ac Serginnos omnes, qui libi obltiterane, interemit.
neque aur pueris, auc mulieribus, aur lacerdoribus, laccaris ve virgini
busiplis pepercie. atque ad extremum le a Formolo Imperatorem, et
Augultum inunsi, imperauit. ac populum Romanum in haecverbaiu
reiurando adesit: Festor Deum, omnesque Divos, et per divina mysteria
iuro, me, quoad zivam fore in porestate Imperatoris Arnulfi, neque Lamberti:
aut matris ejus rebus faucurum, neque, xt dionitatem aliquam adipiscantur, aut
hanc urbem seruitute premant, operam daturum. Vibe inde coresus Lar
bertum in Ducacum elt perlécutus. Lamberto vero incerris in locisla
citance, nec lui copiam faciente C amerini Agclerudam obledic. Mu-
lier ceteris delticura lublidiis, cu ad vim par non csset, ad dolum le con-
culic. quippe occulce perministrum pecunia corruprum Coporiterum
eipoculum ad leniendam, re prxe le ferebat, iracundiam prebuic. O uc
haulto repenre lomnoille captus est. ex quo post eridui excitatus, cum
Deque lentiie, neque qux lentiret, expriimere commode poller, ac mu
eicusporius, quam roces, ederet, anicorum consilio Camerini obli
dionem, bellumq omne aduerlus Lamberrum reliquie, ac Lombar.
diam verlus ire perrexit. Verum cum in Fcruriam tran (greus mon
tem Bardonis alcenderet, libido incelsit Berengarii, qui in comitatu
aderat, excacandi, atque regni lcalix occupandi. Ouod vbi Bereng2
rius, qui laternarium agebac, a cognato luo, Arnulti Familiari Forre
coenouie, crepidus eum, lacerna alceri data, delcruie, Veronamq: le, dt
Forumiulium recrulic. Fa caussa factum, vere vulgara Arnultus ab
Tralicis delpici, ex pro nihilo duci lic caeprus. Ieaque Papiam cum per-
veniser, irari Papienses pernoctem milites eius in vibe incauros ador.
tiranca cade proltraverune, re Caluris caussa le in cloncas abscondere
cogerentur. Ob id, cum de reditu in Germaniam cogitaret, atque Vc
rona tranlire proprer magnas Berensarii ibi ledentis opes non aude.
rec, per moncem louisirer sulcepic, acque Anlcario Eparedix mma
Chionc

## Folio 263 — 1663200467:0267
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000267.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Iber SCTEUS.
chionereliltere libi parante perrerretacto, trans Alpes abiir. L. ~
rex Lombardiam perlultrans in exieu anni Regiituie, acque ind
Idus Decembris priuilegia marris Agelerudae rogatu indullic.
dem rero anno Formolus pontitex obiic. In eius locum Bonitacius les
eus postbiduum est lufectus, cum diaconatu, de presbrreratu ciectu.
per cumuleum popularem a Sergianis priltinis essec ordinibus reltieu-
tus. is Cregorio Victoris Fraeri, parrrarchae Cradenli, pallium eribuit. F. C
vero polt dies quindecim ex humanis rebus exempro, Sceptranus lex-
tus exepilcopo Anaonino, Serginna luperanre factione, creatur. Peaque
iniro Pontiticatu Sergianis incirancibus nihil prius habuic, quam, ve.
quod Bonitaciusne inchoare quidem morre pexereptus poruerat, iple
perticerer, id elt, re Formoli morrui ponciticatum exterminaret. O u2
re epilcopis, clericilq; adhibitis convencu hrabuie, acque ad cum de For
molicomiriis, actilq: pontiticiis recculit. D ua relatione Sergiani crecti
balilicam Vacieanam per speciem expilandi chelauri cumuleuose in-
gressilune. ac riolaro Formosi lepulchio, cactaver eiuS CXETAXETUNE, aC
iuslu scephani in conspectum conventus produxerune. Ouod oculis
epilcoporum objectum Scephanus ponciticalibus veltibus exui, e lai-
calibus indui iulsit. _ Conventum Metu, minilque, VE FOrmOTUM FAN-
quam limonix compertum danarer, adesie. Damnatum inde Sergia
ni ira, ac libidine intlammati proiecerune in Tiberim. Neque vero
hac iniuria concentus scephanus tuit. quinetiam omnia Formoli pon
titicatus acta rescidie, atque in primis eos, qui initiati ab co FuerAHE,
exauctorauic. _ Arnultum regem, quem Formolus metu con secrarat
Imperatorem, vicio factum esse pronunciauit, La BerEUI VeIOre-
dem Tcaliae, Factionis lux parces exemplo parris Fovenrem inunxie Im
peratorem. Ad hunc etiam Fulco Ccriplic, lape optasse le limina apo.
stolorum adire, verum rariis diltentum negociis nequimsse, ac le FaH
dem Carolum, ex Fudonem ad concordiam adduxisse. Fodem anno
terra insenti moru conculsa, cuius impullibasilica Laceranen (is ma-
on2 ex parte procubuir. Ouod mulco reromemorabilius elt, sigitri-
dus Comes, qui ab Aceltinis principibus genus ducebat, ex aOrO LuCen
Si, vbi aliquandiu Fuerac, in Resienlem migrauic. atque ibi caltra, et
porressiones multas pralenti, qua abundabar, pecunia comparauic. 20
Poltea ribem Parma Sariacenorum a Fraxineto incurrentium niet
percullam in deditionem accepie, regibus iplis nequaquam latis aut
virium, auc animi ad cantam iniurium prohibendam habentibus. Flic
Ailioseres genuie, Sigitridum, Artonem, et Gerardum, quorum Atho
Benus Machildis Comiris procreauit, cuius polt erebra menrio fiet; ee
dCIo

## Folio 264 — 1663200467:0268
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000268.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
895
carum de Reono ical
mirchionum Aceltinorum, qui in hunc rlque diem maxime in lcal
porentix, atque auetoritaris fuerune. Berensarius Aprilimense Vero
na. Nouembri Aquis, lanuario Cenetx forum coir. Inde Kalendis
Apritis morruus poncifex Scephanus, acque in eius locum Lublectus R.O
manus ex Constantino Marini quondam pontiticis fracre genitus. a
quo Vicalisminor parriarcha Gradenlis palliihonorem obtinvie. ILic
Formoli caultam eanquam a Scephano inique oppusnaram tulcepit.
Frarenim ciuiras cacica religione pertula. Nam cadauer Formoli
quod Sergiani in Tiberim iecerane, cum Auirans ados Tiberis pervenit
Cet (xpius ab aeltu marino reiectum pilcatores quidam invenerANE; X.
cum in balilicam Varicanam reporcaretur, sanctorum illum imagines
venerabundae Calurasse Fuerane vila. leaque nouo conventu epilcopo.
rum hrabico Scephanum neque ordine, neque recte fecisse pronuncia-
uie, quodin Formolum adeo imporenei animo delavisser. Flerveus
Rhemensis antiltes, Fulconis luccesor, Romanum iplum Pontifcem
docuir, Noremannos in Callia ad tidem Christi este converlos. Fo ve-
ro incea quinque menlium sparium morrelublato, Theodorus lecun
dus elt Cubrogarus, qui eandem caullam amplexus omnes eria i FOr
moloiniciacos, quos Scephanus abdiearae, prictinis ordinibus reddidir.
Duopoltdies riginei detuncto, Albercus, Factionis princeps, qui le
Ponciticatu, acque adeo eriam principatu Romano deiectum videbat,
Sergium icerum inferre concendic. verum ab aduerlariis victus, ac re-
pullus est. V Idus Seprembris Loannesnonus, diaconus, ex contraria
Factione creacus elt. Fodem anno Leo Aquileienlem Eccleliamm, loar
nes decimus Rauennarem obeinuir. Poltero, Toannes ponritex diro
quo laborabse Ecclelia, mederi morbo cupiens celebre habere conci
lium stacuie, id que metu Sergianorum, qui in armis ob secundam Ser
sii repullam erane, Ravennam indixie, atque loanne archiepilcopo
admatiro, Cambercum Imperatorem eo quoque reip. constiruendae
Eracia comper inuieauir. Cum lepruaginea quactuor epilcopi convenil
lece, l’onritice, aeque Imperatore praelenre, conentus est inltieutus,
deG. Cau(d FOrmoli, de ceteris rebus, qua egere correctione in Lccle
lia videbantur, relatum. Dictis aurem ex ordine de re quaque lenten
eiis, pontitex decreris Factis acta conveneus d Scephano habici intirma
uie, ica tamen ve epilcopis, de presbrteris, qui eiincertuerant, veniam
Poltulancibus, e vim, ac merum exculancibus indulserie; ArnuIEre
sis imperialem conlecrationem, re mecu extorcam, rescidic; Sergium,
_e lociosdamnaros reltirui recuie; Violarores sepulctri, cadauerisq
Formoli damnauic. de Formolum, ve qui propeer necelsitatem ex alie:
isto
A2 LiC

## Folio 265 — 1663200467:0269
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000269.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
IDET DCXTUS
a Fccleli ad Romanx administrationem venisset, pontit
tirmanie. verum, ne quid sumile polthac in Fcclelia tierer, Canxic. Epi
Ccopii Scephano exaugurari ad gradus priltinos redacti. Sacra Lamber
ei Imperarorisinunctio contirmata, icemqs cerera a Scephano pro Talu
ce Ecclelix acta. 1 uin etiam ctacurum, ne poritices delignatos, nili in
conspectu legarorum regiorum, ius eser conlecrari. in quo luperiori
decreto Hladriani elt obrogarum, ad ricanda, qua in comiciis orieban
cur cum maxima Ecclelix oftentione, dilsidia. Ibi eriam Lambereus
Imperator donariones Fcclelia ab regibus praedecestoribus luis Factas,
X a Vidone paere Imperacoreinstauratas contirmauir. Fiuius concili
acta Murinae apud Canonicos Ecclesiae seripea reperiuneur. Iraque
Cummam eorum in hanc hiltorium, quia res estmulcis de rebus cogni
tione dignilsima, incexere placuie. Contiliis ab epilcopis agitaris, 2c
Centenciis dictis, demum poncitex ex eorum auctoritace, pexlente Lam
berto Imperatore, ita pronunciau. Synodum à Stephano VI pontifi
ce decessore nostro, celebratam, in qua cadauer Formosi pontsficis e sepulchro ex
tractum, et quasi ad iudicium adductum, iudicatum, atque damnatum est,
quod nunquam alias factum accepimus, penitus abrocamus; , ne posthac ta-
le aliquid fiat, per Spiricus (anctiiudicum interdicimus. Fpiscopis, presbyteris;
exreliquis clericis, qui ei synodo interfuerunt, quia veniam petentes vi se, ac
mecincerfuisse confessi sunt, sancta synodi precibus indulgemus, cauentes, ne
quis posthac exiscopis aut vim, aut decrimentum inferat, quominus eis libere
sententiam dicere liceat. Ouia necessitatis caussa de Portuensi Ecclesia Formo-
sus ob vicae merita ad apostolicam sedem est evocatus, starvimus, ne quisid
in exemplum crahat, sacris lesibus prohibentibus. Fienim quod nece ssitale con
cessum est, id sublata necessitate, auctoritarem non debet habere. Ne quis
quem de gradu ecclesiastico synodice decurbatum, neque dum canonice resti-
tutum ad altiora prouehat, quemadmodum Bonifacium primum in subdiacona
t, deinde in presbyceratu popularis manus evexit. Duod si spretis sanctissimo-
rum patrum decrecis, id quoquo modo tentaverit, non solum apostolico anathema
teferiatur, sed imperatoriam quoque indionationem experiatur. E piscopos,
presbyteros, diaconos, subdiaconos, qui ab eodem Formoso pontifice rite consecra
ti remere quorundam libidine exaucurari sunt, ad proprios jordines, e gradus
redisimus. Reordinationes, et) rebaptirationes, ( sedium mutationes, quas
sancti patres in Africano concilio interdixerunt, ex nos interdicimus. Sacram
inunctionem spiritalis filiinostri Lamberii in Imperatorem firmam, et) ratam
in perpetuum esse, Spiritis sancto suffragance, decernimus. illam vero barbari-
cam, quae per subreptionem extorca est, ommino abrogamus. consecrationes vero
sacri chrismatis,  olei,  quacunque pro stacu Ecclesia eefie, fuma, et
inuiolata

## Folio 266 — 1663200467:0270
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000270.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Flistoriarum de Reonolcalia
muiolata omni tempore permanere apostolica auctoritare sancimus.
ipso supra commemorato concilio scripra sunt, quoniam contra canonicam
Etoritatem acta esse sanxistis, decernimus, et accedente consensu v estro ione cre
mentur, prout de Ariminensi, et Ephesina secunda symodo factum proditur de
ijs, quae contra sanctissimum pontificem Leonem acta sunt. et quae tempore a
driani iunioris aduersus sancri ssimum pontificem Nicolaum C onstantinopoli ne-
quiter acta sunt. Sergium, Benedictum, acque Mlarinum dudum (anctae Ro
manae Ecclesiae presbyteros, Toannem; Paschalem, e Toannem dudum Sancta
Apostolicae sedis diaconos iusté,  lesitime damnatos, es é oremio sanctae Det
Ecclesiae segregatos, si quis inter ecclescasticos miussu nostro referre, aut ad ipsos
oradus, quibus iuste privari sunt, redigere, aut sacerdotes vocare, aut habere
voluerie, aut nobiscum non senserit, sciat, se anathemate percussumiri. Vi0.
latores sepulchri Formosi pontificis, qui facta ad rapiendum chesaurum conspira
tione, corpus ejustraxerunt, atque in T iberim proiecerunt, nisi resipuerint, à san
ctae Dei Ecclesiae liminibus propul samus. Duia Sancta Romana Ecclesia mo.
riente Poncifice multas patitur violentias, quod in sciente Imperatore, aut leca
ris ejus absemibus, pontifex consecretur, neque canonicoricumissi ab imperatore
intersimtnuncii, qui vim,  (candala in ejus consecratione prohibeant, volu
mus, xeposthacponrif ex convenientibus episcopis, et oniversoclero, senatis, et
populo expetente legatur. arque ita in conspectu omnium celeberrime electus ab
omnibus, praesentibus legatis imperatoris, consecretur. nemoq. (ine periculo sacra
menta; aut promissanoua arte ab eo audeat extorquere, nisi quod antiqua con-
cineatur consuetudine, ne quid scandali, aut decrimenti Ecclesia pariatur. Du
niam pernicio sa inoleuii consuerudo, ve Judices populi flagicia populi; quae ab ext
scopis essent inquirenda, inquirant, e simpossessione Ecclesiae, aut clerici feri
pas deprehendant, tanquam adulteras, capiant, ac vexent, donec a dominis.
aut a parentibus earum pretio redimantur; ex quo propinquorum inopia, et mu
lierum fornicandi licentia sequitur, quod nihil pertinere ad exiscopum asserant
quae semel a maoistratu iudicata, et liberata sit: ob haec statuimus, ∞F exiscop.
habeant in sua diaece si liberam potestatem scelera, es adulteria inquirendi, iu-
dicandi, et puniendi, prout facri canonesiubent. Co, cum opus fuerit, ad coer
cendos contumaces maxistratus opem implorent. Aeque his decrerisica sub.
iecie. Quando igitur dilectissimi fratres vos nobiscum convenistis, 2t duce Sp.
ritu sancto communi vestrum omnium consilioea, quae necessaria sanctae Det
Ecclesiae putaremus, nacum oloriosissimo imperatore, Lamberto constituere
mus, vultisne, et quae capiculatim notata sunt, recitentur, examinentur, et
consirmentur? Cui epilcopi responderune: Inoentes Deo Saluatori nostro
gratias aximus, qui te suae praefecit Ecclesiae, qui omnem ex ea izaniam euelle-
reconareris. Capicula, quae procommuni omnium cautione ad munimentum
Ecclesiae

## Folio 267 — 1663200467:0271
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000271.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
oeiacus
Ecclesiae scripta sune, placet recitari, et discamus, quae vel ob serua
re debeamus. F2 vero Fuerune eiulinodi: Si quis sanctorum pat it 
eacontemo (erit, C eloriosissimorum Imperatorum Caroli Maom, L
Lothari,  filii ejus Ludourci de ecclesiastreis decimis in eorum Capicularibi
consttura, non observaverit, e eas aliubi, quam inbaptismalibus Ecclesus in
jussis episcopi dederit; ex qui dedit, et qui recepit, auetoritate sedis apostolicae
e sanctae synodi, communione remotus sit. Si quis Romanus, cuiu scunque sit
ordinis, suve de clero, sive de senaru ad nostram imperatoriam maiestatem ve-
nire voluerit, aur necessitace compulsus nostrum auxilium implorarit, nemo et
impedimentum afferat, auteus vicae noceat, aut in eundo, aut in redeundo, aut
in manendo. liceatque imperatori aue per se, aut per legatos suos caussam eiusco-
onoscere. Dui secus fecerit, ab Imperatore puniatur. Veprimileorum S. R. F
quod primis temporibus perpiissimos imperatores consticurum est, a nobis firme
tur. Vestagicia, de quibus ad vos ~ nimus, quae in territorio nostro commiti
conspeximus, intruncationibus, depraedationibus, incendiis, rapinis, et violen
cijsa vobis diligenti (sime, , prout necesse est, legitime coerceantur. Depactum,
quod vestro oenitore D. Vidone, et a 2 obis piissimis Imperatoribus ex antiqua
consuetudine factum est, renovetur, ex muiolatum servetur. Duoniam Maie
stas vestra nouit, quas conspirationes Romani, Longobardi, Co Franci faciant
aduer sus Apostolicam, e Imperatoriam auctoruatem in terris beati Petri, VI,
siut praedecessores vestri prohibuerunt, ne fierent, si in posterum eo ipsi Auo
stali vestro decreto prohibeatis. C m ad pontificatum euectibasilicam Domint
nostri Constancinianam dirutam cerneremus, ejus restituendae caussa qui irabes
inciderent, misimus, sed quimissi sunt, nefariorum hominum cemeritate man-
dara nostra exequi non porverunt. Duod opus 2t ad exitum perducatur, tan-
quam dilectissimus filius, et oloriosissimus imperator, operam date. Et quo
niam S. P. Ecclesia ed inopiae estredacta, xe pecuniae, quae pauperibus proinco-
lumitate vestri imperii distribui solebant, 2na cum stipendijs clericorum exhau
stae sint, his adstabilitatem Imperii v estri Ena cum fidelibus v estris prospici
re. Ouibus reciraris, cum epiicopi libi placere lucclamassene, eum
ita perorauie: Quando ipitur vos 2no consensu, quae Christo bene iuvante
Ratuimus, approbastis, hortor vos, Et commissae 2 obis. Ecclesia curam agere
Studeans, et) orerem Christi sanouine redemprum bonis ex mplis, co salutari
bus documentis imbuatis. Pbi vero domumredieritis, ieiunium indicite, sup
plicationes agite; orantes Deum, xtiram suam à populo auertat, pacem tri-
buar, dissidia dirimat, peccata miserando aboleat,  ad defensionem sancta
suae Ecclestae spiritalem filium nostrum imperatorem Lambertum conservet.
et superbarum pentium cernices sua potenti dextra subijerat. Aeque his actis,
dimisto concilio, luas quilque domosrepeciis. Berengariointerim in
Oicocu

## Folio 268 — 1663200467:0272
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000272.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
1II
lucorare Kconolcaliae
Foroulio agian aliquid ad reperendum regnum opeatxe lucis 
CIC. O uippe Pcalici principes, veante Berengarii, Sic nunc L amberei iI
perium, re nimissraue, peroli consilia de illo pellendo, de relticuende
Berengario conculerune. 1 uin eriam Mangitredus Mlediolani Co-
mes, qui rebem aduerlus Lambertum renebat, vicina loca Lamberrs
auctoricarem scquencia hostilibus populationibus incurlauie. Ft eo.
dem rempore Adelbercus Lucxe marchio, homo longe omnium in lca
lia ea rempeltare dicilsimus, Fildebrado Comire in locierarem alcito,
Occulte aduerlus cum exercicum comparavie, (cilicet ab rxore Berra,
inquieri ingenii femina, regni cupidicare accenlus. Lambertus au
cem, cum Mansitredo capicalis rei damnato, atque necato omnes le
ab nouis incundis consiliis dererruisse puraret, à concilio R auennari re
verlus venarionis caussa Marincum in nemus se contulic. extatnunc
quoque Murina diploma pridie Kalend. Octobris anno DC CCZCVIII
à Lamberto Imperatore, anno sui septimo, ex MLarinco datum, quo paeris lii
Vidonis privilesium Murinensi Ecclelix contirmauie. Ibi, cum per
aliquoc dies alsiduis renationibusintentus agiraret, Adelberrum BaF-
donem montem cum diveclis, de intirmis aduerlus le copiis luperare
coenouit. ltaque, veerat prompri in omnire expedienda contilii, ne
tempus in acciendo maiore domo exerciturereret, Strenuos cenrum,
quos lecum in armis habebat, milices sumplit, ac propere aduerlisho-
lem eduxie. Illi ex monte in campos ad Bursum S. Dommini degrelsi,
nullo Lamberri anre exploraro consilio, nullis munimeneis ante ca-
Aris tirmaris, cibo, ac porui largius indullerunr. ac quieri inde, ac lom-
nole; quali per Cummum ocium, cradiderune. Ouod vbi Lambertus
Placentiam profectus prxecepit, confeltim silentio noctis vrbe excelsie,
ac raprim aomine acto aliosimmobiles, alios lemilomnos, plerosque
ad arma crepidances opprelsir. Flildebrando tusa elap(o, Adelbertus
in peaelepio, cum ibi torre laritaret, est captus. Cui, curi ad se dedu-
ctus eset, Lambertus dixit: Nimirum Berra rxorrur divinorum aFA2
ca (piricufuie, cum se scienria lua re iplum auc regem, aur alinum et-
Fecturam promilic. nam quia regem non pocuic, alinum, nementi-
retur, effecie, dumce ad praesepe contugere compulic. Acquehis di
atis cum cum nonnullis aliis Papiam in cultodiam milic. acque inde
Marincum repenije, ve de captiuis lecrero a conpressu hominum loco
Aacueret. Frac praerer cereros cum eo Fuso Mangitredi tilius, quem
poltpatrisnecem ipse omnibus honoribus colligenda bencuolentia
caulsa erar complexus. Forre aurem accidie, ve inter venandum
cereris in diveclas Cylux parres ettale, ve fuc, equorum curlu perla

## Folio 269 — 1663200467:0273
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000273.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
IbCI dxCco
eis Huso cum Lamberto reman leric. Qui paternae iniurix rect
conlilium vlcilcendx cepit, occalionem nactus, quod rex ad qualdam
angultias, per quas aper impellen duserar, constirerat, atque labore, et
expectatione diurina Farisacus pau lulu quieturus lemet ipli custodien-
dum commilerat. Lea que lomno lrarum gladio percurere veritus, ne
Canguinis efulio parrarorem Facinoris proderet, ceruici fultem inflixit.
acque iplum ettule currencem equo praecipicalle, collumqe Eregisse, dis
semminauis. Excac resistruius cale apud Luirprandum elogium: erat il
lihonesta morum probitas, sancta, et formidolosa severitas,  quem iuventus
ornaverat in corpore splendida, memis canieres decorabat sancta. Plane plus
ille reip. quam respublica illi, ornamenci tribuerat. Duod si non immatura
morce prareptus esset, post Romanos nus torum sibi terrarum orbem viri
liter subiecisset.
IDEM BERENGARINS REX SOLV
ic 10 de Lamberinece nccepto Belensalls  Cam
ctatione Verona Papium procelsit, reginq. recepta Adel
bertum cultodia liberauit, ac lingulasinde urbes reeni
conltiruendi caula lustrare insticuic. Leaque VIL laus
Decembris, Bononix cum eNset, anno regni luirndecimo, luperioru
resum priuilesia Murinenli concessa ecclelix comprobauit. D ui ve.
roa Berengario auerhierane, ne Lamberti quidem morre cu eoin sit
tiam redierune, led noui regis cupidicate Flagrantes, cum neminem ex
scalia probarene, quem Berensario opponerene, extrinlecus quae liue
runc. Regnabatrum in Prouincia Ludouicus Bolonisregis, de quo lu-
praleriplimus, Elius, Ludovici secundi Imperatoris, at que lralix resis
repos, vircure, acquejultitia clarus. Func isitur vel quia Pralix pro-
pinquus erac, vel quia a Carolo Magno genus trahebat, nunciis mil
lis in lcalia imicarune, acque ob lequium ei suum, (i Berengarium pelle
rec, obculerune. Fluius aurè conlpirationis auctor, ee princepstuit Adet
berrus Eporedix marchio, qui Berengarii gener erat, atque ex tilia eius
Cista Berengarium genuerat, cum, qui post de ipse resmu Icalix renuie.
Cererum noun hac in Adelberto pertidia admirationi omnibus fuie.
nam canca lanctiate ab ineunce pueritia fuerat, ve (i a venatione FOr
re recedens in pauperem incidisset, neque prxelenTEI PECUMIaM, Qua
cidarer, habuisser, cornu, quod preriolum collo geltabaF, el arsiretur, et
Doltab eo, quaneiillud altimarer, redimeret. Llac legatione accepra
Ludouicus quali heredicariam, ac Cibi debicam ditionem repeteret,

## Folio 270 — 1663200467:0274
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000274.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
III
lictoriarum de Reonolta
quam nuus luus ingenei cum ploria polledisser, exercirbnrin
dicionem, quam primum poruie, comparauie. Conera Borenoarius. ne
que enim tanta res latere hominem prudencilsimum poruic, ad Adel
berrum Lucx marchionem, quem prullo ante rinculis COluerAF, le re
cepir. aeque derestandam generi lui pertidiam, a inlanam aduerlario.
rum luorun pertinaciam, quibus rehementilsimé premoretur, olten-
dic. colerandos eos adhuefuisse, cum Vidonem, de Lambercum ho-
mines Icalicos sibi reges oprarune. nunc rix ferendam illorum stulei
tiam apparere, cum externum irerum servituris iugum Tealis veline in
ceruices imponere, eolq grauibus imperiis, quibus le eximia Dei beni-
sriitace aliquando liberaverane, rurlus lubiicere. Ludonicu Provincix
regem adverlus se nduocasse; qui non Polum exrernus, sed eria exter
no paere, ac luiseriam, dum uixic, propcer superbiam inuilo, genitus (ic.
quamobrem orare illum eriam, aeque criam, vesive lua, live Tralicae
us commune remp. secum Culcipine, et Cociatis armis Ludonico in
icaliam descendenei resiltacini Faciat, regia inlienia line dubio irerum
Ad ExtErOS pEKVENEIX. quod ne cuenine, nulteus, quam iplius, vehe
mentius inceresse. Fiis verbis addidiceriam munera amplilsima. Oui-
bus Adelbertus impullus; le in cius auctoritate dixie Fore. Itaque le
quenei anno Ludonico in Traliam cum exercitu magno eran(oresso,
Berengarius cum multo maiore occurrie, acque illum ica circumue.
nic, recopiam cuadendi omnem ademeric. O ux difticuleate oppressiis
Ludonicus, milsisnunciis Berensarium, ve le incolumem redire permir
teret, ob lecrauir, leque, li id Facerer, nullis unquam in polterum condi-
tionibus Tcaliam repericurum esse, iurciurando asseruit. O UIO RCCepTO.
Berensarius, micis, Cynceriqu ingenii rir, iplum haud grauare dimilit.
Eodem anno in Campania, Adeleilo Principe BeneueneimOTEO AFC-
radelgisum 
it
nultus C apuae saltaldeus Principarum verum que cum Ailio L andulto
invalic. Cuius progenies in ducentos inde Ferme annos veram que dirio
nem obcinuic. Fsic alsiduis maleticijs sarracenorum impullus, qui Gari
liano egrelsi neminem Romam aue negorii, aut vori caussa ire nililpo
liacum, auc grandi pecunia mulearum, linebane, Neapolitanis, de
Amaltiranis 2umpeis Carilianum processie, confectoque ex lineribus
Ponre iuxta Praiectum eransiens acrirer eos oppugnare instiruit. Sed
cum nocte quadam minus diligenrer cultodix agerentur, i Sarracenis.
e Caieranis ex improuilo oppressus multos luorum amilie, ee cum re.
liquis Fugatus ad pontem le recepie. Ibi recepris animis tanto ardore
praelium est instauratum, re Sarraceni concti fuerine in fugam le verto
re, ac caltra Cu2 repetere. Fodem anno IZ R alen. Octobris Toannes
Porei

## Folio 271 — 1663200467:0275
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000275.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
Liber Sextus
poncitexmorte ablumprus elt. In ejus locum Tulculanorum tad
Benedictum quarrum lubrogauie, cumq. conera legem sine auctori
eare regia consecrauie. Fc LII Ralendas Decembris ArnuIFUS rex
Germanixe, quem ricio Imperarorem taccum Fuisse, R auennari in con
ciliotuerae consticurum, pediculari morbo contectus interiie. Fi vero
proceres, e optimares in Forcheim convenientes postero anno, qui
fuienongenrelimus, Ludonicum Elium LiiFFecere, aE COrONATIIM, AC re
siis reltibus exornarum regali in Colio locauere. cui nihil rei cum re.
gno Tcalixe tuie. Incerim inimiei Perengarii consiliz agieare, quemad-
modum Ludonicum alcerum in Eealiam artraherent, non cesabanE.
addebat aurem animum Behedisns poncite: ex parre Comirum Tu-
Sculanorum crearus, a quo Se Lacie Augustalia illi quoque imperratu.
rosinlienia contidebant. Lraque, quod rario nulla melior ostendeba-
tur, ad ipsum Tulcix marchionem fceelberrum E Conterune, 2C Be-
rengarii Cuperbia, Luctonici vero comieare propolica, quanris Audiis
Tralici erga Ludonicum accen( Line, docene. in eo spes omnesocii, et
eranquillicaris lralia posuise, nec dubiraro, quin, ls secum ipse ad illum
revocandum volverie consencire, propriis ilse omissis rarionibus Facile
inanimum inducac, re Tealorum voris obremperet. FIiS VerO BCTFL
rxOF acCe(Sir. qua, cum quocidianis marirum stiir. ulis aduextus Beren.
sarium non delilteret incitare, cum vero peririone Tcalicorum crecta
mulco eriam rehementius inlligauir. Traque Adelbertus cum Italo.
rum, cum exoris volunrare permorus, legatos se missurum ad Ludo.
uicum de reperenda Tralia dixie, ac continuomilit. Ludouicus, vbi le
ab Adelberto rocari sensic, cerram spem lcalixe poriundae concepit. 2c
iuriliurandi, praenimia regnandi cupidicare, carione non habita, cum
maiore, quam ante, copiarum numero Alpes verlus iter intendit. aC FO
ea libiFere occurrenre Lombardia, eas eraiecie. Ouod postquam BC.
rengarius audiie, praelio rem experirinon aulus subico Papiam reliquit,
Veronamq: se rerculie.
EVDOVIONSIIIREX, ET TM
CONERA BER ENGARIVM RECLM.
Vvorrers inderacuam Papiam ingresusmagna prie
cipum, ex populorum oraculatione regiis est inlienibus
exOrNAEUS. Regno rursus in duas parres divilo, cerrariin
vterque rex benehcia amicis postulanribus dedir. LXTanE
enim ueclque diplomaca, Berengurii quidem II IL Idus Marcias,
de

## Folio 272 — 1663200467:0276
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000276.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
III
Dria de RCono
( XTTT Kal. Nouembris Verome, Ludouici vero pridie Idus
na,  pridie Kalend. Douembris Placentae exilcopis Murinenli, de Regier.
lihocanno concella. Poltero in de Ludouicus, prolequentibus lcalicis.
Romam concendic, ee coronam, ciculum q Imperatoris a Benedicto
poncihice accepic. in de Papiam regressus luperiorum Imperatorum mu
nera contirmare de more perrexit. Legicur Wonanculx diploma, in
quo auctoritare lua raca esse omnia iubet, qua monalterio Nonaneu
lano a regibus donata tuerant, Ailtulto, Deliderio, Adalgilo, Carolo
maiore, Ludouico maiore, Lochario. Ludouico Piilsimo, Carolom2
no, Carolo luniore, Arnulto, Vidone, et Lamberro Imperaroribus.
Id vero relcriptum dacum est ab iplo Imperarore anno adhuc in scalia
primo, Papiae, Kalend. Tuliis anno a Christo nongentesimo primo. Cererurr
dum haec geruntur, noui, aeque ancehac inaudici lcalix holtes app2
ruerune. qui lralicos paullilper se luperioribus a cladibus attollentes, ac
quali aliquam antiquae dignitaris lucem alpicere incipientes crebris
incurtionibus, ac fcedis populationibus aAixerune. Fi Fuere Vngati
qui ex Serchis Crallo regnante profecti Pannonium vietis, pul(ilque
tlunnis occupauerant. Agrectibus moribus, aeque ad solam belli dirita
rem tormatis praedica genstuisse dicitur. matres puerisprimum natista
ciem cxdere, reante vulnerum dolores toleraré aluelcerene, quam la
etis mucrimenea perciperer. Casirris in praelio plus, quam gladiorreban
cur, quascanea indultria deltinabant, ve carum ictus nulla vitari indu
ctria possene. neque manum commus conlerere, neque rrbes preme
re oppuonatione sciebanc. eminus aurem non lolum procurrentibus.
led erram retusientibus equis pugnabane, ira vecum maximetormidi
re viderentur, maxima holtibus formidini forene. carnibus crudis ve.
Ccebantur, lansuinem bibebane, corda hominum, quOS CeperANE, in
partes dissecta, velur pro remedio, deuorabane. ingenia crudelia, tumi
da, Ceditiola. nihil veri, nihil synceri, teaus, ex pertidia omnia in feni
nis eadem terocitas, acque in vicis. tiliis vna equirandi, iaculandiq. r2-
tiomaena cura, acque lolertia eradebatur. Semper aur intestinis dilcor
diis, auc excernis bellis agitari ne que ipli quierem agebant, neque alios
quielcere pariebantur. Flaec isicur cam fera, camque barbara gens bien
nio ancemorte Arnulhiregis erecta Marananorum gentem, quam AV
nultus ope corum lubegerat, simulq Baionrioru adierac, atque omnia
in eostroltilis imporentix exempla cdiderat, de cum Ludouico nouo
resc praelio ad Augultam congressa exercitum eius occidione occide.
rac, ac Baioariorum inde, Sueuorum, Franconum, ee Saxonum tine
rapinis, acque incendis peallarue. Duibus rebus clacitioc anno ani
A
lo
d0+

## Folio 273 — 1663200467:0277
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000277.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
i ala
mum 2 d inuadendam Tcaliam adiccerune, ac modic.
tum manu in Venetiam tranlerelsi ad Brencam agri l’acaum amneta
conlederunt. Inde Speculatores milsi, qui terra licum, populorum Fre
quentiam, mores, ac ltudia ciuicarum explorarent, ac comperta reter
rene. Li profecti ita renunciarunt: Campos esse colonis retertos, ab vno
larere montibus arduis, led Ferrilibus, ab alrero mari Adriacico cinctos
oppida inesse mulea, ac pleraque munitilsima. populos, quanquam
incoeniexe Forricudinis, camen intinitae apparere mulcicudinis. quamo
brem, (icupido diviriarum, quarum cantam apud Italos copiam vi
derinc, quantam ne in toro quidem cerrarum orbe credanr esse, lic cos
Lolicitar, re abstinere non polsine, magnopere luadere, re domum iter
dierum decem, nue paullo amplius reperane, ac concractis omnibus
senris lux miliribus redenne, ve Tcalis non minus multicudine, guam
Forcicudine lua elle rerrori polsinc. O uibus rebus auditis, omnes lubi-
eo caltra monene, ac domum reverli eoram hiemem in apparaTUAE-
morum, e exerciratione milicum ponune. Ludonicus incerim nihil
actum racus, nili rora Berengarium Tralia derurbaret, exercicum al
lumplic, acque aduerlus cum Veronx X Kalen. Sepcembris agentem
processie. Ouod postquam sen(ic Berensarius, viribus, ac Forcuna lun
dittilus lubiro Veronenli quoque dirione relicta, in Bauariam le rece
pir. Ludouicus omnium rerum brevihaud magno labore poritus Ve
rona inde Papiam reverrie, ac sequenti anno torum reenum pacare
administrare perrexit. Legi diploma ab eo IIII Idus May Papia da
cum anno regni sui in icalia secundo. Christi DCCCC II. Inualic inde cupi
do, quemadmodum Lombardiam inuilerat, (ic Fulciam quoque lu-
Srare. leaque Papia ceressus Lucam adiir. Ibi estulo in omnem magnitr
cenrix regix speciem appararu ab Adelberro marchione exceprus est.
Cum aurem lectissimorum milicum cohorres, summam domus digne
eatem,  mirabiles familia impenlas viderec, inuidia tactus in aurem
anico inquie: Nimirum hic repisporius, quam marchionis nomine
Pocelt dignari. neque enim vlla in re mihi, nili ciculo, cedit. Ouod
verbum Berra, ve erac verluti ingeniimulier, Forre excipiens ad mari-
cum continuo deculit, animum q; ab illo eius alienavic. Lustraro inde re
sno, rebulque, quancum res terre videbatur, Caris in praelens composi
tis, Veronam le contulie, ac quasi ab omnibus iam securus inlidiis
exercicum, Adelardo cpilcopoadhoreance, dimisie. Iloc vero vbi BC
rensarius comperie, in omnes reperendi regni occaliones intentus, Oc
culce e Bauaria in Icaliam rediir, ac X II Ralend. Ausulti ex improui
(0 Veronam advenit. ac, cultodibus rrbis corrupris, silentio noctis in
S1
90

## Folio 274 — 1663200467:0278
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000278.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
liltoriarum de Reono lcalia
srellusnonnullos expertae tidei, ac spectara Forritudinis viros
xic. Mediam cum rrbem amnis Achelis incerAuens ingenei marmmOree
egresii operis pore partem veran que iungebac. a laua aurem Duminis.
quae vergebat ad Aquilonem, rebis pars lira crac, ditticili adeo, 2c-
duoq collemunira, ve, (i pars, quam dexteram Auuius alluebar, in ho
Atium poteltarem venissee, haec ramen egregie lultinere le poster. in
verrice vero collis preriosi operis erat balilica S. Petri, vbi proprer loci
amcenitarem, de munitionis firmitarem Ludouicus agebac. Bereno2-
riusisitur vibem per noctem ingrestus, craiecto cum globoluorum
milirum ponce, lublucem in collem ena(it. Ad cum tumulcum exci-
tus Ludonicus, quid nam id rei estee, quaerere de liis caepir, ac re incom
perta rrepidus in balilicam le recepit, ac que ini penerralibus eius sele ab
didic.  uxrente nurem, ac perterutanre omnia Berengario, miles eius,
quirnus Fugientem animaduereerat, timensne repertus occideretur,
Berengarium adiie, arque ita dixit: Rex, quando re Deustanex victo-
riae comporem fecie, veholtem euum in porestate habeas, aguum est,
a re prxcepris eius obremperare, qui inquit: Estote misericordes, sieut et
pater vester misericors est. Nolite iudicare, (t) nen iudicabimini; nolite condem
nare,  non condemnabimini. Berengarius aurem intelligens, eum; ubi
nain Ludonicus lareret, renere, led ritx eius consulere velle, relpon-
dic: Pueasne me, homoinsulle, quem mihi Dcus eradidic in manuS,
Occidere velle: O) ua voce crectus mileslocum, rbi se Ludonicus con-
diderar, indicauit. Berengarius aurem, cum Ludonicum comprehendi
iussister, cum in cospectum Cuum productum ita appellauir:  Von credo
te oblirum eius temporisesse, cum ego re meis praelidiis circunleptuin.
ita, reclabinon polles, milericordia tui caprus, quae nulla ribi de-
bebacur, dimili, ipleq. te nunquam amplius Icaliam ingresturum
mihi lacrameneo interpolito lpopondilti. quare, quandotu
nequebeneticiimei, neque iurisiurandi cui rationem, Ve
decuic, habuilti, meq eodem tempore, ae Deumip-
Cum libidine alienireoni percicus Fetellicti, rieam qui
dem, licur ei, qui ce miti prodidie, promili, con
cedo, oculos vero crui tibi prodendi
exempli gratia iubeo. atque his
dictis Ludouicus starim lu-
inibus orbatus, et
regnoleabdica
reconctus
NIPI

## Folio 275 — 1663200467:0279
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000279.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber SexFUS
BeMDLREHOHaCISLLase
LRENOAREVS inde recepta Veron, Papiam revextuse
Enum, nemine repugnante, recuperauit, idg. per annosit
deviginti duos pacace administrauie. Nam lcalici dir2 L.u
00BD donicicalamitare tracti ad otticium redierume, atque in
Berengarii terme auctoritate fuerune. V III Idus Augulti Papix cum
elser, Mucinenlem cccleliam, Gochitredo epilcopo postulante, in2
Enitice munerauie, anno regni lui, re in diplomare scriptum est, quinto
decimo. Eoanno LandulFus archiepiscopus Mediolanen(IS CFCATUS.
Flaec aure dum ille agit, Vnsari, prour Cacuerar, Pannonia cgrelsi, men
Se Augulto, icerum in lcaliam irruperune, acque Aquileiam, de V erO
nam rebesmunitilsimas praeceruecti, Comum, Bersomum, atque ip
Cam denique regni ledem Papiam, lace omnix populando, reliltenre
nemine, pecierune. ac que in itinere Prulardum exilcopum Vercellem
Cem grandi cum pecunia Fuxientem adepei, necarune. Ad primum hu-
ius cam Faedi eumulcus nuneium excicus Berengarius, nunciis in om
nes ceoni parces dimilsis, ac civitacibus de imminenei periculo moniris
ingentem ex tora Tralia vlero nomina dante exercitum convocauit.
cumq: advertus Vngaros eftuse omnia peruagantes adduxic. Vngari
criplo maioribus se peri copiis; quam quas ipli adduxerane, ex inlpera
cocernentes, plane quid contilii caperene, nelciebane. nam nec FeIM
pugnae commitrere contidebane, nec fugam capessendo le clapluros
specabane. Demum praeltare risum est, Fugam, quam praelium, expe
riri. Cum aurem haerentibus alsiduo in tersa lcalicis, ad amnem Ab.
duam eftuse fugiendo eadem, qua renerane, vin perlati eAenE, aE-
que in eo feltinanter, ac rumulcuose cranando muleos amilissent,
delperatione debilicari perierune ab iralis, ve Ce, ruiverla praeda
recepta, riuos abire permiererene. Fam vero pecirionem lcalici li
perbe, rniverlos deposcenres in vincula, respuerune. O uo audi-
eo, Vngari reperiea Fuxa in campos Veronenles elaci lune. Ibi
cum primum lcalicorum agmen exeremum esser Vngarorum ade
peum, leue praelium est commistum. Ovocum superrores Fuissene
Vngari, moxrniverlo superueniente Tcalicorum exercitu territi, ruF
lus caeptae se fugxe mandarune. Poltquam ad Brentam amnem elt ven
cum, equis curlum, Fugamq. prxe la lsitudine denesantibus consiltere
conctirrans amnem caltra locarune. ac nunciis ad Berengarium, qui
cisamnem consederat, milsis postularune, ve supellectilem omnem
(U2, CaptiUOS, AEMI2, EqUOSOMHeS pEXreF eOS, quibuSVereNtUT, ac
Ciperet.

## Folio 276 — 1663200467:0280
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000280.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
MII de Reono ILa
ciperec, ex le abire incolumes lineree, iurantes, le datisin t
dibustiliis luis, nunquam amplius praedae caussa Traliam ingrecturos
A. d haec lcalici nimia rerum prosperitare excari relponderune, Ctulet
hominis este, muneris, auc conditionis aliquid i morcuo, aue plané
iam prottigato, accipere. Oua re audica Vngarosindignario acris in-
celsir, et, Duxe noua, inquiune, isnauia ac corpedo animos no
Itros opprelsic? an vero, quando vicam neque prerio redimere, neque
fuga leruare perrinaci hioltium in Colentiapolumus, dubiramus, auda
eter in eorum caltra irrumpere, e mortenoltra morremillis interre:
quamq. a parribus noltris torticudinis gloriam accepimus, candem po
serisnosquoque noltris relinquere: quanquam, quid li nemorce
quidem oppetemus: an veronosignoramus, quiid lape consequuri
vircure noltra lumus, quam exisua laperirorum manus ingenrestio
ltium copias protisarit, quamq. Cxpe Marsfugientem perculerit, For
cirer reroreliltenrem protexerir. Duibus verbis contirmati, qui an-
re fugere decreuerane, iam Cummoin quencum que calum contende-
re praelio ctacuunt. acque ita inlidiis bitariam dispoliris, rectâ amne
craiecto, in holtes le medios interunc. Italici responlo expectando de-
Felsiinterim se corporibus curandis, ve vietoria cerei, cradiderane. Ica-
que Vneari ircuptione Facta incautos adorri parrim epulantes inte.
remerune, partim equis adempris fusa interclulos prostrauerune. AU
xic eriam lcalicorum cladem, quod nonnullinon lolum non pusna.
runc, led proximos etiam, re loli Cuperltites dominarentur, à manu
conserenda deterruerune. quolq. in aliiscalus cum volupeare specta-
runt, in eos ipli haud ica multo polt inciderune. Ilac victoria elari
Vngari inde Taruilium. Viceciam, ee Parauium populari lime, cum
omnes munitis locis inlelsis victori se obiicere holti metuerene. Inde
Poltero, Venetos ageressi pararis lembisno Colum Civirarem nonam,
Equilium, Clodiam, _ Capur Asgeris incenderune, sed eriam AIbio
lain provecti Meramaucum, ee Riuoalcum dic FeltoS. Perritentarut.
Denum a Perro Ducenanalibus cum copiis acrirer reliltenre repulli,
Cele ad mediteranea contulerune. aeque ad Appenninum populando
progrelsi obuia omnia, quae munita non erane, loca rastarune. neque
eccleliis, auc monalteriis temperarune. Murinam tamen ingressi
vebem intactam virture lancti Geminiani exiscopi religuerune.
Nonanculano monalterio diciin primis, atque opuleneo tcedum in-
cendium eltillacum. Leopardus abbas cum monachis forre cualie in-
columis. Tandem, cum le Tralia non excesuros, nisi certa pecunix lum
Id ACCCpIa, OHEHdETEHE, BCTCABATIUS, VCpTiMO qUOquC LEMPOTCCA
loria
pet

## Folio 277 — 1663200467:0281
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000281.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
beialus
velte Traliam liberaret, Cummo studio cam collegir, atqu
mum abirent, efecie. L euara inde Vngarorum mole ltalia, tum ad re
Carcienda damna converlus in primis ltuduir ecclesiis, quae vim eorum
palla Fuerane, lubleuandis. Fo praelente Bergomi Adelpertus epilco.
pus ola S. Alexandri marryris, qui in ipla vrbis balilica colitur, ex anrt
quo lepulchro in Contelsionem, vinue quoque quielcune traduxit.
_ releriptum ab eo imperrauit. Sequenti, idem aliguot Regien(i b2(V
licae pollessiones ad damna ab Vngaris accepea relticuenda concelsie
quod ex diplomate appareC, anno DCCCCTTTF, regni sin X VII, pridic
Vonas Canuarii, roeatu Berthila conivois dato. Fodem anno VI Idus Apri
lis Benedictus poncifex morieur. Noui inde comiria pontiticisnon
Romx Colum, led eriam Ecclelix torius ocium perturbarune, libidine
Romonorii, recum maxime, laeviente, acque humanas leges, divinalq
spernente. In Benedicti locum Leo V est luffectus. Ilominem incautu
ee parum tractadis rebusidoneum esse, cum animaduerrisset Christo-
phorus, lacerdos eius quadra gelimo, quam consecratus fuit, die acciris
lociis comprehendir, atque in cultodiam eradicum abdicare cocgie, 2c
queiple le pontiticem Facere nono exeplo non dubirauie. ITuius inde
audaciam imitatus Sergius, qui bis iam ab aduerlariis de porificatu fue
rar derurhacus, illum exigere, de lemet iplum interre constiruir. Peaque,
neaduer la poreneia Factionis opprimeretur, Adelberrum Tulcix inar
chionem, ve libi auxilio esser, orauit. & colpiratione Facta Christophc
rum IX KLal Tanuarins comprehenlum le abdicare, atque monalteriu
inire coegic, ac poitridie ledem occupauit. Is Sergius certius appellatus.
Ponciticacum male parcum nullo eamen inligni probro Ccedauit. Nc.
que enim Formoli cadauer ex lepulchio iterum ab eo polt ZX annoc
extractum, ve quidam lcribune, est verilimile. Fodem anno Andrcas
eccleliam Mediolanesem, Perrus R avennate, Laurentius Oradenlem;
obtinuit. Berengarius annum Papix egic. vbi permenlem lunium ne
nismuneribus Mutinen (is ecclelix cladem ab Vnsaris acceptam laici
vic. Poltero, Vneari noua praedandi cupidicare incenlinouis Traliam
populacionibus incursarune. Nec Berensarius propter luorum perti
diam milirum aliqua rarione elt aduerlacus. Sarraceni vero etiam inei
to, quam antea, impocencius iplius exerema Pralix laceraruNE. Nam et
qui Fraxinerum insederane, reliquis circa direptis rebibus, oppidum
Aquarum non lonse a Papia distans invalerune, omnibus municilsi
mas in arces, currelq. dilaplis. Qua per hos annos rulgo tieri ad repen
tinas harbarorum impressiones cludendas lune caepex: de qui Atricam
incolebane, Apulix, et Calabrix liccora, oralq. holtilirer divexatun,
LCOnC

## Folio 278 — 1663200467:0282
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000282.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
alc e AConoLcalta
36; Leone Imperarore prope inre tanei periculi conniuente.
907
908
900
t0
Sergiusbalilicam Laceranenlem, quae cerramoru labetactarac
rac, instaurauie, instauratam q: picturis egcesiis exornauie; inlequents
vero, Toannem Ravennarem, epilcopum Bononienlem Perro archie
pilcopo Rauennaris ecclelix morruo lubrogauit. _ Berenparius P2.
pix annum eranlegit. Fovero, qui inlequutus elt, L eO IMpCFATOF OF
peciic, imperio penes feaerem Alexandrum relicto. Alexandrum vere
altero anno mortuum Constantinus Porphyrogenicus Leonis Alius ex
cepic. quo eodem anno Vrlis ad ccclesia Aguileiensis administrario
nem crectus est. Berenparius vero annum Veronx transegie. Fodc
anno Lcopardus abbas reuocatis, qui diffugerane, monachis monalte
rium onanculanum nouem ance annis ab Vnparis inAammarum re-
Itiruic. acque accopta à Sergioponritice porestare, re per quem vellet.
exrribus epilcopis conlecrarer, Toanne Papienli, Vidone Placentino.
_ Flbungo Parmenli, consecrauie. Anno inde nogentelimo decimo
Leo2bbismonalterium Calsinas vioinei leptem ance anNOS a SArFICC
nis incenlum instaurare caepie, ac privilesia ab Arenulto Capua
no, e Beneuentano Principe, e a Guaimario Salernirano popolcie.
neque tamen Peanensimonalterio sele extulie. Post annum Sergius
poncitexmorruus elt, aeque in eius lOcui Facus AnastaCIUS cerriUS.
Cupiebac Berengarius Papiam, re quae regni ledes erac, honore Lupra
reliquas regni civitares efferre. itaque, quoniam eccleliam eiuS InCErO.
polieana alticere dignieare non poterar, ius, acque inlignia noua exi.
Ccopo conquilivie. aeque, re Analtalius poncitex ci ius indulgeret adtii
bendae rmbella, equo albo rehendi, crucis praeterendae, de in concilio
a laeua Ponrificis alsidendi, obtinuie. Lodem anno Atho archiexilco.
parum Nediolanenlem accepic. _, cum per Decembrem mensem Lu
donicus rex Cermanix obiillée, qui fuir ex Caroli Magni progenie vi
timus, in eius locum Germani proceres Conradum e Franconia, virum
reimilicaris pericilsimum lublegerune. Cum Vngarimonacteriumno
lonse a Paruilio licum vna cum cemplo, in quo eranE CorpOrZ LanctC
eum Synelsi, et Theopontii, deleuissene, lequenei anno Perrus abbas
Nonanculanus, cui monalterium illud erat obnoxium misic, qui ea cor
pora inde Nonanculam deporcarene, caq. magna exremonia in tem
plo Nonanculano repoluie. Berengarius TX Kal. Aprilis VeTONZ L
Sibicone epilcopo Parauino edoctus, balilica sua ab Vngaris intlam2
camaneiqua rabULAFEI MONUIeNEZ OmNIR CAOCOSUPEA, VeterZ OILre
su priuilesix inctaurauie, anno, ve iple scribie, regni lui vicelimo quin
c0. Prorimo, die lui obic Anactalius pontitex cuipost bictuu L ande
Tisto

## Folio 279 — 1663200467:0283
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000283.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
IBeT SCXEUS.
est lubrosatus, nulla re in pontificatu selta nobilitatus.
Kal. Lanuarias morruo, comitiisq. pontifici creando indictis, ICLI
sibus actum est. Siquidem AIbercus marchio TheodOrX LOCFUS II
stinctuneque execclelin Romana, le d ex Ravennari, neque cleri luttia
eijs, led propriis opibus IX Kal. Februarias succelorem LOannE R aVeT
parem archiepilcopum dedit. Is Loannes decimus estrocatus. Beret
sarius cum Placentiam renisser, agrum Cremonenlium, de Placenrino
rum poliristermims detiniuie. Toannes aurem non iildem artibus, qui
buscepit ponciticatum, etiam gelsit, led Ecclelix, acque Tralixe mire vri
lis fuie. CauNsam bene gerendae rei dedere Sarraceni. Iloc enim ponei
fice constituro auctus miritice eorum, qui Garilianum insederane, nu
merus acrem pontitcem in Cui perniciem incirauie. La verores in huc
modum est oesta. Cum vicina rebi loca in dies magis ab incursantibus
Sarracenis atRictarentur, Sarracenus quidam oxau a luisiniuria prouo
cacus renit ad Pontificem, pollicitulq. elt, si sibi Lociosidoneos daret, le
Romam ca cura liberaturum. annuenre aurem Poanne, iuvenes lexr
Pincarobultissimos lesit, ac parmis, pilis, gladiis, restibulq. Lingulis cu
exiou oblonio instructos in angultiis viarum, per quaSiteF CrAE SAET2
cenis, occuluir, ac redeunces a praedatione adortus leui admodum mo-
mento confecie. Hloccum lemel, iterumq. prospero eventufecisset,
Romanis iuvenibus huic ofticio plerilque (e addiceribus Sarracenos in
sentibus detrimentis affecit. D uibus adacti illi violatanter (e fidece
ceris, quae renebane, oppidis derelictis, in vrum Garilianum, canquam
curilsimam in arcem le contulerune. ac fce diora in dies auaririae, de cru
delicaris exempla in viatores, e incolas ediderune. Llac igitur curasti-
mulacus loannes consilio cum A thenulto Beneuenti, e C apux Princi
pecomunicato, legatos ad Cracum Imperatorem Constantinum, cu
ius eriam pronincias Apuliam, Calabriamq. Sarraceni inualeranE, at
que 2d Spolerinos, Camertelq. misie, atque, re sccum arma aduertus
barbaros caperene invirauie. Ob eam rem Nicolaus Parricius leguen-
ei anno cum magnis Crxcorum copiis ab Imperatore millus aduenie.
ac Landulto Acenulhiam morcui tilio Capua, e Bencuenti, e Guai
mario salerni Principibus, Apulilg., de Calabris sibi adiunctis, iuxta
Carilianum conledit. Ab altera vero parce Toannes pontitex cum AI
bercomarchione, ac Spolerinis, Camertibusq. poluic caltra. Cuacris
Cariliani oblidio ad cresmen les perducta esset, Sarraceni, re trumenta
ria deficiente, inedia Colicitari Loanne Neapolis, de Gregorio C aiera
Ducibus auccoribus, conlilium erupcionis ceperune, acrebus luis om
nibus intlammalismagno ex oppido impeca tacto cualerunE, aC MOt

## Folio 280 — 1663200467:0284
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000284.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
s
280 Hlictoriarum de Reono Icalia
ces, (yluasq. proximas periuerune. Noltri vero euestigio inlequuri co.
circunstererime, aeque ad pugnam compullosmense Augulto ad vni
omnes occiderune. Apud alios, ee quidem recultiores scripeores inve
nio, remnon oblidione rentaram esse, led praelio; e Sarracenos, cum
premerentur a Chriltianis, in Cariliani monrem se recepisse, ac viarum
anoultias insedisse; GrxCos aurem, qua parte Facilior erat Sarracenis de
scenlus, locum caltello constructo cultodiuisse; cum q. quoridie puen2
recur, Faccum, rene rnus quidem ex holtibus supertuerie. FTanc Chri
ltianorum viceoriam (cripeores tanei Faciune, ve lanctos apoltolos PC
crum, e Paulum in iis conspectos esse praelijs prodane.
TDEM BE R F. N G ARIVSREX, FI
oneremmnia
IM PF R ATORISOLVS.
CTERVM Berengarium etiam regem magna huic expe
dicioni adiumenta lubministrasse crediderim. IS Cerre
hoc anno a Toanne pontitice ad referendam, credo, or2.
eiam Imperator per menlem Seprembrem inunccus est.
ve ex diplomaris ejus elicitur. Ouem ciculum cum ab inirio experisset.
latis camen apparer, nunquam, nili anno regni lui vicelimo octauo.
esse adeprum. Leaque posthac in diplomaris Imperii sui annos non ali
cer, atque regni, adscribere separarim insticuit. Perrus archiepilcopus
Raueninas Factus. Loannes abbas Cassinas monachos Tenno C apuai
rraduxie, acque edem monasterii Calsinaris à Leone abbate refectan
Ornauie. Poltero anno Berengarius, reipse scribit, reem sui vicesimo no
no, imperii vero adhuc primo, Papix cum eset, K alendis Septembris eccle
Ciam Cremonenlem muleis ab Vnoaris derrimentis affectam, 2C PFO.
Deaecricam nonnullis vectigalibus liberauie, e ne quis procurator resiu.
aliquam in orbe haberet potestatem, nece quis Comes, Vicecomes, Sculdasio.
castaldio, decanus regius in vrbe, aut extra orbem ad quinque millia passuum
placira custodiret, aut hospicaretur inu ssu loannis exiscopi, aut succesoriu ejus, in
dulsit, proximo, Adelberro Tulcix marchione ex humanis crepto, V
doni Alio ejus dirione contirmauie. Berra Vidonismater cum domina
cum Icalix adipilci, vivente marieo, non poruisler, filio rerum poriente
Ce assequutura arbierata, varia moliri aduerlus Beregarium caepit. O ui
bus coperris, Berengarius exercicu in Erruria misso iplam cum Elio ce
Dic, ac Mantux in cultodiam eradidit. Cum aurem oppida eius neque
vi nequemetu libi subiicere poruisset, tandem benehicio libi reconci
liandam racus impunica dimilie, e proximo anno, népe, reipse scribie
reoni sui cricesimo primo. Imperii vero quario, VIIX al. Tariua. Indictione Y 11
DTC
dvicclia
rud

## Folio 281 — 1663200467:0285
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000285.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
IDer SCXCUS.
Modaerix esir. Caribereus ecclelix Mediolanen (i praepolicus. Sequet
ei, mortuus elt Conradus rex Cermanixe maghis bellis cum Viearori
senre prosperè geltis inlienis, qui no aliter, ac Ludouicus deceNoreius,
negorii nihil in lralix habuic, quod ex Cermanis lcripeoribus haru
remporum aequalibus intelligi polsic. Regnum inde Germanix id
Henricum Saxonix, ee Thurinsix Ducem à principibus Conradi iu
dicium, auctoritaremq. lequuris delacum est. Proximo, qui in non
gencelimum vicelimum incidie, L. amberro post Cariberrum eccleliam
Nlediolanen se Eauore Berenenrii reois adepto, ledirio aduerlus Beren
Sarium gravis exarsie, ab Adelberro Eporedix marchione, Olderico
Palarii Comice, Gileberroalio Comice, aeque aliis lralix principibus
concitata. Adelbercus, cum morrua rxore Cisla, Berensarii hlia, Fr.
mengardam Berex Eliam haberer in macrimonio, à Loceu instigatus
hoccepisse consilii creditur. Re paretacta OIderieus caprus, acque Lam
berro novo beneticio obligaro asseruandus, Guou(que RepCtETCTIE,
ctdacus. Paucis post diebus Berengarius Oldericum supplicii lumendi
caussa popolcit. Lambereus aucem negauie le reddirurum, indignuir
esscallerens, Cacerdorem ad supplicium hominem cradere. Pracundia
aucem ejus metens, dimisso Olderico, de ipse se cum AdelberTO, et
cereris principibus iinxie. Ouxrehatur a coniuraris hoirio porens, qui
rex Bereneario obiiceretur. visus est ad id apcilsimus Rodultus BUI.
Sundix rex, de quo supra commemorauimus. FTuncisitur, vein IF2
liam veniree; de Berengario ope lua exacto regnum arciperec, invira
Func, acque ei omnia studia lua eximie promilerune. Duini autem le
quenri anno Adelberrus, Oldericus, e Gileberrus, aliiqu complures
apud Brixiam in suburbano colle congressitixc inrer le consilix conse
run, Vnpari Veronam hisimprudentibus accesserune. O uod vbisen
sic Berengarius, rereseorum, quibus erar ainicus, rogauie, veeos de
improuilo adorireneur. Vneari Berensarii Audio oblequuri tantain
caurosillos celerirare oppresserune, ve Oldericum occiderine, et Adel
berrum, ac Gileberrum vivos in porectarem redeserine. Adelbertus.
neagnolceretur, preriolo omni culeu abiecto, vilibus se vectibus induit,
_ quinam esteF, rogatus, se gresarium miliret ese respondit,) e paruo
precio lemetiplum liberauic. Gilebertus aurem aenicus Pagris caelus
et, ee leminudus, vinctusq: in conspectum Bererigarii ductus. Cun au
rem partibus corporisiis, quae velandie Forene, nudaris, tilum cereris ex.
cirassee, Berenparius mileric ordia caprus laueii, opeiimisq; restimenris
inltructum dimisit, atque haec verba dixir: Tusiurandumi nullum a re
Cileberce poleo. sideirux meiptum comicco sidememale mereherioi
LeC0

## Folio 282 — 1663200467:0286
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000286.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
282
Hlistoriarum de Reonolcalix
Cciro, rerationem Deo esse redditurum. Liberaeus aurem. C
maleliberarori luo grariam rectulic. nam ab Adelberto, cecerilq. ret
bellibus ad Rodultum milsus cum cirra rriginca diescis Alpes adduxir.
O1tF 3i. sC
RODVLENSREX CONERA BERE
d
RIVM REGEM EF TMPERATOREM
8
12032C
.L, 3ilE CsE CVES
uis
e.
Dorceru aurem in lcaliam depressum laris oltue
animis exceperune, ac pullo illius auxilio Veronam
Berenpario, Papix resem acclamatum, per Lamber
cum archiepilcopum coronarune. Ispec annum pro-
speris, de 2d. volunrarem Auencibus rebus, elt v(us
Poltero anno lcali ad priltinam inconttanciam redierune. cumqe di
uilispopulorum roluncacibus alii Rodulto, alis Berensario le applica
rene, ciuile bellum insens contraxerune. Vido Placenrinus exilcopus
Berensarsi parres Fouebae. Facaussa Cecic, ve IIII Kal. AugultiXII.
millibus palsuum lonse a Placenria aeroci apud Fidenriolam praelio
Cie concurlum. Inelinance Rodulh parre Bonitacius, Valdradae loro-
ris eius marieus, e Caiardus. C omires opporcune ex inlidiis conlurgen
res puonam relticuerune, aeque insenci edien cxde Berenxarium. De
ronam tuga se recipore coegerunt. Hlac victorix parca Rodultus P
piam rediie, 2c populo in concione roeato, victorium grarulatus, quan
do libi Douspermilissen, re devictis holtibus regnum lcalix pacarum
haberet, parricum Burgundix reguum le reuilere velle dixie. et Boni-
Facio lororis riro, cuius egresia in aciersus opera tuerne, Spolerino
rum, ex Camerrum marchione declararo, populis bene precantibus
abiir. Fodem anno in Cirxcis Komanus Lecapenus rnd cum gerere
Constancino imperium caepir odminiltrare. Insequensreoni Beren-
Saciicricesimus extus illius vice extremustuir. Frenim Veronenles.
qui adhuc lemper fidem erer illum conltancir lumma coluerane, no
uo accenli odio capiri eius caeperune inlidinri, auctore ranti sceleris
Flamborro quodam, cujus tilium Berenparius e lacro Tonre sulcepe
rnc. Cuiusrei cum in luspicionem Berengarius incidissor, homo, d
nneura, de xrare iam exaCta miris, Flamberrum ad se vocauie, acqueicx
appellauie: Si mihirecum non e mulca, de jultx amoris caulsae inter
cederene, haud ditticile credidissem, quod vulgi sermone nudio cete-
beari, re mex virx inlidias comparare. Dunc, vrcis sidem nonhabeo.
ememicille ce velo, quanexeun que ncceloiones ee forcunae, de dieri
CacIS

## Folio 283 — 1663200467:0287
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000287.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
LIDer SeKtUS.
catiscibituerune, eas ce non poruisse, nili meo benetcio, ce
Ouare eo animoin me esse debes, verica meain amore, de hide con
quieleaerur. Diod hare mihi hidem praltram esse intellexero, Ex
ciam, vein reterenda grarin beneuolentiam experiarismeam. Acque
his dictis aureum magni ponderis poculum ei porrexie, e addidic:
Amoris, Calurisqs mex caussa quod concinetur, hauriro; quod conci.
nec cibihabero. Flambertus relponlo, quod Facileliberare regem sulpi
cioneposset, in speciem dato, ab illo abiic. ac starim locios, qui secum
proximanocte illum conticerene, convocauit. Berengarius prope reim
plum, reColicuserac, in ameeno porius, quam tirmo, diverlorio cu
buic, neque cultodes, ve ab omnibus cucus inluliis, vllos appoluin, luto
lucem aucem, cum precandi caussa remplum imsset, Flambertus cum
arimaco imenum slobo irrupic. D uorum rbiumulcum sen (ic Beren
Barius, procedens ad eos, Flambercum eminus rocat, e, quid hoctan
dem rurbae lic, quaeric. Tuberille bono animo resemessé. non enim
hos conrailsu, (ed pro illo Care. ac lenlim ormacos in mediosiam pro
Pressum corripic, ac romplae a cergo percussum prosternic. Innocentin
eius ex eo apparuie, quod lapis Canguine cius infectus nulla unqua ablu:
tione purgari poruie. Berensario morcuo. Milo rrbis Comes (pectue
vircuris iuvenis, quem sibi rex a puero educarat, cum defendere ricam
dominilui, quin non aftuerae, nequivisser, mortem laltem vicilci cu
piens certio polt eius necem die Flambertum, Cociosqi eius pervim ce
pie, ac ctarim suspendio inceremit. Berenearius praecipuam culie lau-
demiultirix, clemenrix, ex pieratis. odio ramen populorum, ac per-
tidia Facipacus re iplerum quam quienie. (ic aliis quocidianam moven-
darum ledicionum mareriam prxebuic. variis rerum sccundarum, ad
verlarumq. in vicem luccedencium calibusrarum incer mortales insul
rantis Forrurae ludibrium.
RODLEVS REX SOLVS
:E. CIE, E1
Dorero indenbsence, ee Berengario moril, ul
cancam occalionem haud cemere dimicrendarati, exeun
ceanno, Salardo duce, curlus Lombardiam adorci Man-
cuum, Brixiam. e Bersomuin imporenci populatione
dicipuerune. Papiam inde proerelsi, locatis circumquaquerenroriis,
omnem oppidanis exirum obseplerune: demum IILI Idus Mar-
eii Rancem actirer vencum pacti ionem accinsentibus maenir ce
Alisiriccerune, rereteactis porcisinprcbicivibuo promilcur cxde per
ui
cullIS
e

## Folio 284 — 1663200467:0288
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000288.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
1II
20A
liltoriarum de Rcono ltalia
cullis rebem diceptione, arque incenaiO de FOrIAFHNE. INFeP CetCTO
Toanmes epileopus interfectus. Cremata vibe regia, Placentiam prote
cti suburbanum D. Xylimonalterium iste Tubdiro combuserune. Dc
prxeda onulti eandem ex Iralia excesserunt. Perrum Papiensis cladis
exemplum Icalicos docuie, vreoludiolius timis se arcibus communi
rene, in quas sub ingelenres Vhgrcru itmpressiones contuxerene
Rodultus Berensarii morre, d Vnexroruin incurlionepermoruisin
Italiam rediir, ac Veronam profectus eorum regnum sine concentio.
ne recepie. Txtane diplomaea ab illo hioc anno, netrpe regni lui in IEX
lia rercio, Veronae daca, quibus omnia priuileoia reguin; de lmperatoru
ecclesix Paravinae concessa cotmavit; in primisqs quiera; ac eranquil
lam posselsionem omnium bonorum laneiuir, qua Berengarius Impe
Eacortradiderat. aliaq guibus codem beneheio Parmenteiri, d Cre-
tonenlem ecclestam cumulauie. Nouisincerea rebus materia MOrs
Berengarii, de Rodulh ablentia peperie. Adclberro Liporedix mar
chione inoiruo, duobus hliis Berenpario, e Anlcario relictis, Frmien
Sada lecunda rxor, Adelbere Tulcix Mlarchionis, de Berrx Elia, cum
mariri dicionem viduaadministraree, Fauore principuti Tcalicorum
uliebribus illecebris sibi conciliaro FaHras Opes quae liieraE, Vecriatr
Rodultoregnum eripere cositarit. Neque cogirarionein eiientste-
Fellic. Siguidem anno post Papiam hrma contracta milicum anU
quippe Vicsrorum bello arrritam, adorta occupauie. F a rC permo-
tus Rodultus Verona Rarim accurrie, aeque, Lamberio acchiepilcopo
adiuvame, exercicum ad Papiam ex matibus holtium recaperandam
adduxie, ac castra quinque millibus passuum ab vrbe ad Padi, ex Ficini
contuencem locauic. Dum vibslenra oblidione vrpetur; Ermenpar
da rerem nuncio per Auuiummisso admonuir, le Sperdere cum vo
luisser, iampridem porusse. in iis enim eum locis sedore, in quibus ox-
peus iampridem eslet, (iamicorum ejus consiliis paruisset, qui cum de
Cerere, de ad se rransire disenperent. Flis Rodultus vetbis exterricus, re
missonuncio, srarias egir, de le acturum, quod illa veller, ostendie, 2c
concubia nocte iniprudentibus luis omnibus lecto Araeo in cencorio
relicto, parato linere ad eam le devehiiulsir. Prima luec principes, ve (0
liri erare, ad rexistabernaculum convenerute, quod magno silenrio
amiliribus serurabatur. _e cum aliquantulum expectassene, mirati,
quod illa hora Comnum caperet, consuleo Prepitum ad cum exciran-
Sum ediderune. cumquene ita quidem quidquaM pFOACCTCHE, tEnLO
rium inierune, de nemineibi reperro, captum alii, alii occilum existi-
maruns. Dum aurem incescilencentia Ructuumc, illacus est muneius.
a odultui.

## Folio 285 — 1663200467:0289
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000289.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
LIber SCXEUS
Rodultum apudhostes verlari, ac repentinam in luos iit
moliri. Dua re perculls principes exremplo se inde proripuerune, a
Mediolanum, recucum in locum, le conculerunt. Fodem anno AI.
bercus marchio e tamilia Comitum Tulculanorum, cum opibus in vr-
boRomx polleret, in oftensionem Pontificis laplus rrbe excelsir. at.
queOrtx le, Tulcix oppido, ralidis peaelidiis contrmaro ad vicilcen
dam iniuriam Vnoaros ad R omanam ditionem inuadendam exciuie.
Illi vero RodulEo in Papiense bellum auerlo progrelsi, peaecipuc inca,
quamiple exceperat, Fulciam irruperune, ac pueros, de virgines, et
cerera, qua auterre poterant, lecum in Vngarium exportarunt. Cuius
reiinuidia mox Albercus Orex olt a Romanis opprectus. Sequenti an
no Lambercus archiepilcopus ex loannis poncificis, principum q; sen
centianuncios ad Flugonem Comirem Arelarenlem in Provincia mi-
GC. FTic erat Lorharii Comitis Arelarenlis filius, L. orharii Locharin-
six regisnepos, cius, quem supra moreuum Placeneix demonstraui
mus, Berta, quae postmorrem parris Adelberro Tulcix MarchioniFuc
rac collocara, progenirus. qui vivente Berengario reono Italix immi-
nens exercirum eius occupandi caussa cis Alpes adduxerac, sed à BC.
rengario repullus pedem rerculerae. Fiuncisitur Lambertus, vein It2-
liam iterum cum exercitu eraiiceree, invieauie; venisse rempus demon
Strans, quo leuimomento regnum Rodulto in lumma populorum
defectione auterrer, cuius ille iampridem incredibili cupiditare Aagra
sec. Neque ille condirionem alpernatus omnia parare ad iter, e victo
eiam necessaria lumma diligenein inltirie. Consiliis Tcalicorum perspe
ctis, Rodultus in Burxundiam regressus Burchardum Locerum Cuum,
Ducem Sueuorum, ad arma secum locianda exciuie, e cum co, ante
quam Hugo mouere le pocuisser, in Tcaliam rediie. Fporediam vlque
cum exercim progressus Burchardum explorandae rebis Mediolanen-
sisgratia, le gacum ad Lambertui milie. Burchardus Mediolanum pro-
fectus, ancequam rrbem iniret, ad aedem S. Laurenti; rei divinx caus
Ta desexic, locumq. arci Fabricanda oculis destinauic, qua non lolum
Nediolanenles, led omnes eriam L ombardix principes coerceret. In-
de rero corestus cum maenia vrbis obequitarer, Germanica lingua ac
Cuos converlus dixie: Nisi effecero, re Italici rno raneum calcari vean
cur, e informibus equabus rehantur, non lum Burchardus. Neque
enim cgo trmitarem, alcicudinemq. huiusmuri, quo contidune, ma
Eni admodum Facio. Frar Forre in curba homo pannolus, atque despe
ctus, Germanicae, quodillenon animaduerrerat, linsuxe gnarus. qui
verba eius audita extemplo ad Lambercum derulie. LamberFUS, VE CFAE
TOlETE

## Folio 286 — 1663200467:0290
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000290.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
lilcoriarum de lcono lia
ta
lolerti ingenio, lummoq. conlilio predicus; Burchardum cc
benigne accepi. verum incerea Papienles, nonullosq. alios Tcalix prin
cipes ad necem ejus occulte inuitauie. Ita cum, cum Mediolano cgret
lus Nouariam pervenisset, lummomane Eporediam properancem in
Felti Tcaliciinuaserune, aeque in Fora rebis Nouaria, in quam lub eu
multum ab incieato metu equo abreptus fuerat, oppressum intereme
rUnC. Comites eius, quia alio non poruerune, cum in templuin. D. Cau
dentii contusissene, diliectis xdis Foribus lunc contolsi. D ua re cooni
ea, Rodultus nihil vlera libirencandum purauir. rerum rerro, vndere
nerae, abiie.
IV CO RF X.
DDEM TemPOLLLLZO ab TtalIS ACCCTLIEUSFCLLCMLCHL
Occum timens maritimoicinere mense Tulio P
Lao lacus accelsir. ibique ab lonnnispontiticis, omniumq
principum, qui illum acciuerane, occurrentibus legatis
exceptus recta Papiam contendit. O ud cum veniller, rex lummooim
nium ltudio Caluratus coronam Mediolani ab archiepilcopo sumplic.
Moxrerum administrationem aggrestus VIII Idus Ruxulti VcrO
nam, aeque inde Mlancuam prodiit. ibiq. cum ponritice, qui co excom
polico reneent, (cedus perculsit. ac demum Papiam per Sepcembrem
regressus regix, regnoq. ordinando le tradidic. L.odem anno Mlaro.
cia Alberri, marchionis morrui rxor, quae diu in imperio Fuerar, priur
ta viuere nelciens Vidoni Tulcix marchioni nuplie, aeque vrbis RO.
ad cum principatum, qui fuerac Alberti, eraduxic. cumq. ad coeptasint
micirias cum Ponrifice exercendas incendie. Marino Cradenlis eccle
lix administracio est eribura. Interim Flugo, homo lummi consilii,
ac prudencix Cingularis, omnibus se, quibusporerat, domesticis, exter
nisq praelidiis contirmauie. Leaque proximo anno tlenricum Ger.
mania regem ad amiciriam lecum iunsendam adduxit, _ Crxcum Im
perarorem, Romanum, milsis muneribus exquilirissimis sibi concilin-
uic. Memorandum aurem illud, quod cum praeter cerera duos ad eum
canes magnicudinis in Crxecia inuliratae milsi esene, obi in cospectum
ejus adducti lime, resii relticus nouieate permori, in cum eanquam in
Feram, ranto se impecu inculerune, reab eo laniando vix multorum
manibus poruerine coerceri. Vrlopraeterea Duci Venecorum perle
sacosverera libertaris, at que immunitatis beneticia libi contirmari pe
lulanci arnuic. e quod ad memoriam inlixniuselt, incestinam ad
dut
neclus

## Folio 287 — 1663200467:0291
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000291.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber SexEuS
versus se contatam coniurarionem non Cumma lolum prudel
led magno etiam consilio prorlus excinxir. Prat quippe Papixe V alpe
cus iudex quidam, lic enim cum Turisconlulei vocabaneur, magnis op.
buspradicus. nam Xx Perrum tilium epilcopum Comenlem eHtecerar
e Razam Aliam Gilebereo Comiri Palarii imacrimonio collocarar. e
ipse in relpondendo canta auctoricare erat, re a populo rniverlo, or2
culimore, conluleretur. Fluncisitur Eberardus, Cognomento Cc20,
illi attinitare coniunctus induxie, relecum, d cum quibuldam aliis in
Husonisregis perniciem coniuraree. quin praesticura dierem contecil
sec, nili à Valperco, homine rimido, recardacus Fuisler. Iloc vbi tTuso
cognouic, neque enim occulea res tuic, verum que ad le rocatum mo
libus, ac clementibus rerbispermullic, leq., si quid aduertus eos deli
quisser, Cummo studio laristacturum oltendie. Ouibus verbis haud.
quaquam decerritus a luo propolico Gezo eadem milcere perrexit. It2
que Hlugo alius rei cura limulata Papia exiie, ae militibus ad se suis acci
ris, ac se cum samplone C’omire, qui capicali a Cezone odio dilside
bac, communicata, ex eius consilio eales coinraris insidias comparauie.
Moserac, vereuerrenci aliunde Papiam resi nobilissimus, 2c Fortilsi
uS quilque civis ObUIAI ExEZ VEDeM OCCUIreret. Redcunti igitUE.
sic enimres compolica fuerac, Papiam Hlugoni Valpertus, et 6020 ci
aliis coniuraris, quemadmodum Facturos animo prxeceperane, obuiam
exierune.  uo tacto Leoepilcopus, ita enim mandatum secreto à re
Sehabebar, poreas occlulie. Iea coniurari ab Llugonis milicibus circum
venci, cum neque alio cuadere, neque lubsidium expectare ab vibe
Pollene, leui admodum negorio comprehensisune. Lx quibus Gc20
Oculis, ex lingua multacus, reliqui in rincula eradici, Valpereus vnus lup
plicio capicali affectus. Ceteris eius bonis direpeis, rxor ad occuleos
quoque prodendos chelauros ratiis crucincibus elt adacta. FIAC FC pIO
lpere selta, (Tugo non Papia lolum, sed in cora eriam lcalia merui, ne
que, reluperioresreges, ludibrio, de despectuihaberi, led eximiis ho
noribus cceprus est coli. Onibusrebus cogniris, FTilduinus L audocien
Iisepilcopus a luis pullus ad cum, quo cum attinitare erae deninctus;
venic, ac Veronenlem ab eo cccleliam culic. neque ita mulco post, Lan
Berroarchiepilcopo morcuo, Mediolanenlem consequueus Veronen
lem Racherio, mmonacho, eximix doctrinx viro, locio luo, concilia-
vic. Poltero anno Marocia quieris impariens Vidonem mariru luum
tandem impulie, reloannem ponrificem, cuius adhuc vehemenei erat
Odio inslammaca, de lede deiiceret, acque optatum vebis principatum
veique sibi alcilceret. Ieaque Vido Pecrum, Ccartem lonunis, prius si

## Folio 288 — 1663200467:0292
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000292.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de RCor
bide medioremouendum racus, cum cum quo laim dic
stiparum anctus esser, immilsis Carellicibus in L acerano, pontitice in
spectance, confodir, ac mox iplum etiam incaurum comprehendie.
_ cultodia rradirum Faucibus ceruicali occlulis V PL Idus Apeilis inte
remit. Loanni Leo lextus, cinis Romanus suffectus. Vidone inde pau
lo polt ex rebushumanis crepto, Fracer eius Lambertus Fulcix dirione
excepie. Mlarocia vero, ne quid de priltina lua porenria in vrbe amie
teret, nouis libi conlulendum nupciisinca Flugonem regem ini(SiS NUN
ciis inuicauie ad maerimonium luum, de rebis imperium capessendum.
Fancam crelcendi occalionem Flugo haudquaquam omictendam ar
bieracus conditionem non relpuie, led maturato itinere Romam con-
cendic. Eo rero progressus, relicto de more exera ribem exercitu, be-
nigne a Romamis accipitur, aeque ad mulierem in arcem profectus, nu
peiis contractis, rebis Roma, nemine aduerlante, pocitur, Felix nimris
tucurus, si quae iplum semel complexa Forruna erae, non ltarim dese
ruisser, aeque leuissima de caussa ribe cadem, quam ceperat, expulil
let. Crac Marociae Ailius Albericus ex Alberro marchione prosenirus.
Flunc, cum maeris horratu aquam ad abluendasmanus Tlugoni rogi
praberet, tlugo correctionis caulla, neque enim lcire admodum oft-
ciotungebatur, in Faciem caecidir. Pam ardentis animimenis vicilci
concumeliam cupiens Romanos procinus adiit, de le haudquaquam (a-
tismirari eorum dementiam ne, an isnauiam, dixie, quod qui omni-
busolim bellicolilsimis Cuperbe gentibus imperaAene, nuc Flugoni ho
mini Burgundioninon armis, aeque rircure, led inceltis nuptiis Roma
nocum imperium conlequuro cam humiliter obedirent. pro certoip-
Coshabere debere, si le priuignum suum nouus holpes in faciem im
meciro perculsiser, mulco in ip los inlolentius, mulcoq. Superbius con
Culcurum, rbi in regno invererasset. O nibus dictis adeo animosom
nium perpulir, verno consensu, Flugonerege repudiato, illum le libi
aCciscere conlulem dixerint. Ita nulla incerpolica mora armati ad a1.
cem procedune, camq., ance quam Flugo milites inerouocare luos pol
lec expuonant. Duo cosnito, tluso de lalureiamporius, quim dere
snololicieus, propere ex ea parce areis, qua muris vrbis adharet, le de
iccie, acque ad suos contugit. Fugone profecto Albericus consulari
Poceltace ciuirarem adminilteauie. ConCulum renovatum R OMXHO.
men etticie, remutatam lubhocrempus Romanam remp. arbitrer.
Romani cerre resibus, poneiticibusq. contempris, nouum statum ciui
carisinuexisse hac rempeltare videntur. argumento est, quod Ducis,
auc maviltri milicum maxiltracus, a quibus, Prarchis, es Poneisicibus
Cuale

## Folio 289 — 1663200467:0293
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000293.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
iBer SCxFUS.
ciuicarem cenentibus, vebs Romana diu est gubernata, 
pora celebrari desir, ac pro eis praefectus ribis, conlules; a TBUI
plebis inducti lunt, qui decarchonum nomen culerune. Decimo K al.
Nouembris, morruo Leone pontitice, Scephanus VII post biduum
SubrogatuE, ex parte Comitum Fusculanorum ab AIbericO ve veri
Simile ridetur, excerpeus. Frugo in Lombardiam revertus iuri dicum
do le dedidie, vlrionem Romanorum meliori tempori releruauie.
Biennio post, nempe anno nonsencesimo rricelino, Parmae cum el
(eE, X V. Kal. O40b. concels à Rachisio rege vlque ad id temporis i
regibus ecclelir Parmenli privilegia contirmauie, cum regni liri an
num quinrum iam esset ingrestus. Eo anno sceptiano ponrifice V.
Idus Decembris vira tuncto, Toannes XI Sersii ponciticis ex Marocia
Alius, ac proprerea Alberici consulis Fracer sedere iustus. Vidoni TV
Ccix marchioni Lambertus Frater, vedixi, eius succeNerAE, qui ex ca
dem macre Berra natuseraE, quae Ilugonem etiam ante regem pevere
rac. Flunc, veritus FTugone Tcalici le delerro, quod acer in primis, ac Do
censerat, libi optarene regem, proximo anno de medio rollere caruit.
rerum occalionem quaerens, consilium Bolonis trarris sui ex eodem pa
tre nari lequurus, illum Frarrem Cuum esenepauie, et, ne se ita nomi
naree, edixic. Ille vero ferocis ingenii homo se ex eadem, qua ille, ma
ere Berra ortum esse, contendere, id que lingulari certamine defenlit
rum esse. Oua accepea condirione rex honeltam le perdendi hominis
adeprum occasionem ratus Peduinum quendam iuvenem robultum
in primis ei oppoliie. Teduino aurem in cerramine luccumbente, Fiu
Boita, de pudore contulus Lamberro manus inssic iniici, de marchia
Tulcix Boloni frarri suo donata, haud ita muleo postoculoserui. Isis
de rebus Tralici raedio regni Fugonis affecti Rodultum per nuncios ir
lcaliam reuocane, at que ei le adreperendum regnum aftururos, osten-
dunc. Fareanimaduerla, FTugoilico, rehomo crar rerum tractan
darum pericus, Rodulto parrem Prouincix eradidie, d lacramento
se polthac ab Icalia remperacurum, obstrinxie. Inrerim Sarraceni.
qui Fraxinecum in sederane, irerii Aquas v(que populabundi venerune,
rerum duce Sasirta in praelio amisso plus cladis, quam inculerane, rec
culerune. Non reniente aurem Rodulto, Pralici in propolico perma-
nentes postero anno Arnoldum Baioariorum, ee Carantanorum Du
cemadiere, aeque ci, li occalione vei veller, regnum obtulere. AF
noldus sibi non defuic. verum idoneo statim conducto exercieu Tri-
dencinam, primam ab ea parte lcalix marchiâ, pracergressus Verons
accelsie, ibiq. à Milone Comite, de Racherio exilcopo, qui in primis
BL
aat

## Folio 290 — 1663200467:0294
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000294.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iltoriarum de Reono ltalia
illum acciverane, est acceprus. Ouod vbi Flugo percepicra
lidamilicum mmanu coneracta occurrie, Forrunag. virturi Favence, prae
lio commillo, parcem eius in Fusam auerlam fundirus protlixauie. e
Arnoldo iplo cum Milone in Baioeriam pulso, Veronam vrbem, et
Racherium epilcopum inporeltarem redesic. Ratherius Papiam rele
pacus librum de exilia suo, reiisremporibus, elegancem conscriosir
Lupo A quilciensis occleliadata.
15.
EIVGO CVMLOTTTARIO FILIOREX
S Cedirionibus (Tugo pertunceus, vefucuris malis occur
roret, (peinq. inimicis nonorum imperiorum adimerct,
Lorharium Elium Cuum ex AIda ixoro lulceprum re
em locium libi adiunsic, cumq. Mediolani ab archié
pilce Coconariiubec. Inde memor concumelia a Romanis accept
ad renean dum Romam funde Fcode fuerar decurbatus, cum ArmO exeF
cicu peodiir. ac caltrispoliris asros valtare, ribemq. primum manu
oppuonare insticuie, deindes hlberico impiore ad omnes impetus ho-
ltur occurrente, vi se porirurum dittlus, arre invadie. Ouippe traudan
di caussa Alberieo hliam luam Aldam despondic. nequetamen ipsum
decipere poruiemiliribus de indultria maceriam belli alenribus, quos
ab Ilugone inclemeneiuss aur illiberalius habicos AIbericus honoriA-
ce, munificeq. cractabae. Indes cum ribe poririnon postee, oppidis
Romana dicioni lubiectis arma intulir, ac bello in lequenres annos
continuato, candem omnia in poreltarem redeoir. Eodem anno dir2
quoquo Lombardiam pestilentix inuasit lues. Papienles praeter cere
ios graui sime conflictari. leaque remediis omnibus aliis desperatis, di
uinas in preces verli corpora Sanctorum marerrum Synelii, _ TheO
poncii Nonanculano in monalterio condira, ae miraculis ca rempecta
re Fulsonria ad se doteeri curarune. eaq. suppliciter venerari rristi mOX
xecirudine liberari Cunc: Postero, Manales, Arelaren (IS epilcopuS, co-
enica icem bugonisregis, cui arcta propinquicate coniunctus erae,
prolperirare, acque poroncia, venir in lcaliam, obrinuicg. ab eo V eto
neulem, Fridencinam, de Mlancuanam ecclelia, deinde marchiam que
que Pridenrinam. Foanno bellum in Ducacu BenCHenEANO COOETUI.
Beneuemehnus Princepsa Cexcis acricer armis oppugnatus Theobal-
dum Spoleranorum, ee Camerrum marchionem, Hlugonis regis ath-
nem, in auxilium aduoenuie, acque eius virture Cexcorum vim, impe.
cumq. recuclic. cum muli Csraciim praelis quoridie caperencus, theo
2C
baldus

## Folio 291 — 1663200467:0295
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000295.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
el
Ser
13
baldus ad concumeliam muleare eos rectibus assucuie, algua prator
Crxcorum dicere: Ononiam viro lancro Imperarori cuo lpadonibu.
pretioliusnihil esse animaduerei, hos paucos ei mietere rolui, inun
plures propediem, (i Deus annuerie, eranlmissurus. FTanc iaCtuTAI
nulier quaedam, cuius captiuus marieus exae, apud Theobaldum mi
Cerabili ploraru conquesta est, cum diceret, Theobaldum iniuste Fa-
cere, qui ririsnon quod eorum, sed quod mulierum esset, adimeret
2c le non Colum praelentis rolupeatis oblectamento, sed eriam (pei Fu-
curx prolis Colacio spoliacer. quin, li qua viros afticere paena vellet, ocu
loseis porius, e nalum, e manus eriperer, qua illorum essene, testes
vero, qui in rlum feminarum dari eslene, relingueret. Oua voce cu
ettulum omnibus, qui aderane, rilum excirauisser, digna vila est, qua
maricum inceorum, e pecora omnia libi adempra, reciperet. Flo
rebane ea rempeltate diviriis, acque opibus duo tratres, Berengarius,
de Anscarius, Adelberti Fporedia marchionis Alii. F. X quibus Beren
Sarius Berensarii Cenis ex Eilia Gisla erat nepos. An(carius ex altera vxc
re Ermengarda eraenatus. FPorum eriam (lugo porentiam metuens
eximiis eos ad se allicere beneticiis studuit. ltaque Berengario Villam
Bolonis Fraeris lui, Fulcix marchionis, Eliam marrimonio lociauie.
Anscarium vero postero anno, Theobaldo Camertum, e Spoletane
rum marchione mortuo, ea ditione donauie. F.odem anno L. orharius
TEx XII Kal. Octobris canonicis ecclesix Murinenlis bona à Lcudoe
no, de Geminiano episcopis quondam concessa contirmauie, aHnO, ve
Ccripcum est in diplomare, LTugonis parris octauo, suiteriio. Inlequenti
Toanne ponrihice morruo Leo VPIad eam dionitarem subuectus. In
cerim Bolo quoridianis uxoris Villa Furiis instigatus non bona esse ac
verlus Flugonem Fraere animo capit. Oua re comperta LTuBOverur
que iussit comprehendi, e 2d se adduci. in primilq. balcheum pretio
Cilsimum incer omnes mulieris thelauros exguiri. Re vrraque cofecta.
cum balcheus exculsis arcis omnibusnon inveniretur, mulier iussa est
veltibus exui: quo Facto apparuie, eam cupidicare semmarum eiusac
cenlam in occuleissimis corporis partibus abdidisse. Fulciam BoToni
adempeam Vbertus obtinuie. Genux Fons languiné perrorum diem
manauir, ac magna, quae illi rrbi imminebae, calamitarem porrendie.
Siguidé haud ica muleo postsarraceni ex AFrica classe eo appulerune.
acque rebe ciuibus imprudentibus ingreisi viros oes ceperut, atque Oc
ciderue, mulieribus, ee pueris pepercerunt. ac praeda ra lacra, quan prota
nammaues impolica in Atricam redierune. Ab iildem, cu in mariuma
Fircurix ora esielsi essene, Anliconix oppidu direpris, atque incensi ett.

## Folio 292 — 1663200467:0296
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000296.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
3
C
diltoriarum de Reonolcala
Fluen rex Romanovaltaro per biennium agro rurlus ad vebis ob
dic
nem accessit. Frae co rempore Romae Odoabbas Cluniacenlis relisic
niscaua ad limina Apoltolorum profectus, vir eximix illo laculo lan
etiraris. is repacem componeret, lapius in caltra ad FTuponem exiie,
X in rrbem ad Albericum reuereir. Forre aurem accidie, ve, cum ad mo
nalterium S. Andrex ad cliuum Scauri esser, rulticus cum quidam pro-
preraqua lagunculam terro apperierie, led clamaritus corum, qui
non lonec aberane, reuocacus incoepcum omisit. J un re comperta IIu
Soiratus rulticum comprehendi, de manu mulrari praecepie, deinde
ab Odonerogarus, pepercic. Cum aurem pax convenire non pocuil
(ec, acque Hugo, exercitu in ablidione relicto, in Lombardiam le LCctI
lister, Leonis poncitieis mandaro ad illum menle lanuario adiit. quo in
icinere ribem Senarum extrema Fame opprestam oftendic. acque ac
Flugonem progressus, pacem opeacam eran legit. lea vibs Romana diu
turno, quo laborauerar; bellocandem eltreleurta. Foanno Flenri
co Cermanix rege mortuo Ochofilius, DuxSaxonix, Aquis rex Cier
manix conlecrarus elt. Fric elt, qui polta rerum seltarum magnieu
dine Magni cognomen invenir, ac res Cermanicas ad lummum Fasti-
sium digniraris euexie. Mortuo Rodulto Burgindix rege, ITugo
Berram uxorem eius sibi coniugio copulauie. Poanno, indictione de
cima, Vrsari cum magnis popularium copiis in Campaniam procur-
recunc, ac Capuanum. de Bencuencanum agrum populari sarmum vI
que, ac Nolam, ee Liburiam penetrarune, direprilq., ac valtatis lare
locis obuiis omnibus, iterum le Capuam reculerune, dicbulq. duode-
cim in Campo Calliano morari multos ex hominibus C alsinaribus
abduxerune captiuos. qui poltmagna lacri chelauri parte crogara re
dempri lune. Pa inde rictoria elati in Maclorum agrum lele effude-
runc, aeque omnia direprionibus, e incendiis inilcuerunr. Demum
Marli, ex Peligni in vnum convenientes eosadorri lune, atque in di
Epoliras arrractos in lidias omnes terme trucidarune, praeda ingensre-
laca. Polt biennium Locharius rex Adeleidem Rodulh regis Burgun
dixiampridem rica Functi hiliam rxorem libi despondie, acque ea de
caussa in Burgundiam adiie. Exrancachuc Tabulae apud monachos
Sancti saluaroris Papia, quibus ipse se Adeleidem filiam diux me
morix Rodulhi regis sibi Sponlam deltinare, arque eam quinque
curribus in Tralico regno licis nomine doris donare reltatur. qua ta
Dulx annoDCCCCXXXVIII: pridic Idus Decembris Fugonisre.
gis anno XII, Lorharii regis VII in Buroundia daexe lune. Seguener
ago in Leoris ponrilicis demorcuilocum ponritex lucrus est Steptra

## Folio 293 — 1663200467:0297
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000297.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber SEXEUS.
nuS VTTI. Facum inde FTugonisculic, re quos sibibene
obitrinxerat, eos capiri sur infeltiores adeprus lic. C.x ts ABICaS.
e Berengrrius tuit. Cererum Anlcarium, cum insidias Occulce MOH
ri deprehenlus ester, per Sartionem quendam primum marchia, dells
de vica quoque priuauir. Sactioni propter operam egregie nauatam
Spoleci miechia condonara. Berengario aurem cadem Furto iplius
capici michinanei minusiniicere, acque oculos ejicere in animo Ba-
buie, Ceil, conilio pacefecto, non poruit. leaque Berensariuscerrior
Factus periculi vitandi caulla anno nogencelimo quacragelimo, ex Ita
lia per montem Touis Fugiens ad Flermanum Sueuorum Ducem le cor
culic. a quo demii elt ad Ochonem resem deductus. Iloc cognito, FTu
Bonuncios ad Ochonem cum eximiis muneribus mi(IE Or2nS, He BerC
Carium reciperet, receptumue retineret. verum propolitum non te
Duic. Fo anno Aedericus archiepilcopus Mediolani ab LTugone in lo
cum Fiduini luFoctus. Scephanus ponritex Danalum epilcopum
cum licroris in Franciam mile, re principes, _ populos Francix, et BuI
sundixe admonerer, ve Ludonico regi luo obtemperarene, qui ab ITu
Sone, de Floreberto principibus vexabatur. nifacerent, le illos com
munione remorurum, acque ica caultam paci, qua poltea consequu
ea est, acculie. Hugo rex lcalix, inlidiaroribus, (quond licuie, rindica
eis, arma aduertus sarracenos, qui Alpes omnes infeltas e Fraxineto
redlebant, converrir. mislilq. ad Imperarorem legariscriremes, ignéq
Orxcum libi dari poltulauic. Cujus ea viserat, venililiquore aceriin
Culo nequirer extingui. O uibus accepris maririmo eos, ac terreltri ap
paracu poltero anno insticuit oppuenare. Sarracenorum nauibus GI
co isne combultis, Sarraceni plerique Fraxinecum reliquerunt, ee in
Montem Maurum le receperune. Pos oblidione cinctos tTugo magnis
derrimentis afEecie, Facile in poceltarem etiam adduccurus, ni(IBeren
parium exulem, ne contractis ex sueuia, e Francia copiis in scirrue
rer Formidasser. Jeaque malo consilio rlus Crxecosdomum remilic;
e cum Sarracenis Fcedus perculsie, re pars eorum in montibus lcaliam
ab Sueuia dividenribus consideret, _ BerengaTIUI per eOS OnTeS
execcirum eraiicere molienrem in Tcaliam prohiberet. Fsi ibi colloca-
ei, quicunque poltea ad lanctilsima Apoltolorum limina vilicanda il-
lac irer Fecerune, spoliatos crudelilsiEinteremerune. Scephanus pOr
titex a Romanis per ciuilem immulcum Alberici, credo, Factione op.
pressus Fcedis rulneribus atticitur. quorum verecundia in publicuir
prodire nolensnimio animi dolore exringuieur. In eius locum Ma
rinus secundus pontitex Facrus. Sequenri anno Perrus Candianus
15 1 28i
VtIuS

## Folio 294 — 1663200467:0298
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000298.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
14
liltoriarum de Reono lta
vnius Peeri Candiani Ducis Alius, e alcerius nepos Ducatum
rum excepic. Flic incerueneu Marimi patriarchx Cradensis pacemc
Lupo Aquilcien(i parrias cha compoluit, ne tines Venetorum paerinr
chaaur lice, duc armis rexaret, ledius verinque ex Faedere diceretur
Fonnnoreres Cardee, e Papiae luperiorum resum beneticia contirma
LUnEanno LTugonis X VI, Locharii X P. Proximo Baldoinus abbas C al
Cinas a Marino pontitice disciplinam monalterii, a Balilicam S. P aU
liluburhanam, d ab Flugone, ac L. othario resibus de rura posselsione
944 bonorum privilesium imperrauic. Fovero, qui insequuus est, En-
Biltridus eccleliam Aquileienlem obtinuie, et Romanus Imperarorle.
Sacosad Flugonem, porentix illius tama permotus, milie, ac tiliam ne-
pori luo in matrimonium poltulauie. Ilugo legitima se puella carere
cum relpondisser, Berram le ex Bezola pellice lusceptam libenter da-
curum dixit. accepcamq. poltero per Sigitridum Parmeulem epilco
45 pum in Geaciam milit. FO anno Sigitrido, COItE PATX, MIOITIO.
Aecho Aliuseius successit. Is in macrimonio. Fildelgardem habuie.
quam invenio Comitis, Marchionis, e Ducis citulum gessisse. ac
que ab c2 polt, repuco, marchiam. Tuscia culic. Siguidem polteri eius
rlque ad Machildem in Tulcia dominati lunc. Idem monasteriu apud
Brixillum aediticauie, e praerupco, atque ediro laxo Regienlibus in col
libusanimaduerlo, arcem, quae Parmae lublidio estet, extruxie, quam
Canulsium appellauit, camq. monalterio polt nobililsimo decorauit.
Id monalterium capire, ee brachio D. Apollonii, Brixiani epilcopi, a
Gochitredo tilio, eius ciuicatis epilcopo inilsis, ex corporibus Diuorum
Victoris, e Coronx venerabilefactum. Proximo, Mlarini pontiticis
46, morcui locum renuie Agapetus secundus. Interim BCrCHBALIUM ExTON
rem Amedeus quidam, tidus ejus in Sueuia comes, ita elt alloguurus
Non credo, teignorare Berengarii, quemadmodum tluso rex le on
nibusinuilum lcalicis Fecerit, cum eos dignicatibus omnibus spoliarie.
de Bursundiones luos ornaric. neque vila alia re lralicos ab nouisineit
dis detectionum consiliis abltinere, quan quod non habent, quem pc
cilsimum regno dignum exiltimene. Ouare non puro alienum, veali
quisnoltrum mueato habitu in traliam adeac, e sinculorum princi
pum voluneares exploret. Tum Berensarius, Recte, inquic, admo-
nes. verum, si quil quam mietendus est, neminem reperiri puro, quo
cehocfacere polsir commodius. Pgitur Amedeus murato ornatuiis,
qui Romam religionis caussa pecebane, se iunsic, acque in Tcaliam pro.
fectus lingulos principes convenit, ec, quid eorum licconsilii, ac vo.
luncatis, exquiric. neque tamen omnibus (c eodem habitu ostere, veru

## Folio 295 — 1663200467:0299
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000299.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
Liber SexFUS
aliis aerum, aliis album, aliis alius coloris se ostendie. L
Forre ad aures Flugonis accidie, iubet hominem diligente
catim comprehendi. verum ille, qua erae verluria pexeditus, omnes
cius insidias Facile elusic. quin eriam barba, quam nicentem alebat, pi
cetaeduta, et capillis fuluis atraris, e Facie pollura cum se debilem (I
mula sec nudus inter pauperes in conspectu regis velcentes obuerlarus.
neque agnicus, ab eo restem culit, e quidquid de le, & Berengario lc
queretur, excepic. Ouibus actis, quodclaustra Alpium custodiri ab co:
atque riarores excuri accepisler, per inuia, atque aspera loca erniecie.
acque ad Berensarium cum legacione Caluusperuenie. Iea Berengarius,
cum le deliderari ab Tralicis cognouisser, consilium redeundi cepit
ac cum paucis per Venultam rallem in scaliam erantiie. Ad Formi-
carium castellum prooressus, quod Adelardus clericus Armo M2
nalsis, qui Pridencinam, Veronenlem, ac Mlancuanam regebat eccle
Ciam, peaelidio obtinebat, cum se nulla ri, nulloq. conaru lociporir
rum contideret, Manalsis ambitionis memor Adelardum ad le acci
uic; FC, (ihanc mihi arcem eradideris, inquic, et Manallem dominum
cuum ad parces menseraduxeris, iuro, ine illum ecclesia Mediolanen(1
Opulenti(Sia, ECVeTO COIMEN(I, DOSL RCCEPEUI REGHUII, CxOrnATU
rum. Manalses Adclardi verbis inductus non Coliun Berengario Formi
carium eradidic, led eriam ltalos ad eius auxilium excitauie. Bereng2
riiadueru cognico, plerique corum, lusone delerro, ad illum se contu
lerunc. Exhis praecipuus Milo Comesture. Ilic Hugoni suspectus, cu
cultodibus clam apposicis servaretur, id le intelligere dilsimulans ceena
veque ad mediam noctem prorraxie. _, cum omnestum rino, tum
Commomerlos sentiret, (olo se Familiari, qui gestabac clrpeum, comi
tante, Veronam accurric. milsisq. nunciis Berensarium accerliuit, ve
nientemq. recepie. Neque vero Miload id pertidia est impullus, led
incommodis, quibus erar ab Flusone grauibus provocatus. Milonem
inde Vido Murinensis exilcopus consequutus, non vila ille iniuria la-
celsirus, sed magna Nonantulae abbatia illectus non Colum Hluoonem
reliquie, led trequenrem eriam ab eo multitudinem auocauie. Ouod
rbiFTugo audiuie, statim convocaro exerciem ad Vineolam castrum
eius accelsit, idque ri lumma oppugnare insticuie. Inde Tralici palsim
Bereneario lenggresare, aurea libi lub eo lacula pollicentes, capere.
In Campania cum Landultus, de Arenultus Fratres, C apux Principes
monalterium Capuanum monachis Calsinacibus ademislent, ac mo.
nachos disciplinam delerere coegisene, postero anno ABapetuS pOne
Fex Principibus, remonalterium dimicterene, monachis, ve Calsinum
e
Feuuets
1

## Folio 296 — 1663200467:0300
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000300.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
lucForiarum de BCONO AE
redirene, iniunxie. Iea Calsinas monalterium rurliis celebrari caepeum
Incerim Berensarius ab Arderico archiepilcopo accirus V erona MC.
diolanum accelsit, ibique prorege le eerere coopie. Duo cogniro FTu
80 Vineolam excemplo reliquie, Papiamq. criltis reperiie MIOX, cum
levulgo deleri, et Berengarium vrum celebrari videret, de le aCtuIr
exiltimans, ac Lochario hilio contulere lalrem cupiensiplum Mediola
num ad Borengarium, ec populum Mediolanenlem mictir, captatorem
pore, quo Beregarius resio more disnirares lcalicas prxsente populo ip
ES eFactione lua hominibus diuidebac. V oluncari paeris Locharius oble
guurus accedie, atque eos S. Ambroliiin réplo nactus anre Cruce Domi
niad pedes eorum le prosternit, (upplexq. Orat, ve, li parre repudiare liir
aliqua culpa veline, Calcem le omnis experrem noxae rerineane. JIaeceri
sti, ac Rebili voce orante Mediolanen les racti milericordia excirarune.
ac bonum animum habere iusserune. Ouin etiam Flugoné lcalia cede
re vlero parancem praemilsismunciis abire protribnerune. Id aurer BC
rensarii porilsimum conliliotactum. qui llugonem remanere cupie
bac, nediscedens ingenti, qua pollebâr, pecunia Bursundiones ac
arma Colicitarot, atque aduertus le iplum adduceret. Ita regnum
communi consilio administrari elt capeum, verum nomen quidem
regis penes Hugonem, e Lacharium crac, ius aurem imperii pe
nes Berengarium relidebat. Ceterum Berengarius, cum eccletins di-
Stribueret, Tosepho Brixix exilcopo spectarx probicaris viro, sede
Cua remoro; Anconium, nallo epitcoporum consilio adhibito, nouo
exemplo lubsticuie. Comi vero non Adelardum, ve promilerac, led in
srariam archiepilcopi Valdonem quendam instieuie. Adelardum aut
cem Regienlibus dedir. qui postlancta marerrum corpora Chrrlan-
chi, d Darix a Berengario imperrata Regium deportauic. quae in hune
rque diem Regienles relisione praecipua renerantur. Bolonem Lu-
Bonisregisnohum Placemeina, ee Luictredum Papiensi ecclelia deiice
re geltienstamen non leui accepra pecunia lumma dimilit. Cun nO
tuo Arderico archiepilcopo Mrediolanenles Aldemarum ecclesiae lua
cardinale Cubleoissene, iple Manasem exilcopum Fridenrinum nouc
exemplo luftecir. Ieaque neuter eorum, sraui in ciuirare dissidio obor
eo, est conlecratus. Oux mala cum Flugo rex iniquo animo CerMEreF
rec prohibere pro imperio posset, ne ludibrio ciuitatibus esser, relicto
in lcalia Lorhario, cum chelauro in Prouinciam rediic. X paullo pol
vita excelsie, vir, Camari, quam. mecui, ab lealis maluisset, ae eorum
vlque ad exeremum rerinere udia didicisset, incer primores ltaliaere
ges propter eximias vircures eius meriro numerandus.

## Folio 297 — 1663200467:0301
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000301.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber Dextus
IDEM LOTHARIVS SOLVSREZ
AREVS parris prelidio desticurus Berengarii laut
tis opesadauxit, neque rem terme vllam, qua prodits
licreris (uc, proimperio gelsir. Idem V Idus Tulias rog2
cu Mlanalsis archiepilcopi Adeleidae rxori praediu quod
dam donauic. Tabulae in monalterio S. Saluatoris Papiae reperiuneur
annODC C C.CXL. VTI Indictione V: regni Locharii X V Idat
Poltero anno sol languine intectus elt vilus. Nec mulco polt Fenri
cus, Bauarix Dux, Ochonis regis Germanix Frater, Vngaris duobus
praeliis luperaris, in Icaliam Principum imbecillicate, de dissidio popu
lorum allectus venie, acque Aquileia capea, Papiam conrendie, ac
que ingenribus, nemine prohibence, populacionibus tactis ex lcalia
exercicum incolumem, acque opulenrum deduxic. AgapETUIS PONE. Ma
rinum epilcopuiad Ochonem milie, ve Cynodus celebrarerur ad dilcor-
diam Luddovici regis Francix, de Hlugonis principis componédam, qua
Moguntiae habica est VII Idus lunias. Rgaperus inde in templos.
Perriacta Synodi Moouninx frmauie, Lacris LTuxoni principi incerdi
etis, donec Ludonico resi Cacisteciter. Locharius Adelardi exilcopi Re
sienlis rogam Vidoni epi(copo Mucimen (ibona quaedam in 20r0 Co-
maclensilica donauie. Exent diploma V LI Idus Octobris datum, le
prima indictione, Papix. Sequenri, Tapis rex Vngarorum secunde
Flenrici in lcaliam expeditione audica ciulmodi cupidicare praedie exai
Tic. Ieaque cum expediro eguicum robore in Ttaliam, arque adeo in
Lombardiam iplam irrupie, ac nemine reliltendi gracin (occurrence
impunchominum, pecudumq. praedas agere institir. Ad tantum eu-
mulcum cora lare Formidance lcalin, Berensarius eius libiadministrario
nem rei Cuscipiendam, Lochario quielcente, ratus lepatos de compo-
sirione ad cum misie. de, cum relponlum culissee, Ce, nili ingenriacce
propecunix numero, Tcalia non celturum, eius libi parandae ofticium
depopolcir. Verum eanea iniquitare eam exrorle, ve Vnearorum di
reprioni compar iplius exactio Fuerit. Nam neque ecclelias, neque pau
peres vllos excepii, acque singulis omnis sexus, aeque xtarishominibus
iniquum eriburi senus, Cingulos in capue nummos impoluic, colq. Cu-
perbe, imporenterq. exegit. Cumq. ita infinitam vim pecunix conte-
ciller, decem, reaiune, nummorum modiis Vnsaro datis, reliquam
lummam, gux maiorerar, auerrie. Fx his rebus Locharius lauoanimi
dolore contectus exeunte anno in phrenelim incidie, ac moxe vita mi
Bravie. Adeleidarepina relicta Papiam nomine docisobcinuic.
BEREN

## Folio 298 — 1663200467:0302
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000302.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
arum de Reonolcaliae.
BERENGARIVS TIOVM ADEI
F IL FO R F X.
I5 actis Berensarius Verone rex a populis acclamatus le
enum rna cum Adelberro maiore nacu silio cepie, idq
quam liberalissime pocuie, administrareinsticuie. Peaque
sequentianno, qui tuir post Chriltum natum nongenee
limus quinquaselimus, cum esset Olonnae, Faedusinter Venetos, _ I12
licosrenounuie, Anesg. corum inter le terminauie. Cepir inde cum cu
pido Papiensis regix porindae neque enim regem le esse arbicrabatur
nili anriquam regni sedem vecere instieuro renerer. Ilanc vero quia
Adeleida polsidebae, Adeleidae coniugium Adelberro silio regi popo-
Ccic. Mulier line aneiquo odio propcer iniurias locero, mariroq. Cuo il
latas imputla, live spe honeltiorum nupriarum elata eam conditioné
repudiauie. Flac repulla accepea Berengarius vlque adeo ira estinstam
matus, ve quod elicere amorenon poruic, id per vim libi extorquen-
dum esse cenluerie. Ieaque exercim Papiam adducto, rrbem haud ma
eno certamine expugnauic. ac reginam in porectarem adductam in ca
Itro Cardae ad lacum Benacum diligenei cultodix eradidie, verens sci-
licet, ne, li libera ester, per externas nuprias acluex si aliquid in Tralia r
multus excirer, aeque ica regnum a le ad alium vel inuiroeransterrce
Papixe vero cum estet, monalterio S. Xysti Placencino priuilegium hu-
ius sencenciae contulit: Nos Berengarius, e Adelbertus reges rogatu Cisel
prandi Derthonensis, et Vidonis NTurinensis exiscopi monasterium S. X ysti, quod
extra Placentiam ab imperatrice Fneilberga constructum fuit, Berthae abbatis
Caeeius, amitae nostrae confirmamus, atque eidem monasterio Guardastallam:
e quaecunque supra scripra Imperatrix, ex ceteri reges huis exenobio reliquerunt:
Sancimus, (Y) xcipsa, dum vita suppetat, monasterium administret, concedi-
mus. ex praecipue aedem. S. Petri ad Caput Frebiae sucam, quemadmodum Car-
lomanus rex larvitus est, clareimur. Anno DCCCC L. Reoni vero Donni
Berensarii, es Donni Adelberripissimorum resum primo, Indictionenona.
Actum Papia. Incerim Adeleida magnum lui in timorem ad ducta M2s
tini lacerdoris lui ope ex arce protusic, at que illo rno cum pedissequa
comitante naniculam nacta lilentionoctis ad sy luam quandam accel
lic. vbi, cum per aliquoc dies maneret, necessitate ad acta victum per
Marcinum iplum, ceteris destitura sublidiis, corrogauic. Demum in
asrum Regienlem profecta ipsam le Adelardo exilcopo commenda-
uIE. Adelardus loco se ad eam cultodiendam munieo carere exculans
auctoF

## Folio 299 — 1663200467:0303
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000303.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
inao
auctorcituit, ve le ad Achonem auuncu ns e
Canussinon lonse inde tirmilsimam obrinerer, de Locharregisude
lis quondam amicus fuisser. Ita Adeleida ad Actonem profecta capue
ei luum commendauit, suppliciter orans, ne se Furenci Berengavii libi
dini proderer, cuius ipse languinem infeltus ap pererer. aeque catm Acho
omni culcam ofticio, vereginam, excepie, et le pro riribus ab omni
iniuria rindiencurum promilie. Receptum aurem limul comperic BC
rengarius, misso nuncio, eam sibi eradi praecepic. eo verd imperium
abnuence, concinuo ingences aduersus cum copius militum compara-
uie, ac Canulsium progressus, oppidum maenari oblidere imlticuit.
In his rerum, ansultiis. Acho policus, cum luis se opibus cancam bel
limolem sustinere posse dithderer, poltero anno ex Adeleidae auctori
tatenuncium occulre ad Orhonem Germania regemmilie, cum vece
re vircuris indole insignem, cum recenti. Vrgarorum victoria in dies
masis adtamam hominum Aorelcenrem, per Deum obtestans, ve2d
le, acque Adeleidem Berengarii oblidione liberandum aceurreree. 1d
limature tacerer ipsum cum rem maieltace regia, de vircure lua disna
Facturum, cum Berengario expullo Adeleidem exorem libiconcilia
curum, ac cocam Tcaliam in manu, ac pocestace habicurum, cuius im
perioparesser, iplum, proanimi lui magnicudine, de rerum sestarir
amplicudine, imminere. Non respuit condicionem Ocho, ratus, Fa
cile tucurum, reregno Ciermanico lcalicum quoque adiunserer, cumq.
eradum ad maiora etium imperia Laceret. C arolum Magnum regnum
lcalix adepcum nouum Romani Imporii riculum in Franciam cerculil
Ce, le paricer deniera Tcalia, (i le res dederir, idem decus lix parere Cer
mania posse. Tesque Tcalico bello decrero, Licultum Elium regem Cer
manix post se destinac. ac magnis pedestribus, equeltribulq. copiis co
vocatis in Traliam icee insticuic. 2c superaris alpibus subico Veronam
oppidum recipic. Canulsio diu valide oppuenato, paucosdies lultinere
se posse Acho videbatur, cum opporcunenuncius ab Ochoneremissus
cum licceris ad iplum, de Adeleidem Verona scripeis adueme. Ibi, cum
propcer incentas diurnas, nocturnalq. Obselorum custodias nulla in
arcem tarione peneerare posset, ne quid intentarum relingueree, epi
solam lagicrae vni cum annulo ab Octione accepto allisauie, acque
inceneo arcu in accem eransinilie. Pjus epiltola hec erac lumma. B0
num animum haberene. nam se craiectis Alpibus in Tcaliam cum exer
cieu incolumi descendisse, ac propediem, ubi LiculFus filius, quem pra
milerae Mediolanum, venissee, iunctis copiis illis auxilio aAtucurum.
aeque in omnibus rebus consilio, e voluneati eorum obremperacuru.
Ochonis

## Folio 300 — 1663200467:0304
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000304.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
3C
llictoriarum de Reono lraliae
Ochonis aduencum Cinul ac Berensarius Cen(ic, raprim inde nulloret
caco certamine castra movie, arque ad alia tuendi regni caussa capel.
Cenea loca ipse cum Eiliis luis Adelberros de. Vidone le conrulir: Orho.
Canulsio liberaro, Adeleidem sine mora sibi matriimonio copulanie,
perfoctilq. magna pompa sponlalibus, inde Papiam accelsit. Famg.
per Octobrem meleri in poreltarem redactam vni cum rexina erium
Phanris in modum iniuie. Ibi NNacalicii dies celebrari, ac menses ali-
Quot consticuendis rebus abliumpei. Fo anno Constantinus Porphiyio
Senicus Orientale excepit Imperium. Treunte inde vere, Orho le curm
vaore ini Germaniam rerculie, e Conradum generum Lotharingiae
Ducem, qui reliquias belli aduerlus Berengarium perlequeretur, reli
quie. Profecto Ochione, Conradus omni ope Berengarium cltador
cus. Berensarius belli Forcunam perictirarus, cum le haudquaquam
Conrado uiribus parem leniree, reprudens, arma depolirie, aeque ip
lo auetore Conrado, ad Ochonem in Saxoniam ad pacem perendam
concendie, ita animo pardtus, veomnia, quae sibi imperarentur, obe
dienter expleree, acque omnino victoris praeporentis decrerum, iudi
ciumqs teruaree. Aduenienti Duces ex praefecti, Palatinorumqs pri
mores obuium ae primum lapidem Ortonis imperio prodierune, ac
recali pompa sulceprum in rebem regiam deduxerune, euimq. pexepa-
rato inhospicio collocarune. Posteriduum in conspectuum ab Octione
admillus in auctorieare le Fucuruin eius, si in sraciam reciperetur, alle
ruic. Venia daca Colemni perasendae dedirioni dies apud Auguctam est
consticuca, vbi per Augultum menlem conventus principum cractu-
curus. Ibi Berengarius nexis cum Adelberto filio manibus, cuncto in-
spoctanee exercicu, rediae le poreltati, clementix q. permilie. Recep.
eisin sidem Orhoresmin religuie, marchia Vcronensi, de Foroinlien
R excepea, quas Flenrico tratri Bauariae Duci accribuisse le dixit. Au
sulta inde Francfordiam regrellus ibi Domini Nacalicia celebrauie.
Eo porro in Alliciam prodeunce, Conradus gener, ex Liculfus tilius coi
iurarionem, quam occuleè luperiore anno conHaranE, expliCVCrUNE.
quippe morcalibus muleis de Franconia, Saxonia, Bauariag. ad am2
Coliciearis, multa contra resem oppida occuparune, eag. prxelidiisido-
Deis contirmarune. Prarer cereros Fridericus Mogumtinus archiepi
(copustruius parriceps conspiracionis tuit. Ieaque Ochoni Moguneia
accedenti xere copiam ingrediendi fecic. Mloguneia inde Coloniam
Orho denectus haud procul inde in paso Palcha cranlegie. Coloniam
vero regrediens Mecenlem epilcopum, ac Locharieles obuios habuic,
qui lusa d coniuracis con tilia lepacances le in auctoricacerepis perrrum.
LUTOS

## Folio 301 — 1663200467:0305
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000305.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Iber SexFUS
Curos dixerune. in Saxoniam inde prooreus idoneo comparato etet
cieu ad Mogunciam, quam Conradus renebae, ducere marurauie.
Ouod rbi Friderieus eccepie, relicta vrbe, Brilaci, CHenTUM reI exPC-
ctaturus, conledie. Dum aurem Moguntia, Flenrico Bauarix Duce
opemferente, acrirer oblidetur, Licultus auerrendi belli caussa in Ba-
uariam ingressus Racisponam exprgnauie, camq. milicibus diripien-
dampermilir. Ouod ipsum Ocho iniquo adeo animo Mlic, VEMO-
sunria obsidione omissa, (ubITO CO CASETR COHVCTFCTIE, AC PTOFINUS R a-
tisponx obsidionem admoverie, quam vique ad exicum anni perdu-
ric. Incerim aucem dum haec in Germania administraneur, Berene2-
rius dudum in regnum reverlus, nouum in Ptalia cumuleum exciuie.
Duippe Germanico bello permorus, e accepri beneticii statim obli-
tus de iple detecie. ac reeni propaeandicaussa, quod ab Octone ma-
Mnodolore imminurum Ferebat, exercirum Canussium ad Achonem
vlcilcendum, acque inde Ravennam, acque in Exarchatum adduxie, de
Apapecumpontiticem, epilcopos, abbares, Comitelq. Icalix in ordi
nem cogere, rexare, acq. omni demum iniuriarum genere incelsere in-
Sticie, ita veneque Forcunis, neque dionicari vllius parceret, verum apud
omnes intionia auaricix, aeque superbix exempla relinguerer. Mecio
lani, aldemaco archiepiscopo mortuo, Valpereus aduertus Manassem
Eclero, de populo ost substicurus. Ocho inde lolura Racisponae, quae in
lonsum erahebatur, oblidione, in Saxoniam adiir, ibique Nacalem DO
mini celebravic. aeque apperence Oundeage lima ad redintesranauri
bellum in Bauariam redhic. Ibi, FTeroldo archiepiscopo ab FTenrico
cecato, Cacim Bauari omnes, eradira Rarispona, in fidem se reCepETUNE.
Ouo audico Fridericus quog. ve se lacramento a coniurationis con-
tagione leiungorer, renic. Inrerim Conradus Dux Vnoncos ad arma
Colicirauie. Trag. ducenre illo, cum Rhenum in Ouadragelima eraiccil
(ene, Franciam Eedle rastarune. Inde per Tcaliam redeuntes, quacunque
iter fecerune, lace populationibus, acq. incendiis omnia laCCTAPUHE, BC-
rengarie adhuc in ditione pontiticia oppugnanda, ecclelilq. vexandis
iplicito. Exeremo anno Ocho Lirultum Elium tdem Cuam, ac mile
ricordiam inploranrem X V LKaI. Tanvarias in oratiam recepie. FO-
demetiam dic Villelmus, alter Ochonis Elius, in locum FridericimOr.
cui archiepilconus Mogmrix lectus cum honoreminiic. Fsic eximiam
habuic veteris lanctitaris, ac seuericatis opinionem. Itag. patrem aCer.
bis exremplo increpationibus aggressis, diras in eum execrationes in
cendic, nili Adeleidem rxorem dimitreret, qua cum, quia commater
eer, iusconciuliiper divinas leses estenon pollet. J10 laeto

## Folio 302 — 1663200467:0306
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000306.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iltoriarum de Reono lcalia
iea percieus iplum, reab ciulmodi incaepro deterrerer, in c
eradidie. Poltero anno Vngari Conradi ductu irerum canta mulei
cudine in Bauaciam delcenderune, ve, nili a cerra ab lorberentur, auE
acalo obruerentur, vinci le posse nesarent. Verum occurrente cum
expedico exercitu ad Ercum imnem Ortione, amisto Conrado, tanta
Hrage pugnarune, re parem se de barbaris victorium Germanirerculil
Cenon meminissene. Nloris inde caltris, Otho in Sclauos duxit, ac (i-
mili eosclade proltrauie. Conrado interfecto, Lorharingiam Bruno-
ni archiepilcopo Colonienli, Fcarri luo, concelsie, e Flenrico Fratre
morruo, Bauariam FTenrico tilio eius indullic. Adeleida puerum pepe
rie, qui poltea Ocho secundus appellatus parrisregnum, Imperiumq.
Culcepic. Berensarii alsidux, gravelq. iniurixe cum neq. dissimulaci,
neg. vlera ferri possene, Rgaperus ponrifex, ee Valpertus archiepilco
pus Cimul rei indignicare accenti, simul populorum calamitate per-
moci Ohonemnunciis, liccerilq. milsis de prauis Berengarii ltudiis,
immodicilg. imperiis admonene, breuig. Fore, ve iple corius Icalix
imperio poriarur, nili inuictis eius armis coerceatur, oltendunt. lum-
milq. demum precibus, re lalrem laboranribus opem ferar ecclesiis,
Orane. Dubusrebus accepris, Orho lenec reip. laluti, neque eorum
voluneari detururum, responder. ac consilio ad rem agorediendam ex
Pliciro Lirultum tilium ducem belli aduerlus Berengarium regem de-
ltinac. Nlouo indeineunte anno Agaperusponrifex obiit. Albericus
conlil verere libidine dominandi, vrbilg. poriunda incemlus, cum ex.
eraordinariis in ciuitare oxibus esser instructus, tilium luum Octauin-
num, licee iuvenili adhuc xtare praedlicum, ip la iampridem in id iplum
corrupea nobilitare Favenre, ad cam dignitarem cuexic, acq. loannem
XITappellauit. Cuiusponeiticarus ve faedum ingrellum, sic criltem
exirum cum maximatorius Ecclelix ostentione, de iplius lcalix per-
curbarione adepeus est. O uod malum laeua hoc anno ob orta tempe.
ltas porrendise videtur, qua lapis ingens de caelo cum conitru cecidil.
se, _ templa mulca de caelo racta, ee aliquortulmine icti fuisse Cacerdo.
res dicuneur. Ocho, cum per annum Villelmum filium in cultodia h2
buisset, appetence uadraselima liberauic. Verum illenOn anEC Cx-
plecum plalterium, quod in carcere nureis lcribere licreris incticuetat,
corri beneticio roluit. P.gressus aurem eadem agere, de minari in pa-
erem perrexic, acq. ica dixit: Tu me arbitraris pater recum inclementius
aeere, e grauire praeiudicio premere, verum longe falleris. vtet vero
noltrum divinis lexibus aduerletur, clarilsime apparebie, cum in die
Pencecolles ae caullum cocum Deo ocanda aderimus.  nibus verbid
95)

## Folio 303 — 1663200467:0307
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000307.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
de
mortis diem paeri amno inltinctus (piriem polt praenuncizlle elt
licum expecio pidclus uas les Porpele etol. raiae Beleuza
rium congrestum praelio tudic, acq. in Flortam Nounrenlis lacusin
sulam compulic, de oppidis plurimis receptis, populos ad le plerolque
craduxie. Proximo vero anno, dum bellum magno ardore perle-
quicur, repencina morce lublacus, cuius suspectus Berensarius fuic,
omnem, quam adepcus crac, rictorix gloriam detormauic, 2c9. Opus
lonse pulcherrimum inchoacum reliquie. Fius cadauer Mogunciam
relatum Villelmus archiepilcopus apud S. Albanum lepulcura nan-
danic. Ex ea re Berengarius magis inAarus, ac durissimo simul Sclauo
rum bello contirmatus, in quod Orhonem irerum opporcune auer-
Cum videbat, imporencius inde le gerere inlticie, ac bellum poncitiei in
Ducaru Spolerano commouic. Pius bellihac, vi opinor, occalio Fuie.
Sarlione, qui Anlcario Berengarii Fraeri sufectus Dux Fuerar, live mor
tuo, liue a Berengario derurbaro, Berengarius illam libi dicionem alci
ic. Toanne vero pontitice, cuius recus id iuserre, repuenance, ac ius
luum, quo quo modo porerae, retinence, idem arma inculic, acq. epilco
Pos, ccclelinsq. exagitare instieuie. Hluic expedirioni Perrus Candin-
nus, Ducis Venecorum Ailius, aftuic. Is cum aduertus parrem, a quo
conlors Ducacus erat alcicus, coniurationem inisset, à parre, popu
lo, cleroqu urbe exactus ad Vidonem regis Berengarii Elium, icque
inde ad Berensarium rem in Ducatu Spolerano serentem le conculie.
Inde, ve Venecos vlcilceretur, Berensarii permilsu Rauennam le ret
culic, ac lex navibus armaris seprenas Venetorum, quae onultae mer
cibus Fanum nauigationem incenderane, ad Porrum Primarii ador
tushostiliter cepir. Sequenei vero anno, PerrO Patre DucCMORTMO
virturis caussa R avenna a Veneris reuocacus irerum in Colio Ducalire.
ledir. Foanno, continuato in Ducatu Spolerano bello, Berengarius.
de Adelbertus Papiam ad ius dicendum deceslerune. Vbi cum essene,
Cenuenlibus perentibus vereres luas possessiones, ee consuetudinesat.
Armarune. Excac apud eosdiploma, reiplimemoria prodiderine.
Proximo, Bonus Ciresorii Blancanici Elius, ex epilcopo Fquilino Cr2
denlis pacriarcha crencus, pallium à ponritice Poanne accepie. Otho
rurlus sclauosbello apperije. In Germania in religionem est verlum,
quod in restibusmulcorum cruces apparuerune, in aliorum aurem le
Prx quasi lordes conspecta lunc. Oua re Ocho permocus monaste.
ria in honorem Dei, acg. Sanctorum alia instauranda; alia ampliti-
canida, alianoun facienda curauis. Berenparius aurem, de Adelbertus
Ecctetiadi
95
ds
Licultus iustu parris in Tealiam aduersus Berengarium cum roboremi

## Folio 304 — 1663200467:0308
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000308.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
Ultoriarum de Reono ltalia
ccclelias, ac populos Tralix superbis premere imperiis perrexerurie
Succelsuinde aanus a Chrilto naro nongenrelimus Cexageliimus. F. C
Orhonouis sclauorum iniuriis provocatur. In lcalia vero furenribu
in dies rehementius resibus, cum nemo omnium eNet, qui nOn exre
nocuicunque obedire imperio, quam huic domeltica leruire crianni
di mallet Toannes pontitex indiona omnia palsus, Toannem Dinconii
Cardinalem, e Aronem lcriniarium ad Ochonem legaros cuin lirte
ris in Saxoniam milic. Summa legationis fuit: Berengarium; aequo
Adelberrum occasione occuparionum ejus impullos multo, girain an
ce, truculentius Ecclesiam, atque adeo toram lcaliam divexare. pert
nere ad eius non dignicarem lolum, led securitatem criam, iploreim
adeo intrmas opes esse, venemini aue nocumento, aue Formidini ese
polsint. Dvocirca orare cum te, ve pro Chriltiana religionis, atque
Icalia laluris ariore exercicum deinceero in Italiam adduceret, arque
Eccleliam, Traliamq. Caroli Mtagni exemplo ab laua eorum eyranni
devindicaret. Id (i Fecister, le illum Augultalibus inlignibus ornatu
rum, 3c, tanquam lummum EccleliX propueniarorem, TIMPCrALOTEHI
Komanorum, qui riculus cum vacabat, appellaturum. Oux dumm illI
exponune, Valpertus, Mediolanen lis archiepilcopus, de Valdo, Come.
lis epileopus, d Marchio Odbertus Cxeuam ciuldem Berengarii rabie
Fugientes venerune, ac lua quilque deplorara calamitate, macuram opé
Sibi supplicirer perierume. Addidic eriam Valpertus, regnile, Cryrar
nosexcinxistee, intignia rra dicurum. Ponriticem inde, atque archiepi
Ceopum reliquieciam epilcopi, ee principes lcalia lublequuri idem lie
teris, ac nunciis milsis lummis pro se quilque precibus contenderune.
Ouibus omnibus Ocho latistacere cupiens, le venrurum, arguie COrLI
voluncari oblequururum, respondie. Cererium ponritici loanni hoc.
quod adhuc extar, iurciurando le lanctas tansens relliguias oblieauie
Tibi domino loanni papae exo rex Othopromiito,  iuroper Patrem, et Filium.
e Spiricum sanctum, e per sionum hoc viuificae Crucis, et per has relliquia
Sanctorum, me, si permittente Domino Romam veriero, (anctam Roma-
nam Ecclesiam, es re rectorem ipsius pro viribus meis exalcarurum. ne-
que vehonorem, quem habes, amittas; auctorem, aut impul sorem futuruim. ne
que Roma ullum decretum facturum de ijs, quae ad te, aut ad Romanos per–
iinent, sine ruo consilio. t quidquid de terra Sancti Petri aa nostram potestat
rem pervenerit, ribi redditurum, ex cuicunque Icalicum reoimen commisero
jurare iussurum illum, xtadiutor tui sit, au defendendam terram sancti Pe
iriproviribus suis.
duxie exercirum
Flis rebuseranlactis, Ortio conteripruim in Sclavos
Vndevictor reverlus Colemni Nacalicio Rarilpo.
6c

## Folio 305 — 1663200467:0309
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000309.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
LIDer SOxtUS.
nX peracto, profectus ad Belgns; V OrMACIX CONVENEPEC
eic, ac rebus regni constientis, Octonem Filium puerum regeM appel.
lat, ac dic Pencecoltes Aquis GerImanICR COFONA exOrnAE: demaC LH Sa
xoniam reuerlus, magnas pedestres, equestre lq. copiascollioie, acque
in Bauariam progressus per Fridentinas alpes in Italiam cum couuse
Adeleide eranlie. Franleressus aurem; e maximo lralicOruM AHMILL
cum, principumq. occurlir exceptus sine vllo certamive Papiam recu-
perac, ac regiam ibi, a Berengario ante delatam, instaurat. atque Acho
nem abbarem Fuldenlem ad praeparanda sibihospitia ROmam pra-
miccie. Mediolanum inde profectus, vrbem eftula omnium ciuium
Geaculatione ingreditur. Oux dum aguntur, interim Berengarii fami
lin inulicaro cerrore perculla, cereris relictis oppidis, trmilsimam quan
que regni arcem inledie, Berengarius quidem in Ducatu Spoletano
Moncem Fererrum, Adelbertus flius Spolerum, de Camarinum; in
Lom bardia vero Villa rxor inculam in lacu Verbano S. Tulii, Vidoh-
lius insulam in lacu Comena Comacinam, de ad lacum Benacu Cae
dam. aeque ibi singuli validis se praesidiis nulla de re magis, quim de
Calure Coliciri, contirmarune, vegueadeo ve Adelbertus etiam ad Sarra
cenos, qui Fraxinerum cenebane, concenderie, arque eorum auxiliu
implorarir. Inrerim Mediolani acchiepilcopus promilsi memor prin
cipum, epilcoporumq. demore concilium vocae, atque ex omnium,
qui Frequentes convenerane, sententia segnum Berengario, atque
Adelberro abrogatum ad cum detert, iplunq. in ede D. Ambroli ve
bana magno apparatu, caremoniaq. inunsit, conlecratum q. Ferrea co
rona condecorat, Colemni lacramento prae sentibus omnibus alligatu,
se parrimonium luum pro Calure, ac dignitate Icalix profulurum, ne
que ciusrei gratia se labori; periculone vili parturum. Contra Ocho,
reliberalicare superaretur, archiepilcopum muleis, iilg. amplis bene-
ficiis ornac, in primis cres illi in 20r0 Mediolanensi diriones subiiciens,
quae coulq. regibus fuerant lubdiex, Comitatum Parabiagi, Seprii, e
Bazariae, Ducacum Burgariae, marchiamq. Marcheli. ac ciuium alios
in cribubus ribis, quas illiporeas vocabane, ee ngri pagis, quas plebes
nominabane, capicaneos, alios ralualores instituie. Post lolemne inde (90
Nacalicium ab eo Papix concelebrarum cum lectilsimo exercitu, iplo
comitante archiepilcopo, Roman pergir, recoronam Imperii à P’on
citice promissam accipiae. Verus Imperii, quod per multos annos va
caueras, desiderium, e recens Orhonis erga ltaliam beneticium in-
senrem in omnium animisinclyei viri vilendi cupiditatem accen-
derac, omnibus eius libi cemporis speciem animo proponencibus;
0
ExUL

## Folio 306 — 1663200467:0310
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000310.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
3C
lictoriarum de Reono lcalia
quo Carolus Magnus liberandi Leonis Ponciticis cauMa RO
Feccus ingenei torius cum lealiae gracularione augultum Occidentalis
nomen Imperiirenoarat. Ieaque renientem laecilsimis, li quenqua
unquam alium, animis, atque admirando benisni occurtus spectacu
lo Romani exceperune. Ingressum aurem, atque ad pedes luos se lub-
mirrencem in Vacicana balilicx gradibus lomnnes amplexus in tem
plum deduxie. ac Cacris maspa caremonia celebraris, cum eset ab af-
chiepilcopo oblacus, inuuxix, ac demum anre Confelsionem imperia
li diademare inligniuie, vniverso populo, clerog. certarim Faultis vo-
cibus Augulto, Imperaroriq. Felicitatem, ac rictoriam acclamance.
Ouotactovrerque ad aiam S. Pecri Colemni le lacramento deuinxie,
ille le Foclelia Ro. Semper in auctorirare Fucurum, hic le nullo unqua
rempore Berengarii, cererorumq. holtium parribus iachaelurum. Se-
quura elt inde verinque inviratio liberalis. Orho Toanni oppida Eccle
lix ad id censpusrecuperaea restiruie, e ampliloiniis preriolarum gem
marum, auris argeneiq. donis affecie. loannes Ortonem aliguor apud
le dies habitum omni oflicii genere coluie. Ouibus eractis Orho le
Papiam recepic. FIac Cermanicae in lralia dominacionis vetera incu
nabula, principiaq. Fuerune. 1
S IC C
LTSFOR I A R V M
RE E GNO, IT AL I AF
Liber Sextimus
DTHTO MABAVS REX ET TMPERATOR.
ACTENVS Tcaliciregni primordia, atque inct
menra ex vereribus annalibus erura liereris, me
morixq. mandauimus, res cum longe ab XTAEC
nostra remocas, cum haud ita mulrum ad prae
Cencem rerum stacum, quo reimur, pertinentes.
Dolthac venoltris céporibus propiora, sic cum
rxesentibus Forcunis coniunctiora narrabimus.
Ecum primxe truius ie sli orisines a Longobardis inductae, ac
celsiones a Francis adiuncexe line, quae relinquuntur omniz, beneticie
Germanorum debeneet. Qui rerum lcalicarum poriti, vetera Franco.
um inllicura maptia ex parce recinverume, reguumqu. iplum novisin.
Lt
lticuris

## Folio 307 — 1663200467:0311
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000311.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
iber Deptir
lticuris, ac legibus cemperarune. D uod quemadmoduim llane
eransterre, cribus regnancibus Ochonibus, Cemel, iterumq. connti 
hoclibro scribere perlequaur. 
JEW
(51SE.
Ono Palchace Papix acro, animum ad Berengarium, vxoret
Aliolq. eius perlequendos, et ex iis, qua renebane, locis derurbandos
COnVETCIC. Icaque euocacum ex laciuis exereicum procinus ad intulam
5. tulii in lacu Verbano adduxic. aeque ibi Villam coniugem circum
Ledic. Flaud masui ea negocii oppuonatio fuic. Oppidum omnié l2
cu exiru incerclulo ob se lum inera duorum menlium spacium venicir
Poceltarem. mulieri, rend maricum iree incolumis, est permiltum.
Reuerlus inde Papiam pridie Nonas Occobrisrogaru Adeleidae AuBu
Htae Vidoni epilcopo Mucinenli, archicancellario luo, opimam Nonam
cula abbariam indullic. Fodem anno Romanus CognOentO POF
phyrogenicus in Orience sulcepit Imperium. Fuerar loannes poncitex
primum domipaeris Alberici educatus, non Lolum Tralicihominis, led
etiam paeris exemplo de verere glorin lcalix renouanda, ee anriquore
cuperando Imperio alsidue cogirancis, deinde his spiricibus imburus
domeltica parris porencia ad celsilsimae Faltisium digniraris adolelces
eucctus. leaque live, quia, tanquam Tcalus, valde ab externorum im
perioabhorreret, live quod, tanquam iuvenis, inconstanti, ac mobili
praedirus ingenio essee, breui de Culcepea sencentia destitic, ee Berene
rium, re qui Icalici Canguinis esser, Cibi in Tralia recinendum, Ocho-
nem vero, vehominem Germanum, inde ciiciendum existimanir.
Plerilq. Romanorum conlilium eius, ve honeltum, ac Calutare Icalix.
comprobantibus. Iea que sequenti anno, nanciis ad Adelbertum in Fra
xinero ledentem milsis, tacico se cum illo aduerlus Orhonem Fcedere
iunxie, cumq. ad (e Romam acciuic. Hoc vbi cognouit Ocho, quan
quam cancam in eoinconstanciam estmiratus, quod quem paullo an
echoltili animo inlequurus esset, cum nuncamice vocaret, haudca
men rehementius percurbarus dixic: Puer adhuc est Loannes. spero
eriam rectis meillum admonicionibus ad laniora cosilia redacturum.
verum, quod instac, inchonci bellirelliquias persequamur, acque ad
verlus Berensarium concendamus. Iea tirmo conslaro ex Germanis,
Tcalicilq. exercieu Papiaenaues conscendie, ac secundo Pado Ravenna
le conculit, camq. Facilo in dicionem, re qua ruc nullis, aur exiguis
Berenearii prae sidiisreneretur, adduxic. inde in Ducarum Spolerani
ad Moncem Fererrum, quem praelidiis, opcribulq. munitum Beren.
Sarius, ee Villa coniux cenebant, procelsir. coq. omni industria, ne
Cuiquam pacerec exicus, brcui ciccuuallaco milices adproxima quaeque
Vmoris

## Folio 308 — 1663200467:0312
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000312.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Cantoriarum de Reonoltaliae
Vmbrix loca occupanda immilit. Ibi cum esser, loannis cum
Leoprocolcriniarius, de Demerrius Patricius Romanus adierunt.
primum Toannem purgarune, (i quid achiuc acaris vieio deliquissee.
questi deinde lunc, quodOcho quendam Leonem epilcopum, et Poan
nem diaconum Cardinalem Ecclelix insideles sulcepisset, ee quod Vin
brixe populos no Fcclelix, sed libi lacramentorogaiet. Ouibus Otho
gracum libi esse, quod Loannes le verlurum, e consilia in melius mu
carurum polliceretur. Peonem, e Toarinem le non Polum nonrece.
pise, led novidisse quidem. verium Constantinopolim prohcilcenres
Capuae rereneos esse, audisse. Omineni asrum S. Perri; qui lux pore
Aati lubiectus Foret, F celesiae Romanx le réddere promitisse, acque 0b
id nune cnixe laborare, ve ex eo castello Berensarium cum luatami
lia decur oaret. neque enim reddere le posse, niliholtidetraxerie, de lub
suum ius; imperium q. Tubiunxerie. Aequo his dictis Landoardum Nu-
medensem ex saxonin, ee Luirprandum Cremonenlem ex Tralia epi
lcopos ad eum mincios destinauie. aeque eosiureiurando interposito
lacistacere Loannipracepie. quod siiuhurandum non acciperet, rum
milicibus, quoscoinites dedie, refacta lingularis certaminis copia, le
Met purBaeHE, edixie. Tomnnes nequebenisne legatos, neque comi
ter excularionem accepic, acque pernuncios loannem epilcopum Nar
nienlem, de Benedictum diaconum Cardinalem post dies octomissos
Fallacibus cum derinere promissis concendic. aeque interim AdelBer-
cum Frakinero Cenrumcellas; atque inde Romam progressum susce
pic, ac Romanos ad defectionem lolicitauie. Ocho incerim Monreim
Ferecrum vehrementer oblicione, aeque oppuenatione vrgebar. IbI
cim ageret, Idibus Seprembris Vidoni epileopo Mutinen(i archican
cellario luobona, quae Vidonis, e Conradifiliorum Berensarii, et
Villae rxoris in agro Mucinen(i, e Bononienli tuerant, elt largitus. &
cum perrocam aectatem Berengarium maximo, ledinani, rerum ap.
Paracu premendo oppido Farisaser, medio autumno exercieus parre in
oblidione relicta, cum altera Romam contendie, scilicer a Rotrianis,
qui in tidearan serane, occulce accieus. Repenrino adventu eius TO2M
nes, e Adelbertus ica consternatianimolune, ve vibectarim, thelau
r0S. Petriauerlo, le proripuerine. Ibi Octio a clero, populog. ROIma
nOFOBatIS, veremp. e Eccleliam, cuius caulla in Traliam eraiecistet,
in commodiorem ctatum redigerer, se non detururum respondit, ac
stacim de re consultare instiruit. R es erane diururna luperiorum anno
rum labe ica prolapix, vexesre le lultinerene, conciliis prae sertim, quae
vna ad praces lanandos Leclellae morbos lalurariaremedia lunc lonse
iat

## Folio 309 — 1663200467:0313
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000313.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Sepcimus.
iam intervallo remporum intermilsis. Ieaque Orho vereris inlticu
admonicus conventum epilcoporum in anre diem V IIT idus NO
nembris indicendum curauie, aeque, vbi ea dies venie, ipse cum En
zilteido Aquileien(I, Valperro Mediolanen (I, _E PerrO Ravennate 2
chiepilcopis ei praeledic. Ibis cum omnes de more alsedissent, Cilenrio
Facto le eosad consilia de consticiienda F cclelia incunda adiocasse, de
nunciauic. rnum vero illud sibi mirum videri adiecie, quod Toannes,
qui huius princeps consilii, auctorq. esse deberet, vnus abesset, caul
lamq., curnon accessisser, rogauir. Tum epilcopi, An vero eu Colus,
inguiune, mores, vicam q. Tonnnis Imperator ignoras ?neque adole.
Ccentis arrovantiam, nequirium, libidinemq. sermone, auetama vIIX
comprehensam renes  uibiis Orho miratus: Placerne igitur, quan
dohis Toannes praeditus moribus est, ve ance de illius viea, quam de re
vila alia, reteratur: Cum sibi placere omnes dixissene, relarione Facta,
prose quilque cades, adulteria, incectus, periuria, aliag. omnis gene.
ris probra ejus deterre, ac reltimoniis contirmare instiruie. Oua dela
eione pertecta placuie, ve licrerx adeum, quinon longé ab vrbe abe
rac, niccerentur, aeque ad caussam dicendam, d crimina, qux obiice
rentur, pursanda ipsius convencus nomine cuocarerur. Ad has licteras
nihil aliud ille respondie, quam le audisse, velle illos alium poncitice,
Se abdicaro, creare, proinde omnes le, qui id renrassent, poenis intero
rum devouere; atque a re diuina Facienda arcere. Decimo inde Kale
das Decembris, cum irerum epilcopi convenissene, ad eas liereras con-
vencus nomine hoc responsum est derum. Si, quandonullam ad con
vencum non veniendi excularionem haberee, conventus auctoritati
non paruisset, se execrariones eius non curaturos, sed ens in eundem re
iecturos. nissi etiam Fladrianus, de Benedictus Cardinales, cum ac
Tiberim pervenissene, neque cum, quod venatum exierat, invenil
(ene, in rebem reversirem ad convericum, qui iam PILI Idus Dece.
bristertium erat conctus, deculerune. Tum Ocho, Reverendi PAtres,
inquic, Tonnnes a Berergario, e Adelberro oppressus milie ad nosin
Sexoniam obceltarum, vese, Ecclesiam, aeque Traliam ex taucibus eo
rum eriperemus. Frepeus nurem, aeque honori pristino resticutus, (2
craimenei, quo se super aram D. Perri obstrinxie, oblicus, Adelbertum
Romam acciuie, aeque aduersus ne sustenrauie, de ledirionem in vr.
beconslauie, ee, meis milicibus in spectanribus, lorica, ac galea indutus
incelsit. quamobrem, quid Cuper hac re statuatis, expromite. Tum
oirines pemine dissentience, dixerune, nouo inorbonovam medici
nam esse adhibendum. haud dubie Tomni alium esse pontilicem sub.
TOBAMLIUII

## Folio 310 — 1663200467:0314
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000314.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
1
3
listoriarum de Reonolcalia
Prosandum, ne Ecclelia malo exemplo corrupra tunditu
cuum pereae. Tum Ocho: Ouando isitur hoc praeltare laruitis, 2
lium in eius locum, qui hac lede sic dignus, eligice. Acq. his dictiso
innesrna voce Toanne reprobaco, cer Leonem procolerininium pon
titicem acclamarunc. acq. ab Ochone laudatum 2d Laceranenlem b2-
Eilicam deduxerunt. Inde in Vacieanum reductus, ac lolemni inca re
caeremonia conlerurea lacratus, Leonis octaui nomen accepie. Ponti
tce Cubrosatorum de ctatu F. cclelix Formando relatum. NOn CraENC
Ccius Leo, omnem pralentis huius percurbationis Ecclelix Fontem a
Faeda Romanorum ambitione ese deductum. qui pontiticacum, idest
Komx, ac torius prope Icalix dominarum anxie affectantes, inceltinis
iampridem ledirionibus ciuitarem, ac comitia corrupissene. non linc
caulla Fadrianum primum Carolo Mlagno cribuisse, ve Eccleliam
ordinaret, et Pontiticem legeret. Iiadrianum certium, qui libera ex
omni parce comitia effecissee, plus dienirati, quam quieri Ecclesia, Ctu-
duissc. nam libertare populo in comitiis reddien, Romamos in dies de-
ceriores effectos. Nimirum hanc libidinem coercendam esse, neg. 2
lind trenum acrius inisciposse, quam si tladriani primi consticurio
renouetur. Iinq. relatione lacta, de re in dilceptationem adducta, PrX
lente, atq. aPentiente conventu, sic ltatuie: Exemplo beari FLadriani
apostolicae sedis antistitis, qui D. Carolo, victoriosissimo regi Francorum, et
Longobardorum parriciatus dignitarem, ac ordinem apostolica sedis,  inue-
sticuram exiscoporum concesit, eso L, eo quoq. seruus servorum Dei, exiscopus cum
10ro clero, ac populo Romano consticuimus, ac confirmamus, es corroboramus.
() per nostram apostolicam auctoricatem concedimus, atq. largimur D. Othont
primo resi Teutonicorum, eiusq. successoribus huius regni scalia; in perpetuum fa
cultatem eligendi successorem, atq. summa sedis Apostolicae ponrificem ordinan-
di, ac per hoc archiexiscopos, seu exiscopos, et ipsi ab eo investruram accipiane,
e consecrationem, unde debent, exceptisijs, quos imperator pontificibus, (Y ar-
chiepiscopis concessit, vnemo deinceps cuiuscunq. dignitatis, r el relieionis eli
sendi, vel parricium; vel poncificem summae sedis Apostolica, aut quemcunq. exi
scopum ordinandi habeat facultatem ab sq. consensu ipsius Imperatoris. quod
tamen fiat absq. omnipecunia, ) et ipse sit parricius, e rex. Quod si à cle
ro, es populo quis eligatur exiscopus, nisi à supradicto regelaudetur,  inue–
stiatur, non consecretur. Plerique Ochonem etiam a Leonc icerum insi-
enibus Augultalibus decoratum, auctores lunc. LJaec 2d leuanda la
borantis Ecclelix mala latis in praesens lune vila. Ocho, ne multitu
dinemilicum Romanis oncri esser, Partem exercitus ad premendum
oblidione Berenxarium milic, acq. ipse dies Nacalicios ab ommibus
lecurus

## Folio 311 — 1663200467:0315
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000315.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
ibet
deplitur
5
securus insidiis Romx cum L conelauxic. F0 anno Acho,
Canulsinus obijc, Eiliis Sigeberro, de Leltenelts. Lis cogniris
loannes protusus urbe le, ex pontiticau oode exensod
lens lactionis lux Audiis incicacus animum dd sepetendam dignicarem
adiecir. ex Romanorum antinos facile le MuncAbuS, dc premusim-
pellere polle ratus, chelaurum eis S. Perri se diviturum promilic, (I
Ochonem incaucum, ac nitul mali lulpicancem adorri lustulisenE, de
se iplum in vrhem recepissene. Romani odio Cermanorum, et (pc
praemiorum accensitacturos se, quod ille cuperet, responderune, ac
conltirura die IIII Nonaslanuarias repente armati in Ochonem irc
PerrexeruBE, erans Tiberim castra de more habencem, ac nihil de in(i-
diis Culpicancem. ianq. ad Poncem processerane, cum Otho eorum
conlilii cumulcuario nuncio monitus cum parce luorum d ipse arm2
tus accurrit. Aequara primo verinque in Ponce puona. deinde Germa
no acriusincumbente, Romanorum acies locomora in tugam le de-
dic. Nec abnuere Romani, quin, nili Ochomilericordia cactus luos
a caede cohibuisset, magnam accepcuri calamitarem fuerine. Agita
cum inde depace, quae ica convenie, ve Romani ceneum obsides da
rene, ac se in hide manluros lacramento promicterene. Paucis post
diebus Berengarius vna cum oppido ad dedicionem adductus, vn2
cum rxore in Baioariam ab Octone capriuus est relesatus. Cardac
tiam expuonaea concelsit in poreltarem. &e Comacina à V aldonc, C0
menhepilcopo, Vidoneinde pullo, recepta. Reltabane Camerinum,
e Spolerum, qua Adelbertus iplederat. Hlanc Ocho expeditionem
adornans Leonis rogau oblides Romanis relticuic, colg., ve Leonis
dignicatem commendatam haberene, rosauie, atque indeire Came.
rinum perrexic, idq. ob sidere lumma ope instiruir. Ochone vrbe
protecto Romani exremplo roluntares luasnudarune, ac Leone vrbe
expullo loannem relticuerunc. Is reverlus candem animi lui acerbica
cem enomuic. Ouippe convenru clericorum concto, Leonem abdi
cauic, ciulq. acta, e incticuea omnia intirmauit. ex loannem disco
num, acq. Azonem Ccriniarium suspectae sibi Adei hominesmanu, et
nalo derruncato debilicauit. ne vero vlcerius laeuiret, repentina mors
incercelsie, quam pridie Idus Mlaii oppetiic. Fofacto Romani prio
risprorlus lacramenti oblici, Benedictum cardinalem dinconum lub.
legerune, acq. eum le aduersus Orhonis instancis opes detenluros pro.
milerune. Ocho cum irarus Romanis, quod Toannem reduxissent, at
ma parare post Pasch2, quod cum Leonc extorre apud Camerinu
exie, caepittec, Benedictum luftectum audiens comniore dolore exnt.
lIc,

## Folio 312 — 1663200467:0316
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000316.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
toriarum de Regno lcalix
GIE; AC PTOPErC CUM FOEO CTeECIE ROmAM rCCUErIE. Vrbeg. COIORL MH
licum cincca pealidia porris oppoluie. Cum nemo ingredi, aur egred
postet, Ronrani lubito calita rei Frumenearix difticuleate opprelsi lunt.
veprae inopia modius Furturis aureis eriginea venierie. O unM CUMI FO-
lerare non potsene, IX Kal. Tulii pOrras aperuerune. acque Ochone
recepro, Leonem priltinx Cedi restiruerune. Tum Orho, vedilsidium
Ecclesiae colleret, Leoni auCFOF FUIE, VE COvenEuII adUIOCATeE, aC COram
Benedictum adese iuberet. Epilcopis in Laceranum congregatis, BC-
redictus ponciticalibus reltimeneis indueus accelsir. Ou0 vilo Bene.
nedictus Cardinalis arctridiacOnUS IrZ COIIOTUS ITA EIE PCFCONFAEUS
Quorutandemiure, quaque lese Benedicte auliis es pontificia orna-
menta induere; Leone hociplo lipertice, quem eu nobilcum, accu-
Caco, aeque damnaro Toanne, ad dignitarem pontiticiam euexisti:
num inticiari poces, ce apud imperatorem imasse, nunquam linciltius,
auc filii ipCius auccoricare Pontiticem electurum? Cui Benedictus re.
Ipondic: Si quid deliqui, peco a vobis, remilericordia capiaminimei
Tum Oeho, Requum est, inquir, Paeres, homini, (InOxam (UNM COn
fireaeur, veltram ros milericordiam impertire. Ouo audiro Benedi-
cusconteltim se ad Leonis, atque Orhonis pedes abiecit. leg. peccal-
Ce alleruie. atque vlero indumentum pontihreale depoluie, Feculam é,
quam manu renebae, Lconi porrexie. Leo ferula Fracta, de populo
Oltcula, planetam derraric, emrq. ad pedes sedere iuum ponriticarus,
_ presbreeracus honore privanie, ac diaconum relictum in Geriria
niam ire in exilium imperanie, aeque ica ille polt Nam bursi die obiie.
Fis actis, Oho, bencorum Apostolorum Felto Romx celebrato, vrbe
discelsie, ee quod Adelbertum, relicto Camerino, in Corlicam protu.
sisse audiverac, in Crruriam cranliie. Teaque ad Aquampendenrem
cum ellet, pridie Nonas Tulii Goslino, epilcopo Paranino, borir ecclelie
peacipio beneficio contirmanie. Cuius eabulas ad illustranda hxc
cempora his annalibus ad verbum liber intexere: In nomine saenctae, e
inciimidue Frinicaris. Ocho divina fauente clementia Imperator. Si fanctis, 
 enerabilibus locis diona conferimus munera, aut collata à pijs, (7) reliorosis 2i
ris Imperiali auetoritate confirmamus, ad stacum reoni nostri prosicere credimus.
Proinde omnium sancta Dei ecclessa fidelium nostrorum praesencium, ac fucis
rorum comperiat industria, qualicer pro Dei amore, animaeq. nostrae remedio
nec non consultu, e interventu dilectae conois nostrae Adeleide, e consorris
Imperiinostri, per hanenostri pracepripaoinam; prout iusté,  lecaliter possit
mus, confrmamus, ac corroboramus ecclesiae 5, Dei seniericis, e virginis Ma
Ma, E) S. Justinae, quae caput est P arauien sis episcopis euipraesse ridetur C oslinus
venerabilis

## Folio 313 — 1663200467:0317
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000317.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber Spas
venerabilis exiscopus, nosterq. dilectisimus fidelis: omnes plebes,  
nodochia, atque cortes, nec non illam, quae saccum dicitur, quae à praecessore n
sro Berensario Imperatore, et LIugone rege eidem ecclesiae per praecepti paginan
data est; quatenus praetaxarus Pontifex, suig. successores ad partem ipsius ec-
clesiae habeant, teneant, firmiterq. posideant in perpetuum praedictasplebes, ab
bacias, xenedochia, atque cortes una cum seruis, atque ancillis, aldionibus,
ex aldianis, omnibusq. rebus; quae dici, vel nominari possunt, ad praesatum
exiscopum inteore pertinentibus. Concedimus etiam, ac Imperiali auctoritate
confirmamus praelibato Gostino exiscopo, sui(q. successoribus, in cunctis sui exi-
scopii possesionibus, 2bicunque sibi melius visum fuerit, castella cum curribus.
e propuonaculis erigere, negotia constituere, molendina componere, e publi-
cas aquas ad etilicatem ipsius ecclesiae trahere, viscationes exercere ab (que ali-
cujus contradictione. Insuper concedimus, acque laroimur, t si praecepta, aut
testamenta, aut chartulae ipsius ecclesiae Vnoarorum incursu, incendio, aut ali
quo casu perdicae sint, exlites contra eandem eccle siam surrexerint, hac nostra
Emperiali porestate fultus praefatus pontifex, (uiq. successores per inquisitionem.
et Sacramenta erium liberorum hominum approbent.  restificentur ea sdemt
res adpartem sue ecclesiae. quas deinde firmiter posideant in perpetuum. Prae-
cipientes ipitur iubemus, et nullus Dux, Marchio. Comes, Vicecomes, aut
aliqua reoni nostri magna, paruaq. persona praelibatum episcopum, suo sg. suc-
cessores de praefatis rebus inquietare, aut molestare, aut de ipsis rebusteloneun.
exisere. Sed liceat praefarum exiscopum cum suis omnibus, vt dictum est, quie
te,  pacifice vivere, (t) pro nobis Dominum exorare, omnium hominum con
tradictione remota. Si quisivitur (quod fieri non intendimus) nefario ause hu
iusnostrae consirmationis, et corroboratioms praeceptum infrincere praesumpserit.
Sciat se composiurum auri optimi libras centum, medietatem camera nostrae, et
medietatem praefato venerabili exiscopo Goslino, ejus sq. successoribus, qui pro ren
pore fuerint. Quod ve verius credatur, t) diliventius ab omnibus observetur:
iusimus inde hoc praesens praeceptum conscribi, annuloq. nostro sicillari.  ma
nu propria subter firmanimus. Sionum Domini Ochonis Maoni, e invictis.
simi Imperatoris Auousti. Luirgerius cancellarius ad vicem Vidonis episco-
pi, e) archicancellarii recoonoui, e subscripsi. Data pridie Xonas Tuliy.
anno Domini Incarnationis DCCCCL XTTIT, Indictione YTYI, anno
Imperii Maeni Ochonis imperatoris Auousti TIT. Actum ad Aquampen-
dentem in (ARLSEY nomme. Amen. Ochoinde, in Ferurin AVOu
Ito menso cranlacto, in Lombardiam concelsit. quo; MAXIIA eXeF
cicus parte vi peltilentia oborea amissa, magno cuin labore perne
nic. ubi aucumni grauitarem venationibus alsiduis superauir. F0
dem anno Nicephorus Coullancin opoti imperium, Rodonldus Aqui

## Folio 314 — 1663200467:0318
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000318.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
1
liltoriarum de ReonOl
365 leix parriarchatum excepie. Orho inde Nacalicio Felto L
in Cermaniam abiie. Fxercitu Germanico ex Tralia polt quadrien
rium eandem abducto, nouus in Lombardin cumuleus obortus. NAt
quae Romanos opinio, eadem quoque Lombardosincesserae, super
bum porius lcalicihominis, quam moderatum externi, reonum esse
Tcalicis patiendum. Trague nonnulli Comires, de Sigultus Placentinus
exilcopus Adelbertum ex Corlica reuocarunt, at que in L ombardiam
reverlum omni ope ad recuperandum regnum adiuverune. O) uod (1-
nul Ocho accepit, continuo Burcardum Ducem cum lectissima misi-
cum manu in lcaliam milie, peaecipiens, ve quo primum in loco Adel
berruS Occurreret, acie cum eo condigerer. Ita ad Padum, cum ibi se
Oltendissec, ligna collara, Cummoq. praelio decerratum. AdelberTUIS, V
done tracre amilso, in Fugam conjectus xgreeualir. Inrerea LeoZV
Kal. Aprilis eIEOTEMS. Romani, AZone prorolcriniario, et Parino.
epilcoposurrino, legatismilsis, Ortionem de pontitice ex Leonis de-
crero lubltimendo consuluerune. Ocho Orgerum Spirenlem, ee Lin-
zonem Cremonenlem epilcopos ea de re Romam milIc. acque iis pr
Centibus, populus, clerulq. concordibus animis loannem epilcopum
Narmienlem VINonas Octobris ponriticem declaravie, de certium de
cimum appellauie. Nemoerat, quin rebus Tralicorum accilis, res RO.
Man2S, Que diu imporenti Romanorum conrumacia Auctuauerane.
Poltlace quiecuras arbitraretur, cum repenre nonis, ac curbulentis se d
cionum (une Auctibus agitatx. Ouippe Perrus prefectus vibis, consu
les cribuni plebis, qui decarchones dicebantur, opes suas ab Octone
frrctas acerbe ferentes varia moliri insticmerune ad liberrarem suam re
cuperandam, ee porentiam Ponriticis, quxe Ochonis FauOre CrCVCTAE.
intrinsendam. In primis aurem Toannem iplum antiqui exempli pon
eticem, cum conacibus luis se aduerlarium ostendisset, verere instir
rocomprehederune, e in nrcem inclulum, ac nihil de senceneia remie-
tencem rrbe depulerune, Rotredo Comite ex Campania, lummX po
rentix vico, in auxilium aduocato. Toannes epressus C 2pu2m 2d Pan-
dultum Principem adiie. Pandultus non Colum Ponrilicem liberalirer
habuie, sed sudio etiam ejus impulus LOaNNeM FTAETCM, VE ROFrC.
dum leuienrem occideree, incicavie. Ouotacto, Romani maximo.
quo nirebaneur, praelidio spoliari post decem menses Pontitice RO-
iam ex Campania revocarune, ac magno ctudio in le de lua repolue.
runc. Poncilex, regrariam Principibus Capuamsreterree, archiepi
Ccopatum apud eos insticuie, et Tonnnem ipsum Rotredi percurlo-
rem ancilticem consecrauic. Ouibus rebus permorus Ocho, ve im
6C
POETUaME

## Folio 315 — 1663200467:0319
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000319.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
iber Se
cim
porcunam Lombardorum, Romanorumq. audaciutm insigni2
ediro leueritali Cacpos portetuns cecre ae ualsguilla
eis candem lcalia rebus, lalutaribs Kegnum legibus cor
conventu Vormacix in Alsumptione Virginis habito, in Traliam iter
incendic. Lombardiam vero cum actisisset, caussa seditiolorum co
Enica, Sigultum, de Comires, ciuldem furoris locios, condemnauit, eo
rumq. aliosin Franciam, in Saxonium alios relesauie. Romam inde
prosrelus post NPacalicios dies, iudicio de Fcclelix turbaroribus consti
curo, Ceuere animaduertit in omnes. Contules Icalia pulli, tribuni su-
Spendio enecati. praefectus vero reltibus exurus, ac que rere redimitus
Per Frequentiora rrbis loca alino ad ludribium auerlus circumuchi
cur, ac demum rirgis calus macerandus terro carcerirraditur. Rotre.
di cadauer ex sepulchro extractum lare paleim est dissiparum. Inde ac
res Tcalix consticuendas omnis eius opera, curag. converla. atque eius
rei sraria alii in alias prouincias episcopis, de principibus conventus
indicti. PrimUS AUEeM R Oma aCtUS CH, R Om anarUIMg. FCrUNI, aC VC
necarum ltatus Formacus. Aderant Toannes Contarenus, e Toannes
Dencus legari Venerorum. Eis perentibus, decreuiE COnIeNEUS, CC
cleliam Gradenlem torius Venerix merropolim esse. Otho vero po.
teltatem exercendiiuris, quod Romana haberet Ecclelia, dedic. idest,
re omnes seruos, colonos, aduenas cerer olq., qui in agris luis verla-
reneur, coercere, de iudicare poset. multa (q. ip lis Venetix ecclesiis in-
dullic immunitates. Cum a proceribus Tralix Termo esset illarus, le
sem derabulis lacramento tumandis c se rolledam, quod vulgo homi
nesperiurio concepto maximo cum animae decrimento lires obtinere
cenrarene, ltacucum elt, reeius rei indicium in alium conventum reiice
recur. Rebus Romanis Formatis, cum Tralicas compoliturus rrbe excel
lic. ac Ponritice secum ducto, per Spoleranam regionem RauenMaI
perrexie. Ibi palchare celebraco, alter conventus elt habicus, rbi iis
quae super civicaribus statuenda videbantur, decreris, Pontifici R aveM
nam, Rauenatemq. ditionem, aliaq. complura, à Berengario in pri-
misadempra, reltituie, ac vererem Pipini, Cacoli, ac Ludonici dona-
tionem nouo diplomate contirmauie. Almaranum generum Cuum
Marchionem declarauie Montisterrati. qua regio coiam cum nomi
neinter Padum, dt Tanarum vocabatur. a quo celebres Montisferrati
marchiones Auxere. Sigebertum, sine Albertum, Athonis Comitis C 2
nulsini Elium, marchione Acectis constiruir. unde clarilsima marchio.
num F stenlium Fammilia eximia in hunc vique diem porentix dueta
Vidomem Teuronici generis propinquicare sibi coniunctu Murilian e
Cclat

## Folio 316 — 1663200467:0320
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000320.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Ultoriarum de Reono ltalia
creauic C omirem, vnde in Romaniola Murilianae Comites pe
e
ei. Rogacio de calumniis licium, cuius erac mentio renouata, in aliun
convencum prapter procerum infrequentiam est dilata. Tampridem
Ocho ad maieltarem Occidentalis IMpETIi DCrHHCRC AEBIEERTUSFOTAI
in auctoritace lua esse Traliam, provincias Apuliam, e Calabriam bc
loperere constiruerat, ac pullis inde Craecis, de Sarracenis lralix repne
adiungere, nili libi cum Imperstore Nicephoro conveniler. Leaque
huc spectans legarum ad cum Constatinopolim deltinauit, per quen
Theophaniam liustiliam, sive Cororem (nam verunque eraditur,
Ochoni tilia poltulauie in maerirrionium. muncium vero in Gerima-
niam ad Villelmum tilium, archiepilcopum, ceterolg. principes milit;
recum ad se micrerent speciolo, ac regali comitaru stipatum. Rom2-
niola inde consticura, Pontikcem dimilir Romam, ac polt Seprembre
menlem (nam eo eriam Ravennx fuit.) cransiie in Prruriam. Ibici
nicacibus in cominodiorem ltarum redacris, nonnulliirem feudis vii-
lcuriserzo decorari. Ex Tulcia inde in Lombardiam est ventum. ( uaL
to decimo KLal. Novenibris Verona in inlula S. Zenonis epilcopo.
rum, abbarum, iudicum, populig. conventus trequentilsimustabi
eus. In eo denium praerer alia ex eorum contensu leoes id calumniam
licium percinentes, gux adtuc l suneur, perlatx. Fo quoque Oihc
tilius ex Germania profectus accelsit. COMLEHEU PCIFCCIO, CxCUNEC An-
no, Romam reperiie, cum iam Duncius i Nicephoro de collocanda
Theophania remissis venister. Hloc anno duo soles incaelovili, e
per biduum menle luliomare dulce factum est à Ncapolivique Cu
mas. In tanea prolperitare rerum Ponritex ltudio Orhonis addu
8 ctus Felto Nacalicio Ortionem adolescenrem corona cum parre at
Fecie, conlorremq. Imperii declaravie. Fa res magna exremonin.
de ingenei populorum laeriria, quos vndique spectaculi magnitude
concrarerat, celebrata. Incerim Vitalis cerrius Oradensem eccle.
liI n elF adepeus. Detectione inde Principum Beneuentanorum au
dica permocus Orho lacim in Campaniam duxic. Ibicum esset, Ni
cepaorum oratores ad le mirrere pacem petitum, e Theophaniaim
delponlum audiuie. Iraque hac de re, de detoro rerum luarum Ata-
cu lic ad Duces Saxonix (cripliE: Nos Deo bene iuvante valemus, om
niaq. prospere gerimus. Constancinopolicani regis homines, dignitate insienes ac
nos vemune pacem, yt audimus, petituri. Quo quo modo res asatur, belle
Deo propicionos non tentabunt. Apuliam, e Calabriam prouincias, quas adt
hile tenuere, nisit inter nos convenerit, dabunt. Si vero voluncati nostrae me
rem eoronc, praesenii astare coniurem cum Ochone nostro in Franciam deduceme

## Folio 317 — 1663200467:0321
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000321.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
1b0.
per Fraxmecum a debendos Sarracenos ingrediemur, alqu to
Dacum in (ampanio sula C. apra AV. Rc. Lcomutias. tnicipes
neuentam s pec, cum rietent aoe perteu
Facile in cius auctorieare fuerune. Pandultus Princeps Achenultum, H
lium puerum, obsidem dedir. quem Orho cducandum in Germaniarm
inmonalterium misie. Reverlo inde Romam Orhone, Crxci adue-
nere, ac linulata side Nicephorum pararum esse, recculere, Pheopha-
niam adolescenti Ochoni coningio copulare, et certanon Polumami-
cirix, led eriam aftinieatis Fcedera iungere. illum puellam ad certum,
quemnominabane, in Calabria locum cum comicatu milturum. recte
Othonem facturum, (i luos ex iple, qui eam exciperent, e ad le deduce
rene, eodem mitreret obuios. Credidie verbis legatorum IIMPeraFOL, ac
Procinus exercicus parrem cum pleraque nobilicare ad consticutum lo
cum iulsic proficilci. Oui milsilune, dum aduentum lpon (x opperiun
tur, nec opinances a Graecis, re secreto mandatum à Nicephoro habe.
bane, contra sidem opprelsi. ex cum parari laris ad caput Cuum even-
dum non esfene, alii milere rrucidati, alii comprehenli Constantinopo
limmilsi. IToc rbi Ocho cognouic, Cracam tidem dereltatus, bellum,
quodiandiu animo coquebar, haud rlera differendum, est arbieratus,
(pe pexlerrim haud dubin ductus, se, quemadmodum Traliam cicerio.
rem pacarat, sic vlreriorem armis domiturum, aeque hocnon mini-
mum decus superioribus rictoriarum luarum ticulis adiecturum. IEa-
quemarure omnia, quae ad maximum gerendum bellum erane necel
Caria, comparar, ac postero anno Cuncharium, ee Sisitridum ducesbel-
li, pacilq. artibus claros, Othone quoque Ailio adiuncto, in C ala-
briam, acque Apuliam mirtit. Vereliquorum bellorum, lichuius quo-
que, quod maximum fuit, cenuis ad nos memoria recerum annalium
inopia permanauie. Ouodnocum est, hi duces Capuam primum, de-
inde Parenrum, ee Mecaponrum adierune, e Pandulto Principe C a.
punno adiuanro, primo aduentu Sarracenos pexdis onultos ex lcalia
depulerune. in Calabria demum Grxecos post aliquor secunda proelia
Facta inlolentiores, de imprudentiores effectos in insidins pertraxe
runc. ex quibus plerique exti, reliqui capri, ac rruncatis ad concume.
liamnaribus Constantinoxolim dimilsi. Tta Apulia, Calabriag. re.
cepta, iuris tadem Occidontalis Imperii Facta. Cracis ingenti eribure
mulctaris, Germani duces opima praeda dirari glorio lilsimam ad Ochc
nem victoriam rerculerune. Theodoricus, Merenlis epilcopus, annu-
lum ex earhena S. Petri, rim eius in Canando daemoniaco ingentem ex
poccus à Poricilice petiie, es impecrauic, cumq. , ac plurimas vnâ lan.
nus
beun
96

## Folio 318 — 1663200467:0322
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000322.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
Hliltoriarum de Reonc
ctorum marerrum relliquias lummo à le Cudio per rrien
operam in Icalin Othoninauarae, collectas erans Alpes derulic. e MC
tisin aede D. Vincencii marerris à le construera locauie. Vicali tertic
mortuo, Vicalis quartus, Perri Ducis filius, ad Cradenlem patriarcha-
cum euectus pallium a poncitice Toanne rccepir. Superiore clade ac
cepta, Conltancinaxolicani à Nicephoro alienaei poltero anno (isfuit
nonsentelimus sepeuagelimus,) iplum per loannem Zimilcem intee
fecerune, acq. Poanni ipli lummami Imperii detulerune. Perro P aver
nati archiepi lcopo mortuo Hloneltus ex abbare Clasenli lubrogatus.
Ab eo deinde Romaldus, Sergii Alius, ex R auennaci nobilitate invenis
monachus est allectus. quipolteremuicam vicam protesus praecipue
Canccitate Cua haec tempora illustrauie. Fodem annomaxima vermi-
um lub rerra lacirantium peltilentia, mox frugum omnium inopia la-
boracum elt. Fecaldus, Achonis Comiris Canulsini tilius, Sigeberri
Marchionis Aceltini Frater, idem q. Comitis, Marchionis, ae Ducisri
culisinlignicus à loanne ponritce Fecraria rebe donatus arcem ibi lui
nominis cerro apud polteros Imperii monumento construrie. Otho
ZI. Kal. Aprilis Ferrariae cum esser, episcopum Murinenlem ngro, et
recrisalibus nouis donauit. Inde Mediolani Bonicium quendam
Scrolarum eplehehominem, quippe lanium, creauit Ducem. Poste
r0g. Valperro archiepilcopo ex humanis rebus crepto, Arnultum sub-
diaconum inlticuic. cumq. ad Toannem Imperatorem Constantino.
polim allegauir, ve Theophaniam neprem eius tilio luo iterum in ma-
erimonium poltularec. Ismaximo principum, epilcoporumq. Comi
eatu aumpeo profectus comitor ab Imperatore acceptus est. Memo-
rabile vero illud. cum ab eo ad chelaurum luum vilendum adductus
rogaretur, ve aliquid pro animi lenceneia suineret, annulo ingentis
pretii libi derracto, acque ad chelaurum adiecto serpentem seneum
lumplic, quem Craeci ex eo conttarum are asserebane, ex quo olim
Moyles luum in deserto conTauerac. is deinde Mediolanum delatus,
aeque in ade D Ambrolii collocarus nunc quoque religione Lia. cla-
rum eius Facti celtimonium tama a maioribus accepea reddie. O uin
eriam loannes Theophaniam Ochoni Ailio in matrimonium libens
permilut, camq. archiepilcopo, re lecum cum honesto comitats de
ducerer, eradidir. Ira poltero anno Romam adducra etfula obuiam
rniuerla ciuitare recepea elt. Sponlalia appararu splendidissimo cele-
brata. Ipla a poncitice TOANCin GrATIRI IOCCHI COrONatA, acque Augu
Ie riculo decorata elt. Ouibus rebus pertectis Orho vocorum luorum
omnium compos P apium le recepie, vc Sarraceriorum relliquias, quod
error:
plistrmuil
Mesiol. AEi
vnum

## Folio 319 — 1663200467:0323
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000323.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Lei oopemus
rnum ad liberandam omnino restabac Pcaliam, t
Ldcamen quo minus aggrederetur, nunctata polt Villelinum u
morcuum macris Machildis, aliorum q. principum acerba ex C erma
nia Funera inhibuerune. Oua clade percullus post X. K al. Aususti
(nam eo dic Papixe Fuit.) ex Tealia cum Hlio, nuruq. in Franciam, atque
inde in Germaniam abiie. Octauo inde Idus Septembris Toannes
ponritex vitam amilie. Toanni Ochonis, ve verilimile videtur, aucto.
ritare Benedictus VL est Tubrosatus. Sequenti, ponciticatus Benedicti
anno primo FToneltus Rauennas archiepilcopus conventum epilco.
Porum luorum Rauenux habuie, ac de commodis cccleliarum, qua
tempori convenire rila lune, Ctacuie. Finsacca Mucina apud Ecclelix
canonicos aseruaneur. Ochio palcha D vincilibursi obiuie frequen
tibus proninciarum omnium legationibus celebratus. Legi diploma
+2 paeris V. Kal. Aprilis exeo loco data; icom alia tilii Noms, in qui-
bus Feophanix coniugismeminie. Inde in die Penrecoltes Mtimile.
na, cum esset Imperaconis in signibus redimicus, d episeoporum, prin
cipumq. careruis vndique cinctus, repente, re a filio inulro ance denun
ciacum fuerat, morre sublacus est. cuius rei Perrus Damiani auctor est,
lcripcoriis temporibus proximus. Fuie Cctio rircum cognomine
quod amagnirudine rerum gectarum invenie, cum pexstancilsimo
Imperatore Carolo comparandus, cum praecipue apudposteros Ica
lico reono nouis lesibus, e iulticuris in structo commemorandus.
quoniam aliquot adhuc etiam reltigia remanene. C ua cuiulmodi
Fuerine, viderur faciendum; re ex antiquis licrerarum hausta monu
mencis, qui2 praecipue nostrum incticurum aetingune, aliquantulu a
harratione hiltoria recedenres aperiamuS SNEHRSi LISCIS
F. P AY Tralia hoc rempore in has regiones divila. Apuliam, C 2
labriam, Ducacum Beneuentanum, Cimpaniam, Terram ROI2
nam, Ducacum Spolotanum; Tulciam. Romaniolam Lombai
diam, Marchias Anconitanam, Veronenlemr, Paruilinams Foroiu
lienlem, ee Cenvenlem. Ex quibus Apulia, ee Calabria, ad quam
antiqui Brurir perrinebane, GraeCO 2dhHC LIPCTAFOLI PAPUEFANE, iC
liqua omnia polt recuperatam à Carolo Ntagno Traliam Romaminu.
cum Imperatoris respexerane. Fix his igieur Ducatum BenevenFRNUI.
qui aneiquo ferme Samrinio includebatur, Principi Beneuentano:
Campaniam, cui Lucania quoque erat adiuneta, Principibus Ca
Puano, Neapolicano, de Salernitato; Romani, dE DuCatuM ROm2,
num, Ravennam cum Exarchatu, Ducacum Spoleranum cum Tu
Eco, eemarchia Anconieana pontitior Romano Ochio dimilie. Reli

## Folio 320 — 1663200467:0324
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000324.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
32O
Llictoriarum de Kcono ltalix
qua Icalix resi adiunxie. Regni vero cinicares plera lque liberas, e
carias omnes religuie. nam quarundam etiam perperuos, ve lcripli.
Marchiones, auc Comires superiore libi re leruaro iure constimie. Li-
bertarem aurem ciuiearum in eo fere poluie, veleges, consuetudines,
iurildictionem, masiltratus, rectisalia sui terme iuris, aeque arbieri)
haberene; ita tamen ve lacrameneum resibus dicerene. O vocirca
alios libi praefectos rex, alios ciuitaces ip lae constituerune. Ac quos qui
de rex adiura reddendu, e populos in tide continendos in prouin-
eiis coilocauie, i, Milsi, Cive nuncii, live legati Imperatoris vocati.
Ouos vero populi ad regendam ciuitatem, et iura moderanda polt
hac crearune, is contules duo, aur plures fuerune, ex antiqua Romana
ceip. Consirecudine Cuiripri. qui quorannis ex lingulis ciuitacibus creari
auc apud opilEopum ciuitatis, aue apud nuncium regisiurarUNE, acque
cos ance Friderici primi imperium praeroribus peregrinis, quas Pore-
itates dixerune; ac vulso post vlurparune, praeculere. Vnde merito
Ocho Prilinsenlis, Frideriei iplius equalis Ccrip(IE: Inciuitatum insticurio
ne, ac reip. conservatione antiquorum Romanorum solertiam ita imitari L om
bardi suni, ∞0 Imperii insolentiam fusientes consulum porius, quam potestarum
resi Toluerim arbitrio. Pribura vero, quae ille à Francis instirura reti-
nuic, tuere Foderum, paraca, de mantionaricum. Foderum Cumen2
quaedam Trumenei Fuie, quam aduenienei in Tealiam resi populi lolue.
re renebaneur, pro quo Expo etiam aestimata pecunia pendebacur; Pa-
eaca, sumpeus, quem iidem in vias, pontesq. Duminum, qui eran(Icu-
ruS, duc quo aditurusrex erac, reticiendos impendere; Manlionaricum.
lumprus in recta, de cetera, qua regio exercitui in agro holpitanti ne-
cellaria praebere ilibebantur. Liquidem rancum re gibus iuscerrae tribu
cum ests Vtex omiribus, qua ipla ferre adrsum hominum neceNari2
Colee excepris bobus, e seminibus ad colendam terram idoneis, quan-
cum opusmilicibus fuerie, ad regios vlus suppeditatum (E: FTune Ru
tem in modum cum Ochio reoni ciuiraces insticuisset, cum priuacos
eriam homines praecipuo beneticio sibi complectendos, live ad vrilitr-
cem, livend dienicacem purauit. Siquidem more i Francis accepte
Forrilsimum quenque milicia lux ascribere, eosq;, qui strenuam libi
tidelemq. operam nauassene, re galibus luis insignireinsticuie. Franc
aurem Regalia dignitates, d praedia, quae rex benemeriris ad arbierium
concedebat; dignitates, veDuces, Mlarchiones, Comices, Capiranei.
Valualores, de Valualini; praedia, verectisalia, celonea, porrus, ripa
tica, pedarica, monetx, pilcarix, molendina, Calina, Auminum vlus
ec omnis proticilcens exillis provencus. et qua generiserane eiulmo

## Folio 321 — 1663200467:0325
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000325.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber Septimus.
di. Duceserane, qui ducacum, Marchiones, quimarct
qui comitacum a rege in feudum acceperane. Capitanei, qui a rege, aul
Duce, Marchione, Comire ve Plebem, Plebis ve parrem; Valualo.
res, qui a Capicaneis, Valualini, qui a Valualoribus acceperant. quo
rum eres priores Capiranei regis, reliqui Valualoresmaiores, mino
res, exminimi quoque vocari lunc. Vnde noua nobilitatis rario in
Italiam est inducta, reii demum soli nobiles iudicarentur, qui ip(I;
duc corum maiores his, acque ciulmodi aliishoneltati priuilesiis el
lene. nam hanc conluecudinem succePores eiusnon Columnon omi
Ccrunt, Cederiam muleis partibus adauxerunr, (iuc regratiam praefectis
Cuis, ac milieibus pro opera in bellis cgregie nauata reterrene, liue ve
e0s libi porissimum clientes denincirene, quorum rirture eam regio
nem continere in tide possene. Aeguehos quidem Feudatarios, Va
Tallos, Flomines, ac Fideles rocarune. Frataurem Fendum, Cive H0.
minium, Ciue Flomagium ius, quod reges, auc qui a regibus acceperat,
cum dignitare, rur praedio aliquo beneticti nomine ca lege alicui de
culerume, ve e ipse, de eius polteri heredes sc iplos beneficii eius aucto
res perpecuo nenolcerene, ac pro domino colerene, luumg. Caput, exi
Ctimarionem, Forrunalg. iurari detenderene. Dui vero Fendum con-
tulerune, ij Domini, _ Seniores vocati line. Cecerum iurisiurand
Formula eres fuerune. Vna breuis, qua Carolus Maonus est vsuS: Pro.
mitto me Domino meo (arolo, ( filiis eius fidelem futurum intota viita, sine
fraude, doloq. malo. Alcera aliquanco rberior: Turo ad haec sancta Det
euancelia, me inposterum fidelem ei fururum, vc vasallum domino, nec id,
quod mihi sub nomine fidelicatis commiserie, enunciaturum in ejus detrimentum
scientem. Ec (de familia, aur iurildictione eius erae, addebat: FF~i
tam membrum, mentem, es eius rectum honorem servaturum. Terriao.
mnium lacilsima Puie: Foo iuro super sancta Dei euancelia, me in poste
rum, dum viuam, fidelem fucurum tibi XV. Domino meo contra omnes homi-
nes, excepto Imperatore, aut Rese. idest iuro, menunquam scientem auctorem
futurum, aut operam daturum, et amittas vicam, aut membrum aliquod.
aut laesionem aliquam corporis accipias, aur iniuriam, aut contumoliam, aut ho-
norem aliquem amittas, quem nunchabes, vel in posterum habebis. Fsi sciute
ro, aut audivero, aliquem haec aduer sus remoliri, pro viribus impedimentum
afferam. Snminus, cibi prima quoque temporenunciabo, et contraeum, quoad
pocero, ribi auxilium praestabo. Est si quid ex ijs, quae habes, aut habebis iniuste
aut fortuieo amittes, ad ea recuperanda, et in perpetuum conservanda oxem fe
ram. Ei si coonovero, v’elle re aliquem iuste offendere, si requisitus fuero, meum
iibi subsidium, Dr debeo, prastabo. Et si quid mihi secrero communcaueris, id
FC5
miissu

## Folio 322 — 1663200467:0326
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000326.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ltoriarum de Lcono
iniussutuo non enunciabo, neque et enuncietur, operam dabo. Pt se
mepetieris, id, quod magis expedire ribi visum fuerit, dabo. neque sciens aliquil
onquam agam, quod pertineat ad ruam, aut tuorum iniuriam, aui contume
liam. Dum etiam eadem ratione verera Longobardorum, Franco.
rumq. priuilegia epilcopis, abbaribus, ceterilq. ltalix ecclelijs sigilla-
eim concessa benigne aut contirmanit, aur multis re galibus permmilsis
ampliticavit. Ouoniam aurem inter ciuirates, et principes, acque
adeo ctiam inter privaroshomines mulex exiltere concrouerlix pore.
rane, de omnibus se cogniturum, acque aequa lingulis iura reddicu-
rum ex legibus scripris proteltus est, vbi in lraliam venisser. Venire
aucem inlticuic, in primis verconi, Imperiiq. insignia lusciperer; laepe
etiam, ve eos, qui imperium decrectarene, armis ad ofticium reuoca-
rec. Eius vero sulcipiendae rei ratio Fuie huiulinodi. Mortuo rege prin
cipes, epilcopiq. Germanix Aquisorani connocari lesitimis suttragiis
regem aliquem ex luo corpore delignabane. delignatum vero in lo-
lio Caroli Magni locabane, quod erac in aula basilicae D. Mlarix ab e0
constructx. atque linguli apud eum Cacramenra dicebane. FX aula in-
de in balilicam de scendentem archiepilcopus Mogumtinus cum clerc
Occurrens excipiebat, ac populo, qui Frequens honelti spectaculi caul.
la circunltabat, regem a Deo, ex principibus lectum oltendebat. P0
pulus porrectis manibus, ac clamore lublato nouo resi Faulta, ac pro-
lpera omnia precabatur. Inde anrictes cum rege progrediebatur ad
arzm, Cuper quam resia policaiialignia crant, acque ci primimi gla
dium cum balcheo, deinde armillas cum chlamyde, tum sceperum
cum baculo porrisebar. ac demuin oleo lacro vertulum corona im-
polita conlecrabat. inde excello incer duas columnas in solio colloca
bac. vnde Facile ab omnibus videri, atque ipse videre omnes posset.
2c diuina laude cantata in regiam ad ducclaar. Ibirex lolemne cum exi
Ccopis, ac principibus epulum celebrabat, acque lingulospro cuiulque
dignieare donabar. Cererum coronam Germanicam in omnibus
commentariis argenteam fuisse invenio. Luieprandus eriam auream
tuisse negac. ae auream prodicis, qui huius eorius caeremonia est au
ctor, Victichindus. Consecrationis aurem ius ad Moouneirum anri
licem, qui Germanix metropolicanus; et regni cancellarius erar, de
lacum elt. quanuis Preuerentis id munus sibi vindicaret, quo d eccle
Si lua cereris antiquirate praestaret, C olonienlis vero, quod ea conse-
cratio in luis finibusfieret. Rebus inde Cermanixe per Lolemnes con-
vencus compoliris, ad regnum Tcalia, quod posthactempora cumre.
omo Cermanix iunctum tuic, Culcipiendum veniebat. Vbi rero ven
2

## Folio 323 — 1663200467:0327
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000327.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
nve dplimus
curuserat, nuncios pramitrebar more iam tum a Francls ssu
cinicacibus aduecurum repem nunciarene, ac lacramenCa Sepelcren, a
Fodera exigerent, aliag. aduenient regi debira ofticia indicerene. Ita-
liam aurem ingrestus recta Mlediolanum adibac. Ibi vero condicto
dic in Ambrohanam aedem procedens archiepilcopo rem divinam F2-
cienti, regiis depoliris restibus, ac subdiaconi lumpeis, miniltrabar.
Ouarerite pertecta, archiepilcopus lacro iplum oleo inungebac, 2c.
que ad reliqua insignia Ferream ei coronam imponebac iplum lolem-
ni adigens lacramento, se Tralixe iura in perpecuum pro viribus tutatu
rum. Tum vero omnes masiltrarus, acque omnes dionitaces vacabane
in ciuicatibus. Rex aurem, adhibito Coloniensi archiepilcopo, quire
sni Tcalia cancellarius exat, ex legum sciris, ex iurilconsulrorum iudi-
cio de rebus omnibus cognolcebat. Ieaque ad Padum delcendens in
campo quodam, qui Roncalix dicebarur, non longe a Placentia con-
lidebar, ibig. castra in hunc modum Faciebat. Loco autnatura plano,
rur, li ina qualis esser, manu, aeque opere complanato, vallum in Or-
bem, ruc in quadrum ducebatur. Fabrorum, opiticum, AC MerCATO.
rum curba ad vlus nececlarios lequens exercirum cum luistentoriis, et
tabernis, (i quadrara erane castra, Cuburbiorum, ( rocunda, nuri ex
cerioris speciem afferebae. Inera caltra, vicis apre diltinctis, vias dirime
banc, placealg. _ portas eftingebane, re quali vrbs quadam repentina
exilteret. In medio Regis tabernaculum locabatur templo similli-
mum. Circaq. principes, ve quilque dignieate praeltabat, centoria lua
Focbant. Flis castris locatis, rex 2d Sipicem praealcum lcutum lulpen-
debat, cog. omnes feuda habences ad excubias regi ex instituro agen
dasper praconem publicum cuocabac. endemq. ratione qui in comi-
eatu eius principes erant, linguli lingulos (ibi addictos valualores cita
banc. Poltridie qui non 2fFuisser, Feudo mulctabatur. Inde Conventis
insticuro ciuicatum lepatos vel graculantes excipiebat, vel exculantes,
auc expoltulanres audiebat, acque eorum conrrouerlias iurilconluleis
adhibitis cogno(cebat, ac leges, (i erar opus, terchat. Frar aurem no
ris, reprimos dies in inredicundo consumeret, alteres paciincer ciui
tares constiruendae dicarer, extremis iura feudorum cognolcerer, 2c
nouis legibus stabilirer. Conveneu peracto, Romam ad cerriam Impe
ris Romani coronam accipiendam, ip lo archiepilcopo deducere, per-
sebac. linsulae in irinere ciuicares cum faculis, _ Faultis clamoribus Oc
currences debica oblequiorum ofticia enixe praltabane. sin minus, aut
pecunia, aur priuilesiismulctabantur, aur armis ad ofticium redige
bancur. Vbi Romam accellerar, relicto in prais leronianis exerci
qu

## Folio 324 — 1663200467:0328
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000328.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
324
Llltoriarum de Reono lcalix.
eu iple cum honelto procerum comitatu Leoninam vibem 1
batur, aeque ad Pontiticem; qui iplum ex compolito in gradibusba
Cilicae Vaticanae opperiebatur, adorandum reniebae, acque ad Contel
Tionem S. Perri deductus supplicem ad Deum orationem habebat
Ponrilex lacris operarus iplum ab epilcopo Mediolanen (i oblatum, 2c
diaconi vice tunctum lacro oleo perungebat, digico annulum insere.
bac, enlem nudum eradebat, e capiti coron2 aurea impolita, (ceptrum
Imperarorium porrisebat. ille tactis lacris euangeliis perpecuum, ac
conltancem le Fore Romanx Ecclelix, ac totius reipublica Christin
nae detenlorem nouo lacramento se obligabat. Deinde ab veroque ac
balilicam Laceranenlem adibatur, acque ibi reliquum caeremonia
rum ab soluebatur. Ieaque ab hoc rempore qui rex Germenie fuit.
idem eciam reonum Icalia, e Occidentale Imperium tenuie, ac pio
Preceaeres coionas accepie, rnam Germanix argencea Aquilerani
ab dichiepilcopo Mosuncino, alteram lcaliae Ferream Mediolani à
Mediolarensi, cerriam Iuperii auream Romae a Pontitice. neque an-
ee Ponriticis conlecrationem Augulti, aut Imperarorisnomen vsur
pauie, ledrex Ciermanix, acque Tralix, livC FeX ROIanOrUI, de II
perator delignatus appellacus est. annos autem regnorum, acque Im-
perii 2 diebus numerauie, quibus coronas Aquiserani, Mediolani, et
Roma cepisset. quot ex diplomatis corum appaTCF. FC Lanc, quan
quam lcalia a rege, codemq. Imperarore; et a Komano Pontitice tc
nebatur, non eadem ram en erar in veroque auctoritas. Pontitex R0
inam, Rauennamq. ex ditiones reliquas cenebar auctoritate magis
quam imperio, quod civitares Ponciticem, vercipublicae principem
regem veco, re lummum dominum incuerentur, aeque ei cribura
oblequiaq. quae dixi, praeberene. Fc Pontiticis vires in lacris derestaric
nibus verlabantur, quas Chriltiani reges cum maxime exhorrverune.
Triperatoris in armis, _ expedirionibus, quibus ipsi etiam ponritices
cedere laepe compulli lunc. Ponritex ramen ab hoctempore maiores
in dies opes habuic eximiis sudiis Fauenris Italix lubleuatus. Verague
vero poteltas laera erat, ex ad Chriltianam conleruandam rempubosi
cam insticuta. Pontitice aurem, e Imperarore excepto; erium anri
Sticum lumma adhuc erat auctoritas Aquilcienlis, MlediolanenliS, d
Ravennatis. Mediolamenlis aurem species erar maona, led porentin
maior. naiestarem aurem afferebane homines varia dienitaris ei al-
liltenies, nempe suftrasanei duodeuisinti, archipies byreri duo, primi
cerii cocidero, prxepolicus, archidiaconus, duo ee viginti Cardinales Or
dinarii, duodecim canonici Decumani vocari, lecundicerius, claui
culari

## Folio 325 — 1663200467:0329
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000329.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber deptimus.
cularii quatruor, terminarii decem, norarii quattuo
Ariliccerarum, octo pueri, roridemq. viri, ac temina lenes.
Ambrolii lcholam vocabane, e cimiliarcha cum custodibus lexde
cim. Animos vero Faciebre, quod cum archiepilcopus a rexibus ipsis
instiruererur, ac reges iple conera conlecraret, aeque 2d accipiendum
Imperium peaepararet, maximis ab iis erar privilegiis decoratus. Ita-
que, non alicer acque Ravennas quondam, nimia luperbia elatus à (2-
craPonciticis, ve lcriplimus, obedientia se Luberaxerac, ac maximas
non Colum in rrbe Mediolani, led eriam in rota Lombardia opes h2-
bebat, cum plurimis epilcopis, capiraneis, e valua loribus imperaree.
ac regum ltudia coronxe delarx beneticio devincta renetet. Oua ve
ro in rrbe Mediolani auctorirare archiepilcopus crat, eadem ferme
in lua quilque ciuitare epilcopusrrebatur, cum e ab iegeiplocontti
curi, ex amplilsimis praererea beneticiis, ac regalibus estent ornati. RC
liqui vero quanquam iea regis in fide tuerune, re omnes, qui alterum
violassene, meriro iplum vleorem timere, ee vindicem possene, acque
ea de caussa ofticium, tidemq. diligentissime colere deberent, Factun
eltramen interdum, veciuicares libereate aburentes non ipla solum in-
ter se, led cum iploetiam rese cocenderine. Nam alii inceorx libertaris
auidi Imperatoris arma despexerune, alii meriros aduenienri regihono-
resnohabuerune, auc certe ricinorum iura, nulla Imperatorum habica
ratione, labetactare centarunt. Ili vero Mediolanenles in primis fuere,
qui cum vicinis populis Laudenlibus, Papienlibus, si Comenlibus bel-
la Cerences, acque alios in locietarem armorum trahentes iucta regum
arma Caepe aduerlus le provocarune, ac lux, e aliorum reipublica plu
rimum nocuerune. Mediolanenles aurem ad hec indurie in primis ae-
chiepilcopus, penes quem cum delectis duodecim ex ipla nohilitate
conlulibus eorius crat ciuicatis Imperium. nam ius viex, necilq. ha
buic. vnde Comicis nomentulie, ac iusillud per Vicccomitem exer-
cuir. Vicecomes aurem gladio ltricto praelaco incedebat, atque ommia
cum conlulibus nesorir perasebat. leaque cum valallorum praeterca,
S epilcoporum libi lubiectorum ardenria studia teneret, ac maximis
opibus, tortunilq. Aoreret, Facile lecum totam ciuicarem erahrebat,
camq. iuris lui vel rerinendi, vel ampliticandi causa modo ad ledirio.
nes, modo nd bella exercenda adducebar. Cererum omnium citerio.
ris lcalix, sed maxime Lombardix, cinicatum endem Ferme reipublica
rario fuic. nam e magiltratus ferc eoldem crearunc, e optimatium
pPrimum, deinde popularem stacum eundem habuerune, de eodem
modo oprimarium cemp. ccibus consiliis acministenrune. quae Spe
CIdlC

## Folio 326 — 1663200467:0330
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000330.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
1
320
Fliltoriarum de Reono lcalia
ciale, Generale, e Credentia consilia dixere. Militix vero grai
modum exticie dilciplina. Si quidem, ceste epilcopo Frilingenli Ocho
ne, interioris condirionis iuvenes, vel quolcunque contemmendaruir
etiam artium opitices, quoscetera gentes ab honeltioribus, e libera
lioribus sudiis tanquam pestem propellebane, ip si ad milirix cingu
lum, de dionicatum gradus cuchebane. Ducibus primum domelticis;
deinde externis, nempe praetoribus, v(i lunt, ac polt aliguor annos ve
Xillum in aciem produxerune, quod in curru impolicum, _ CRFFOCIUI
appellacum maona religione ad bella milerune, magnag. Cur2 in prae
lio detenderune. Vibesarctis ferme murorum ambitibus cingehan
cur, verum Cuburbiis latius propasabantur. qua nullis, autcerterenui-
busplerunque tirmata vallis primas holtium incurtiones excipiebane.
a des priuatorum verobique terme ex ligno eranr confecta, ac propre
rea incendiis quibulcunque obnoxix. curres rantum alciores ex lateri-
busporentissimus libi quilque ab hoctempore parare insticuie, maxi-
io futuras aduerlus holtes aut externos, aur domelticos adiumento
nullo pralertim adhuc aencorum tormentorum vlu comperco, qui
bus nunc tirmissimae etiam arces haudmaeno admodum moliminc
decurbantur. atque hocmaximae pocentia arsumenco habebatur.
Civilibus aurem, de militaribus honoribus exceptis, proximum locum
cenebant qui aut equeltri dignitate ab Imperacoribushoneltari eRenE,
auc de iure relpondere vecunque possenr. Licrerarum ca aetare ltudia
Ferme nulla, nili philosophix, ac cheologix. nam ius cinile Romanum
rque ad Locharium Imperatorem, qui LTenricum est inleguutus,
prope icalia Fuic incognitum. _ medicorum vlus lemper fuiemaior
quam dignitas. Poera, _ oratores, (i qui hoc nomine digni erane,
libi porius, quam populo, canebane. Qui vero cereris antecedere elo-
quentie laude, ac varia licrerarum doctrina pucabantur, ii plerique aue
canonici, aut monachi erane. Scholx quidem publicx, quae nunc
Palsim ad excolenda invenum peregrinorum ingenia celebraneur, de
quibusaftirmari polsir, nullae cum fuisse produntur. Fcclesiasticorum
honorum amplicudo maxima erar, prelerrim vero exilcoporum, quo-
cum ee reuerentia Cumma, e ius in ciuiraribus semper fuic amplissi
mum. epi(copis vero abbares proximiincesserune. Presbreerorum.
diaconorumue Cardinatium antiquissima Romx dionitasnon dum
tancis, quantis polteatuit, aut ad opes, aur ad decus, speciem q. prX-
Cidiis erat instructa. Monachi Benedictini, ex Canonici Augusti
niani praecipue nominabaneur. Clerici anriqua, ve poltapparebit
dilciplina colura, minore, quim ranco deberur ordini, apud ho
LMIII

## Folio 327 — 1663200467:0331
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000331.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
mDer deptimUs.
univerlam ab hoc tempore Praliam renouatam, acque aliam prope
VErEaMHL
mipee habebantur hcSe. L quS CMOS 
in omni insticurorum genere esse factam. Verum ad historiam re
THIOMTREX, ET IMPERATOR.
OR FVO OcHCMaGIB, CIHOMIUS tCK sCCru a pEII
cipibus, de populis accantacus sinpertu Mnac, quoa
 te Sellelal, tolus exercui. ac populis, ee principi
ous exposcenribus parris contirmare beneticia instirie.
In primis aurem Vicali patriarchia priuilesium de praestancia, acque
immunieats Cradenss Ecclesia racum effectum. Eo inde Germani-
cis, de Francicis bellis, quae alienissimo tempore exarlerune, implicito,
ac regiorum armorum cerrore procul amoro, Tralici intexrae parandae
liberearis auidi palam grandiores, atque acriores sibi spiritus alciue
rune. Nam ee varias in populis sediriones excire, ee multiplices in pro-
vinciis cumulcus conslare, de passim consulacus in ciuiraribus instirue.
re _e priuatas turres in vrbibus xdificare caeperune. In primis aurem
Romx aperrè de anriqua recuperanda liberrare eumulcuarum. FTunc
cumuleum Cincius eiuis Rom. exciuie. Flic quod teneri Toanne leden
ce Ochonis senis metu nequiverae, id se cuictcurum Benedicto Eccle-
Cam, Ochoneadolescente regnum obrinente, cacus negorium ingens
maiore animo, quam consilio, inije. ac sequenei anno Benedictum iu-
ra Imperii, acque Ecclelix recinerem nactus arripuie, atque in vincula
eradicum milere mori coegir. Renouara inde recere in pontiticiis comi
eiis ambitione, Romani, neglecto proximo Leonis decreto, ponrihces,
quos libidoculie, rursus sine Imperatoris auctorieate crearune. Prague
Mortuo Benedicto, Donus secundus, de mox post Donum Bonitacius
VII, Ferrucii ciuis Romani Elius, corrupris comitiis estillatus. Ouod
cum factio Tusculanorum Comitum xquo animo ferre non posset,
in cum concordibus animis conspirauie, acque iplum omnibus aeRicta
re modis insticuie. Ouorum conatibus cum par ad relistendum non
eser, postmensem, basilica Varicana pretiolis rebus omnibus (poliara,
protugie. Ouo Facto Comires Tulculani Benedictum VII, Alborici
quondam consulis neporem, intrulerune. ve Perrus Damiani est au-
ctor. Fic domesticatactionis, de enterna Orhonis amici porentia ful
cus, mulcis ex adverlariis in vincula coniectis, cumuleu insravelcentem
leniuic. Poltero anno Bononientes, crientibus in vibe ledicionibus,
FUF

## Folio 328 — 1663200467:0332
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000332.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
l
riarum de Reono
eurres priuaras condere, Vrbeuetani contules crearece
lani Arnultus archiepilcopusmortuus. populus Cochitred
lubdiaconum, liceripsi rehemencerintensus, Orhonisrariticat
e
pic. Proximo, Venecinimia Perri Candiani Ducis lauirie exacerb2
ticoniuratione tacta Pearorium inualerunt, et, cum irruisperenon
Possene, ionem in proximam domum, quae Pecri Vrseolierat, iplo-
met auctore, iniecerune. quo non lolum Prarorium, Ced eriam edes
S. Marciaduexa, de pleraque circumiecta xditicir conRagrarune. Ira
Dux caloris, tumiq. vapore Fauces ad interitum comprimente com
pullus ad ianuas aedis cuadendi studio venit, rerum ab occurrencibus
coniuraris repullus ibi rua cum Pecro hlio inimica Catellitis manu per-
cultus inceriic. ac ctarim Perrus Vrleolus, licet reluctans, pridie Idus
augulti uffectus. Ab eo subito Pearorium cum cemplo refectum.
Vicalis parriarcha ad Orhonem profectus, Venetos de Cade paeris lur
perpetrara acculauic. de Valdrada iplius Ducis vxor, qua Sigebertimar
chionis Ailia erac, eadem ad Adeleidem Augultam Placentiam progrel
Ca expoltulauie. Duxnuncio Placentiam missomulierem placauie, ac
Fcedus cum lultinopolitanis, cuiuscabula publico ablumprae incen
diofuernne, renouauit. Sequenei anno loanne Imperatore in Orien
re morcuo, hli Basilius, ee Constancinus Imperium renverunE. V3
rinus abbas ex Aquirania. Venerias ad corpus S. Marci venerandum
protectus, Decro Duci, rehonore ac rebus omnibus se abdicaree hu
manis, lualic. cui ille actarum rerum aduertus Candianum paeniren
cia tactus, se compolicis Venetorum rebus omnino obremperaturum.
respondic. Jeaque proximo, cum ille Venetiasreuertistet, nocle, qua
Kal. Sepcembrispraecelsic, domoclam exreslus comirem le illi ad mo-
nalticam vicam agendam adiunxie, de Toanne Gradonico, ac Toan-
neMtauroceno Veneris, et Romualdo, ac Marino Rauennaribus (o-
ciis Cumpris, cum eo in Franciam sele ad monalterium contulie. Oua
re animaduerla, Veneri Vicalem Candianum, tracrem Ducis incerte
cti, Cuffecerune, e Vicalis parriarcha, qui Verona exul agebar, domum
reperiie, ac iussu Ducis in Germaniam profectus, Octonem Venetis
propter necem paeris oftensum reconcilinuie. Poltero vero, Vicalis
Dux Perri Vrleoli exemplum lequutus, masistratum depoluir, ac reli
sionis studiomonachum induic. In eius locu Tribunus Memmus est
lubsticurus. Dum aurem ltalia variis per absentiam regis sedicionum
Auctibusagitatur, repente extrinsecus insens bellum est orrum. Ouip
De Balilius, e Conltancinus Imperatores curperati, le vetere toran.
norum Apuliae, Calabrixq. Tuisse poslessione deiectos, Surraceris, quos
AUDC

## Folio 329 — 1663200467:0333
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000333.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ICI DCDeius
nuper Crera exegerane, magna mercede conductis Icaliam
e Barrio, ac Mlacera rrbibus expugnaris, Apuliam primum, ccne
nemine prohibence, Calabriam receperune, armr longius criam pro
mocuri, nili vismaior aliqua obstirisser. Jam pridem cupiebar Ocho
reonum a parre partum; acque ordinarum, sed Tcalicorum remeritate
curbatum, inuilere: verum orauibus Transalpinorum bellis alsiduc
Occuparus ei leruire otticio nunquam poruerar. nunc vero duabus
prouinciisnon cam inurilirer, quam curpiter, amilsis vehementius ir
ricacus prorinus in Traliam sibi eraiiciendum esse constituit. itaque,
rebus Cermanicis in praelens recunque compolicis; insentes peditatus,
equitaru lq. copias conerahir, ac sequentianno, qui tuit nongenrelimus
Octoselunus, secum Theophaniam Augultam, ac principes, epilco-
Dos, abbacelg., vensolebac, plurimos habens transnisit. Veronam
delatus, Adelbertum exilcopum Pragenlem, quipostinter Sanctos re
lacus elt, pastorali virer donauie, e cum fcedus Venetum rescindere
vellet, eamen a legatis Ducisrogatus abstinuie. Inde Placenriam XVII
Kal. Seprembris progrestus Colemnem apud Roncalias procerum, ac
ciuicacum Tralicarum convencum habuic. Ibi e iuspopulis dictuin;
_quaeltiones de leditionum auctoribus habice, de nouis tendorum
riculis aliquor inlignici. Peater ceteros Lantrancus BranciFortius P l2
centinus castro Vicoiustino donatus, _ Tedaldus Athonis filius mar
chio Mancux insticurus. Vndeisle nobile postmonasterium D. Bene.
dicto in agro Mancuano inter Padum, de Larionem exrruxie, aeque
opimis multis possessionibushoneltauit. Profectus inde Romam, at
que ab omnibus, sedpraelereim à Pontitice, es parte eius ingenti ani-
morum alacritate receptus, ibi, Lamberto auctore, Nacalicia celebra
vic. Cererum Tralicarum defectionum memor rem impunitan p2
eris exemplo doctus dimittere noluit. Peaque vlrionis auidus consi
lium crudelius, quam veilius, ad memoriam cerre postericatis in signe
raro, aue portus lingulari crudelis Imperii, acque imporentis exemplo
cepic. Ouippemagnitico in primis paraco in Varicano conviuio prin
cipes, ac legatosciuieatum omnes, qui celebrandi aduentus lui sratia
Romam de more convenerant, rur iulsi ab eo aderane, invitavit. Vbi
vero cuncti ordine accubuerime, praeconis voce, ne quis ad ca, quie au
diree, videretue, aut rocem mitisse, aut le de lua mouisse vellet, poen2
capiris indicta, denuncracum. ac ltatim congiuae omnes ineromilsis ar-
macorum caretuis ex compolico circunuene Prepidancibus. adtale
Spectaculum lingulis deincepsnomina eorum, qui aue leditionem.
auc cumulcum contlarane, recicaca, ac criltibus de illis pronuriciatis
lencenciis

## Folio 330 — 1663200467:0334
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000334.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
III
dtarum de Reono lcalia
lententiis, inspectaneibus cereris, vltimum supplicium sumpe
reliquis conniuium mira comitare, ac liberali inviratione concelebra
cum. Ex eo inde Ochori bgnomen sanguinarii inditum. INTCKCE
magna ex Fratrcia, Germania, Fulcis, Lombardiaq. copix acciex ac
venerane. Duibus gut Romanaslesiones adiunctis, vrbe egressus Nea-
polim, ex Beneuehcum accelsir, aeque ibi frma alia Beneuentanorum.
Capuanorum, Neaxolicanorum, ee Salernicanorum manu aumpra.
orave cum Crxecis, d Sarracenis in Apuliabellum iniuic. ac multas
resprolpere relsic. Inlequenri vero anno Parento digrestus, ad quod
XVIIKal. Apeilis caltra habuie, ad oppidum Calabrix procelsie, no-
mine Balencellum. Ibi ardencibus puonandi cupidicare milicum ani-
nis Idibus Tuliis cum occurrentibus CExcis, _ SATTACEHISAEFOX prCe
lium estcommillum. Romani, de Beneuentani, vbi certamen de lum
ma rerum immnere riderune, ltacim hominis crudelicaris memores à
lionis recellerune, atque Ochonem ralido praelidio nec opinanrem
nudarune. lea exercicus eius ancipie cerrore percullus instantibus hosti
bus tacile non Columtulus, Fugacusq., led etiam Fcedilsima strage con-
cilus est. Landultus, _ Arenultus Capuae Principes (nam PandulFus p2-
rer, veniente in Campaniam Ochone, perierat.) Otho Dux, Flenricus
epilcopus Ausultanus, de Vernerus abbas Fuldenlis cum aliis principi
bus, epilcopis, se abbacibus plurimis in acie ceciderune. OrhO ex PTC
lio crepidus rix incolumis ad mare profugic. X, cum le navicula com-
milissee, necu piracarum in mare exiliens nataru libi consuluit. Ad
dic Sisebercus, iplum, cum nacando euadere veller, a praedonibus, qui
nam eller ignoranribus caprum, Theophaniam vero rxorem, de Theo
doricum, epilcopum Merenlem, qui Roctani conlederane, praelij exi-
em expectanees, sinul Ortionem caprum a piraris audiverume, inven
tem ad eos pecimiam redimendi caulsa milisse. Cui dum illi auidius
intriantes Ochonem parum actence obleruarene, iplum pernicilsime
equo oblaco exeorum conspectu repence abreptum. Marrinus au-
rem Polonus auctor est, iplum, auxilio Probi Caelii epilcopi, guem
in liceore arimacum prospexerae, implorato, und cum eo nautas ac
vrum omnes, numero quadraginta necalle. Cererum laris intei o.
mnes constar, hanc cladem tancam fuisse, ve, Si Craci procinus inde
Romam exercicum adduxissene, iplam haud maono adinodum neso-
cioin poreltarem Fuerint adducturi. Apuliam, de CalabriAIM RCCEpEAS
Craeci Cauiore postimperio, nouo Carapani masiltracu impolito.
habuerunt. Oeho Capuam revertus Aloarae L andulh uxori, _ L AR
denulto hlio Principatum contumauir. ac reliquis auni recollipendis
dice
COPIAEUI

## Folio 331 — 1663200467:0335
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000335.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Seprimus
copiarum Cuarum reliquiis cradidic. Se bona Landultifilii L
holtis lui Salernicana ecclelix addixit. Indenonmaxis Cirxcis, aue
Sarracenisholtibus, quam aue Romanis, auc Bencuentanis amicisira-
cus lequenti anno de improuilo Bencuenrum inualie, atque oppidum
captum ad vindicandam oppicanorum pertidiam holtilirer diruie, et,
remaiorem eis dolorem inurerer, olla etiam S. Bartholemei apoltoli,
quae illi praecipua renerarione colebane, inde exculic. Fa Romam
craducta, re inde in Cermaniam eransterrentur, Tiberisin inlula Ly
caonia collocata. In L.ombardiam inde belli aduerlus GFaecos rep2-
randi causla recelsum. Fribunus Dux Venetorum Toanni Mauroceno
monacho quondam genero luo adem S. Cicorsii ćresione Praetorit
Cicam dedic, monachis dilciplinam S. Benedicti seruantibus incolen
dam. Ocho Veronx agens a Caloprinis, ciuibus Veneris, priuatam
vlcilci iniuriam cupientibus ad bellum Venetis taciendum impullus:
ne quis eis aliquid cibariorum suppedirarer, edixic. Veneris ltacimne-
cellariaru ad rictum inopiarerum oppressis, oppidani Capiris aggeris
defecerune. Dux lediciolorum xdibus dilturbatis, exores, ee liberos
corum custodia eradidic. Ochoinde Veronr Rauennam, et Rauenna
Romam reverlus non mulco post VTII Idus Decembris erilti anime
xgricudine cabefactus interiie. Sepulchrum in veltibulobasilica V a
ticana constructum adhuc inspicitur. I Iunc paternonomine, quam
proprio, rerivencibus pratiorem, sic apudpolteros memorix com
mendariorem, tuisse reperio.
DTTIOTTIRBR EI LMICRaIDa
il
98
SSFERO _MO, hunCcata OcOMIS in CermaMIa IOL
ce, in masna animorum dissensione aliis aliô inclinanti
bus Ochotilius, Magninepos, de manu Henrici, Otho
nis mortui parruelis, qui ad reonum a(pirabat, extOr.
quecus, aennosnacus XVIII rex Germanix a regni proceribus
declaratur. Incerim vero dum ille simul xetaris intumieate praepedicur,
Cunul cumulribus Cermanix sedandis occupatur, variis lcalia deince.
sro ledirionum cempestaribus xlturuir. In primisaurem RomX, d
Nediolani Lacrorum comiciorum caussa certatum. Rauennae Poan-
nes XII archiepilcopusfactus. Romx Benedicto ponitice mortuo.
Pecrus epilcopus Papien sis est lubrosatus, qui Toannis X II IL nomen
accepic. Hocrbi Bonitacius comperic, iampridem a Pusculanis C0.
micibus lacerdorio pullus, ira tremens, Conllancinopoli, quo contu
6

## Folio 332 — 1663200467:0336
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000336.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
1II
980
987
988
085
ddC
39
liltoriarum de Reono ltalio
oeraE, Romam rediir, ac pecunia ingenei, quam ex rebus la
diris redeserar, mulris ad liras partes aerractis, Toannem iplum corri
puie, acque in custodiam cradidie, e, cum is sive morbo, siue Fatme
confectus postmenles octo, quam inierat, obiissee, ipse vacuain se
dem inivic. neq. ira muleo post ipse quoque repentinamorte oppiel
lusinceriie. Bonitaciomorruo Toannes XV, Leonis presbyceri tilius,
Doneitex sublticurus. Post annos duos stephanus Caloprinus Adelei
dem Augultam Papix adiic, arque eius beneticioredicum in parrianr
imperrauie. Fo vero paullo post rica Functo, Locii eius Venerias redie
rune. Biennio inceriecto Toannes Pontitex anno pontiticatus lui TIIF
Amatum archiepilcoxum Salerniranum instimmie. Poltero annoMe
diolani seditio ingens exarsie, qua nouam reip. mucarionem induxie.
Ouipoc anno nongencelimo nonagelimo Bonicius Dux, Gorhiliedo
archiepilcopo morcuo, ab Ochone dignirarem eam LandulFotilio luo
impecrauie. Populo vero Landultum repudianre, atque armis ab Epi-
lcopii adicu repellence, ipsum eueri commilsis certaminibus in vibe
non dubirauie. in quibus cum alii praeclari viri, cum Parius, vir pocen-
cilsimus, cecidir. quo facto, Bonicius ipse in lectulo ipso Furrim à Man-
ceoatio Tarii Familiari contostus. Landultum inde, cum Ducis praete
cturam mandare frarri suo nacu maximo veller, populusira percitus
vebe cum Fauroribus eius exerie, ac Ducis magiltrarum abrogauie
consulelq. qui regerene ciuitarem, more iam in lcalia insticuto, Crer
uic. Acque haec prima sedirio ciuicatem Mediolanensem in duas par-
res distraxie, nobilicatem, se plebem. quo veneno lemel infectamin-
quam polter plane conualuic. Poltero anno in Campania Landenu
Fus Princeps, cum poltmaerem Aloaram menles quaEEHOF C apUXC
rum esset porimus, ab pertidis ciuibus in a de S. Marcelli crudetirer oc.
cilus est, ad quam quinea feria Palchatis ex vecere Principum more
proceserar. Laidultus trater eius Principarutm excepic. Cuius morris
vlcilcendae caussa Transinundus, Comes Peatitrus, attinis ejus cum P ai
naldo, ec Oderisio Martorum Comitibus exercitu coneraxic, et, C
Du2 per XV dies oblesa, lace omnia peruastauie. Perrus VFLeoluS, Pe-
eri olim Ducis Alius, Dux Venetiarum eltFactus. Seguenti vero arip
FTuoo, Sigeberei marchionis Acestini Elius, ab Ochone miltus eandem
oblidionem continuauit, quoulque cxdis auctores inporectatem re-
desie, quorum alios de Turca suspendie, reliquos variis cruciaribus in
ceremic. Toannes pontitex Grimoaldum archidinconum Salernica-
num insticuie. Legitur diploma Adeleidae AupustX aWIX FOBATICON-
ce Num KIIIIKal. Ausucti, Indictione V. AnHODCC C C XC Y1
92
98
Octionis

## Folio 333 — 1663200467:0337
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000337.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ibe
Seprimus
Ochonis regnantis annonono Perro Duei Vener
inriparum lesibus, es cransiribus aliquid noui statueretur. 2t serii caper recicu
rentur. Et bona ecclesia Cradensis, e aliarum, itemq. monasteriorum, posito
in Regno, atque illis in orbibus, castris, montibus, campis, nemeribus, aquis
aquarum ductibus, molendinis, piscationibus, ex venationibus à V’enetis ante
triointa annos possessa quieté tenerent, es amissa recuperarent. ~ nullus princeps
aliquem Venerorum coercere, aut fodrum exigere, aut banno mulctare posset.
Lauretum, quou sque aqua salsa pertineret, in eorum potestare maneret. Iden
Dux Gadensis vrbis incenia, e templa, e Pratorium instaurauie.
Pcoximo, Crelcens Nomentanus Romx ingenti Fauore populiconlu
latum adextus, nonam aliam, camq. pernicioliorem leditionem exci
vic. Hlic, reerat alcilsimo animo. praedicus, non modo veterem ciui
eari liberratem recuperare, led eriam Imperii ciculum sibi alcilcere ec
Aiebac, xore admodum ferens, cum iure quali hereditario ad exteros
essecranslatum. Nam quamdiui Ctirps Caroli Magni superctes fuie,
Francosin pollelsione fuisse, illa exrincta, cum lerlici auitam renoua-
re dionirarem vellene, eamen inceltinis odiis, cimlibusq. dilcordiis pro-
poliro excidise. Ira rem ad Orhonem Cermanum hominem deuo
lucam, ab Ochone Alium ad rancum Factisium ip(o Ponritice colendo
ese provectum. Quo morcuo, neporem co domeltica rlurparione po
rentix porius, quam iure aliquo, alpirare. agendumisitur, acque ob
niam cundum esse, omniq. openitendum, vevnde emanauie, cotan-
dem aliquando Imperium redeat. Ilis vocibus populus Rom. inltin
ctus opem illi luam ad rancum decus recuperandum polliceri, atque
cum, re in bene caepto perleveraret, hortari. Pecenci inde a Pontitice,
ve et ipse consilia lua adiunarer, Toannes live reip. Sive Ochonis cari
eate impullus se facturum, negauie. Oua re iratus Crelcens iplum le
quenri anno ex ribe depulie, ac Romam, e propinqua aliquot R20.
mx oppida Cub dicionem luam adduxit. Toannes in proximam LFri
ria, qua pontiticix dicionis erac, resionem cum serecepiller, quoc
par ad rim neque Faciendam, neque propullandam esser, concinud
Ochonem de nouis Crescentisconliliis, deq. toro staru F cclelix fecit
certiorem, orans, vr libi ad Fccleliam, parriamq. recuperandam
adesset. Sub idem eriam rempus Landultus archiepilcopus Mledio
dano ciectus, cum comparato exercitu in aciem cum Mediolanen (i
bus delcendisset, ac magno prcelio in campo Carbonarix luperatue
cet, ee ipse ad Ochonem opporcune auxilium implorarum accurrie
Tea Orho Cimul Pontiticis, atque archiepilcopi roluntate cOotus,
Curiul veregni, Imperiig. inlisnia, quae illi pollicebancur, pario, aui

## Folio 334 — 1663200467:0338
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000338.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
1
liltoriarum de Reono lcalia
coq. more lulciperer, ac regnum lauis leditionum procellis 2B
ruriure dicundo, aut bello serendo componerer, expedirionem in Tr2
995 tiam adornauir. ac proximo Moguneia digrelsus cum ingenri exercie
Alpesementus Veronam accelsis, ubi Perrum Velcolum à patre Ducc
obuiam libi missum in chrilmaris lacramento ulcepic, aC prO POEIC
nominari Ortonem, iulsit. Inde aduersus Mediolanenles progrestus
rebem ralida armarorum corona circundatam diligenter insticmir
oblidere. Non erae dubium, quin, (ipergeret, breui eam expuonat
rusester. Id quod, cum quanro parriae luo derrimento evencurum et
ser Landultus praelens riderer, tacuie, inconsuleo Orhone, pacem cum
ciuicare componere. itaque primores aduerlae pareis ad se aliquorac
cerliuie, _ ingentibus, re se in rrbem reciperene, prommilsis oneratos
illexie, acoveita obsidioni finem impoluie. Inde in ribem inoresus
Ochonem resio diademare decorauie. Interim, adueneu Orhonis in
Iraliam Cognito, Crelcens rebus diftitus suiS TOanNeM peF FHHeS, t
propinguoseius sibi reconciliarar, ee in vibem ex Tulcia revOcacuM
ipse cum lenatu omnibus honoribus ad pedes ejus provolurus colue.
FAC. Cum aurem Toannes poneitex Aenultum Rhemensem archiepi-
Ccopum ecelelia, quam remere occupasse dicebarur, ITuoonis Francix
regis impullu eiectum, de in carcerem eraditum, dt Gerehercum sub-
Cicucum indignilsime ferret, Fugo rex Toannem archidiaconum le
satum ad eum cum liccerismisie, le pursans, atque iptum Pontiticem
ad caussam illam coram coonolcendam invirans, Cimulg. promietens,
Ce illum degrediencem ex AlpibUS exCePTUTUM, aC mOrAHEeM, et re
deunrem debiris oblequiis exculeurum. LegaTIS P OMAIM pFOFeCtSa
Pontitice pro dignicare sulceptus est. Sed quia Crelcenti trrannidem
exercentinulla munera enlir, per biduum palario exclulus, nullo acce.
pro relponlo, reuerrie. Foannes aurem poncitex in Franciam non adije.
led Leonem abbarem misit. qui ITII Nonas lunias conventu Molom
in Belsica habiro, Gereherto causlam suam agenti operam dedir. inde
Kal. Tulijs Rhemis epilcopos, qui Arnultum abdicare coegerar, audije.
e quaquam eos equa dicereiudicarer, Gereberto ramen exvullo, per-
vicie, ve Arnultus restimeretur. Post paullo loannes poncitex vita cet
Eic. cumq; Toannes alius conlecurus est, qui sexrideciminomen gelsie,
ac polt guaruormen (es, nulla re memorabili gesta, moriens res hum2
nas reliquie. Orho, re Mediolanenli composira, Ravennam verlus
mouie, ac Loannem pontiticem mortuum audiens ibi vlurpato iure
Beunonem Saxonem propinquum luum ex comicatu suo presbyte.
rum XVI. Kal. Julii ponrilicem declacavic, ac Romami conleerav.

## Folio 335 — 1663200467:0339
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000339.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
uDer Septmis
dum milie. Is Cresorius V vocacus. Ouinetians
tium ordinare cupiens optionem monachis fecie, ve guen rem
abbatem eliserene. illi Romnaldum legerune. istum in Pereomila
XII millibus palsuum a P auenna diltanei vicam Colicariam breui in
cellula eraducebat. Otho dithidens lanctum virum ad regiam aulam
per nuncium cuocacum, ad se rencurum, ipse ad cellam eius, Colciam
Occidente, procelsit, e comiter ab eo receprus per noctem cum eo
manic, mane vero secum in rrbem ductum, remonachos Classenles
abbaS regereE, exOrauiE. Interim LandulFus Loluendae Adei srati2 PEX-
dia, ac dignieaces eccleliasticas posselloribus omnes ademit, atqueiis,
per quos reltirucus erac, distribuit. ac nour eccleliastici fcudi ratione
inica, in plebibus, caltris, ee tribubus vrbis locavit. colq. de ipse capica
neos appellauie. Quam rem aegre Ferentibus ceteris, ac inorcem ci pro-
Prerea comminantibus, co contusit, ve capitaneos partem dignicatum
cum iis communieare praeceperie. ex quibus qui acceperune, ii capita-
neorum ralualores dicti lune. reliqui inde, qui artes, opiticiaue tracta
runc, nouo le Credentix nomine appellarune. ex tribus autem fratri-
busmaximum nacu Capicancum Carcani fecie, minorem Pirouani,
minumum Mexconani; rndenobiles horum nominum Camilix dim2-
MaTUHE. re aurem detrimenta ecclelix relarciree, monacterium extra
rrbem D. CelComareyri construxie, ac praediis amplissimis auxic. Circ
Soriusponcilex proximo lanuario, anno adhucpontificatus sui pri
mo, bona omnia, qux a luperioribus pontiticibus concella cccleliX
Ravennari Fuerane, Loanni archiepilcopo contumauie, lanciens, ne
de aliquo clerico Rauennati per omnem Remiliam, de Pencapolim
portorium aliquod exiseretur. In Campania Landenultum Princi
Dem Capuani polt quartuormenles crudeliter, ve lupea diximus, eru
cidarane, ac Fratrem ejus L. aidultum, qui in cum conspirasse dicebatur,
luftecerant. Flancrem animaduertione dignam Orho exiltimans L. ai-
dultum de Principaru deiccir, de crans Alpes relesauic. atque Aide
mariocuidam Capuano, quem secum a puero educarum rnice dili-
sebat, quemq. paullo anremarchionem fecerar, Capuanum Princi
patum aetribuit. Rauenna inde decedens Romam venit, ee coronam
Imperatoriam magna pompa V Idus Maii, qui dies crat Pentecoltes,
a Grecoriorna cum Maria Coninoe lump(IE. ac rebus Romanis ordi-
nacis, in Lombardiam recessir. Ibi Toanni archiepilcopo Ravennari
mortuo Gerebertus archiepilcopus Rhemensis elt substitutus. Foin
de inagro Mutinenliagente, res exempli memorabilisincidie. N2
ria Auxulta Comicem Mucinenlem in amorem pellicere lui conata,
990

## Folio 336 — 1663200467:0340
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000340.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
coriarum de Rcono ltat
poltquam libidini reluctari lua vidic, ira furens le ab illc
tentacam apud Orhonem insimulauie. Lius rei admonitus Comeseo
tam, reerat, coniugi lua, mulieri prudencissima, patetecit. le ciciusmil
lies moriturum, quam tancum Imperatoris dedecus palum Facturum.
proinde iplam precibus omnibus obrectari, re Forri, atque imperrerri-
o animo apud cum morrui innocentium lui pursaret. Neque ica mul
o polt Comesirati, e creduli Imperatoris iudicio condemnatus pce-
nas capire dedic. Conveneu inde populis ad Roncalias instituto, quo
die ius viduis dicebatur, mulier procelsie, atque ex lese Imperatorem
iplum ad supplicium, quod maricum suum iniulte necasset, postu la-
uic. Jua voce audica mirabundus Otho, Actu, quonam pacto, in
quic, viri cui, quam iactas, inmocentiam comprobabis. Cuiilla, C an
derri lamina, inquit. acque mox inspectantibus omnibus terrumisni-
cum iussu Orhonis allatum linc vila oftenlione prehendit. Fare Ocho
contulus, se quidem poena dienum esse dicere, verum ad eam subeun-
dam spacium poltulare. Tum imulier tribus radimoniis dilatis, AF
qui, inquit, c5o lupplicio reginx contenta lum, cuiusnetaria calum
nia maricus est meus opprelsus. Ocho, muliere collaudata, reginam
ione cremari iulsit, mulierem vero prepter dilata libi radimonia quat
tuor in Errurin castris donauic. Fluius iudicri Gorhitredus est auctor.
Eodem etiam tempore Placentinis iuspublicae (cholae, ve ip(iprodune,
induleum. Conventu perfecto, inde in Germaniam tranlituI. FO-
dem anno loannes eccleliae Murinensis episcopus luburbanam aedem
S. Petri paullo ante retectam monachis, populo iploprobante, concel
lic. id monalterium inlignibus subinde iplorum epilcoporum mune
ribus auctum, atque amplisponciticum, Imperatorum q. concelsio.
nibus honeltarum hodie praecipuo noltra ciuitaris est ornamento.
Nondum in Germaniam Ocho peruenerat, cum Crescens vetere do-
minandi libidine ltimulatus Cregorium pontiticem acerbe incaepit
exagitare. cuius vim cum Gregorius lustinere nequirer, ribe cgrestus
loannis exemploin Erruriam le recepit. Gerebat eo tempore Placen
rix epilcoparum loannes quidam Constancinopolicanus, qui lictera
ru ne lcientia, qua excellebat, an pecunia magniturine, qua ceteros
luperabat, inRatus v(que eo arrogantia tuerat prolaplus, velemetip
Cum vlcro archiepilcopum appellaret. Hlunc igitur virum Romani
nacti, auctore Crescente, pontiticem aduerlus Cregorium declararune,
credo Cregorium criminati, quod ab rno Ochone line populi suAra-
Siis eser inerulus, nec liberis lane comitiis delignatus. Oua re cognita,
Giesocius in cirmaniam iniucium dexloracum, openq. altectis re

## Folio 337 — 1663200467:0341
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000341.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber septimus
bus luis pericum concessie. Id vbi Crelcens accepie, nihil
macia Cua remilie, verum quali certum Orhonis bellum haberet
rebis maenia tirmare, arceing. ad Tiberim variis munire operibus
caepie. Hlac olim Moles Fladriani dicea post per muleos annos pro
prerea arx Crelcentis est appellara. Orho Crcgorii precibus ob-
lequutus, poltero anno cum Armilsimo omnis copiarum generis ro-
Bore rediic in Tcaliam. Aprili mense Ravennae fuit, aeque ibi mar.
chionis Montisterrati Alios Caux, Saluriarum, Bolchi, Pon20-
ni, Carecti, ee Bulchae marchiones effecie. e Malamceltam quen-
dam, Germanum nonnulli fuisse perhibene, feudis aliguor in RO
maniola honeltavic. a quo nobilis Malarestarum Familia in hunc
vlque diem est in ex provincia propasat2. & mense Maio conven-
cui incertuie; quem Gerebercus archiepilcopus luis 2duocaris epilco
Dis ad res Rauennaris ecclelia constimendas habebar. Inde exerciru
Romam adducto, ciuibus parere reculantibus, rrbem obsidione cir-
cundedic. Aliguandiu acrirer restitere Romani, quippe à Poanne,
acque Crelcente magnorum spe praemiorum instari. ad extremum
Cumma rerum omnium, qualis in obselsis plerunque ribibus solec,
inopia condictari, Crelcenre in arcem retugience, iram in Tonnnen
verterune. capcum scilicee oculis cruris, acque auribus, _e nalO PEX
cilis alino praepoltere impolicum per Frequenria rrbis loca circun
duxerune. ve Perrus Damiani Ccriplie, homohis temporibus proxi
mus. inde, pace ab Ochone impetrara, vlero porras ei patetecerunt.
Orho ingressus Creporium decimo, postquam exactus fuer2e, mense
sedi restiruie, arque inde arcem obledie. C) ux cum in loneum ob-
Sidiorrahererur, Crelcenti, si se dederer, spem haud dubiam venix
Fecie, ac, Crelcente conditionem accipienre, securitaris lacramentum
per Famnum, hominem sibi Familiarissimum, praestirie. Epressus in-
de Crelcens conrra tidem datam captus, ac maieltatis damnarus
cum duodecim aliis Faedissimo lulpendii supplicio est affectus. qua
res maximam clarilsimo Ochonis nomini pertidia nocam inulsit.
Alii Toannem cum Crescence captum, cradiderunt, acque lumini-
bus orbatum in Germaniam Fuisse in exilium missum. Inclyea per
haec rempora virtus Flugonismarchionis Aceltis; qui parri Siseber-
co successerat, Fuic. perq. cum, ve superioribus annis in Campania,
Sic hoc apud Romam mulea exregic gesta. Ocho inde, rebus Ro.
manis compolicis, aduerlus Tiburres contendit, qui Mazolinum no-
bilem ipsius ducem occiderane, acque i manibus armis repullus op
pido obsidionem admonit. Fo vero in eam vnam curam intenro,
Romval.

## Folio 338 — 1663200467:0342
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000342.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
1
398
liltoriarum de Reono ItaI
Komvaldus abbas Classensis accelsie, at que abbariam in ipli
vennatis antistitis conspectu, reddica virsa, dimilie. Fius rogne
Ocho pacem Tiburribus dedit ea lege, ve ad honorem regis muro
rum parcem diruerene, oblides darene, e ducis interfectorem de
derene. Tamnus vero ab eo de periurio, pertidiaq. aduerlus Cre
lcenrem increpitus eo paemcentix elt deductus, vehumanis rebus le
abdicarie, atque Romualdum, ee Bonitacium, qui post in Bocmis
lacro marerrio est affoctus, Calsinum religionis gratia adcuntes siE
prolequurus. Fodem anno loannes parriarcha Aquilcienlis est Fa-
ctus. Aidemarius a Capuanis exactus, et Landultus Landulti Prin-
cipis Beneuencani Elius ad Principatum euectus. 1 Win R PCFTOSVF
Seolus Dux Venecorum classem in Istriam, ee Dalmatiam compa-
rauie, a populis, re se a Coruatis, _ Narentanis detenderet, accer
Citus, domoq. in dic Alcensionis profectus, victis holtibus eoram
Iltriam, ee Dalimariam Cacramencum sibi dicere iussam ad impe-
rium Venerorum adiunxic, Colis ante ladertinis ditioni eorum lub.
iectis. Vnde re bene gelta domum reverlus Dux non Colum Vene-
tiarum, led eriam Dalinatiae est appellacus. Flisrebus cogniris Orho,
poltero ineunce anno Rauennam, acque inde occulte cum paucis
vori Coluendi causta Venerias aciic, ee victoriam Duci, amicosci
licer homini, geatulatus, comicer apud eum, populo ienorante,
diverric, e tiliam eius é lacro Fonre lulcepic. Foinde protecto, Dux
de Imperacoris apud Cc holpirio populuim docuir. Otho inde ZIII
Kal. Februarias Cremonae fuir, unde privilesia dedic. Gregorius ZII
Kal. Marcii misrauie e vita. Exrat hodie quoque eius cum elo-
sio hoc celtante in Vauicano sepulchrum. Rupertus abbas in vita
S. Fereberri veneno a Romanis exrinctum inlimulat. LrAE tum
Rauenx archiepilcopus Ferebertus, de quo anre diximus, vir phi
lolophiae, altronomiae, ac reliquarum liberalium artium studiis in
lignicer cruditus ea pexelerrim atare, qua nullae, aue rarx admo
dum eiulmodi Fuere licrera. In huncigitur polt Gregorii propingu.
lui morrem oculos Orhro convertie cum doctrina laude praestan-
tem, tum de se optime merirum, quippe luum in his iplis, quibus
ille excelluie, disciplinis magiltrum. Ieaque cum esset Papix, vndo
Kal. Octobris Bobiensimonalterio priuilesia dedie, comitiis habiris,
cum KCal. Nouembris pontiticem, Romanis iplis approbantibus, de
dic, ee Sylueltrum secundum vocauie. Fo pecence, vecerr ab Ortione
Pipini, Cacoli, et Ludouici privilesia Romanae Ecclesix renou2
ra. Cauernaci icem ecclelixe Leo praetectus. Monactiis Wonanuur
lanis

## Folio 339 — 1663200467:0343
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000343.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
 opetcs
lanis abbarishonor, quo posteriore regnante Beren
BOLEOStranSlaTZ, Carere CaperAnE, redditus. Postero AnnOSVIUICTUCK
poncitex Vicali patriarchae Gradenli vecus relcripeum de pexltanria
occlelix renouauie. Adeleida Augusta monalterium S. Saluacoris à lo
extra Papiae moenia condirum praediis lex, ac crisinta donauic. inter
quae monalteriii S. Dei genirricis in POMPOLIR HUIETATIE. L egUNEUE
adhuc tabulie apud monachos anno DCC CCX CIZ pridie IduS
Aprilis, Indictione ZII darae. in quibus ipla se professam esse vivere
Salica lege restatur, ac prolalute animx lux Orhonis viri Cui, Octionis
tilii, de Orhonis neporis, qui omnes imperatores fuere, haec DeoOHer
re. Fuiemulier eanea lanctirare, ve prope ad Fheodelinda reginae lau-
dem accesserie. Ocho in Beneuentano agro cum esser, tlcreberrum
Colonienlem archiepilcopum delignatum contirmauie, aeque ad eum
Ravennae negoria lua gerentem scripsic. Is deinde VII Idus Innii BC-
nevenri pontificali honore donatus elt, ve Rupertus lcribit. Komamg.
prolectus pallium à Pontitice sumpsic. Inde Augultomenle Ocho in
2oro Lucensituie, per Oecembrem aurem Rauenne, vi Leonianti
Stiri Ravennari veteres ecclesix possessiones contirmanie, ae nouas
aliasaddidie. Nediolani Arnultus secundus ab Arciaso archiexilco-
pus Landulto suffectus. Sequens inde annus humana laluris millesi-
mus muleis prodigiis, ac exelestibus rerricamemris fuic insignis. PO an-
no Ocho protectus in Germaniam V Idus Nlaii Aquistranleoir, unde
etiam diplomata dedic. atque olta Caroli Mlagni, qua rum populis
crancincognita, erenebrs eruir. Syluelter aurem Vrbeuerum prote
Aus, remp. eius ciuitaris muleis laluraribus leeibus vinxic. d Calenam
admoro exercitu circumledic. Leo archiepilcopus Rauennas eccle
Tam Paraly(i repentina correpeus depoluie. Fridericus; qui locum
ejus tenuie, amplas ei ad rictum postetsiones suppediranit. Inter haec
Sarraceni magnamanu in Campaniam irruperune, et Capuam ejus
pronincia caput ceperunt. Onodrbi Ocho cognouit, tanca celerira
re in lraliam se se reEculiE, vE VTII Kal. Aprilis Ravennae constiterie
Inde ad Sarracenos contento curtu profectus, non minore telicitare
Capuam recepir, quam virture hostes e tinibus pepulie. Tampridem
Romualdusmasnam ei religionem iniecerat, quod Crelcentem con-
era fidem interpolicam occidisser. Cuius Coluendae caulsa or aues etiam
eidem functiones iniunxerat. ica que bellica cura pertunctus promil
lorum memor Calsinum adiie, de duas coronas argenteas S. Benedi-
cto donauie, ac nudis pedibus Carganuin imonrem vilirauir prelenri
iam muleos anre annos Archangeli Michaclis numine celebrem. at

## Folio 340 — 1663200467:0344
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000344.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
002
Flistoriarum de Reono Tcalia
que parrio nduerlus Bencueneanos odio inslammatus oltaS. PauliI
Beneuenro lublara deculit Romam. Inde in cireriorem reverus IF2
liam VTII Kal. Occembris Rauennae peregie, ubi privilegir nouo an
ciltiri Friderico redinceorauie. Incerim Romaninouis milcendis tu
mulcibus Syluestrum infeltum habere caeperane. ad quos morus com
Pelcendos cum iter pararer, à Romualdo convenitur, acque, re piacu
licaussa, licuri Expehorratus Fuerac, monachum induat, adin onecur.
Tum Ocho, Oblequar cibi, inquic, lancte pater, postquam Romanos
nouns leditiones cientes domuero, Ravennamq. reuertero. Cui RO-
nualdus, Si Romam iveris, inquie, Rauennam ampliusnon videbis
Oua voce haudquaquam exterritus Romam perrexie, ubi Domine
Nacalicia celebrauie, ac ciuitarem, Eceleliamq. legibus Formare, ac
que inanciquum stacum redigere insticuir. Ouod inique passi R0
mmani, nouain coniurationem aduerus cum Fecerume, atque armis aP-
repeis aliquor ex miliribus ejus occilis, iptum in praetorio oblederune
Ouibus de rebus Orho, cum se opibus parem non esse lentirce, libi
abcundum purauie. aeque ira egregia Hlenrici Ducis Bauarix, ITen
rici, de quo diximus, Elii, ee Flugonis marchionis industria, condi
rionibus limularis, eductus, Roma cum pontitice Splueltro, et anri-
lire Colonien(i Feroberro decelsir, ac Lombardiam verlus ire perre-
xic. Cererum Crelcentis rxor, quae iplum spe regnandi ad amioren
Cuipellexerar, dilcessu eius dolens, renenatum chirochecarum Cimu
lacx amicirix munus ad eum misit. quo ille sensim infectus XII R al.
Februarins apud Parernum ex varicinio Cancti viri extinguitur, anre
vero, quam expirarer, adhibiro anristire Fcreberto, veneno le infe
cum contestus elt, periirq. ve corpus luum A quas deportandum cura
rec, de regalia insignia apud se haberet. Iraque illo auctore, cadaver
ejus aromaribus refertum, ex reltibus regiis ad occultandam mor-
rem ornacum, Cimulg. ipla Imperii inlignia milires culerune, caque
quanuis infeltis Tralicorum incurlionibus apperiti, acriter armis de
tenla curo Auoustam vique specie alacres deporrarune. Fuic Oche
bellica virrure auo inferior, religione vero, ac pierare de patre,
de auo mulco superior. FIx lune res domi, Forilq. ab
Orhonibus in Icalia selta, vememorabiles,
Ac praeclara, lic maena ex paite a
Ccriproribus Cermanicis
peaetermiltae.

## Folio 341 — 1663200467:0345
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000345.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
un
HLS F OR I AR Y M
E R F G NO IT AL I AF
LLNk
Liber Octavus.
S REX; PT TMPERATOE
ARDOINVS REX ADVERSVS EVM.
TALFCF, quiillustres duosregni, imperiig. ei
culos ad exterosrurlus esse translatos, pro in (It2
animi magnicudine acerbe ferebane, re tribus
regnantibus Ochonibus mulea pro anriquo de
core repetendomoverune, lic Llenrico, Con
rado, ee Hlenrico lecundo lubinde rerum po-
encibus prorlus nunquam quicuerune. Cc
cerum quemadmodum rebus nouis studentes ab hus quoque, quos
dixi, resibus rireure, opibusq. compressi line, hoclibro narrare per-
semus.
OTFOMIs morte comperta, priltinus repenre de recuperandore
sno in Lombardia rumuleus, ac vecus leditio renouatur. Fiusinicium
ab Ardoino, Dodonisfilio, Eporedienli marchione, profectum est.
Is aequum esse existimans, Othone randem linetiliis, ee linc legitimo
herede regni defuncto, splendidilsimum regix dignitaris, atque Impe-
ratorix ticulum, quem Germani per annos quadraginta continuata
in eadem Familia diguirare renuerane, denuo ad Tralos antiquo here-
ditatis iure recidere, omnes Tralix principes adir, atque eis auctorem
se ad vecus recuperandum decus protestus, plerolque in luam senten-
tiam, proprix laudis dulcedine captos, adducic. Itaque conventu (u-
per en re Papix antiquo Longobardorum more indicto, Frequenti
concilio, rex Pcalix ve creetur, omnium consensione decernitur. Nec
dubium fuic, quin Ardoinus ipse convencus auctor conlentientibus
principum Cuttrasiis legeretur, idemq. extemplo regiis inlignibus Or-
naretur. Iraque Ardoino regnante, tabulx scripex Nutinx adhuc
apud canonicos, Papix q. apud monachos S. Saluatoris leguntur. COn
era Arnultus archiepilcopus cum digniratis, cum animi alticudine ni-
xus insionem sibi iniuriam Factam denunciar, quod iniussu luo rex Ita
lixlectus, de CorOnatuS Lic, cuius à Carolo Magno ius nulla interrii-
prum iniquicateremporum fueric. Ob cum tem epilcoporum, abb2
elat

## Folio 342 — 1663200467:0346
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000346.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
lultoriarum ac lcono lta
cumq. concilium Laude convocae, atque Frequenri ce
quum decretum Diui Gregorii pontiticis recitat. in quo diler
peum lic, ve vacanre Icalia regno, archiepilcopus Mediolani inera dice
quattuordocim lustraganeos luos aduocet, atque exillorum sentenria
regem lcalix crcet. Inde in Ardoinum convertus, neque recte, neque
ordine Fecilse illum, ostendie, qui se inlcio conventum principum ad-
vocarie, 2d colg. de rege creando recculerie, ac lectus denique COMra
omnis vecultatis exempla ab alio, quam a le iplo, regium diadema lu-
(ceperit. Ieaque ridendum sibi esse, ve ius luum rerineat. proinde, li eis
videatur, Aedoinum regem vicio factum pronunciare, aeque FTerri-
cum, Bauarix Ducem, a Ciermanis proceribus regem Cermanix (ub-
rogatum, more instuuro regem lealix dectinare. Acqueita sententia
eius approbata, convencus dimierieur. Fsis rebus coenicis Ardloinus
non minimum percurbacus haudquaquam tamen se deserie, verum
auxilia aduerlus Mediolanenles, cetero lq. Faurores archiepilcopi belli
interendi caulsa, si iple non vlero pecatur, conquiric. Cererum Ilen-
ricus Dux, reparer post morrem Ochonis secundi regnum inuadere
voluie, lic iple, mortuo tercio, occupauie. O uippe, cum Funeris in co-
micacu esser, eximiis iniuriis ab Flereberro, ar chiepiscopo Colonienli,
vico lummae auctoritaris, affectus inliguia resia ex manibus eius, ve
qua iure ad sc heredirario perrinerene, extorlit, ac quibuldam, ve Si-
gebercus inquie, principibus sibi conciliaris, rex Germaniae lectus (a
cram a Villisilo, archiepiCcopo Mosuneino, inunctione accepit. Op
porcune aurem de reguo consilia capiebac, cum ab Arnulto de inte-
stis Ardoini conacibus admonerur. leaque Ardoino; anrequam le
00; contirmare poltet, occurrendum existimans, primo vere Ochonem
Ducem aduerlus cum in lealiam cum valido exercitu milIE. Pd Fe CO-
etica; Ardoinus, qui ingenrem ex omni L ombardis Papiae milicum
manum coegerat, line mora sele ad Alpes obiccie, atque in C ampe
Fabrica, auidus certaminis depugnauic. primo x quis verinque viribus
masno ardore animorum certarum, poltremo Henrici exercicus in
Fugam acic inclinara conectus est. Ouo audito, Flenricus, eransalpi
nisbellis praegravantibus, Ardoinum, acque lcaliam in pixesens omit
tere eltconctus. Per eoldem dies, Friderico Ravennate archiepilco-
Pomorcuo, Adelbertus nullis legitimis luttragiis eccleliam occupauie.
et Romx, Syluestro pontitice vica Functo, IIII Idus Maias, vecelta-
cur lepulchrum eius in Lacerano à Sersioponritice post extructum.
locum eius renuie loannes sicco Romanus, ex polt menles quinque
loannes Falanus icem Romanus. quorum ille octaus decimus, liic
NOMUS

## Folio 343 — 1663200467:0347
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000347.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber Octauus.
nonus decimus est vocarus. Sequenti, Papia reForruiro, lic milerabi-
liincendio prope rniverla consumpra rehemenrius anI OS OIMNIUM,
acpectora conculsittet, nili inaudica Frugum omnium consequura pe
nuria luasres quenque respicere coegisset. In C AIpRHIA FCEEXI OEHS
per dies quindecim ica Cxmie, repraerer cerera mulris in locis edem Cal
linacem decusterie. Per hoc rempuseres populi parum adhue in Tr2-
lia aur rebus geltis, auc principum beneficijs ad memoriam hominum
celebrari praeclaris rebus gerendis rniver(ae oculos in se Tralia Conuer-
terune, Genuenles, Pilani, ee Florencini. Genuam Lipures, PILaS GEX
ci, Florentiam Romani condiderane. Pilanorum aurem apud vece.
resmulco esttamaillustrior. Genua oppidi, Pila, e Florenria colo.
nixe nomen rulerune. verum Pilx Larina, Florencia milicaris deducta
elt, ex quidem illa Aorente populo, haec eriumuiris CUMAM rerUI
tenentibus. Cunctae autem diras superioribus barbarorum irruptio.
nibus calamitates, arumna (g. perpessa, tenues admodum opes vlque
ad iplum Cermanorum Imperium habuerune. FRoc autem tempore
Genvenles, e Pilani ad inferum mare locati, exemplo Venetorum;
qui luperum incolebane, rem tractare naualem non mercaturx Colium,
reante, led etiam rei milicaris causta CaperunE. Occasionem aurem
dedere Sarraceni, qui piraricam exercendo navigationem Tralia prO-
pe omnem ademerane, de proximisinlulis occupatis, Alpium Corria-
rum, at que Lcruria orx in dies imporencius insulcabanr. Ieaque dum
peadonesinlectari, ex Sarracenos partis pellere sedibus conrenderunt,
breui, parientibus iplis regibus, acque annuente Pontitice, cantum sibi
porentia pepererune, venomen luum extra Furopae fines, ne dum ip-
Cius Tcalia, proxaparine. Florentini vero, cum se terreltribus querendis
Opibus dedidislene, ve qui inceriora Frrurix colerene, primum Fx lul2
nos capici luo in colle imminentes collere studuerume, deinde cum vici
nis bella serere nungua destiterune. Cererum Pilanorum, e GenVen
Cium pocentix comparandae primordia Fuere Sardinia, et Corlica.
quas a Sarracenisiam inde a Caroli Magni temporibus occupatas cum
poncitex Romanus acerbilsime Ferret, propolico diplomare indullé
eat, requicas recepissee, sibi haberet, dummodo Christianos (auo
Sarracenorum imperio liberasset. O uo edicto incirati Dilani Sardi-
niam, Genvenles COrLICAM INUASCFUHE, QWIE SEGLCMEI ANNO, AUIE Cerre
Cub hocrempus. nam ne ipsi quidem annos harum rerum habeneac
liquidum exploraros. Sardiniam rex Mulactus habebat. Flunc igieur
Dilaniinsula decurbare, sed inani incaepeo, conari lunt. Dum aurem
ipsi cum vriuer so invencurisrobore domo nblunc, Lucentes, qui no
Uqu

## Folio 344 — 1663200467:0348
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000348.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
344 Flistoriarum de Reono lcal
unscum eis contraxerane simultares, occatione allecti, t
manu ribe exierune, arque oppidum eis Valdeserchium ademerune
vecum iraris reperentibus domun Pilanis, mox vique ad Rixamfer
Cam compul(is Fugarig. Breui poenas dederunt. Fodem anno, Sarra
cenis in Apulia Barrium oblidentibus, Perrus Dux Veneriarum clal
Cem ed adduxie, ac cibaria, quorum premi ciuiras angustiis caeperat;
importauit, ac Gregorio Cacapano magna ad pellendosinde Sarrace
o0snos, de liberandum Barrium adiumenea lubministrauie. Proximo
rei Frumentariae inopiam grauis vlqueadeo pestilentia in Lombardia
excerie re sepeliendi redio adhuc spiritum ducenres obruereneur cum
moreuis. eo quoquerempore Synelii e Theoponrii martrrum cor
pora, in xde onanculana recondica Murinen(is, ac Bononicn lis po-
puliprecibus per veriu (que civitatis agros, aeque caltra pie a monachis
circumlata lalurem xeris corporibus artulerune. Fodem etiam an-
no Pilani propriarum virium fiducia elati Rheoium, quod a Sarrace.
nisitem obrinebatur, classem in Calabriam adduxerune, idg. acri ob-
Cidione cinxerune. Ouare, animaduersa Mulactus accepex iniuria
memor e Sardinia cum classe cuectus Pilas accelsit, calq. inermimul-
cicudine ad colles retusienre, repente caprasincendie. F onuncio acce
peo Pilani, Rhegii oblidione relicta, domum reperere conrenderune,
2c recuperara in felto S. Xysti patria, aedificia, ve in prxesenslicuie, resti
ruereinstienerune. In Germania FTenricus, Boleslao Sclauorum rese
delero, vori compos Bamberex epilcopium cum Basilica condidic,
camq. eximiis praediis honectaram Diui Cresorii nomini dedicauit. in
eadem eriam ribe canobia duo magnifica in primis exeruxit. quo.
rum vrum S. Scephano dicatum Canonicis Augultinianis artribuie.
alterum sub nomine 5. Michaelis monachis Benedictims indul(r. In
07 lequenti, Tedaldus marchio, relictis filiis Bonitacio, et Conrado, de
celsir, Flenrico bellum cum Balduino Comite Flandrix administran-
ce. ex his Bonitacius tantas in Icalia opestrabuit, veomnium princi
pum Tcalicorum Fuerie lonse illa rempeltare clarissimus. Puir Canus
Ci Comes, Parmae, Nlantux, _ Ferrarix marchio, ee Dur Tulcix per-
inde ac parer ejus Fecaldus. Ei quidem e is Ducis cirulum oelsit. P2-
ter Fuie Comitis Machildis, quae polthereditarem omnem ejus adiuit.
Tn quibus illud animaduexsione dignum, cum horum eriam rempo
rum consuerudo ferret, rromnes cderene, qua quilque lese vivere
vellene, Romana, Longobarda, an Salica, Bonitacium Longobardam
este professum, Mathildem vero Salicam. quod ex eorum rabulis.
gux plurimae in ceclelia Murinx aseruartur, cognolcirur. Ouodin
pact

## Folio 345 — 1663200467:0349
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000349.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Octavus.
parre, e Ailio, non idem in viro, e coniuse obleruarum. V
demcabulario per haec rempora sic Ccripeum invenitur: Maria, qu
professa sum lege vivere Romana, sed nune proipso viro meo leze Longobar
dorum vivere videor, qui professus est exnatione sua lese vivere Longobar
doram. Poltero, Burcardus eccleliam Vormacienlem accepie. cuius
idcirco mentio eltillara, quod is est, qui volumen Decretorum COn
fecir, unde nonnulla lune etiam huic contexendae hiltorix lubsidia
conquilier. Proximo, Toannes pontitex moriens sergium quarrum
succellorem est nactus. Per hocrempus Romualdus cremirica Cu-
dia perlequurus in agro Arretino conledir, ac cuiusdam calam Maldi
in cremo incoluir. unde Camaldulensis monachorum congregaric
ab coinstirura manauie. Sergius Vicali parriarchae Cradenli episco
Pos Veneriae, Iltrixq. diplomare daro indullic. Annus indemilleli-
mus decimus nobili Vnparorum ad tidem Christianam convertione
nobilitatus est. Fius rei faciendae inirium ab iplo rege est ductum.
qui cum Cilelam, Ilenrici regis lororem, eximin specie virginem con
insio imperrare non posset, nili Christiana lacra lulciperet, vlero ac
lanctum lavacrum accessie, ac gentem suam pulcherrimi facti imita
tione luccendie. Floreneini Exlulas, quas aperca vi capere adhue nun-
quam potuerant, in Celto S. Romuli per inducins Occuparunt, aeque
oppido everlo, ciues Florentiam eraduxerune, de junctis opibus ex dua
bus rebibus rnam Fecerune. idq. haud dubium Florentina, quxe po-
Atea Aoruic, inirium porenrix fuie. Postero, inter monachos C alsi- 1BY
naces gravis ledirio concirata. Toannesabbas, cum etare confectus le
morci proximum esse senrirer, neporem luum Tonnnem, cognomen
o Rorundulum, quemnon muleos ante dies monachum fecerat, ab
batem libi substicuic. 3 uodcum plerique monachorum indignefer.
rent, postmenles aliquor Pandultum Principem Bencuetanum accer
lunc, cum q velecum Achenultum filium ducar, rogane; nam se illum
abbacé cupere delionare. Flic est Achenultus, quem Ocho Imperaror
a pacre puerum oblidem acceptum erans Alpes in monalterium mile.
rateducanaum. Dui post annos aliquor pontiticio PrXCCpEO, MOM2
Itica velte lumpra, inde aufugit, atque in irinere morbo oraui opprel
sus cucullam, quam occalione Fuga limulanter induerat, vlero le ge.
Ctacurum, in polterum rouic. ac domum reuerlus, parernis xdibuslpre
tis, in monalterio S. Modesti Beneuenri le abdidic. Hunc igirur a
Principe parre adductum monachi magno consenlis, Rorundulo ex2
Ao, sibi asciverunt abbarem. Sequenti, Sergius pontitex Michaclem
archiepilcopum halerricanum inclicuie. Paucis polt diebus, sersie
Ponur

## Folio 346 — 1663200467:0350
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000350.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
34C
Flictoriarum de Rcono lcalIa
poncitice exhumanis rebus crepto, Fulculani Comires Bene
Octauum, Crogorii tilium, cognarum luum in ejus locum creana
curarune. is Faedere cum fTenrico rese amicitixe iurero, ingruentes ir
Ce inimicorum procellas Facile ipsius auctoritare sustinuie: Pilani ab
Ostienhi epilcopo, legaro Pontiticis, incitaci rurlus arma sardinix in
culerune. aeque, incula in poreltarem adducta, Mulaccum rexem inde
Se ad LuIOS proripere coegerunt. Per hosincerim annos Ardoinus pro
sperorerum geltarum succesu inAatus, acque Ilenrici occuparionibus
inuitacus Mediolanensium aerum popularionibus, atque aliis decri
mentis afficere non destiter ac, acque in eo arrogantius in dies perlene-
rabat. Ouod cum Arnultus archiepilcopus terre vlera non posset.
nec laris virium ad eius lustinendum impecum se habere; animaduer
ceret, Fenricum per legatos in Traliam aduocat, aginon Colum. HIC.
diolanenlium commodum, sed eriam iplius dignitarem oltendit, li
vlera pariaeur, Ardoinum aut regnare, aut clienribus suis insolentius
insuleare. Onibus vocibus motus (Tenricus continuo, rebus aliis oni
busposthabitis, omnia ad icer, acque expedirionem Tralicam neceNaria
O13 comparac, atque incunte rere cum magnispedestribus, atqué équé
Atribus copiis in Traliam eraiicie. Nec vero his rebus cognitis Ridoinus
Ce lentius gerit, verum armarus Verona in finibus lele obiicir, ea speeta
cus, quia prima succeserant prolpere, Forrunam principia rerum Faci
le leguururam. Verum Cua iplum opinio longetetellit. Nam, cum por
multosdies. acricer verinque puonarum esser, tandem virtute Germa-
noru pulio, dilsiparoq. exercien Fugatus vix Papiam eua sicincolumis.
Fx eo inde loco deiectus Eporediam lele recculie. Papia, quae modico
praelidio cenebatur, facile in porectarem adducta. Aidoino praetei ce.
ceros tralia principes Fugonem marchionem, de quo diximus, Acest
num laudis Tcalica Audio adductum aftuisse, atque ipsum cum A20
ne, e Opirone Aliis ad Papiam prcelio superatum, invenio. FTis rebus
maena Felicirare administraris, Isenricus, corona ab archiepilcoponc
cepea, concencum in Roncaliis habuie, et ciuicares, ac principes otfi-
cia, qua debebant, obediencer praestantes indulsenter excepie, ac lin-
sulis hominibus iura ex legibus dixic. legelg. culic, quarum aliquor de
veneticiis, ee illiciris nupriis adhuc extane. in quatums vna haec verb2
Cune: Super hoc, dum in Regni mutersali consentu L oneobardorum sedere-
mus, hunsmodilesem exiscoporum, marchionum, Comitum, aliorumq. multo-
rum consensu, e) auctoritate probari sancimus. in 2lcera HXC: Cum in Re-
oni rniver (ali comcentu nostrorum fidelium principum scalicorum sederemus;
orra quaestione de illicius comiusis, consilium nostrorum principum, archiexisco-
porum.

## Folio 347 — 1663200467:0351
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000351.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Octauus.
porum, marehionum, Comitum, ac iudicio iudicunt, se
indicantium, huiusmodi sententiam definimus. Ouibustedus expletis, LOi
bardiam inde lultrauic. ac lequenri anno Rauennam prolectus, lesa
eosad Benedictum ponciticemmilie, quibus le Romaltire, de Au
sultalir ab illo inlienia accipere velle, oltendit, ac procnus edel
rendic. Ibi benignis pontiticis, ac Romanorum animis ex Mcuro
excipitur. ac moxin Relurrectione à Pontitice corona lolemmiciell
monir decoratur. Priuilegin inde ciuitatibus, ecclelilg. renouare
orettus in primis beneficin, ac iura a Pipino, Carolo, Ludonico, t
nibus paere, e Elio Ecclelix Romanx quondum concessa tirmavie.
Ex tabulx adhuc leguneur, iildem prope verbis conseripex, quibus
Ludouici Fuerune, quae supra huic incextae historix lunc. Roma inde
in Lombardiam le rerculit, ac Verona, de Papix asensmulta quoque
cccleliis, e Lom bardis indulsic. inde in Cermaniam rediit. Rauennx
Arnoldus archiepilcopus a Poncitice contirmatus, conventu exisco
porum luorum concto, exeorum lententia acta omnia Adelberri, qui
Polt Fridericum cemere ledem illaminierac, intirmauit. Proximo,
Ardoinus Flenrici ablencia creccus, insenri collecta militum manu,
nouum bellum molitur. atque Lporedin cgressus Vercellas OccuP2E,
Nouariam oblidione. Comum oppugnatione, aeque ad extremum
Mediolanum iplum holtilibus incursionibus premit. neque hoc con
rentus, reproprin archiepiscopum concumeliz afficiat, morruoFla
Censi epilcopo, Ardericum, Mantredi Flaltenlismarchionistraerem,
proarbirrio insticuie, cumq. Romam consecrandum mitrit. qui, live
cere imlticuro ltaretur, ab archiepilcopo fuerat consecrandus. ua 1e
cogma, archiepi(copus canram auctoriratis iacturam haudqua quam
libiferendam arbieratus, exercirum Flaltam adducie, aeque oppidum
circumvallacum acri adeo oblidione veset, reepilcopum, _ mar.
chionem ad se adire, ac lupplicirer erroris lui reniam poltulare, com
pellac. uamrem ve audiie Ardoinus, exremplo praenimio anims
dolore regno le abdicanie, aeque vlero inmonalterium Fructerix in
28r0 Taurinatium abdidic. Arnultus aurem eo alacrius belli relli-
quias perlequutus, Comites inde duos Mediolano contriburos FI1go.
nem, e Berengarium, qui aorum latrociniis infectum reddiderane.
praelio tresir. atque eorum bonis, LTenrici permistu, Mediolanenli
ceclosiae adiudicaris, archiepi lcopum carum Comitem dicionum pro
nunciauie. Inde Cremonenles, re qui eosauxilio iumissene, aggrestus
rebem eorum obledie, ne rribus portis occuparis, iureiurando hdeles le
tore Mediolarensibus oblieuuie. Cuius rei occalione post Dounrio
Tun

## Folio 348 — 1663200467:0352
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000352.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
348 Ilistoriarum de Reono Icalix.
rum tamilia cum iplo aftinitare coniuncta principacum libi in
reras comparauie. FTxcmala lunam, gux crurore infecta hoc anne
conspecra elt, porrendisse, hominesiudicarune. Pilani pex criennium
Sardiniam possederune, camq. in quaceuor parces diuilam, Caralica
nam, Arborenlem, Turricanam, &e Calluricanam singulas lingulis
iudicibus commendarume. hoc aurem anno, Mulacto rege ex impro-
nilocum ingencibus Sarracenorum auxiliis in cam irrumpente, curpi-
rer exea cum omnibus Chriltianis expulslune. Peaque recuperandae
auidi, Genuensibus in expeditionis locierarem vocaris, rurlum in cam
penerrarune, ac cum insula Musactum regem ceperunt. Sune qui tum
Sardiniam Pilanis cessisse, praedam vero Genuensibus obrieisse; seri-
bane. at res, quae postea consequura lune, laris docene, Sardinixe par.
rem Pilanos, partem Genuenles, parrem Sarracenos obrinuisse. Po-
6 Aero anno Poppopatriarcha Aquilcienlis, domo Germanus, ab Flen-
rico est substicurus. Benedictus poncitex Benedictum archiepilco.
pum Salerniranum contirmat. Idem amnus principium maenorum
in Apulia moruum inculic. quibus, Graecis Icalix pullis, noua dein-
de Norrmanorum dominatio, qua post in rlceriore lralia claruit, con
Cicura est. Tenebat adhuc Imperator Orientis provincias Apuliam,
ee Calabriam paullo anre ex manibus GermaNOTM exTOrTAS; Ca(9.
lauiore, quain ance, imperio oubernabac. aroumento estnouus ma-
diltraeus imposirus, qui Cacapanus dicebatur, unde regio quxdaim ab
illo Cacapanaex nomen invenie. indicane noua mulea a Catapano
iplo oppida aediticata, ve Troin, qua polt Apulix capurtuie, Draco
patiim, Florentinum, e alia. Flancigitur Crxcorum crannidem,
insolenremq. dominationem cum Apuli, ae praecipué Barrenles ferre
non possent, consilium depellende ceperune, aucrore, ac duce Melo
quodam, Cummae inter iplos nobiliraris, et pocentixe viro; et DattO
equire Forcilsimo, ip(i Melo propinquirate coniuncto. Verum vbi
contiliis uis derectis ingentes aduertus se Imperaroris copins adduci
Cenlerune, metu exrerriri curpirer se, lung. Ciacis tradentes, Melum
quoque, de Darcum dedere Ratuerune.  un re prouila eorum vrerque
clam ex rrbeprotugic. atque Asculum proprelsi, veririg., ne Grxcis
eraderentur, noctu rrbe exierunt, ac Beneuencum primum, deinde
Salernum, aeque ad extremum vnus Capuum, Calsinum alcer, pe-
tierune. Melus à Pandulto Principe C apuano Culcexeus consilia am-
nia pro recuperanda parria, ee Crxcorum eprannide delenda circun-
lpicere caepic. Darcus ab Achenulto abbare acceprus, cum apud eum
cum vrore, ex liberis aliquor dies tuissee, ad exrremum a Benedico
oe

## Folio 349 — 1663200467:0353
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000353.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber Octavuus
Pontitice, quia amicus erae Llenrici Imperaroris, alanu
runc a Poncitice renebatur, cranslacus est. Barrenles Marantam MC
coniugem, Eiliumq. Arorrum Constantinopolim. ad Imperaroren
milerune. Prioribus annis Norrmani quadraginta, cum Flierolo
lymis, quo relisionis caussa perrexerant, le reciperent, Forte accellere
Salernum, viri ltacura, specie, virtureque conspicui. Ouod cum obli-
deri a Sacracenis repperissene, animis studio bellicae laudis incen (Is, ar.
ma, equolq. à Guaimariomaiore Principe, lrenuum, Forremq. Polli-
centes operam, poltularune, atque imperu ineos tacto inlignem vi-
ctoriam rerculerune. Innicaros inde, ve lecum remanerene, Princeps
abire rolentes muneribus clesancilsimis, qua regio fere Campanix
oneratos cum legaris luis dimilie domum, aeque ab eis, ve populares
Cuos in lcaliam miccerene, peciic. Incerim duo regionis cius proceres
Gilelbertus, de Culielmus capicales inter le inimicirias exercentes eo
iracundia procelserune, verixa commissa Cilelberrus Gulielmum Oc
cideric. Iraque Cilelbertus R oberri Comitis domini lui iram in le
iustam Formidans consilium Noremania abeundi, acque in lcaliam
adcundi popularium luorum lermone permotus cepit. ac guarruor
Fratribus luisaltumpris, Rainulto; ACcilicino, Omundo, ee RodutFo
cum aliis popularibus suis, equis, armilq: instructus autugit. de po-
Aero anno in Tralium venie; ac C apuam le ad Paridultum Principem
conculic. Norrmanosisicur aduenas consiliis luis opporrunos MeluS,
qui Capux bellum animo moliensre (idebae, arbieratus accerlic, de prc.
ximo, lecrera cum eis belli Apulie interendi consilia conculic, omniaq.
qux ad eius administrarionem perrinerene, Cumma diligentia compa
rauie, compluribus eriam ex salerno, ee Beneuento, Cracorum odio
Aagraricibus ad se craductis, ac sequenci, vna cum Noremanis in fines
Gracorum irrupie. Bubagnno vero, qui cum Carapanus crac lmpe
ratoris, cum exercieu Armilsimo sele obiiciente, acic cum eo quater
contixit, ac de lumma rerum decernere non exrimuie. primum ad Fre
mulam, icerum ad Ciuieatem, certio apud Vaccaricciam campeltricer
camine prolpere dimicatum, ac tulis, cxeliCg. Cracis, plurima eorum
oppida occupata. C uarro vero apud Cannas, aneigua Romanorum
clade nobiles, in lidiis, de arre luperatus exercirum, de recepta oppida vni
verCa amilic. Ieaque Norrmanis, qui praelio supertuerane, partim Pan
dulfo, parrim Cuaimariominori Salerni Principi comendatis, ipse nd
incirandum adverlus Orxcos Flenricum in Germanium properauie.
Hlenricus basilicam S. Croorsii; quam prioribus annis Bamberex. con
ltruxernt; Consecrare cupiens. Benedictum: ponrificem ob id. Gerina
de
AIaII

## Folio 350 — 1663200467:0354
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000354.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
listoriarum de Regno lcalia.
niam aduocauic. Cuiusperspecta voluntare Benedictus irar
conrendie, arque Ionrici auccoritari obcemperauie. Ob id tsen
ricus le in lingulos anns equum album, et centenas marchas ar
genti 5. Perro, et Succeloribus eius dacurum, (popondic. extreme
anno Benedictcus Amarum II archiepilcopum Salornicanum con
tarmavie. ArnulEo archiopilcopo Mediolanensi morruo; Flereberrus
ab Aucingo locum Fenrici beneticiorenuie, qui ecclelia eiusiura vie
euco, ac prudencia lua plurimum auxie, nequo Arnultoin vllo munere
oboundoconcelsie. Porhosdies Bonitacius, Gulielmi tlius, a linarani
Monristerrati marchionis nepos, monalterium Locedi in agro V ercel
620 lenli xedisicauie. Anno inde milleluno riceluno Athenultus, abbs
Calsinas, alsiduis Comicum Aquinacium exagicarus iniuriis Norrm2
nos aliguoenscivit, colq. in oppido Pincalario non lonse ab oppido 5.
Germairi, vebona monaltorii euerentur, consticuie. Pandultus Prin
ceps libitimens ad Cirxcos detecie, ac clauibus aureis Constantinopo
lim ad Balilium milsis, Ce ribem ei, ac cocum Principacum cradere, di
xic. t00 cognito, Cacapanus, magna pecunia liuma oblaca, Princi-
pem orauic, vessilinceram Imperarori praeltare tidem veller, lemet act
capiendum Durum eranlire, permicteror. Oua ve concella, C acap2.
nusinlliucta milicum manu Carilianum ex improuilo conrendie, ac
que arcet, in qua Daccus nihil mali lulpicans verlabacur, biduum op
pusnacam vicandem cum omnibus, qui ibi cranc, in poceltarem addu-
xic. Ac Norrmanos quidem captos Achenultus abbas lummis preci
bus a Cacapano Caluos obcimnie, Darcum vero nulla rarione poruie im
porrare. Ille vero Barrium in vinculis reductus polt paucos dies culleo
inlucus, verore parricidarum more, Caraponi iustu in mare prxcipie
BEr cuselt. Fisrobus actis Melus exterricus polteronnno ad Hlenrieun
icerum in Germaniam le recopie, re Pandulh defectionem, de Darrine-
cem, ee prolperos Ciracorum luccesTus doceret, veriun in itinere r Or
bo contectus elt. Fodem anno in Lombardia eriam aliquid cumuleus
sravionsexarlic. Bonitacius marchio Richildem, Cileberri logatire-
Bii tliam, libi desponderac. Florum exo lesilicteras ad Ingonem epi-
scopum Mucinenlem annOMX XXIIII, Imperance Conrado, dacas
cum hoc indice: Nos Bonifacius marchio, et Dux Fusoiae, et Richilda iugales.
Oecerum; cum Bonitacius proprer eximins opes, quibus Facile reliquos
cum Tralicos anceibac, maxima apud omines inuidia laboraree, Lombar
dix marchiones in cum conspirarune, ac concta armatorumanu lpor
lam domum, Conrado tracre comicanre, ducencem ad Cuvilium (is
in ax io Rexiensi locusorac) imunlerune, ac praelio memorabili edice
LOnCA

## Folio 351 — 1663200467:0355
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000355.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ndeet. Lamo
Conradum Arenue dimicanrem inFerFCCerUNE. LLAOaHHC
ricus Campanis, Lombaedilg. cumulibus Cicus, a, lC, lcalta
rec impune parrari, rniverlam sen Cum amirterer Tcaliam, VelsIIS 
rum Italicam expedirionem sibi sulcipiendam decreuie, LC aclec
quam lacissime haberi ad camrem iulsis, Alpes cum Piligrino Colo-
nienli, de Poppone Aguileien(i praelulibus eranliie, ac res Lombardix
curbatas componere studuie. Ineunce inde alterius anni verc, Apu
liam rnam spectans exercirum in tres parces diuisie, atque ejus rnam
ipse per marchias ad Froiam, quae adhuc muniebatur, adduxie, Pop-
ponem vero cum ZI millibus milicum per Marlos ire, Piligrinum
Romam pergere, acque inde cum XX millibus ad Achenultum ab-
barem Cassinacem, ex Pandultum Principem Fratrem ejus capiendum,
concendere iussic. Abhasinlimulatus cum FraErC Fuerat, quod Darri
necis caula Fuisset. cuius rei certior factus, le nulquam Futum Ger-
manicis ab insidiis Fore in Tralia purans PIrdroneum ad mare venie,
aeque, re Constantinopolim ad Imperarorem traiiceretur, conscen
dic. nec lonsius provectus, nautrasio Facto, cum lociis omnibus pe.
riic. Piliorinus Abbacis capiendi conacu laplus, ne Principes eodem
modocuaderet, veritus propere Capuam duxie, acque rrbem Ctatint
armaro milite circuntulo cinxie. Princeps ciuium Ade difktus OBSi
dionem non culic, verum vlero ad Piligrinum venit, ac scinnoxium,
expertemq. criminis alterens, purgaturum ea, de quibus arguebatur,
Fenrici indicio dixit. Diligrinus cum in fidem accepie, ac larus 2d
Imperatorem perduxie. is tum Froix oppidum obsidebar. FTenri
cus proceribus luis ad concilium accerlitis acculationem eius perasi
iulsie. Teaque criminum, qua in faciem obiiciebantur, mulcicudine
obrucus, cum nullum pursaree, omnium consenlu rei capiralis dam
RaEUE. aE Piligrinus, cujus se fidei Princeps commilerat, luis, et (uo.
rum precibus enicie, ne capite plecteretur. Teaque LTenricus in vin
cula coniecit, ac secum abducere in Cermanium confecto bello con-
Sticuie. Polt paucosinde dies Proinni, cum seauia oblidionis incom
moda rlterius ferre non possene, ad Hlenricum pacom deprecantes
renerume, acque ad pedes proiecti veniam impetrarune. Addic Thec
doricus, cum Graecis eriam auxilio Nortmanorumnon lonse a Saler.
no esse debellatum, ee xdem D. Viroini monumento victorix il
FTenrico, homine lanctilsimo, dedicatam. Inde exercicum ectus m2
enicudine confictacum reticere cupiens Capuam duxie, dc Principa
cum PandulEo Comiri Peanensi actribuie. Scephano autem, Melo, et
Pecro, morcuiium Melineporibus, quoniam pIOpriL rCCUPerAIC NOn
boclu

## Folio 352 — 1663200467:0356
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000356.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
listoriarum de Regno lcalia
poruie, Comieacus honorem deculie. Frat cum eo poncitex BC
Ctus. his igicur actis, Calsinum cum coprocelsie, ac nonachos comi
eia creando abbarihabereiussit. Eis praelentibus convocari monachi
in locum Achenulk Theobaldum legerune. Cum q. poltridie, qui dies
CracS. Perro dicacus, Ponritex consecrauie. Calculi inde doloreincta-
tus, ac praelenti beneficio, rerebatur, 5. Benedicti lanacus monacte
rium maonitice munerauic. aeque idem quoque iplius caussa Piliori
Dus obiuie. Fc, quoniam vuloari fama deceptus, vere ne ibiS. Bene.
dicti sicum corpus esset, ad dubitans ipsum libi contelsorem id aFtr-
mancem audire per noctem cubans eracrilus, rem omnibus audien-
cibus conceltarus eam iplam criam diplomace, quod adhuc lesitur,
voluie a Pontitice dinuleari. Inde Exnientibus aeltaris caloribus RO-
mam, Romag. in Germaniam abiic. Poppo Aguilciam reversuS
Gradenlem eccleliam Fauore FTenrici SiBi Cubiicere Hacuie, acque ea
de re nuncios ad Pontiticem milie, coramq. eo Vrlum parriarcham
cirariiulsie. Velusadesse iussus, insidias sibi in itivere à P’oppone p2
ratas concendens, caussam contumacix lux expoluie, camq. iultam
624 CNePontitex iudicauie. Postero anno Benedictus pontitex III K al
Mlains eltmortuus, in ejus locum Tusculanorum Comitum Factio l0-
annem XX, iplius Benedicti Frarrem, episcopum Poreuenlem, postri-
dic eiusdieiluffecit. FTenricus, morbo insrauescente, Abirimens epi-
Ccopos, e principes aduocauie, ac de regnoconsultare, quali certam
morrem oppericurus, insticuie. Ibi, quoniam filiosnon habebae, de
succellore consultus, Conraclum, inquie, Franconia Ducem, virum
contilio, manuq. promprum eligice. Idem, cum le morri proximum
cerneret, Chunisundem rxorem, de propinquos ejus acciuic, colg. in
euens, Recipire, inquie, quam mihi eradidiltis, virginem vestram.
Acque his actis, maxima apud homines caltiraris opinione relicta, YII
Idus tulias expirauie. Fodem anno, sedirione inter V enCFOS OrF, DUX.
de parriarcha, Fracer eius sedibus Tuis pul(i in TArIaM CONCeNCFUNE.
D uArE COMPEEEZ, Poppo Cendum adiir, aeque vibem sibieradi prae
cepit. cinibus aurem se dacurum essenesantibus, lacramento luorum
incerpolito aftirmauie, se vrbem cultodiendi graria postulare, ea vere
recepra, contra tidem basilicam, ac monasteria diruir, moniales vio
lauie, thelauros averrie, e, vrbe immunita relicta, milsis 2d
Toannem pontiticem nunciis, Gradensis subiectionem
ccclesiae imperrauie. Arnoldum archiepilco-
pUM RAVENMATEM MOEEUI
excepie Herebertus.

## Folio 353 — 1663200467:0357
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000357.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
iber OC
ONRAS VORLA,L
MITIIs inde creatuo esuania inlticuris, non
nulito pusepibus in Cononeu
all pll
antibus, reliqui, Abbone Mogunemo alcilepileopo
contendente, Lenrici celtimonium, auetoritatem q. Le-
quuti Conrado regnum contirmarune. Cumq. aducttus opes Cono.
nis, omnia regnandi geatia permilcentis, lultinuerunt. Sule alaita,
Herebertus Mediolanelis archiepilcopus, antigu
TCFCUOCATO, CON
cilium episcoporum, principumq. in R oncaliis habuie, 2tgue ad c05
de legendo rege Icalix recculit. Exquilitis inde lingulorum lententiis,
cum aliis alio erahentibus rem ad exitum perducere non poruisset, reli
Etis Icalreis in Germaniam adiic, e Conradum resem auctoritate pro-
pria salurauie. Ob id Conradus archiepilcopum iure eo, vel maxi-
moinsioniuie, re, quemadmodum Mediolanenlis antiltes epilcopum
Laudenlem iure ab Ortone Magno accepro lacrabar, lic annulo, et
virea praebenda inlticueret. Aulpicacum aurem Cornado resnum
vlqueadeo Fuic, ve post in cius Familia, qua Cibellina dicta est, per
quarruor successiones, gradulq. permanterie. Poltero anno Veneti
Popponi ob ea, quae fecerat, rehementer intensi murato consilio Du-
cem, ee patriarcham restiruerunt, Gradumq. repetere decreuerunt.
leaque Dux, _ patriarcha eo cum exercitu, populo iploiubente pio-
Fecti, rrbem inualerune, camq. primo adueneu dedentibus custodi
bus receperunE. O uo facto oppidum inde operibus muniri, atque
cedes Ducis diligentia retici caeprae. Fodem anno cumultus estinter
Mediolaneles, ex Lauden les p: imum exortus. O uippe FTcrebertus ex
Germania domum reuerlus, ve recens acceptum iustueretur, Ambro
Cium Mediolanen (is Fcclelia cardinalem in demorrui locum epilco.
pumincticuiridem, e conlecranir, cum q. ad L audenlem regendam ec
cleliam ilic. non accipientibus aure ipsum L auden sibuS, vehemen-
ter excanduic. Teaque cum vetere lacerdorii amplicudine, EUIM FeCeN-
ei Conradi graria Ferox exercirum ad oppidum corum adduxic, cog.
circumuallaco, Laudenses epilcopum recipere, et lacramentu apud lc
dicere compulit. FTinc maioribus inflatus spiricibus Cuperbiam à L au-
denlibus in Mediolanenles coverrie, ec, ve ad principatum libi aditum
aperiret, nobiliuiura imminuere, ac debilitare insticuir. O ua de caussa
cum se inodium eorum incurrisse animaduerteree, strucras ab iis sibi
inlidias criminatus Feudis plero lque, ac nobilitate privauit, ac que vibe
ipsa dciecie. Piecti cum le in vrum conculistenc, Morcam, qui estinter
pedio

## Folio 354 — 1663200467:0358
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000358.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
1
lliltoriarum de Lcono ltalia
Mediolanum, _ Laudem locus, muniuerune, ibig. don
Euerune. X, quoniam nobilitatis iura amilerane, ne populares dice
rentur, novo se nomine Morrenses appellarune, ac se cum L auden (
bus recenti ab archiepilcopo iniuria irritatis, _ Seprien (ibus, _ MaF.
chelanis receribus eiuldem inimicis iniro Fcedere coniunxernne. Incer
(is inde veringue animis continuo ad arma est ventum, atque instru.
etis exercitibus magno ardore in CampoMalo pugnatum. L.X eOpra
lio FTerebertus victus, Arderico Llastensi epilcopoamisso, excessit. it2
que ad Conradum contugere conctus cum in Iraliam aduocauie.
026 Proximo, Venecinouis leditionibus agieari Orhonem Ducem iteruir
expulerunt, arque in eius locum Petrum Barbolanum lublticuerure
Conradus autem simul, ve nutancesres Tralicas opporcune inuileret.
Cimul, veinlisnia regia, atque Ausultalia de moreacciperet, primc
vere expedito cum exercitu in Tcaliam rranlic. Ibi ab Flereberro 10g2
tus, Palchare Vercellis acto, Morrenles, qui in armis erane, invalIE, 2t
que eis vix dum inito praelio fulis veniam, pacem q. perentibus, hauc
crauace, iplo permicrence archiepilcopo, srariam, patriam q. reltituie.
Fis oeltis magno inde honore Mediolanum inerauie, ac regium ab
acchiepilcopo diadema lulcepit. Inde Modoeriam progressusibi ire
rum coronarile, vetere renounta conluetudine, periit, et cum id ne-
cellarium esle Ficrebereus negaret, se Caroli Magni, e posterorum
eius exemplo permoveri, relpondie. Conradum inde imirati polteri,
ac succestores ejus plerique Modarienlem quoque coronam appeti-
verunE. quam coronam Mediolanenles inuidia perciri ad contem-
prum palearem vocarune. Inde profectus in Roncalias convenrum
omnium principum, ac populorum Frecuentissimum habuie, ac leges
nouas pro reoni labilicare tulic. quarum vnahaec de beneficiis adhuc
SeruRcuE: Omnibus (anctae Dei Ecclesiae fidelibus, et nostris tam praesenribus.
quam fucuris notum esse volumus, quod ad reconciliandos animos seniorum, et
milicum, ut adinuicem semper inveniantur concordes,  e fideliter nobis, ex
suis senioribus serviant, es deuore, praecipimus, et) tirmiter staciimus, xtnullu
miles exiscoporum, abbatum, abbatissarum, marchionum, vel Comirum, v et
hominum, qui beneficium de nostris publicis bonis, aut de ecclesiarum praedii.
nunctenent, aut tenuerint, aut hactenus iniuste perdiderint, tam de postris ma-
ioribus Valuasoribus, quam eorum militibus, sine certa, () convicta culpas
suum beneficium perdat, nisi secundum consuerudinem antecessorum nostro-
rum, (V) indicium parium suorum. si contentio emer serit inter seniorem,  mi-
lirem, quamuis pares iudicauerint, illum (uo beneficio carere debere,  ille di
veric, hociniuste, vel perodium factum esse, ipse suum beneficium veneat, do
25

## Folio 355 — 1663200467:0359
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000359.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber Octatu.
nec senior es) ille, quem culpat cum paribus ad nostrampr.
ibi caussa juste decerminetur. Senior vero, et) miles, qui l
rire debuerint, sex hebdomadas antequam ire incipiat et, cunt quo litisaverit:
innocescat. Loc autem de maioribus Valua soribus ob servetut. de minoribus
vero in regno nostro, aut ante seniores, aut ante missum nostrum ectum caussa fi-
matur. Praecipimus etiam, et si aliquis miles suve de maioribus ul hoc saculo
migrauerit, filios eius beneficium tenere, si v ero filios non habuerit, Maticum
ex masculo filio reliquerit, pari modo beneficium habeat, servate 2 si Maiorum
Valuasorum in dandis equis, et) armis suis senioribus. Si vero forte auaticum
ex filio non reliquerit, sed fratrem legitimum ex parce patris, et si seniorem offen-
sum habuerie, sibi vule satisfacere, et miles eius esse, beneficium, quoc patris sut
fuit, habeat. Insuper et) omnibus modis prohibemus, xtnullus senior de bene-
ficio suorum militum cambium, aut precariam, aut libellum sine eorum assensu
facere praesumat. Alius vero quae tenet proprietario iure, aut pro praecipro suo por
rectum libellum, sive per precariam, nemo eum devestire audeat nste. 
drum autem de castellis, quod nostri antecessores habuerunt, habere volumus,
illud vero, quod non habuerunt, nullo modo exivemus. L ombardiam inde
perlultrans Cremonam adiic, acque ibi XIIII Ral. lulias rogacu lS
la coniusis Ingoni epilcopo Mucinenli bona Fcclelix contilise
Inrerim Poppo praelentis Conradi auxilio Fuleus exercuum i tines
Venetorum induxie, et Comradum, ne Faedus cum eisrenouaree, il
Cerruit. Fodem anno, Basilio in Oriente mortuo, Conltaneimus CL
cepic Imperium. Conradus, conventu pertecto, Ravennam ad tuber
nandum le conculit, veineunre vere Romum ad coronam Imperis IuI
Scipiendam concenderer, quam loannes pontitex le dacurum elle, lun
ma voluntace spondebat. Ieaque lequenei, rebus ommous Conala
eisper dies Ouadraselimae Romam verlus iter lulcepie, Llcreberro
iplo otkcii sracia prolequente. Cum autem Romam omnes, venO
lebac, lcalix proceres convenissent, R avennas quoque antistes accelsit.
Is die Relurrectionis, quo dic in balilica Vaticana Ausulta liainsionin
accipere Conradus debebar, cum praelens pompe adellet, ablenre tor-
ce Mediolanen(, Conradum manu prehendic, ve iplum Pontifici pro
ara stanti ofterrec. Pa re animaduerla, legaei Mediolanenles anriltiris
munus id esse lui clamarune, qui rezem Iralix legendi, e coronandi
ius obtineret. Orto aurem ex ea re inter altances principes, antilti
celg. rumulcu, cum Conradus, audienribus omnibus: Non est dubium.
inquie, Reverendi patres, quin quemadmodum Imperatoris inunctro ad RO-
manum pontisicem pertinet, sic regis scalia consecratio tota sit Mediolanensis an-
iRlicis. quare est aquum, vc Mediolanensis antistes, culius manuin resem l
ur, qui adnos ve
2

## Folio 356 — 1663200467:0360
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000360.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
liltoriarum de Resno lcaliX.
liae futurus imperator inuneitur, si adsit, recem Ponrifici offerat, quem ad
6
rium prouehat, et ex ejus auctoritate possit imperare, qui ejusdem ordmatione
didicit, ed caepit reonare. annuenre vero Poneitice Mediolanenlis 2d ic
muneris elt rocatus. Cum aurem iulta de causrabesse dicererur, iu
Cic Pontitex, ve Ardericus Vercellentis epilcopus seruatas merropolicr
no luo rices impleret. acque ica ab Arderico Conradus oblatus au
reum diadema Culcepie. Neque ica multo postribe, ve in Lombai.
diam redirer, excelsic. Extanc enim diplomata, quibus ille V Non2
Maii Rauennx bona ecc lelix Patauinae lanciuie, XIX Kal. Tunias Vc
ronX, Veronenlis, anno, ve in diplomatis (cripeum est, millesimo vicest.
mo septimo, Imperii vero suiprimo. Bergomum inde profectus candem
ersa ecclelium Bergomatem benignitatis adhibuie rationem. Inde in
Germaniam eranlitum. Fodem anno Bononius, abbas Loceden(is,
rica lux Caneticatem moriens nultis miraculis editis comprobauit.
undemerico aram ab epilcopo Vercellensi, cum eNet a Pontitice con-
secratus, accepie. Per eoldem dies Pandultus, qui Fuerat C apux Prin
ceps, rogatu Cuaimarii Principis Salernitani, cognatilui, evinculis
a Conrado dimissus in Campaniam rediie, aeque Apulis, Graecis, et
Vorrmanis in auxilium aduocaris, C apuam; quam Pandultus Peanen
028 lisbeneticio Fenricirenebac, premere oblidione institmir. Postero,
Vido Arrerinus, vir artismulicae erudicissimus, nouam vocum Aecten
darum dilciplinam, quae in hunc vique diem oblexu2Eur, per litteras,
Crllabalq. Rexuris digirorum laux manus adiungendas, dicitur edidis-
Cc. Feanenlis a Cacapano in fidem receptus Ncapolim incolumis ad
Sergium magistrum militum, ac postero, Neapoli à Pandulto, exacto
Sergio, occupara, Romam cualie, aeque ibi in exilio vitam finivie
Fris rebus P’andultus elatus in contumeliam Imperatoris monasterio
Calsinari omnia intulie derrimenta, quae potuit. Nam de Theobal-
dum abbatem ad se cuocarum prope in cultodia habuit, et eius loco
Balilium quendam monachis Pexposirum dedic. qui 2d ceteram inlo
lentiam monasterium muleis possessionibus, et Sacrarium multis pre-
eiolis ornamentis nudauic. _e polt aliquorannos, morruo Theobal-
do, Balilium abbatem substiruic. qui in eadem aduersus monachos
Superbia perstitie. Eodem anno Romanus Aroyrus Imperium Orien
∞0 eis adeprus. Conradus FTenricum Eilium regem Germanix declara-
uic. is sequenti anno, nempe millelimorricelimo Basilea XV Kal.
Aprilis priuile sia eccleliis Tralicis conculic. Fodem anno Pilani clal-
Ceinstructa in Atricam provecti C archaginem cepCrUnE, aC regeM C2-
peiuum Romam addurerune. cumg. poAmodum Ctriltianis lacris
imiciacum

## Folio 357 — 1663200467:0361
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000361.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber Octauu
niciarum dimilerune. Veneri Othonem Ducem, quem Hbe depu
lecane, mucaris roluntatibus reuocarune. Flcreberrum archiepilco.
Dum Rauennarem seguutus est Gebehardus. Toannes Gualberrus,
honelto loco Florentia nacus, cum humanis despectisrebusmonalte
rium inisser, nec Laris monachorum, quibus cum vivendum exaF, (0-
lucam dilciplinam probasser, egressus inde in iugum montis Apenni-
ni le conculic, aeque in loco, qui Vallis rmbrosa dicebatur, ledem
nouomonasterio collocauir, ibig. Fe, Cociolg. Juos lepibus virx leue
rioribus oblionuie. Inde congregatio monachorum Vallis vinbrola
Protecta. Poltero, in Campania beacus Dominicus mirabilium pa-
trator operum, mulcorumq. Fundator caenobiorum apud Soram iam
Ferime octogenarius obiic, aeque in monasterio, quod postea ab cono-
men accepit, sepulcus elt. Ilunc Loricacum Perrus Damiani vocat
quod ad macerandam interioris amictus asperitare carnem lorica vie
retuI. Fodem anno Veneri nouo odio inciraci Ochonem Ducem
Cuum corripuerune, aeque arronsum Constantinopolim ad monasti-
cam ricam agendam milerune. e viceseius Vrlo Vleolo, patriarchae
tracri, commilerune. a quo est Gradensis basilica reparaca. mox pl2-
caris animis reconciliari Vitalem epilcopum Torcellanum ad eum
revocandum destinarune. ex quo cum illum morruum cognonissent,
Velo ad eccleliam luam dimisso poltero anno Dominicum Vrleo.
lum lubroparune. Ille inimica factionis insidias reformidans Rauen
nam protupir. in ejus locum Dominicus Flabianicus est lubsticts.
ita diucurnae sedirioni eandem aliquando est modus impolitus. In
Campania Seroius, Rainulto Norimano cum Cociisadiuuante, Nea
polim, vnde fuorae derurbaeus, recuperauie. ac rerum poriris Rai
nultum Sibiafhnieare coniunctum AverCX Comirem Fecic. Roma
Toannes poncitex morre ablumprus. in ejus locum Theophrlactus,
Alberici Benedicti octaui fraeris Alius, Fusculanis Comiribus anni
tentibus, es (WHCCFS. Ilq. BenediCEUSNOnUS VOcatuS. Fodem anne
Rodultus rex Burxundiam Flenrico, Conradi Alio, nepori (uo, mo-
riens reltamento reliquir. Ona re comperta, Odo Celticxe Comes
Rodulii Pororius, regnum illud ad se perrinere concendens BUrsun
diam cum lecta milicum manu ingreditur, at que eam ad se rraducere
nicitur. Ob id Conradus Polonico bello dimisso, per dies Nacalicios
nonas copias comparauie, ve aduersus cum adduceret, led asperitare
hiemis recardatus rem in xestarem proximam diltulic. ac finibus Odo
nis ferro, Aammag. valtaris, hominem coegir pacem perere, de le d
Burgundix regno remperaturum, iurare. Sequenti vero, iterum BuI
sundiac
10Z

## Folio 358 — 1663200467:0362
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000362.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
uccesiarum de Reono ltali
oundiam pecens omnes regni eius principes dare oblidesce
Fonnno Colinlienile, ac mirabili obscuricare infecrum Tralicis in fe
Ato Apoltolorum ostendens insignem Lombardorum cladem, qua
035 proxime estinlequuta, portendic. Proximonamq. anno, quo lum
a imperii ad Mlichaclem Paphalagonem in Oriente peruenie, Lor
bardi sive incesex libertatis ltudio insammati, liuc immodico aliquo
Conradi imperio incitari, dum Conradus novo Liurico Bello in Saxo
nix finibus diltinetur, noua defectionum con silia inierume, atque Fle
reberto archiepilcopo pariente, auc cerrenon prohibente milsis nun-
ciis incer se coniurarune, se non pasturos, quenquam regnare, qui
aliud, quam quod ipsis luberer, sibi imponeret. Inter hos autem insi-
onceluxie Cremonensium Facinus. FTi Landultum epilcopum consi-
liis liris aduer Carium nacti per iracundiam invaserume, cog. vibe de-
pullo, bona expilarune, atque oppidum ciusarce, duplicimuro, a Tur
ribus leprem municum cuerrerime, de cultodes, qui ibi cum quibul
dam canonicis erane, venales habuerume, eolq. Forrunis omnibus lpo-
liarune. Vibe rero retere a tuudamentis cruta maiorem alteram, ve
036) Conradorelilterene, condiderune. ac postero anno Hlubaldum epi
Ecopum, qui mortuo Landulto succesterne, multis contumeliis atie-
ctum pollessionem inire bonoru eccleliX vetVerUnE. O ux mala Con
radus audiens et liiniquissime rulit, tamen neque hoc anno occurrere
srauioribus districtus occupationibus pornie. s quidem latis constat,
iplopexlence IIII Idus Novembris, Indictione quinta, Bardonem
aichiepilcopum Mogumrinum monasterium S. Marrini Moguntix
conlecrase. Exeunre vero anno iter in Tcaliam videtur ingrestus. nam
037 iplum Nacalicia in Tcalia peregisse, Orhro Scriprum reliquic. Singulas
vero rrbes adiens Brixiam, e Cremonam processit, acque insinoulis
Leuerissimas de coniuratis quaestiones exercuie. Fxtat decrerum etuS,
quo propeer iniurias LandulFo, de FTubaldo episcopis illatas ad corum
concumaciam comprimendam, ee eanri mali conluecudinem extir-
pancam praedia omnia ciuium, qui coniurauerant, in vibe, suburbio,
2ocouC per quinque millia passuum in circuiru lita Ecclesix Cremo
venli addicir, prohibens, neDux, marchio, Coimes, e Sculdalio cam
posselsionem prohibere, aue vlla rarione turbare polsie. Inde Medio-
lanum profectus, omnes coniurationis connictos Fortunis, bonilq. luis
nudaros ciuicaribus Mediolano, Laude, Como, Crema, Cremona,
Brixiag. deiecie, atque in Gerimaniam relesauit. FTerebertum autem
achiepilcopum iure epileopi Laudenlibus dandi nuper conceso pri-
nauie. Dun exre mierius in civicate cumuleus est occS. Icaque Corr2

## Folio 359 — 1663200467:0363
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000363.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Octauuis
dus, cum lepropcerer rulsolacerat s
connicus, incelligeret, Mediolano csrellus laplum plocctsusibiq. pat
peribus, de viduis foro de more indicto, Flcreberri nomen 2HOV
quodam delarum recipir, aeque occalionem lxdendinactus iplum co
ram le adese, iussit. Neque vero FPerebertus regis derrectauic impe
rium, immaepilcopis Cremonensi, Vercellenli, de Placentina ltipa-
cus accelsit, rorum ad diem se iniudicio liltere, aucrelpondore, nesle-
xic. Quocirea Conradus noua flereberri concumacis masis exacer-
bacus iplum cum opiscopis comprehendi, ac Placencium diuerlas in
cultodius micci, iulsie. P’opponi vero paeriarchae custodia Lsereberri
permissa, iple Rauennam alius negocii coussa concelsit. Hoenuncio
accepio Mediolnen (es nobiles iuxea, ac populares altuare dolore, 2c
estionem ancilticis, ac principis lui liberandi, P liprando Vicecomice,
in primis auctore, inire. Dux consilin dum macuriusasitaneur, II
reberrus repence cultodis elabicur, loncas Cermanorum visilias, quos
rino de indultria abbasS. Zylti ab Hlereberto conlecrarus obruerat,
alture luditicacus. Conradus, Palchare Ravennae celebraco, vbi Flere
bercum cunlisse, atque a Mediolanen libusrecepcum elle cosnouic, vI
queadeo indisnatione exarlc, vr concinuo Mediolanum versus con
cenderis, arque exercitu concto, repenre Landrianum castrum occupa-
ric, e sex rrbis poreas milicum coronn circumtula oblederie. Medio
lanen (estis oppressimalis hrudguaquam animis defocerune, led por-
eas, murolg. rrbis diligeneilsime culto liverune, ac le ad omnem belli
procellum Forcicer Cultinendain contirmauerune. Muleas Conradi
mulcis e partibus oppuenationes luditicati, escedientes vibe crebris
cum Cermenis praeliis contlixerunc. ex quibus memorabile illud 
quihulda retercur, in quo Bauarum Concadi nepocem omnium C’er.
manorum ferocissimum Eliprandus Vicecomes ingencis lature, ac
roboris vir, Cingulari cercomine in conspectu Imporacoris proltrauit
Hic est Eliprandus, a quo Vicecomicum, veniune, tamilia Auxic, pol
roclcalia genere, ex rirture clarilsima. quem Vicccomicem dictuir
elle, quod archiepilcopi ricecomes etter, invenio. Flacre Conradus
rehemencius exalperatus suburbiisignem iniecie, ac propolio edicto
antiltiri dioniearem ademic, eam q. ad Ambrolium Mediolanen (iscc.
dlelix Cordinalem craduxic. Cererium Ambrolium die Penrecoltes
Bruno episcopus in ade D. Ambrosii luburhana conlecraturus, cum
praelence Imperacorerem divinam Faceret, Sanctum Ambrolium exi
scopum gladium in exlo vibrancem, acque Imperacari miniranrom di
cirur conspiencus. Duo focto, Ancim conierua,ne sulpura adeo lur
lun

## Folio 360 — 1663200467:0364
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000364.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
5C
liltoriarum de Reono ltalia
lunc conlequuta, re Bercrandus alecretis regis, ingenti trnoi
snicudine exanimatus, eporestare decellerie, aliig., qui aderane, plures
exrincti linc. O uibus rebus permorus Conradus Mediolini oppuena
rionem reliquie, ac crepido agmine postridie, secum Ambrolio du
cto, Papiam le recepit. Ibi conveneu procerum acto, omnibus lralia
principibus mandar, ve Ambrolio adsne, acque illius auspiciis FTereber
cum, quem abdicarum esse constarer, bello quami marimo persequan
tur. Inde, velcribir Ocho, Cremonam procelsit, arqueibi Ponriticemr
ad se veniencem excepie. demum altus vicandi graria ad monrium
Catiua se rertulit, epilcopolg. Cremonensem, Placenrinum, de Verect
lensem maieltaris damnatos in exilium egit. Fodem rempore Boni-
Facius marchio, norrua Richilda coniuse, Bearricem, Conradi Eiliam,
duxerat, ac sponsalia maximis impen(is, erque effula, ve crac omnii.
illa aecare dicissimus, in omnem luxuriam magnificentia apud Min-
cium celebrarar. Siquidem, (iFamae credimus, ad eam ducendam pro
Fectus, equos Toleis argenceis calciaros habuerar, e domuin reverlus
piltrima publice ad molenda libero omnium vlui aroniatX exCItaLAE
de vinumi rulso omnibus bibere cupienebus, impertiuerat. Cum au-
038 rein C onridus apudeum Parmae Naralem Domini ageret; Parmeri
les ruinuleu conciraro necem illius dapitero acculerune. O ua re Con:
radus incentiis Bonitaciun ad cantam persequendam iniuriam inci.
cavic. Parmensibus surem in pertinacia perliltencibus, vebs primuin
varie oppueriaci, deinde inasur ex parre combulta elt. Lombardis
acerrime vindicaris, Campanix inde adeundie occalio oblata elt. Mo:
nachi Calsinates alsidiis Pandulh Principis inniuriis atsictari ad cum
renecunc, orances, vemonalterium, quod in fide eius elset, ab inceri
cirindicarer, quem ei Pandultus omni ope infestus pataret. Ouo
rum ille precibusmorus continuo cum rxore Cista Romam procelsit,
ee ninciis inde milsis bona crepea eum reddere monalterio iulsit. Pan
dulto vero se facturum neganre, ira incenilus exercim alsumpro Calsi-
num adiic, acque a imonichis, venuncius ecxlo, acceptus, tiumilicer
cum rxote Cisla D. Benedicto vora fecie, ac deinde Capuam verlus
Perrexie. Pius aduentu non expectaro, Pandultus cum Basilio abb2-
ce, quem iple praefecerat, inarcem S. Agachxe le recepie. Conractus
Pridie Penrecoltes rrbem ingressus poltridie apud Capuam vecerem.
Caltra Fecie; acque XII. monachis, quosacciverae; postulancibus Ri
cherium abbacem Leorienlem, cirius Eideli cum opera vrebaeuF, COn-
celsic abbacem, in primis ipta luftiagance inonactiorum peticioni Au-
gulta. ec Pandulto peccinicium corinenrei primiocibus Capimorum
tribia

## Folio 361 — 1663200467:0365
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000365.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
a olarcio
adhibicis, Cunimario Principi Salernieino Capuanum
accribuic. de Achenultum archiepilcopum a Pandulto in vincula cor
jectum exemic, acque inde Beneuenrum se conrulie. Pandultus, reli
co in arce Alio, Constanrinoxolim auxilium implorarum; Ced Fru-
Ara, contendic. Conradus Beneuenri, rosatu Gisla coniupis, LTen
rici filii, e Adeloi epilcopiiura, ac praedia monachorum Calsina-
tium contirmavie. Inde per Adriatici maris oram revertens, oborta
sraui ex caeli corruptione in exercitu peltilentia, menle Julionon (o-
tum milires plurimos, sed eriam ex principibus nonnullos amilie,
Hermanum Ducem, Augultxe hilium, Chunigundem nurum, Co
nonem Francorum Ducem, icemq. alios. acque indemaeroris, ac eri
Aiciae plenus in Cermaniam eranlut. Eo vero profecto, FTerebertus
antiltes crectus magnis deleccibus habiris Ambrolium, omnelg. eius
Faurores Bellainstirie perlequi. Prague, cum nihil prxetermitterer,
quod ad maximum gerendum bellum vlui esser, rexillum imposi
cum in curru excoritauie, quod carrocium appellanit. IsFuic cur.
rus ingens roris grandioribus, acque axibus tirmioribus Fuleus, pur-
purea paricer vndique relte constracus. in quo contabulatio quadra
ex rurris instar locabatur. in medio vero eximia proceritare malus
exciratus erar, mulris a Fastixio rudeneibus ipsi concabulationi ad
pauticimali Cimilicudinem allieneus. in lummo crux aurea, infir cry-
cem antemna magna sulpensa, unde rexillum explicabatur. Hsunc
aurem currum excellentis rormae boues, candida veste instrati, era
hebane. cura ejus clarissimo _ genere, de virture viro committeba
tur, qui, ve renerabilior esler, inlienilorica, cnle, e aureo balcheo,
e publico stipendio donabatur; vemunitior, cohorre militum le
etilsimorum lepiebatur. Cum eo veroaderanc eriam Cacerdores cum
diuina rei causa, cum rressene, qui leritero vulnere laborancibus (a-
cra, Eopusester, ricu Chriltiano lubministrarene. praererea sex rubi-
cines cum coridem milicaribus equis, quibus ciuiens rentoria, e sti-
pendia procurabar. Cum hoc ergo Vexillo, quo quali ad lacram
aram acie pulsi retugerene, acque inde ferociores in lioltes procurre.
rene, Herebertus primus ad bellum est propressus. Poltero annC
Contadus, cum esset Coloniae, XV II Ral. Aprilis nobilissimo Be
neticio Mutinentem ecclesiam cumulavir. diploma libet actexere,
veconsuecudo horum eriam cemporum in donandis eccleliis eluce.
CCac: Conradus divina clemenuia Imperator. Vorint fideles omnes, quem
admodum Vido Taurinensis episcopus nostram adijt celsicudinem petens v
pro amore Doi; ex salule anima nostra, omnia S. Mucinensi ecclesia in bo-
norem

## Folio 362 — 1663200467:0366
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000366.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
30.
Fliltoriarum de Resno Icalia
norem S. Ceminiani Confessoris C HR LS FY dicatae, cui Dei auctoritate pr
es
ineo exiscopus, a praedecessoribus nostris tam regibus, quam Imperatoribus;
acque relisiosis hominibus collata nostra imperiali auctoritate confirmare v el
lemus. Cujus peritioni assencientes, eusdemq. beatissimi Ceminiani exiscopi,
et Christi confessoris implorandam assidue opem statuentes, hoc praecepium
fieri iustimus, quo ei concedimus quidqui d ad nostrum ius pertinere videtur, ter-
ras scilicet, atque omnem districtum, domos publicas, murumqe. ipsius arbis
cum fisco, es celoneo integro, et cum omni iure civiliintus, e foris incircui
tu 2 sque ad finesi; cortes etiam ipsius civitatis, ac terram propriam, castella,
villas, mansos, servos, et ancillas, erimanos, eo erimanas, domos; posses
siones, piscationes, syluas, montes, campos, aquas, aquarumq. decursus, es
paludes habitas,  possessas a praedicto ingone episcopo, vel praedecessoribus
ejus. Acque omnia aliquo inscriprionistitulo, seu investitura adhuc donata, et
tradita S. Mturinensi ecclesiae a quibu scunque hominibus, donamus, concedimus;
consirmumus. item donamus omnia, quae vocata sunt fiscalia, Comitalia, aut
Vicecomitalia, quae posita sunt, aut constructa m Comitatu Murinen (itam in
tus, quam foris incircuitu  sque ad praedictos fines, ita ~F Ineo exiscopus, et
successores erus potestatem illie habeant per se, aue per missos suos indicandi, di
Stringendi, placirum renendi, aut, quod eorum xtilitas tulerit, faciendi ad
incrementum, s honorem ipsius eccleste. eque aliquis Dux, Marchio, (o
mes, Vicecomes, Sculdasio, eastaldius, procuratorue llus hanc S. Dei eccle
siam inquietet, aut mansionancum faciat, teloneum, districtum; placiium
aut aliam quamlibet publicam functionem exigat. Sin minus, sciat, se solu
curum auri oprimi libras ducentas, centum fisconostro;  cemrum ipsi exiscopo
Duod et verius credatur, ( diligentius observetur, manu propriaroborantes
annulinostri impressione iusimus insieniri. Datum X V II K al. Aprilis. An.
no Domini MI X X XIX; Indictione VII. anno D. Conradi regis X TIY
Imperatoris XTI. Actum Colonia. Nec mules post mensibus pridi
Nonas Tunii in Frilia morieur.
TIENRTODSITRER, ET IMPERATC
Cultat H
YSFIS moriuo Conrado peractis, Llenricus filius in C
mania reguare perrexie, re qui iam inde a paterni ie
eni principio rex fuerat coronatus. Cererum Tralici de
regnipolselsione solicitus legacosprorinus ad Fsereber.
cum archiepilcopum milie, coronam in pexlens, ami
DerPeCLUM
poctulacum.
Duorum vecumq. cumi le dacu

## Folio 363 — 1663200467:0367
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000367.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber Octauus.
rum archiepilcopus, ostendisset, concinuo ab armis dilcell
et
Bellis camen Boemico, e Vnearico impedirus Flenricus rebus lralix
vacare per muleos annosnon poruic. In Campania Richerius abbas
Calsinas Cunimarium Peincipem ad se cum exerciru evocauic, cumq.
ad oppugnandam S. Aeathae arcem adduxie. FAM VerO PCFereS Mem
Ces obsellam cum Curaimarius reddere Tennenlibus veller, quidam ex
iis monasterio dedici scedus cum abbare percusserune, li le intidem
reciperer, e eo statu, qui Fuerac ante Imperacoris adueneum, esse
concentus rellet, arcem le illi eradicuros. Ita arcis dedirio pridie AP
Cumprionis elt Facta. Manincus Imperatoris Cacapanus magno con
eracto exercitu cum in siciliam aduerlus sarracenos erriecisser, lega-
eosad Guaimarrum milie, orans ve au se Norrmanorum auxilia mir-
ceret. Ille vero Culiclmum, Drogonem, ee Funfridum Pancredi A
lios, qui a popularibus luis invicari nuper aduenerane, cum aliistre
cencis milicibus milir. Forum opemagna pars Sicilix in poreltarem
redacta, ee Spraculae recepex line, ee corpis venerabile S. Lucix vir-
finisinde ablacum, e C. onltantinopolim eranlportarum. Sequenci
vero anno, qui Fuie millelimus quadragelimus, Gexcis, Norrmanilg.
Sicilia profectis, Sarraceni omnia, qu.X 2mileFAHE, RCCOPETUNE. N2-
niaco, quod imperium affectarer, occilo, alius in Apuliam Cacapanus,
nomine Duclianus, est mictus. Fo anno Veneriis convencus peractus
elt, Vrlo parriarcha Gradenli, Dominico Oliuolenli, Vicali Porcel
lano, Leone Equilino episcopis cum clero Veneriarum in S. Marci
balilica connocaris. in quo iuxta lanctorum parrum decrera lancitum
elt, ne episcopi ante annos crisinta, diacon ante viginti quinque, moniales in
Epiphania, Albis, ex festo Apostolorum consecrarentur. VEchrisma, cucha-
ristia, vasa, et indumenta sacra intemplo sub claui asseruarentur. C2WI
dentius Aulerensis epilcopus in Dalmacia eccleliam vlero dimilic. Ve
neti decrecum fecerime, ne polthac Duces rivenres libiconlortem,
X collesam cooptarene, quod in polterum, vercip. Palurare, (erua
cum elt. Poltero anno in vlceriore parte ltalix via randem elt pare
facta, qua Ciraeci diucurna posselsione ltalix pellereneur, e noux in
eam Noremanorum dominacio induceretur. Ardoinus, domo Lom
hardus, spectatae vieturis, aeque insenris ammi vir, a Ducliano grandi
darapecunia Candicati honore aftectus, ee oppidis quibuldam Apu
lix praepolicus tuerat. Is, cum in luperiore expedicione Sarracenum
quendam in sicilia prostrauisser, insionem eius equum, quem sibi
puenanspepererat, a Maniaco impetrare non poruit, verum eocui
dedecore (polacus elt. Fluiusisicut vlcilcenda iniuria cupidus con
Ciliu.

## Folio 364 — 1663200467:0368
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000368.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
304 Tlistoriarum de Regno Icalia
Cilium eripiendae Ciracis Apulix cepic. icaque Currulato vori caul
Romam icinere Aucilam ad Ranultum Conirem, genere NOrrma
num, (e conculir. aeque ejus animum ad Apuliam inuadendam, ac
cendis, etteminatos appellans Cracos, cerram opulentam: Norrma
nosiam numero, armilq. pexltanres, turpe esle exiguis parui, acque
oblcuri oppidi tinibus elle concentos. Conlilio comprobato, Ranul
Fusltrenuos ei duces duodecim cum crecentis milicibus cradidie, pa
Ctus, ve quacunque occupareneur, a qua inter omnes lorte divide.
reneur. Duibus rebus laccamento Armaris, ineunte vere, repenre o
mnes impecum in Apulix fines Fecerune, aeque imparaca omnia
riacti, labbato Palcharis XIl Kal. Aprilis Meltum corius Apulix
claultrum, acque inde Venuliam, Alculum, de Labellum haud ma
BMO certaminE OCCUPAEUNE. POlt OcCurrenres Duclini copias BI2
vilsimo commisso preclio ad Olivenrum ita conciderunE, ve om
nes auepugnaures delideraverine, aut arma ponentes in acie ceperine.
Flis rebus in Graciam nunciaris, Michael Calaphaces, qui Paphlago.
Ni mOrtuO (ucCeserAE, ve qui maxime perrurbatus, maiorem ad Du-
clianum exercirum milit. O ua re comperta Norrmani, ve accolarum
animos libi conciliarene, aeque in locietarem belli proriptiores ha-
berene, Achenultum, Beneuentani Principis Fraerem, sibi ducem alci
verune, atque coactis rurlus copiis aduerlis Craecos contenderune.
Pugnacum elt ad Autidum amnem. Ibi Cracirurlusfusi, ac Fugati,
cum gradum referrene, Auuium, quem liccum eraiecerane, lubiris
tumentem aquis repererune. Ita, cum libi conluleienatatu vellent,
plures surgicibus haulti, quam gladiis inrerempri lune. Norrmani
caltris Crexcorum poriti, ingenrem praedam rertulerune. Fodem an
no Mediolani grauis altera exorra leditio aliguanrum de commune
cranquillicace detraxit. Frar Mediolanenlis civitas in lex tribus divi-
Ca, quae a sex porris vrbis nomen habebanc. carum q. tribuum prin-
cipes nobiles quidam erane, qui portarum capiranei appellari, ar-
Chiepilcopo, re diximus, otticium valallorum debebant. Esi uni
verlam remp. ad se rrahere, et lummum in populum imperium sibi
parare cupientes omnia iura, quae Ducis antiquieus fuerane, Sibe
vindicarant, aeque incer se accurate parriuerane. Ex quibus cum
vnum esser, veliquis line herede decelsisset, bona eius ad Ducem per-
venirene, id nobiles a popularibus quilque luis singulis in cribu.
bus exigere conabaneur. Pa re curbariipli e Credencia populares.
cum Caluri sux remedium nullum aliud haberene, ad arma contu-
siuic, ac crebris cum nobilicare lerendis praeliis ius luum EUeII
cibuS

## Folio 365 — 1663200467:0369
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000369.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ib er Octauus
ducibus hincpopulari, indenobili lectis, nicmur. Loul:
Se riribus pares nobilesnon esse viderene, alture popularium a Igdo
Cibi adiunxecune. ac, iuribus cum co liis communicatis, lummo lt
Audio devinxerune, ac valallos luosnominauerune. atque ita eorum
pexlidio contirmati ius, de quodixi, rehementius repetere conrende
runc. Conera plebs eodem aduerlus nobilicarem arciticio vla ducem
Sibi ex media nohilicare Lanzonem Currium legir, ciq. Cummum in
Scimperium eradic. is vulgo Credenrix, leu Populi Capitaneus appet
latus. Acque hic, duobuscum primum consulibus e Credencia inlti-
ruris, plebis parces aduerlus nobilIrarem L(CepFASTANER virEUTC, TaN-
taq. A le detendie, ve poltmulca commilla praelia nobiles iploSTLLTCS,
doinolj. luas delerere, acque vihe cum tamiliis luis exire coeseric;
cum Flerebertus incerea Frultra lapius pugnaseorum dirimere, Con
cordinmq. conciliare conarus, Modveriam le celsiACE, RCMaDeNS in vI
be alcerurram partem verbo, factoue oftenderet. Hoc accepeo in
commodonobiles recuperandae paerix cupiditare Aastantes Comites
Seprienles, de Marth. lanos ad le traduxerunt, atque eorum auxilic
Fulei ad rrbem reverterune, eamq. sex caltellis valicilsimis conera lex
Portas excicaris, valide obsidere inltiruerune. Obleol9. alsiduis oppu
Enationibus, ac crebris prueliis Faciendis Fatignre perrexerune. Proxi
mo anno Imperator Constancinus Monomachus, qui Calaphatem
abdicanrem exceperar, tor acceptis cladibus perturbatus Exaugultum
Ducliano lummilir, ac magnis Crxcorum, barbarorumq. suppleir en
tis daris lummo cum Norrmanis confligere praelio iulsir. Itaque
Exausultus, cum Noremani ed moncem Pilolum tacultarem puenx
Fecisent, in aciem Ferox delcendir. verums vircutem Forruna destituit.
Ciquidem, amilio magna ex parre exercieu, iple in praelio captus, ac
Beneuenri a duce Norrmanorum magno pecunix numero venditus
elt. Norrmani vero Argrro Meli, de quo ance dictum est, tilio libi
duce praefecto, bellum inde reliquae Apulix inculerune, aeque oppida
alia vi ceperuse, alia voluntare libierilmraria reddiderune: Polthac,
Culrelmo, Taocredi Alio, ad honorem Comirarus enecto, ad Guaim2
rrum cuncti le conculerune, cumq. pariter cum Rarulto Comite
Aucrlano ad diuidenda, quae parta erane, Meltim invitarune. PII
num autem Ranulto domino luo siponrum cum Gar3ano, atque
omnibus eo pertimentibus oppidis honoris caulla concesserune. de
inde cetera eorum arbirrio, iudicioq. inrer le divilerune. Guliclme
Alculum, Drogoni Venulia, Arnolino Labellum, FugoniMono.
polis, Perro Tranum, Valrerio Civiras, Rodulto annr, Frilcs
12

## Folio 366 — 1663200467:0370
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000370.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
3
Tlistoriarum de Rcono ltalia
mo Mons Pilolus; FTerieo Frigencum; Alchitino Achero
du IF05. Archarisclus, Rantiido Monorbinum, Ardoino alia cue
nerunc. Meltis in communi omnium posselsione relicta. FTocmo.
doa Noremanis Apulia de Crracorum poreltare, imperioq. Cuberacta
elt. Cererum Culiclmus, Drogo, Huntiidus, Rogerius, &e Rober.
eusscoonomeneo Vilcardus, Frarres germanituerune, in hac expedi
rioneinlienes, a quibus clara postDucum, ee regum Norrmanorum
in vleeriore Traha progenies propasara elt. Fodem anno Nediol2-
Renis elt continuata oblidio. Cum aurem nullus malorum tinis vi-
deretur, proximo, Lanzo milerum civicaris stacum conremplacus FTen
ricum in Cermaniam adiir, ac que ab eo ruentibus popularium rebus
maturum auxilium implorauie. Flenricus rei Mediclanenlisporiun-
da occalionem libi daram per aliena pericula opinatus, haudqua
quam le laboranti civirari detururum, relpondie, l iple le iurciurando
Obltringerer, effecturum, ve civitas xIIli Germanorum milirum inil-
lia inera vibem acciperet, ac populus in auctorirare lua Forer. Tutavie
id Fanzo, 2c domum revertus renuncinuie legationem. Graculanre
populo, quod breui ex arctis esset diucinx oblidionis vinculis eximen.
dus, iple, derrimentis, quibus ciuiras Germanorum praelidio in vr
Dem accepro condictari porerat, di igenter ad rationem revocaris,
consilium mmurauic. aegue inconluleo populo nobiles in caltris conne.
DIc. _, quo in LtRCI ReS CIHIEREIS FTUEX CACHE, (I GCHIani recipCreN
tur, oltendir. ac que cos parrix calamiratis admonuir. adiccitq., prae
Itare, veipli pacem cum popularilus Facerene, atque ribem repere-
rene, quam ve communem parriam exrerorum libidui, auaricixq.
permitterene. A nvencibusnobilibus eadem cum popularibus esic.
Ita ex eorum volunrare capitanei, de valualores rrbem inprelsipacem
cum plebe iniverune, verum in iplum Lanzonem iracundiae (ux virus
eAuderune. huric enim, quod a nobitibus delcivisser, et commodis
eorum aduer latus esset, rumules facto comprehentum in cullodiam
condiderune, deinde lordrbus ad ienominiam lupertulum in exiliuir
proiecerunt. Fodem anno Veneri, Domnnico Flabanico Duccmor-
Euo, Dominicum Concarenum libcimerune. Eius mavistracus ini
tio Poppo patriarcha Aquileienlis, privilexium à Ponntice de lubie.
ctione Gradensis ecclelix elicuir, ae Gradum Furrim ingressus vibem
cum remplis incendie, aras diliccir, Cacros chelauros alporrauie, relli-
quiis sanictorum exceptis, quasinuenire non poruir. Ouibus de re-
busDux, ee patriarcha milsisnunciis cum ponritice Benedicto cAn-
quellitumc. verium ancequam ille releciberet, Poppo sine contelsio
ne,

## Folio 367 — 1663200467:0371
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000371.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
iber
C
ne, de vincicomorrem oppet. Quod rhiilli a
pacis milsis perierune, re priucstu sae, ela reltitueren
cur, ex ledles in priltinum ctatum redigererur. 1ag. Lpetraverune.
Vebs cum cemplis inde a Ducc reparaenelt. Vrlopacharchaemoreuo
Dominicus Beleanus S. Marci lacerdos lufectus. X P’Oppo Luct.
cutus est Eherardus. Flenricus rex, Gisla coniuse mortutas Agnerem
Villelini Pictauorum Comiris filiarm, sibide spondie rXoreM. Scllat
inde cumulru Mlediolanen (i, Ilereberrus poltero anno mortemroppe
tiir. Folublaro, qui lummae auctocitatis, atque porencie in vrbetue
rac, Capicanei inlolentiores effecri dominarum ciuicaris occuparune,
atque in aedibus publicis connocati leses dunsaduerlus populares lan-
xerune, rnam, ne Lanzoni Currio, auc propinquis eius in polterun
esse in rebeliceret; alteram, ve, liquis nobilis popularem intertecillet,
ne amplius, quam leprem libris terriolorum mulctari poslee. D uibus
iniuciisneica ipopulares alcerum sibi exnobilirare ducem Landultum
Corcam alciuerune, cumq. libi aduertus nobilicaris opes parronum
Coopcarune. Sequenei, de archiepilcopo in Hereberri locum lutti-
ciendo asi elt caeprum. de quo legendo cum inter ordines cset ob.
orta concencio, victorin penes nobilicarem fuic. nam cum populares
quattuor ecclelix Mediolanenlis cardinales, nobiles rnum Vidonem
Valualorium edidissene, (Tenricus, reiectis cereris, Vidonem, qui fami-
liarirare libi erar coniunctus, rnum probauie. Ilunc autem populus
tanco oio perlequutus est, recum primum rei diuine, lummo, vetir,
rerum apparacu operaretur, ad aram lolum, iploetiam abducro cle
r0, reliquerir, mulcilq. aliis decrimeneis affecerie. Per coldem dies
Norrmani Cuperbin, claci omnis circumiecta loca infelta vsquendeo
rediliderune, vene a dicione quidem monachorum Calsinatium cem
perarine. Cumq. ad cetera mala hoc anno arcem S. Andrex tumum
libi recepeaculum construere asorelsi esene, abbace idencidem denun
tiance, ne pergerene, in sencencia perltiterune. Iraque abbas exterri-
cus, quodcorum in dies augelcere opes ridebae, consilium destimendi
monalteris cepie. Post paucos inde dies Rodultus Comes eorum non
modica hominum manu stiparus ad monalterium venic, repacis (i
mulatione abbarem comprehenderet, acque, ve opinio fuichomi-
num, incerimeree. Policis aurem in vestibulo cempli armis, cemplum
precationis caulla cum omnibus suisinermibus iniir. O uo Facto ex-
cemplo omnes monalterii Famuli ACCUFrERUNE, atque equoS, de arma
eius diripuerune, lignoq. ex campanario edico oppidanos omnes ad
armavocarume. Iea Boceaeri impiudenes oppretorbreui cositace
1
il
t

## Folio 368 — 1663200467:0372
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000372.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iltorarum de Reonoltalia
peenas audacia, remeriratilg. lux luerune. Ouindecim a
dultus ab incervenientibus morinchis. vix servarus ad monasterium in
cultodiam mislus elt. FTac re Caleinares elati rniverlam inde circum-
iectam regionem holtiliter peruasari, omnia praeter arcem S. Victoris,
eS. Andrea vno dic armis receperune. Ad exeremum, Armoamico-
rum praelidio aduocato, iplasciam S. Victoris castro expuonato 2d
aecem S. Andrea, in qua Rvdiilt. Coimitis vXOrCrAE, _ quo NVOTEIA-
ni lele ex tuga receperant, oppugnandain accellerune. Ibi guindecim
dies lino eftectu morari lune, milicibuus, qui intns erane, coreoie lele de
locimunitione, d animi alacricare ruentibus. Demum monachis, cui
alerane, milires ad renouandum operam adhorcancibus, Deuing., 2c
Paciemi Benedictum vircuci, labonq eorum procero attururosale-
reticibus, r diore rurlus impetu arcem iplam invadune, ac commisto
praelio lapides, celaq. inserere in holtes incipiune. Faciebane idem
etiam acrirer in Calsinates Norcinani, verum cempeltate repenre ob
orca, accidis, re pleraque coui rela vi renti in le rerorea plerolque in-
cellerent. Duod rbi Noremani videro, voluntari reluctari divinae non
auli, lubrico consilium arcis dedendae cepere, ac sele monaehorum tide
cradidere. A quibus vix detenlicandem Auerlam incolumes rediere.
Aueclanis inde lociorum iniurias. peilequi cupienribus Guaimarius
obltiree. Ita dirio S. Benedicti ab iniuris Norcinanorum praesentiip.
1046. Cius Contelloris ope serunta.. Sequenei anno Flenricus Vidgerum cc
clecia Rauernace, quam iam biennio imporenter, ac luperbe nondum
conlecracus cenebat, per dies Penrecoltes ad le vocarum nudauit.
Gudimarius Princeps cum Drogone Noremanorum Comire admo.
valterium Calsinas procelsit, acque ab abbate, ve Drogonem in gra
eiam reciperet, petiir, camq. iuranre Drogone, le monalterii rebus
parlurum, nequeabbati, aur monacho alicuinocirurum, obcinuie.
Deoro in sratiam restitutus, acque ab abbare donatus Averlam (C a
Ranultum locerum conculic. Abbas aurem tidei Norrmanorum dit
Alus lingula monalterii caltra muris in circuiru communivie, ibigue
asreltes ex aeris cranslaros consticuic. caltrum eriam 5. Angeli, quod
iple construxerne, muris amplioiibus leplit, de iuxta iplum poncem
oprimum luper Lirim Auuium Fccic. Libet hocloco in memoriam
reuocare, quod lupra in hiltoria annioctingencelimi octuaselimi rer
eii reterenda peaediximus, Romanos proceres priuarx quaeren da po
renrix caucsa, corrupris comiriis pontiticiis, Eccleliam orauibus in du-
cereos prope annos ledicionibus, ac Fcedis oftensionibus impleuille.
esi tuierc, oc (criplin Albercus marchio, ex Albericus filius C ortul, Fu.
lculani

## Folio 369 — 1663200467:0373
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000373.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Octauus
Cculani Conites, _ qui 2b eis AUE GCHUS EPRXOTUNE, aU
cererunc. qui populo, cletog. auEercede COrFUpEO, auEquacunque
alia ratione recere comiriorum libereare dilpoliato amicos, auEprO.
pinquos (uos pro arbirrio provererune, homines ferme longe à recta
luperiorum ponciticum dilciplina, de Canetitare remoros. Id quorum
libidinem coercendam Leo. VILlponritex lesem rerrulie ab FTadria-
no. primo latam, deinde à cerrio abrogaram: Ve ponris ex desionatus sine
resis au Toritate iniret. Oua lege, amsbicu in vrbe Aagranee, lublata,
ruclus Ecclelia privaris earundem factionum sudiis in maximum est
dizritaris dilerimen adducta. Fuic vero malo alcerum est adiun-
Ccum. 1 rippe conniuencibus iplisponcificibus, aut cerre non proti-
bencibus plerique Principes rlurpaco iure ccclelias, epilcopi veromi-
nores ordines non opinione vircuris, led conditione mercedis conter-
reinlticuerant. Clerici vero, qui ecclelias, ordinelg. MeTCATICFANE,
cum Cemel verecundix Aines erantisene, Censim lotoius eriam ad alia
Lepeolabi Dagiria palsi erane, vlqueadeo, repalam criam vXores, ac
concuvinas haberene, acque verumque probrum honelta quali colie.
cudine permiltu perrinaCI FCEE OratiOneNOn duBIEAEeNE: ex quo in
duo gravia hereleos crimina incicebane, vnum eorum, qui simoniaci,
alcerum eorum, qui Nicolaiex sime dicti. 9 uod vero retementius
etiam dereltandum erar, in Francia Berengarius quidam, clericus AN
degauensis, homo audax, sed dilereus, nonam conrra augustilsium
Lacramentum euchariltix doctrinam eradere per haec rempora caepit.
verum in ea corpus, ee languinem Chrilti esse, ac panem, ec vinum
in laccamento murari negans, ac plures in dies lecum curpilsiuI
in errorem abducens. Onin eriam Noermani, qui pauI lO ante ApU
tiam Graecis ademerane, fnibus Apulix non concenri Ecclelialticam
ditionem inva lerane, ica vene ecclesiis quidem, ee monasteriis Cam
panix abltinerene. O uibus rebus ve remedium aliquod Opportu
num afterrer, Henricusiam inde ab inirio in lealiam libirran leundum
puracat, verum Vugarico bello impedicus distulerar. Robus autem
omnibus erans Alpes eandem aliquando ex lencentia administraris,
starim de expedirione lcalica cositauic. iter aurem eius accendic cum
Vido archiepilcopus, qui a poxulo Mediolamen (i relpuebatur; cum
noui Romae comitiorum poncificiorum canssa sulcirari rumuleus.
Nam Benedictum ponriticem a Fusculanis vedixi, Comicibus Fa.
ctum post cerrium decimum annum factio aduerla hominis indipni
tate accenla ciecie. acque m eius locum loannem sabinenlem epilco.
num X IKal. Febuuacias Cubdidic, cum q. Syluestrum terrium appet
lau

## Folio 370 — 1663200467:0374
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000374.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
liltoriarum dc lcono stalia
lavic. Flanc contumeliam Pulculani Ferrenon potuerune.
Ato impetu Spluestrum V. Idus Mlaii decurbarune, ac Benedictum lit
um reltituerune. Ille vero, cum se omnium odio, ac conrempeu labo.
rare videret, nec laris roboris ad cantam procellam lustinendam ha-
beret, honorerlero se abdicauie. de loannem Grarianum, Perri Leo-
nistuium, eximix nobilitatis in vrbe ricum, cundemq. archipresbr
cecum maz r2 accepea merce de sibi cooptauir, acque ad pareinas aedes
liberius vicam acturus secolsit. Cratiano conlecrato Gregorii sexti
nomen est indicum. Elis de caulsis Fenricus, de re Colemnin Receni,
aeque Imperii inlignia lumeret, necellariis rebus omnibus comparatis,
incunce aucumno, cum exercieu, d Agnete rxore Alpes luperauit.
VelFo, marchix Veronenlis marchio, cum aduentantem per criduum
in Roncaliis expectasser, neque ab eo, ve moris crat, cunctationis
nuncium accepisset, ex eo loco dilcessic. caq. prima Veltonum à Oi
bellinis alienatio fuie. Ille aucem benione a Lombardis aCCepEUS CON-
einuo accelsis Mediolanum. ac Mediolanenlium cum Vidone lite
compolita, Ferream illius manu de more coronam in ade D. Ambro-
Cii luburbana recepit. Papiam inde protecrus VI Kal. Novembris
conventum egic. atque exules Lombardos, quos luperioribus annis
propter coniurationes inieas Conradus in Germaniam relesarat, resti
euit. Exules inde, civicaribus luis reperiris, humilicarem, in qua in exi
liotuerane, cenuerune, neque rilam rem publicam, aut privacam aE-
tingences, verum vnireligioni studentes, ac victum manibus luis qua
rences vitam craduxerune. primae sedes ad Comum in loco, qui R on
dinetum appellacur, locata. Hos rulgo monachos Flumiliatos di-
ctos, at que aliis ad eos se applicancibus auctos sequentibus annis di-
Cciplina P. Benedicti Loannes Meda Comcnlis altrinxic. qui post pro-
prer lanctilsimae riea tamam postmorrem anno millesimo centeli-
ino quinquagelimonono ab Alexandro tertio pontitice in numerum
diuorum alcripeus elt. Placentiam inde progressus, Gregorium pon-
citicem obuiam progressum excepie. Vido Pompolie abbas, lanctira-
ce per ea remporaclarus, cum accitus ab Hlenrico obuiam illi venis
Cec, in oppido S. Dommini morrem opperiie, atque lepulcura lua mi-
racula plurima cdidic. ex quo corpus eius Parmam delarum summe
inhonore haberi est coeptum. Digrelus inde Placentia per Decem-
brem accelsie Surrium. Ibi Frequenti aduocato episcoporum concilio
de cooptatione Cregorii, qua rulso incrabatur, est agiratum, ec, cur
pecuniam intercelsisle, Catis cerris arpumentis probaretur, omnil
contentu vicio lacrum ponrilicem elle, pronuncincum. Duo decrer

## Folio 371 — 1663200467:0375
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000375.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber OCtauIIS
audico Cregorius consternarus starim de lede lira prohiluie, ac, poneiti-
calibus veltimencis ablectis, humi peoltiacus deliEti vemiam poltula-
vic. Relatione inde de nouo lubrogando ponritice Facta, cum RO-
mani, qui aderane, neminem nominarene ipse hominem Germanum,
nomine Suidigerum, Bambergenlem epilcopum, virum probum, 2c
licreris crudicum, qui in comiearu luo aderat, dixie. acque ab omnibus
approoacum Clemencem secundum vocauic. Cregorius Cluniacum
relegatus secum FTildebrandum Sonnenlem monactum duxit, qui
Poltea ad ponciticarum cucceus, amore eius Gregorium V il le voca-
uic. Suerio inde Romam pridie Nacalicia elt venrum. Poltridie in
iplo Nicaliciorum Felto Clemens pontitex conlecratus Henricum
Imperarorem cum Agnere coniuge conlecrauit. acque perfectis in V a
ricano Colemnibus Poncitex, Imperaror, ee Imperatrix maximo rorius
Popuii Romani plaulu in Laceranum, coronis quilque luis redimieti,
de more procedences oculos in le omnium cantimaieltare spectaculi
connercerune. FTis actis Clemens III Nonas Tanvarias FrenuIm C a-
mal dulealem in Eidem luam lulcepic. inde iplo annitenre Flenrico,
quod alsiduis iandiu piorum omnium roris expolcebatur, inlignem,
ac memorandam in primis labentis Fcclelix reformationem aesiel
lus est, qua nulla aut opporcunior vnquam, aut maioribus ditticulta.
tibus impedirior tuie. quippe Fcclelia Dei grauirer ram prope por du-
centos annos asiorans d mulca, ee en ralida remedia re quilivit. vique
adco vrad exeremum neignem quidem, ee ferrum, qua vlcimainsa-
nabilium morborum lune medicamenca, repudiarie. cum cereris la
natismembris capuriplum, aempe Imperacor, lalucaria omnia con
ciliorum documenta respuerer, nec, qualimentis impos, egregie con-
lulenei medico obcemperarer. Duibus derobus nos deinceps quam
planilsime porerimus, quod nemo adhuc ne centauic quidem, a8C
mus. Lgirur ad rem cancam instiruendam concilium epilcoporum
Clemens in Lacoranum vocauie. cui intertuerune Vido archiepilco-
pus Mediolanensis, Fberardus Aquileienlis, et Funtridus Ravennas,
paullo anrc ab fsenrico, ex lcalia cancellario Vidgere lubrogatus
Lo concopeimo die nouum de praelelsione lcalicosinrer procerescer
camen est orrum. Cum Poncitex ledisser, ac patriarcha A quilcienlis
dexrram, lxeuam Ravennas archiepilcopus occupasser, inclinante iam
ad velperum die, Mediolanensis, aduenir, ac dexreram ledem pottula
vic. Aquileienli, & Ravennace reclamance, acque veroque eam lib
depolcence, convencus rem coenolcedam elle, decreuir. Reliquis die
bus caucta simoniacorum agirata, omnis lacrorum ordinum nundi-
MatIC

## Folio 372 — 1663200467:0376
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000376.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de Reono lcalia
nacio improbata. Cum aurem quaeltioillara esser, num qu
niaco epilcopo iniriati essene, ordinem recinere deberene, decrecur
elt a Clemenre, veli ipsum eum simoniacum, cum iniriabatur, esse
Scivissene, quadraginta dierum defuncti piaculo in accepri ordinis mi
nilterio pergerenr. FTis de rebus Romani vereres Henrico horores
instaurarune, decrero facto, ve Parricius Romanus elTeF, 2EGUE VE PIC
Suoiudicio Romanam Ecclesiam ordinaret, neque posthac line iplius
au Storieare Rom anus pontitex crearetur. 1 ux qui hiscemporibus
aue xqualos, aue ricinifuerune, Perrus Daminni, de Leo MarlicanuS.
vrerque Oltionlis epilcopus, memorix prodiderune. Fis acris Flenri-
cus exorem cum maxima exercicus parre remisit domum, que in roro
Rauennarihliam peperie. ipse vero cum alcera ad res Campanix invi-
Cendas procelsir. CaltellIIg. nonnullIS, quxe a NOrEmaNIS OCCUPATa FuE
ranc, in poreltarem redactis, Calsinum adiir, de monalterio donaro
monachis le religiosissime commendaue. Capuam inde propresus,
Corimario se Capuano PrincipATU, quem nOveM ARNOS EEnVeNAE
abdicanre, Pandulto illum priori Principi, maono auri pondere ac
cepro, reltiir. Droxoni Apulixe, De Ranulto Auerle Comitibus.
cum ad se adissene, atque equos eximios, magnanq. vim pecunix
obculissene, omnem, quam renebane dirionem Imperiali auctori-
tare lanciuir. Ibi eriam priuilepium aureo sigillo Richerio abbari
de more firmatum. Beneuentum inde profectus, cum ciues cum
ex parris, de ipsius iniuriis irricari non reciperene, eos per Ponriti-
cem, quem secum habebas, piorum locierare semouie. Clemens
rurem cum eNer Salerni, Toannem Pxltanum epilcopum ad 52
ternitanam ecclesiam à Guaimario Principe, de populo Salernita
norraductum contirmauie, de pallio decorauie. In Lombardiam in
do reuerrens Flenricus Ravennam, acque inde Mamuam venit,
Maneux Pascha exic. _, cum xororaslet, Cadal00 Parmensi exi
Icopo fodrum, e mansionaricum diplomare dato remitie. acque a
eo corpus Vidonis, Pompolia abbaris, maioribus in dies miiaculis
plendens accepie. VIII idus Maii Folerni cum essee, canonicis ec.
cleliX Veronensis indullie anno, velcritie, ordinationis suae octavo deci
mo. Imperii vero primo. Post menlem inde Maium Polemni conven-
tu in Roncaliis habito Mediolanum progressus exitcopum Papiensi-
bus decc, cumq. lralia abiens archiepilcopo commendavit. O ux
res nouum subiro belli concirauir incendium. Nam cum Papienles
exiteopum accipere abnuissene, Mediolanen les inristirem ducem se
quui vlra urma Papien sibusinculerune. Neque vero Papienles de
crectavere

## Folio 373 — 1663200467:0377
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000377.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
au
FTECTAHETE CETFRIMEN. VCFUIM VIrEUT PAF FOTTUHZ nON l
collaris signis tanta Strage a MedioLMen (IbUS CXH CUIHE, ve gUIaAH
Ccribane, campum, in quo pusnacum est, ab ca re apud polteros Cam-
pum morruorum esse appellacum. Mediolanenles inde vrbem ador.
ei eos ad recipiendum exiscopum adegerune. d conver(iS advertus
Paralium armis, cuius ciues Papiensibus auxilium culerane, oppidum
everterune. Eodem anno Clemens ponritex V II Idus Octobris
diem luum obiir. Oua re cognica, Benedictus opibus factionis ad
ponciticarum reverlis, illum candiu renuie, donec LTenrieus Poletx
de Clementis morre per dies Nacalicios a Romanis commonetactus,
luperiore priuilesio vus, Popponem Brixinenlem epilcopum edidic.
Fo anno per Ouadragelima rempus sanguis Christi Maneux, qui in
nouam ciuium ionorarionem inciderae, icerum cxci cuiusdam reue.
latione inveneus, ac muleis miraculis comprobatus est. PoppO au
cem cum honeltilsimo comitatu Romam peruenie, acque ab omni-
bus lumo RONOE ACCepTUS ZV L Kal. Augulti in consecratione
Damasi secundi nomen est nactus. verum mox Idibus ip(is Auoulti
Praenelte, quo ad aeltiuum Romani exli fervorem ritandum secesse
raE, elt extinctus. Fum morruum Flenricus Frilinex, vbiNacalem
Domini celebrabat, a legaris Romanorum, qui se illa de caussa adie
rane, audiie. Ille aurem, reperentibus Ponciticem Romanis obleque
recur, Brunonem, hominem Germanum, sed in Burgundia Fullen(Is
civiraris epilcopum cumhonorem inuieum sulcipere compulie, ho-
minem, ve polt apparuie, eximia prudenria, ac lanccieate ornatum.
ac primo quoque tempore decedere in Traliam, iussie. Bruno Fullo
corestus itinere Velontionens ad monasterium Cluniacense prote-
atus apud Abbacem diverrie. Tum vero Flildebrandus, Sonnensis
monachus, vir commemorabili pierare, aeque doctrina praeditus,
cum cum mirra redimitum, d chlamy de purpurea decoratum, tan-
quam ponciticem, incedere cerneret, rei indignieare permorus, abbate
diuuance ipsum admonuie, ne Lacrolanctam dignicarem protani ho-
minis arbierio delaram iniree, niss anre se Cuttragiis cleri, populig.
Romani aneiquo instieuro, eristi Damaseueneu cdoctus permitteree.
Ouod rbi vir lanctus audiuic, raprim probato consilio pontiticia or-
namenta dimilic. X peregrinihabicu sumpro, aeque iplo secum FTII-
debrando adducto, quali ad visiranda limina Apostolorum conten-
deret, ad urbem ire perrexie. Romam aurem insrellus, poltridie in
Balilica S. Porriclero, e Populo convocaro lic dixic: Et legationem
veltram Ccacres expleui, et Imperacoris voluncati morem gesi. Ro
LiberOC
MIAII

## Folio 374 — 1663200467:0378
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000378.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
riarum de LC
man veronusla alia de caulla me conculi, nilivrelorioliIs
5. Decri sepulchrum invilerem. Quoniam aucem ponciticia ledes per
muleos iam menses racas, hortorros, re line cunctationebonum vo
bispaltorem deligatis. Cum aurem episcopi, e cardinales vroorere.
spondittene: Te, ee non alium cupimus, de in epilcopum Romanum
eligimus, cum archidiaconus de more dixic: Brunonem beatus Pe-
erusclesir. Dum aucem clerus, ee populus hoc iplum rerbum crebro
repeteret, arepeus in lede S. Perri lubiro collocatus elt. ac prictie lduS
Fchruarias consecrarus Lconisnoninomen accepis. Ouo taCto l2
cim iplim Fildebrandum, qui lalucare consilium dederac, Cibi diaco
num, acque Fcclelix aeconoimum depopoleir. VerlabanEuF antCOCU
lospraelences F. cClelix labes, QuaS L eO, CUI HEquE C LEEHEEI, nequC
Damalum, incempestiur morreprxeuentos, diluere porviste videret,
id lui porissimum esse muneris arbieratus plures ad eam rem conven
CUSIIDITIE, CSQISZHUM AUITEM PPIIUI per G uadTaSCLIIX TEMPAS
celebrata religionis Cama commocus perrexir. inde in felto Palma-
rum ad C alsinas monalterium adiir, coq. ibi die lacris ett Oper aCUS, et
cum monachis in criclinio familiaricer epulatus. Romam inde reuer
lus abbarem nouis muneribus ad incremenrum dieniratis astecie. 2F-
que inde duos in Icalia convencus habuic, rnum in Lacerano post AI-
bas, aleerum Papix polt Pentecolten. In Laceranenli dacum elt Cr2-
denliparriarchae pallium, ee lede eius approbata, vecrucem praelefer
rec, indulcum. epilcopisq. Venerix, acque UUtrix imperatum, rrei,
Eanquam peimrati luo, obedienriam, 2c reverenciam exhiberenc. IH-
de Alpes emenlusper aucumnum certium convencum coesic in Fran-
cis Rhemis, e quartum in Germania, praelence Imperatore, Mogun-
cix. Decreum in omnibus est, ne facros episcopi ordines venderent, qui
que a simoniacis emissent, per inunctum à Clemente piaculum ordines retine.
rent. es neclerici exores, aut concubinas haberent, quemadmodum Pe-
crus Damiani scriplie in eo libro, quem Grarilsimum nominauie.
Mosunrix Spicenlis exilcopus, cum his de criminibus argueretur, ip-
le lelaero Christi corpore in dereltationem animx Cum pro pursauie.
Ihoc anno Flenricus ius moncea signandae epilcopo Parauino indul-
sic hoc, quod adhuc extac, diplomate daco: Flenricus divina favente
clementia Romanorum Imperator Ausustus. Norint omnes Christi, nostriq.
Sales, quemadmodum rosatu nostri thori, regniq. consorris Agnetis Impera.
crisis Aususta ius monerae signanda in vrbe Patauina concedimus Betenarde
ep. scopo, t successoribus ejus secundum pondus monecae reronensis, ita 2t in
rua nunmorum parte nomen, ex imago nostra, in allera vero ipsius 2r.
bis fiour

## Folio 375 — 1663200467:0379
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000379.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
abel Fclauco
bis fioura exprimatur. Data X V P Kalen. Maii Anno Dom. L
deobt
MLXLIX, Indictione TI. Anno autem D. Fenrici certii Regis, Impet
toris secundi, ordmarionis ejus vicesimo, Regni quidem decimo, Imperii autem
cortio. Actum Coslaria. Cererum ordinarionis annus dicieur annus,
quo rex elt Geranix declaratus, qui fuie millesimus rricelimus no-
nus, venos ex vecultis iplius, patrilq. diplomatis scriplimus, Germa-
nis repudiaris, qui tricelimum sexcum prodiderune. Eberardo Aqui-
Seienlietriarchae morruo Goropoldus est lubstitums. Leo inde de
cedens in ltaliam VP Kal. Decembris dominicam anre Aduentum
Augix celebrauie, ac per Baioariam transiens Natalem Domini, in-
cunce anno millelimo quinquagelimo, Veronx percgir. 2c Venetias
Prosrestus à Duce, ee civirare agno honore exceptus multis eum be-
neteiis Duci, atque ecclelix datis rependie, ac demum Romam se
contulic. Berengarius clericus Andes aven sis litreras ad L AHFranCUMI,
Cancuarienlem exilcopum, milic, cucharistia (aCTAIENEUI CHCTTCNS,
ee Toannis Scori librum de ea re laudans. Quas qui perrulie, Lantran.
conon invenco, oblignatas lociis eius reddidic. qui cum cas aperuil
Pene, argumento oftensieas per clericum quendam Rhemenlem ad
Leonem ponciticem eransmilerunt, conventum post Relurrectionem
habentem. in quo cognita ex licreris Berenparii haeresi ipsum absen-
tem communione EcclesiX LIMM OVCFUHE, L anFTanCUM vero, cum
fidem suam exponere iussus omnibus caustam, atque innocentiam
Suam probastee, omni Cuspicione criminis liberarune. veiplemet de
Se Ccriplit. Ouibus actis Leo, pleniore concilio V ercellas indicto, ad
fines vlcerioris prouincix explorados profectus, Campanix Principes,
ac civirares in Cux, aeque Fenrici rerba ad iusiurandum adegir, colg.
ab amicitia Noremanorum in dies magis inualescentium auocanit.
Calsini in Fecto Apoltolorum rem divinam pontificia exremonia ce-
lebravie. ac pedibus duodecim monachis loris rni cum eis communi
in criclinio cibum cepic. ee Beneuenti ciues diris, quibus à Clemente
fuerant obligari, laxauic. acque inde Vercellas proFectuS COnLenEUI
Deregit. Pi conventui Berengarius ciratus non affuie, sed discipuli
duo ab eomilsi proillo respondentes in primo causx limine corrue-
runc. Conueneus librum, ee Berengarii opinionem summa iterum
consentione damnauit. de PTunfridum archiepilcopum remere cum
Cede Apostolica litisanrem ab ofticio epilcopali remouie. atque inde
Fullum in Franciam rediie. Mulactusrex, imprudentibus, auFcerte
Frustra repugnanibus Pilanis, Sardinix regnum recepic, eam q. muleis
Castellis condiris communiuie. Postero anno Fenricus GoslarixNa
calcu

## Folio 376 — 1663200467:0380
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000380.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
liltoriarum de Rcond
calem Domiui ages plerolque Germanix Pune
luuiri Fleniicum priore anno ex Agnere Augultanacum, quanquall
nondum licro baptilimare expiacum lolemne dicere lacramencum.
Inde Leoni pencticiad levenienei apud Auxultam in dic Puriticatio.
hisOccurris, acque ei Fluntcidum reconciliauir. quipaullopolt vene.
nointectus incernc. Leo inde Romam reverlusnouum polt Pa(ch2
convencum habuit. in quo Gregorium Vercellenlem epilcopum ab-
dicauic adulcerii, periuriiq. comperrum. ee paucos post dies loanni
ecclelium Salerniranam, ac vetera etus praedia contirmavie. Dilani 2
Poncitice impulli clallem instructam in SardininminculeruF. 2C rCH
pellace in Corlicam delati primum parrem insule benvenlibus ade
merume, deinde ad Sardiniam ledaca rempeltate appullicantum Mu
sacto rerrosis incullerune, rebonis, que abspOrrare non poternt, in-
Aammacis, excellerir. Frresprimasincer Genuenles, et Pilanos limul-
FateS exCiUII, quae poltea inaperras, ee perniciolas betlOrum conten-
ciores exarlerune. Flunfcidus Apulix Comes, qui Droponitrarri luc
celterac, vedicionem prolarares, l’eclelixe tines invalerac, iea veneiplis
05:) quidem cemplis, ac monalteriis abstinerer. Sequenrivero, Ricardus
traces eius, Comes Auerlanus, Capuanum Pcincivatum aftectans, P’an-
duito Principemortuo, ac Laodulto tilio eius despecto, C apuam 28
srellus eiues adeo oblidione prelsir, vead vrbem excepris porris, tur-
ribulij. dedendam adduxerie. His rebus permocus Leo Capurm, nc
Bencuencum perrexie, acque veramque civirarem diris dereltarioni-
bus obligauir. Flenricus. Fluntrido mortuo Hlenricum archiepilco-
pum Rauennacem Cubltiruie, acquo eum Rauennam per Nizonem
Frilingenlem epilcopum milic. Henricus Huntridi vestigia sequueus
cum Romana Ecclesia decertauie. atque ab en post in conveneu L2
reranensi damnacus camen in epilcopali ofsicio pertticit, ac plurimum
proceruia luaillam ecclelium depravauie. Bonitacius marchio per in-
lids ad Spinccam, apri Cremonensis vicum, ad ripam Olii ab exule
quodam prulie Nonas Maii incerticitur, ac Cummo Tcalix (dolore
Mancux in ede S. Andrex sepellitur. Fius dirionem BCneriK VXOT,
qux adem illam construxerae, se tilia Machildis, de Bonitacius puer
excepie. Pilani classe in Siciliam delaci Panormum oppidum, quod a
Sarracenis renebatur, diripuerunt. 2c domum reuer siexilcopium, d
balilicam vebionouum exmanubiis conttruxerune. Nouainde obla
ra reibiene geren la Leonimateria est. Hlenricus cum Andrea Vnga
rie rese hello inexpiabili concendebat. Id Leo, quam alienum esset
cillianocum racionibus, cernes coririruo ad Andreum le concu.

## Folio 377 — 1663200467:0381
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000381.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Oetauus
lic, re cum ad pacem cum Flenrico Faciendam ace Cel. VetCI au
Ctoricatem apoltolicam praerer opinionem luam repuciane acl
indionarione exarlie, vqueadeo reei piorum communione interce
xeric. aeque ad Hlenricumprofectus, Nacalem cum eo Vormacta 
lebrauie. Tum vero insignis multorum praediorum elt incer Iimpera-
torem, ex Pontiticem permutario tacta. Polsidebat in Germania
complures Ponritex, calg. opimas, ecclelins luperiorum regum bene-
Acio, ac pietare S. Perro donaras. Flasisitur liberare (lenricus cupiens,
peciira Leone, re libiremiererer, ex pro illis Beneuentum, ac cerera in
Ducacu Beneuentano iuris regii oppida nomine vicariatus sibi habe-
rec. 1ua re audita, Leo nihil le eius abnuere voluntari posse, relpon-
dic. illud aurem adiecie, re Leo Ostiensis prodie, ea loca cum omni
Fcelesialtica dirione alsiduis Noremanorum incursionibus infelta el
Ce, le aehuc compolitis in capiris dereltationem carminibus vlum, ni-
hil profecisse, arinis, non execrationibus diram inlolentium homi-
num ferociam comprimi oportere. ad rem cantam conticiendaim
animum Cibi luperesse, rires decse. quamobrem orare illum, ve ac
cumulandam beneticis srariam trmam aliquam Germanorum ma
num auxilio praebeat. FTenricus haud srauare oprimi Pontiticis pe-
cirioni obtemperauie. Oecedens inde cum valido Germanorum r0-
bore Leo lecum duxie Gorhitredum Locharingix Ducem, Gorelonis
filium, quem paullo ante FTenrico reconciliaverac, iremg. FraErem
eius Fridericum, quem mox cancellarium sibi asciuie. ac O vinqu2-
Selima Mantux acta ciera D undeagelimam Romam pervenie. aC A2
eim concilium in Laterano, ve alsueuerat, habuir. In eo Dominico,
Cradenli parriarche, pallium est dacum. d tide eius approbaFA, VE CrUI
cem praeterree, indulcum. epilcopis Venecixe, de Iltrix imperarum,
rtei tanquam primati luo obedientiam, ac reverentiam exhiberene.
Fxtant adhuc liccerae ad illosmisa: Volumus vos scire, inquie, in hac
praesenti indictione sexta Dominicum parriarcham Cradensem ad conventum
nostrum Roma habirum accessisse, es de sua,  Foroiuliensi ecclesia que
stum apud nos esse. Itaque lectis privilesiis ejus, ab apostolica sede concesis ext
Concilii sentencia consticuimus, Et Gradus, quae noua est Aguileia, torius V e
necia, ( Istriae caput, ac merropolis esset, Foroiuliensis vero antistes Lom
bardorum se finibuscomtineret, VI Crecorii II, C IIpriuilesiis continetur. C
quidemiure, si quidem Foroiuliensis quater à nobis vocatus nec venire, neque
excusationem afferre voluit, cum Gradensis etiam non 2ocatus quinquies nostra
se conventuistirerit. Quare mandamus vobis, vt Gradensiparriarchae, tan-
quam primai vestro, obrempereis. Inde relarione de Norrmanistacta,
lum

## Folio 378 — 1663200467:0382
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000382.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de lcono lcalia
numma omnium consentione bellum deCFCFUI, ACPEODerE LC
eos elt exitum. Post Toannem decimunr P’onrifexnemo ad Bellum.
quod meminisse homines possene, prodierac. Itaque Leone paratis
rebus omnibus ad Noermanicam expedirionem eunre, crect a nOve Lei
expectationeruiuerla Tralia elt. Hloc rbilensere Norrmani Ponrifi-
cis veneratione perculli pacem euestigio perierune ea lege, ve quXe ce
perant, Ecclelix beneticio retinerene, at que eius feudatarii Herene.
Tum Leo anciquam levericatem spuans, Reddane anre, inquie, res
S. Petro creptas, deinde de pace loquantur. Cui Norrmanus Ferox,
Acqui prius millies morrem pugnando oppeticurus lum; quam, qua
lemelarmis peperi, reddicurus. Ceterum Leo vrbe cgresTus rurtus Cal
linum adiie, e, cum piismonachorum le precibus commendaHet, 2c
nouis monalterium beneficiis exornasser, aduerlus hostes procolsic.
ProPontitice ltabat RodulEus Beneuenei Princeps, paullo anre ab eo
insticucus, d Varnerius Suenus, Dux ab FTenrico liumnmTus, pro Nore.
manis iple Comes FTunfridus cum Ricardo, e RoberrO FrarribUS.
Caltris veringue in Apuliam promoris, XITII Kal. iulias Fortirer ab
vecaque parte in campis Pearis concurlum elt. Primo prcelio Norr-
mani locomoci cesserune. Inde collectis copiis pontificios ex impio-
uilo agorelsi ita circumvenerume, ve L ombardos in tugam conicce.
rint, Germanos ad rnum prope omnes occiderine. I laud InCrUCNEA
tamen victoriatuic. Leo expraelio in oppidum crepidus le recepie.
ibig. acrirer oblessus, tandem reddira, quam ademerae, LaCEOLUM
communione, le dedidie, 20. IX Kalendas incolumis ab Hlunfrido BC-
neveneum deductus est. ibigue in reliquum anni moratus pontiticia
munera exercere non delticie. acque in primis VIdericum Beneuenta
num archiepilcopum ordinauie. Per eoldem dies Cuaimarius Prin-
ceps Salerni Amaltiranorum, ee Salernieanorum quorundam coniu-
ratione in licrore maris oppressus, eriginta sex vulneribus acceptis mo-
ritur. eog. Fcede, ac per ludibrium eracto, oppidum cum aice ab ip (15
caedis auctoribus OCCUDaEE. Polt quincum inde diem Norrmanis
opem ferentibus, Vido Principis Frater Salernum recepie, idg. Cilul-
Fo Cuaimarii Alio cradidic. Beacrix Goreloni Locharingix Duci,
Flenrici inimico nupsiE, ac tiliam Machildem Corhifredo G0zclonis
tilio collocauic. qui Ducisspoleri, et Tulcixe ticulum rulie. Paresli.
spicionem non leuem Fenrico alienandae à se Tralix arculir. P0 anno
vehementer retrumentaria laboracum. Superioribus annis Fcclesia
Constantinopolitana rurlus d Romana defecie propcer principatum
quem ipla libi acrosuncer alciuic. Constamcino smiperacoie Wictue
Crr

## Folio 379 — 1663200467:0383
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000383.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Octaum.
lem parriarcham cemere primariishonoribus ale. Cum aureI
post diucurnas dilcordias reerque corum licteras ad Lconem de p2-
ce conttiruenda milisset, Leo ad cam controuerliam hehdu le
satos eres Constancinopolim destinauit, Vbercum epilcopum Syl
ux candidae, Pecrum archiepiscopum Amalphieanum, ee Frideri.
cum archidiaconum, cancellarium Cuum. acque mense Paruario.
Indictione VII licreras verique separarim reddendas dedit. Qu2-
rum quae ad paeriarcham Ccripex lune, huc ferme sencentia fuerune:
Tandem litterae ad nos tuae perenerunt, quibus xlironos ad pacem complecten-
damhortaris, ve post longas, et pernciosas contentiones filia ex matris recon
ciliatione laetetur. qua de re plurimum teamamus, atque laudamus. Volumus
autem te scire, plurima de te adnos esse delata, quae nos, partim quia incredibi
lia videbantur, parcim quia nulla facultas talia inquirendi dabatur, indiscussa
hucu sque reliquimus. Diceris enim neophytus ad exiscopale fastisium ascendis.
Seu  Antiochenum, atque Alexandrinum patriarchas contra patrum decreta
ribi subycere tentare. Duin etiam temere te xniversalem patriarcham appel
las, nesciens, id nomen ei soli convenire, cui divina voce dictum est: Tu es Pe
trus, t super hancpetram aedificabo ecclesiam meam. Co Joannem illum prae
decessorem tuum, qui primus hoc nomen sibi xindicauit, à Pelagio, et) Creso-
rio pontificibus anathemate perculsum occubuisse. Adde, quod post mille, et
viointi a pasione Saluatoris annos Latinorum ecclesiam anathemate feriisti;
quod ex arrmis sacramentum conficeret. de quibus rebus, quoniam latus à lesa
tisnostris per alia scripta nostra doceberis, plura non dicemus. O Ua vero 2d
Imperatorem micrebantur, in hac terme rerba leripex erant: Grarias
Deo ingentes ago, quod post longas,  pernicio sas discordias tu primus pacis au
etor,  postulator fuisti. in quo proposito r epersistas, te x chementer rogatum
ad Dei gloriam volo. F. 90 dolore inventi afficior, quod gens DTorrmanorum cru
deli, et maudica rabie,  plus quam pasana impietate aduer sus ecclesias Dei sese
extulit, passum Christianos trucidans, ac nouis tormetis ad mortem excrucians, nec
atati, aue sexui parcens, basilicas expilans, incendens, ac diruens. cum saepe eorum
peruersitatem admonuissem, obsecrassem, atque obiureassem, ac nihil profecis.
sem, tum demum ad tantam concumaciam comprimendam humana auxilia
Endique mihi collisenda putam. fulens ergo comitatu, qualem breuitas temporis,
et imminens necesicas permisit, gloriosi ducis, et magistri Arsyrei fidelissimi Ve-
siri, colloquium, e consilium experiui, non quod cuiusquam Norimanorum
interitum exoptarem; sed et humano terrore excitarentur, qui divina iudicia
minime formidarent. Interea nobis eorum pertinaciam salutari admonitione fle
Etere concendentibus,  illis omne ob sequium simulate spondentibus ex improu
Se comicarum nostrum asprediuncur. Sed adhue de victoria maxis dalene, quam
laetantur.

## Folio 380 — 1663200467:0384
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000384.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Lilcoriarum de Reono scalia.
latantur. Nos divinam opem affore, neque humanam defore considentes haud
quaquam ab hoc nostro liberandi Christiani nommis consilio recedemus. quam
adrem praesidio quoque fucurum Fenricum Imperatorem, puramus. cusus in die
promissum aduentum expectamus. quemadmodum adidem decus le queque
Deus accendit. Et quia Ecclesia Romana diu a mercenariis, ex non pastori-
bus, quae sua, non quae Christi essent, quaerentibus obsessa, ac mirabilem in mo-
dum lacerata fuit, placur Deo, orego huiconeri subirem. ( licet impares hu-
merimei eo deprimantur, sperotamen me tantis presidiis nxum filiorum reli-
sione, opibusq. praestantium facile amissa omnia recepturum. Quare te ora
tum inprimis velim, VE Constancini Nlaximi exemplo, cuiusnomen seris, pa
trimonia Ecclesiae in Imperio tuo sica recuperes. Jhoc enim FLerrieus quoque in
sua ditione molitur. Mlichael pacriarcha litteras ad me de pace concilianda mi-
sic, quae mihi gratisimae fuerunt. Volotamen, ust seras, illum uulta incoleran
da patrasse. nam anathemate perculit omnes, qui ex azymis (acramenta Consi
cerent. et Antiochenum, acque Alexandrinum patriarchas sibi subijeere voluit.
Duare si ille in hac pertinacia manseru, pax convenire non poterit. confidimus
tamen, fore, et admonitus cito resipiscat. Praesentes legatos sedis apostolicaeribi
commendamus orantes, et eos benione audias, ac brcui remittas. desg. ope
ram, nenos aut consiliinostri, aut illos laboris sui paeniceat. Cum his licteris
legaci Calsinati monalterio pie vilicaro continuo iter inerelsi lunE.
Eodem anno Flenricus puerum Cuum ITenricum Aquis per archiepi-
Scopum Colonienlem fTermanum regem Germania consecrauit,
Luipoldo archiepilcopo Mosuntino, cuius idiuris crat, Ilenrici in
eoroluntarem Fouenre. Incerim Leoin morbum incidie. Peague ab
FTunfeido ITFI Idus Mlarrii Capuam Beneuenro deducirur. Vnde
polt X II dies Romam Cub Pa(chia delatus F cclelia ad Contelsionem
S. Perri clero, ac populo, e Iildebrando ceconomo commendara
demum XVI Ral. Maii morieur. Inlienia inde ad eius cumulum
mieacula ediea in eam opinionem homines adduxerune, vrincer cxle-
stium numerum receptum esse arbitrarentur. Inter cetera lanctiraris
vivencis eius argumenea hoc quoquenumerneur, quod, dum ROmx
aseret, cerrio quoque dic à Lacerano in Vacicanum nucis pedibuseri-
bustancum clericis comitatus silentionoctis procedere plallendo, ac.
que orando solitus fuerie. Legati Pontiticis Constantiporolim adre.
conciliandam Fcclesiam milsi, honoritice ab Tmperatore Lu scepis
Cune. Inde rehaereles eorum cognoscerene, concilium indixerunt, at.
que ed Imperatorem, et parriarcham vocarune. Cum aurem illi le
vencuros, principatum Fcclelia sibi vindicantes, neparene, Frideri
eus Leonis, a quo mircebatur, animi magnicudinem imicacus, ret
disriCaC

## Folio 381 — 1663200467:0385
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000385.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber Octauus
dignicati Romanae Ecclelix congruentem peresio
Cus landalia lua more Apoltolorum luper cosexculsit. Quo factotan
cum cerroris omnibus Constaneinopolicamsimecie, ve Ihsperator,
_patriarcha cumclero, ex populopoltridielacco, e cinere obuolu.
ei ad cum perrexerint, _ apoltolicam auctoritarem in eo ad TeTTAII
prolapli adorarine. Inde, cum nuncium de morte Ponciticis accepit-
lene, haerelibus eorum, e Michaele pacriarcha, de Leone epilcope
Acridano damnatis, in Tcaliam redierune, muneribus exiius, qua s.
Perro ofterrene, ab Imperatore donari. Cum aurem per ApIITaI
cravlirene; a Franlinundo Comire Pearino per libidinem, Acact
tiamq. dispolinei lune. Fridericus inde in odium Fenrici propiet n
chitredum Fracrem cum le incidisse viderec, insidias Fugiens C alssti
monachum in duic. Conltantinus Imperator extremo anno est mor
cuus. Theodora Augulta Imperium Orienris excepir. Romani;
icum comiciis habiris neminem dionum Leonis succellorem apud le
reperirene, Hlildebrandum subdiaconum ad FTenricum milerune,
mandances, ve quem apudeum idoneum iudicalser, cum cleri, popu-
lig. nomine poltularec. Profectus LTldebrandus Crebehardum Filta-
renlem exilcopum poltulauie, Cinsularis cum relisionis, acque pru
dencia virum, in primilq. FTenrico probatum, de carum. Fecie pra
unte Hlenricus, retantum virum, de ram tidum amicum a le dimirre
ret, ledramen concelsir. Func igitur Hildebrandus, licerinuicum.
arino iam polt morrem Leonis exacto, idduxie Romam. aegue ex0
mnium Romanorum lenrencia renunciauir ponciticem. Idibus Apri
lis in Ccena Domini consecraro Victoris secundinomen impolitum.
Hlic Leonis restigia sequurus, praelencem Fcclelix lacum formareper.
rexic, ac proprerea lubiro tilorenciam convenrum indixic. at que ed
Flenricum eriam invieauit. Is ab ltalis accerlicus crat nduet lus 602e
lonem, Beacricis virum, quem ad imperium Tcaliae alpirare, acque
opibus quoridie crescere iactirabane. Vbi vero venic, 602clonem ad
imperaca Facienda paratum, et opibus rxoris se tore concentum asse.
rentemnactus, omni criminis luspicione abloluir, veritus, ne, si cum
a le alienarer, ducem ille se Norrmanis adiungeret. Fettus Rclurre.
ctionis dies ab eo Mancux celebracus. Florencium inde ad conuen.
cum eunrem Mucimenlis episcopus Hereberrus adinie, atque ve vr
bemaugere, de munire sbiliceret, postulauie. Cererum vibsMuri
ne primum Callorum Boiocum ledes, deinde civium Romanoru
colonia tuic, praecipue Caeuilsima oblidione bello ciuili Anconiane
nobilicaa. A Contlancino inde Magno, cum a Maxerrio rerere.

## Folio 382 — 1663200467:0386
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000386.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Dictoriarum de Reono ltaliae.
cur, evecla, acmox polt rictoriam reltituta, lacris Chriltianis
Ccepris, Geminianum episcopum, spectara lanctiratis virum eulie
a barharis inde deletam ciues deseruere, ac proximos vicos, e calti
inledere. Pexcipue aurem locum quartuor millibus pastuum ab vr
be distanrem communiuerune, quem Civicatem Geminianam, ac
Cinitarem nonam dixerune. Vido aurem Imperator, cum epilco-
Do loca, in quibus vrbs recus constructa fuerac, concelsisset, 2d
unxic etiam, ve follas pursare, porras crigere, ponres inltituere,
aquas aperire, ee claudere, molendina construere, locumq. Cuppr
mille paltus in circuiru munire, e antiqua rectisalia ad honorem
Ecclelix exisere posset. Hhoc aurem tempore vilum est Flereber-
eo epilcopo, e iis, qui vererem rrbem colebane, poteltatem ejus
rexditicanda, muniendae, acque ausendae ab Flenrico poltulare.
Duodille diplomace in haec verba conscripro concelsit: Fenricu
Romanorum Imperator Augustus. Cum Zerebertus epi scopus S. Mutinen
sis ecclestae, eo cures ejus nostra adica clementia exposuerint, ipsorum olin
nobilissimam, acque antiquissimam rbem Mlucinam prope desertam esse; es
eaque re nobis, eo nostrae reip. maximum detrimentum accedere, perierintque
Dt eam nos ipsis readificare; munire, atque augere concederemus, quo no
Stris, et) S. Ecclesiae hostibus firmioribus resistere viribus possent, ob eam rem
nosiustis eorum precibus obsequentes cum ia eis permittimus, tum vero etiam
sum aque amnium sicla, () Scultemnae episcopo, () civitari concedimus, po-
testatemq. aluei excauandi ad merces in Padum V’enetias, e Rauennam de
ferendas laroimur. quin etiam Ecclessae, t cinibus omnes rectas consuecudines
conseruamus, quas anriquitus habuerant, modo ne exiscopimutario, aut alio mo-
do, nisipernostram manum, subrocatio fiat, nisi à Romano Pontisice le girime
abdicetur: Florenriam inde, quo Pontitex praecellerat, cum lub fe
Rum Penrecoltes venisser, convencui intertuie. In eo concilio cum
alia emendata, quae ad disciplinam Ecclelix perrinebane, cum in pri
mis de fornicatione, de simonia clericorum est actum, aliquoe eriam
epilcopis, qui eorum criminum erane comperti, damnatis. Fodem
etiam cempore FTildebrandus ob id in Franciam a Victore legatus
Eraues aduersus simoniacos, de Nicolaitas conventibus habendis exer
cuir quaectiones: cumq. ex exilcoposhorum criminum manitectos
datrinasser, Fbeonenlem acchiepilcopum simonix reum, de impu-
dener inticianrem, quem restibus COnTBIICTE RON pOTCTAF, ArHC CON
vicic. quemadimodum cum sibi narrasse Perrus Damiani memorik
prodidir. Frenim in conspectu muleorum, Ascdum, inquie, quan
A0 ce insoncem huius criminisinctas, ad noxium expiandam pronuri-

## Folio 383 — 1663200467:0387
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000387.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
Liber Octauus.
Ci2, Goria Paeri,  Filio, t) Spiricui sancto. Tum epilcopuSeacuS, le
codicto grauioris periculi indicium omne declinaturum, pronunein-
reinctiuie, ac Gloria Patri, t) Filo dixie, Spiritui sancto, quanquam Px
peconacus, expedire non poruic. credirum q. elt, quia in nundinatione
Cacrorum laeditur Spiricus lanctus, vr eius culpx parricipem dicere ne-
quivisse. Siquidem posterquam peccatum luum contestus est, sinc vila
cunctatione pronuncianir. D uo Facto perterriri octodecim epilco.
picrimen luum contelsi ccclesiis repenre le abdicarune. Bearrix ad
Hlenricum profecta, rectimen mariri, luumq. purgaret, rerinecur ab
tlenrico, inlemulata, quod holti publico Italiam per coniusium
prodidiller. Bonitacius puer ea de cau Ta accedere verirus, polt paucos
dies moritur. Mlachilda loror maximarum, qua paeris fuerane, in
tralia opum heres relinquirur. Ciquidem à plerilque, ee quidem vete
ritrus seriproribus Lombardix, et Tulcia Dux, Canulsiiq. Comes
vocacur. verum ipla lemet, Machilda Dei graria si quid est, Christia-
nam humilicarem xmulara lublccibere allucuic. Vibs Parmae Forrui
coincendio perualtatur. Flenricus Duci Venerorum anciquum tae
dus reltiruir, quod Conrndus parer nesarar, acque ex lcalia per Ba-
ivariam proticilcens Turegi Nacalicia, ee Pardebrunna Relurrectio
nem peresir. Victorponcitex, cum Berengarium postmorrem Leo
nis ad eandem rediisse inlaniam, comperisset, ab eog. mulcosin Fran-
cir in errorem induciaudirer, per legarum Hildebrandum archidia-
conum conuencum in Turonibus habuie, ac rerrium iam Berengari)
opinionem deceltabilem conturauir. qui suam haerelim detenderenon
aulus, communem Fcclesix sencentiam approbare viluselt. indein
Saxoniam ab fenrico rocatus, atque admirabili omnium Principum
concurlu exceptus Coslaria cum eo Nariuicarem Virginis celebrauit.
Neque ira mulco polt Fenricus Cauo morbo implicicus III.
Nonas Octobrismorrem, iplo praelente, at que inspe-
ctance, oppeciie, cum tilium suum Llerri
cum Ecclelix commendasset. L0
dem anno Theodora Ausulta
morrur, Michael SEra-
ciorieus in Oriente
excepir mpe
rium.

## Folio 384 — 1663200467:0388
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000388.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
TIORLL AAVN
C 1O
117
iber Nonus
lF +
LENRLVS IEREX
TEFIS Tralicis, aEque LInperiO GExIMAHOTIIA
(ive longa iam parendi conlierudine, (ivecore
BIA COrUIM, qui reS FenVETUNE, virtute, pict
Eeg. Concentis lux cardem opcara porius, quain
(peraca Forcunae melioris aAuIIIE. Plic Fvic le-
diciolus, ac curbulenrus Fenrici certii domi-
naeus. qui luperiorum lonae dilsimilis ve ab ini
lo Pontitici Romano, Tralilg. naena ad quietem incommoda impor
ravic, sic ad exrremum macuram verilque inceorioris parandae libere-
eis occationem aperur. Oua de re deinceps scribere persequamur.
HIENRLCO lecundo ex humanis rebus exempeo, FTenricuS TertiuS
annos quinquenatus, iplo Poncitice Victore pralence, Germanixe re
snumiam quartus occepie, ve quirex esex triennio ante prxecipuo p2-
eris benehcio conlecrarus. Summam rerum Agnes mater Auoulta, exi
nrix vircuris, ac prudencix femina, curricis nomine rractare instiruje.
Ciberrus Corrigia Parmenlis, praui, ve post apparuic, ingenijhomo.
leratus Icalix est prafectus. Cererum Victor, rebus EcclesIx ErANS AI-
pes, vecum licuie, consticuris, Colemni Naralicio Cum rCSC puero R a-
cispona peracto, lcaliam )uadragelima incunce reperiie, acque Flo.
rencix substirie. Ibi per ieiunium lunianum Fridericum Gochitredi
Ducis Fulcix Frarrem, Cardinalem allegit, atque eundem abbarem
Calsinatem paullo anre designarum conlecrauie. quin eriam abbaci
ipsi Calsinari vlum contirmayie Candaliorum, de cererorcum insi-
onium nuper a L eone concestum. d Ve in conveneu exiscoporum,
ac principum supra omnes abbares alsiderer, e ante omnes lenten-
ciam diceret, atque inde V. Kal. Ausultimorre occubuir. FTOCnuN-
cio Romam allato Romani extemplo comiria lubrogando Ponritici
dum, uliis moram nullam comiciis interponendam esse cenleneibus.
omnes demum uno consensu Fridericum ipsum Cardinalem, ex Tu.
seia ipsa prullo anec revertum, adeune, eum q. per vim ex holpirio
05
clccecum

## Folio 385 — 1663200467:0389
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000389.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber Nonus
eductum ad basilicam S. Peeri ad Vincula erahune. aEque PonIHCeI
leccum Scephanum nonum appellane. (is enim dies erae TTI. NonAs
Augulti, quo diememoria S. Scephani pontiticis colitur,) acque inde
plaudentibus omnibus ad Laceranum deducume. Postridie vero C ar.
dinalibus omnibus cum clero, populog. ad cum conAuentibus, in Va-
eicano magna exremonia consecrane. Per eoseriam dies Michaele
Imperio abdicance, locum ICaacius Commenus obrinuir. Scephanus.
ponciticatu inico, excemplo legarum ad Agnerem Augultam LTilde.
brandum milir, qui de rebus actis cam doceret. atque inde ad perle.
quendam, quae insticura erae, reformarionem Ecclelix le converrie
Reltabar enim ingens cum iplo Flenrico rege cerramen, qui a Fami
liaribus depravacus ecclelinsnoniis, qui plus liccerarum, ac virx laude
mererene, led qui plus mercedis, ac pecunix prabuisene, aperEa l
crorum nundinatione rendere instiruerar. D uatruor igieur menles
Romae moracus omnes in his cesicarionibus, consiliilq. Con luropliE.
quibus ex Flenricum primus simoniace hereleos inlimulare, 2C F2
ctum eius alpero decreto nocarenon dubitauir, ee nouis conttintioni
busclericorum coningin, ex conlanguineorum napeias interdixie. AI.
Eano acchidiacono salernieano eccleliam, de praedia contirmauie.
Iudepridie Kal. Decembris Cassinum ad imonnchos reuilendos pro-
Fectus, ibi, multis rebus egregie consticuris, de Deliderio abbace lble.
a0, cog. legato ad Imperarorem Constanrinopolim millo, graviter
circa Vacalicia Domini aegrorauie. Ceterum cum mulex alia eccle-
lix noua de Simoniacorum, arque Nicolaicarum haerels decreta repu
diarune, cum maxime Mediolanen(is; re guae iamprideim, R OImaNX
Ecclelia austorirare relicta, praecepris eius haudguaquam obrem-
peraret, de ramen, (i qua alia retro huiulinodi veneno infecta cllor.
Flancrem cum per se gravemr, cum Mediolanentium clericorum Ho-
minicurpem esse Acialdus ex Alciara, ve fereur, Familia clericus Decu-
manusrarus LandulEo Corxe populi praefecto auctor Fuie, veeam pa-
lam oppugnandam aggredererur. Id vero cum facere lecundis popu-
liauribus, animilq. cepisset, Vido archiepilcopus contrariam parrem
Culcepie, Favore maxime nobilicarisinnixus. Leaque res vlque eo in-
Camixe muruis altercarionibus, iurgiilg. deducca fuie, ve Cacerdotes
qui rxores haberent, prae pudore lepararim a cereris rem divinamm Fa
cere cogereneur in loco, qui Pacaria dicitur. unde rulso a pueris Pa-
carini ad concumeliam dicebaneur. Fuic aurem malo opportunum
remedium Vido cupiens adhibere conventum exiscoporum luoru
Epud Foncanerum in asco Wounrienti oppidum conuoenuic. acque

## Folio 386 — 1663200467:0390
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000390.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
360
Fistariarum de Reono Icalia
exeorum senceneia cletreis rxores habere licere, conltieuie.
eo rempore linctirace, doctrina, ac rerum serendarum pericis Pe
EruS Damiani Ravenas. qui vicam cremiticam protessus in cretmc
ad Farrem Auellanum agebac. cuius operam E cclesix constieuendae
Scephanus idoneam arbitratus, inicio Ouadeagelime vrbe reperirs
iplum Coltiensi ecclelia decorauie. F.odem cempore Kobertus Vilcar
dus Noremanus, Baielardo Funtridi Fraeris Eilio pullo, Apulia C0.
micarum inualerae, acque Coliris Fccleliae fines incur(ionibus atAicer
bat. Fruius isicur conacibus Scephanus ve occurrerer, ad Gorhitredi
Frarris, ee Machildis exoris eius auxilia sibi confugiendum pucauie.
leaque verum que in Tulcia convencurus episcopos, cleru, populumq.
in templum vocauie, aeque ira dixit: Ouoniam ego in Tulciam ad Frn
crem meum cosiro, peto a robis, re, (i, antequam Fuldebrandus ab
Imperatrice legatus redeae, mihi mori contigerie, in ejus vique aduen
cum comitia differaris. aeque ex ejus demum conhilio cccleliam ordi-
neris. Duod cum omnes alacricer promisissene, ille discessie. et qualI
breui se morirurum dininassee, Florentix haud ita multe polt, nempe
IIILKIl. Aprilis, plurimis lanctiratis miraculis clarus, occubuie. See
phani morte comperta, exremplo comiria in remplum Varicanum
Cuccestori lubrooando indicuneur. cum clerus convenister, Tulculani
Comiresmore luo, primoribus Chimercede conciliaris, pridie Nonas
Apeilisnoctu cum armacorum carerua in xdem ierum punt, et proxin
quum lium Toannem, episcopum Velirernum, ponciticem, epilcopis
Cardinalibus adver lancibus, creane, at que, eildem in divertas parres di
laplis, per presbycerum Ostien(is ecclelix, hominem omnium lictera-
cum isnaeum, ad apoltolarus culmen pronehune, ae Perrum Damiani
Otienlem epilcopum reclamantem, aeque omnes diris prauibus de
noventem vi adeum colendum compellune, deinde populum dinila
per vicospecunia ad adorandum invitane. Is Benedictus decimus est
vocatuS. Incer haec FTildebrandus in Traliam se recepir. AIle vero, (1
mul comicia contra Scephani decrecum iniussu luo habita, comperie,
Florenria lubstirie. ac re pernuncios, licreralg. acriter reprehen (a, R0
manorum pereoldem voluncarem, ac iudicium explorauie. Vbi ve-
ro comiciis pecuniam, ee rim intercessisse cognouir, quin iultum pon
citicem adulcerino opponeree, haud sibi dubiran du exictimauit. Iraque
iploetiam annirenre Cochitredo Ducc Senis Gerardum Bursundio-
nem epilcopum Florenrinu, TII NOnRS LAnIATIISNOMIHAWIE, aEque
eodemmenterna cumipso, et Duce Romam perrexit. Ibi Gerardus à
dlero. e populo in sede apoltolica policus Nicolai L lromen astum-
plic

## Folio 387 — 1663200467:0391
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000391.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Dlic. 2c Cubiro ad abrogandum Bencut poncitio
in IX Ral. Februarias indixie. Verum vroaham Comans Lacla
porum porentiam verieus, non in vrbe, sed Surris celebraue, NOI
Fredo cum Machilda, de Siberro regis Tralix legarO pFRLENEBUS.
Oudrbi Benedictus sensic, exremplo cacica quali religione pertulus
se abdicauie, piorum tamen communione a Nicolao cum luis tauror
Dus omnibus exrurbatus. Inde ad Marchiam Firmanam inuilendam
quae a Norrmanis rentabatur, profectus, ibi pridie Nonas Marri; CaE
dinales cooprans FTildebrandum archidiaconum, ex Deliderium din-
conum, abbarem Calsinatem delionatum, acque ex irinere lepario
nisreuerlum, allegic. quorum reerque post deincepsponriticarum a
deprus est. ac Deliderium per toram Campaniam, PeincipatUMI, ApV
liam, ee Calabriam legarum Cuum a lacere consticuir. Romx inde
magno cum honore excepeus, ac paschare ibi acto, rem operolam re
peciit, quam decessores eius aggressi, nondum tamen plane pertece
TANE, VE PEXlenteM ECCle SIAM CMendATEE. FTRC CTAHE PEXTeF CCTCTA CC
miria ponciticum, caltitas clericoru, collario eccleliarum, cuchari-
Stix Cacramentum, quod rursus a Berengario oppuonabacur, et de
praedatio orrmanorum. Ad hasres constiruendas menle Aprili con
ventus in Lateranum vocatus, cui cenrum credecim exilcopi atue
rone. Ibi, postquam vecus decrerum de Pontifice a rege comproban
do flenrico aftirmauie, de comiriis poncitieris ira rulir: Inprimis (ar-
dinales exiscopi dilisentissime simul de Poncifreis electione consultent, mox cleri
eos Cardinales adhibeant, sicque reliquus clerus,  populus ad consen sum noua
electionis accedat, cauentes ne venalicaris morbus aliqua occasione subrepat.
Fligatur autem de ipsius Fcclesiae cremio, ( repericuridoneus, sin minus, ex alia
sumatur, saluo debito honore, et reverentia dilecti filii nostri Flenrici, qui in
praesentiarum rex habetur, t futurus imperator Deo concedente speratur, es
iam ei concessimus, sicut successoribus illius, qui ab hac apostolica sede hoc ius
personalicer impetrauerint. Quod si prauorum hominum ica peruersicas inua-
lueric, et pura, syncera, (t) oratuita fieri in vrbenon possit electio, Cardinales
episcopi cum relisiosis dlericis, Catholicisq. laicis, licet paucis, ius porestaris ob.
tineant eligendi apostolica sedis pontisicem, ubi conoruerit. postquam autem
electio fuerit facta, si bellica fuerit tempestas, vel qualiscunque hominum
conatus malionitatis studio resticerit, xt is, qui electus est, in apostolica sede
iuxta consuecudinem inthronizari non valeat; electus tamen sicut verus P’a
va obtineat auctoritatem regendi Romanam Ecclesiam, et disponendi om
nes faculcates illius, quod bearum Cregorium ance suam consecrationem cognou
mus fecisse. Ex hoc decrero, quo electio Poncificis Romani in pe
AEUM CONVEMEUI

## Folio 388 — 1663200467:0392
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000392.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
liltoriarum de Rcono ltalia
mis Cardmralibus permirrieur, iplorum Cardinalium
celebrari mrsis, aeque magis Romana in Ecclesia caprum.
na
de Scriplic Perrus Damiani: Romani Cardinales Romanum Pontilicem
principalicer eligunt, ( quibusdam aliis praerosatiuis non modo quorumlibet
episcoporum, sed etiam patriarcharum, atque primatum iura transcendunt.
latuo quippe rniversalis Eeclesiae sacramento, isti sunt oculi 2mus lapidis,
ipsi lucerna onius candelabri. De clerreorum porro caltitate ita cau-
euI: Duicunque sacerdos, diaconus, subdiaconus, post proximam consticurio.
nem Leonis pontificis de casticare dlericorum concubinam palam duxerit, v et
ductam non reliquerit, ei a sacris faciendis, et offici ecclesiastico interdictum sit.
Jam vero estula Fenrici impudeneia exalperacus, qui, Scephani decre-
roncolecto, ecclelias vendere insistebar, non modonon mercede, led
neque gracuico laicum quenquam impereire posse ccclelias voluie;
quod verere Hladriani, e Leonis decrero Carolo, arque Orhioni M2-
enis ob eximia illorum ersa Fccleliam benehicia, remporibus F ccle lIX
ita Ferentibus, (HerRE COndONaEUM: Ne quis, inquie, à laico ecclesiam aut
pretio, aur oratis accipiat, neque per Simoniacam haere sim promoveatur ad quod
libet ecclesiasticum officium. Onxltio eriam de conlecraris a Simoniacis
rerractaca, decrecumq. Ve qui a Simoniacis gratuiio consecrati essent, in ade
prae dionitatis honorepermanerent, nondum veropromori ab eis in posterum ne
promonerentur. Ouin eriam, cum Berengarius adesset, relario de la-
cramenco alcaris elt Facta, ac Berensarius senrentiam Cuam exponere
iussus. Cum aurem pluribus verbis lacrificium corporis, et langui-
nistiguram esse, probare insticuisee, neque AIBericuS dIACONUS CAE
dinalis a Scephano Factus, vir ea tempeltare doctrina ludio praeltans,
reliltere rocehomimi in dicendo copiositsimo posset, sparium sevrem
dierum ad relponlum scripeo edendum popolcie, atque interea li-
brum conleriplie, in quo eam muleis vererum paerum celtimoniis
opinionem ejus retellie, ve Berengarius victus hilcere non poruerie
leaque opinionem liam, reFallam, iplo praelenre Concilio, abiurauit.
ac libros abs. Ce edieos inionem proiecie. petiicg. a Ponritice, ve For-
mulam Edei sibi pexscriberet, quaIm EHCri OpOrECreE. F jus rei négo-
eia Hluberro epilcopodato, ille hanc cdidic: Eg0 Berenvarius indienus
daconus ecclesiae S. Mlauricii Andesavensis, coonoscens veram Ecclestam, et
apostolicam fidem anachematizo omnem haeresim, praecipue eam, de qua hacte-
nus infamatus sum, ee quae lequitur. Ouod lcriprum Berensariusnon
solum oracione, sed eriam lubscriprione tirmauic. idg. Pontitex per
omnes Tralix, Francix, e Germaniae ciuicares dimilic. Cum Lan.
dultus Arialdum Romam milisset, ve velanam ccclelix Mediolanen-
Vn

## Folio 389 — 1663200467:0393
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000393.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
Liber NC
sis concumaclaut deterret, simulg. re adcaclam l
damiudicespoltularet, P’oneitex Petrum ama, cplleopum Ostien
lem, ad eamrem legatum decreuie. Dere loremanorum, qula absen
ribus eis cransisinon porerat, placuie, re conventus Mellu
lium eransterrerur. La vero caussatuit ciulmodi. Robertus Vcal
dus, qui prioribus annis (luntrido tratre moreuo, ee Baiclardotrariis
Ailio exacto, Apulie Comiratum invalerat, modo Rhesio C alabris OP
Pido, et Frois Apuliae capro luperbus vlero se Ducem Apulix, atque
Calabrix appellabat, ex dirioni ponciticix, quali conrinus rerum serie
cractus, imminebar. Ricardus aurem Fracer eius, qui Capuam, Lan.
dulEo Principe ciecto, porriscaneum, de curribus rebis in ciuium po.
reltare relictis, occupauerat, Campanix fines rexare non delinebat.
reerque aurem diris a Ponritice devorus in eius le auctoricate turu
TUM, AEQUe OmNeI aITIOREM AEIIS pALTAI ACCePTAI ei reLRTUTUI;
pollicebatur, Ei (c in pratiam recipere, ac Feudararium Ecclelix con
Airuere rellet. Ouibus rebus coonitis Nicolaus, quiparum in le ro
borisadbellum cancum serendum cernebac, acque proximum Leo
nispericulum ance oculos habebac, ee populorum luorum quoridia
nas defectiones reformidabat, poltularis eorum assen sic. acque ad rem
propius inspiciendam, ac cognolcendam Meltim, rediximus, procel
lc. ibique conveneu habiro, Ricardo Capuanum Principacum, Lo
berco Apulix,. Calabrixq. Ducarum vexillo cradiro contimauir.
aeque solemni eos lacramento adesit, le Fcclelix Romanae Adeles, li
siolg. (sic enim loquebantur) Fucuros. Extat duplex lacramentum
Roberci, vrum, quo se annui rriburinomine duodenosin lingulaba
um iuga denarios lolucurum, promilic, alterum quo tidelicatis formu
lam concipic. Verum que in hos annales intexam, re principiniuris Ec
clelialtici inreono Neapolicano aperianeur. primum eltcale: F80 R
bertus Dei graria, et) S. Petri Dux Apulia, es Calabria, t) veroque suoue
niente fururus siciliae ad confirmationem tradicionis, et ad recognitionem fide
litatis de cerra S. Petri, promitto me quorannis pro 2 no quoque ugo boum pen
sionem duodecim denariorum Papien sium per soluturum B. Petro, et ribi D. med
Nicolao papae, es omnibus successoribus tuis, aut tuis, aut ruorum successorum
nunciis ad S. Resurrectionem oblieans me, et) meosheredes sive successorestibi.
O successoribus ruis. Sic me Deus adiuvet ec. Secundum vero esthuiul
modi: F90 Robertus Dei, C S. Perri gratia Dux Apulia, ) ~troque subvte.
niente futurus sicilsae abhinc in posterum fidelis ero S. Romana E cclesia, et Ape
stolica sedi, (t) D. meo Nicolaopapae. Neque ero auctor, aut adiutor, 2t 2i
tam, auc membrum amiccae, aut capiaris mala captione. consilium, quod mihus
nolcer
releos
credide

## Folio 390 — 1663200467:0394
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000394.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
39C
liltoriarum de Reono lralia
credideris,  ne enunciem, imperaris, non enunciabo intuum derrimeMuta
sciens S. Romanae Ecclesiae Ebique adiuror ero ad tenenda, ( acquirenda rega
lia. 5. Petri, eiu sq. possessiones pro viribus meis contra omnes hommes, et adiuua
bote, et secure, e honcrificereneas pantificatum Romanum, terramq. S. Petri.
Et Principatum nec inuadere, nec subisere tentabo, nec praedari contendam sine
cua, uorumq. successorum licemia. Pensionem de terra S. Petri, quam esole
neo, aut tenebo, sicur stacurum est, recta fide pudebo, 2t quotannis Ecclesia Zo-
manae persoluam. omnes ecclestas, quae in mea consistum ditione cum earum pos
sesionibus intua potestate dimittam, et defensor ero earum ad fidelicatem Ro-
manae Feclesta, (s nulliiurabo fidelicatem, nisi salua fidelitate Romanae F ccle-
siae. EF sI cu, Vel un successores ante mé ex hac via decesserint, prout moni-
tus fuero a primis cardinalibus, clericis, ( laicis Romanis, opem feram, vipon-
risex erigatur, e ordinetur ad honorem 5. Petri. Ilaec omnia suprascripta ser
nabo S. R. Ecclesiae, et ribi, et successoribuscuis ad honor em S. Petri ordinatis, qui
mibi firmauerint investituram a te mihi concessam. Sic me Deus adiuuet, es c.
Acque haec prima teudi Apuliae, de Calabrix, icemq. C ampaniX FC.
clelialtica insticuro fuit. Reuersum inde Roma Noremani ab coiulsi
cum delectis milicum copiis sublequuri Pexneltitorum, Tulculatio.
rum, e Nomentanorum agrosinuecti valtarunt. inde traiecto Tiberi,
omnia loca Sucrium veque Cunc populari. ac variis decrimentis illacis
Populos, qui luperbe Poncisicis auctoricarem reliquerune, ad candem
redire mastia humilitare coegerune. Incerim Pectus Daininni, AN sel
moepilcopo Lucensiassumpro, legacus Mediolanum petrexir. Ibi pro
diemieace recepcus causam legationis ad eos lux in concione expoluit.
F cognita, Poltridierumor in cilirare a factione clericorum excita
tus increbuie, Ambrolianam eccleham aneguis paerum inlticuris 
beram; hec Romanis legibus obnoxiam esse, neque Pontiticei RO-
manum ius vllumm in sua ecclelir ordinanda, atque constinuiend2 h2
bere. Teaque sublaco clamore raptim ondique a cumuleuaneibus 2c
EpilCopium concurritur, campanacum strepicu, ac praxrandis rubx
clans re vibs cora completur, ac mors legato ab omnibus intentatur.
accenderae aurem invidix RAMEam, Quod Pecrus pridie in conen
ru praelilleris ad dexrram sibi antelmum epilcopum constinerae,
2 Ciniltra vero Vidonem archiepilcopum libi alsidere, mandarac.
Perspecta vero populi voluncare, legatuspoltridie, connocaro in tem
plum populo, in concionem alcendie, aeque rumuleu randem seda
r0, ita disseruie: Nicolaus Pont. A LaX. fratres carisimi, misit me ad Vos
non UF Ecclesia Romanae bonori, acque amplicudini servirem, sed DE vestrae
oloria, arque saluri consulerem. quid’ enum honore cenuissimihominis Romana
e

## Folio 391 — 1663200467:0395
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000395.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
de
a e
coet Ecclesta, qua laun praecomia ex ipstus ore est sul
tem prouncia in terris ab ejus ditione libera reperuut, ans oto
que caelum aperitur  clauditur? Et quidem, st recte altenderitis, relquas l
dlestas ab hominibus insticutas esse reperretis, Ecclesiam vero Romanant d
ipso esse fundatam, atque ab ea cum reliquas alias, tum maxime Mediolanen-
sem ortus sui primordia, et disciplina rudimenta sumpsisse. Duid enim: Pe
trus, es Paulus, qui Romanam Ecclesiam suo sanguine consecrarunt, non ne
hanc quoque per discipulos suos instiruerunt? Nam Wazarius à Lino, P etri di-
scipulo, sacro fonce ablucus sacrum in hac orbe mariyrium est perpessus. et Gerua
sius, ac Protasius, quorum sancta in hac urbe corpora coluntur, non alium quam
Paulum habuere masistrum. Divus denique, quo vos tantopere gloriamini,
Ambrosius, cum Nicolaitarum haeresim per se quondam coercere non posset, a
Romana Ecclesia praesidium implorant. at que tres viri ad huius erroris expia-
tionem a Syricio tum pontifice missi praesens civitati auxilium attulerunt.
Duamobrem, cum et) primi saluris vestrae auEtores, () post labentis disciplinae
emendatores ab Ecclesta Romana prodierint, quid est, quo d ejus decreiis obtem
Perare incempestiua nunc contumacia recuseris? O vibus verbis peoteruum
populum adeo Aexic, ve lubito se ad omnia eius mandaca paracum el
le, responderir. Ouxctione inde clericorum incticura, vix quilquam
rnusreperrus elt, qui non aur ordines emisser, auc muliebris conlie
rudinisparriceps esec. Tum legatus, cum se omnibus damnandis (a-
cracollere e ciuirare, paucis absoluendis, reliquis se iniuriam Facere.
cum par omnium caulsaesec, animaduerreret, propterea omnibus le
veniam dacurum, oltendir, (i le Cacramenro ac pirculo obstrinrillene.
Ce in polterum ab ciulinodi Aagietis remperaturos. Sacramentum au
rem fuic eriplex. primum acchiepilcopus ica iurauie: Conficeor moremin
Ecclesia ino leuisse, ue quicunque clericales ordines acciperet, sub diaconatus nomine
nummos duodecim, diaconatus oc Lodecim, presbyteratus vgintiquattuor pende
ret. Iaque praesente D. Perro. Ostiensi episcopo, legato DVicolai Pont. et D. An.
Selmo. Lucensi exiscopo, et omnibus vobis damno, ac detestor omnium simonia
cam haeresim, ac me, et clericos, et successores meos spondeo nihil in posterum exa
EturoS. Nicdaitarum quoque haresim eadem ratione condemno, et presbyteros,
diaconos, subdiacono sq. ab xorum, e concubinarum societate, quoad potero.
propusurum, promito. In de anre altare coram epilcopo Lucenli dixie
Sihis defeceros tum me Deus, et Divi pionum communione deijciant. Postre
mo Ainulfusnepos eius clericus, cum unamanu manum archiepilće
Direnerer, altera lacrum Feuangelii codicem tangerer, ita locurus est
Dominusi Yado archiexiscopus, quod promisie de castitate clericorum, ob serua
bie nerue consecrabie aliguem prater monachos, quem suveriore sacramemonon
20
oris
Obtigel.

## Folio 392 — 1663200467:0396
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000396.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
liltoriarum de Regno Tcalia
obliget. Eadem clericiiuratune. Fris actis archiepilcopust
terram, acque piaculum sibi iniungi iulsit, quia quatriuis ca iple is
Eccleliam probranon invexisser, camen, cum pollet, ex ea non lultu-
listec. Legneus cencum annorum piaculum impoluit, idq. redimi pot
le, cerra in lingulos annos solura pecunia, roluit. clerici diverlis in vita
ieiuniis obligaci. Archiepilcopus inde in concionem alcendit, aC pEa
senreclero, de Populoclericum Cuum iurare iulsic, le has duas haere-
les pro viribus excirparurum. Codemq. Cc iurciurando populus oblion-
vic. Clericis poltrem opristina ormamener, licteraris criam, se castis
Otticium reddicum. reliqui Ecclelix rancum allociari. archiepilcopus
etiam, eos se relisionis graria Romam, aue Turonum milturum,
se vero ad5. Jacobum in Filpaniam icurum, promilit. FIXeC PecruS
iple le Mediolani legarum exisse, (criplic. Nicolausponritex Floren-
tiam reverlus canonicos Faueneinos in tidem recepie. exrat diploma
Florencia dacum V. Kal. lanvarias anno pontificacus primo. Prote-
cto inde Mediolano legato, archiepilcopus alperis clericorum luorum
conniciis laceratus, quod Mediolanensis liberrarem Ecclelix prodi-
disser, in sencentia caltitaris non perlticie, led promilcuos mulierum
660, concubitus annuit. leaque co anno, qui tuit millelinus sexaselins,
Eclembaldus Corra in locum Landulh traeris morrui lublectus, co-
dem Arialdoimpellente, causlam incermortuam excitauit; atque er2
uibus cumulcibus in vebemilcendis, eriam ne ab b255. C cl(i ab archi-
exilcopo lacraretur, inhibuic. Ieaque Pecrus Damiani ad eoshanc epi
Itolam imilie: Petrus Damiani Rodulfo. Vicali, Arialdo, Frlembaldo fra-
tribus salutem: Gralias asimus Deo, quod constanci fama audimus, Vos con-
stanter aduer sus hostes Ecclestasticae disciplinae certare. Nicolaicarum haeresis,
quae vobis nobiscum laborantibus videbatur euulsa, repullulat. Deus vult pro-
bare constantiam suorum. Zcce qui prius NVicolairarum, es Simontacae hare-
seos laques cenebantur, nunc ad perditionis suae cumulum sunt etiam violato sa
cramento periuri. quod tamen in Mlediolanensi ecclesia non est nouum, qua
semper diversi doomaris homines habuit, initio ab Auxenio, atque Ambrosio
inchoato. Nicolaus vero concilio habiro obltinatos Lombardix anti-
stires, Mediolanenlem, Taurinarem, Hastenlem, Vercellenlem,
Nouarienlems Brixianum, e Laudensem, diaconos, e presbrceros
coticubinas habences, ab alcari remouere, Simoniacos honoribus
spoliare coezir; Hugo Blancus, quem Leo cardinalem alciuerac, à
Poncitice defecie, e post plurimum Ecclelix nocuit. Fodem anne
Ilaacio Imperatoris Orioneis mortuo Constancinus Ducas luccelsie.
Bcixia ingenci adeo cerrae moru die ipso Relurrectionis concremuie.

## Folio 393 — 1663200467:0397
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000397.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
iber Lonus
replerique mecuruinarum perculli aue vibem relin
EFENE, AUIEFIC
Ricardus, Caupalla termerora lubacta, Capuam dols, Pollas,
furrelq. a ciuibus repopolcic, eilq. dare abnuencibus, urbem oppusi
reincticuie, ac demum XII K al. Tunii Frustra ab Flenrico auxilium ex
pectanrem ad dedirionem adduxit. leq. cum Tordane Alio Principem
declarauie. Ouinto rero Nonas Tulii Nicolaus poncilex Florentia
est morruus. Clerus, populusq. Romanus, audica Pontiticis moite,
de lubrosando successore convenic. Cum autem orca dissenlionene
moex Romana Fcclelia probaretur, Cardinales tandem, tsildebran-
donuctore, proximum Nicolai decrerum amplexi ex aliena lumple
rune. Flictuic AnCelmus Badasius Mediolamenlis, Lucx epilcopus,
homolingulari doctrina, se vire dilciplina probatus, e guipaullo an-
ce Nicolai in Germania fuerat legatus. Is pridie Ral. Octobris crea
rus, immnente Romanorum leditione, ltarim line regis auctoricace
conlecratur, acque Alexander lecundus rocatur. Ilenricusiam inde
ab inicio dilcordix, a Romanis quibusdam Ecclelix inimicis, de exu
libus, ve recere instieuco Poncilicem darce, inltinctus epilcopos in
eam rem ex Lombardia cuocarac. vbi vero Alexandeum per Cardi-
nalesiniustu luo consecrarum audiuie, ex maeris, ee luorum lenten-
ria trequenrem Balilea conventum habuic, acque Placentino, de V et
cellenli epilcopis ex lcalia asencientibus, Cadaloum Parmenlem epi-
Ccopum ad se profectum pontiticem V. K al. Nouembrisrenunciauie,
ex Honorium II vocauie. un de pelsimi exempli dissidium in Fcclelia
emanavie. Mediolani vbi Alexandrum ad pontiticatum cucccum, est
coonirum, concinuo sedicio de rxoribus clericorum, ducibus prono-
bilicare Guliclmo Landriano, propopulo Erlembaldo COtta, iecru
duic. nam Frlembaldus conteltim per nuncios dere clericorum con-
Culuic Alexandeum. cumq. ille ex Cardinalium sencentia aduersus eos
pronunciassee, Cubicoomnes clericos rrbe cum eorum Familiis extur
bauie, acque archiepilcopo, et capiraneis, corumq. valallis mortem,
li conera renderent, incentauie. Poltero anno Cadaloum in lcaliam
ab Flenrico per Bucconem Falherltadensem epilcopum missum lum
mo ludio excepir Cibercus Lombardix peaefectus. Cibertum vero
Mediolanenles, de plera que Lombardix ciuitates, epilcopisluis auete
ribus, lunc lequurx. Alexandrum Cochitredus Dux vni cum Machil.
de coniuge recepie in cliencelam. Paullo ance Flanno, Colonien(is
archiepilcopus, Cummus polt reginam rerum omnium moderator
tesnum ab Aonete prcum vieiliee admipilleati calumuiao, pioce
1C
pidi in rempla divinx PaciS B . ProxiO,

## Folio 394 — 1663200467:0398
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000398.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
394 Pliltoriarum de Regno Tralix
ribus aliquor adiuvanibus, puerum ei cum ipsis Imperii inlignibu
cripuerat, Colomamq. vel repugnancem craduxerae, ee maere d Fli
curela remoea, lemet vlero curorem insticuerar. Ieaque nouo hoc exci
cato cumuleu perrurbacus Gibereu, ve Cadaloum eueretur, admonuie.
Ciberrus, rbi expedica convenisse Lombardorum duxilia vidir, ineun.
te Aprili, Cadaloum Romam consecradum aduerlis Alexandrum ad
duxie, ac XVIII Kal. Maias, Caltris in praris Neronis ad rebem Leoni-
nam locatis, ri perrupere in eam concendic. Alexandro Laceranum ce
nenei Romani, e Gochitredus cu valida Tulcorum manu insenei ani-
morualacricare, ve in lummo vrbis periculo, aftuerune, aeque irruprio
nem Lombardorum, licer pleri(que luorum, auc in praelio caelis aue im
Tiberi lubmerlis, prohibuerune. Ira Cibertus metuens, ne à Mactil
de circunveniretur, ab vrbe recelsit, et Cadaloum Parmam reduxie
Eodem anno Roberrus cum Rogerio Frarre in Siciliam iranseresus
bellum cum sarracenis insticuit. Ineunce rere Cadalous a principi-
bus Romanis, quosincerim (pC, PEXMIILq. COTLUPCTAE, LCHOCACUIS, HO
cturnis ad occuleandum adventum confectisitineribus, ex impiouile
ad rebem accelsie, acque vrbe Leonina pernoeteim turro occupata.
balilicam Vacicanam inualic. Ced Fraude, illucescenre die, derecta, re
pence armis a populo peticus, cum impetum eius lustinerenon posset.
auxilio Cincii ciuis Romani, hominispocecis, in primilq. nasna ab c0
vipecunia comparati in arcem refusic, ibiq. ab adverlariis acrirer elt
oblestus. Cuius oblidionis soluendae cum Germani rationem idoneam
1064 nullam reperirene, ad pacem animos converterune, ac lequenti anne
Frannonem archiepilcopum cum liberis ad eam rem mandaris mile.
eunc. Is in convencum proscestus in praelentem Alexandrum inuctii
coepit, neque ordine, neque recte fecisse cum acculans, quo d incon-
lulco, acque inscienre Flenrico rese, ledem illam inisset, quam multos
iam annosnemo, nili a rege probatus, aulus esser artingere. quam-
obrem auc vlero cederee, due rationem audacix lux redderee. Cui
Fildebrandus Cardinalis, vir promprilsimus in dicendo, respondic:
Tus, quod Fenricus in Pomifice lesendo praetenderet, imminuium non esse. Ale-
xandrum enim in dissensione cleri ex recenti NNicolai decreto à Cardinalibus 2no
consensu ex aliena ecclessa sumprum, cundemq. propter imminentes cumuleus
sine Fenrici auctoricate subito consecratum. Plenrici pupilli iura mulio magis
Ecclessae Romanae esse tuenda, quae spiritus mater esset, quam Agneti parenci
quae sansuinis rantum necessitudinem pratendere posset. Quibus rationibus
victus Flanno consilium ad rem cognolcendam postulauic. Annuen
cibuspottulaco ejus Cardinalibus, verum de loco ad coriueniendum
06
idonco

## Folio 395 — 1663200467:0399
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000399.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber NonS.
idoneo dilcepraneibus Mlanrua, quae erat in dirione Machildis, ett
cca. Iraque eo _ Alexanderipse, de lacer Cardinalium carus, et epi-
ScopiFerine lcalix omnes venerune. In eo caussa veriulque diligenter
est agitaca. Alexander poltulanre Flannone obiectum simonix cri-
men concepro lacrameto purgauic. leaque caussa lia cunctis probat,
V. Kal. Nonembris summo omnium consentu, Cadaloo repudiato,
aeque a laCrIS remOTO rereneus Dominico Gradensi patriarctix le dis
principatum tirmauic. Cadalous, ne mali quidpiam pareretur, à C in
cio ante Furco ex arce dimissus cum paucis tuxiens ad ecclesiam sua
reverrir. Xc, quanquam a plerilqne de specrus, insignia pontificia reri
nuic, quoad vita suppedicauie. Extac Perri Damiani ad Cadalouin ip-
lum epistola, in qua scribir, cum eribus iam conventibus esse damna-
tum, de rer, (i non iudicio lacerdorum, ac lalrem legum auctoritate ab-
dicacum. ex quoniam inlter Osboriense concitium, se guXe pro vero-
que dici polsine, exponere quali cuiusitam praeludii caussa vello. acque
iea iura veriulque diligenter, atque acure perpendens Cadaloum virio
Factum esse oltendie. Excar etiam ciuldem ad Gothitredum altera,
quem Excellentissimum Ducem, de marchionem vocar, in qua luin-
moledolore angi air, quod audiverie, iplum Cadaloi colierudine vei,
quem campridem rniverCalis ecclelia ra quam lerale virus euo veric,
e a corpore luo reciderit, et in barachrum decurbarie, ee quocum iple
Forrirer dimicarie, e netanda molierem cum lerenissima, e clarilsima
coniuge lia (Machildem aurem incelligic) Exepius propullarie. Ale
xander Manrua decedens Lucam accessie, arque ibi basilicam D. M 21
cini lolemni exremonia consecrauie. Decedenrem F rlembaldus ho
noris graria prolequutus nouum aduerliis clericos edicrum clcuie.
Si quis sacerdorum, diaconorum, aut subdiaconorum officium contumaciter
deserens feminam sibiporius elisit, sicur sponte ob fornicationem dimittit offi-
cium, sic ob praeuaricationem dimittere codatur etiam inuitus beneficium. Quo
Mediolani poltea propoliro archiepilcopusieritarus diem Penrecoltes
ad id oppugnandum constiruie. Veriimi vbi ea dies aduenie, eumuleu
ab Arialdo, et Flembardo constato, Colus à populo in templo reli-
ctus propolitum cenere non poruic. Dum txc aguneur, Ricardus
Capuae Princeps, lubacta magna ex parce Campania, vicina vrbi loc3
amis appecetae, acque vrbis Parriciarum ambibat. Fa sC perImOTuS
Henricus parrim vebona Fcclelix emanibus Noremanorum eripe
rec, partim recoronam Imperii à Poncitice caperet, cum magnis pe
deltribus, atque equeltribus copiis Ausultam venie. Ibi expectans
Cochitredum Tulcix Ducem, qui cum luo exerciru, irer quasi olten-
dCns

## Folio 396 — 1663200467:0400
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000400.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de Reone caIa
dens, praeiret, vbi eum lonse cerrarum abesse accepie, expec
dimilic. Alexander aurem Romam ad hos morus compelcenc
profectus iplum e Talcia acciuerat. Oua re comperta, Ricardus libi
mecuens Campania celsir. Tordane aurem, et Guliclino Ricardi A-
liis Coliscum luis apud Aguinum obstare parantibus, ceceri cum Prin-
cipe apud Parenariam substirere eoanimo, re, (i Gothitredus Lirim
amnem eransiret, omnes in Apuliam inde diffugerene. Gothitre-
dus aurem iam aduleo Maio Pontitice, de Cardinalibus stivatus cum
exercitu Aquinum processir. Ibi per decem, _ octo dies cum NOTE.
manis xquo Marre, ac vario evenru puenauie. demum res per col.
lognium eranlacta. Dux ingenti pecunia accepta, domum reperiie,
neque ita mulco post ex hac vita decelsir. cuius morris pranuncia
crinita stella Fuisse puratur, quae per viginei diesmirum secum Fulgo-
rem erahens apparuie. Machildis vidua vni cum Beatrice IaEre
universam inde dirionem administrauie. Alexander Romam rever-
Cus priorum ponciticum imitatus exemplum conventum ad reFor-
mandos clericorum mores in Laterano Coegir. Extat eins de Nico-
lairis, e Simoniacis decrerum: Mandamus, 2t nullus missam audrat
presbyteri, quem scit concubinam habere indubicanter, 2 el subineroductam mu-
lierem. Vnde etiam sancta synodus ita statuic. Quicunque sacerdorum, dia-
conorum, subdiaconorum, post constitutum beaca memoriae praedecessoris nostri
S. Leonispapae, et) Vicolai de castitate clericorum concubinam palam duxerit,
Vdl du. Tam non reliqueris, ex parce omhipotentis Dei, t auctoritate principum
Apostolorum Petri, et) Pauli praecipimus, vemissas non cantet, neque enaroe-
lium, neque existolam, neque in presbyterio cum obedientibus maneat neque par-
tem ab Ecclessa suscipiat. (7) de Simoniacis staruimus, e siquis in posterum ab
eo, quem simoniacum esse non dubitat, se consecrari permiserit, () consecrator,
ex consecracus non disparem damnatinnis sentennam subeant, sed 2terque de
positus paenitentiam avat, et privatus propria dignitate persistat. In eodem
etiam conventu FTildebrandus Capuanus archiepis covus privilesium
nuper ab Alexandro abbari Calsinari concessum reprehendic: Ne quis
episcopus ullum inbonis ad Caβinates monachos perimentibus sibi ius vindica-
00b ret. verum mox intentaro anachemate territus acquienic. Postero
anno R avengerius Aquileien sispatriarcha est Factus, Aserander Lu-
ca per Seprembrem menlem fuit, atque Octobri Romamreperiir.
Deliderins abbas Cassini nobilem basilicam inchoruie, eamq. pereori
nIS ACCerSIriS ArEIficibUS USIUIO OpCFCNOUX agnIHICCNLIX BCHeTC ex
Ornauie. Nediolani vero ciuitate ledirionis conAata CauN2 arm2
lumence, Acialdus, cum cempectaciseius imminens vicare periculum
Audets

## Folio 397 — 1663200467:0401
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000401.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Nonus.
sudens praecipiti ex rrbe se Fuga proriperet, ab aduertatts net-
ceptus elt, ac mola collo appenla in lacum Veibanum piaecipica.
cus indignas honeltae actionispoenas persoluir IIL Kal. lu. ia5. COr-
pus deinde illalum inventum merieos sepulcura honores adepeum
elt. Arialdi exemplo perterricus Fclembaldus sibirum quoque quie-
scendum exiltimauit. Proximo vero, absentem anriltirem nactus
rniveclum luperioris dissentionis renouauie incendium. Nam PEX
lidiis maioribus comparatis, ciues apud se dicere Lacramentum coe-
sic, neque tam lacerdocum ordinem, quam iplum archiepilcopum
divexauic. quippe cui etiam in vrbem ad comprimendam sedicio
nem reuercenti violenens manus non dubicarit interre. Inde RO
nam profectus Hildebrandi Cardinalis auxilio aliud decretum
obrinuie, quo lanciebatur, non esse iultum antiltirem, quem cle-
rus, aue populus, aurrex iniultu Pontiticis declarallene, acque Nle.
diolanum reuertus iurare in eam legemclerum, populum q. coesie
Dur ie percullus Vido, quippe iam aecare contectus, ac cranquilli
taris cupidus, vlero se lacerdorio abdicavie, atque insionia honoris
ad isenricum in Germaniam milic. Sacerdotio à Vidone depo-
siro, noux ctarim concroverlix est occalio patetacta. Nam cum
Fenricus Cothitredo Caltilioneo ad se protecto ingenti pecu--
nie lumma accepta dignitarem eam indullisser, Alexander acri
cum incerdicto ab incundo honore ablterruir. Oua re Gochitie
dus ab iis, qui ponciticiam auctoricarem amplexabantur, repudia
tus Varilium oppidum primum, deinde ab. Frlembaldo pullus C a
stelionum, quod erat natura, opereq. munitum, le conculic. 2c.
que inde magnis contractis propinguorum, aeque amicorum co
piis in neros aduerlariorum incurrere, colque per sequentem an
num infeltos habere perrexic. Per coldem dies R obertUS, quet
Ducem Apulix, de Calabria Nicolaus ponritex insticuerac, P2.
rento, de Barrio diucurna oppugnatione ad ius luum adiunceis
Ecclelialticae dicioni prope imminere videbatur. Ouod senriens
Alexander, ve qui bellum abnuereo, quod viribus luis maius el
ser, amicum illum Cibi porius contirmandum, quam holtem ex
periundum, putauic. aeque c2 de caussa in Apuliam procressu
convencum Melti per Ausultum coexie, acque ibi Roberto Du.
catum Cauxie, et Culielmum Tancredi Elium, quod bona eccle-
CIx Salernieana per vim reneret, communione remonit. D. OXi-
mo anno Romanus Diogenesimperare in Oriente ccepir. Alexan-
dex Capux cum elter, Altano, archiepilcopo Salernitano eccte
1ta1.

## Folio 398 — 1663200467:0402
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000402.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
liltoriarum de Reono lcalia
liam, e priuilesia vecera contirmauie. Plenticus Siochaia
cellarium Cuum ecclesix Aquileien(i praxefecie. Inde Walis LualOri
bus, in primilg. Adelberro, Bremenli archiepilcopo, dediruis nul.
lum erga homines, Deumq. auaririxe, libidinis, atque inlolencia se
nus omitrere. Nam e plebi contra nobiles, principelq. Sudere
aeque omnia vi magis, quam iure agere, e epilcopatus, abbacialq
palam vendere, ee opima ipla monactiorum praedia seccatoribus luis
curpi largicione cribuere. O uin criam cum coniuse Berca, Ocho
nis Marchionis Ailia, cuius paullo ante sibi desponlae iam Lacieras
ceperac, diuortium Facere cupiens Moguntinum antiltirem ad in-
dicendum luper ea re Noguntia convencum induxit. Ouod vbi
coonouie Alexander, Perrum Damiani legatum in Germaniam ad
59 eam rem impediendam milic. Is lequenti anno protectus Mogun-
tinum, incentaro acrioris animaduertionis periculo, ab habendo con-
cilioreuocauie. Flenrico vero Francfordix, quo ille conventum ac
civerac, mandata Ponciticis in hanc senceneiam cdidie. Rem pelsi
mam, e anomine Chriltiano, hedum regio alienam esse, quam il-
le moliretur. Ouod Chummanis, auc divinis legibuSRON FerrereTF,
ac lalcem tama, e exiltimationis lux rationem haberee, ne tam
tetro veneno a rese cemperato rorum populum Chriltianum infice
rec, e qui Aagicia vlcilci deberet, iis le princeps obstringerer. Quod
Sinon Recteretur consiliis, procerrohaberet, Ponciticem vim Lccle-
Calticam adhibicurum, neque cum liis manibus imperatorem ali
quando lacraturum. Fruius orationem sublequurx lune inde gra
nesprincipum, qui aderane, voces, aequa iubere Romanum Ponri-
scem: ne per Deum, nominis resii maieltarem tam curpis Facti
labe commacularee, ne re pareneibus reginae caussam defectionis, de
iustam curbandae respublicae occationem praeberet. qui, (i viri el
sene, cum armis, virilque plurimum possent, cam insignem tilix
luae concumeliam sine dubio insieni aliquo Facinore expiaturi, ac-
que pro opibus accerrime vindicaturi efene. Ouibus rarionibus
Fractus magis, quam infexus Hlenricus se in Pontiticis auctoritare
Fucurum dixic. Fodem anno Alexander ad res Campanix inuilen-
das, more instiuro, profectus salernum accessit, ac conventum
epilcoporum, abbacumq. esie, cui Gilultus Princeps Salcenica-
nuS, eE RobeTEUS DuX, ee Rogerius Comes Frater ejus intertuerunE.
Ibi Culiclinus Fancredi tilius bona, qua polsidebat Ecclelix, red-
didic. eaque Alexander AIFano archiepilcopo ciuitaris adiudica
vic. _e post, cum Capuam concessister, LII L Idus Oerobris en
de
V

## Folio 399 — 1663200467:0403
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000403.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber Nonus.
dem contrmauit. Eovero, qui inteccus est
simillelimo seprungelimo, Henricus Kaltennaceus cceleliam archi
epilcopimorre racantem Ciberto Parmenli concelsit, dc es
Vercellenlem epilcopum lesarum Lombardix conlelcuit. Alexander
aurem ab Hlenrico rogatus Ciberrum Cacrauie, quaneat rusecte
superioris dissensionis auctorem, deinde rariis ad le de Fctstet no.
nin, aeque luperbia criminibus delaris, perinde 2c pal Cal s t
chiepilcopos Mosuntinum, et Coloniensem, e Babembei sC
epilcopum cuocauit Komam. Babembergenli vicio dabatur, quoc
epilcoparum grandi pecunia coemisset, omnibus vero, quod lactes
ordnes mercede accepta conrulissent. Verum grauilsima oratione
caltigari, ac iureiurando, se a calibus Facinoribus remperaturos, ad 2
eti domum cum pace dimilsi. Per eoldem etiam Fenricus ad caullam
de linonia, aliilq. grauibus criminibus Romam apud le dicendam
lacro anathemate indicto est euocatus. Cui edictoille non paruie
Eodem anno Pilani Corsicam invalerume. Cuius vicilcendae iniuria
eratia Genuenles rriremes duodecim in Aeni octia intulerune. Fas ve.
rd adorei Pilani seprem in CeltoS. XyCi ceperune, quae mercibus onulte
in Orienrem curlum incenderane. Fum diem Pilani, quod geminam
in eo rictoriam rerculissene, Feltum esse in perpetuum voluerune. 2c
S. Xyltoremplum extruxerunt. Interim alsiduis Gochitredi iniuriis
Erlembaldus accenlus tirmam ciuium manum Castellionum addu.
xic, diuq. strenue, qui in praelidio erane, locum cuentibus, iplum ob.
ledic. Extremo inde lequenris Ouadraselima spatio insens Medio
lani elt incendium exciearum. ad id reltinsuendum cum plurimi éca
Uris, quae ad Castellionum erane, recessisent, oppidanis locum ac
erumpendum dederunt. qui magno conatu egressi Frlembaldum cum
maximo lui periculo inuicum oblidione decedere, compulerune. F0
incendio magna pars vebis ad tolum exulta elt. Incendium inde Ca
Sellionen le apud polteros celebremanlic. Robertus, Dux, cum API
lia, Calabriaq. Cubacta, animum ad Sicilix reliquum occupandum ap.
plicuisset, nauali confecto exercicu eo concedic, ac C alsinum primiim,
deinde Panormum, cum Nacarim ageresus, omnia Facile in ditionem
adduxit. Panormus, quod erac rerum capur, per quinque menles
obsecta demum in poceltatem pervenit. Sepreimbrimense poncitex
Alexander Calsinum profectus est, venouam D. BenedictibaGilicam.
consecraret, modo a Deliderio abbace, et Cardinali constructam
En res Kal. Octobrismagna est exremonia celebrata. AAUCTUNEO
imnesterme vicerioris lcalix epilcopi, ee cum frequemres vicinarum ci
2
UItaTUI

## Folio 400 — 1663200467:0404
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000404.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
L
Flictoriarum de Reono Tralio
uitarum populi, cum etiam Principes Ricardus Capuanus, Cilul
SalernitanUS, LatduIFUS BenevenEaHUS, _ Duces NeapolitaNUS, 2C
Surrentinus. Robertus, quod eorempore Panormum in sicilia op-
puenabar, interessenon poruie. Redivina pertecta, ommbus, qui at
Euerune, ee qui per octo polt dies locum illum pie vilicarune, liberalis
estpeccatorum remilsio auctoricare ponciticia Facta. cuius religionis
Tama permora Agnes eriam Imperarrix accessit. Inde Lucam AlexAM
der abiic. vbi TIII Kal. Nonembris Fremum Camaldulenlem in si-
eni priuilegio decorauie. Fodem anno Michael Ducas Parapinaces
Imperium Orientis excepie. Sequenti, Alexander Romam LuCa Re-
verlus, voi TTII Idus Marrii Fuic, concilium aduerlus Simoniacos in
Lacerano coegir. Vido, qui archiepilcoparum depoluerat, vicx f-
nem Fecie. Eelembaldus ea re audica locum premendo aduerlario op-
porcune sibi dacum exiltimans ciuicarem adegir iurciurando, le Gochi
Eredum ab FTenrico edicum nOn aCCOpeuCaI. aEque oper 2 LTildebran-
di Caedinalis, cujus vireuce, 2c Capientia cum pontitcatus Duberna.
barur, Achonem clericum Mediolanensem antiltirem dedic. cog. in
Epilcopium inducto, Colemne, ve in eiulmodire, exulum inie, civi-
eare haud larisprobanre, quae insienem resi iniuriam tieri arbicraba-
tur, qui exisespum dare conlienissée. Oua occatione vi aduerta-
rii imperum in triclinium fecere, aeque Foedo adeo cumuleu omnia
nilcuere, ve Acho exrerricus, cum rix incolumis eualisser, honore se
abdicaric. D uod rbi Romx palam Faccum est, continuo Hlildebein
dus CochiEredum, cuius impullur hXC OmnIa ACFL pUTABAHEUE, nOvO
Cacrorum incerdicto norauir, Achonemq. icerum decrero Ponriticis
contirmauie. Conrra Flenricus despecto prortus Ponritice Gochifre
dum omni ope a.  dienicarem rerinendam adiuvie. Acque co illeta-
vore luttuleus ditionem amissam inua(IE, C2g. MASMZ CX PAEECNCCU-
perata, in oppido Brebix tandem consedir. Alexander Calsinum re-
verlus hominem daemonircum post precationem diuinam verbo im
periolo lanauic. de Aguinum praerer scediens pede captam mulierem
nactus maxima cum altantium admirarione curauic, 2992, gua polt
Cacciticium manus abluerat, pocui ministrata, ee Tarpacinx oppido
abbari Calsinati donato Romam reverlus proximo anno Palchate
celehraro XRal. Maii ad caelestia regna migrauie. Terria post Ale
xandri sepulcuram die clerus, populusq. Subrosando poncitici in x de
D. Pecri ad Vincula estconvocatus, acque subito, consentienribus em
nium animis, Fsildebrandus archidiaconus sedere in sede Pecri, ve di
rilsimus omnium, iustus. Piulmodi vero tuircorum de illo indicium.
073

## Folio 401 — 1663200467:0405
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000405.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
15
oet HC
Nos (ancta Romana Ecclesiae Cardinales, clerat, acolyri, su
ni presbyceri praesentibus ven erabilibus episcopis, abbaribus,  monachis, con
Coenciencibus pluribus curbis veriu sque ordinis, eligimus nobis in summum Panis
rificem Fxildebrandum archidiaconum, virum religione, doctrina, ustitiaq
praestantem, in aduersis constantem, in prosperis moderatum, pudicum, mode
stum, sobrium, castum, hospicalem, domum suam bene repentem, in oremio
huns Ecclesia a puericia eoregie educarum, t crudicum, eumq. posthac esse
 dic Creeorium VT(pontificem volumus, ex consentimus. Lodem CCus
Pore in Germania Flanno, Colonien lis archiepilcopus, haud:mini
mumiis, quae contra ius, e Fas in nula regia gerebantur, commorus
vacarionem a rege piocurarionis publica poltulauie, xtarem causla
cusiam nimis ingravelcentem, neque tancae rerum moli lufticienrem
atque eam Henricus handerauare concelsit, ne, quod facere Colitus
Fuerac, invenilibus luis, e prauis libidinibus obuiam irer. Fo vero
exnula profecto, tlenricus, quali paecag0g0 leverissimo liberarus, re
Fractis omnibus pudoris, acque modeltix vinculis, liberius inde omni
bus le generibus scelerum, ac Aasiciorum obltrinxir. Saxonix, ac Tu
rinxix colles cum caltellis, prae liduilg. Firmasser, praedas palsim ex pro
ximis aeris, villilg. agi permilic. archiepilcopum Mosunrinum ad de
cinas a Turingix lacerdoribus exigendas, vemuleosance annos insti
cucrar, incitauit. _ cum VI Idus Martii archiepilcopus ad eam ren
conventum Ertordix indixisser, ei affuie, ac Thuringis lacerdoribus
vecera Caroli Magnipriuilceia, anriltirum Moguncinorum inctiru
ea, ee Ponciticum Roimanorum decreca aduerlus cum proterencibus,
de, Ei in incaepro perlilterer, Pontiticem le appellacuros esse dicenti
bus, non Tolum praelens acerrime repuenauie, rerum criam, (i 2c
Pncilicem provocarent, extrema eis omnin inrentauir. Q ux durr
aguneur, nuncius estallatus, Flildebrandum Romx ponriticem de
claracum, hominem, ve norane omnes, cum ingenii vehementis,
cum praeltancis erga Fccleliam pietaris. Inligni eius leuericate, aC per.
pecua in emendanda F cclelix disciplina constantia epilcopi Germa
Dix cerrici acriorom llarim prxelentis viex correctionem, criltio.
remq. morum animaduertionem extimuerune. arque ob id regem
adcunces monnerune, ve comitia cius anriguaret. alioquin roram eiuS
ponriticacus vim in sernum Breui redun lancem expectarce; ob catr
rem Feneicus Fberardum Comitem Romam milie, qui à Roma
Dis rarionem eorum comitiorum exquirerer; ee Gregorium, nili ver
bo Carisfecisser, re virio Factum, abdicare iuberet. Fi Romam ve
nienti, ac mandaea regia edenti Cregorius. vereserar, relpondir, le a
Kona

## Folio 402 — 1663200467:0406
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000406.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
4Cd2
Flistoriarum de Reono Icalia
Romamis inuicum ad cumhonorem cuocarum, proprereag. nonl
conlecrari pasum, neque palturum, donec cerra legarione ad regen
iampridem missa eius luper hac ec voluntarem, a0 iudicium perspe.
xisser. Cererum Gregorius, antequam conlecrationem acciperee,
cum alios plerolque, quos coltituendae Ecelelix duxitidoneos, lcripris
de dignitare lua licreris, cum in primis Hlenricum regem, de Ciberrum
irchrepilcopum coluie. ica tamen ve ius luum le aduerlis vrrumque
conteruacurum esse, l ofticio decelsissene, lumna animi constaneia
praeleculerie: Traque cum Gibertum audisser, Imolenles ad Cactamen-
ea libi dicenda compellere, Vidoni Comiti mandares ne id in fraudem
heri Ecclelia pareretur, non dubitauie, cum autem Wochifredumm ar-
chiepilcopum simonincum comperisset a Cuttraganeis Lcclelix Me
diolanenlis conlecratum, Bearrici, de Machildi, ve ab eo, tanquam
abhomine execrando, se abltinerenes peecepicadiiciens, le in amimo
habere relisiolilsimos ad Hlenricum virosmierere, quiiplum ad re-
ctum oblequium Ecclelix reuocarent, d ad decoram lulcipiendi lin-
periiracionem incitarent, acque ita volunrare eius IIV Kal. Tulias con-
Secracus elt, ve ex epittolis eius elicitur. nam Lambertus lcripror GJer
manus in Purificatione Factum id prodidit. aeque inde converlo ad
Noremanosanimo, a quibus dirio Ecclelix premebarui, in Campa-
niam ad res eorum perspiciendas coressus elt. Peaque pridie Idus Au
sulti, Beneuenti cum esser, Landultum Principem iureiurando ade
Sic, lc Adem Ecclesix praelticurum, nequerem Beneuentanam vila ra-
eone diminururum; ne que iniustu Ponciticis inveltiruram aliquam
initurum ee Capuam proeressus eadem iurare Ricardum Principem
iulsic. acque inde V. KLal. a Erlembaldum Mediolanensem ita leri-
Plic: Nos scito incolumes C apuae aeere. Norrmani pacem libenter se facturos
ostendunt,  si idnos expedire Ecclesiae putassemus, iam ipsi se nobis omni reue
rentia subiecissent. FPenricus rex litteras ad nos dedic omnis suauitatis, atque ob-
sequii plenas; quales non memimimus ab llo ante rese ad pontificem aliquent
scriptas. sunc etiam, qui nomine ejus spondeant, ipsum in caussa Ecclestae ML e
diolanensis auctoricati nostrae cessurum. De Comitissa Beatrice,  Machilde
filia eius nequaquam dubicandum esse censemus; quin omnibus in rebus, quae di-
uinam caussam atcingunt, fidem nobis, atque officium praestent. Tu confisus in
Domino forcem animum serito. Octobri indemense Penricus lireras
ad cum dedic, agnolcere le peccara lua; inquiens, qua siue atatis pecu
lantia, liue regix poreltaris licentia, liue conluleorum iniquieate coin
milic. non porsenegare, quin ceclelinsinualerie, calq. mercede indul.
lesic, le camen ad ea coirigenda pacacum esse.  iam obrem corli
lin

## Folio 403 — 1663200467:0407
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000407.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
iber N
I
lium polcere, in primisq. F cclelix Mediolanenli, quae lua Cupa c
1o le crimini obstrinxissee, cupere lubuenire. Cregorius indes repelu
in exiru anni Rom conliliis de Formanda ccclelia explicaris conven-
cum in proximam Ouadraselimam indixie, acque eo luffrrg aneos
praecipie Ecclelix Mediolanensis acciuit. Extar epiltola V IIF K al.
Februarias daca: Non latere vos opinamur, insticurum illud in Ecclestam R
manam iampridem invectum esse, ve ad decus, e xcilicatem ejus. concilium
quocannis apud sedem apostolicam habeatur. cuius caussam, cum nos, siquando
alias, hoc maxime tempore necessariam censeamus, illud in prima Duadrasesi-
ma hebdomada celebrare decrenimus. Duare vos omnes apostolica auctoritate
huc adesse, onaque vobiscum omnes abbates Lombardiae, iubemius: L. F. L ZME
autem gravria illa Aasiria coercenda, ne lacerdoria vendereneur, ne
rxores a clericis haberentur, ne Fcclelialtica dirio a Nocrmianis, in
primilq. a Roberio Duce, qui parrem Marchiae FiLIMAHA OcCupaUC.
rac, impune divexaretur. Itaque proximomense Marrio cum et Ma
childis, e GilulFus Dux Salernicatiis adessene, conventu Frequenti L. aFC-
ranen (i in basilica convocaro, de lingulis, quas comem orauiius, rebus
ordine recrulie. Ac de Cacerdoriis quidom ita cacuie, 2+ qui alaico ec
desia investicuram acciperet, t qui daret,  qui acciperet; anathemate plecte.
retur. Inde Orhonem Racisponenlem, Octonem Constancienlem,
Bernardum Lolannenlem opilcopos, de Rberardum, aeque Vldari
cum Conices, quorum contiliis coclelias I Tenricus vendidisse argue
barue, piorum Cacierare remonie, aique in Germaniam, qui remillam
cognolcerent, epilcopos Otienlem, Praeltinum, Curiensem, e C0
menlem legauie. De clericis aurem Lanxir; ne exores ducerent, qui vero
haberent, aut eas, aut sacerdorium dimitterent, nec qui squam ad Cacerdorium
vocaretur, qui non perpetuum caelibatum prositeretur. acque eo decreto Fa-
colicceras ad omnes epilcoposmilie, praecipiens, re teminas ab ip(o-
rum concubernio remonerene. De Noremanis porro lanctum, ve
Roberto, e ceteris, qui Marchix Firmana oppida pontificia inur.
silene, piorum communione incerdictum esser. Cererum legati in
Germaniam milsi Agnere Augulta aumpta, cum Norimberee post
Pascharesem obuium habuissene, colloquium ejus repudiarune, quod
anachemace ab Alexandro ponritice obligacusnunquam satistecisser.
Postularunt aurem, re comientum libi in Cermania habere liceret, in
quo epilcoporum, ex abbacum, qui digniearesemissene, caussam co
snolcerent. Ouod vbi epilcopi audiverune, verem nouam, de ratio
nibus suis alienissimam respuerune. neque eam Faculearem le cui-
quam, nist ipli Poncilici, concesturos direrune. ob id legrei Babem.
Sersemlem

## Folio 404 — 1663200467:0408
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000408.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
404 Lliltoriarum de Rcono ltalia
bersenlem epilcopum, ac nonnullos alios praeter cereros curpis
inia largitionis Aagranres ab officioremoverune, donec ad se ndeun
ces coram crimen obiectum diluissene. torius rero reiindicium, quis
per se contici non porerar, ad Ponriticem integrum reiecerune. De-
crero vero de caelibacu per Germaniam divuleato, vniverla clerico-
rum Factio consternara lubito Cregorium curpibus tigere maledictis
caepie, qui apoltolo Paulo repugnaret, apud quem dilerre scripeum
eNec: Duinon potest continere, nubat. melius est nubere, quam vri, de caeli-
bacum inducendo viam Fornicationi, aliisq. Aagiciis curpilsmis aperi-
rec. nimirum se lacerdoria porius, quam coniuges, dimilsuros. Nihi-
lo secius Cregorius inctabar, ee in epilcopos, nili decreta lua exeque-
rentur, le norione apoltolica animaduerlurum, minabatur. Ob cam
rem Sisitridus archiepileopus Moguntinus, qui lacrorum in Germa-
nia principacum renebac, tancam remasere ingrestus, cum precibus
lingulos TolicicalTer, ve ad quod Faciendum cogi porerane, id vlero lu-
Scepisse videri vellene, neque equi aliquid imperrasser, candem mense
Octobri Ertordix convene acto eos urpere acrius insticie, vele aur (a
cerdorio, aur coniugio abdicarene. Ouod aegre adeo palsi epilcopi
Cune, ve lecessione Factr consilium archiepiscopi incerficiendi habue-
rinc. Quo cogniro, archiepileopus Tubico convenrum dimisiE, ac le
cum Pontitice, re aliquid de sencentia remiererer, acturum ostendie.
Eadem racione Mlediotani Erlembaldus hoc decrero accepro corche
mencius turere, acque in clericos lauire, liberiulque Henrici cdicta
despicere. Ieaque in Caena Domini oleum contecrari per Gochitre-
dum prohibure, atque aliud ipse suppeditauie. Cregorius ZVIIK al.
Tulis, cum in caltris apud S. Fabianum esset, ad Agnerem Augultam
ica ScripliE: Gratias avimus, quod concordiae Lcclesia consuliris, et quod fi-
lium vestrum LLenricum regem communioni Ecclesia resticuendum, (t) reonum
eius a communi periculo liberandum curastis. quoniam cum illo extra commu-
nionem positone nos consentiremus, divinus timor decerruit.  Tos caussa beati Pe
iri valde laboramus. Beatrix, ex Mathildis dies, nocte sq. in nobis adiuvandis
desudan, voscanquam dominam, e macistram imitantes. ZVLIL AUTe
Kal. Novembris ad Bcarricem, de Mlachildem haslicreras dedit: 2105
ex graui, et periculoso morbo Deoiuvance emersimus. Robereus DuX sape per
lexatos nobis sconficanit, se cupere nobis fidelicatis sacramentum dicere, adeo sam
ctum, de nemo onquam sanctiore se obligaeii, quod cercis de caussis adhuc
differendum puranimus. nos maonam spem inpraesidio vestro habemus, e pro
vestra salure preces ad Deum fundere non cessamus. VII inde Idus Decem
bris ad tlenricum ica seriplic, ve le dolere diceret, quo denullam eccle

## Folio 405 — 1663200467:0409
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000409.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber NC
Cix Mediolanenlisnon ex promisso compoluisset. Saudete vete quo
audirer, illum operam dare, ve in Regno Simonincahxrelis, de Tor-
catio clericorum excirparetur. rogare porro, velegatum Romam ad
conventum in caulla ccclelie Mediolanen lismitteret, ac luos huc veni
reepilcopos cogeret. Duin eriam ad eundem conventum Liermarum
epilcopum Bremenlem ad caultam de conrumacir dicendam inuiea-
vic. VILaurem KEal. Panuarias Machildem per lirrerasmonuit, ve ab
Azone marchione, cui paullo anre le le matrimonio copulauerat, re
penterecederer, ve qui iplam, ex Gochitredum virum luum viea Fun-
ctum conlanguinicare actingeree. qua in re Ciius luum lxdi exiltima-
ret, le caullam eius proximo in convenru lummoltudio cognieurum.
Sequenci vero incunre nno Ciberrum archiepilcopum ad conuentum
in proximam 2 uadraselimam invirauie. Vrbs Mediolanenlis no-
uo incendio consictara elt. cuius cladis derrimento despecto Fr-
lembaldus, ardeneis homo ingenii, nouosmilcere rumulcusnon de-
Siric. Leaque palchalibus caremoniis olcum ipse lubminiltrauie,
quod cereris lacerdoribus accipere abnuentibus, lolus Luieprandus S.
Pauli lacerdos ipleratificatus accepic.  vare plebsindisnata vibese-
celsic, (ey. nemini anciltici paricuram, nili ab FTenrico dato, aserUIE.
Neque ica mulco polt in vrbem reuorla Frlembaldum invalic iplumq.
cum Luitprando, cumultu excitaro, necauir. O uibus derebus Fsen-
ricus indienatione accenlus, quando Gochitredus non accipiebatur,
Theobaldum Caltilioneum edidic. isq. benigne lusceptus est. AEque
ica tres eodem remporepro archiepilcopis le gessere, Theobaldus MC-
diolani Corhitredus in tinibus, Aetho Romae. Cregoriusinde perto.
cum menlem Marrium convenrum in Lateranohabuic. in quo haec
actalunc. Primum Familiares FTenrici regis, quorum consilio ille ec-
clelias vendidisser, a liminibus Fcclelix leparauit, ve (i ad R al. Tunias
Sibi Romx non Caristecissene, communione secreri eslene. FTi Fuere
Tiermarus Bremenlis, Llenricus Spirenlis, Flerimanus Bambergentis
e Cuarverius Scrusburgensis epilcopi. Fx Tralicis aurem Gibertus, et
Theobaldus acchiepilcopi, quod ad conventum. vocarinon accelsil.
Cenr, e Flugo Cardinalis Blancus, quod olim cum C adtaloo conspiral
ser exauctorati, arque a piorum communione semorilune. Culiel
mus Papienlis epilcopus, e Cumbercus Paurinas ab otticio suspenli,
Dionrlius Placentinus abdicacus. Roberrus Dux Apulia, & Rober-
eus de Lorcello, quod bona Fccleliae inuasislene, communione pri
unti. Decrecum eltetiam, ve li quis presbycer, diaconus, Labdiaconus
vrorem, auc concubinam haberec, cili dimilisillis prenicenriam age
107

## Folio 406 — 1663200467:0410
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000410.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
listoriarum de Reono ltalia
cer, lacris alearibus abstinerer, neque aliquo Eccleliae benc
eur. ec ne quis clerici, qui rxorem non haberet, rem divinam audiret, in
hibuic. precipuc aucem Babembersen ( epilcopo, quem anrea a mini
Aerio divino cemouerar, cogresu piorum interdixie, quod ad caustam
srauilsimo de limonie crimine dicendam Romx adesse iultus per bien
nium non veniller. is liereris luperhac re a legaris Ponrificis reddiris
inops conlilii ad Moguntinum le coculic. Moguntinus sulcepra caussa
Romam properauie, ac vix rein comunionem reciperetur, obrinuie.
Inde domum reverlus mense Octobri alterum conuencum Morun-
cix habuis, ac Curienlis epilcopilegaei poneiticii in lu de caelibatu cleri
corumicerum rectulie. verum nouo imminenre sibi ab epilcopis (alu-
cispericulo cerricus Ctacim incaprum omilie, atque ad Poncilicem, re
pro luo arbirrio hocnesocium eransixeree, (criplic, neque enim ad id
conticiendum in se laris aur pralidii esse, aur ioboris. Dum haec agun
cur, graui Gresorius calamirare, unde minime rerebatur, opprectus
CA. Cincius rebis pexefectus vir, de generis splendore, de diniciarum ma
gnicudine in cora Ttalia clarus, re qui, iam inde à Cadaloi rempore
infeltus ese ponciticibus caperat, imperu in Ecclelialtica praedia Fa.
cto mulais Poneticem damnis aftecerae. Ouibus de rebus Poncitex
cum Expecomiter obiurgarat, atque ad olticiim reuocare patern+ c2-
ricate concenderat. uod vbi non protecie, cum demuin cum a
piorue communione secreuie, ratus nulla alia racione audacinm com
primi eius posse. Fa vero reille ira adeo exarlic, ve a polielsionibus
Ponciticis Curorem in Ponciticem iplum converrerit. Iraque captata
proximi Nacalis Domininocte, qua Gregorius demorerem diuinam
ad Pexlepe conticeret, repenre in remplum cum valida armatoruI
hominum cacerua irrupie, acque ad altare prouectus iplum Ponciti
cem lacris veltibus inducum, ac laeris religione eximia opcrancem,
iniecta in capillosmanu, comprehendie, atque indione habicum, es
decemplo abreptum in currim luam municilsimam conculic. P. iUS ReFO
ciraris Fama repence per rebem vulgaca, populus Romanus rei indi-
enicatem iniquo aniIO PRTIONSPFOPCTCAEILATUIS ACCUErIE, acquO ance
orcum lolisturrim oppugnare adorcus Pontiticem è custodin exemie.
Dui, Cedaro cumuleu, eadem nocte ad Praelepe revertus rei divina,
quam inchoauerae, tinem secundis omnium vocis impoluie. Prx
dia inde omnia Cincii, ec vibana, de rultica pooulys iracundia elatus
cuerrie, nec leciusille in omnia, qua erant Fcclesiae, cum eser vrbe
elaplus, imporeneer delxuiie. Incerim Frenricum Coslarix Nacalem
Domini, ac principum convencum agenrem lepati Ponciticis adic.
076
tune.

## Folio 407 — 1663200467:0411
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000411.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Nonus
rune, eig. verbis iplius Pontiticis edixerune, ve lecunda C
mae hebdomada concilium R omx indictum de criminibus, quorum
acoveretur, caustam diceurus adesset. Ouod sifacere neglexister, le rur
lus a communione Fcclelie leiunctum iri, pro cerrohaberer. IIxc vero
crimina, guxessene, apparer ex epistola, quam ad FTenricum VI. R al.
Tanuarii Ccriplie, in haec verba: Cum intellicamus, nos tradii nobis a Deo
ministeriirationem apud iudicem severisimum reddituros, cum aliqua dubita-
tione benedictionem tibi apostolicam minimus. quod fama est, te cum eis scien-
tem communicare, qui apostolicae sedis, concilijq. sententia communione secrett
sunt; cui culpae si te obnoxium sentis, tibi auctores sumus, ut quamprimum re-
ligiosum aliquem episcopum, confessionis caussa convenias, qui permissis nostro
insto ribi imncto piaculo te ab soluat. Ceterum x alde mirum illud nobis accidit
quod cum cu per legaros ruos tancum ob sequii erga nosstudium pollicearis, filium
te sanctae matris Ecclesiae, ac nostrum appellans, re tamen et factis, inijs, qua
Dei religio maxime poscit, contrarium te ostendis. nam, ut cetera mittamus,
quid nobis per matrem cuam, perg. exiscopostuos de caussa MLediolanensis ec
dlesiae promiseris, quidq. praestiteris, ipsa res loquitur. et aurem vulnus vulnert
infticeres, ecclesiam etiam Firmanam, ac Spoleranam quibusdam homnibus
non solinnobis non probaris, sed neque etiam prorsus coenitis contra omnia ZC
clesiae decreta donasti. Quamobrem te paterna caritate monemus, vt Chri-
sti inte imperium agno scensne honoremtuum honorieius praeponere velis, ex
libertatem Ecclesiae, quam sponsam cibi calesti coniueio concedere dionatus est,
haudquaquam cua occupatione impedias. Flis igieur Civre legatorum, li
ve existole verbis FTenricus praeter modum oftensus continuo om-
nium, qui in suo reono esenc epilcoporum, acque abbatum Vorma-
ciam in Sexeuagelima concilium aduocauie, eo consilio, ve, (i qua
ratione posser, pontificarum Gregorio abrogaret. neque enim ec
poncificacum renente, ip se se regnum tenere posse, purabar. Diecon-
Hticuco X XILIC exiscopi cum Gregorio ob caultam caelibatus in-
fenli, cum ab fenrico non medioeribus pollicitationibus incitari
venerune. accelsit eriam Fugo Cardinalis Blancus a Gregorii rario
nibus ob caussam, quam diximus, alienus. Ibi relatione de Creso
tiotacta, Currexie Flueo, acque initio acculationis à Gregorii nata
libus repetico, vicam eius omnem variis Aagiciorum, probrorumq
maledictis concidie, haerericum, adulcerum, et Canguinarium vocans.
ac propeerea ponciticem per leges hierinon poruisse, contendens.
Ouibus rebus auditis, omnes episcopi auctoricarem eius seguuri Fa-
cile Gregorium vicio factum esse ponrisicem, lac proprerea obedi
entia indionum constituerume. cui decrero sublcribentibus cereris
du

## Folio 408 — 1663200467:0412
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000412.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Flictoriarum de Reono
duo inverei lune Adelbertus Virciburgcnlis, _ LTeTIIRNIIS MC
(is, qui vehemencius retraeaci Cune; enimuerorem indignam, ee à la
cris legum lciris alienam eltse, re episcopus aliquis nullo generali con
cilio, nullis iultis acculatoribus, nullis idoneis celtibus, nullis probaris
criminibus damnaretur, nedum ipse Poncitex maximus, adverlis
quem neque episcopi, neque archiepiscopi esset recipienda, delario.
Verum inltance Villelmo, Traiectenli epilc opo, qui caustam regis per-
tinaciusruchatur, renur cum cereris consentirene, aut le LaCF2MEnEO
resi praestico abdicarent, ec iplitandem subleripserune, atque omnes
epiltolam ad eum exararune, quam poltvarins criminationes vire eius
illacas iea concluserUnE: Duia ergo es) introicus tuus tantisperiuriis est ini-
riatus, e Ecclesia Deitam oranitempestare per abusionem nouitatum tuarum
periclitatur, (1) vicam per conservationem ruam tam multip lier infamia deho-
nestasti, obedientiam, quam ribirullam promisimus, posihac nullam servatu-
ros esse, denunciamus. P.2 epistola R olando cuidem clerico Parmen (i aC
Gregorium deferenda elt data. Is macurato itinere Romam, ance-
quam conventus instirueretur, accelsir. ac reddira Cregorio epittola,
eidem Henricinomine nunciauie, ne iple aue le posthac ponriticem
appellaret, aut aliquid pro ponritice sereret; Cardinalibus vero, ve
ad nouum d rere creandum pontitcem in GCTIRHIRLL IAPUTAFCNE.
Reserat srauis, Deque vilo pacto Christiano homini, vedum Ponri
Fci maximo, coleranda, ponriticiam auctoritarem in ordinem c0gt
ab co, quem curorem ipsa sibi Ecclelia delesisser. Extabane etiam
praeclara Crresorii secundi, ae rerrii poncificum Romanorum exem-
pla. qui minoribus opibus praediti Leoni Ilauro potentiori Imperaro-
ei laeris incerdicere, ee iurara lralix obedientia spoliare non dubita-
rane, vno eocrimine quod se lacrisimaginibusinimicum aduerliis ve-
cera paerum decrera pexbuisser. Flis de rebus Gresorius haud sibi du
bicandum purauie, quin vna de Cuas, de ip lius Eccleliciniurias proma-
onicudine poreltaris perlequeretur. Itaque poltridie liereras in con
veneu recirauie, ac, commoris rei indignirate ad vicionem omnium
animis, decrerum in epilcoporum sencenriam Fecit, de ITenricum regio
Germanixe, aeque Tralia ritulo, de iurato Principum, populorumg.
obsequio abdicanie, aequernacum sigitrido, archiepilcopo Mosun-
cino, Villelmo Fraiecten(i, ee Ruperro Babembergen(i, e Lomhar
dis aliquoc, ac Francis episcopis, qui abstentorum consuerudine vsi
ellene, lacro anathemare obligauie, nili Romam profecti ipla coram
Se crimina diluissene. Decretum aurem in fenricum Fuic eiulmodi:
Audi me princeps Apostolorum Petre. ru mihi, beacussq. P aulus fracer iuus
opcimmi

## Folio 409 — 1663200467:0413
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000413.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
optimi praeter ceteros testes esse potestis, meinurum ad sanc la  Eccle
bernacula esse protractum. ob eamrem mihi persuadeo, ribi placete, 0
pulo Christiano ubi praecipue a Deo commisso praesim, ac summum liganur, u
que solvendi in caelo, atque in terra potestarem obtineam, tibi praecipue d s
domino nostro delatam. ELac isicur fiducia nixus pro Ecclestae uae honote ex Pat
ce omnipotentis Dei, Patris, (t) Filii, ) Spiritus sancti iure aucrots lua
FTenrico regi FLenriet Imperatoris filio, qui aduer sus tuam iE cclesiam inaudita
superbia insurrexit, toto reono Cermania, atque Italiae interdico, es omes
Christianos vinculo sacramenti, quo se illi obstrinxerunt, exoluo. t ne quis-
quam ei, et regi, obtemperet, veto. Aequum est enim, et qui sudet hono-
rem Ecclesiae tuaeminuere, ipse bonore dispolietur, quem xidetur habere. Et
quoniam, vE Christianum decet, auctoricari meenon paruit, neque ad Deum
revertit, quem reliquit, abstentorum consuerudine xtens, ex (alutaria mea prae-
cepta despiciens, atque Ecclesiamcuam tentans (cindere, omnino se ab ejus cor-
pore separanit: ob eam rem tuo nomine vinculo anathematis ipsum allieo, 2t
gentes sentiant, Quodues Petrus, es super ruam petram Filius Dei adificauit
Ecclesiam suam, () portae inferi non praeualebunt aduersus eam. FTis pronun
ciaris, rogauerune cum quidam, ve grariam ITenrico luam restitueie
veller. Ouibusille, summo studio faciam, inquie, si ille in oratiam cum
Deoredire Studuerit. neque enim vosfallit, quandiu sancta Lcclesta nefanda
eus flaoiria culerit, ex quantas calamitares ipso auctore subierit, t xtnos pa
eris, es mairis ejus studioincicati, et cum diaconatum gereremus, ) postquam
vocati ad sacerdorium sumus, per reliviosos homines admorere, atque à prauis
consiliis revocare, sed frustra, contendimus. Aliis aurem regem anachema
ce obstringinon posse dicentibus, An vero cum Deus, inquit, Ecclestam
suam terbeato Petro commisit, dicens, Pasceoues meas, ipsos reges excepit:
aut cum eidem livandi, soluendiq. in caelo, ex interra potestatem concessit, quen-
quam ab ejus pocestate subtraxit: Atque ica conventum dimiliE. Per eol-
dem etiam dies, nempe pridic Idus Marrias ad Arnoldum epilcopum
Acerentinum deNorrmanis Sic Ccrip(IE: Volumus, te scire, Rooerium
Comitem, Robert Ducis fratrem (edis apostolicae absolurionem, (t) expiationem
exposcere. Duare facico, veillum adeas, et si dicto audienteminueneris, e
paenitentiam, Vt decet, eserit, auctoritate nostra omni peccatorum (uorum ~in
culo, es) ipsum, et milites ejus exoluas. Quod si de Roberco fratre sio sermo-
nemintulerit, respondero, meparatum esse, illum paterna caritare suscipere, et
ab omni anathemate liberare. Ceterum decrero Concilii aduertus FTen-
ricum in Germaniam perlato plerique Principum illum averlari, ve 2b
Ecclelia damnarum, caeperune. Jeaque, cum ille in dies Penteco
Res connencum Vormaciam indixissee, nulli occurrerune, de cum at-
Liber NonS
Hi
cetut

## Folio 410 — 1663200467:0414
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000414.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ccoriarum de Res
cerum Mtosce in feltum S. P’erri aduocaseE, p
cellerune, line dubio ne abstentorum colloquio incerelsene. Ilis rebus
cognicis Gresoriuscam en III Nonas Seprembris ad eosita (crip(:
Dua de caussa Fenricum anathematis rinculo allisauerim, et regia dignitate
dispoliarim, et populos sacramento et dicto absoluerim, vos arbitror non latere.
illud nunc vosmoneo, atque rogo, et si ipsum ex animi sententia ad Deum con-
versum videriis, benigno animo excipiatis propier memoriam pairis, ) ma
eris ejus, quibus ad Imperii oubernacula tractanda nulli aetate nostra pares fue-
runt. praui ab eo remoneantur consultores; qui Simoniaca haeresi polluri ipsum
corruperunt, nemoq. eum imussu meo ab hoc anathemare audeat liberare. De
Sacramento dato Agneti Auoustae mairi ejus, si filius ex hac vita ante ipsam
mioraret, ita censeo: postquam inter vosstacutum, acratum erit, ipsum esse a
reono deijciendum, consilium ab ea, et nobis de nouo subrogando rege poscatis.
Elis licteris adducti principes privaris incer se consiliis iniris ad exere.
num vlero circa Ral. Octobris apud Oppenehim convenerune, ibiq.
liberearem loguendinacti palam le Cubiectos esse LICnLICONEBATUDE,
quod a duobus ponciticibus communione piorum expullusnon latis-
fecisser, ac demum conomine in conventu Romano regia porestate
privatus esset, acque in ante diem ZV IIKal. Novembris conveneum
alcerum ad regem lubrogandum Priburias indixerunt. Die dictatre
quens Principum conventus aftuie, multoq. etiam, quim spes Fuet2E,
celebrior, quod Sischardus pacriarcha Aquileiensis, et Alemanus epi-
(copus Parauensis incertuere. quos legatos Pontitex milerat, vetsen-
ricum iultis de caussis abdicacum populisindicarene, de 2d sublegen-
dum alium ponciticiam auctoricatem afterrene. Iii, cum in conven-
cum venillene, omnium congrelsum vicarune, qui auc Henrico la-
cerdociorum rendirore, auc epilcopismercaroribus, aur clericis ma.
erimonio iunetis tamiliarirer rli essent. Cum autem omnes ex ordi-
neconledissene, de de Henrico Facta relatio esser, tum pro le quilque
vatia in eum probra, ac Ragicia proculie, atque alium in eiuslocum
rerem lublegendum esse censuie. ita in eorum sententiam decretum
eltFactum. Fris de rebus Fenricus certior Factus ad Oppenehin ve-
merat, aeque animi auxius legaris milsis principes Colicitarenon desi-
nebar, omnibus precibus oblecrans, ne tancam sibi iniuriam Facerent:
le verera Aasitianouis moribus deleturum, nihil posthac rerum pu-
blicarum line communi consilioeractaturum, denique le luo iure de-
cellurum, cilq. resnipro lua volunente serendiporeltatem tacturum.
ac lola sibi resia insionia retenturum, qua semeliuste lumpea line in-
listi omnium corum ignomimianon polle deponere, ee li Tibitidem
rabCTC

## Folio 411 — 1663200467:0415
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000415.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
 
hibere nollene, in ca obsides se dareresse paracum. Mulcis b
verbis de perh lia, e Pagiriis eius Factis, ad exrremum principes Sucas
de Saronix lulceperune, quanquam res manifeltis indiciis renererur, le
camen incescam causse cognirionem Ponritici RomanorelerVATUTOS,
acturolq. cum eo, ve in felto Purificacionis Augultam vIque accurre.
rec. ibi celebri conveneu habito, eraue iplum Poneticis iudicium subi-
curum. Quod si ille anee annum anathemare non eser lolurus, ne an-
pliusrepecerereonum posser, inrerim abltentos omnes à le abire iube.
rec, ac Spiram exerciru diimiso secederer, ibique vno Virdunen(i epilco
Po, ee paucis miniltris, quosprincipes ipsi probassene, concencus vi
cam priuacam eraducerer. Heneicus in lummum dilcrimen amieren-
dirconi adductus Facile omnes conditiones accepir. Principes legaris
milsis mox Ponriticem de his omnibus docuerune, lummis precibus
orances, veadeaneam ledicionem ledandam, cantamque Ecclelixe lahem
collendam A igultam ad Puciticarionem accedere vellet. Dum au-
remhacaguncur, Robercus Dux Apulix rebus in Sicilia prolpere ge
etis elacus exercirum Salernum adduxie, idg. Ricardo FraErC C apUX
Principe auxilio aduocaco, acrirer oppuonare incaepit. Oua re coen:
ca Crregorius Deliderium abbarem C alsinarem ad rem incer Cilultum
Salerni Principem, de Robercum componendam milir. qux incempe.
ltiua Cilulti percinacin convenire non porui. Cuborea elt inde in vibe
tanea rerum omnium ad victum necellariaru in opia, ve velcendi caul
Ca ad equos, alinos, canelg. delcenlum lic. O ur re comperea Rober.
cus cum maxima milicum manu a dnuros luccelsic, parreq. corum vi
machinarum diliecta, adirum libi in urbem muniuic. aeque ldi buSDC
cembris, Frultra repugnance Principe, in ditionem adduxie. Pet col
dem dies Crregorius Vermanis Principibus oblequurus, vibe exiit, aF.
que rnius Marhildis nunquam peae picrare lenis a lacere dilcedentis
praelidio fulcus mapnis irineribus adulea hieme Augultam ire conten-
dic. Flenricus omnem siam Calurem in eo poliram orbieraeus, ve an.
ce annum anarhemace soluererur, Cimulq. meruendum esseratus, ne,
Si le Augultae intenlis iudicibus, ac inulro infeltioribus accularoribus
eraderet, annus iple anre absolurionem efAuerer, omnibus consiliis
anceverrendum exiltim auic, ve Poneitici in Traliam occurreret, acque
ab connathematis ab lolurionem quoquomodo impetraret. Nam ea
imperrara, Faciliora cerera Fore, cum ainicorum colloquio vri, ee cum
iis opporrun consilia, capere nulla relisio prohiberee. Paucis igirur
anre NTacalem Domini diebus Spira profectus a nemine ex Cermanicis
insenuo comicarus, e inemine necunin, qua plurimum exebat, suble
In
q
UAtIS

## Folio 412 — 1663200467:0416
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000416.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
distoriarum de Reono ltalia
datus in Burgundiam renic; ac Vilontione Colemre R acal
veinde asperrima hieme montem Cinilium LuperarO COnten
camposinde degressum Theobaldus, de Cibertus archiepilcopi Medic
lanenlis, e Rauennas, ac reliqui Lombardix epilcopi, qui Cregorio
intenli aduencum eius diu luspenlis animis expectaverane, una cum ple
rilque principibus exceperunc, cig. omni olticio veresem prolequu
ti, iultum comitarum; acque exercirum contecerune. Gregorius, vbi
ad angultias Alpium Fridentinarum prosressus duces icineris praemil-
Pos non invenit, atque fenricum in ltaliam eraiccisse, ac maeno con-
Aaro exerciru aduerlus se properare cognouie, inlidias aliquoc lispica-
tus converloicinere Canulsii apud Machildem sibi lubliltendum exi-
simauic. Incerim epileopi, e principes, quosveabltentos Fenricus
2 le dimietere fuerar iussus, ad Gregorium Canulsium anceuerso iri-
nere Droperarune, ac le pararoselle quocunque modo P’ontitici laris-
Facere al redimendam ejus grariam, oltenderune, calceilq. poliris ab
eoveniam pecierune. Ouibus ille respondic, se poenicentibus quidem
milericordiam cribururum, verum longam, e gravem eorum contu-
maciam animaduertione aliqua expiacurum. Illisle omnia, guaeim-
perarentur, Cummoltudio e lacturos, e palsuros dicentibus, lingulos
in Cinsulas cellas iussic distribui, ita re cum nemine colloquii copiam
haberent, e renui cibo, poruq. Sultentareneur. Post aliquorinde dies
examinatos ad se rocaui, ac de commilsis grauicer caltigatos anathe
mace liberauie, precipiens, ne cum LTenrico, ancequam sibi larisfeciser,
dere vila colloquereneur, nili vecum de lua percinacia decurbarene.
Inrerer Fenricus prope. Canussium venie, se Machildem, AZOnem
marchionem Aceltinum, abbater Cluniacenlem, d aliosnonnullos
euocaui, quos auctoritate, de gratia plurimum apud Gregorium vale
re exiltimauie. Hos Cregorii voluntare profectos precibus omnibus
obceltatus elt, darent operam, ve primo quoquerempore anatheimate
Colueretur, neque principibus Peuronicis inuidin aduerlus se Aagranti-
bustraderetur. Ouod ve accepir Oregorius, Hlnudquaquam legibus
eccleliasticis, inquir, convenic, verei alicuius caussa ab sentibus accusato
ribus peragacur. (i contidie, Ccinnoxium argui, dic consticura AusultX
adlic, quo principes omnes occurrene. ibi ex lesibus caussa verinque pe
rorata (ine odio, aut graria iudicabitur. ad hec illi, vr crane ab Flenrico
iustructi, Flenricum haudqua quam reculare iudicium, cuius (cincip-
Cum prudenrem, integerrimum q. iudicem fore, verum ex derelabora-
re, ne annus ance circumagatur, quam ipse religione loluatur. quo Fa-
Ato iple Palarims legibus regnicirulo spolietur, neque caullae dictioné
077
amplius

## Folio 413 — 1663200467:0417
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000417.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
dei Lceticio
amplius nancileatur. proinde illum Orare, aEqueHOCBIMI, Quo
voluerie, genere lacistacrionis redimere pararum esse, ve lolonuncala
chemate liberetur, acque in grariam Fccleliae redisarur, deincegro iu-
dicium quocunque in loco, de quacunque die voluerir, (ubitrUs, Ac-
que ejus Tencentia, de rictor, e rictus ae quo animo dilcesturus. Ncg2
nirhoc Gregorius invenilis ineo animi inconstanriam, ee procliue,
quocunque aeneacores impulillene, ingenium veritus. Demum au-
ctoricare, e precibus Machildis, de cererorum, qui aderant, rictus, Si ex
animi, inquie, lenteneia poenirer, coronam, de reliqua regni insignia in
arsumentum verx paenitentiae cradar, se le poltrancam concumaciam
regionomine, ec honore polthac indignum protiteatur. _, cum hanc
etiam Cententiam, eanquam nimis duram, veremperaret, Machildis, ce-
terig. pecislene, candem exoracus, Prope, inquir, accedat, de cuspain,
quam imperium decrectando aduertus apostolicam Cedem COntraxit,
decretis eius obremperando expurget. Accelsit ergo provius, veiul-
Iuserae, Flenricus, aeque intra secundum murorum ambicum, nam
eriplici oppidum cingebatur, receptus, exera omni comitatu relicto,
regium culcum abiecie, ac line calceis (xvience hieme icinnus vlque 20
velperam relponlum Ponciticis expectanit. Ouonon reddito, idem
lecundo, ex cerrio die fecit. Ouarto demum Cregorius constantiam
hominis admiratus, ac vere eum poenitere rarus, limulq. aspera homi
num aduersus se convicia verirus, in conspectum admisie. Isdies
Ral. Februacias Fuie. Tum res ira convenie, ve Llenricus anathemar
lolueretur, ac le die, e loco, quem Gresorius constituiller, in commi
ni Germanorum principum conueneu in iudicio silteret, de crimini
bus, quae obiiciebaneue, iplo, (i iea e republica fore ridererur, quaeltio
nem exercenrepontitice, responderer, arque exrremo illius iudicio lta
rec, nullam in perperuum a quoquam huius vindictam iniurix exactu.
rus. incerim omnia reoie dieniraris ornamenra deponeret, ac de rebus
publicisnihil prosuo iure ctatuerer. Babembergenlem epileopum, de
Vldaricum de Coshein e cereros, quorum contiliis, le, rem q. publi-
cam perdidisset, a lua in perperuum familiaritare depellerer; qui LacF2
merum ci dixissene, relibione omnes exolueret. quod si reonum renuil
sec, semper Pontitici se obsequentem ad contractas in F cclelir labes
delendas praeberet. Si quid horum fefelliser, irrica hxcnoxx absolurio
CNTer, neque vlera pro alserenda innocencia lia iudicium IMPCETArCE.
principe lg. Germanici religione iurisinrandi loluri alium subostiruere
redempolsent. Ilas laetoanimo condiriones Fenricus accepit, aeque
iea iurauie: F 80 Penricus rex de criminibus, quibus me omerané archiepiscopi.
MI I
mao

## Folio 414 — 1663200467:0418
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000418.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de Reono ltalia
exiscopi, Duces, Comites, ceteriq. regni Cermaniae principes, es alii.
hac dissensione sequuntur, intra diem, quam mihi D. Cregorius pontifex pra
scripserit, aut ex iudicio ejus rationem reddam, aut ex eiusdem consilio p.
cem componam, nisi quid mihijusti impedimenti obsticerit. Iem, (i D. C
gorius poncisextrans alpes, seu ad alias terrarum partes contenderit, tutum ile
praestabo ipsi, ducibus, comitibus, et legatis ejus,  is, qui ad eum de quibu
cunque partibus se contulerint, ita xcire, morari, ac redire sine periculo possint
neque auctor ero, ut ullum honoris detrimentum accipiant,  si acceperint.
bona fide pro meis viribus adiuvabo. Inde epileopus Citicenlis, _E V er
cellenlis, de A20 allaris Sanctorum relliquiis (ACFAIMENEO CONFrm2-
rune, (nam abbas Clunincenlis, quia per legesiurare non porerat, ti
dem luam eantum obstrinxie,) Ilenricum peaelticurum, qua iureiu-
rando lanctilsimo promilisser. Reguehis confectis, Gregorius FL en-
ricum ad pedes proieccum, ac milericordiam pontiticiam imploran-
cem anathemare liberauic. ac prorinus ad rem diuinam taciendam le
conculie. Inde, vbi lacram oblationem confecie, Flenricum cumo
mnibus, qui Cacro altabane, ad aram accedere iulsie, praeferen (g. in2-
nu augultissimum corpus Domini, P.80 Flenrice, inquir, iampridem
are, cuilq. Fauroribus per licreras acculatus, me ledem apoltolicam
per Simoniacam haerelim invalisse, aeque aliis muleis tam anec, quaiir
Polt poneificacum acceptum srauilsimis. vicam neam Aagiriis polluis-
le, qua mihi per leges adirum ad Cacros ordines incerleplerine, licet
mulcorum idoneorum hominum celtimonio haec retellere crimina
queam, eamen ne humano porius, quam divino niri videar auxilio.
atque re laristactionis compendio omnem omnibus (candali scrupu-
lum adiinam, paratus Cum corpus dominicum in experimencum ex
innocentix lumere. Deum isitur Omniporentem OrO, VE, (I CxDerS
culpx lum, Cuo me hodie iudicio oblati criminis luspicione liberet,
Gcrimini obnoxius, hic repentina me morre conticiar. aegue hxc, et
ciulmodialia, ve Colemne est, dira in hranc Cencenciam verba praeta-
tus, partem dominici corporis de more comedir. Duo facto, cum
populus, qui aderac, laudans Deum innocenrix eius lape ingemina-
tiseslet rocibus graculatus, tandem imperrate Cilentio converluis ad
redem dixie: Nunc vero tempus elttili, ve quod ezofeci, de ru Facere
ne recules. Principes regni tui Cermanici ce apud me iampridem iis
de criminibus acculane, quibuste non modo ab omni rerum publi-
carum procuratione, led eriam ab Ecclesia communione, ee ab om-
nivirx Excularis conluecudine remorum esse oportet, postulaneq. iu
dicium constirui, quo haec, quae ribi obiiciuneur, erimina diluaneur.
Von

## Folio 415 — 1663200467:0419
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000419.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber NOnuS
espuco ce isnorare, quam humana plerun que intter
de in publicis dilcepeationbus quam lape talla Vetis anceporaneur,
dumfallum dilertorum orarione ornatum cum voluptace audicut,
verum aurem inculcum Expe contemnitur. CUMI IBITUIE CGOFFIOHI
bus ruis bene consultum cupiam, pro eo quod in calamiratibus ruis
Cupplex ledis apostolicae auxilium imploralti, mOneOte, VE(ITC CxOI-
cem culpa esse, aeque iniultis ab aemulis cuis criminibus oneratum in-
celligis, liberes Eccleliam Dei lcandalo, e re iplum lonea e ambi-
sux dilceptationis periculo. Sume hanc residuam dominici corpo-
ris parrem, vecomprobara Deorelte innocenria rua, linouas recundas
obcrectarorum cuorum, d me aduocaro, principes cibi reconcilientur,
regnoy. recepto, omnes, quibus milere iandiu respublica conRictatur,
bellorum ciuilium cempeltares in perpecuum comprimaneur. Ad hec
ille nec opinara re percurbarus xltuare, cergiverlari, ex cum luis Fammilia-
ribus à mulcicudine legregatus, quemadmodum tam horrendi exa-
minis necelsitarem euaderet, rationem inire. Collecto inde animo di-
Xic, Ce, rehoc Faceret, haudquaguam in animum inducere posse, quoc
amicis luisinconCultis, e ablencibus acculatoribus inanis, acque exi-
sux hdei Furura essec, quxcunque pro probanda innocenria lia à le lu-
Scepra Cacisfactio elter, proinde enixe illum orare, verem intepram ad
conventum Futurum reiiceret, aeque ibi ciraris acculacoribus, et co.
enicis ex lese criminibus, huic controverAx modum imponipermir-
ceret. Hluic relponsohaud gravare acquienie Cregorius, e lacriticio
expleto regem conniuio excepit, ac diligenter de omnibus rebus, quas
cum agere oporrebar, cdoctum cum pacedimilie, Fppone, Ciricenss
epilcopo ad comites eius, quinon longe a caltello subltirerane, prae-
milto, veeos, qui propter LTenrici consuecudinem secreti ab F cclelix
corpore fuerant, deinceoro Lociaret. Etis de rebus extane Cregoris
licrerx ad epilcopos, e principes Cermanix scripexe. O) uibus cooni
eis Theobaldus, et Ciberrus archiepilcopi, ac reliqui eius factionis
Tralici verbis cum contumeliolilsimis exceperune, ac se Gregorii ina
thema pro nihilo habere dixerune, quem constaret ab epilcopis iusto
iampridem esse anathemate obligatum, quod sedem apostolicam per
Simoniacam haeresim inuasisset, ac cxdibus, adulteriis, aliilg. netariis
Cceleribusinquinaser. Fenricum indigne fecisse, e nomini luo ma-
cylam Faedissimam aspersisse, quod ciusmodi homini falces regixe ma-
ieltaris Cummilerie, pertide vero, acque dolole, quod libi unicontu
lens in orariam cum eo redire Ruduerie, se iplos vero, qui illius caussa
omnibus Crecorium iniuriis lacessiverine, in mediis curbarum Aucti-
Mu

## Folio 416 — 1663200467:0420
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000420.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
listoriarum do Reono lcat
bus deleruerit. Chimuero eaneas iniurias aquo haudguaquam aniir
esse Ferendas; parrem, qui le vleco regni citulo indienum praebuerie.
abdicandum, tilium, licer nondum latis proprer aerarem regno matu-
rum, dominum alcilcendum, nouoq. poncitice declaraco per eum
Romae coronaimperacoria exormandum. Ilis vocibus percullus FTen
ricus, aeque lcalici regni amietendi in discrimen adductus, quicquie
apud se principum erac, ad eos misie, mandaris daris, Ve perCOntaren
tur, qua caultaira, ac consternarionis lubit Forer, ec, quacunguer2-
tione pollene, animoseorum exasperatos lenirent; se quod Fecerie, ex-
trema receleitate compullum communis commodi caussa Fecilie.
nec Cermanix principibus, qui libi regnum per calumniam eripe-
re conarentur, nec Cresorio, qui apoltolicum gladium ira Furens in-
centaret, alicer latistieri potuisse, quam ve anre annum anathemate
Coluerecur, nunc se omnibus lalebris, in quas ab inimicis fuerat impul-
lus, claplum omne studium, omnem q. operam ad perlequendas lir2s,
atque illorum iniurias collaturum. Itis verbis comprecla porius.
quam extincta leditionis est Aamma. Siquidem plerique procerum
ecaltris le per iram proripientes iniussu eius domum reuertere. Ceter
dilsimulata iracundia redeunrem pacaro quidem vuleu exceperunt.
verum neque Colicum culeum, neque Coleinnia ofticia prxestirerunt,
Cedper omnes circulosprobris, e iursiis lacerarune, quodcandiu, 2c
canco ludio expectacus, nihil camen auxilii periclitantis Icalia rebus
aeculislet. league, cum Lcaliam perlultrare caepiset, veeos, qui op-
prelsi erane, iure de more dicundo leuaree, neque cum taculis, e Fau-
stis, ve aATolebat, acclamationibus OCCUrrerUBE, neque in vibes recepe-
runc, ledin luburbiis manereiusterune, neque eo annonam ad lulten
tandum exercicum, redebebane, opportunam, ec rberem derulerune,
ac dilpolicis lingulis in locis armaris praedas ex aeris, villilg. 2gi ad Cx.
Plendasnecessirates prohibuerune. O uibus rebus commotus FTenri
cus, cum se Germanixe finibus excedendo non holtem euatisse, sed
mutasse, videret, erauiter incimis lensibus ansebatur, acque eorum
animos quoquo pacto libi reltiruere conabatur. Cuius rei ve rario-
nem iniret, VIdericum de Cosheins e Ceteros, quos iuratus à CUZ
Familiaritare repulerat, aduocauie, et cuiniis, ve ance, de privatis, pu-
blicilq. negoriis communieare consilia caepic, atque ex eorum aucto
ricace distoluris omnibushrumanis, ac diuinis, quibus se Ponritici ob-
Arinxerac, legibus efferata in cum libertate se inculit, atque acerbilsi-
mis, vecancarum cuibarum concicorem, vocibusinlectari, colg. 2d
tantas luo ductu vindicandas iniurias incicare instiruir. Ouibus re-

## Folio 417 — 1663200467:0421
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000421.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
iber NTonuS
bus placari paullarim lcalici animisers . all
requendeo, vellegctciore cum in ales iulticudine lcipareur, lun
pribus exercitum vberioribus sultinerent, de le ad omnin, quxe impe
raret, exequenda paracos esse, oltenderene. Ouo cogniro epilco.
Di Liermarus Bremensis, Eppo Citicenlis, Benno Osembursen(IS
Burchardus Colannensis, ee Burchardus Basilensis, de ex laicis VI.
dericus, Eberardus, Berroldus, et alii pene omnes, quos apud. Op
penehin legari pontitici; a conrubernio eius arcuerant, cum adicrune,
arque omnium le parricipes consiliorum, et ledicionum locios prae
buerune. Hhaec cum in Germaniam nunciara essene, Moguncinus,
Virciburgensis, ee Merensis epilcopi, Rodultus, VetFo, de Bertoldus
Duces, aliiq. de reipublica commodis connocari Ctacuerune, ve prin
cipes Saxonix, e ceteri omnes, quibus relpublica curae FOret, II
Idus Marcii ad Forchein convenirene, ee communi consilio, quic
opus eet Facto, decernerene. licreras quoque au Poncikicem dede
rune, ve quoniam in Purificatione Ruoultam ad convencum dole
regIS OCCUErCRC nOn POtverAE, Calcem ad Forchein die constirmta ad
eHlec. VelEoaurem Dux Bauarix tuic, Cuperioris Veltonis, quem al
Flenrico secundo dilcelsisse supra decliarauimus, Alius. qui cum F. c.
cleliam euendam aduerlus velanam FTenrici Cibellini Contumaciair
Culcepisset, cradita posteris veriulque dilcordia, cererrimis, quae Fol
in Tralia exarlerune, Factionibus nomen dedit. Gregoriu Canulsic
Carpineram, ee Bibianellum caltra Mathildis in Apenmino lira le cor
culic, acque ibi vein locis curissimis holtium insidias enitauie, seCUIK
constirurum habensnon ance Romam redire, quam quemadmodum
2d principes Cermanix lcriplerar, insticuro pertecto itinere Opta
tam Ecclelia concordiam peperisset. Ieaque licteris principum lectis.
ex(i Frequenei Cama acceperae, Flenricum mucaca rolunraro holti
lem aduerlus se, acque Eccleliam animum induisse, milic tamen ac
cum rnum ex Cardinalibus epilcopis Cregorium, qui nunciater, ve
nisserempus, quo promissa praeltaret. conventuros in Forchein TL
Idus Marcii ad componendum reipu licae ltacum regni Peuronic.
principes. accederet ergo, a5 praelens oblara crimina, se iudicium exer
cenre, purgaret, de Ecclesiam Ccandalo, rempublicam bellis ciurlibus
Eciplum fcedilsima exictimarionis macula liberarer. Ad haec dilsime
laco animi consilio, respondie Fenricus, se polt accepeum regnun
nunc primum in lcaliam eraiecisle, nec possemulcis, nacni q. ncgo
eiis impedicum eam ciro decedere, nili Pealos, quos longa lii aduen-
eus expectarione suspendit, Cinc caulla erauissime velir oftendere, nec,

## Folio 418 — 1663200467:0422
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000422.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
lI
Toriarum de Rerno lcalia
Ciid bona iplorum renia Facerelicent, cum dies obcundo
immineat, se cam breni spario ranca terrarum inrerualla vila equorum
pernicieate ad tempus posse percurrere. Ilis accepris Pontitex BerHAF
dum abbarem Massilienlem, de Bernardum Cardinalem diaconuimn
ad principes in Forchein conventuros misir, eolq. docuie, se omni
openilum, redie, e locoltacuto communibus de Fcclelin consiliis ha
bendis incereset, sed FTenrici diligeneia Factum, veneque ruro in Ger-
maniam progredi, neque Romam line periculo regredi possie, omni-
bus ab eo, qua transire polsit, itineribus occupatis. proinde monere
eos, reinrerim regni racionibus, quoquomodo polsine, prospicinne,
quoad parefactis itineribus ipse curo accedere, de communicaris con-
Ciliis, reoni, de Ecclesiae reilicaribus, quae opporruna line, decernere
possie. Constituro inde loco, ee die principes convenere, ac legaris
Pontiticis praelentibus, de FTenrico, ex regnirationibus rerrulere. Cum
Cencenrix dicerentur, nemo exririe, qui non grauilsime lenserie, d
pari leueritare censuerie. Ira communi contilio, approbaneibus le z2-
eis, cum ciratus ad caultam dicendam LTenricusnon aftuissee, regniti-
culo iustilsimis de caulsis est spoliacus. Hloc consilio explicato, cum
deinceps de successore sufticiendo consulearetur, omnes in vnum RO.
dultum, Sueuia Ducem, Centenrix consenferune, hominem cum ar-
mis, _e opibus, cum vireure, ac pietare praectancem. dimistog. COnven-
tu Mogunciam protecti, ipCum per archiepilcopum XII K al. Aprilis
de more consecrauere.
RODrLIISaLA HOTDaSIS
TTENRTOVM.
ls rebus actis, Rodultus legaros cuestigio ad Pontiticem
milic, ac sc, quando invicusad regni administrationem
elec attractus, paracum esse pontiticia auctoritari ob
resperare, vel obside tilio dando octendic. O uii
Cca LCsHonuncio accepro percullus lexatos ad eundem mi
Cix, atque supplexaduersus Rodultum auxilium implorauic. verum.
cum responsum à Ponritice culisset, le non defucurum, ubi caussam
veriusquenouisses, ira inslammatus cum reliquic, acque ab armis Colis
auxilium sibi pecendum existimauic. ac deserris, quos concirarat, IF2-
licis, Papia profectusin Cermaniam abiic. Gregorius pridic Ral. Iu-
lii Carpinerx cum esset, liceras ad legatossuos in Germanium Bernar.
sum diaconum, e Bernardum abbarem Nlassilienlem milie, quibus
docmui

## Folio 419 — 1663200467:0423
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000423.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Laber tehus
docuic, quemadmodum consilio luo componenda pacis
iple inter holtes in Lombardia remanlisset, mandauicq. eis, ve Hsen
ricum, ee Rodultum reges moneane, ve sibi rurum irer in Germa
niam praectarene, quo renire ad caussam regnicum consilioclerico.
rum, e principum cognolcendam poller. ee quem huic ofticio deelle
inuenillene, cum ab Ecclelia, e communicatione corporis, ee langui-
nis Christi arcerene. qui se oblequenrem pexbuiAeE, CUM COHVOCatO
contilio in regno contumarent, acque ad clericoseriam, ee principes
lixreras eodem die dedir, praecipiens, re legatis auxilio essent, aduerlus
eum, qui praeceptis obremperaie luis neglexisser. Ex eodem etiam
Loco IIII Kal. Tulii lirreras ad Dominicum Venetorum Ducem de
dic, monens, recccleliam Cradenlem ad cancam in opiam redactam,
redecusrueri luum non polset, posselsionibus locupletare prodigni
eare ranti Faltigii reller. aeque inde Augultomense Mathildis praeli
dio tulcus Romam decelsit, ita rr Kal. Seprembris Senisegeric. R0
mam vero poltquam peruenie, has licteras ad tlugonem archiepilco.
pum Licurcentem, de luttragneos eius milte: De tumultu regni Gierma
niae quantam curam, ac solicicudinem susceperimus. Deus ipse optimustestis est,
quem assiduis precibus pro quiete eius orare non desistimus. litteras autem ante
tresmenses, ex eo amplius ad le satosnostros Bernardum diaconum nostrum.
e Bernardum Massiliae abbatem, nec non,  rmiuersis principibus dedimus;
quibus quod nobis optimum videretur, ad bellica decrimenta vitanda eispraescri-
psimus. Verum quia incerri sumus, num illa ad eoslittera sint perlatae, eodem
exemplo alteras ad vos misimus, monentes vos et operam detis, 2t haec lis f-
niatur. misimus etiam sacramentum, quo le L Tenricus per fideles suos nobis ob-
strinxit, v eo lecto xideatis, quam honeste ersanos se sesserit. qui postea per fi
deles suos legatos nostros ceperit Bernardum Ostiensem exiscopum in Lombar-
dia, t Bernardum abbarem Massiliensem in Cermania nostamen nihil ad
versus eum, nisi quod rectum, e iustum iudicamus, gesturi sumus. sicut neque
precibuseius nisi quod iustum visum fuit, exeximus. Roma XI Kal. Oete-
bris. Inde Roberum, ee Picardum, propter captum Salernum iratus,
turiis interorum denouie, atque aduertus eos exercitum comparauit.
Fare accepta Roberrus Bencuenco, Ricardus Neapoli bellum incule.
rune, aeque exercitu admoro verumq. obsidere caperunt. Flenrico
Tralua profecto, Lombardix ciuitates delulas se ab Lsenrico querentes
Paullarim ab eius auctoritate recellerune, atque auctore Machilde
Se se Poncifici cradiderume, per quem regio tuerane lacramento solu
ta, e nouo alcero syncerioris, acque incegrioris lib ertatisinicio facto.
cum eximia alia digmicacis deinceps ormamenta alciverone, cum ni

## Folio 420 — 1663200467:0424
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000424.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
078
Liltoriarum de Reono Icalix
licaria tulca vexilla, vulso carrocia dicta, insticHernE, qu od GCHUS
a Mediclumenbus superiore Tcalica lib Conrado defectione inVen-
cum hauciguaquam pacaris post Tralix rebus FeTAE VUrpaTUI. 2C
delcripeis in parrescinieatibus rem militarem in cum vsque diem TU
deirs, e inetionram consticuerune. Fodem anno lTannone archiepi-
Ccopo Colonienli mortuo Fridoltus locum renvir. Asnes Flenrici
IATEE Ob MCFORI ROIX IOTtUIZ, aeque in 2de S. Petroncllae Le
pulca elt. Et Fenricus eccleliam Aguileienlem eltnactus. Poltero,
Nicephorus Boroninees Michaelem Imperio Conltantinopolirano
deiecie. Michael aurem auxilii inops ad Robertum viiture, opi
bulq. ea tempeltare praestantem contusie, atque, ve libi ad Fei
Liam recuperandam adesset, orauie. Inrerim RicardO C ApUIX MMOE-
e10 Tordanes silius Neapolis oblidionem soluir, de Greoorio prarifica
eus caltra Roberti ad Benevencum dissecie, et cum omnibus Apulia
Comiribus aduersus eum conspirauie. O uod rbi R oberrS, qui TUM
exre in Calabria, comperie, exercicum in Apuliam reduxie, Cag. LC
cepta, aduertiis Lordanem ire conrendir. Verum Deliderius auctori-
eare luiincerpolita, e Roberrum Ricardo, & Greoorium R obertc
reconcilinuie; Romag. cum cardinalibus ad Robertum profectusip.
Cum poena Fccleliastica derestationis exemir. Inrerim Gregorius is
grauelcenei in dies Pedicioni remedium aliquo d afferre pro viribus cu-
piens nouum mense Marrio in Lacerano concilium aduocauie, quo
exilcopiad cenium, abbarelg. plurimi affuerune. In eo vetera in Ci-
bercum Rauennacem, de Theobaldum Mediolanenlem archiepilco.
posredintegrara anachemara lune, cum Aenultus CremonensIS, RO
landus Taruilinus exileopi, ab oftficio exilcopali summori, FTUgO Car
dinalis ob CauNAS, GUIR COIEMOTAEX LunE, nOu2 execratione damNa
eus. Inde de caullaresum ica lubiecie: Et quoniam controuersiam re
sum maximum S. Romanae F cclesiae periculum conflare videmus, placet elabe
rare, ve viri doctrina, eo sanctieate probari à nobis eo mitantur, qui omnes re
livio (is viriu(q. ordinis reoni proceres convocent, ac de prae senti dissidio iudicent.
ex pacem inter reges concilient. Et quia multos curpis laroirioms spe impulso
huic paciaduersaturos, non ienoramus, statuimus, et nemorex, archiepi sco
pus, Dux, marehio, Comes, milesue audeat le caris impediendae oraria pacis ob-
Stare. Qui secus faxit, eum anathematis vinculo allioamus. Norimanos
etiam, qui Marchiam Firmanam, es) Ducatum Spoleranum inuasere, es e05,
qui Beneuentum obsident, ) populantur Campaniam maricimam, ) Sabi-
nos, ex qui tentant rbem Romam confundere, communione secernimus. epi
Scopes verd, qui vocai ad conuentum non venerunc, ab exiscopali ofpcis suspen
12
ainus.

## Folio 421 — 1663200467:0425
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000425.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
LiberL
dimus. HIxC V. Nonas Marrias acta. VIIinde Idus Scripht A
cipes Germania, le in concilio decreuisse, ve connentus in Germa
nia de compolitione rerum haberetur, de ve legati eo mieterentur
Per menlem inde lunium cum in Campaniam prodiissee, R al. Iu
lii Capua alceras ad eoldem licreras dedie, Se in convenru Romanc
decreuisse, ve concilium in Germania aduocarerur, e caussa regiz
cractaretur. Proinde cauerene, ne eos aur auxilio, aue alloquio att-
cerene, quihuic rei moram acculissene, quod in conventu commu-
nione privari fuissene. Inde cum se Romam recepissee, nouum ZIII
Kal. Decembris in Lacerano convencum habuic. in co vero Nice
phorus, quod Michaclem Imperio deiecisset, communione lccretus,
lecari Hlenrici, de Rodulhiurare iussi, neurrum regum luorum con-
ventum de pace impedicurum. Landulto epilcopo Pilano ccclesia.
ee bona omnia contirmaca, in primilq. ea, gua Mlachildis pro la
lure anumae maeris sux ibi sepulea contulerae. permissumq. ve po-
pulos, e epilcopos Corlicae docerer, inlulamq. Occupatam ad ius
vecus Ecclelix Romana redigerce. VI inde Ral. Lanvarias, Rauen-
naces de anachemare Ciberri cdoctos ab illius oblequio auocauit.
lampridem Berengarius, qui Cacramentum alcaris netarie oppuon2
bat, licec a Nicolao poncitice in concilio rictus abiuraner, ad erro.
rem luum se receperat, neganseo lacramento le ceneri, perinde 2
que ab Hluberto recirarum, non à se lubleripeum Fuisset, acque 2d-
verlus cum apologium ediderat, ac imultos lectatores nactus de ve-
cere Ecclelix dionirare non minimum detrahebat. Ouod rbi Cre
sorius senlic, continuo convencum in proximam Oundragelimam
indixie, acque eo quoque iptum adese Berengarium iulsic. Icaque,
vbicaaduenit, cum epilcopi in Laterano Frequentes adessent, de cu-
Chariltia Lacrameneo relatum, ac dici LententiX CAPEX CunE. BCFeN
harius aurem post diem cerrium concrariis patrum auet orieatibus per
curbatus de Cun se decedere sentenria dixie. atque errore luo abdicato
Carholicam veritarem eodem, reanre, concepto iurciurando, asseruit.
prohibitu (q. a Crcgorio est, ne posthac verbum vllum de Corpore, e
languine Christi Faceree, nili secus sentienres ad rectam redigere tidem
veller. Flis actis legari Rodulhi expoltularune, quod Fsenricus nemini
parcens vexandis clericis rotam cumuleu Cermanium permilceret, et
convencuihabendo moram aftferret. Q uibusaudiris, plerique cenlue
runc, cum icerum esse eladio apostolico Feriendum. Sed Gregorio dis-
Cenciente, in alia omnia est discestum. Ouare legari Fenrici iuctam
icum Crexorii verici tlemricum posthac pacurum lore, cesponderne.
1079
AEC

## Folio 422 — 1663200467:0426
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000426.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
080
liltoriarum de Rcor
aeque in eam rem tale lacramentum conceperune: Turo
Fenrici regis ex praecepto ejus, Flenricum ciera Ascensionem Dominilesat
quid obstiterit, Romammissurum, qui legatos Pontificis ruto secum deducant, at
que reducant, atque eorum iudicio, sententiaq. Staturum. Ouo iureiurando
audiro, legari Rodulh e ipli deinceps in haec verba iuracunt: Si col
loquium in Germania ex decreto vestro loco,  tempore à vobis constituro le
satis r estris praesentibus fuerit, Rodulfus rex princepsnoster, aut ip se accurret
aut legatos suos miltet, paratusq. erit, iudicio stare, quod sancta Ecclesia de
regno Germaniae fecerit, nulloq. dolo malo conventum a vobis, aut a legatis
vestris indictum impediet, ex postquam certos v estros nuncios iderit, dabit
operam, et pacem componant, et hac omnia nisi legitimo intercedente impe–
dimento sernabit. FTenricus eriam parriarcha Aquileien(IS, de Gandul
Fus epilcopus Regiensisiurarune, lc dicro Fcclelix audientes Fururos.
Theobaldus vero Mediolanenlis, SigiEcidus Bononien(Is, _ Rolan
dus Taruilinus communione depulsi lime. Robertus in Graciam
Michaelis resticuendi causa profectus, rem prospere gelsit. Ilenricus
Racilpona ccclelia Pacauina priorum recum privileoir contirmanie
AHNO ML X XIX. Indictione II. FIenrici ITTIZXTII. Fove
ro, qui insequutus elt, nempemillelimo octuagelimo, Ilenrico Cer
maniam bello, armilq. rexante, neque tories repetira lacramenta ser-
vance, Gregorius iulta ira incenlus proxima O uadrage (ia Conven-
cum a Ce iampridem indictum ominium, quos trabuerae, Frequentil.
Cimum in Lacerano celebrauie. arque omnibus rebus correctis, d
contirmaris, qux necellarir in Fcclelia ridebaneur, demum de colla-
tione lacerdoriorum Nonis Marrii ita Canxie: Sanctorum parrum de
creta sequentes, De superioribus conventibus de ecclestasticis dionicatibus or–
dinandis starvimus, ita e nunc apostolica auctoritate decernimus, et si quis
posthac exiscopatum, aut abbariam, aut aliam Ecclesiasticam dienitarem ab
aliquo laico acceperis, nequaquam inter episcopos, aut abbares numeretur, nec
alia ei, et episcopo, aut abbari obedrenia praebeatur, eiqu. graria Cancti Pe
eri, atque aedis ejus introitu interdicatur. Eadem ratione si quis Imperator.
Rex, Dux, Marchio, Comes, aut quaelibet alia sacularis potestas, aut perso-
na exiscoparum, aut aliam Ecclescasticam dignitatem detulerit, ejusdem senten-
iia vinculo teneatur. De Norenanis inde iea cauie: Si quis  Toremano.
rum oppida sancti Petri, et partem Marchiae Firmana, quae à bello adhuc
inceera est, es Ducarum spoleranum, et Campaniam, e maricimam
oram, e sabmum, et Tiburcinum Comitarum, et) monasterium sancto
Benedicti Casinas, ex Beneuentum inuadere, ac depraedari ausus fuerit
praciam fancti Petri eis incerdicimus. Duod si quis corum ab incolis ho-
ru

## Folio 423 — 1663200467:0427
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000427.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber Y
rum locorum ius repetere suum voluerit, eis nostrosibi ius d
sistratus permitimus, et) si jus suum obtinere nequierint. e purten eis
aori sibi xindicet, concedimus, dummodo non more praedonum agat, sel
Christianum decet, et) eum, qui sua magis studet recipere, quam alteri eripere.
) qui veretur oratiam Dei amittere, atque execrationem beari Perri subire
Poltremo in hunc modum FTenricum ipsum regem abdicauie, ac di-
rarum religionibus obligauit, e Rodultum contirmauie. Ouippe
boaeos apoltolos, Perrum, e Paulum, ve anre, conteltatus iniurins
omnes ab Hlenrico (ibi, aeque Ecclesia Factas commemorauie; et
quam Exepeadmonitus praecepea lua spreuissee, de le ipsum in ordinem
coegisser, demonstrauie: Duas ob caussas, inquie, ego auctoritate apo-
stolica mihi a Deo delara Fenricum, Flenrici Imperatoris filium, revio Cer-
mania ciculo icerum spolio, e Christianorum obedientia privo, atque omnes re-
livione iurisiurandi, quo se illi obstrinxerunt, ab solvo. Contra Vero, VF Ro-
dulfus aproceribus Germaniae in Tenrici locum declaratus reonum admini-
sret, ac tueatur, nomine vestro omnibus, qui fidem ei praestiterunt, om
nium peccatorum remissionem, veniamq. in hac, e in futura vita concedo
Et DtCenricum ob suam superbiam regia dionitate depello, sic Zodulfunt
propter suam humilitatem, atque obedientiam in potestate repono. Inde COn
ventu dimisso regiam ad Rodultum coronam eranlinilie, cum q. ac
vindicandam acriter aduersus Flenricum Eccleliam incirauie. e cum
Cibereum archiepilcopum Ravenna profectum audisset, Perrum Da
minni, licer etare contecrum, Ravennam legatum milir. IIle prote-
Aus, ac comiter à ciuieate accepeus populum damnari archiepilcopi
conrasione corrupcum, cumq. damnatum in gratiam FcclelIX rece
pie, ac conrracto pinculo auctorirare ponriticia liberanie. IOX Ra
venna digressus cum Faveneiam pervenissée, febri oppressus interiie,
rir d Cancticare, de Capientia per haec tempora clarus. Poltmortem
miraculis inclyrum pro Diuo homines habuerune. Ouibus rebus exa
speracus demum Fenricus, re Gregorium vicilcererur, alterum e
iple convencum in ance diem VII Ral. Tulii Brixinam Bauarorum
induxie, aeque eorriginta exilcopos cuocauie. conventuq. concto de
Greoorio, e ponciticaru eius rerrulie. Fpilcopi Flenrico praesidenei
Seaciticari varia pro se quisque ineum, re anre, probra, e crimina in-
sellerume, atque indisnum esse, sede ponciticia Aatuerunc. ing. eius lo-
cum Ciberrum Rauennacem archiepilcopum, id iplum iampridem
omni indultris moliencem sublegerune, ac Clementem IIL appel-
larune. Exrac a dhuc etiam spurcilsimi eorum decreti clautula: Duia
constar, inquiunc. Hildebrandum non a Deo leclum, sed à se ipso frau
d

## Folio 424 — 1663200467:0428
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000428.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
424
Hlistoriarum de Reono IF
de, ac pecunia impudenti ssime merusum, qui Ecclestasticum ordi
qui Christiani Imperi regnum percurbauic, qui resi Catholico, et pacifico corpo
ris et animae mortem intentat, qui periurum resem defendit, qui inter concor.
des discordiam seminauit, inter pacificoslites, inter fratres scandala, inter con
iuges diorcia, et quidquid quiete inter piè viventes stare videbatur, concus
sit, ob eas resnos auctore Deo congreeati in vnum, legatis, ac liceris freti de
cem ac nouem exiscoporum die sancto praeteritae Pentecostes Mloguntiae conno-
catorum contra eundem FTildebrandum procacisimum, sacrilegia, atque in
cendia praedicantem, iniurias, et homicidia defendentem, catholicam, (t) apo
stolicam fidem de corpore, et sanouine Domini in quaestionem reuocantem, ve
terem haeretier Berenearii discipulum, divinationum, ac somniorum cultorem,
manifestum necromanticum, Pythonico spiritu laborantem, et ideirco a vera fi-
de exorbitantem, iudicamus canonice deponendum, e expellendum, (t nisi ab
ipsa sede his auditis descenderit, in perpetuum condemnandum. ITis actis
Flenricus conventum dimilie, acque crectior ad perlequendas Germs
nici belli relliguias Factus maiore in Rodultum conneu se incitavie
atque cum ldibus Octobris lummo congressus praelio incertecir. dt
reliquum inde anni in rebus Cermanix componendis consum plIE.
Elis rebus Romae celerrimenunciatis, Gregorius libi, Tuilq. cimere in-
ltiruir, ee quod adhuctacere diltulerat, peaelidium quaerens R ober-
cum Apuliae Ducem, Cibi adiunsendum Apulixe Ducatu contirmando
putauie. Leaque cum ambo Ceperanum se conculissene, TII. Idus Iu-
lijresica eranlacta elt. Primum Robereusita laquurus elt: F90 Rober
tus Apuliae, Calabrie, (1) Siciliae Dux posthac ero fidelis tibi dommomeo Cre-
oorio poncifici, neque auctorero, aut operam dabo, ur vitam, aut membrum amil
tas, aut dolo malo capiaris. consilium, quod mihi communicaueris, in tui dam
num sciensnon enunciabo. S. Romanam Ecclesiam, ) te adimabo, Vt teneas:
acquiras, ( defendas regalia S. Perri, ejusq. possessiones pro meis viribus con.
tra omnes homines praeter partem Firmana marchiae, t Salernum, et Ama-
fim. de quibus adhue non est decretum.  adiunabore, ∞Etuo, es honorifice
teneas pontificatum. Terram S. Petri, quam nunctenes, vel habiturus es, post.
quam sciero tuae esse potestaris, nec inuadere, nec acquirere conabor, nec praedart
audebo, sine cuo, tuorumqe. successorum permissu. pensionem de terra S. Petri
quam ego teneo, aut tenebo, quocannis bona fide persoluam S. Romanae E cclesiae.
omnes ecclesias, quae in ejus sunt ditione, tuae potestari dimittam, ea sq. defen-
dam. Si tu, aut successores tui anceme ex vita migrauerint, prout monitus fuero
auxilioero, ve Poncifex elivatur, ex ordinetur. Ouibus dictis Gregorius
lubiecic: Pg0 Vero Cregorius pont. investio te Roberce de terrra S. Petri, quam
tibi concesserun ancecessores mei Nicolaus,  Alexander. De illa autem terran
quam

## Folio 425 — 1663200467:0429
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000429.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
quam iniuste tenes, Salernum dico, et Amalsint,  parcem marchiae Firma
na, nunc te patienter sustineo in considentia Det omnipolents, et lua comtatis, 2t
en postea ad honorem S. Petri ita te geras, sicur ex te gerere, et me sujeteu
cet sine periculo animae tuae, ( mea. Tum Roberrus lic lubleguurus et
Fg0 Robertus Dux ad confirmarionem traditionis, ee recogniionem fideluatis
de omniterra, quam eoo teneo proprie sub dominio meo, promitto, me quotannis
pro 2noquoque juso boumpensionem X IIdenariorum P’apiensium soluturum B.
Petro, Cotibi D. meo Crecorio pontifici, t omnibus successoribustuis, aut ruis,
aut successorum tuorum nunciis, obi dies sanctae Domini Resurrectionis adue-
nerit. incerim Michael, qui fuerac Imperio Orieneis deiectus auxi-
lij inops ad Roberrum vireure, opibusq. ea tempeltare praeltantem
contusit, acque relibi adrem Cuam recuperandam adesser, orauie.
Quod cum le lummo studioFacturu Roberrus polliciens esser, simn
eriam lacrum Gregorii auxilium inuocatum elt. Ouamobrem Cre-
Sorius precibus eorum oblequutus VIII KEal. Augulti ad episcopos
Apulix, de Calabrix sic scriplit: Nonionorare vos arbitramur, Michae
lem Constantinopolitanum Imperatorem Imperio fuisse depulsum, eumq. ad au
xilium beati Petri, et) Roberti Ducis filii nostri implorandum in traliam adue-
nisse. Due caussa fa. it, rc eum quoquomodo possumus, nobis subleuandum pu-
temus. Duare quod ip si ~ alicurum plurimum pestant, milites ad eius opem bona
contendere fide pracipimus. vos autem eos, qui cum ipso Imperatore, es Duce
craijcient, monete, 2t dignam ante penitentiam agant, t) rite expiatos a pecca
tis suis absoluite. Incerim Fienrico ablente rrbem, eccleliam q. Ralen-
nacem libi ope principum Tcalicorum recuperandum cenluie, eo
rumq. auxilio impetrato, XIIIKal. Octobrisad omnes epilcoposRC
manx Ecclesix hdeles in hunc modum Ccriplic: Volo, vt scraris, noscum
Ducc Roberto, e Principe Tordane loquutos. eosq. nobis promisisse, se summo
Rudio, prout iureiurando tenentur, aduer sus omnes homines honorem Romand
Ecclesiae defensuros. Idem quoque pollicentur, qui circa vrbem sunt, et in Tuscia
ceterisq. regioribus. Quare post Xal. Septembris, ubi astus remiserit, parces il
las armata manupetemus, atque Dei auxilio eas liberare conabimur. Duam
obrem bono vos animo esse iubemus. Idibus inde Octobris A)Fano aechi
exilcopo salernicano graculatus est, quod osta S. Macchaei apoltoli,
quae ignorabantur, invenilsee, monuicg. rehorenretur Robereum Du
cem, de coniugem eius ad ea lummareuerentia complectenda. RC.
dacta inde in poceltarem Ravenna, de nouo archiepilcopo, qui tidelis
Ecclelix Romanx elet, cogicare insticuir. Ouamobrem litreras ad
epicopos, de abharesmarchix Tulcanae, Firmanae, ee Fxarchatus Ra
vermacismilic, codemqe exemplo nd clecicos, de populum Raverna
CC

## Folio 426 — 1663200467:0430
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000430.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
lcoriarum de Keono lcalia
tem leciplie, cogans, velecum virum idoneum conquirerene, qui ecct
(IC Ravennari a Giberto aticta pexeticeretur. cuinq. iple R. quen
dam legissee, acque Ravennam milisset, LII Idus Decembris ad abb2-
ces, Comites, ee milites in parochia Ravennate, Pencapoli, Marchia
FirmanZ, _ Ducatu Spoletano agentes, Sic lcriplIc: 050 ∞05, ∞F R
Rauennatem archiepi scopum, quem post diucurnas inuasorum occupationes nu-
perrimé Ravennas ecclesia à Romana accepit, complecti,  defendere contra
061 Gibertum velitis. Nouo inde incunte anno, Gregorius coveneunouo in
Larerano concto, praeter cerera Hlenricum, de Fautores eius, qui in per
tinacia permanebane, nouo anachemare feriit. e epilcopos quoldam.
quod ad convencum rocarinon affuissent, ofticio abdicauie. inde de
rebus, quae ab ITonrico parareneur, ab epilcopo Pacavienlicdoctus.
relpondic: Von desunt, qui audica morce Rodul fireoisme hortentur, ∞tLL en
ricum, cuiplerique Icalieorum favent, omnia se mea caussa facturum pollicentem
in oratiam recipiam, adiicientes, si Lenricus in Italiam contra Ecclesiam vene
rit, fore, ve frustra auxilium a vobis expectetur. C si vos Mlathilar filiae no
strae opem non fereris, eventurum, 2cipsa, quae vulgo insamre existimatur, aut
pacem necessario accipiat, aut omnia sua amittat. Duare vestrae erunt partes,
et eam de vestro, si =Terricus Lombardiam intrarit, auxilio certiorem faciaris.
praeterea admonendi sunt omnes, ne in rese in Rodulfilocum susficiendo prope-
ranter, sed mature se gerant, ac lonsa consulcatione virum canco fastioio dinum
atque Ecclesiae Pomanae fidelem exquirant. l’ex eoldem etiam dies lcriplic
2d Deliderium abbacem Calsinarem in huncmodum: Non veremur.
quin scias, quantum commodi E cclesia Romana ex pace cum Roberto Duce fa–
Eta perceperie. Quare volumus, Et animum ejus explores, si necessaria robis
post Pascha expeditiofuerit, num per se, aut per filium suum nobis se praesidio
fucurum polliceatur. nemq. num per Duadra gesimam, qua Norimari bellica
intermittere pudia solent, ipse nobiseum, aut cum le garo nostro ad aliquot oppi-
da 5. Perri recuperanda proditurus sit. Volumus etiam, et eum admoneas, ne
contra pacta permiltat neporem suum Rabertum de Loretello eppida S. Petri
bellico apparatu temare. Derebus transalpims nihil cercihabemus. Zlenricum
tamen male rem gerere, pene omnium, qui illine veniunt, sermonibus muncia
tur. Cererum FTenricus iureiurando à Clemence lolueus omnes ac
Grexorium curas incenderat, scilicer cupiens eo pulso Clemencem
pontiticem contecrars, atque illius manis diadema imperatorium li
mere. Jeaque delectibus, ve poruie, habitis, primo vere ex Germairin
mouie, acque in Traliam eranseresus recto irinere Ravennam accelsir.
camq. primo adueneir recepic. Oua re cognica Cregorius ad Deside
rium ica Ccriplic: Volumus le serre, Lenricum, qui diciturreu, in suburbanis
avennae

## Folio 427 — 1663200467:0431
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000431.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Nonus.
Ravennae versari, eo animo, et ad Pentecosten ad orbem accedat
transa pinis, ) Lombardis manum exiouam. Verum sunt, qui dicant, eum ex
Ravennatibus, et) Marchianis supplementum esse scripturum, quod parum cre.
dibile videtur, cum ne socium quidem abijs, per quos transit, accipere possit.
Nosti mmirum charissime frater, nisinos studium iusticiae, (t) honoris S. Ro.
manae Ecclestae teneret, e si pravareois, suorumq. voluntati servire voluisse
mus, neminem prae decessorum nostrorum ab antecessoribus resibus,  archiepi-
Scopis tam amplum, et deuorum ob sequium sicut nos, ab hoc rese, atque archi-
exiscopo obtinere poruisse. verum quaillius minas, ex ob sequia pronihilo duci
mus, alacrius mortem, si necesse erit, opperemus, quam x eorum impietatibus
assentiamus. aut a justiria desciscamus. Comirissa Mathildis ad me scripsit, se
comperisse, Fhenricum cum Roberto Ducepepioisse, De filius regis filiam Duci
sibi despondeat, e rex Duci NLarchiam tribuat. Quod Remani facile cre-
dent, si Robercum auxilium nobis suum, quod fidelicatis iureiuran do promisit.
viderint deneeare, cujus rei ceritatem explores, velim. Romani fidem nobis
acque officium egreoie praestant. tu da operam, et ad nos quamprimum accedas.
Per eoldem dies RObCrEUS mare eranSOTelTuS ad OrrraChiuM CUI
Alexio Comneno, Imperarore nouo, bene pugnauie, acque cum in Fu
sam egic, de irruptione in Theltaliam facta, oppida quaedam cepir
Oua derclicteras ad Cregorium, e Romanos propere misie, quibus
Gregorius lic relponduE: Recté, atque ordine fecisti, quod restibelli victo–
riam nobis,  Romanis fienificasti. Est igitur, quod gratias aeas S. Petro.
cuius auxilio rem tam prospere cesseris. Fac praeterea, vetibi in memoriam
Ecclesiam redioas, quae omnem suam spemn te praecipue posuie, leque ipsum prae
cipue dilixit, simulq. animo promissa repetas, quibus te illis iuratus obstrinxeris
neque enim re latere oBortet, quanta per enricum percurbatione vexetur, et
quantum praesentituo auxilio ereat. Quamobremte, t ei quam primum sub-
venias, te horcamur. FTCMrICUS PEXFCE CCtOrOS, Parauivos lui maximé
Atudiolos nactus, Milonis epilcopi propingui lui, e regIHX BCTEX FO.
caculibertare, ex carrocii vlucosdonauic. ( uos eoldem Cremonem
les quoque lequuri eodem, repuro, beneticio affectilium de ip(i Bei
tam, ac Berracciolam vocarune. Ravenma inde Romam verliS pFO.
Fectusper Fcruriam iter Luscepir, ac Florentiam, qua imperium detre.
Etabac, per Aprilem menlem insigni oblidione oppuenauic. Eius
aduentu cognito Cregorius animum non demisie, led Romanorum.
acque Machildis praelidiis nixus, vrbem sibi ex exilcoporum sentenria
detendendam lulcepie. Flenricus cum Clemenre pridie Penrecolle.
Roma accelsit, _ caltris NNeronianis in praris de more locatis, vrbem
Lconinam oblidere inctiruic. vecum lagiecis, lapidibu l9. a Romanis
epulo

## Folio 428 — 1663200467:0432
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000432.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
A28
lilcoriarum de Reono IE
repullus nihil protecit. Leaque ad luburbana loca luccendend
12
verlus xdeS. Pauli violata, cum ne its quidem conacus dedicionis eli
2082 cienda luccederet, sc infecta R avennam in hiberna lererrulie. Ineur
ce inde vere, exercitu ex hibernis educto, Romam reuerlis ribem Lco
ninam aeri icerum oblidione coro  uadragelime rempore pressir.
2c polt Palchaetiam in poreltatem adduxic. remplog. augultissinc
S. Perri dicepto, porticus duas labefactauit. inde vereris vrbis oppuona
tionem aggrellus mulea per aeltarem Romanis incommoda inculit.
demum Caeuientium altuum magnicudine contliceatus, atque in signi
Romanorum in ruenda parria rirture decerritus ab oppuenatione re-
celsit, exercitu per vicina loca diuilo, ac Clementerei bellica rniuer
Ex peaetecto. Ab coplero que aediticia, quibus FTenricus pepercerne;
aueterro lune, aur isne dilacerara. Postero anno Fenricus, cum a.
pud Fartam esser, licreras ad Deliderium abbarem Calsinatem, ve ad
se accederer, milic. Cui cum ille nihil respondisser, alreras subiecit
rerroris, ac minarum omnium plenas. Cunctanre vero Deliderio, rer
tias lcriplie, quibus, ve ad celebrandum secum Palcha veniret, orauie.
Deliderius animo Auctuans consilium expedire non porerar. nam, Et
proticilceretur, ne Pacro anathemari subiiceretur, meruebat, simane
rec, ne aue le vinculis, lupplicio ve atticerer, aur monalterium, quod
cum roro Principatu in curela eius esser, Tordani Principi, qui ad cum
tranliverar, condonarer. Profectus inde, led certiore Ciregorio Facto
monalterium iussus est exmanu lua sulcipere, de libi Aidem iuraie.
Quod ille se Faccurum, dixic, cum cum Imperatorem legirime coro.
nacum videret, tum rogatus, ut ad coronam imperrandam libi ades
lec, prompre promilic. varix inde de auctoritare Pontificis cum exi
lcovis eius concentiones lulceptae. Fenricus Pordani peaelenti C a
puanum Peincipatum contirmauie, et Palchate acto, inde ad exerci
cum Cc recepie, ac nouo, cog. muleo, quam anre, grauiore vrbem co
nacu oppusnare insticuit. Duo terrore percullus Gregorius Late.
ranum reliquic, ac Rulticonepore ad SepremColi2 dimisso ipse cum
Cardinalibus in aicem alcendic, ac Robertum, qui Alexio (inperatorI
bellum in Crrecia Faciebat, ad sui auxilium aduocauir. quonnncio2cce
PeoRobertus, Boemundo hlio in expeditione relicro, extemplo le cit
parre exercims in Tealiam rerrulic. Cum ierica oppuonarione vrbs de
interro aeri diligentia oblideretur, candem III Nonas Tunias eiuSex.
pugnanda torcuna oblata. Miles quidam muros supersrestis, cum
omnia Romanorum negligentia custodiis vacua aMIIMAdUCTTCKEF, nC
clamore le iplum proderer, manu concubernales accivic. ab iilg.
83
CHIM

## Folio 429 — 1663200467:0433
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000433.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
er llonus.
cum e iph locios accertissene luos, mania capta; alue.
cuncto exercieui ineroicus in rrbem elt paretaerus. Flenricus inzrellu
Capirolium occupauic, acque ibi le pralidiis, de municionibus contir
mauie. Inde Rultico nd dedicionem compullo, ad Ponriticem oppu
guandum se conculie, aeque omnibus obstructis exicibus acrem arci
oblidionem admouir. Inde oborta in exercicu peltilentia, relictis ac
oblidionem miliribus, caeli lalubricarem guxrensincunre Tulio 2d col-
les lecelsic. XII inde Kal. Decembris Gregorius archiepilcopis, ab
bacibulq. Campanis, Apulis, e Francisnonnullis adueniencibus, (nam
plurimi ab Flenrico prohibiri accederenequiverune, de epilcopus
Oltienlis ex legarione rediens caprus elt,) 2d eos derep. rertulit, arque
exeorum sententia Clemenrem et Lenricum cum omnibus corum
Faucoribus nouis execrationu la queisirrerivit, atque post rertium diem
deploraco Ecclelia sacu conventum dimilic. Incerim Romani omni
busmalis detelsi ab ITenrico petierune, ve riginti oblidibus accepeis
diem constituerer, quo Pontitex, ee primores ad cum renire, et de
compoliti one agere polsene. Fi rei cum Kal. Nouembris destinaet.
ipse condicco cempore affuit. Verum Gregorius pexlentiae le eius.
qui tocrelisionibus obstriceus, aeque regno abdicatus ellet, COIIE
tere, neque lux, neque apostolica digniraris esse exiltimans, ac Cimu
2 Roberro, quem raciris Deliderii nunciis ad lui auxilium adueHEae
audiverat, maturam opem expectans colloquium reculauir. () 10d
rbiRomani cognouerune, continuo a Crregorio defecerunt. Henri-
cus, vbi Robertum cum exercicu Armilsimo Ceperanum accelsisse.
Cibiq. ni oblidionem Colueret, exirium intentare animaduertie, colle
Ato exercitu, cum Clemente rrbe excelsit, atque circa Kal. Februarias
in Erruriam properauit. ita ve eodem die Senas, quo Robercus ad POF
eam Lacinam, accelserie. Kcliltenribus Romanis, Robertus vrbem
oppugnace parans ab amicis Crregorii porra Flaminia elt ineroductus.
ingrellus aurem, cum non recipererur, regiones ribisproximas illatc
xdificiis ad cereorem incendio deualtauie, ac muleis, veresculie, prae
liiscum Romanis edicis, tandem peruenie in Capirolium. Inde com-
pullisad deditionem Romanis, ad arcem progresus munitionum re-
pasula, quae exicus incercludendi caulla ab FTenrico fuerane obiecta,
retregie. ac Crregorium arce eductum incolumem Lacerano reltituit.
Ibi Cresorius, recocreipublicae vulneribus medicinam opporcunam
afterret, convencum in Duadraselinam indixic. Veru, ve neque
duosliveriores, proprer intre quentiam epilcoporum habere non po.
ruic, quo diriperibus ab Henrico inlelsisaccedererEquIVETNE. R0
108
betcud

## Folio 430 — 1663200467:0434
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000434.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de Reono ltalia
berrus inde ribe libi cedendum arbirrarus, Caluri Cres
quod Fenricum non longe cum exercieu consedisse, ROmanOruI
animos prorlus a Gregorio alienatos esse videree, iplum ex vibe edu
ric. _ Calsinum ad Deliderium primum, deinde Cassino Salernum
perduxir. Eo profecto, Romani colleetis ex magno pauore animis
Flenricum Senis reuocarune, aeque rlero cum Clemente aduenienti
POrFAS VrbIS ApCFHOTUNE. ZI Kal. Aprilis vibem porta Lateranen(I
ingenri cum sloria biduo anre diem Palmarum ingrestus in L aterL
num diverrie. Poltridie concione aduocata, crimina ad se de Greco.
rio delata, e aduentus lui rarionem expoluit, ac triginta e Factione
Cua epilcopis ad conciliu adhibitis, Cregorio rurlus ablente damnato.
Clementem ex eorum suctoritace luftecir, ac postridie in dic iplo Pal
marum per Mucinenlem, Bononienlem, de Cremonenlem epilco.
Posconleerauie. Octauo inde dic, qui Relurrectionisilluxie, le lmpe
ratorem ab eo iulsic inunsi, ec cum coniuse lua Berta in Varicano de
morecoronari. Ouibus rebuspertectis, quod Parisirx, honoriq. (uo
Factum existimaret, relicto in rrbe cum praelidio Clemente, in Ger-
maniam, quo granioribus oborris defectionibus vocabatur, irer insti
cuic. In Marchiam vero cum renisser, Faruilii Faedus cum Virali P2
letro, Duce Venetorum, renouauie, ee filiam eius e Cacro Fonre lulce-
pic. e cum corpus S. Marci noua condica ade inuentum variis misa-
culis vicinorum in se populorum oculos converrisser, et ipse Venecias
adiic, acque rrbem lultrauic, e reip. delcriprionem laudauit, ex mo-
nalteriis priuilesia mulea indul(ic. Inde Veronam estrransicum. Ibi
XV. Kal. Tulias anno, reiple nocae, Imperii sui primo, monachis S.
Zenonis releriprum dedic. Praiceris inde Alpibus, Ausultam, quam
Alemani occuparane, recepie. Romam interea peltilentia adeo AtFOX
per aeltarem inualie, re praelidium omne Germanorum absumplerie.
Duod rbi Romani animaduerterune, ve lunt libertatis praeter Cereros
auidi, Clementem rebe deiecerunt, aeque nd Marlos recedere compu
lerune. Focciam anno srauis adeo in lralia annona Fuit, re, quod di
ccunetas videatur, prae victus inopia mulca matres in liberostame l0
licirara Exevierine. Vldaricus Friderico, parriarchxe Aquileien (i, qui
Priore annoinierae, mortuo est substiturus. Theobaldus Mediola-
nentis archiepilcopus circa Verbanum lacum oberrans prope exul est
OrES. Fi per Fenricum AnCelmus à Raude suftectus pariter 2
35) Circgorio est improbatus. Postero, Mosuntix praelence Fenrico tre.
quenti in episcoporum conventu diuersis inter se sencenciis Vecilo
Mosunrinus, ee Ceberardus Salerbursenlis archiepilcopi ConCerI
rUNE

## Folio 431 — 1663200467:0435
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000435.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber Nonus
rune, verum Henricus regioriculo a Gregorio spoliari
plerique Ceberardo pontiticis iura tuenri assenlerune. Traque have
ita mulco polt alio connentu in O vinciliburs habiro, cui Ocho exi
Scopus Oltienlis poneiticis legatus incertuie, Vecilo, qui contra len-
tiebas, haereleos eltnOratUS. Mense inde Maio Gregorius poltdiurur
as concentiones, quas proprer consticuendam Eccleliam pallus Crat.
graui morbo implicitus elt. Priduo vero antequam moreretur, r092
tus ab epilcopis, e Cardinalibus, quicunc Forte vni cum Deliderio
aderane, re, quid de Romanx ledis polt excelsum luni ordinarione fieri
iuberet, expromeree, Legire, inquie, Deliderium, aur, Cille reculee.
Flugonem Luodunenlem, aue Orhonem Oltienlem epilcopos, arque
ita VIIIKal. lunias expirauic. Forire lepulto, epilcopi, et Cardinales,
cererique, qui Cacholicam partem cuebantur, unamence ad eam Ful-
ciendam pro viribus incumbences, quam plurimos poruerune, ad co.
miria ponciticia ex omnibus parribus cuocarune. Vbi plerique vene
runt, Deliderius dic iplo Pencecoltes omnes, quid Cregorius de ordi-
nanda Lcclelin prxcepisset, cdocuic. Paricerq. cum cis lordanem Prin
cipem Capuanum, e Rainultum Comicem adiic. atque ad opem F.C
cleliae necessario maxime cempore afferendam horratus est. FAreCC
Oica Cardinales, atque epilcopi omnes inrnum Desiderium consen-
Cerune. Ouorum ille repudiaco iudicio, ad monalterium se recculie,
ee Romanos, ac Lombardos, quolcunque poruic, licteris, ac nunciis
ad complectendam Eccleliam incirauit. Vbi vero calores aeltatis de-
Ferbuerune, Lordanes Deliderium Romam perducere conatus eo ani
mo, reiplum etiam reluctanrem pontiticem declaraiet, perluadere
non poruit. ac que ica responciticia proclusillo anno retrixic. Fodem
anno Roberrus Vilcardus, Apuliae, e Calabrix Dux, diem luum in
Graecia obiic. Roserius Alius eius succelsie. Sequenti, epilcopi, e
Cordinales mulci ex diuerlis parribus Romam lub Palcha profecti
Deliderio renunciarune, ve Romam accederet, ac lecum omnes exi-
Ccopos, d Cardinales, qui Calsini crane, vraq. Cilultum Salernita
num Principem duceree, reprimo quoquerempore de constiruenda
Eccleliaconlulcarene. Ouorum mandaro ille, omni prorlus de se su-
spicione poltrormenles abrecta, obediuic. Pridie aucem Pentecolles
comiciisaduocatis omnes e clerici, e laici Cacholicae parris Faucores
iplum Orarunr, Ve Ramanum pontificatum sulcipere vellet, neque
Eccleliam Dei ab adulcerino ceneri pontitice pateretur. IIle vero ca
dem, qua ance, constancia preces eorum repudiace, le q. omnia pattu
cum porius, quam vccancum onus accipetet, ielpondere. QU2 vo

## Folio 432 — 1663200467:0436
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000436.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
0d7
liltoriarum de Reono Iralia
ce audica, quia lerum erat diei, omnes domos luas abiCrUIE. POtI
die vero oblecratus, ve quem idoncum maxime iudicareE, ex promeret
ille, re cum Cincio Consule Romano communicata, Oltienlem epi
Ccopum nominauie, Ceg. quem ipsi lesissene, in Calsinari caenobic
conera Clementis porentiam custoditurum, (id enim etiam roraba
FUE,) Subiecie. Plerisque inde in Ostiensem inclinancibus, cum vero
Cardinalis quidam, Ne Deus siveric, inquic, quin Deliderium pon
titicem habeamus. Oua voce crecti cereri Deliderium vno consen
lu prehenderune, de ad edem Lanctae Lucix perduxerumt, ee rice ele
ctum, ac Victoris terrii nomine aftectum chlamy de coccinea exOrH2-
rune, albam enim renitentinon poruerune imponere. Post quareri
duum Victor Roma egrestus AIdeam, de Parracinam adiic. ibig. pon-
citicem (c essenolle profestus crucem, chlamydem, de cerera ponriti-
cia ornamenta depoluie. de Calsinum reverlus neque a Tordane, ne-
que ab epilcopis, aue Cardinalibus vlla rarione Romam reduci potuit.
Eodem anno Pilani prospere cum Sarracenis in ACrica depugnarUNE.
Sequenti, per O uadeagesima tempus conventus Capuxe actus est,
cui Victor cum epilcopis, e Cardinalibus praetuie, ac Cincius con
Cul, Tordanes Princeps, de Rogerius, Roberri Alius, Dux Apulix affuir
Eoperacto, repente clerici, ec laici omnes nouisillum solicitare preci
bus institerune, re pontificiam dignitarem re luerer. 9u25 cuim bi
duum spreuissee, demum Duce, Principe, epilcopis, ee Cardinalibus
ad pedes oblecrandi caussa procumbentibus, celsie, 2c ZII R al. Apri-
lis in Festo Palmarum superiora comitia cruce, de chlemy de relum pea,
contirmanie. Paschare inde Cassini celebrato, cum C apuano, et Sa
lernitano Principibus ad rrbem progressus exrra Porricum lancti Pe.
eri conledic, aeque adem, quam Clemens renebat, egregia (uOru
opeca vlusrecepie. VII vero Idus Maii, idest ipla post Ascensione
Dominica, Romanis in Varicanum corelsis ab Ostiense, Tusculano.
Porrueni, _ Albanensi exilcopis rire conlecratus, arque Pacra in sede
locarus est. Post octo inde dies Calsinum reverlum Mathildis Comes
de suo Romam adveneu monuie, leq. cum eocolloqui relle dixic. Ic2.
que es de caulsa ribem repetiir, de ab ipla, acque exercieu eius ofticio.
Silsime exceptus per octo dies in Varicano mansir, Zeoue in Festos
Barnabae rem diuinam in xde sancti PerriFecie. acoye eodem die au-
xilio Machildae urbem iniuie, cum cancum regionem Pransty berinam.
arcem Cancti Angeli, balilicam Pancti Perri, Ostiam, Porrumq. Fene-
rec. aeque apud Inlulam, quae iuris sui erac, consedic. Pidrie vere
Nacalicia Apoltolorum Clemens cupiensin ade lancti Peri laera ex
WOIC

## Folio 433 — 1663200467:0437
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000437.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Nonus
more conticere, Romanos quoldam induxic, ve Tiberim ar
cerene, cemplumq. Occuparene. Oui cum cerera loca cepissent, tem
plum eamen, quod: Victorianistenebatur, ingredi nequiverunt. I1
Clemens meridie in xde S. Mariae in Furribuscelebrauie. Eis rebus
actis, Victor, ve Sarracenorum, qui in AFrica erane, in Colentiam fran
seret, consilio cum epilcopis, de Cardinalibus habito, insentem exom-
nibus Icaliae parribus exercirum convocauir. ac vexillo beaci Perri er2
dico, et noxis omnibus relaxatis, in Atricam milit, ac per eoscentum
millis holtium cacidis, e ribem eorum maximam cepie. Nequeri-
ctorin vila per haec cempora tuie insignior, quippe eodem dic in Ita-
lia nunciaca, quo est in Atrica comparara. Inde aduerlus Clemen.
tem, de factionem ejusconverlus Aupustomense conventum Bene-
ventum indixic. atque omnibus Apulix, e Calabriae epilcopis aduo-
caris, ex eorum lententia ita decreuie: Cum Cibertus Simonis Mlaoiperfi
dia imbutus nequitiae suae sociis adhibitis, et aduocato Flenrici exercitu apostoli-
cam sedem inua seric, nullo (ordinalium, epi scoporum ve praecedente iudicio, nul
lo Romani cleri approbante suffraoio, nullo piipopuli requisito consensu, cumque
Romana P cclesia occupata oues Christi disperoere, laniare, et mactare non de-
siterit, contra Cregorium poncificem coniurationem constauerit, ip sum orbe fu-
darit, ex, quantum in se fuit, sacerdorio spoliarit, FTenricum C aesarem aduer sus
eum commouerit, sentes, ( reona concitaverit, t communione piorum expul-
sus ipse sanctum Pontisicem eadem expellere non dubitarit, Romam caedibus.
sacrilegiis, periuriis, slacrtii sq. omnibus profanaverit, et) cum Cregorio moriuo
idem me summa concordia ab exiscopis, et Cardinalibus, e prouincialibus an-
tistitibus  na cum Pomano clero, ac populo licerinuirum, ac reluctantem in san-
Eta sede locatum per sequendi finem non faciat: ob hasres aultoritate Dei, et bed
torum Apostolorum. Petri, et Pauli, omniumq. Sanctorum omni illum sacer-
dotali officio, arque honore privamus, ex a liminibus Leclesiae arcentes diro ana-
thematis rinculo obligamus. Praeterea vero cum JIuoo archiepi scopus Luedu
nensis, eo Ricardus abbas illasiliensis, postquam sedem apostolicam, cui auidi
inhiabant, ascendere non poruerunt, seditiones in Ecclesia concitarint, nosq.; dum
honorem hunc respuentes viderune, omnibus officiis coluerint, 2bi auctoritatt
consentientis Eeclesiae cedere conspexerunt, omnino se a nostra communione se-
iunxerin: ob id vobis apostolica auctoritate praecipimus, et ab eis abstineatis, ne-
que eorum congresione veamini, quia ipsi communione Ecclesiae oltro se abdica.
runc. Siquidem, ut scribit beacus Ambrosius, Dui se a Romana Ecclesia (e
gregat, is vere hareticus est habendus. Constiimimus etiam, et si posthac exiset
parum, aut abbaciam de manu alicuius laici susceperit, nequaquam exiscopus, au
abbas habeatur, neque vlla ei er exiscopo, aus abbarireuerencia tribuarur. Pra
tere

## Folio 434 — 1663200467:0438
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000438.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
43
liltoriarum de Rcono ltaliae
terea eidem beari Petri cremio, acque noressu templi interdicimus, quou (q.
paenicentiam se receperit. idemq. de inferioribus Fcclesiae oradibus sancimus. Si
quisitem imperator, Rex, Dux, Princeps, Comes, vel cuiusuis potestatis saecu
laris exi scoparum, aut quamuis aliam E. cclesiasticam dionitarem dare ausus fue.
rit, ejusdem sententiae vinculo se obftrictum intellisat. Ilis decreris polteri-
duum aduersa ralecudine centatus Cassinum reuertie, acque Oderi-
lium abbarem sibi subrosauie. Ibi Caeuienre morbo epilcopos, _t Car-
dinales ad se accieos monuie, ve liquid sibi humanitus accidissee, ex
Cregorii peaecepro Ortonem, exilcopum Ostienlem, (WFACeReHE, AF-
quehis dictis posteriduum XVI Kal. Octobris ex hac vita migrauit.
Eo morcuo epilcopi congresari Romnnos clericos, laicolg., icemq.
Apulos, e Campanos ancistices admonene, veprima OuadraselIIr. X
hebdomade Tarracinam ad ponciticia comicia veniane; qui non pol-
188) Cinc, licteris, aue nunciis, quid lui sic iudicii, exponane. Ante dietr
isitur sexeu Idus Marrii Cardinales, epilcopi, atque abbares ex diver sIs
reginnibus pexsto Parracinae fuerune. Ex vibe vero Romana Joan-
nes Porruenlis epilcopus omnium clericorum, Benedictus praefectus
vrbis omnium laicorum sententiam per licteras arculerune. Poltero
vero die omnibus in epilcopio connocaris Tulculanus epilcopus, quid
Gregorius primum, quid deinde Victor de constimmenda Ecclelia cen-
luister, expoluie. deinde loannes, e Benedictus sublequuri cleri, popu
lig. Romani sententia cdiderume. Ca VerO CFAE, GVCI OIIHCS VNOCON-
Cen su legitime delegissene, cum se pro vero pontitice habituros. Oui-
bus audiris, ieiuniis, ac precibus per eriduum factis, pericum a Deoest,
reperlona tanex dignitaciidonea oltenderetur. Dominica vero die,
qux fuie LIII Idus, lummo mane in eadem omnes basilica Convene
runC. ac rres epilcopi Porruenlis, Tulculanus, de Albanenlis, qui co-
mitiispreeranr, con (cenderunt ambonem, ee facto silentio Ochonem,
Ostiensem epilcopum, renunciavere pontiticem.  uem cum vn20.
moesroce probassene, aeque Albanenlis Vibanum II pontificem ap
Pellassee, cum raptus ab omnibus, e purpurea chlamrde indurus 2d
aram S. Perri deductus est, ibique ponciticio in Tolio collocatus. Pro.
crestus inde Romam, cum a Clementis Factione, cuius dux erat Poan
nes Pasanus, repelleretur, in inculam Liberis nomine Lrcaoniam con-
tuoic, ibioue menles aliquorpia Romanarum marronarum benigni
care lubleuarus se lustentauie, comite Perro Leonis, e Poanne C aie
cano monacho, qui post adponriticatum evectus Celatus Il est ap-
pellatus. Fodem anno Berra regina mortur. Machildis, Vr Creso
rium, et Victorem opibus luisacerrime touerat, lic Vibanum le de
CCllurau

## Folio 435 — 1663200467:0439
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000439.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Fenluram protelta auctorirare ejus Veltoni, acalia Duci, maerimo.
nio copulara elt. Bononienles rei milicaris conltuuende cnuna oet
in quaeruor eribus diuilerune, Cingulisq. carum cribuns ltsta vexilla
aeccibueruns. vnde Vexilliteri populi nominaci. Ouodinltiturum se
liqua etiam Lombardix civitates per haec rempora tenuerune. Belet
Parius in Catholica contessione demum apud Turones elt moreuus.
Rogerius Dux Apulixe Capuam occupauit, atque omnes ciuitates FC-
clelixe Tibur vlque, ac Velicras le dedentes accepitin tidem. Poltero
anno Vebanus, cum se Romemanentem exiguum Fcclelie afferre lub-
lidium posse videret, caulsx haudquaquam indormiendum racus rrbe
exiis, aeque in Apuliam ad conventus agedlos cum Cardinalibus adiit.
2c primum Melti concilium conuocauie. Ibi Clemenrem primum, ac-
que Henricum, ceterolq. Faurores eius, contirmatis Crregorii, Victo
risg. decreris, elt deteltatus, deinde Raserium ad se protectum, ac hi-
delem le Fore Eccleliae promietentem, Ducem Apulix, de Calabrix
contirmavie. Exeac epiltola ad Cebehardum Constantienlem epilco-
pum Ccripez. in qua aic, se primum Ravennacem anciltirem le dis apo-
Stolica inualorem diris deuouisse, deinde eos, qui armis, pecunia, con(I.
lio, nur obedieneis Ecclelinsticos ordines, aurhonores ab eis accipiedo
Cocios se (celeris adiunxerune, tum eos, qui corum congreso veanEuT,
Cinepcenitentia in Cocietatem non recipiendos centuisse. D Ux resac
Flenricum iampridem quielcenrem perlara noua indignarione hoi.
nem intlamavic. Ieaque cum hoc anno Colonienuptins Rulcorumre
Sis tiliae Adeleida celebra set, poltero, qui tuie lalutis noltrae millelimus
nonaselinus, in Tealiam libiredeundum putauic. Po anno Vrbanus ad
Campaniam in hde retinendam prosrelsus Calsinum per Ouadrageli
ma adiic. cumq. in vigiliis S. Benedicti laeuilsimo calculi dolore crucin.
retur, 2c de praeleneia corporis eius dubiraree, vilus est sibi per quierem
S. Benedictum alsistentem audire, aeque illum calculum sibi euellere,
ac proximam Canieacem praedicere. Experrectus nurem calculu edidit,
ac graciis Deo aecis, rem monachis aduocaris expoluie. Llenricus au-
rem in lcaliam adueilus Vrbanum eraleressus, cum in Lombardia ve
nilset, primo aduencu Machilde habuic aduerlaria. Ouam ob caussam
bellu ab ea parre ordirinece se habuic. Pi vero erans Padum omnia po-
pulaci Machildis Bononienlib. adiunctis audacter occurrit, ac lummo
praelio in campo Sorbarix inico luperior abiie, Parmenle, de Regienle
exilcopis C lementis taucoribus capris. Leaque accenso contenrionis stu
dio Fencicus omnibus erans Padum castris, Frultra repugrante Ma
childe, pocicus WIaneVA OpPUEacu acccboieine maiore mole obsel
1
Liber Non

## Folio 436 — 1663200467:0440
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000440.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
liltoriarum de licono ltalia
Cam polt XI menles, Machilde Canulsii le continente, adduxie i pote
M Ctarem, cum iam esset annus millelimus nonaselunus primus. F. xeane
adhuc priuilegia immunitarum à Machilde de Mancuanis annO MLXC
data. at que eadem ab FIenriCO AnNO MIXC IPOLLECCePEaM Maneuam
contirmata in haec verba: Velfo Dei gratia, Dux, et Marchio, et Mlathilde
Dei oratia si quid est. Cum MLantuani a nobis petierint, Et oneribus aliquot leua
rentur, et Et beneficiis afficerentur, quibus a maioribus nostris fuerant spoliari,
ob eam rem nos ciuitatis fide per specta, omnia tributa eis remitrimus, hospiria
condonamus, veranque ripam Mineii, Olii, et Farcari damus, per dicionem
nostram curosire, vectrgalium, e riparici immunes ubemus. Mlantua, V
Kal. Tulias, Indictione X TL, anno ML X C. TFCI. FTenricus YFI duima Cle
mentia Romanorum Imperacor Augustus. Cum fidem Mantuanorum erea
nos perspexerimus, ob eam rem ommia tribuca eis remittimus, quaeque à MLa
childe acceperant, confirmamus. Mlancua in dirionem adducta, Ferrarien
ses bello non expectaro Fenrici porestaci rlero se permilerune. Iila-
childa dicione Franspadana amilsa de Cilpadana lolicira caAtra, quse
in agro Resiensi, ac Murinensi vallis, pexlidiilg. renebac, caudem
rempeltarem armorum verica contiemauie, acque Flusonem Flen
lem eiobiecit. Inrerim Vrbanus, Calsino icerum vilItato, alFCrIIM COH
ventum Proix in Apulia ob res Ecclesix constieuendas habuit. Aebe
lis Amuius ad canram alcicudinem creuie, repontem lapideum S. Scc.
Phani Verona disiecerie, epilcopium Cubruerie, de baCilicam S. Z cno-
nisinerarie. Franfacta indehieme, flenricus, ugone repullo, craiecie
Padum, aeque exercirum in agrum Mueinenlem induxit, ac Monre
Maurello, et Monre AIFredi ex Alachildis dicione recepris Montem-
bellum circumvallauie, ac pertocam eltarem obledic. Incerim Epi
(copus Regii Ficrebertus a Clemente impullus, aliis acthibiris exilco-
pis, pacem in Carpineto tractanir. relg. Facile cenvenisset, nil 10.
annes quidam eremita, Machilde spem vnam in Deohabere iuNa, au-
Etoricare lua omnia disturbasser. Pa re irritatus magis FTenricus
conteltins silium (nomen ejus, quod nolim, in chronicis reticetuB,
2d Carpinerum oppugnandum milie, 2cque co in praelio deliderare
doloris acerbirate Regium, neque inde Veronam recelsir, e caltello
rum Murinenlium oppugnationem omilie. Vbi vero confectis exe.
quiis paullilper luctus, maerorg. reledie, cum se Parmam contendere
limularee, Cabillianum reperiie, ve in opinato adueneu Canussium,
vbi erar Mlachildis, imnaderet, haud sane incunda illius cemporis re
perica memoria, quo iniquilsima hieme ance porcam arcis Cregori
pelpotum per criduum expectatas. O uo d ubi Machilais lerlie, praeli
092
d

## Folio 437 — 1663200467:0441
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000441.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
iberY
dio Canulsii relicto, cum altera copiarum palue Bibianelluir
culic. ITenricus incerea Canulsio exercicum admouie, se praelio cum
peaelidio cdito multos ex luis, in primilq. vexillum iplum amilit. Illa
re miritice percurbacus Monciculum le, ac postridie Bibianum rece-
pic, e collectis lub lucem valis erans Padum exercitum omnem re-
duxic. Pa re animaduerla Machuldis latim omnia lua caltrr cis Pa-
dum negocio nullo recuperauic. Fodem anno Antelmo archiepi-
Ccopo Mediolanen li vica Functo populus Arnultum substicuit ex por-
ea orientali capiraneum, quem LTenricus, re con lieuer2t, Per annu-
lum, ex virgam insticuic. is inde, cum ab rnotantum Patholico epilco
Poeler conlecratus, cereris, quodabstenti ellene, assentientibus, ve-
rum manum non imponenribus, conomine i legato Apoltolica le
dis elt abdicacus, itaque mutaro habiru in coenobuum le inclulic, ibiq.
honestilsimam vicam inctiruir. Proximo anno iordanes, cum om-
nem terme Campaniam Ecclelix cripuister, Priuerni elt mortuus. Ri.
cardus talius eius, qui Principarum exceperat, a C apuanis ribe exclu-
Cus Rogerii Ducis Apulia auxilium implorauie. cuius ille precibus
obleguurus maximo, ac tirmilsimo exercitu Capuam adducro, Rogc.
eio Sicilix Comire adiuuante, arcta rrbem oblidione circumdedic.
Subeoldem dies Anseluus Canruarienlis acchiepilCOpuS R Omain I.
onis de rebus venerar, e vicandi aeltus Romani causta, qui Pransalpi-
nis hominibus Colet esse perniciolissimus, in Campaniam le concule.
rac. quod rbi Rogerius accepit, celebraca hominis lanccieate per-
morus, iplum ad le vocauie. aeque aduenienti ei cabernaculum prope
Ce in caltris constituie. Neque ita mulco post Vrbanus quoque vibe
ad concilium Barii habendum egrestus accelsie, aeque honoritico oc
curlu ab Anlelino, Rogerioq. excepcus cabernaculum proprer ANsel-
num, Koserium q. locauit. Veroque praelente, acque orance Rogerius
oblidionem Capuanis Ricardum recipiencibus soluie. Vrbanus Sa
lernum prosressus; querence Altano archiepilcopo, Robercum bon2
Cux sibi ecclelix vindicasse, Rogerium le Lonsobardorum exemplo
euenrem ea reltituere intsic. conveneu inde Barii Kal. Octobris insti-
curo, de Spiricu lancto in primis est actum aduerlus Crxecos, qui ipsum
expatre Colo manare cenlebane. quorum confurara opinione, Ansel
musingentem sibi doctrine conciliauir opinionem. is Romam cum
Vrbano reverlus ab eo reteneus elt, re concilio à le in Laceranum in
dicto adesset. quo tempore ab inimicis Vrbani a Lacerano in Vatica
num procedens crebris inlidiis appecirus, omnes non Colum rultus lui
maieltate reuerenda dererruie, le d ad expiationem etiam poltulandam
M
aces

## Folio 438 — 1663200467:0442
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000442.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
dilcoriarum de Rcono ltalia
adeoie. Ve Ldimerus Anglus eradidie, qui vicam ejus descripsie. G er
manicis Fureneis FTenrici cumuleibus lcalia demum, Eceleliag. pertur
et lucem aliquam aspicere quietis, ac libertatis instreuic. Flane defe
Ccio Conradinon eam pia, quam neceltaria, ab FTenrico patre addu
Xic, quem iple ranquam maiorem nacu silium regem Germanix de
Rinarnt. Eius defectionis caustam Dodechinus, acque Hlelmoldus,
Ecciproresiistemporibus proximi, ex quidem natione Germani, hanc
prodidernne. Flenricus, cum acerbum in Adeleidem coninoemo-
dium concepisset, in carcerem condiram omni concumeliarum genere
aEticiendam, ac prope lacerandam sulceperat. Itague ad cerera illata
probra cum Nicolaicarum more muleis eam ctuprandam proltrauis-
sec, idem Conrado eriam tilio ve Facerer, imperauie. Addidic inde Aa
sitio contumeliam. Conradum scelere le tanto obstringere reculan-
remira, odiog. accentus Alium Cuum esse nogauie. Flis de rebus Ade-
leis, CHIM FOrce pauens e carcere cualisser, ad Machildem in Traliam
(e recepie, ac supplexmileria sux sublidium implorauic. Machildis
benione exceptam Vebano commendauie pontitici. Vebanus verbis
mulierem consolatus, aeque, reinmonacterium iniree, HOETaLS, re-
milie domum, atque eo eriam nomine Flenricum e numero amo.
uie piorum.
CONRADVS REX ADVERSVS
TTENR TCVM PATREM.
ADEM ratione Conradus parre relicto ad Machildem
Vibanumq. Se contulie, _E nOXA PaternA POlUTS ex ip.
Cius Vrbani auctoritare regnum aduertusparrem in Lom
Sardia luscepic. idg. lumma cum omnium peatia per no-
deh deinde ases administrauie. ac Rogerii, Sicilia Ducis, Hliam (i
DITAETIMONIOUMXIE. Ad animi rircures ingentes decora eria COr-
Poris Forma accesserat, qua iplum impenlius quoque populis com
mendauit. ita vero aduerlus paerem regnauie, vetamen eum semper
regem, ac dominum luum rocarit. Hlocpraeter ceteros Tuo quoque
Carnoren (is episcopus Vrbano pontitici gratularur: Duoniam Ecclesia
Romana, inquir, post mulia naufragia sub vestro resimine ad portum pene
jam peruenit, (s) scaliae re gnum iamdiu rebelle in conspectu vestro totum pene
conticuit, ica vt nouusrex ad voluncatem Dei, e vestram, se dederit, cau
394 deo in Domino. Flac de re, ve Sisebertus scribir, fsenricus sequenti an-
no animi auxius ex tralia celsir. Ouo faceo omnes subico amici eius

## Folio 439 — 1663200467:0443
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000443.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iLeco
2d Conradum, e Pontificem tranlierune, et castra ab Flen
receperune, arque aduertus eum validis municionibus, ee praelidiis
contirmarune. Ouibus ex rebus recrearus Vrbanus animum inde ac
inchoncam Ecclelix reformationem perticiendam, multomagis in-
rendic. ac polt Palcha connentu in Lacerano concto dereltationes ad
verlus laicos renouauie, qui ccclelias sur conterrene, aut ab cis colla-
tas acciperenr, item q. aduerlus cpilcopos, qui ciulinodi beneticio afe-
ctoslderasent. deinde vero, quod non cam ad pierarem insigne, quam
ad gloriam Fucuri cemporis illustre, splendidum q. Fucurumerae, ani
mum ad Flicrololyma, quae a Sarracenis lonso ium cemporeteneban
cur, recuperanda eraduxic. Fluius aurem reihaec est occalio praebita.
Perrus quidam cremita, genere Ambianus, paullo anee à sepulchrore.
verlus licreras Simonis parriarchae Flierololymitani arculerar, quibus
ille damna, concumelias, Cupplicir q. grauilsima, quae Christiani sepul
chrum Domini rilitantes i Sarracenis quocidic patiebantur, naerabat,
aeque ab eo auxilium perdiris Chriltianorum rebus polcebae. O uibus
licceris lectis, Cunulq. cremiex sermone eadem in maius Ornante COI
morus Ctacuir, pro riribus bellum Sarracenis inferre, atque ITierololy
morum ribem impiorum emanibus extorquere. Icalia vero, e GCr.
mania, quae regis culpa laeuis leditionum Auctibus iactabantur, relictis.
Francos porilsimum, a quibus iple rrahebar originem, sibi incirandos
purauic ad eam gratiam vereribus luis erga Christianam remp. meriris
adiungendam. Leaque propolio diplomate concilium rori Occiden
ei Claromontem in Aruernis maonis reipubliexe de rebusindixie. IteK
aurem ingressus cum freguenei Cardinalium, exilcoporum, princi
pum lcalicorum comicaru ad Padum venisser, Vardaltalli conuen-
cum habuie, in quo de labibus prxelentis E CclesIX ACFIFCE, VEANEC, CON
liruic. inde a Machilde magnitico Canulsii apparatu excepcus Pla
cenriam poltero anno processit, acque ibi Frequentiore conventi
Cregorii, Victorilg. aduerlus Flenricum, ee Clemenrem lcita, aeque
anachemata senouauic, in primilq. colticutionem hanc de clericorum
Ordinatione lanciuir: Sanctarum leoum institutis convenienter decernimus
EF (meticulo facta ordinatio irrita habeatur, et qua quis in ecclessa riculo affectus
est, in ea perpetuo per seueret, neminiq. in duabusticulum accipere liceat. San
xic etiam alia Eccleliae Calutaria, quae reterre non est operae pretium.
Inprimis aurem addidic nonem praetationibus decimam: Ftrein ve
neratione beata Mtaria viroinis collaudare. Inde Mediolanum propres
Cus Arnultum acchiepilcopum e coenobio euocauie, ac praelidere cc
clesiae iusum in luper etiam pallio decorauie, atque ita ecclesiam Me
Mloratten

## Folio 440 — 1663200467:0444
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000444.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
44
Coa  Rcono ltalia
diolanenlem Romanx poltrorannos relticuic. O un factoinder
eriam ciues ian liu acricer superioris concumacia caussa inter le de
cercantes ad concordiam, pacemq. redesit. Ceterum Mediolanen
les Vebani auStoritace ricti, veceribus politis Cimulcaribus, in 812
eiam tanta animorum Facta muratione rediorune, re nobiles, 2c
populares olcula inter seper Fora, ac vias, manancibus prae saudio la-
ctymis, darene. Mediolano inde Comum elerencum. Ibi a des D.
abundii, quem prxecipua religione illa ciuicas colic, IaGNA CRLC.
monia dedicata. Postremo Alpes emenlus ad Aruernos peruenic. et
concilium Clacomonte epilcoporum, procerumq. Francia omnium
habuie. Ibi Fcugiteris decreris Francie ccclesix laplam, quond po.
euie, dilciplinam crexic. ee Olementem, aeque Hlenricum ob com-
emoratas crulsas, Philippum vero regem Feancix propter lecun
das concractas, priore rivente rrore, nuprias piorum communio-
ne lummouic, ac Philippum iplum ad pirculum accipiendum addu-
Xit. Reliquis rebus ex lentencia administraris, inde comitaneibrs pa-
cribus cremplo processit in torum. in quo torius prope Occidentis
principes, ac populi habane, incerta rei, qua asenda esler, expe eta
tione lulpenti. aEque in concionem progrelsus lilenrio indiero ca ut
lam aduenens ad eos lui exponere inlticie ac primum guidem Ceuitsi
cuas, quibus Chriltiani in Srria alticereneur, iniurias, indignalg. li
bero homine concumelias memorauic, deinde grauilsimam aninis
omnium relisionem iniecie, quo disnauia lu netariis immundilsima
Senris Cacrilegiis protanari, de ac pollui EsierololyIa paterenEUE, Vr
bemerm, in qua invocarum esernomen Domini a primis dicbus, in
qua Prophecx Aoruissene, in qua redeniprionis humana vestigia nieuit
lene, ex qua Caluris in omnem cerrarum lacicudinem Lacraenea ma
nallene; cerram sanctorum, qui a (xculo fuillene Pcophetarum, cei-
am Apoltolorum, terram Domini, de Saluacorisnoltri, quam ille
incarnarionis, de nariuiratis sux my serio iniciasser, vita, praedicatio
ne, _miacalis illustrasee, moree, lepulcura, e relurrectione (acrab
Cec, aCcentionis lux eriumpho, ee paracleti Spiricus adveneu illuminal.
Eec. aeque ad exeremum Cacram Llierololvinorum expedicionem in
credibili sententiarum grauitare, verborum copia, arque animi ardore
Cualit. Poltquam aurem perorauie, cum rniverli, qui aderane, divinc
quali Epirieu concirari bellum pro sepulchro Chrilti recuperando in
encibus studiis animorum iusserune. aeque in eo apertam le Dei vo-
luntarem sequi velle alcissimis clamoribus responderune. Ouibus le
dacis, cum Ponrilex: Gratiasago Deomaximas, in quie, quo d vos canca
animorum

## Folio 441 — 1663200467:0445
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000445.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber Nonus
animorum consensione, atque alacritate arma pro Christo redemp
Scexturos esse ostendicis. neque enim tam repentina in tam diuersis oemiblos co
spiratio sine oranissimo ipsius esse impulsu potest. nos autem, ut studia vestra
quoad possumus, adiuuemus, misericordia Dei, ex beatorum Petri, ac P ault
auoritate confisi omnibus, qui ad hoc bellum prodierint, omnia pro delictis suis
piacula relaxamus, eosq. sub Ecclesiae rutelam, Co beatorum Petri, (t P’aul
clientelam, eanquam vera obedientiae filios, suscipimus, et ab omnibus vexatio-
nibus corporum, forcunarumq. tutos esse statuimus. Fris vocibus miritice
omnium, qui aderane, acconsi ad bellum animi sunt. qui vero ablen
ces eranc, polt ab epilcopis mandaro Pontiticis excitari cerratim de ip(
eandem libi laudem parere contenderune. clerici vero, _ monachi
rlero, quibus se in perpecuum abdicarant, arma iactarunE, acque O
mnesnon gloriola lotum, sed eriam Caluriterx se milirix deuouerunt.
Signum aurem ejus tuie C rux e purpuero panno contecta, quam pri-
mus cponciticibus Vrbanus lalutaris in lignum expiationis indul(I,
veltibus luper dexeram scapulam attigendam. Vnde qui profecti
Cunc in cam expeditionem Ccuce lignati, de ipla expedirio Ccuciata
vocara est. Lodem anno Clemens Romam reverLUS CAIM CUM AECC,
Vrbano praelerrim ablence, obrinuie. Adelbertus BergOImaS, vir Lan-
ctus, monalterii Puncidenlis in diceceli Mediolanensi conditor,
idemq. abbas, Kalendis Seprembris est morruus, eiq. beacus FTenricus
Cremonentis suffectus. Proximo, Arnultus Mediolanensis archiepi-
Ecopus vier decessic. Locum eius Anselmus Valualoriustenvie. Veba-
BuS C Francia revertens a Machilde, cererilq. in Lombardia, celebraca
ad immorraliratem nommis eius sloria, omnibushonorum generi-
buselt exculeus. Vbi rero Romam veniens Clemenrem occupata vr-
bepociri, se veroper arma excludi vidie, haudguaquam animo acte-
cic, verum eo ardore, quo belUI CONETA SAFEACeNOS LU2(CTRE, QLIMX
parauic, ac propriis muleorum, quos ad lacram expeditione accen
derat, auxiliis vlus rebem oppugnauie, ac Clemente in arcem com
pullo, Lateranum recuperauic. atque costarim generale conciliu
aduorauie. In eodem praeter alia Christianae reip. Calutaria FTierolo
lymicana expeditio ingenti omnium consenu, eximia Ponciticis ad
horcarione, decreta est. lexaculg. ad eam destinatus est A deimarS PO
diensis epileopus. Leaque rorus hic aunus ab Tralis in apparatu armO-
rum expediendo consumprus est. Cererim extoro Occidente prin-
cipes, populiq. adeo Frequentes ierunr, ve crederes, vulso vibes ab in-
colisdeleri, aorolq. incultos, Cololq. relinqui. Praecipui ex lcalia no-
men dedece Antelmus Mediolanenlis archiepilcopus, quem quinqua
BIME.

## Folio 442 — 1663200467:0446
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000446.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
38
44.2
lictoriarum de ReonoTI
oinca Lombardorum millia lune lequuta, ex quibus Mediolanemlesle-
prem millium numerum confecerune, Boemundus, Rogerii Ducis
Calabria Frater, Princeps Parentinus, e Pancredus, Rogcriilororis
tilius, quorum auctoritare rora Apulia, Calabriaq. armara est, cum
Boemundus velte lia serica in minutas partes dillecta purpureis om-
nes crucibus exornasset. Reliquos legatus Pontifcis, _ Perrus cremi-
ea belli conciror e regionibuseransalpinis duxerume. Veneri aurem.
Pilani, de Cenvenles instruetis classibus mari affuerune. vnaguxe que
ciuiras certarim cohorres cum ducibus plenissimas, ac vexilla Crucem
verlieolorem inseripramilic. Pias copias locultarum repenre nara vis
canea praecelsie, ve nubium instar solis lucem adimeret. Proximo
anno Vrbanus Calabriam, Apuliam, de Siciliam, quas Noremani ami
cirum Ecclelix obtinebane, lultrauie, acque ingenrem pecunix lum-
nam in commoda Ecclesix protundendam, confecir. Cruce lignat
diversis irineribus terra, marig., ira ve omnes oras, portulq. comple
ren, in Aliam eraiccerune, ac permensem Tulium oppidum Bichrnic
Nicxam ceperune, e Octobri Anriochiam in Spria oblidione cinxe
EnHE. Sequenri. Vrbanusarcem, acque in ea Clemencem alacrirer
oppuonauic. cumq. alia ratione propolicum renere non poler, culto.
dibus pecunia corrupris, demum arcem in dicionem adduxie. Cle.
meno veroclam claplus Albam se Mlarlorum iterum rertulic, ac tirmo
ibi se presidio communinie. Inrerim in Syria Antiochia a Chriltianis
vi mense lunio capta, cag. Boemundo Principi dara elt. Genvenles
ex rca vibc Lrciax lacraros 5. 10. Baprilta cincres exrulerunt. Quos
Genuam demum delatos in hunc vlque diem religione eximia co
lunc. Veneri oRaS. Nicolai Mrrenlis epilcopi rerculerune. Postero
Hlenricus in die Ppiphanix Conrado tilio irarus regnum Germaniae
cuius cum corona donarae, cripuir, atque illud Fenrico minori tilic
deltinauir. Mucimenles, cum vebem luam operibus, vallilq. Caris, ve
iis cemporibus, communissene, aeque aduocatis ex proximis caltris
incolis oppidum ciuium Frequentia repleuissene, aneiquam D. Gemi
mianibalilicam peaelenci cinicatis Forcunx parum convenire ob parui
tarem luam arbierari alceram in Foro e marmore adificare instirue
rune. quod ex antiguis Aorentis quondam vebis ruinis altererra obru-
EIS ExETaXCTUNE. VII Kal. Junias Lierololyma oblideri a Chriltianis
magna diligentia ccepta. In eorum oblidione Otho Vicecomes MC-
diolanen (is, Fliprandi Elius, insigne Forrieudinis (UX OnUMENEI re
liquie. Nam ducem Sarracenorum Volucem singulari praelio congret
sus occidic, ac gileam nobile holtis lpoliutri induir. Ccuius COHOCOT
9
cvol

## Folio 443 — 1663200467:0447
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000447.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Nlonus.
euolae ripera, ac puerum expanlis manibus cuomeneis (I
extabat. idq. ipsum de sibi, dum vixiri sestamen alciuie, e posteris in
(ione laudis sentilicia prodidie. F2 re post domi comperra Mledio-
lanenles publico decrero Canxerime, read perennem clarissimi viri
memoriam ne posthac castra Medio lanensis exercirus locarentur, nils
signo ripereo ance in aliqua arbore constiuro. Fracta inde per ali-
quo dies variis verinque conaribus oppugnarione, tandem admOtZ
maenibus rebis eurri, insigni Genuenlium industria, operaq. perfecta,
Chriltiani in maenia, aeque inde in rrbem era SilierunE. prorimag. por
tn refracta, arque rniverlo exercitu ineroducto TYII Nonas Tulias di-
tionis (ux Fecerune. Flac rictoria parra Gothifredus Bononien(IS,
Dux Lochacingix, qui stupencibus omnibus primus in muros euale-
rac, communi omnium consensu R ex est ITierulalem appellatus. ve-
rum ille neque riculo, neque insigni regio rei voluie. Debirum huius
EAIM PEOLPCEX rei Fructum FerrC VrbanUS, auctor eius, non potuit.
Siquidem, cum ZIII Kal. Augusti Salerni agens Altanum archiepi-
Ccopum prinilegio decorallee, ex post VIII Idus Augulti in felto 5.
ZyIti cccleliam aliam reddi inssissee, morrem oppetiir in aedibus Pe-
trileonis, vnde occulceper Franltiberinam regionem in Vaticanuin
propeer inlidias inimicorum eronslarus est. Idibus inde Augusti comi
eiis habitis ab Cardinalibus exiscopis, presbyteris, diaconis, primori
busg. vebis Rarnerius Pledensis, monachus, presbrter cardinalis,
pontitex relinuirus estlectus, ac Paschalis secundus rocatus. inde in
Laceranum deductus per omnia Palarii loca e ledens, e incedens iu-
dicium de se Factum tumavie. postridicq. ejus diei ab epilcopis, e po-
pulo ad basilicam Vaticanam reductus per episcovos, quorum id Crat
muneris, conlecrationem accepie. Principibus, populisq. c Syri2 2c
luas quibulq. regiones, domolg. rever lis ingens vbique gratulario ta-
eta, lummulq. Deohonoselthabitus. neque enimres accidere Chri-
Stianisporuie auc ad animi volupeatem iucundior, auc ad gloriam po
Sericatis inlisnior. Ciuicates victricia rexilla relata post perpetuoret
monumenco, ee aulpicato reip. gerendae documento propublicis in-
Signibus vlurparunc. miriticeq. cum omnes ad arma administranda,
cum maxime Pilani, e Genvenses eximio quodam glorix studio exar-
Perune. Sequens annus, quippe millesimus à Christo nato centeli-
mus duabusmemorabilibus rebus fuicinsignis, Balduini regno Llie-
ololymitano, qui primus ex Christianis cum ticulum culit, e morte
Clementis adulcerini ponciticis, qui per annosrnuin ee viginti Eccle
lix concordiam, pacemq. curbarae. Cochitiedus poll aliquor Syria
olbed

## Folio 444 — 1663200467:0448
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000448.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
toriarum de Lcono ltalis
rebes reeno per arma adiuncras menle lunio peltilencia periit. eig. Ba
duinustraree elt sublticucus, qui polt cum primus muros Flierololy
morum alcenderat, ac resmaximas pro Christiana rep. pesserat. I5 d
parriarcha, consentience legaro ponriticio, coronacus reonum iniit, ac
nono Cenuenlium clalsis aduentu erectus animum ad religuam Sy.
riam occupandam adiecie. Romx aurem Palchalis in canea orarul2
tione nihil libi aneiquius esse debereratus, quam, vepraelenris leditio
nis relliguias rolleree, Ecclesiamg. pacarec, primum Clementem, de
inde Flenricum sibi aggrediendum consticuie. Iea pecunia Opportu
ne, qua initio pontiticarus esebat, a Rogerio Duce adiurus copias,
qua necessarie ridebantur, concraxie, ac bello AIbam eranslato, oppi
doq. expugnato, Elementem inde deiecir. is primum in castellum Fur
conenlium abiit, deinde, cum inde quoque pullus lonsinquiora loca 2d
lalurem appeteret, repentina morre correptus expirauie. In eius lo-
cum Albereus quidam ab aduerlaria Factione intrulus hand quaEEUOF
amplius menlibus rixie. Anselmus archiepilcopus Mediolanenlis
Constancinopoli moreuns est. O uonuncio accepro dilsidium in F.C
clelia concirarum elt. Nam Flenrieus Cherlolaum, pars pontiticia Lor
danem Clivium lubrogauie. Vnde inter eos megna de iure dignicaris
lelt suborca concentio. Poltero inno Balduinus in Syrin CalarcaMI
Germenlibus adiumaneibus, cepic. Fx eius vebis praeda vas (inarasdi
num Genuensibus obcirie, quo Chrictus in Ccena vlcima dicirur esse
vius. itaque hodie quoque Cenux eonomine iltud celixiosissime al
seruatur. In lcalia Theodoricus inlocum Alberti moreui poneitex
Substiumspaucosmenles sedie. Palchalis eo liberius Cauas oppidum,
quod Petrus a C olumna Ecclelix eripuerac, recuxerauie, at que ipls
Perro caltra duo Colummam, de Sagarotum ademit. Conradus I12
lia rex, cum praectare in omni ofticio le gelsisiet, neque à Mathildis
vnguam, pontiticil. 7. consiliis discelsissee, alienilsimo EccletiX, acque
Tcaliae cempore morbes consumpeus, liuc, ve alii eradune, vemeno ex.
rinctus elt.
DEM ETENRTCVSREX
SxADO Mercuo, Palchalis inde lecorum in flenricun
ConvertE, ad cetera probra vel hac noua intamir labo-
rantem, quod propelolus ex Chriltianis Principibusne.
que iple ad lacram expeditionem perrexisser, neque vI
 auaum cummilistet, is, qui, quo d imperacorem le appellaree,
L4
auctoi

## Folio 445 — 1663200467:0449
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000449.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
iber NIOnuS
ductor icineris, duxq. belli torius esse deberet. arque ob id generale
concilium in lequeneis anni Ouadraselunam in Laceranum indixie.
e diurini eollendi dilsidii graria iplum eo Flenricum etiam invita-
vic. Hlenricus consilio cum principibus, luis communicaro, ad con-
cilium le Kal. Februariis affuturum, ac caussa, quiae Eccleliam distra
xisset, coenita opcacam populis concordiam redditurum; osten
dic. FTocnuncio accepto, Mathildis eranlpadanas vrbes lias ab FTen
ricO CrepFAS recuPerare ante aduentum eius cupiens Arma Venero-
rum, Lombardorumq. auxilia acciuie, aEgnC exCrCITUM FCTFATIAI
duxic. Ferraria diu obsidione presta, acque ad exrremum eriam va
lide oppuenara, neque iiidem opibus, animilq. detenla lequenti tan-
dem anno in poceltarem Malctuldis reuereit. O u0 Facto Machil.
dis castra, ee loca quaedam abbari Nonanculano donauir pro che-
lauro eius, quem ipla se pro Calure Ecclelix consumplisse in diplo.
mace contiretur. Theodoricus abbarem Bobienlem insienium pon-
rificalium honore hoc anno affecie. Fo vero morruo Maginultus
quidam Romanus ad pontificatum crectus Rauennae remere insi-
snia dionitacis arripuie. verum mox hunc e Romani exilio affece
rUNE, SE Rauennates omni ope desticurum rrbe Lu2 exIrC COCGErUNE.
Vbi vero Oundragelima aduenit, epilcopi FrCGUENTeS ROmAM Cx
cora Tcalia convenerune, ac cranlalpini ferme omnes nuncios luoS
milerune. vnus Flenricus neque ad constiruram diem accessit, neque
legrtos, qui parres luas implerene, vllosmisit. Concilio convoca-
eo Pontifex antigua parrum insticura ex evilcoporum lentencia con
tirnauie, praelens dilsidium diris execrationibus condemnauit, et
FTenricum rurlus lacra dereltarione corripuie. Ccrerum linguli dil
lidium his verbis improbauerune: Detestor omnem haresim, eo praeci
pue eam, quae starum praesentis Ecclesiae percubat, quae docet et asserit, anathe-
ma concemnendum,  Ecclesia ligamenta spernenda esse. Promitro autem
obedientiam apostolica sedis ponrifici D. Paschali, eu sq. successoribus sub resti-
monio Christi, et Ecclesiae, affirmans, quod affirmat, et damnans, quod
damnat sancta, ex oniuersalis Ecclesia. Dimilso inde concilio Ponti-
Fex in Ccena Domini execrationem in Flenricum divulgauie his ver-
bis: Dua cunicam Christi scindere, id est Ecclesiam rapinis, ex incendiis
lacerare, luxuriis, periuriis, acque homicidiis commaculare Flenricus non de-
sticu, ob eamrem primum a beatae memoriae Cresorio papa, deinde a sanctis.
simo viro Vrbano praedecessore nostro, postremio a nobis in proximo conventuno
stro indiciororius Ecclesiae perpetuo anachemate obligatus est. Duamobrem id
nocum esse omnibus volumus, es maximé transalpinis, et ab ip sius se iniqui

## Folio 446 — 1663200467:0450
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000450.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
446
Flistoriarum de Reono llaria
+03 tare abstineant. Nacalem inde Domini cum Flenricus Mogu
lebraret, Geniticauir, le Cummamrerum omnium Fenricotilio vel.
le commitrere, aeque sepulchrum Domini vilitare. qua voce cum
ingentem libi principum, de clericorum omnium Fauorem conci
liasset, ac vehementius omnes ad id incundum icineris accendistet
omnium eamen spem, se opinionem elulic. Ceterum Flierololr.
mis posttoc annorum incernalla recupetaris, insens Chriltianos o
mnes sepuchri Christi vilendi cupido incelsir. leaque ea res rribus
relisiolorum hominum ordinibus caussam praebuic, FTolpicalariis
Templariis, et Peuronicis. FTospicalarioruhxc Fuit origo. Antere
cepra Hierololyma Chriltiani Lacini, quorum principes Amalticani
exTralia tuerune, permicteneibus Acorpeiis, de Sarracenis vibis do-
minis, prope Sepulchrum monalteria duo construxerane, vnum vi-
tis, alcerum mulicribus recipiendis, quae sepulchrum adisenF, ca9.
nomini bentx Mlarix Virginis, ee benca Maria Mlagdalenx dica
rane. procedente vero tempore cum ex coenobia intinirx attluenri
mulcicudini non luppecerene, tolpitale est addicum. idq. nomin
lancti Toannis Flexmolinarii parriarchae Alexandrini, live, ve vul-
80terrur, laneti loannis Bapeilta, lacratum est. ibiq. ex vectisali
busveriulque monalterii iis, qui Sepulchrum adissene, aegrorancibus
resnece Carix lubministrari lune caepEx. rectorq., qui loci curam se
reret, inlticutus. Ouo vero rempore vibs Hierololymorum Chui-
cianorum in dicionem reuertie, Flolpitalis curam Gcrardus selsit.
quem morruum Raymundus excepie. qui post aliquotannos vna
cum lociis luis habicum religionis alsumplic, crucem q. albam in pe-
atore gerere certa se altringens viea disciplina insticuie. Isi poltes
Audium rei militaris, ex detensionem percgrinorum aduerlus Sarrace
nos protessi maximis in toro Christiano orbe opibus pia principum;
priuarorum q. larsicione dicaci lune, milicelq. Flolpiralarii, ac Fliero
Colomyeani, deinde Rhodii appellati. Templariorum, acque Tei
04 tonicorum iniria luo locoapetientur. Proximaano Palchalis ino.
mnem pacandx Ecclelix curam incenens Scephanum Cortum, qui ci
vicarem curbabar, acque adem lancti Pauli leditiose OCCupaUCFAE, Cx
pulic. Inde, venouo Ecclelia malo occurrerer, Florentiam petiit.
ve caussam epilcopi Florencini cognolcerer, Antichrictum natum
ecemere praedicantem. Ibi veromagno epilcoporum numero con
vocaro ea de re dilisenter quaeri elt cceprum. verium proprer mulci
cudinem populi, qui ad rem nouum coenolcendam ex omnibus un
dique parcibus Frequens convenecac, nec concilium lnem, ec res
decit
ce

## Folio 447 — 1663200467:0451
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000451.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
ol aeo
decilionem adepta est, ve Pandultus scriplic. ian 2I
picacem parrum senrentia eradiderunt esse convictaMI. Vernardus
Cardinalis legatus in Lombardiam ab eomissiis, cum ParmAIM PEO
fectus rem dininam preriola omnis generis suppellectile expolit
lebraret, a Parmenlibus per cumulcum est lpoliarus. Quod venMta
childis accepie, Canulsio cum firma Mucinenlium manu l’aritAI
accurrie, acque suppellectilem Cordinali restiruenda CurauIE, in nO
cences grauius animaduertura, nilille incercelsissee. Sequent,
nuenles à Balduino rege Hierololymorum ob cxrepium lemel, I
rumq. in occupanda Syria navaram operam parte vrbium devicta
rum donari lune. Veneci atam Pancti Marci tabula argenter variis
Pretiolarum gemmarum generibus miritice inTertextA OrNATUNE, qua
in hunc rique diem percorinis rrbem incento ludio invilentibus
Deaecipuum inter alia eius miracula praeber spectaculum. MetamaU
co incula vi cerraemorus Auctibus iplismaris submerla ledes epilco.
pi Clodiam elt eradueta. Ouod ad Flenricum actinee, inm eo ad.
AHCTA ReS CTAE, ve prauem FTenrici advertus Eccleliam contuma.
ciam, nemo vlera xquo perterre animo poslet, iraque dum ille in-
cuncehoc anno Mosuntiae Nacalicia celebrac, principes Germania
quidam Alium ejus ITenricum in Bauaria morancem aporediuneur
ac netandis parris Aagiciis commemoracis quibus se ipsum, de tilium
vna in perpecuum perdidie, seque inlignem, generi, regnoq. inta
miam, ac nocam inulsie, re a patre ad Ponciticem deficine, perlur
dere conaneur. O uibusracionibus impullus Flenricus, paterna hae-
reli repudiaca, ponciticium obedienciam sulcipie, ac pontiticiorum,
qui Force adernne, legacorum conlilio concilium in ante diem quat-
cum Ral. Tunias in Norchulen ad animum suum nudandum indi-
cic. Poltquam ea dies accelsie, ac Frequenres epilcopi, principelq
concti lunc, claca voce omnibus audiencibus cestatus elt, le neque
reeni cupidirare incensum, neque parris odio inciearum, led divi-
nae caullae ludio, et poneiticix auetoriratis verecundia adductum,
horcaneibus plerilque regni principibus patris caustam relinguere.
Ouod ipareragnito errore luo, ad lanicarem redierir, idest ad aucto.
ricacem lacrolanctae Ecclelix le receperie, haud grauare se illicessu
rum, ac debicum oblequium, ee obleruanciam praelticurum. Sin mi-
nus, se Dei caullam parerno sudio ancelaturum, aeque iplum, Crica
opus fuerit, diuini iuriscuen di gratia, etiam regno spoliarurum. De
creta inde aliquor laluraria Facra, quibus simoninca haeresis, d Nico
laicarum Fornicaria commixrio condemnara, et iis, qui a Fallis epilco.

## Folio 448 — 1663200467:0452
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000452.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de Reonolralia
pis instiruri fuerane, noua consecrario oMencars. Rrcue his acluim
genei armatorum manu ltipacus Horunciam, Vircibersum, Nocim.
bersam, e Racilponam conrendic, ibique epilcores projudicio luo
impoluit, veceribus a pacre insticuris expultis. Flisichuscoenicis en
ricus pacer permocus tilium cum tirnso exercitu estinlecurus, de act am-
nem Reginonem adeptus praelium cum eo comm. iIs. verum sIRIIi
aduerlusse principum comperra conlpiratione deterritus, artis poli
eis, ad Bingam le continuo rerculit. Ibicum ellec, hilius VP Idus DC
cemmbris eum convenie, ac miro paterna pietatis ltudio praecento hor.
tacus elt, ve laluris, arque honoris lui causta ad ofticium, oblequiumq
Ecclelixe e reterrer. id i Faceret, se regnum illi inceorum permisturum.
acque in omnibus rebus dicto audientem Fururum. Cui parer rc
(pondie, nihil se acturum, nili quod generali principum conventui
placuisset. Itaque communi consilio conventus ad eam rem in dies
Nacalicios Mosunciam est indictus. Interea Palchalis ex Frruria R0
mam reversus septembri mense Cardinales creavie, ex quibus vrus
Lambertus Faenanus Bononienlisfuit, qui poltea pontitex CactusL10
norius II est appellatus. Vidoni epilcopo Papiensi priuilegia vetera
imnioribus luiscribura contirmauie. Machildis, cum in Feruria iuIIS.
dicundi prarin verlaretur, Nonis Octobris Fremo Camaldulenli pri-
vilegium dedic. Cum vibs Mediolani rurlus artisset, ad arcenda,
qua in dies eveniebane, incendia lege Canorum elt, ne quis AaNcC ven-
coionem in aedibus haberet, sed in templis duncaxar accenta lampa-
des Teruarentur. Xdes ex erabibus, cratibulg. 1Cp. CHec retccta. COn-
ventus inde Mogunciam in dies Nacalicios indictus opera, ac Fauore
Flenrici Alii omnium epilcoporum, principumus cencurlu Freouen
cilsimus convocatus est. Cexeruim aduenienreer: lTCHPICUI PAFLCI
Eilius liue Gyncera, live simulara Eide admonuic, videret, vele curo ir
cantas hominum curbas commicteret, quorum laud lacis cerram ti-
dem, ac volunearem exploratam haberet. sise auctiret, auctorem le
illitore, ve laluris sua caussa ad proximum caltrum Iuselchin lecon-
terret, ibiq. rei huius euentum expectaret. Paruic hilii consilio pater.
atque in castrum se rerculic. F. a res vulsace tame occasionem aperuit,
Parrem in castro a Eilio comprehentum. Moraurem aurem ibi Fsen
eicum mox Hloguncinus, Colonienlis, et Vormacienlis anciltites i
convenru milsi adierune, cum q. nomine omnium imperatoria in (i-
Enia libi reddere imperarune, quibus Elium ejus induerene, nempe
coronam, annulum, de purpuram. illo vero caustam abdicationis
lux quaerence, Duin cu, dixerune, cecerrimo dilsidio multos iam
28211OE

## Folio 449 — 1663200467:0453
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000453.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber Nonus
annos Dei Eccleliam laceracti, quia epilcopatus, abbacias, omnel
II
enicaces ecclesialticas venales trabuilti, quia nihil legitimi in legendis
epilcopis obleruasti: ob hasres Ponritici, principibulg. Germanix pl2-
cirie, ce non piorum communione lolum, sed reoniposselsione etiaim
deturbare. Tum rex,  uoniam me Ecclelia dignieares vendidiAeAr-
duiris, inquir, quaro de vobis Moguneine, e Colonienlis, quam à vo-
bis mercedem exegi, cum ros veltris ecclesis praepolui, quas omniun
amplilsimas esse, ac frucruosissimas constar? Negantibus illis, cum ali
quid exegisse, Cur igicur, inquie, li ofticium erga vos retinui, aue me
huius criminis incularis, aur vos duces, locios recorum prxeberis, qui
tidem, ae iusiurandum regi datum Fetellerune: Suctinete parumper,
ee nacuralem xetaris mex iam exactxe cerminum, qui longeabesse non
Porelt, expectate. aue lime regno spoliare constiruiltis, praestieice mi
hi diem, in quo manibus imeis inlignia mihi derraham, caq; filio meo
vlero imponam. Repuonancibus illis, de se negocium, de quo milsi fue
tane, accirer, Crelilterer, confecturos minancibus, Ilenricus paullulum
ab eis secelsie, ee cum paucis, qui aderane, amicis consilium contulie.
aeque ex eorum lententia, quod se ab armaris circunuentum lecus tace
ronon polsccerneret, afterri ad se inlignia, ac veltem regiam iulsit. at
que ijsornacus in sellam alcendit, atque ita verba fecir: FTaec regiema
ieltacis inlionia aecerni regis pietas, de principum regni concorsvolun
eas mihi eribuie, qua vinulla eueri paracus lum; nam incectinum n2-
tum re luspectum nunquam habui, sic neque eriam caui. D uis enim
tancum aut in amicis turoris, aut in tiliis impietatis haerere posse exicti
Marec verum vnius Dei ope, de vestro pudore delendam. Ouod si vos
neque Dei, neque honoris vestrirarionem habebiris, vim pariar, qui
propullare non postum. FEaelicancibus autem super his verbis ceteris,
cum Moguneinus, uid dubicamus, inquir, o Cocij, non ne ofticii no-
Ari estresem consecrare, de Conlecratum induere: curigicur quem im
merico induimus, non merico exuamus? Carimq. imperu Facto FTenri
cum adorri coronam ei de eapire detraxerune, ac de fede remorum pur
pura, cererilq. insignibus spoliarune. Tum rex nouitare rei propeae
conitus, Videar Deus, inquie, quam inigue aduersus me 25aris. c80
quidem luo poceata adolelcenriae méa, tempe ignominiam pariens
nulli anre resum illatam. neque vos eatren noxie experreseltis, qui
contraresem reltrum incherexiltis, de lacramencum fetellictis, quod
semel inrastis. VIcilcarur vos Deus, quemadmodum vleus est eum
qui prodidie Christum dominum luum. Illi vero his spretis ad E.
liumi cum insignibus peccexerune. cumq. condecorarune. I He1.
1t

## Folio 450 — 1663200467:0454
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000454.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
45
listoriarum de Rcono ltalia
ricus ab rniverlis principibus rex irerum declaratus, atque ab apolto
licis legaris per manuum impolicionem conturmatus lolemnia a princt
pibus, ee epilcopis lacramenca recepie, ac regnum ingenri cum om-
nium graculatione iniuie. FhocFacto ex communi omnium, qui con
venerans, sentencia conlticurum est, re de concordia, e compolitio
ne ageretur, quibus regnum aliquando, acque Ecclelir ForInaretUE.
leaquenondum dimisso conveneu, relatione Facta de eccleliis ab FPen
ricolene cocelsis, _ male ab epilcopis luis administraris decrerum est,
vede care Poncitex per lesacos conluleretur. lectiq. larim, qui R0
mammicterentur; a Locharingia Bruno Preucrenlis, a SaxoniaFTen
ricus Magdebursenlis, a Franconia Orho Babembersenlis, à Baioaria
Ebcrardus Filtacen(is, ab Alemania Gebehardus Constanrien lIs, a
Burgundia N. Curiensis, mandacum q. ve a Pontitice Peterene, ve,
quo diplius commodoheret, cis Alpes ad ctacum ordinandum Fccle-
lix primo quoque tempore venire maturarer. deinde Henriciana, aue
Clementina harelis consenlu omnium ordinum condemmata, statu-
cumq. ve harerici epilcopi vivenres de lede deturbarentur, morrui e
lepuleris exrraherentur. de qui ab iisinsticuei tuerane, vlque ad scne.
ralem conuentum amunere amouerentur. Ouo decrero Clemencis
cadauer, qui fuerarhuius haereseos auctor, Ravennati lepultura cuul-
Cum a vulgo fuede estlacerarum. Flis actis FTenricus lenex Lcodium
le recepie, ibiq. Ciue priuato ionominix accepex dolore compullus, (iuc
a Cediciolis hominibus inltigatus, consuencibus ad cumamicis, ope.
ranq. luam ad recuperandam dignicarem pollicencibus, exercitum
haud concemmendum contraxit. Duod rbi tilius accepir, concinuo
ed copins e iple luas adduxic, neque pater praelium derrectauit. Co
pullus, Fugaculq. silius elt. redincesraris inde copiis, cum irerum in
aciem delcendilsene, parer vicrus, pullus, ac comprehenlus a Ailio era-
ves insuper ab inimicis luis conrumelias paus elt. Duibus rebus a
crum de dignitare lua esse exiltimans, (eo necelsiratis, ac milerix ve
nic) ab episcopo spiren (i vicrum sibi dari apud Spiram in xde Dei se.
nirricis a le constructa periuic, cum diceret, se haudinurilem clericum
tore, quod e lirreras calleret, et choro inleruire egresie poller. neque
id imperravie. Ieaque ad altantes converlus sulpirans dixit: Misere-
minimei vos saltem amici mei, quia manus Dominitetioitme. Acque ali
quor postdiebus VII Idus Augulti insenri dolore contectus elt mor.
tuus. mansirg. corpus eius insepulcum in cella quadam aedis deler
cu, Pontitice id sepeliri retance, per annos quinque.

## Folio 451 — 1663200467:0455
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000455.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
ISI OR I A R V V
R F G N O
IT A L I
Liber Decimus
TENRTEVS QVAREVS RBA
ET IMPERATOR.
F
MIPERErm inde Ilenrici tilii nouum quals se
biliendxe libertatis, ac dominacionisinicium ab
Icalicis iplis esthabitum. Nam hoc imperante
Mediolanenses, aeque adcoetiam eorum exem-
plo alii libereare luxuriantes, ac regis arma de-
spicienres, conrrouersias, qua regis ante com
ni lencentia consucuerane, armis discepta
reinctiruerune, acque ad hanc rationem Cuam linsuli rempublicar.
conculecutu. Ca Guaihelecles quo Mlantolacu eua Mecclct
hocloco placer exponere. Namcumeam in vna Bonon
dilisencius peruolucaris eius lexitus, obleruassem, polteandem ino.
mnihus, paucis rue addiris, aur dempris, rulso vlurpacam esse, reli-
quacum eriam nocandis insticuris, inveni. Sumzigirur Reip. quxe
Commune dicta elt, peneseria, ve lupra Ccriplimus, Consilia Fuie, Spe
ciale, Generale, e Credentix, irem q. peres magiltratus, qui d C on-
siliis praetuerune, de iudicia exercuerunt. quorum omnium quotannis
dectio celebeara elt in hunc modum. Circa Idus Decembris Conli-
lium Speciale cum Generali vocabatur live a contulibus, (ive a Praeto.
re, prout alcer eorum in republica veclabarur. arque iisprxsentibus
lingulie Consilio, leruaro eribuum ordine, ad Corcem lectionisprodi-
banc. Laneaurem duae ancerribun al sicella polirx, quarum in vnam
tor cabella membranacex, ab iis Breuin nominata, deiiciebantur.
quoc ex entribu, gux vocabatur, in Conhilionderane, eorum iplo-
rum, qui aderane, nomine inscripeae, in alcera coridem alix, verum
decem eancum manu quactuor rirorum e Consilio delectorum siena-
ex. Cum aurem esser hominum primx eribus ineunda Corticio, ca
bella puerimanu ad id de industria parari ex priore sirella erahieba-
tur, acque, recuiulq. nomen exibat, ia ad cribunal prodibat. inde ex
polteriore licella altera, qua, liinanis fuisser, illeiure lectionis exclu-
debacuc, sinocam hibuillee, ins lectionis adexcus eta. hcque hoebe
Dut
civitare.

## Folio 452 — 1663200467:0456
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000456.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
liltoriarum de Regno lcalia
bac, quoulq. deceri ea Bellae scripex educt etene, quibus denisc: iC
eribu viris ius legendi Consilii pariebatur. Ouo Facto lorscinium Ec
cunda tribus deniciebatur, arquie ira decem alii cducebaneur. Coderie
pacto in ceteris, quoulg. quadrasenorum numerus esset effecils
Ouibus rebus administeatis starim Secretum in locum hi guadr2c. i1 F2
Eccedebane, ac lexceneos legebane, quippe sinsule cribus ex luo corpo-
recentenos quingungenos, genere quodam hominum excluso viliori
bus in arrificiis, acque operibus occupato, e ex ceteris quiminor esser
annis decem, e octo, ita tamen renemo inuieus de Consilio cseE.
Acque hoc Speciale Consilium dicebatur. O ua re contecta cadem
ratione postriiduum Credentia legebatur, eo excepro, quod iurispe.
rici omnes line lecrione iltud inire Consilium, ac de sexcentis esse po.
FeranE. Aceriduo inceriecto eodem ordine eotidem legebaneur, qui
Genorales dicebaneur. ( ui vero Correm vnius Consilii legendinact
erane, ii ad alterius lorrem no admiereBanEUT. Vocabaneur autem haec
Conlilia modo separarim, ve Speciale, aue Generale, auF Credentis
tantum, modo aligua inter Se ratiOTC IUNCC2. voCabANEUEG. Cam pata
lono, _ voce praeconum. Campane airem ei ofticio eres erane dicaee.
minor, maior, de media, Speciali aduocando minor, Generali maiol.
Credenria media. CaVTUM POrrO erAE, De Contiites, AUIEPEXCOLCON
Cilium indicerene, nilirem, de qua relaturi ad Contilium clenE, per
Ccribam in codicem rertulisene, ex ne quem ex vro Consilio veniré in
alterum alcerius loco permiecerene. Vbi vero conctum Consiliuim
CTAC, cum rem quam leriplerane; ex Ecripro per Scribam referebant.
Relarione Facta dabacur oracoribus super ea re verba laciendi vore
stas, qui quaEELOF erane; ee ad cribunal MaBilEratUS ILABANE, DIXte.
rea magistracibus, (nam de ipsi Censilia inibane) ea ramen lege, ve
non nisi dere ad magistrarum suum pertinence loquerentur, acque
ex eorum sencentiis rogationes Feribehane, quaS ParreS VOCADRNE.
Aliquando criam privatihomines ad Consilium asere, lirespolcere
videbatur, permilsi. Qui vero accurierane, lusgeltum ad id patatum
alcendebane, ve ab omnibus hudireneur. Roin veranque parrem dili
genter excucta, Rogacio ad Consilium fcrebatur, ve de ea luffinoium
ferree. Suftragia vero diverlo modo sine laca. incerdum enim lenren
tix lingulorum lecreto exquirebaneur, de 2 Scribis excipietsaneur, ali-
quando aperre riua omnium voce dicebaneur. Expe Fabis albis, acrilq.
res perinilta, nonnun quam discessione, incerdum consurrectione cote
cta. Dilcelsionem voco, cum in duas parces divertas abire iubebantur.
ac pec miniltrum prissicum nuerabantur; conlurrectionem; cuti
152
aliis

## Folio 453 — 1663200467:0457
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000457.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Occimus
aliis ledentibus, alii lurgere iubebantur. Voluneate Cor
ea, decrecum pronunciabatur, acque reterebatur in cabulas. Neque
anee decrerum factum Consilium aliud porerat nduocari. Scribxe au-
cemmulei praelto crane parrim ad relationes legendas, parcim ad decre
ea pronuncianda, parcim ad recirandas leges. Masistrarus porro alii or
dinarii fuerune, alii exeraordinarii. Ordinarii dicti, qui quocannis in
rep. creabantur, qui iidem curix nomine linc appellati. exeraordina-
rii, qui prorenata alicui negorio asendo prxponebantur. Ordina-
rii fuere Consules Communis, Conlulesiultirix, ludices Communis,
Procuratores Communis, Judices appellationum, ludices ofticio pro.
Ccripeorum, qualtores. exeraordinarii, lesaci, curarores, ee lyndici
Polt haec eciam tempora mulex ciuitares loco Contulum Communis
Pextorem, quem Poreltarem dixerunt, creare instiruerune, arque ab
exteris civiratibus aduocare. Pius vero levendi ratio fuirhuiulmodi.
Seprembrimenle pro arbirrio magiltratus Conlilium Speciale, de Cc-
nerale vocabatur: ancequam tamen vocaretur, indicebatur populo
quo dic, e qua horahaec, aur illa cribus ad Correm eer proditura. at-
queeodem, quo dixi, ordinc ex veroque Consilio, iasiltratibus ex
clulis, quadragint lorte lesebaneur. Oui extemplo lecrerum pari-
cer in locum le referebane, ita venemo posser in aures eorum inlu sur
rare, nec (cripeum aliquod porrigere, auc alia ratione eorum indicia
depravare. Oui (i lequentinocte, e postera die vique ad velperas, eri
sinca seprem conlencientibus praetorem nouum non declarallene, ius
lectionis amierebane, at que alio die Consilium Generale, d Credentie
vocabatur, acque ex reroque Conlilio alii quadraginta cadem ratio.
nelcgebantur. qui Cinc ipsi quidem consenlictene, cum Consiliorum
iplorum luffraoiis Generalis inguam, e Credentie res permirrebatur.
Legebatur porro praecor ex ea ribe, ex qua Conlilio placuilser, modo
ne propinquus esset alicuius corum, qui legerene, ne que poltelsionem
in vebe, 2ero vehaberee, aux minor eriginta sex annis esset. legebarur
aurem, qui magnam praeter ceteros vircuris, ac lapientia haberet opi-
nionem. Lectione perfecta, & Consilio renunciata, licterae ad eum,
qui lectuserat, publice miccebantur, atque ve delacum honorem ac-
ciperet, rogabatur. X quo die vrbeminibar, ingenei populistudio,
atque occurlu civieatis excipiebatur. Ononiam aurem praetores ple-
runque iurisignari erane, proprerea assellores, ac iudices legum peri-
c0s lecum aliquoc adduxerumr, per quos non iudicia Polum exercue.
rune, sed eriam Contilia, (i opusfuie, coegerunt, ac gladio, pileo, et
Cceptco ad poteltarem indicandam ormati lune. Reliquorum maxi
Atraculu

## Folio 454 — 1663200467:0458
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000458.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
4.54
Fliltoriarum de Rcono lcalia
Itracuum hec terme tuie lectio. Vno die dux cribus, alcere
vra anre horam diei certiam, alcera poltnonam ad lorrem vocaban
eir. Quique ex lingulis eribubus lorrem huius, aur illius legendi magi
Ctracus nacei eranr, excemplo aliquem odere iubebaneur, caventes, ne
aut parrem, auc tilium, aur Fraerem, auc cognatum eligerene, auehorni
nen eius exercendi magittratus rudem. 2c, prour quilque lectus erne.
ita clara voce Consilio renunciabatur. Fe ad Fraudes, quae lieri Do
rerane, aporiendas eductis cabellis denis signaris, religuxe omnesintire
Ctance Consilio explicabantur, ve cognolcerer quilque, haud plures.
quam lese pexlcribebatur, Fuisse signatas. Neque quilquam magi
Cracum aliquem porerar capere, nili postannum, quam eodem abil
Cec; nec quilquam legi, nisi in illa rribu, in qua domicilium habebat.
Vnulquilque autem, ancequam iniret, Tolemniiurciurando, le recte
ofticio luo Functurum, adigebatur. Praeter hoserant etiam mazistr.
tusmilicares, quorum creandorum ratio fuix endem, led curario lOsi-
se diverla. Imperium militare nuc contuli Communis, auE praetori
deferebatur. praefecturx exercitus erane diversae, pedestris, equestris, et
populi, ee ad excremum etiam carrocii. praefecti pedicum, et populi
a vexillo accepto pedirum, eguirum, de populi vexilliteri appellari Fir
Suli a liis tribubus per suos eribules 00, quo diximus, ordine lime dele
Cti. cererum ex ciuibus alii pedeltrem, alii equestrem militiam exerce-
bane, idq. non magis sponee lua, quam imperio magistratuum, qui ei
curacionierane praepolici. Leaque cum res ordine agebatur, linculi
eorum, quibus auc pedestris, aur equestris militia imperara erat, a luis
rexilliteris, vercip. Polcere cempora videbaneur, ducui exibane. quod
si maiore apparneu res eguissee, vexilliteri populi luam quilque eri
bum educebane, cumq. populus exisse dicebatur. Nunquam aurem
ferehebac, re omnes limuleribus exirene, verum modo pedites ex vn2,
equires ex alcera, modo rna eribus, modo alcora esrediebatur. reliqua
in rrbe 2d lua gerenda nogoria remanebane. Milicabane aurem ab
anis octodecim vique ad lepruaginta. cui aecari vacacio omnium pu-
blicorum onerum ita dabatue, vretiam a Conlilio resicerenEE. SC, l
eo Forre le remere inrulissene, ad Forrem lectionis prodire prohibeban
cur. In Cingulis aurem cuiulque rribus parceciis ordines corum, quie-
quosalerent, per magiltros paraeciarum, de curacores ad id consticutos
describebantur. Vbi vero delcripri erane, cum luos quilque equoscer
tis, qui consticuri erane, diebus probandi caussa adducebat ad e0s, qui-
bus crac ea cura mandara. coruinq. nomina seriba cum notis equo-
rum in cabulas reterehanc. quarum eabularum nosaliquocetiam B0-
nonienli

## Folio 455 — 1663200467:0459
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000459.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Decir
nonien ( in Tabulario vidimus. Expedirionum milicari
genera, unum equestrium excurlionum, alterum iulti exercitus. Pil
rimumq. incererat, an quis ad excurtiones, an in exercitus irciubere
eur. Magiltracibus lingulis cerra merces ex xrario per qualtorem
erogabacur, qui pecuniam omnem publicam expenlam, accepramq.
curabac. Pecunia publica rectisalibus, ee rriburis conttabat. Vecti
ealia continebantur porroriis, celoneis, agris, pracis, molendinis, pEX
diis, ex boum alendocum oncribus.  ux (i lultinendis bellisnon lut
Fecillene, criburum lingulis ciuibus ratione cenlus ex Consilii decreto
imperabatur. Praecerea mulea in rebibuserane collesia, remercato
rum, argentariorum, ee arciticum. Mercatores, ee argentacii con-
Cules creauere, atiticum collesia lingula magistros. Forum veic
compores qui fuerune, incer le convenere, ex derebus aut ad merca.
turam, auc ad artes lingulas pertinentibus conluluere. Iam veroca
strorum, qux rebium in dicecelituere, hic catus, atque haec condi
riotuir. Contules ex iplaluos, e eandem propecum vebibusremp
permistu resiohabuerune. vibes aurem Chriltiana consuerudine op
pida voco, qux proprio epilcopoerant ornata, caltra, qua iplis crane
vrbibus conrributa. Cererum ab hoc rempore imminencibus prauis
incer ribes discordiis, Faedera inter vicinas lune in aliarum perniciem
insticura, caltra rero ipsis se rebibus adiunxerune. Ouod si Castren-
les aliquoc alii, quam ei se rrbi, in cuius diceceliessene, applicuissent.
cum vero ea iulta caulsa est vila, cur auriis, qui a se defecissent, auriis.
ad quosdetecissene, armamoverene. Arque haec quidem prxecipur
Fuirprimarum, qux polthac sulcepex lunc, origo, de caulta conten-
tionum. quibusinitis nunquam poltea bella rur tinium ruendorum.
2ueaquarum regendarum, aue lociorum regendorum gratia detue.
TUnE. Duin etiam Comites, aur marchiones multi rrbis in diaecel
caltra beneticio regio polsidentes ex vrbibus rlero dOnAIMHE, AEque
iildem ab carum consulibus redonari earundem se beneticinrios esfe
cerune, auc cerce alia ratione in carum se parrocinium conculerunt.
Ouibus ex rebusmiritice vebium eltiplarum, quarum adhuc renuil
Cimae opestuerane, pocentia cumulata. Nam quantum de regis au
Ctorirace, quanrum de caltrorum iure derractum, tantum rebibus elt
ipsisadiunctum. Quin etiam resum opibus imminutis epilcopo.
rum, quos illi ance hane dilcordiam instiruere lolicituerane, ac priui
egiis proprerea, de praediis (rexalia illi vocabane) amplilsimis deco
rarane, in dies magis aerenuaex Corrunae lunc, contulumqi. Ciue praere
cum ius in vrbibus ipsis adiuctum. quacum rerum pracipua flerric
20

## Folio 456 — 1663200467:0460
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000460.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
4. 1
Lhiltoriarum de Reono lcalia
repiseum Poncitice instirura, dc polt ab Hlenrico tilio per multos
nos continuara dilcordia mareriam praebuit. De qua quam planitii
mepocerimus, hoclibro lcribere perlequemur, ac limul hiltoriam dil.
Centionum lealicarum mandare licreris ordiemur. Onamobrem ac
propolicum redeamus.
PASCHAEIS poncitex, postea quam Hlenricum senem abdicasse
tilium vero inisse incredibili principum consenlione coenouit, ere
ctiorad consicuendam aliquando E.ccleliam FactuS VIDC, VE AVOI
Cam in Germaniam iree, quo a nouo rege, e a princixibus accerse ba
TUE, excelsit. Lombardiam verlus iter ingressus Bononia adiic. acque
ibi a Machilde obuiam honoris CAURA pTOOreNA exCepEUS Parmen(I-
bus Bernardum Cardinalem epilcopum in demortui epilcopilocum
ad vererem Carciendam iniuriam poltulantibus dedic. Mucinam in
de profectusrem apud Mucinen lesinsionem Cacrolan Eta pre senria Lu2
mulco quoque fecie infieniorem. Mucimenles corpus lancti Gemi.
niani epilcopi, quem ipli religione praecipua venerantur, e vecere bati-
lica innouain inchoncam cranstulerune, camq. rem vicinorum OM
nium epilcoporum accicu, ac masno circunstantium populorum con-
curtu vn cum epilcopo luo Dodone pridie Ral. Maias concelebra
runc. luborea inde inter epilcopos, de ciues de consecrando altari eius
Coneroneria, placuie ex (enteneia Nlachildisrem in adueneum Palch2-
lisdisterri. leaque ille, vbi accelsie, declicaca Cancto Geminiano VII
Idus Octobris, ara omnes, qui camro spectaculo intertuerune, la152 pec
cacorum remilsione donavie. Mlachildis, ne benionitare celsiste Pon-
tihiei videretur, ipsam variis donorum gerseribus cumulauie, Inde
Vacdaltallum ad Padum est ventum. ibique conveneus, qui erae in-
dictus, ZIKal. Novembris est habitus. In eo convencu Paschalis,
praelentibus quoque Fenrici regis legatis, Crresorii, Vibanig. acer de
ecclesarum collarione probauie. mulros ecclesis ab FTenrico sene cot
laris nudauic, alios ornauie, nonnulloseriam contirmauie, muleilq.
muleasecclelias priuilesiisinsieniue. O uin e inlolentia archiepileo
Porum Ravennaeum oRenlus, qui per cencum Ferme annos EcclCSIX
Romana, Ced maxime Ciberro prorime Eccleliam administrance,
Fuerane aduerlati, ve arrosantiam eorum comprimerer, auctorica-
cemq. minueret, Bononienlem, Mucinenlem, Regienlem, Paemen-
Cem, de Placentinum epilcoposillorum obedienein exemie, ac demum
decrecuri cale de clericis schilmaticis in hdem recipiendis lcrip(Ic:
Per multos annos reonum Peutonicum ab apostolicae sedis corpore fuit auulsum
Dusremporeres adleo prolap sa est, Dr pauci sacerdotes, aus dlerici incamcisiera

## Folio 457 — 1663200467:0461
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000461.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
iber Ceus.
rum sariis (atholici inveniantur. P’altam ue nostrorum exempli
ptis instructi, qui Noualtanos, Domistus,  alios haeretieos in suos ordines
susceperunt, supra commemorat res episoos n sfnae nnnos, nso
vis, aut ambitus, aut alius criminis convietos ad officium episcopale recipimus.
idemq. de clericis cuiuscunque ordinis constiruimus, quos Vita, sciemiaq. com
mendat. Iloc conventu pertecto, deinde Parmam cum Mlathilde pro-
celsie, ac balilicam ab ipla refectam D. Marix nomini conleceauie.
Veronam inde, ve Augustam concenderet, renic. ibi de PTenrici ani-
modremictendis, velperabar, eccleliarum insticurionibus abhorrence
certior factus murato consilio in Franciam irer Aexie, ac convenru
Frecasindicro Alpes hieme alperrima superauit. Fodem anno MC-
diolani cum nobilis quidam, neglecta lege, nuptiarum caussa ignem,
(pirance vento, in xdibus accendiser, ac propterea nouo ribem incen
dioatdixisset, ipse cum cora progenie perperuo exilio est muletatus.
Palchalis inde, diebus Nacaliciis in Burgundia apud Cluniacum actis,
insenti ab omnibus honore acceptus Precas peruenie. Quod vbi
FTenricus audivie, de ipse relicta Augusta Mocunciam, ve propius a
convenru abeller, accelsit. Ad ACcensionis Lolemne connenrus aCtuS.
in eo cum alia mulea ecclesiae derrimenta larcien, tum eccleliarum col
latiorurlus ingenei consenlulaicis est adempea. Flenrico per legatos
ius in eo luum imminui à maioribus liris iatr inde vlque à Carolo
Mlaenor urpacum expoltulanri spatium darum Romam adeundi, ac
senerali in concilio caulsam luam probandi. Dum aurem haeceraNS
Alpesaguneur, in Tralia Derthonenles bello cum Papien libuscontra-
Ato viribus se impares esse cernentes ad Mediolanenlium auxilium
contugerune. Oua re coenica Papienles se ipli Laudenlium, de Cre.
monenlium copias acciuerunr. Lea inter has ciuicates en taedera locie
tatis, amicirixq. Cune iuncca, quae post difticillimis lingularum cempo
ribuspia, Cynceraq. tule culca lcaliam vniverlam ingenei aamiratione
replerunt. Cererum Papienles ira feruidi accitis lociorum auxiliistra
iecere Padum, Fuloq. Derchonenlium exercitu, qui le ingredieneibus
fines obiecerane, omne Derthonam bellum compulerune. ac praeliis
aliquot cum Mediolanen sibusprospere Factis, Cuburbiilq. ip lis per Au
sultum menlem incensis, domum recesserune. Paschalis aurem in
Icaliam regrellus, ac turbatas Romxe res nactus Srephani Corliciuis
Romani conatibus, qui Ponticellum, de Moncem alcum ex dirione
Romana oppida Occuparac, per autumnum occurrie. Oua rc, cum
diurius (pe craheretur, omista, Beneuencum inde 2d res Apulix com
vonendus le conculie. Iaque lequenci nno, eo actue in Apulia
Coso
II

## Folio 458 — 1663200467:0462
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000462.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
oriarum de Rerno Iralia
commorante, Anagnia, Peanelte, Fulculum, Sabinulq. eractus,
ctoribus Peolemao Sublacenli, cui eam discesens iple dirionem con
milerat, e Perro i Columna, defecir. Ouocoonico Palchalis, Cimu
etiam, quod redicum libi ad rrbem ab iis incerclulum videbat, Ricar
dum Comirem Caiecanum auxilio lui acciuic. aeque insidiis eorum
luperaris, Romam reuerlus, helloholtibus verilqueillaro, haud nagne
negociobona lincti Perri recuperanie, depacem populis reddidic. P
Pienles, Derchonenlibus vindicaris, iram in locios corum Mediolanen
les vercerune, aeque inconsulre nullis acciris auxiliis, epilcopo luo duce,
in fines eorum cum populo, e milicibus irruperune. Verum mox
occurrencibus Mediolanenlibus breui, quim vana line viribus esset
audacia, didicerune. nam collaris lignis in fugam verli plerique eo-
rum rna cum epilcopo capri, acque in custodins dari lunc. inde cer
eo die in Forum omnes producti luccensis ad veltium oras palcarui
o ionominix causa mampulis incolumes domum dimissi. Posteroan
1o Brixiani se cum Mediolanen sibus coniunxerune. Ineundxe nOux
Cocieracis caustam acculere Cremonenses. IJi lice de finibus Brixianis
incenta, cum alicer ius luum obcinere non possene, Laudensibus assum
peis repence Olio amne rraiecto, in eorum norum holtiliter incurre
FunC, eoq. Cade direpto, ribem eriam obsidione cinxerune, verum
maiore audacia, quam forruma. Nam paullo post ab accurrentibus au
zilio Mediolanenlibus pul(i plerigue preltudio laluris estuse fuxientes
in Olioeronando Cuberli sune. Brixiani inde Laudensibusirari vlci
Ccendxe iniurie causa L audem vna cum Mediolanensibus accesserune.
aeque imparacam civicacem adorri VIII Idus Junias levi momeneo in
pocestarem adduxerunt. O uod cum Cremoneles cognouisene, (Fan
ta Tralicorum caeperar esse in defendendis lociis fides, atque constan-
eia,) concinuo cum maioribus copiisaduolarune, camq. receptam (0
ciis reddiderune. Tum Mediclanen (es agitamam Cuam, si iripunito.
Cremonenles dimiccerene, arbierari, acciris Brixianorum, et Derrho-
menlium copiis, validioribus Cremonam opibus invalerune, camq.
Falisacie Cremonensibus occuparune, ac TIII Idus Avoucti faedum
rediticiis, ac plerilque templis incendium inculerune. Neque vero
res cis Padum erane quietiores. Ouippe Parmenles incolis Burgi
lancti Dommini diceceli sux concriburis, cum parere sibi reculaene,
arma movcrune, ee rbi adducco ad oppidum exercitu non porve.
runc ad deditionem mecu perlicere, caltrum ipsum cciam concre
marune. Fodem anno Biblium, e Tripolis vrbes marieimae in Syria
receptae, a Christianis. cui rei magno praecipue auxilio Genvenles
TACLLE

## Folio 459 — 1663200467:0463
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000463.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Decimas
fuerune, qui classem eriremium lexaginta, ducibus AnCale
ne Fbrixco, illo anno in Oriencem milerune: Proximo, Flenri
in die Epiphanix principibus Rarisponam ad colloquium cuocaris
ostendie, se in Tcaliam eraiicere velle, ve consecrationem Imperialer
demore à Ponritice Romx Cusciperee, aeque Tcalix ciuitates pace dan-
da, iureque antiquis legibus dicendo Germanix regno vecere institu-
to coniungeret, Leq. pararum ad omnia, in quibus opem luam sedes
apoltolica polcerer, Pontificis arbitrio peragenda, ostenderet. X, cum
his rocibus omnium ad Tcalica expeditionis Cocierarem animos ere.
xisset, accepto ab iis, qui aderane, Cacramento, licterisg. per provin-
cias Cermanix milsis profectionem in Tulium menlem indicit. Inte-
rim pecunias, quam maximas porelt, comparat, ac prudenres homi
nes, quos secum deducat, conquirie. ex quorum auctoritate aeque
moderariiura poscentibus, ac controversias ad se, iniurias ve deferem
ribus polsic. neque enim contractarum per regnum parris Cui litium,
ac limulcatum erat ignarus. Ilis cogniris, Palchalis in Campaniam
corestus Ducem, ac Principem, omnesq. Apulix Comires cuocavie,
colg. repro se, si opusester, contra Fsenricum maximo cum exerci
cu in Tcaliam cogitantem arma caperene, incicauie. ac reperica vibe
OIneS ROmanOS prOCeres Simili LacramenEO ObSErINXIE. DUX AUFCII
Apulie Culielmus erar, qui Rogerio parri rita Functo lucceserat. Pa.
cauinilite Veneris de Rumine Brentx ineenta, eos, Faruilinis, RLaven-
natibulg. invanribus, armis provocarune. verum ab eis in Aumine
TIII Nonas Octobris opprelsi, quingentis capris, tugati lunt. ITen
ricus, rbi dies profectionisvenie, exercicum erixinta millium homi-
num in duas partes diuisie. carum rnam ip se per montem Touis du-
xic, alceram per vallem Tridencinam inmimisie, ac demum luperatis
Alpibus, Eporcediam venic. a qua benigne acceptus procelsir Nour-
riam, enque, quia mandara lua Facere reculabat, expugnara, atque
incenla, reliquas ofticii sui admonuit. Inde exercitu, qui per Priden-
tinam vallem eransierat, sibi adiuncto, Mediolanum accelsit, atque
ibi per Chersolaum archiepilcopum resium insigne sulcepit. Me
diolano inde renir Cremonam. aeque inde Brixianis infenluS, exer-
ciruin eorum tnes immisso, arcem lancti Marrini Cauardici expu-
enauie. Veronam inde cum processillet, à Patavinis de incommo.
do a Veneris accepto cdoctus rem inter verolque compoluit. Inde
nulloalio maleticio illato, Padum eraiecir. de castris ad Placentiam
Factis, Colemnia munera, ac sacramenta a Placentinis exexit. Pol
vixinei inde dies Parmam verlus dixrestus venie ad Parum, ibine
c

## Folio 460 — 1663200467:0464
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000464.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
460
Fliltoriarum de Regno Icalis
miam Machildis arma parantis porentiam vericus, ne quid 20 0
conacibus luis impedimenei acciperee, pacem poltulauie, e, cum
ipla le eius rei caussa Canulsio Bibinnellum conculisser, cerris condi
cionibus lanxie. Post Parmensi agro digressus per monrem Bardo.
nis, ascumq. Mucinenlem difficile Apenmini iugum (xuissima hie
ne cum maximo exercirus derrimento rraiecit. _ post dierum quin
quasinca spatium in montibus emetiendis consumprum candemre.
bus omnibus conflictatus Florentiam lub dies Nacalicios venic. IBI
d milites ab itineris laborerefecti, ex populus Floremtinus admiran.
do in Colemni Nacalicio celebrando apparatu ediro eximie delecta-
tus. Inde Florencia concendir Arrerium. idque cinium arrosantia
Oftenlus muris, ac curribus everlis atdixie. Po vero cum venisser,
procinus legatos ad Pontiticem milit, per quos, si ad coronam ad
micteretur, le in iplius auetoricare Fururum, oltendic. arque ita resin-
ter eos, e Perrum Leonis, cetero (g. Poncificis nuncios in porticu lan
cti Perrihis condicionibus convenie: Flenricus die coronationis suae om
ma 2 surpata Ecclesiae iura Pontifici, astante clero, e populo Romano, remit:
ret, idq. interposito sacramento firmabit, dimittet ecclesias liberas cum mu
neribus, co possesionibus suis, quas ad recrum non pertinere constabit; libera
bit sacramento populos, qui exiscopis aduer sari compulsisint; patrimonia, pos
sessionesq. beati Petri restituet ea libertate, qua à Carolo, Fudonico, FTenrico,
aliisq. Imperatoribus concessa sunt. servabitq. ea beato Petro pro viribus. ZIi
hil aut faciet, aut dicet, qua Pontisex pontificatum amittat, aue noxam ali
quam corporis, aut membrorum accipiai; aut capiatur dolo malo aut per se, aut
per alium, neque ipse, neque amicieius, qui pro ipso fidem obligabunt, XI Pe-
trus Leonis, et filii eius. Duod si quis eis nocuerit, rexipse bona fide eis auxi
lioerit. Prohis obseruandis Ponifici praedes dabit, Fridericum sororis suae fr
lium. Ensilbertum, t Theobaldum marchiones, Fermanum, et) Cochifre
dum Comites, Fridericum Palari Comitem; Berengarium Baioarium, L  en
ricum Carinthium, Bertulfum Bertulfi Ducis filium, qui sacramento praesta
bunt incolumitatem Pontifiei vicae, membrorum, libertatis, es dienitatis, e,
nisi rexista servabit, ad Ecclesiae Romanae partes setransferent. Obsides rexe
dabit proximo quinto die, eosq. mittet ad In sulam in potestatem Ponrificis. t
si obsides ab eorecipiet, reddet eos in die coronationis suae poncetransmisso, es
si fortasse coronatus non fuerit, aut pontem non traiecerit, similiter reddet
apud arcem sancti Angeli. legatos, quos Ponrifex ad se miserit; dum ibunt.
et redibunt, turos a se, suusq. praestabit, ex, si qua eis noxa scienter allata
erit, bona fide resarciet. Pac e bi Flenricus impleueric, cum Poutifex episco
pis astancibus, in die coronacionis suae mandabio, xrresalia Imperacoris dimie.
1
tant

## Folio 461 — 1663200467:0465
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000465.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
e DCCII
tanc quaeq. à temporibus Carole, Ludouici, Serrici, aliorumque
adregnum percinebant, scripto ea, indicto anathemoe, confirmabit, fore, et
nemoeorum aur praesentium, aut absentium, aut successores eorum iura regni
alcingant, neque inuadet civitates, ducatus, marchias, come, monetas, ce-
lonea, adurcationes imperii, centurionum iura, cortesq. n ijs, quae ad eas
pertinent. Dleque Pontifex Imperatori, neque Romano Impe super hislitem
mouebit, es haec priuilesio, proposito anathemate, confirmabu. enricum be-
mone,  cum honore excipiet, eo, et assolet, scienter,  sum ublo malo coro-
na imperatoria decorabit, t) ad retinendum Imperium audilio erit. oc si
Pontifex non expleuerit, Petrus Leonis,  amici eius ad parces transtoln 
peratoris. Obsides, nisi effuxerint, altero post cornationem die restuuet, si pet
Pontificem steterit, quo minus coronetur, simili modo restuvet. LLuita r
erinque conseripea legati resii rni cum ponriticus aalenice
srelsi derulerumr. eaq. recirara Flenricus iureiurando lancuue. dell
de Alberrus cancellarius, Fermanus, Fridericus, de Ciorhutredsl
mires, Fridericus Saxo, Cono, Siceborhus, tenricus, de Berrultus,
prour convenerae, Colemni lacramento le obstrinxerunt, le, (iImpe-
rator his detecisset, cum omnibus luis ad parres Fcclelix cranlicuros.
aeque his actis Flenricus Romam rerlusirer incendic, ac III Idus Fe.
bruarias ad rrbem protectus de more in monce Malo consedic. Ibi
 Romanisrogaus, rehonorem, ac libertarem vrbis licramento lan-
cirevellet, Germanica linsur non quod illi perehant, sed quodiplius
voluneasculie, iurauit. Oua Fraude agnica plerique le deceptosvoci
terances in vebem se retrulerunt. deinde oblidibus datis, acceprisq. lu
praleripca omnia irerum Cacrameneo incerpolio contirimauIe, nem-
De se vitam Poncificis, membra, honorem, libercatem, regalia, parrimonie
sancti Petri, es nominatrim Apuliam, Calabriam, Siciliam. (apuanumq.
Princixatum conseruaturum. atqui omne us ecclesiarum, omne sq. earum res
dimissurum. Poltridic ingrediens a baiulis cereoctatariis, ltaur ophoris,
aquiliteris, leoniteris, draconariis, candianis, detenloribus, Uratori
bus, curbaq. omnis xcatisinsenti, cum Aoribus, arque arborum ra-
mis, et palmis a Poncitice honoris caussa obuiam milta, exceptus duo
bus exmore lacramenis populo le obttrinxie, rnoiuxcaponciculum,
alcero ante portam Porricus. Inde ance portam à ludxis, in Porta a
Crxcis, postabrniverso clero ex PonritIcis prECCDEO ACCCPTUS, ex Cquo
deliluie, ac pedibus ad Vacicanx hasilicae sradus cum laudibusperue
nic. Vbi vero ad superiores gradus eualic, in quibus Ponritex cum
Cardinalibus, ee rora cantorum (chola sedebae, ad eiuspedes se vene
rabundus proiecie. deinde lurgens in nomine Frinicarisin ore, tron

## Folio 462 — 1663200467:0466
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000466.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
462 Hlistoriarum de Reono lcalia
te, oculis pacisei olculum obculic, parce lq. sracoris de more impleuie
inde a dexcera Ponrificem habens magno cum poxuli plauli, et qui
bus aliis laciria effula vulgo significari Colet, ad poltes argenreos xdis
processie. Ibi a Cherlolao archiepilcovo Mediolaui Poneitici de mo
re oblacus Imperatoriam ex Ccripeo protelsionem inivie, atque cum
Pontitex Imperatorem renunciauie, cum Colemne in eius Froneens pre
carionis carmen Lauicanus episcopus perlesister. Ineroduerus inde
in balilica, cum ad rocam porphyretica progrelsi, duabus sellis peluis,
vnam Pontitex, Flenricus alieram inledisser, rogarus elt a Pontitice,
ve, quod promilerat, ecclessarum collarioni renunciaret. nam le par2
cum esse, quae spoponderie, dimplere. F2 voce percullus FTenricus
Curxexic, _ cum regnorum luorum epilcopis in partem edis linistram
deliherabundus secessie. AHuerunt huie contilio ex Lonsobardis Per-
nardus Parmensis, Bonussenior Regien(is, de AIdo Placentinus epilco
Pi. Inltanee aurè Pontitice, quod hora consulcando procederet, eranlal
pini exilcopi, qui suis se ecclesiis spoliarum irieimebane, Ponriticem
adierine, de pactum illud iuste, legirimeq. tervari non polle dixerunE
DuibusPoncitex, Nolite ros, inquie, haec quaerere. nostis enim quae C ae sa
ris sunt, Caesarireddenda esse, eoneminem Domino militaniem (acularibus se
necociis implicare debere. t) ex sententia beati Ambrosii, a (acerdorali officio–
qui talia apat, alienum esse. F. pi(COpIS AUIEEM IN PFOPOLIEO PCLEIADeN.
eibus, tunc LTenricus proxior factus, re aliqua Poncificem arte delu
derer, Volo, inquit, velis, quae incerce, de Scephanum NOrmaNUN
intercedit, anee cerimineeur. mulca enim Fenrici sratia Sceptarus
patuserac. Cui Poncitex, Immo vero, inquit, quoninm m23nL pars
diei praeceriic, e spatio ad Lacra peragenda longo est opus, prius, quod
instat, agatur. Tum rous e Germanis in medium piogresss, Ouid
tam muleis, inquir, verbis est opus: Caue exiltimes, Caelarem nostrum
alicer Imperii coronam acceprurum, arque Carolus, et Ludonicus
Cumplere. u0d cum Pontifex le dare non posse dixitter, cum FTen
ricus ira incenlis, archiepilcopi Mogumrini, Saxonilq. epi(copi con-
Ciliorlus, Ponciticem arimaeorum curmis circundari iulsic. Cums hoc
locores verlaretur, celarum est a Cardinalibus, praestare videri, ve FIen
ricus eo diccoronaretur, de reliqua in in lequentes dies deliberario dif-
Ferrerur. O ua condirione à Germanis repudiata, Pontilex, de qui cum
coerane, ab armatis cultodiri ad altare S. Perri rei dininx Faciende
caua pedes promoverume. tanta vero muleicudinis eraeturba, vema
snocum labore eo pervenerine. de vix ad conticienda Lacramenta p2-
nis, agua, e vinum afferci poruerie. Perfectis in de Cacris, vna CUI C at-
cinalibus

## Folio 463 — 1663200467:0467
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000467.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
LIDeT WOCIMMTIS.
dinalibus ad Confelsionem descendir. Ibi vero ad noctem
stodicus a milicibus, candem ad hospitium exrra templi REriUI CA
priuus est deductus. Capea cum illo est clericorum, laicorumq; in
sens multicudo. pueri irem, ac iuvenes, ririque, qui cum Aoribus.
e palmis obuiam processerane, aue spoliari, aue vinctis aucexsiline
nemine hoctactum ex Cermanis epilcopis praeter Conradum Salil
burgenlem archiepiscopum improbante. Is, cum Flenricus quidam
cognomento Capue, stricto gladio, ni VOceMI ContinereF, sC CONFOI.
Curum minacerur, vlero iusulum obculie, et sc citius moriturum
quam tancum Aagirii probaturum, alseruie. Toannes Tusculanus, e
Leo Otienlis epilcopi, ubi captum Poncificem cognouerime, ple-
beiohabieu sumpto, extemplo in ribem se prOTIpVCTUNE. ROIAHI
his rebus coonitis dolore clari, ac vicem Poncificis, de Cardinalium in-
dignati repenee Germanos, qui vel religionis, rel negocii causa vr.
beminierane, invalerune, ac milere omnes interfecerunt. de postri
dic codom animorum ardore impulsi Tiberim cransierune, atque in
Flenrici exercirum infelti imprelsionem secerune. muleoruiq;Ara
se edita reliquos prope de Porricu depulerune, ee ITonricum auxilio
accurrencem equo deiectum in Faciem vulnerarume, ee Orhonem Co
micem Mlediolanensem, qui eguum eilium ad cuadendum obcule
rac comprehentum, acque in rrbem perductum taedilsime concide.
rune. Tum FTenricus, cum se in canta rerum iniquitare verlari vide-
ret, ad Cuos conversus magna voce exclamauit: (uid hoc rei est, mi-
lires: vos me videris a Romanis circumueniri, nec me detendiris:? Ac
quam vocem Germani pariter, Romaniq, crecti prcelium inter le
vetrementius inltaurarune. Nec Euic alIA PLIOHQ PEFHRCFeMPOTZRO.
manis aue perniciolior, aut Fcedior, muleis eo dic verinque millibus ac
ponrem Relium aue ferro deleris, aue Tiberis undis Lubmer(Is, aue
uinis in porestacem adductis. Cermanis inde sub vesperum praelic
excedentibus, Komani spoliis, praedaq. onulti d ipsile in urbem reter
re Caeperunt. verum a Germanis iussu FTenrici repenre impetu conver
(o opprelsi maznum damnum acceperune, pluribus a. luis pex TE
b2, e impedimentis, quam ab holtibus, interfectis. Inde cladis re
ferenda auidi e ip (i Germanos, qui preelio, inediaq; ab hoctibus Fa-
tieatiad arcem se rectulerane, ex impronilo inualerune, acque in fy-
Sam vertos in caltra le recipere coegerune. Ouibus robus pectis sub
noctem, Tulculanus epilcopus populum aduocauie, aeque ica verbz
Fecie: Ouanquam virtus vestra, Duirites, est eiusmodi, ve verbis accendi, au
acui amimorum vestroni pudium, acque alacricas non posse videacur; vostamen
iabirere

## Folio 464 — 1663200467:0468
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000468.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
164 Flictoriarum de Reono Trolia
admonere libet, vobis certamen cum Cermanis esse pro xita, proiilertate, pi
eloria, pro salure sedis Apescolicae. hac omnia in vestris sia sunt manibus. fili
vestri contraius, et fas omne habentur in 2 inculis. Petri apostoli basilica to.
coterrarum orbe auoustisima armis, cadaveribus, same,  creore polluta est.
Pontifes apostolica sedis a barbaris hominibus constrictus tenetur. omnis (acer-
dotalis ordo, niver (a Ecclesiastica dionitas carceri, tenebrisq aadicta est. Duo-
circa vos, quam vehementissime possumus, obsecramus, e periclitanti subve
niaiis Ecclesia. nam si aderunt, qui hostium impresionem sustineant, ilii ad fu-
eam, quam ad puoram capessendam erunt parariores. Duo autem ad tantum
petendum decus alacrius incumbatis, apostolorum Petri, e Paulimisericordia
freci omnibus vospeccaris vestris absoluimus. Flac oratione Romani mi-
r0 pusnandi Audio insammari omnes lacramento se aduerliis FTen-
ricum obltrinxerune. Ouo cognito Fenricus exterritus ltarim ea-
dem nocte profuxit e Porricu non medo larcinis, sed eriam lociis in
holpiciis mulris relictis, ac porra angultias verieus, murorum parrem,
quo celerius cuaderer, deturbauic. Postbiduum inde castra mouit,
ponciticem, quem, aduocaris miliribus, Cacris nudaverat veltibus, dt
clericos, laicolg. Capriuos funibus vinctos lecum adducens, de inten-
eo ad Soracte montem irinere Tiberim, iuxra lancti ANdLCX CCHO.
bium eranliir. ex in sabinos ad Lucanum ponrem proficilcens vlcerio
ea vrbis loca populabundus iniuic. Ponritex cum duobus epilcopis Sa
binen(i, ac Porruenli, et Cardinalibus quactuor apud castrum Tre.
becum, cereri Cardinales apud Corcodilium custodix eraciti. IMFe.
rea Tulculanus epilcopus ainicorum animos ad opem Ecclelix duris
limo maxime tempore ferendam accendit. verum parum profecie.
Nam milices erccenei a Principe Copuaro auxilio Romanisinilsi FC-
reneinum, cum Prolemaeum, dt omnes ferme illarum partium proce.
res Germanis fauere, Cxelaremq. exercirum Tiberim, eraiecisse audil-
lene, neque vibem ingredi poslene, Capuam receserune. Nerrmani
vero Rogerii Ducs, ee Boemundi Fraeris eiusmorte non mediocrem
rerum luarum in rimorem adducti municilsima quaque locam lede-
rune, seque ibi advertus Germanos pro viribus conkrimarune. Prin-
cepsaurem lesacis milsis fidem eriam ab Flenrico, securitaremq. popc
Ccir. vnus populus Romanus canta constantia Fuie, ve neque aBrO.
eum direptionibus se terreri, neque promilsis Flenrici se capi permi
Perir, ve aliguid pacisci cum Henrico ne Ponritice quidem, e C ardi-
nalibus liberandis voluerie. Fenricus incerea variis iactatus consiliis
quielcere nulquam porerat, ve qui patraci sceleris conscius nihil sibi
jam cucum apudpopulum Rominum existimarec. Iaque vimetum

## Folio 465 — 1663200467:0469
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000469.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Decimus
eis iniice rec, iureiurando aftirmauie, le, nitr Pou  Ooediret.
 iplum, et omnes, quos habebaem vinculs,  ccu, au
cruncatis arcubusmuleaturum. Hlocrbinon procelsie, tu veto
capciuos omnes liberacurum, (i sibiin polterum cauere  Ponritice li-
cerer, oltendir. idq. per principes luos, ciuelq. Romanos à Poneitice
instirie poltulare. Tum vero epilcopi quidam Germani Ponciticem
adcunces ita locuri lune. Vix aestimari, summe Pontifex, potest, quan-
cum ex re aduersuste, ciuitaremq. tuam gesta molestia, dolori sq. ceperimus:
Verum, vE xides, hoc malum peccatis nostris ita ferentibus improvisum pocius
fuit, quam cogitarum. Duamobrem oratum te precibus omnibus volumus;
2t des te ad lenicatem,  resi nostro placere. eius sq. consecrationem ab sol-
uas, Et ipse ribi, ac clero, civicatiq. iuae placetur, atque Lcclesiam posthac om
ni suo ptudio complectatur. Ouibus Ponritex, Dud est, quod à me re-
quiritis, inquie, fratres? an vero voshominem tam miquum, tam fraudu-
lentum, cam facinoro sum nobis consecrandum censetis ? rice scilicet expiauit ma
nus suas ad percipiendam consecrationem, qui aras Dei perfudit cruore sacerdo-
tum, ex domum sanctificationis cruentanit sancune interfectorum. e sive-
ric Deus, et ego hunc hominum consecrem, qui se ipsum tantis flagitiis reddidic
execrandum. Subiiciencibus inde illis, dignirati etus, de eorum, qui
capri essene, incolumitari conducere, reresisiracundiam mitisatet,
forcicer xque relpondic: Non meuo resem estrum; sauiat etiam inca
put meum, si lubet. neque enim durius in me consulere potest. Vos autem ca
vete existimetis, qua ille felicirate inclero, ) populo trucidando medo est 2 sus,
eadem in tota vita sua 2 surum. neque enim videbit pacem, dum vivet, nec
sirpem ullam regniheredem relinquet. Ouibus rebus perceptis rehemen
cius Flenricus excanduie, atque rreum de propolita sententia dimo-
veres, capriuos omnes in consrectum eius produci ad necem iulsit.
Quodcum factum esset, Poncitex tanto animiroboretuie, venihil
permocus lingulos ad morrem forrirer pro divinoruendo iure oppe.
tendam horcatus sic, vicimq. eis aeternam promilerie. Verum cum
illi his audiris pauidi ad pedes se provoluenres vleimi prorogatio
nem supplicii oblecrarent, ad extremum doloris, ac lactymarum ple
nus, dixit, le eo animo esse, ve sisibi subeunda necelsitas Cic, malie
omnes acerbiratesterre, quam de lententia cedere. rerum quod lua
cau2 non taceret, id aliena esse facturum, id est capriuorum seruan-
dorum gratia propolico decesturum, atque Hsenrico ob lequuturum.
Hlac rbi Henricus cognouit, iplum, ee cereros se dimisturum, atque
vrbem oblidione liberaturum, oltendir, li lacerdoriorum collationem
Dermiececet, atque le, impOlCLiLCCOIOnA, ImperaCOTem in unBCret.
luratum

## Folio 466 — 1663200467:0470
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000470.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
IIFocrau ee Kcono lcalia
Turarum elt a parre Pontificis in haec verba in agro iuxra por
Mammeum, qui Germanorum, Romanorumq. exercitum dini debae
Pontifex inposterum propter violata ecclesiarum iura, t iniuriam sibi, suisq.
illatam neque Imperatorem ipsum, neque bona ejus aliqua ratione infestum ha
bebit, neque anathemate foriet. Privilesio scripto cum anathemate permittet, ~I
Elenricus Imperator episcopos,  abbares liberis suffraeiis lectos sine simonia
annulo, ex virga inuestiat, exiscopusq. sic inuestitus libere consecrationem ab
archiepiscopo, ad quem pertinuerit, sumat. Dui x erd à clero, et populo electus
fuerit, verum ab Imperatore non inuestitus, a nemine consecretur. A parre
vero Fenrici iea: Flenricus Pontificem cum episcopis,  Cardinalibus, et
omnes, qui cum eo, aut pro eo capri sunt, et obsides securos intra portas Transti
berinae Erbis deducet, neque amplius aut capiet, aut capi permittet. ijs, qui in fide
sedis apostolicae sunt, et populo Romanotam per se, quam per suos fidem serua
bit. Pentificem bona fide invabit, oe pontificarum turo, et quiete possdeat. pa
trimonia,  possesiones Ecclesiae Romanae reflituet. et exemplo antecessorum
suorum auxilio erit, et cetera, quae iure habere debet, recuperet,  posideat
Fidem Poncisiei fideliter obediet saluo honore Imperii, d reoni, sicuri Catho
lici imperatores Romanis pontificibus solent. Flxc ITenricus primum, de
inde Fridericus Colonienlis archiepilcopus, Cebehardus Fridenti
nus, Burchardus Monasterienlis, Bruno Spirensis, Albertus Cancel
larius, Fridericus, Htermanus, AIbertus, Berengarius, Cochitredus.
e Civarnerius Comires, ac Bonitaeius marchioiurarune. Poltridie
aurem hujus diei in Campo, qui seprem Fraerum dicitur, dum caltra
moventur, privilegium de inveltituris dicearum est, cranlinisso iuxra
Pontem Sarium Piberi, aeque accito ex vrbe scrinario (criprum per
nocturnas renebens exararum, atque a Palchali, licer inuiro, lubleri-
peum. Eis actis poltero dio Idibus Apritis Pontitex cum Ienrico
urbem Leoninam inerauie, ac porris, ne quis ciuium incerveniret, ob.
Ccracis in xde lancti Perri ance Contelsionem iplum corona Impera
toria rediminie, aeque Augultum consecrauir. cum q. rem divinamm
Faciens ad hostix contractionem venisser, parre lumpra, reliquam
altanri porrexie. acque ita dixit: sicuri pars haec vivifici corporis divisa
est, ita diuisus sit a reono Christi demininostri, qui pactum hoc violare tenta
verit. aeque his rebus actis Imperaror in castra, Poncifex in vrbem se
recepit tanta trequentia populi occurrentis, et Deum collaudantis
exCePeuS, vexegre ad holpirium pocuerie pervenire. Hric cum finis
perniciola huius dilcordix fuie. Flac re elatus Fenricus ror inctu
crepidanto Tealia recessir in Lombardiam. Bononiam aemine paca-
ro inscellus ad trenandos hominum imperus, ee concinendum in si-

## Folio 463 — 1663200467:0471
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000471.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber Decimus.
de populum, ciuibus pra circunledentis exercitus p
bus, arcem construxie, eamq. praelidio contirmanie. Parmam idle
ZVIII Kal. Tuminsprodiir. Inde, postquam per rriduum Bibianell
cum Machilde Fuic, in Germaniam abiic. acque Augustomense Spi-
ex epilcopis, ae principibus aliquor euocatis, parrirum demum sepul.
tomasna cxremonia ex permilsione Pontiticis parentauie. Inde com
veneu Mosuntixe habiro, Adelbercum archiepiscopum delignarum
per annulum, baculumq., veance, instirmie. Incerim Mediolanen-
Sesarma, quae, Cremonentium audacia vindicara, Fsenrico in Ira
liam venience, poluerane, rurlus posteius profectionem sumplerunt,
ee Laudenlibus bellum inculerune; (iuc quod anciquarum limulta-
cum in animis aliquot adhuc veltigia reliderene, Cive quod eos cum
Cremonensibus aduerlus le Fcedus inisse, indigne culisene, siue quod
Lombardiae imperium affecrances ante proxima qux que libiloca lu-
bigenda esse pucarene, quam longinqua appeterene. Prat autem
Laus, ve Papia inter amnes Ficinum, de Lambrum, Ciciplainter, Lam
brum, ex Abduam cum finibus eorum coniuncta. Paratis isitur Oc
culre rebus omnibus ad obsidionem oppidi necePariis, mense Maio
ad rebem ex improuilo procelerune. camg. ita ab omni parce clau-
serune, veneque a Cremonenlibus, neque a P’apienlibus lociis posent
aue milicibus introducendis, aur commeatibus imporeandis iuvnri.
Trafactum, re, cum rei Frurmentaria, cui macure non erat prouilum,
copiam non haberene, neque aliunde suppererer, quo Famem tolera
rent, lansuentibus inedia mensbris, Fractilq. desperatione animis L. au
denles Kal. Tuliis in poteltarem pervenerin. Vrbe capra, alperius
in recta, hominelg. consulcum os. priraum adificia fere omnia pu-
blica, priuataq. ica dirura Cunc, ve rrbs ceceroqui magna ad (ex tan
cum vicos redacta lic. deinde leges, ee rribura grauissima luncimpo
lica. nam ex commercia inter iplos, de coniugia, consulibus Mediola
nenlibusinconlulris, prohibuerune. de nundinas, qua in vico Placenti
nocum maxima ciuicaris reilitace heri Colebane, inde luctulerune,
alioque craduxerune. Cautum q., repexfectus rebis in posterum haec
Ccruanda curarer. Qui secus seciltet, rei capirslis reus esser, bonaq. amie
cerer. Fadementione Machildis Nantuanos, qui Coli ex populis luis
non parebant, zesressa diurina in dicionem obsidione redesit. Ilis
actis, non detuere interim, qui Pontiticem maledictis lacerarent, quod
coronam Henrico, de perniciolum privilegium indullisser. In pri
mis aurem Bruno exilcopus Sigminus, idem q. alibas C alsinas adiun
Aolibi Cinula epilcopo Resienli, et Cacdinalibus nonnullis rale pri
Catl. s

## Folio 464 — 1663200467:0472
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000472.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
104 liltorierum de Reono lcalis
vilegium rescindendum, ee FTenricum anachemare feriendu, 
Bac. Hluius rei cerrior Palchalis Factus Brunonem ad le vocariiulsit,
ec, num lemaledictis inimici MOrE COnCEEPLIeF, FogauIE. Cui ab
bas: Duiribi ce amenon diligi, sed probris concidi nunciarunt, falsa narra
runt. Peo enim ita re diligo, et dominum, ac patrem meum, neminemq.
alum, ce vivence, volo habere pontificem, et cum muliis aliisribi promist. au-
dio vero Saluatorem meum mihi ia dicentem: Dui amat patrem, aut ma-
irem plus, quam mes non est me dignus. Unde  Apostolus: Siquis non dilivit
dominum lesum, anathema sit. Debeoigitur diligerete, sed maxis illum, qui
re fecit,  me. Cererum pactum illud faedum, per vim expressum, acpietati,
relisioniq. contrarium eso non laudo. quis enim illud laudaret, in quo violatur
fides, Ecclessae libertas laditur, sacerdorium tollitur, nicum Ecclesiae ostium
clauditur, multa ostia aperiuntur, per quae qui intrat, fur est, Co latro: Y abe-
muscanones, habemus sanctorum patrum constitutiones ab apostolorum tempo-
ribus ad re 2 sque perductas. Vraresra incedendum est. neque ab ea alio decli-
nandum. apostoli illos omnes damnant, e à piorum communione seinnousit,
qui a saculari potestate ecclesiam obtinent. laici enim etiam reliciosinullum ou
bernandae Eeclesiae iushabent. Fuic sanctae apostolorum constiruioni qui con
tradicit, Catholicus non est; quicunque auien tuetur haeresim, harecieus est.
hanc autem esse haeresim, nemo necarit, quam sancta, e apostolica Ecclesia
in muliis conciliis haeresimnominat, es cum suis auctoribus damnat. IIis
verbis commotus Ponritex abbari mandauit, ne monalterio posthac
Pexeset. neque enim decere alignem exiscopum esse, de monacte.
rium enm celebre administrare. monactis etiam per Leonem Ostien-
Cem epilcopum, cundemq. monachum pexcepie, ne illi obtempera-
rene, sed alium sibi abbarem deligerene. Verum diluende, quam
concraxerat, intamix caussa poltero anno concilium in Laceranum
vocauie. ac de lede apoltolica, Imperiog. R omano ad parres rertulie.
Ibinocatus est iterum a plerilque, quod Psenricum CaptO SuMMOPOD
citice, tractis Cardinalibus, ac mulco cleri, populiq. profulo sansuine
intamem ad Imperiale Fastigium provexisser. de instiruriones epilco
porum, quasmaiores eius acerbilsimis rexationibus, ex durilsimis exi
liis detendissene, indisnilsimoprivilegio condonasser. O uibus ille
prompre respondic, le quodcgisser, necelsitate adactum fecisse. no-
que enim alicer se imminentem stragem populi, incendia vrbis, vasti
ltarem neri prohibere poruisse. id li piaculum puraretur, se concilii
arbierio expiacurum. Eorelponlocum iram acculacorum maxima
ex parce lenisser, cum vero, ne quis de tide sua dubicaree, quod lacrile.
sum, ve obiciebarur, lacrileso priuilesium indullissee, extremo con
:

## Folio 469 — 1663200467:0473
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000473.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Decimus
silii dic ica audiencibus omnibus est lOcuTUS, 2t praeter ceret
mana Eeclesia approbata se probare, aut respuere diceret, quaecunque Crego
riuss sexcimus, aue Vrbanus secundus, aut decreuissent, aut repudiassent. Que
pacto grauiz eorum eriam aduerlus Fenricum lenem PFOPEeE CC
clesarum collationem decrera le approbare significauie. O uibus
dictis lurrexie Cicrardus Fngolilmenlis epilcopus lexatus ex Aquir2
nia, coriulq. concilii consenlu praeleneibus omnibus ica ex lcripro
pronunciauie: Priuileoium pro liberatione captiuorum Ecclesiae à Pascha
li pontisice vi per Fenricum regem extortum omnes in hoc sancto concilio
conprecari lesirima censura, ex auctoritate ecclossastica, iudicio sancti spiri-
eus condemnamus, ) irritum esse iudicamus eo nomine, quod in eo scriptum
est, iure lectum anemone consecrandum, nisi prius à rese instiiuatur, quod est
contra Spiricum sanctum, _ iustam institurionem. Ouibus. recicatis om
nes ica esse lucclamauerune. aeque in ex cenrum terme epilcopi lub
Ccriplerune. Flac aurem vbi erans Alpes pertaca lune, archiepilco
pus Viennenlis legacus Pontificis prave in Ilenricum anathena ex
plicuic, ee Mosuncinus cum quibusdam principibuS ADCFFRI CONETA
eundem coniuracionem iniuie. In lcalia vero cumuleuantibus oi-
nibus, praecipue Bononienles, quibus graue nimis Fsenrici, Drxler-
eim poltimpolicam cernicibus luis arcem, imperium videbatur, Con
Eilium recuperandae liberratis ceperune, ac praesidio eius vrbe depul
Co, rninerss populi concurlu arcem decurbarune. Interim Alexius
Imperacor Orieneis legacos Romam cum licteris milie, quibus pri-
num iniuriam ab Frenrico Pontitici, _ Romanisillatam doluie, de-
inde grarias coie, de laudes prxecipuas eribuie Romanis, quod eximin
virture FTenrici conatibus obstirissene; Cele lummopere cupere, (1 illi
probarene, coronam Imperii à Pontitice lumere, aut filio Toanni
tradere. Cui Romani le (e ad eius nucum pararissiros responderune
Fore. nc mense Maio sexcenros e luis, qui illum deducerene; inile.
re Constantinopolim. Proximo anno Bernardus domo Buroun-
dio, lanccirnre, de doctrina percelebris, qui poltsanctorum in nu
merum eltretatus; monachuis Cilterrium inic. Gerardus, homoGer.
manus Aquileienlem ecclesiam adipiscitur. Vrbs Cremonx obor.
co cali incendio deformatur. Apud Ravennam, de Parmam Cay-
fuine pluuie. Palchalis, curbaris rursus in Apulia rebus, Conventum
Benevenri peresit. e lequenei alterum in Lario apud C eperanum
habuie, in quo Guliclnum Apulix, Calabrixq. Ducem Panciuie
aeque Anonix cum essee, pridic Nonas Novembris Fremitos C1
maleulenles privilexio intieniuic. Maneuani, cum iniquo mtinic
emec

## Folio 470 — 1663200467:0474
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000474.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
2
liltoriarum de Rcono Icalia
Machildis imperium parerentur, Fallo rumore de eius obieu dilsi
paro deceptiarina sumplerune, 2c Riuolcellae caltrum ex ip(ius di
tione ceperune. Ouod rbi Machildis accepie, concinuo exercitum
aduerlus eos immilie, acque arma ponere, ex imperium accipere
compulic. Deditio in caltro Bondeni facta est. Quod ipla in 2812
Mancuano communiuerat. Palchalis pontitex lequenei anno per
S menlem Marcium Albx Fuic. Machildis in morbum lapla per le
prem meulium spacium est grauissime contlictaca. de cuim V II
Idus Maii mulcis muneribus aedem lancti Cxlarri in aseo Murinen.
Ei donasset, demum IX Kal. Augulti annos sex, et sepruagintana-
ea morrem rirx lancissime acta consruenrem oppetiie. acque in
monalterio lincti Benedieti ab auo luo inter Padum, de Larionem
conttructo lepulturam accepie, mulier non lolum coregis pietate,
ac relixione omnium e lui, de luperiorum aeculorum mulierum
Pealtancissima, sed eriam publicis opcribus, arcibus, poncibus, viis,
remplis, monalteriis in Lombardia exrruetis, bellilque alsiduis pro
ruenda Ecclelix auctoricate administraris singularibus laudibus in
pespetuum celebranda. Flac, sliscence incer Cregorium, arque Hen
ricum discordia,. Lombardix, Tulcixeg. dicionem restamento lancto
Petro donsrar. lenque en morcua non detuere, qui nunciis mmilsis
Henricum ad adcundam ditionis eius heredicarem in Icaliam 2d-
uocarene. Pea Parma, e Mancua ad cum pervenit. Ferraria, quam
Tedaldus auus a Toanne XIIi poncitice acceperac, Romanam ad
Eccleliam rediic. Mulca praecerea in Lombardin ad Padum caltra,
e polselsiones fuere, de quibus magnae polten inter Imperatorem,
d Poncilicem contentiones extitero. Cxg. modo huic, modo illi
diverlorum beneticio regum cessere. Cunc eriam, qui Llugonem N2-
lalpinam parruelem eius, nempe Conrado parris lui Fraere nacum
aliquam parcem heredicaris arrigisse dicane. Fius morrem vniuer-
Ca lcalia acerbilsime culic. In 2gro Bononien(i pluville Canguine
nunciatum. Interim Paschali convencum alium in Apulia apud
Troinmasente, Seditioingens Romx cooritur. Morruoribisprae
Fecto, plerique tilium eius, aduersante Ponrifice, declararuNE, 2C TUF-
res Perri Leonis, qui pontificias partes Fovebae, diruerune. Qua
dere Perrus ad loca munica sercceperat, ibiq. se sublidiis Pontificis
Custinehar. O uibusrebus erectus L. Penricus xenia Imperialia praete-
cto vrbis, Romanily. milie, e, cum breui se afucurum eorum au
xilio indicasee, exeunce anno rurtus in Iraliam cum regina, ac tor2
Familia lua eraiecic, aC Maucuam proprectus legucos ad Ponciticem
de com-

## Folio 471 — 1663200467:0475
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000475.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber Decimmus.
de componendis regni, ee pontificatus dilcordiis mi
onolcere populorum insticmie. V Ral. TanVarIAS FOrI POPIL
Menle Marrio Venerias profectus honoritice ab illa ciuirare elt h
birus. vebis sicu, xdimmg. decore, quae diligenter invilie, miritice
delectatus, voris lancto Mlarco loluris, e monalteriis postelsioni-
bus reoni auctis discessie. Interim Palchalis pridie Nonas MarriaS
conventum in Laterano habuie. Quo diverlarum provinciarum epi-
Ccopi, e principes consuxerune. In eo concilio prima die de con-
troverlin relarum elt, quae inter lordanem de Chrrsolaum de Me-
diolanensi ecclesia verlabatur, cum alteri obiicererur, quod alie-
nam ccclesiam invasissee, alteri, quod luam deservisser, eaque 2d
consilium Cardinalium est à poncitice ipso reiecta. Ovarro dic
Lucen(is exilcopus de Pilanis, qui in dicecelim luam inualiBent, ex
Poltulauie. verum, cum ea relario, realiena, repudiara esset, Pascha-
lis admonicus, ve de republicangeret, id elt, ve de Fenrici privile.
sio reterret, qua de re cuocari ex omnibus cerris epilcopi convenil
lene, ita verba fecie: Postquam Dominus in manus me tradidit reois,
videbam quoridre fieri rapinas, incendia, caedes, ) adulceria, eaque ab LC
clesia Dei auertere cupiebiam. Iraque quae Tlenrico tribui, pro liberando D et
populo tribui, faceorq. perperam mefecisse, rogoq. vos omnes, EL precibus a
Deo mihi veniam impetretis. Iniquum privileeium, quod in castris ZLen
rici (cripsi, tanquam irritum perpetuo anathemate damno, hortorg. V05 0
mnes, et idem faciaris. Sub quam rocem cum ruiver(I Succlamas
sene, Vei rogas: cum Bruno Signinus epilcopus, Cratias, inquie,
Deo aeamus, quod ponrificem Paschalem huic concilio praesidentem proprio
tandem ore (criprum illud audivimus condemnantem, quod pravitatem, et
haeresim continebat. O u2 re audica quidam ex altancibus episcopis
Tubiecie. Si scriptum illud haresim continebat, eroo qui scrixsit illud, hae-
reticus fuit. Tum Toannes CaieranUS COIIOEIS, Tu ne in concilio.
inquie,  nobis audientibus Romanum Pontificem appellare audes hare-
ticum? scriptum a Pontifice confectum malum quidem fuit, sed haresis non
fuit. Tum alcer, immo vero ne malum quidem, quia eo populum Pon-
rifex liberanit. Tum Poncitex his rocibus excitatus, slencio mani
indictn, ita locurus est: Fratres, () domini mei audite. Ecclesia haec
nun quam inquinata haerest fuit, immo omnes labes haec haereseos expurga
nic, Fuchychianam, Sabellianam, cetera (q. si quidem pro hac filius Dei
dum pateretur, oranit, cum dixit; Ee0 pro te orai Petre; et non defi-
ciat fides tua. aeque ita alcercarionem sustulie. Ouineo die Ponri-
tex aliis nexocis impedicus concilio ndesse non poruic. Sexro caul
il
opot

## Folio 472 — 1663200467:0476
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000476.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
lictoriarum de Reono Tralia
la cccleliarum rurtus relata. Tum vero alcercacione ex postu
Curionis Praneltini epilcopi orta, quilesacus sedis Apostolicxe fue
tar, acque hanc causa da BAVCIQF, C5 I. 9. deinECOTO dAMMAKI
oportere cenlebat, Poncitexica dixie: Velus Ecclesia mariyrum tempo
re florcii apud Deum, non apud homines. Ad fidem inde conuersi Impera
tores, reges, e principes matrem suam Ecclesiam, Et boni pilii, honestaue
rint, atque praediis, honoribus, dignicaribus, regalibus quoque iuribus, et in-
fionibus, inicio a Constanmo sumpro, affecerunt, t tunc Eeclesia forere
caepii tam apud homines, quam apud Deum. Habeat ergo sancta mater
Ecclesia, quae sibi a regibus, atque principibus sunt cributa, eaque dispenset, ac
diuidat siliis suis, proue ipsius indicium, atque arbitrium fere. Inde priuile.
ium, quod in castris conceserat, renouato Cregorii V II decreto
ita abrosauit, re de quidaret, et qui acciperet, a communione pio-
rum seiungerer. Tum Praeneltinus, Domine parer, inquic, si vere ruus
fui lecatus, omnibus his audientibus lepationem meam verbo ruo confirma.
Cui Ponntex, Vere lesatus ex latere nostro fuisti,  quicquidtu, ceterique
fratres nostri Cardinales, exiscopi, lecati Dei, et apostolorum Petri, ex Pau
li, huius sedis et nostra auctoritate fecerunt, confirmauerunt, probaverunt
ego quoque probo,  confirmo; quicquid damnauerunt, condemno. Tutr
Pranestinus. Atqui, inquie, cum lesatus FPierosolymis asens audissem
rerem Fenricum post sacramenta, obsides, es) oscula Pontificem in ipso beati
Petritemplo cepisse, indioneq. tractasse, Cardinales exuisse, vexasse, nobiles
Romanos partim occidisse, partim captiuos fecisse, stragemq. populi in sentent
edidisse; cum haec, inquam, flagicia, ac scelera cognonissem, ecclesiae FLieroso.
lymitana consilio execrationem in regem FTenricum intendi, eamqe. post in Crae
cia, Vneariae, Saxoniae, Lotharingiae, Franciae conciliis consilioharum eccle-
siarum confirmaui. Duamobrem oro vos, Parres amplissimi, et quemad
modum lecationem meam Dominus Pontifex confirmaust, sic ex ∞05 con
Sentientibus sententiis comprobetis. Ita cum eadem archiepilcopus Vien
nenlis legaris, licterilg. missis poctularet, in eam senrenriam a pluri
bus, ac melioribus sine vila dubirarione dilcessum est. Postridic;
qui fuie dies sabbati, Mediolanen (i controver liae modus est a Ponti
tice hac ratione impolitus; quia eranstationes epilcoxorum duabus
de caussis herene, necelsitare, de veilitare, Chrysolai vero rransta-
rio in derrimentum animarum recideror, ille priori ecclelix red-
dererur, Tordanes in Mediolanen(i SEHCreTE. FTis rebus haud
secus, quam res Ferebae, mocus Fenricus ad Gubernolum in agio
Mancunno Cedens Bononiensibus, cum legatos ad se milissene, taci
de veniam, pacemq. peceneibus Idibus Maii in haec verba concelsir.
Cmibus

## Folio 473 — 1663200467:0477
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000477.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ADCT DCCIIUS
Ciuibus Bononien sibus omnes iniurias, in primi sq. recentem arcis etet u
donamus. cues Bononienses, ac posteri eorum nacum forcunis suis fidei, cl.
laeq. nostra commendati in perpetuum sunco. leses, mores, consuetudine (q. suas
inviolabiles servare liceto. liberam Paditocius navisationem quoquo ver sus ha-
beneo, neque vectisal ullum ripariei nomine, et) maxime Ferrariae per soluun-
en. In alueo Rheniinuto populo Bononien si nemini mortalium operis quidquam
moliri, quo deterns nauicetur, liceto. Foderi, aut paratae nomine centenos tan-
cum denarios Veronenses pendunto. Nullus Comes hospitii caussa, quod man-
sionaricum vocant, colonos Bononienses ulla molestia afficito. Bononien ses
quandiu in castris nostris erune, indicium nulla de re, nisi quid ibi commiserint;
patiumcor. TILaurem Kal. Tunii Fontanae agens priuilesium ecclelia
Viradae rale indul(IE; 2Tos enricus quartus Romanorum Imperator Au
gustus rogatu nostra dilecta concubernalis Mathildis reoinae, e episcoporum
Bernardi Parmensis, Landulsi FTastensis, Victoris Bononiensis, Sivelfredi
Vercellensis, Epponis  Tovariensis, e proremedio animanostrae, parentumq.
nostrorum adem sancti Petri Viradae suam in exiscopatu Cremonensi sub no-
sram rucelam, es mundiburdium sascipimus cum omnibus boris ejus acquisi
tis, ex acquirendis, nec non allodijs, precariis, e libellariis, interdicentes, ne
quis archiepi scopus, episcopus, marchio. Comes, Vicecomes. castaldio, sculda
sio, abbas praedictamadem, et fratres ibi Deo seriientes molestia vlla ausit
afficere. Tertio inde Nonas Lanuarias Tralia inaudiro anee  VIE2 LX
Cula FerramOcU ConcuNZ est. quippe eius imperumcenia, templ2.
currelg. rebium palsim cum ingenri morralium strage procubuerunt.
Conces curbaci cemplorum lampades nullo impellente rentorum Aacu
Pernerem lacae. praecipue Parmae noua balilica, Veronx editiciorum
parsmaxima corruit. Fliacus irem cerrae in illis parribus ingentes ap
paruerune, e arbores radicitus enullae lunc. intans locutus eriltia, 2c
porrenrola quaedam enunciauie. Ouin eriam LII Kal. Februarias
cremenda conierua, ac tuloura, quae nulla hominum eminCrLL∞FIS,
creberrima immissa orandine morralium auribus, oculilq. Obiecta
rem in eam religionem adduxerune, redirae aliquid calamitaris im
pendere homines suspensis menribus perrimelcerent. Quodq. pauo-
rem animis maiorem incuriebac, eadem prodigia, ac multo cristiora
ex Germania nunciabanEuT. 9 uibus rebus percurbacus FTenricus.
quamquam concinendis in tide Tralicis occupatus, licceras ad Poncifi-
cem venixe deprecanda caustamilit. Cui Poncitex relpondie, illum
non a le, led a primoribus Ecclelix proceribus condemnatum nor
nili exeorum auctoricate, id est concracto verinque concilio poss
abcolui. PaCchilis polthac Romanis delectionem molienribus iuvi
cOn

## Folio 474 — 1663200467:0478
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000478.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
a
ilcoriarum de LeonoTa
lus proceloie i Apuliam, e conveneu Beneuenri acto, Culielimum
Apulia contirmauie Ducem. Inde ingruencibus in (alubribus x Ht2ES
caloribus in Campaniam vencum. Ea recosnica Hlenricus concili)
iu dicio haudguaquam se commierendum ratus, vim spectans ex Lom
bardia Romim verlusiter Culcepie, acque oppidis ponciticix diriotis
occupandis Pomam progrelsus infrequenei occurluciniraris Lconi-
nan vrbem iniuic. Ibi cum revocara a Palchali lacordoriorum sen
reneia paricer le dignicare nudatum Imperacoria vereretur, irerum se
Imperacorio diademare voluie redimiri, omnibulg. id muneris sulci-
pere reculantibus, quod Polus adhuc Pontitex obire esser Colitus, Mau
ricium Braccarenlem exilcopum ex Campanincuocauie, ee le ab eo
coronariiulsie, ac stacim vrbe eorectus in Marchiam Paruilinam bel-
le cumulcuantem se sertulic. Cererum Mauricius hic à Cacro lauacro
Burdinus est nominacus. Oii parria Lemonicensis cum eset, a Ber-
nardo archiepilcopo Tolerano propeer vireuris opinionem archidia-
conus ecclelia Toleranae, deinde exitcopus Coimbriensis, poltreme
acchiepilcopus Braccarenlis effectus elt. ex quo répore le pro Burdino
Ulauricium appellare insticuie. Cum aurem paullo anre ad Palcha-
lem ponciticem profectus ecclelix Polerana, quam insenri vi pecu-
niae proicrenda polcebar, repullam culissec, facile ab eoad tlenri-
cum detecir, cuius rei nomine ab eo piorum communione depullus
est. Honoricus Currius Mediolanenlis archiepilcopus FactuS. INtC
rim PaCchalis, oppidis quibuldam in Campania ad mare receptis, er 2
viore impendenre aucumno, erilti ceneari morbo caepic. C) uo aHe-
ctus Praenelte renie, acque ibi Nacalicios cum Epiphania dies rebus
dminisri eperagendis eraduxie. Inde improuiso prosressus Romami
adverlarios luosnduentu nec opinaro ica perculit, vead pacem peten-
dam, ee balilicam lancti Petri reddendam adegerie. verum post bi-
duum magnicudine morbi oppressus XV Ral. Februarias obiic. VIV
inde Kal. Toannes Caieranus summo Cardinalium, clericorum q. ce
terorum conlenli lublectus Gelasius secundus est appellatus. Ftunc
verorbi delionarum Cincius Frangipanes, vic in ribe porens, audiuie,
ira turens, quod alium sutlicere cupiebat, in aedem, in qua comiriatia-
behantur, cum hominibus armacis irrumpie, _ Celalium correprum
obcorro collo interram deiicie, d pedibus conculearum in vincula
era. dic. caclemg. in Cardinales iplos Fugam medirantes agie. tTac re
percepra commori praefectus ribis, de Perrus Leonis, aliiq. nobilitaris
Romanx principes maxim2 cliencum stipari mulcicudinc ad cdes Fran
Sipanum accurrerune, ac, ni Gelalium liberarene, extrema omnia mi
miraci

## Folio 475 — 1663200467:0479
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000479.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
LIber DCc
Dicari lunc. Ouibus rebus cerriri Fransipalses ans peccavenia di
milerune. Lea Cselalius equo albo impolitus magna, acque InHSHC
compa in Lareranum deducirur. Paschalismorre comperta flet
cus ex Pacauino agro (ubico monir, Romamq. conrinuaris die noctuq.
itineribus properauie, adeo occulte, re imprudenre Cclalio ad vibem
accesserie. Vbi vero id Cclalius sensic, anumo consternatus per no
atem ad amicos retuxic. prima vero luce per Tiberim ad mare dela
tus, cum aduer la cempeltare conlcendere non liceret, cerreltri irivere.
rno Flugone Cardinalicomite, xtare, viribulq. confectus Ardeam
le recepie. inde ad mare descendens cerrio die Parracinam, quartoq
Cdieram pervenic. ibi demum conAuencibus exilcopis, e principibus
carum rexionum Kal. Marcii conlccracus elt. Contra FTenricus vr-
beporicus Gelalium, quod sine auctoriente lua le consecrari passus el
Cec, vicio Paccum criminatus Mauricium epilcopum, a quo corona
paullo ante acceperac, perclericos quoldam, populumq. aduer lusle.
gesponciticem delignauit, cumq. Gregorium, VIII appellarum con-
lecrari iulsie. Ouo circa Cclalius licreras continuo ad Bernardur
archiepilcopum Folecanum primacem, e reliquos lispanix epilco.
pos scriplic, in hanc sencenciam: Neminem vestrum latere putamus.
quemadmodum fraternoster Mauricius Braccarensis archiepiscopus ecclesiam
suam reliquerii, (d) ad resempiorum communione derectum transiverit. Illua
etiam vos scire arbitramur, eundem à praecessore nostro Paschali in consilio com
munione privarum esse. ) Braccarensi ecclesiae sionificatum, 2+ alium sibi pa-
storem deligeret. Nunc tandem perregis eyrannidem post loneum electionis
meae sparium in cubile sanctae matris E cclesia seimgessit. Duocirca vobis prae-
cipimus, et alium in Braccarenst ecclesia subrogetis,  ipsum Mauricium
abstentum, periurum, et) matris Ecclesiae constupratorem ceteris Ecclestae filys
nuncietis. C aieca PIII Kal. Aprilis. Caieca inde C apuam profectus, CoD-
venru polt Palcha habito, omnium epilcoporum, quosvndique con-
rrahere poruic, gravissimo decreto Henricum, Crresoriumq. damna
vic. Hisincensus Fenricus rrbe cueltigio cessie, atque oppida Lari
ponrificia armis invalie. Neque vero Celalius sele in canta rerum ini
quicare deleruit. immo conteltim auxilia Gulielmi, apulix Ducis, e
Roberri, Capux principis, aliorum q. Apulix procerum aduocauie.
acque aduersus Hlenricum protectus iplum milicaris apparatus. Fama
adeo exrerruit, ve Cresorio Fransipanibus commendato vibe repen.
ce dilcesserit. Ieaque cuciora Cibi posthac turura omnia arbirratuslo.
ciorum execcirum dimilic, dcgue inermis Romam, led occulce, Frangi
panom inimicocum acUCDOEEHEIE vericuSinErOiE, uEque ad aricod
MCici.

## Folio 476 — 1663200467:0480
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000480.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
listoriarum de Reono Traliae
diverric. Sub idcempus Rauennares, cum ance archiepilcopos ad re.
siumnutum, qui Romanx aduerlarentur Ecclelix, delegissene, Val
cerum canonicum regularem sedi in primis apostolicx dedicum de(i
gnauerant, aeque, vrin oratiam Ecclelix reciDCrONEUE, OrabANE. IE2
que care pauilis Gelalius Kalendis Seprembris ad Valcerum ita seri-
PlIE: Rarsennas ecclesia permultos jam ante annos à Romana corpore Fcclesca
auul sa multa eidem incommoda, calamitate sq. anulit, et multis ecclesiis dissidit
materiam praebuit. Itaque ob ejus nequiriam nonnullas subiectarum et ecclesta-
rum sibi apostolica sedes assumpsit, ut hac ratione ad humilitaris, acque 2nani-
mitatis rationem adduceretur. unc evero cum eadem ad auctoritatem matris
suae Romanae Ecclessae redierit, ac filiis ejus, cum antea per tyrannidem reoiam
praesules resibus probatos acciperent, nunc patrum suorum errore agnito, ex cano-
nicis insticuris exiscopum Deo probatum eleserint, (t) dissidio improbato, in Ca
cholicae congresationis sinum reverterint, ac te, reverendi ssime frater V’altere, a di-
Sciplina fratrum regularium assumprum relisionis, ac sapientiae opiniore inbea-
Ht Apollinaris cathedra collocarint: ob eamrem nosproiure nestro per sonam tu
am ad exiscopale officium consecrantes tibi, (t) per te Ravennatium Ecclestae di
enstatem, quam ante hujus dissidii tempora per Romanam ecclesiam possede
rat, restimimus, salvo in ommbusiure, atque auctoritate sedis Apostolicae. C’on-
cedimustibi, tuisq. successoribus in ejusdem sedis Apostolicae obedientia perma
nensibus exiscopatus Remiliae provinciae, idest Placentiae, Parmie, Reoii, Au
tine, Bononiae, Ferrariae, Adriae, Comacli, Imolae, Fauentrae, Foriluii, Fort
Popilii, Bobii, Cesanae Ficocla. Confirmamus vobis Ducatum Ravennae, mo-
nasteria sancti Adelberri,  Sancti Filarii, e ceteras possesiones ab antecesso-
ribus nostris, et Carholicis resibus traditas, Pomposiani quoque monasterii cut
ram, atque sum Pallii damus; cuius indumenti honore humilitas, atque iu
stitia declaratur. Gelalio inde in xde vicina eacire divinis officiis in
cumbenre, admoniti Frangipanes armata manu eo inualerume, aeque,
iploForte claplo, cerro cumuleu omnia repleuerune. Gelalus piox a
luis lassitudine, curilg. confectus in carpis lancti Pauli est inventus.
biagicaris de limma rerum consiliis, una omnium sencenria fuie,
rebe, rbi curus esse non porerat, excedendum, atque in Franciam au
Spicaro iampridem Romanis ponciticibus itinere abcundum. Ir2 CC
lalius Romana ribe, acque Ecclelia Perro Portuen(i epilcopo com-
mendata, paratis Genuen lium etiremibus con (censIs, PIlas, PilIlg. Cc-
nuam procelsit. ibi nouam ribis basilicam D. Laurentii mulcis cumis
latam indulgenciis VL Idus Octobris conscerauie. Inde in Burgun
diam Rhodano adverso prooressus in monasterio Clunincen(i subse
dic. Loanno pravicer trisore, Came, ac pectilencia laboracum. in
BCHC

## Folio 477 — 1663200467:0481
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000481.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber Decimus.
BCHEI FEEEXMOTU per XL. dies rniver(xe prope Lombardix vibes atHi
cta. Fodem anno ordomilirix Templi olt instieueus. Eius vereli
quorum omnium humilia principia fuere. LTuso quippe de Paganis
e Cautredus de Lancto Audomaro ltudio pieraris accenli parriae
Cham FTierololrmorum adierune, acque in ejus manibus le more c2
nonicorum regularium in castirare, ee obedientia perperuo le vivere
velle protelsi sune. Onibus rex Balduinus holpirium prope Tem
plum Domini, aeque rna cum parriarcha quaedam rectioalia ad vi-
ctcum accribuie, eo munere iniuncto, ve lalurem peregrinorum ad Se-
pulchrum Domini adeuntium aduertus lacronum inlidias conserua
rene. Alexio Imperatore morruo, Toannes hilius locum tenuit. No-
uo inde incunee anno, Gelasius concilium ad ordinandum EcclesIE
stacum Viennae habuie. de post paucos dies TIIIKal. Februarias Clu-
niaci (xuo laceris dolore consumpeus est. Fomorruo, Cardinales, qui
ibi aderane, comiria habuerune, aeque adiunctis clericis, laicilg. R0
manis Vidonem archiepilcopum Viennenlem experex in concilio
viecutis, 2c Capienciae hominem Pontincem Kal. Februariis delese.
rune, de Calliltum secundum rocarune. Ille vero verirus, ne lectic
Cua a Romanis anciguaretur, restirie, nec le chlamide cocciner orna
ri, nililicteris, nunciilg. Roma super hac re accepeis, voluic. Tum ve-
10, cum se d Perro epilcopo Portuen(i Ponriticis vicario, à praefecto
vrbis, a Porro Leonis, a consulibus, Cardinalibus, clero, e populovni-
verlo accipilene, eaneo consensu victus pridie Idus Octobris à Lam
berro, Oltiensi exilcopo, le consecrari permilie. Inrerim Cuno Prenc
Rinus episcopus Selasii legatus conventum epilcoporum Germanico
rum Colonix, de Friceslarix habuie, acque veroque in loco FTenricun
cceru piorum ciectum declarauie. Ouo Facto permori Germanix
principes convencum Virciburgum indixerune, acque eo FIenricun.
2d dicendam caussam vocarune, haud obscure denunciantes, le
nis venissee, absencem regno spoliaruros. Ouibus rebus excicatus
Fenricus, copiis in Tralia cum rxore relictis, in Germaniam redire
nacurauie, ac procerum, Cacerdorumg. Suorum concordi voluntare
commotus convencum apud Friburias haberi permisir, seque de O.
mnibus, quae sibi obiicereneur, rarionem ibi reddicurum, oltendie
congeneu indehabiro, omnes in pollessiones luas redegie, ac legaris
Poncificis conventum alium Rhemos indicentibus iple quoque, verc
conciliaretur Ecclesie, eo se occurturum spopondie. Li Conmentu
ZIII Kal. Nouembris Pontifex iple praeledic. acque inter cerera F Pet
rico, velacerdoriorum collarionirenuncinree, pexcepie. Ouo au

## Folio 478 — 1663200467:0482
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000482.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Driarum de Rcono ltur
dico Lemeus pellehatos spatium peciie, quo cum prin
colloqui super ea re poler. Ita infecta pace Callictus predecestorun
luorum decrera luper ea re facta probauic, aliaque quaedam, quae res
postulare videbatur, adiecie. ac post XII dies conveneu rire dimisto,
irer lealiam versus sulcepic. de per Lombardiam, Fulciamq. R OraM
peruenie, ubique ingenti populorum laecicia, acque lumma animo.
rum alacrirate acceptus, atque Cerardum ciuem Placentinum, epi
Ccopum Pocentinum morruum Diuorum in numerum cerrulic. ILOC
anno bellum inter Pilanos, de Genvenses elt orcum. Caussa eiusprX
lata, quod reerque populus epilcopos Corlice apud le consecrari vo
lebac. id bellum per mulros inde annos vario cuenru est geltum.
20 Postero, idest cenrelimo vicelimo supra millesimum, Calliltus Bene
vencum progressus, aeque a Gulielmo Apulia Duce, Roberro Prin-
cipe Capux, ceterilq. eius prouincia proceribus adicus Colemnia ab
omnibus lacramener exegit, de rebus compolutis Romam FeUCTFIE.
Cremonenles nouis inimiciriaru caulsis oborris aduerlus Parmenses
exercicum adduxerune, de cum iis magna verinque strase in Parmenli
larea contlixerune. inde irruptione inaerum Brixianum Facta, AquX
Niorae ricum Brixianis cripuerune. Fodem etiam anno a Mediola
menlibus Comenlebellum sulceptum omnium, qux priuaris adhuc
Lombardicarum ciuitarum opibus essent gelta, srauilsimum. C0.
mum rebs est cum oppidi recultare, cum nobilicace ciuium inclycum
2d lacum licum quondam Larium, nunc Comenlem vocatum.
Hlunclacum amnis Abdua magna ex parre efficie, qui ab Abdua RhX
cicarum alpium monte labensmulcis auctustorrentibus per Voleur-
renam vallem sexaginea millium curtu in iplum deAuie, acque inde
2b Orience crumpens longorerrarum eractu defertur in Padum. C0
terum iplius lacus duornaiores sinus existune, rnus ad Orientem, ex
quo Abdua amnis erumpie, rbi Leucum, alcer ad meridiem, qui pOr.
rum ettcic, ubi Comum est breui in planicie litum. Vebs Auviarilis
caneri limilicudinem refere. nam duobus luburbiis Coloniol2, et Vi
cointluenrem lunaco sinu lacum duabus velur chelis amplectieur; ab
aduerla vero parre Luburbium inter Orientem, atque meridiem ex-
porrectum molliter infexam caudam extendie. Pla niciesaurem
quarcuor montibus quadraca facie concinetur. in quibus ab Ortu C2
Arum nouum obiicitur, a meridie arx Bararelli Luirprandi quondam
resis opus, ab Occalu Carnelinum castellum. nam a Sepcenerione la
cumim vrbem intulum porrus ipse, de quo dixi, nobilis excipic. Cir-
cum lacum oppidamulca, caq. opulenia sune. in iplo lacu in Culano.
Cin

## Folio 479 — 1663200467:0483
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000483.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
1b0. Loimus
mine Comacina cum oppido, quod olim ab Aripertor
post Caroli Magni victoriam tuirinstauratum. Hluicigitur ciotat
Mediolanen (es hac de caussa bellum internecinU MOVCFUNE. MIOT.
cuo Comenli epilcopo, Ilenricus invererara conluecudine mixus catm
dionitarem Landulto Carcano, clerus Comensisponciticiam auctori
carem sequurus Vidoni Grimoaldomandauic. Orta vero dejure le-
ctionis controverlis populus Comensis uni Pontitici post Imperi
Ponciticaculg. dilcordias dedicus Landultum non Colum vrbe exesit,
Ced novas etiam res pro adipilcenda dignitare molienrem negorio.
Consulibus daco adortus necauie, cum ille in castro sancri Georgij Lu
sani in finibus verlaretur. Flacres Mediolanicognita vehementer
Perindeac debuir, animos ciuiraris aduerlus C. omenles cum lua indi-
onitare, cum Landulh civis sui gracia incicauie; auxic eriam rei arrOc
cacem vecus nobilis vicina vrbis subipendae cupiditas, quam incer AB
duam, de Ticinum amnes, aeque ac Laus, locatam, codem ad se quo-
que vicinieatis iure purabane pertinere. Ieaque Tordanes archiepi
Scopus ex Consilii decreco, bello Comensibus indicto, paratum exerci.
tum concinuo in hineseorum induxie, castrilg. non lonsc ab vrbe po-
Ctis, aerum longe, laceq. vastare instienie. Comenses consilioeorum
perspecco, iam inde abinicio rrbem folsis, vallis, praesidiilg. OppOrt
nis muniverane. vbi vero cosinfecto exercim in fines ingressos vrbi
appropinquare senserune, illico armatam iuveneurem luam eduxe.
rure, ac levibus praeliis aliguor factis, demum eriam cum iis acie con-
RIXCFUNE. Teaque Fesos eos ex diuturno puenx labore Mediolanen-
les rari sequenris noctis silentio vrbeminuadune, camq. paucis e mu-
ris propugnncoribus derurbaris, nullo necotio inprediuntir. Co.
menses renec opinara perculti, cum premerentur ab hoctibus, vein
re crepida consilii inopes in arcem Baracelli se receperune, acque in
rrbepueros, mulieres, Cenelg., quippe rurbam rei serende inurilem.
reliquerune. Vbi vero illuxic, cum holtes palsim per rrbem vagat
cum insenti prada securos animaduerterent, ira perciri magno le in
eos impetu iam relumpris animis rerrulerune. ac praeda dimissa vibe
Peaecipices abire, castrag. relinquere coegerune, cag. ipsi capea diri-
puerune. Hlocincommodo Modiolanenles accepto grauius irrirari
Comacinates insulanos, de Grabadonenles, aliolq. nonnullos lacus
accolas, qui in amicitia Comensium erane, ad defectionem Colicita
rune, acque faedus cum eis aduersus Comenles iunxerune, classemq
rebelli caussa pararent, admoverune. Qua recognien Comenles,
ne re nuvali inferiores hollibus essene, claslem ex ip(I ComparATUNE.
quam

## Folio 480 — 1663200467:0484
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000484.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ltoriarum de Keono)
quam maximam pocuerune. Bononienles Felici rerum
ei, cum omnes ad dignicarem, amplicudinemq. verrittent cogitatio
nesu xdes C onCilii publicas pecunia publica con(truCTuNE, AEGUC Ca.
anno lequenei abloluerune. Id Palarium Communis vocarum ac
edem lancti Ambrosii Fuic. Polt Callilti in lcaliam advenrum Gre-
sorius pleudoponcitex, quem. vulgo Burdinum concumelix caulla
vocabane, surrii se concinuerat, Comitum quorundam praelidio se
Deus. Fi line auariria obcaecari, sive mlolentia inRari infectas larro-
ciniis vias habuerane, eolg.; qui Romam renderent, spoliarane. Ob
id Calliltus ira incenlus, collecto exerciru, ad Suerii oblidionem lo-
annem Cremenlem Cardinaleinmilit. Verum oblidione opusnon
Fuic. Oregorius i Sucrinis lubiro dedicus. is camelo verlo in caudarm
ore impolicus, Romamq. ignominiose reductus nouo omnibus ludi-
brio fuie. demum in Cauense monalterium inclulus inolorius InOr-
cem oppeciic. Incerea Inculani, auxiliis Fcederatorum a lacuaccicis,
Aprilimense copias in lembosimponune, acque icer Comum verlus
ve impio consilio, lic infelici eneneu incendune: Nam ad. Bregiam
corelsi primo concurlu à Comenlibus milicibus ibi Forre lacentibus
intugam coniiciuntur, de 2d lembos reversi, cum eos à lirtore atO-
eostorre reperissent, nacatu lalutem libi perere compelluneur. ita ple-
rique aut Ferro, aur Auctibus opprimuntur. Fo derrimento permori
Mlediolanen (es bellum sibi maiore ope screndum consticuune, at que
Fcedus cum plerilque Lombardix ciuicaribus incune P’apia, Nouatia,
Vercellis, Modaecia, Bersomo, Brixia, Crema; Cremona, Verona;
Mancua, Bononia, Ferraria, Parma, Vardactallo, et Hlalta. quorum
vbi auxilia convenerunt, cum iis cerrestriirinere aduerlus Comenles
contendune, Inlulanolq. per lacum ire praecipiume. InCulani in cer-
ram cgressi praelium haud eimide commilerune, cladem q. non levem
Comensibus acculerune. Mediolanen les luburbir Vicum de Colo.
niolam cum Frultra cenrassene, tandem ad cerramen delcenderune,
manumq. conseruerune. verum tanea verinque caede, ve in incerto
Fueric, ab vero victoria Recerie. Ieaque Felsi verinque inducias in le-
quencem annum compoluerune, acque ad novibelli comparationem
se conculerune. Brixiani arcem Cancti Marciri, quae a pexsidio Cer-
manorum cenebatur, adorri redegerune in poreltatem, atque aequa
runc Colo. Milero Cresorii exicu in Cermaniam nunciaco, limulg.
Blilcentibus in dies ex discordia repni, e Cacerdorii bellis permocus
Flenricus, acque aliqua candem praecerirorum poenitentia ractus cd
Semum delabirur, ve convencus apud Vircibureum omnium Cerma
nid

## Folio 481 — 1663200467:0485
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000485.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Vndecintus.
nix epilcoporum, e principum pro reconcilinnda ConcOr
cur. ilq. in Festum Cancti Michaelis indicieur. Vbiea dies venie, con
vocari omnes de ceteris quacunq. Crep. Fuerune, _ rerrulerume, ec Ita
euerune. de lacra vero dereltarione, vnde mala omnia diimaMaverABE.
rem intesram ad Ponciticem rciccerune. ad eumq. luper ca re epiico
pum Spirenlem, et abbatem Fulden lem legauerunE, Qui PCtCFCHE, ve
convencum ponciticin haberi auctorirare liceret, in quo controverlta.
qua iampridem Eccleliam Dei divellerec, aliquando Spiritus lanctiiu
diciotinirecur. Legari profecti benigne a Poncitice accepri (unE, aC
Poltero anno secum legaros a larere ledis Apostolicx cum liberis ad
pacem constiuendam mandatis reduxerune. Is tuic Lambereus epi
(copus Oltiensis, Ponriticis ricem in omnibus actionibus gerens cum
duobus aliis Cardinalibus. F x eorum inde auctoricare convenrus V ir
cibursum in feltum lancti Pceriindierus elt, qui ledirione orta cum
pertic non pocuisset, in arire diem XVI R al. Octobris Vormaciam
est dilacus. Ibi cum per septem dies alsidue de concordin componem
da diueclis incer principes certarum senrenriis esser, neque manentibus
adhuc iplarum parcium cudiis res comodum habiturastinem videre.
cur, cum Henricus, Duidcantopere, in quie, de renon necessaria concertatis;
cum esoparatus sim auctoritari sancta xtiq. Fcclesiae obedire, ac libere id, quod
concordiam distinet, ius sacerdoriorum remittere : quaeque aut à me, aut à patre
meo Ecclesiae ablata oppida sunt, resticuere: O uam vocem vbilesari pon
citicis,  epilcopi audiverum, continuo alacres lummis cum laudibus
exceperune, aeque, ve in lententia permmanerer, horcari lune. Itaque
IX Kal. Octobrisipse cum eoro luo exercieu, qui execrarionis conta
sione corruptus erac, in communionem Ecclelix, Ademq. receptus
ins epilcoporum, abbarumq. insticuendorum, quod nunquam remit
Turum Ratuerae, in perperuum in manus Ostiensis maxima humili-
eare dimilie, ac tabulis scripristale Lacramencum concepit: F90 TL en
ricus, Dei gratia Romanorum Imperator Auoustus, pro amore Dei,  san
Etu Romana Ecclestae, et) Callistr ponritieis, ) pro salute anima meae dimirto
Deo, e sanctis ejus apostolis, Petro,  Paulo,  Sanctae Catholicae Ecclesia
omnem inuestituram per annulum, ex baculum, et concedo in omnibus eccle-
sijs fieri electionem,  liberam consecrationem. Possessiones,  recalia beat
Petri, quae a principio huius discordiae 2 (que ad hodiernum diem, sivte tempo-
repatris, sive etiam meo ablata sunt, quae habeo, eidem sanctae Romanae LC-
clesiae restituo: quae autem non habeo, vereddanur, fideliter iuvabo: (t) do
veram pacem Callisto, sancta Romanae Ecclesiae,  omnibus, quiin par-
reipsius sume, rel fucrume, eo in quibus sancta Romana Ecclesia auvilium
sulatier

## Folio 482 — 1663200467:0486
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000486.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
482
lictoriarum de Reono I
postulauerit, bona fide innabo. F. x alcerz vero parre legari Po
Poncitice ica iuraruNE: Fg0 C allistus, seruus seruorum Dei, dilecto filio JLent
co Dei oratia Romanorum Imperatori Auousto concedo electiones exiscoporum
 abbatum Teuconiciregni, qui ad reonum pertment, in praesentia rua fieri abs
que simonia, et aliqua insolentia, ve si qua inter parces discordia emer serit, me-
cropoluani, et provincilium consilio, vel iudicio saniori parci assensum, et auxi
lium prabeas. Electus autem regalia per sceptrum à te recipiat. De quibus
vero querelam adme detuleris; proratione officii mei auxilium meum praesta:
bo. Dotibi verampacem, t omnibus, qui in partetua sunt, vel fuerunt tem-
pore huius discordiae. Iliscabulis inde exera vrbem in campo nd Rhe-
num propteringenrem, qux convenerar, morralium mulcirudinem
reciratis, atque insentibus omniiim clamoribus gratiis Deoomnipo-
centi actis, legacus rem diuinam magna caeremonia fecie, ac pacis olcu
lo, ex lancta cuchariltia oblaca, FTenricum Romana Fcclelia recepie
ingratiam. Fenricus inde in felto lancti Marrini alterum conven.
cum Babemberex habuir, atque ex consenlu corum, qui Vorma
ciensi concilio non aftuecane, legatos Romam ad Pontiticem cum
peramplis muneribus milie, ac lolemne Poncitici oblequium praecti
cir. Dum autem lummas incer poreltares concordin, amicitiaq. Con
ciliaeur, Comerilesinduciurum rempore exacto, ad Tremetium ex
improuilo accedune, acque imprudentibus Iululanis loco occupato
magnam inde praedam auerrune. nox insulanorum classem adepri
prcelio prolpere cum ea concendune, ac polt eriduum ad Lecenum
Prouecti oppidum Cade diripiunc, domumq. recedune. Ouibusde-
crimentis inlulani permori auxilia a Mediolanen (ibus aduOCaHE, dC
pernoctem ad Comum nauigane, navelq. eorum line praelidionacti
IMASHA ex Parte COrrUmpUnE. Polt aliquor inde dies iustus quoque
Mediolanenlium elt adductus exercitus. Ouem cum exlcendere C0
menles caltris in lictore politis prohiberene, Mlediolanenles alia in par-
ce firmam milicum manum imprudencibus illis exponune, acque ita in
cautos a tronce, atque a cersoinuadune, ee in rrbem compullis, agrum
vique ad maenin nemine occurrence diripiune, parceq. Vici (uccen
Ca ee Lierno capto discedune. Fis profectis Comenles accepram cla
dem aliqua re bene gerenda larcire cupientes e porra evecti. ad C a
Pellam, lacus scopulum, cum occurrentibus lnlulanis praelium nauale
commictune, colq. in tusam auerrune. Inde Varilium, aliaq. ho-
lium circum lacums loca OppOrTUNE aGGCClSI rI Ex (CHTEHTIX BCTUHE.
Mox, cum Vallem Mellam cenere, amissa per defectionem Lavenna,
vellene, nec per Lauenentes cranlrcum impediences possenc, ingens.
12
ACQUC

## Folio 483 — 1663200467:0487
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000487.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber Vndecintus.
acque opulenrissimorum regum opusaseressilune. quipe
intercedenrem pertoderunt, lacug. valli coniuncto Lauennam accel.
Ccrune, ibiq. mulea navalis proelis prolpere ediderune. ac poltreme
Lauennenibus in Adem reversis, arcem, quam holtes renehant, diu
Oppuonatam redegerune in poreltacem. Pa FuichOruM FCIPOTI F2
eio, reciuirares ltalix ad reliqua alcira receprxe libercaris insionia publi
ca quoque editicia sibi melioribus quali auspiciis renouanda, in pri
nilg. Caceas vebium iplarum basilicas illultriore opere extruendas pu
carine. Onarum mulex ad noltram vlque xcatem perductxe non vul-
earem leculieius (plendorem, ac magniticentiam indicane. FlaBTAHL
busioitur hoc Audio cereris, Placentini hoc annononam et ipli b2(-
licam inchorrune. Nuncio de concordis reconciliarione accepto, la
tus Poncilex lubico concilium Frequens in L aceranium indixir. ac poste
roannoreuer(is ad vibem cum cabulis pacis legatis, nongentis nona
ginca leprem episcopis, aeque abbaribus aduocaris ex eorum auctori-
ricare omnia per lexaeos luos acta ad Vormaciam contirmavir. Atque
ita ciucurnae, eig. dt re de exemplo perniciolae inter Pontihceir, Impe.
racoremq. dilcordia finis eandem impolicus est. In eodem eriam con
ciliolanctum est, vrepilCoporum CorTorum Con(CCTALIO B OINXHC-
rec. quod Pilani Xore Ferences iniustu Ponciticis abierune. dc bellum
Facere Genvenlibusinctirerune. FTonorico Mediolaneli anriltire TII.
Kal. lunii moreuo, ea dioniras ad Bernardum Claraevallis ab barem
oismiram lanctiraris ejus opinionem delata elt. Fo vero repudianre.
Aulelurus Pulterta sulcepic. Rodiliani, Sansuinecani, et Capriliani
viemi Bononienlium populi peolpera eorum Fortuna permori ciuita
ris consiles adierune, ac que edificiis quibu sdam ecclesiae, de COMMU-
ni Bononienli donaris, ve in clienrela rCCIpCrENEUE, OrArUNE. IL9. pet
mus ad porenria parandam eius ciuitacis gradus elt factus. Rogerius,
Sicilix Comes, profecto Constantinopolim nupriarum CauIIa ApU-
lix Duce Culielmo, repente magno exerciru in dicionem eius invalit.
Id rbi Callictus accepic, quod eam se servaturum abcunti Culielnic
promilerar, lubitariis conrractis copiis, Beneuentum vlque inteltis co.
nacibus ejus occurturus accessit. verum aduersa ibi valerudine curim
plerilque luorum afFectus Romam irrito incaepto reverric. Ita Roge
rius Apuliam, Calabriam q. ad Sicilie dicionem adiunxir. Mecholarien
Les Redicinum Aduocaruin pecunia daca ad arcem Lugani cum dua-
bus Comensium nauibus sibi prodendam impulerune. D uo cogniio
Comenles de oppido lolicici, ve mature opem Feriene, lembos in plau-
Aa impoluerune, eolq. opporruno loco in lacum Lugnni Coinerli

## Folio 484 — 1663200467:0488
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000488.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
A64
flictoriarum de Reono lcasra
poximum deduxerunt, perrercicilq. auducix, atque industriae a
cudine holtibus Luganum prozcelsi municionibus, de praelidio contir.
marune, holtelq. a valli adicu propullarune. leaque Mediolanenles,
rbi Lugmiprodicionon luccelsir, Pancagum, prodence Cilalberro
clerico, occuparune, ac munico lut Nacalem Domini loco, domumre
24 cellerune. Poltero anno Comenles caneo incommo lo percurbari ad
locum recuperandum cum exercicu processere, ac prospero cum inlu-
lanis opus impedire conancibus praelio contendere, de luburbanis
edikicisisne conlumpris, domum rediere. Polt aliquor inde dieslo-
cum deinceoro perierunt, ac vicina oppida vallare, ne quid nde derri
menci acciperene, incaeperune. deinde aduerlus Cancurienles, qui vi-
cina Como oppida invalerant, Pancagano dimisso, se recruleruNE, 21
que eos in inlidias cractos Faedilsime conciderune. Flis decrin: enris
acducti Mediolanen ses rursus lociorum auxilia conuocane, bellun 9.
internecinum Cacere Comenlibus ltacuune, iam non tam de viet. ria,
quam de ignominis laborantes. atque lululanis per lacum re illestiu
mencaria incercludereiulsis, ipsi cum cerreltribus copiis ad tines co-
rum procedune, ac praeliis aliquor prospere factis Follas, munitionelq
 Comenlibus impediendi eranlitus caussa Factas cranlerelsi vlque act
maenis vrbisperuadunt, camq. corona circundatam obsidere incti-
immne. Cumres lansuidius actain lonsum pracraheretur, Comenles
InCulanos, a quibus lubuectione annonx prohibebantur, vlcilci ali-
quando cupiences, consilium Intulae expuenandx ceperunt, atque co
Lamberrum Mulcam cum parre exercirus vrbanimilerunt. iseo cum
venisser, 28r0 lare valtato aerem oppiea oppuenationem admouir.
ac Palchare domi, quo se receperat, celebraco, ad opusreuertir. aC parre
inventuris occulre in terram expolita, cum ipse exscendere ab intula-
nisprohiberetur, arcem occupauir, acque Insulanos metu ad locaruta
le reterre cocoir. Mediolanensesre irrica a Coroprofecti, cum le
Trlula amissa maximis rei navalis opporcunicaribus spoliaros vide-
rene, Leucum ad eorum nauigia paranda, in struendaq. mileTUVE,
aeque in eo apparatu anni reliquum contumplerune. Fodem anno
Genuonses bellum cum Pilanis serenres castrum lancti Angeli in C Or-
Cca occuparunt. Idibus Decembris Calliltus poncitex Romxmor-
ruus, atque in Larerano lepulcus est. C omitiisnoua creando Ponritici
instiruris, divilis Cardinalium Audiis, duo suffecti sune, Lambertus
exilcopus Oltienlis, de Theohaldus presbyrer Cacdinalis. arque ille
tlonorius sccundus, hic Caeleltinus secundus est appellarus. OuX
res cum omnes, qui de Caluce, ne dignitare Ficcleliae COBicarerc.
vele

## Folio 485 — 1663200467:0489
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000489.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber Vndlecimus.
vehementius argerer, plerisque ad FPonorium accedentibus Cae
nusse abdicauie. FTonorius aurem, cum ne ira quidem lurm proba
rielectionem ab omnibus intelligeree, post duodecim dies connoca
eis Cardinalibus insionia vlero depoluie, et le ilem honore abdicavie
Epilcopi vero, presbyceri, ac dixconi C ardina les humilicarem eius per-
Spiciences, aeque in posterum ne quid noui in Eccleliam inFerFeTUE CA
vences, quod perperam Factum fuerar, emendarune, atque eodem LI0-
norio deinceoro lecto, ad eius pedes procubuerune, acque ei tanquam
rnivertali Ponriter obedientiam praellicerune. Fuic Flonorius parria
Bononien(is, canonici primum regularis dilciplinam proteltus, deinde
epilcopus Oltiensis a Paschali allectus legatione ponciticia Fungens
diururnam Ecclesia, Imperiiq. discordiam suctulie, vir per Ca FeMPOE2
prudentia, acque vsu eractandarum rerum prope singulari OrnaEUS.
Postero anno Mlediolanentes apperente Nlaio Comum cerrestri, na-
naliq. apparacu deintcgro perierune, ac Vicum, et Coloniolam oppu-
Snare, Comum oblidione premere instirerunt. verum a Comen (ibus
nauali praelio superari mox ab vrbe eriam, rerog. excedere inani, ir-
ricog. Conatu compulli Lune. Varie inde veringue circum tinicima
loca bellatum spem, merumq. civieacibus acculit. Comenles Verri-
matm adorti, cum valtaro agroarce poririnon porvissene, aduertus
Cancurium, Viazolum, ee Marlianum prooressi commiso cum MC
diolanensibus praelio imperum non poruerune luctinere. Mediola
menles, Derrio per prodirionem prelecti recepto, lembu extrUXerinE
ingenrem, quem Lupum rocarune. quo cum omnes lacus accolas
Comensium amicos solicitare caepissene, demum a Comensibus nu-
dati missis in Volcurrenam milicibus omnia circumquaque loca efu-
Ca populatione valtarune. moxad Berrenam profecti prcelio superari
insuper etiam, excepea arce, Ancilicum amilerune. ac postremocriam
navalipraelio facto circa exirum anni victi recesserunt. Et hoc anrio
Genuenles varie cum Pilanis certavere, ac peaecipue Palumbinum in
ora maririma combussere. Flonorius poncitex, cum Beneuentum ac
res ciuitaris invilendas concenderee, ad monasterium Calsinas diver-
tic. ubimonachis obuiam effusis exceptus ad aram lancti Benedicti
lacrificium Fecit, ee in oppidum degressus, Oderilium abbacein euo-
carum pluribus verbis de dilciplina, de moribus eius increpuie. Se-
quenei, (lenricus Palchare L eodii celebrato Aquas conrendit. ACMOI
bo dracunculi, quo cencari lolebat, rehemenrius attici caepic.. Ic2
que ad Penrecolten Vlerriecti peragendam eranleressus haud ica mul-
1o posL XI IK l. Tumias morbo in pravelcenre decelsie. 

## Folio 486 — 1663200467:0490
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000490.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
lI5FOR I A R V M
F R L G N O IT AL I
Liber Vndecimus.
OALLLALVS TERTINSREX
CL IL TMPERATOR.
OD Fenrico ResC nuEpatiente, auc certenol
vindicance Mediolanenles cum vicinis insticue
runc, re de omnibus controuerliis inter le non
iure, iudicioq. concenderene, led bello, armilq.
decernerene, id provimis regibus Lochario, et
Conrado rerum porienribus plere que omnes ct
uicatestacere perrexerunt. Pnuic nurem nelcio
quo modocorum caepit Conliliilq. Forruna; quod reges ipli Germa
nicis sedandis sedicionibus occupari aur res relpicere lralicas nequiue-
rune, alic demum in iplo conacu rerum extincti lubito deceslerunt.
Quod quematodum actum sie, hoc libro demonstrarenicemur.
HIENEFCO linc virili sirpe ablumpro, Imperium demum in gen
te Cibellinorum defecit; quorum conrinuatus in Conrado, e tribus
Hlenricis diu fuerar in Germania principacus. Regnum aucem pece
re protelsi lune lummi iplius Germanixe proceres, Fridericus Dux
Sueuix, Conrado Fraere adiuuance, Lorharius Dux Saxonix, Leopol
dus marchio Orientalis, ee Carolus Comes Flandrix. Verum po-
Aremorum Henricorum odio, qui bellum Ecclesix facientes perni-
ciolum in remp. Cedicionum exemplum inculerane, plerique princi
pumi animos in Locharium, principem eximia non virture lolum,
ledeciam religione praeltancem verrerune. ae comitiis Moguntixha
bicis, quibus legari criam pontiticii aftuere, III R al. Seprembris ip-
lum resem magna animorum consensione declaraverune; aeque
Aquis Idibus per Fridericum Colonienlem archiepilcopum inunxe
runc. Ouod Factum cum cereri competitores apre rulere, cum in2-
xime Fridericus, e Conradus Fraeres, regnum ad se heredicario prope
iure crabences, de quiz ex Flenrici Porore nati erane, ee quia insignia
Imperatoris apud le obcinebane. Locharius aurem Fccle(IX, AC POn-
citici dedirus extemplo se detenlorem eius acerrimum est profestus.
tlis rebus cogricis Mediolanentes eo alaerius betlum Comenlibus
tacere

## Folio 487 — 1663200467:0491
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000491.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
11
lve
atdo
Tacere pertencle. a
COrI
Alberiet Biesla proto cep idu
dam leconsnn, a calatoon abea pota dabs cellissimis
curcibus mutuere. Loc0g. Villa noux indiderenomen. Petlmne
u quidem profecere quidquam. Nam cum retrumencarir labot2
renc, d Comensibus crumpentibus oppressi caltra relinquere, qu’al
quam insieni cum Comcnlium derrimento, coacti lunc. le vero
canrus apparatus ad nihilum recideret, adiunctis Leucen sibus ad Lu-
ennum oppuonandum iverunt, atque ad Trelinmamnem Comen-
lum copins irer impedire conances nacti commitso pralio tersa vei-
rere compulerune. Verum hanc cladem haudica mulco post Comen
les rertulere, Cremensibus in ralle Cuvin, quo ad caltrum Nouum
detendendu milsi erane, in in lidias rractis, ac pleri(que cx lIs, e capeis.
Genuenlesirem aduerlus Pilanosrerra, marig. arma culere, e cripsi-
ciinsioniei victoria rediere. Nam de Volaterrae capeae, ee Palumbi
num in ora maricima, ex caltrum lancti Angeli in Corlica in dicio
nem redacta sunc. quorum illudrexdificatum, hoc recuperatum tue,
rac a Pilanis. Fa hieme ingenei Exuiria Frigoris pecudes, argue arbo.
res pleraque inceriere. Padus ingencis vi trisoris viqueadeo consla-
cinuis, reinciracum equorum curlum, ac grauixiumencorum, se plau
strorum onera lustinuerit. ac se vintoribus quali campum ad icer vi-
ero, cirroq. Faciendum lubstrauerir. Conradus marchio Tulcix
Post Machildis excessum effectus Podium, ee Nollanum Lucenlibus
contulibus tradidie. Fridericus, e Conradus tratres iniquo animo
Ccheredicario, verebancur, exclulos Imperio patiences bellum Locha
rio compararune. Quod postquam Norimberex Locharius, vbi
Piacalicia celebrabat, audiuie, macura statim de co propullando con
Cilia cepir. atque Fonorium ponciticem, ve verumq. Lacra derectatio
nepercureret, incitauit. Iampridem nihil aliudmaiore studio cupie.
bactlonorius, quam Roserium, qui Apuliaminualerae, rindicare
ad dignicarem pertinere sedis Apoltolicx arbirratus, capitales cum co
inimicitius, qui camr imporenter auctorirarem luam contemneret,
exercere. Verum propriis viribus nunquam id erat nulus acrinsere
Hloc aurem anno opporcune a proceribus Apulix nuxilium pollicen-
cibus invicatus cositationem eo luam incendic, ee cum exercitu Aqui
lam vlque procelsit. nemine aurem corum, qui se aduocaverane.
occurrenre, ne ipse quidem Tolis luis copiisrem libi rantam aBBre
diendam pucauic. Ieaque quasi aliud spectans ed renistet, Beneuen-
cumicec incendie, ne de more Calsinum ex icinere vilieauie. Ii cum
 Opuat
nouum

## Folio 488 — 1663200467:0492
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000492.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
listoriarum de Reono lcalia
nouum abbarem seniorerum lacrasser, tidei ab illo lacramer
Dolcir, perinde acque ab episcopis allucuie. Seniorero vero le
institura Cua iurarurum negance, arque aliam abbacum, aliam epilco
porum rationem esse dicente, quieuie. Mediolanentes hinem Co.
meni bello aliquando canidem imponere cupienres, quos adhuc rel
sterenon sne maximo pudore dolebane, aema maiore, quam anre,
OpE PaTATINE, extremumg. in ea re conatum achibuerune. TEaguE
aetitices archirectolq. egregios vndique ad militares machinas con
srvendas accertiint. Frantaurem ea rempectare castella ligner, bric
colx, parri, trabuchi, mangana, pecrarix, e bracilla vocata. quo-
rum vlus poltea invenris corimeneis eneis exoleuie. Pexcerea auxilia
a Faderaris civitaribus, lembolg. a Leucensibus, aliilg. lacus accolis
aduocane, ac pararis intempore rebus Comum deinecoro perune.
Fo cum venissene, cainpos, monrelg. Subiacenres milicibus complene,
parrem vero ad lacum veroentem nauioiis cingune, cauentes, ne quic
in vebem reI FTUIenFALIX IIPOTTATETUT. Hlinc quattuor ingentes
curres contabulanE, ac maenos duosinter illas GAETOS HLATHNE. F.OS
cum maenibus admonissene, orauibus ea lacerare ictibus inltirerune,
cum qui in curribus erane, sactos detenderene, ac propienatores in
muris conliltere lapidibus, milsilibulq. iaciendis prohiberenE. Conen
Pes inrerea nihil reliqui faciebane, quod parrix in lummo difcrimine
preltare aur vireure, aur industria polsene. nam ex a rerra machinis
holtilibus pro viribus occurrebane, de a lacu armaris de ipli lembis acer
rime reliltebane. Verum cum dies, noctelq. pUGNAECTIT; RequC PrO-
prer ciuium paucitarem laborantibus quies vIla ab hoctibus mulrisu-
dine Cuperanribus daretue, vibem se detendere posse distisi demun
lancto Dei, 2c D. Abundii nomine invocato cam relinquere decre.
verune. Leaque pueris, mulieribulq., de bonis in lembos impositis.
ipsi ad auerrendos holtium ab abcuncibus oculos pernoctem ejuprio
nem in eosFecerunt, ac sensim receptu facto in Vicum se recrulerune.
Vbiilluxie, Mecliolanenles racuam incolis urbem sine cereumine in
grelsi, Comenlium consilio exploraro, Vicum oppugnare constitue.
rune. Verum, cum diururnam eam oppugnarionem proxrer munitio
num Ermitarem Fore animaduerrerene, cenrandos anre pernuncios
Comensium animos duxerune, num dedirionem honesta conditione
Facere, an vlrima expectare, rimq. experiri luam, an clementiam mal-
lenr. Legati Cacerdores lummae digniraris homines milsi. Forum
auctoritarem lequuri Comenles sidet (e, e clemenia eorum permil
sucos, quia alicer non porerane, ollendecune. Acque ira dedirio V.
1C

## Folio 489 — 1663200467:0493
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000493.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
Liber Vndecimus.
Kal. Aprilishis est condicionibus facta; ve Vico, et Coloniols
recur, vrbs arbicrio Mediolanen sium eraderetur, iplincolumes cum
Cuis rebus abirene. M enibus vebis dilturbaris, curribulq. cuerlis, reli-
qua xditicia peaecer templa luccenlalunt. Comensibus, ve in proxi-
ma valle conliderene, imperacum, legelq., quibusvrerentur, iniun-
Ax. Genuen (esicem Pilanos hoc anno terra, mariq. preserunt. in
primilq. Pilas iplas canea percinacir oblederune, vrPilinos soluenda
oblidionis graria ad a des Cuas vlquead primum concignationem de
primendas adegerint.
CONRADVS II REX ADVERSIS
LOTHARIVM.
Orreaors inde, cedence Friderico Fraere, principibu
aliquoc Cuftragantibus, conrra Lorharium se le regem al
leruie. Quam rem Locharius Naralicin Hlerbivoliagers
audiuic. inlolenei inde arridenris Forrunx clatus oble-
quio in lcaliam cum exercicu macurauie, at que Anleluum archiepi-
lcopum, de populum Mediolanenlem amicosnactus Modatix IE2-
licireoni coronam accepir. arque inde perlultrara Lombardia ciuita
res ad le pleralque omnes rraduxit. Fa de caussa archiepilcopi Mogum
tinus, Magdebursenlis, de Preuirentisiulsu Locharii iplum commu-
nionc piorum exterminarune. Honorius aurem non eum Colum, led
eriam AnCelmum, qui coronam impoluerat, et populum; qui recepe
Fac, anachemare perculie. Locharius vero Spiram, quae illius peaeli-
dio renebatur, oblactione circundedic, arque ad dandos tidei oblides
oppugnando adegic. Incerim Hlonoriusbellum apulum lunrum non
esse virium ratus pacem cum Rogerio pepisic. Ieaque Troiam in
Apulia ad convencum agenlum, e res constiruendas protectus iplum
Apulia, Calaboriaeg. Ducem appellauie, ac beneficiarium L cclelix fe-
cic. _ VIIIIdus Tulii, cum eslet incerrirorio Baren(i, pallium Guliel-
moarchiepilcopo Trriremilic. Genven les pedeltribus, equestribulq.
copiis Moncalcum aexcelsi expugnarune. Proximo anno Locharius.
Conrado Tcaliam aduerlius le obrinenre, Idibus Tuluis nouam Spira
oblidionem admouis, eam q. r (que ad exirum anni conTINURUIE. Con
radus Meningerum Freuirentem archiepilcopum, a quo diris deuo
cus carminibus Fuerat, Romam ad Ponriticem concendentem, vlci
Ccenda iniurix caussa Parmae comprehendie, atque in carcerem con-
dicum milere mori coesic. Conuen les lex decim armaris criremibus
clastem

## Folio 490 — 1663200467:0494
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000494.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
lliltoriarum de Reono leali2
clallem Pilanorum adepri in tugam verrerune, camq. Mel
que perlecuri, cum a Mellanenlibus ab vibe repellerentur, luburbium
OCCUPATUIE. Verum mox Rogerio Duceincervenience, omnia redd
derune. Hoc anno concilium in Francia apud Precas elt actum, cur
intertuerun Rhemenlis, e Senonenlis archiepilcopi cum epilcone
Albano Apoltolicx ledis lesato. In eo concilio Fugo de Paeanis
primus milicix cempli magilter, cum in Franciam ad poscendum ad
Dimalcum oppusnandam auxilium esler profectus, periie, ve ordini
Cuo paullo ance inlticuro habicus pracipuus eraderetur. nam couloye
Fraties ens reltes induerane, qua ab ipla piorum hominum liberalica-
re oblatx fuerane. Dacus ettalbus tlonorii ponciticis, di Scephani p2-
criarche Llierololymicani praecepto. Ab hocrempore tratres milrix
Templi crelcere hominum numero, praediorumq. caepere. Kalen-
30 dis in de lanuariis anni lequeneis, qui tuie millelimus cencelimus crice.
limus, Spira a Lochario ad dedirionem adducta. Flonorius pacriai-
chasduos Oradenlem, e Aquileienlem abdicauie. Cum caussa abdi-
carionsrericeatur, Ar, veluspicer, id factum, quod schulinatico Cen-
rado Auderent. nam eadem quoque de caulla iplam Anlilno Me-
diolanen (i archiepilcopo dignitarem abrogacam, invenio. Eccleliam
Aquileienlem Pereorinus, Gradenlem obcinuie Flenricus. Menle
Februario ledes ponciticia FPonorii morre racavic. Seguirur ingens
aliud in Ecclelia Rommma dilsidium, quo vehrementer non tora lo-
luim lealia, Ced univerla Ferme eriam Chriltinma laborauie relpvblic2.
Mortuo Fonorio poltricie C’ardinales cum clero COnVENeTUHE, aC
relarione de nouo Cubitieuendo Pontitice Facta alii alio lia Audi
conrulerune. Maior pars, eaque incegrior Gregorium, loanvis Vi-
donistilium, ex canonicoregulari C ardinalem, vitx, xtarIS, aC pru-
denrixe grauicare illo honore dignilsimum lesir, cumq. Innocentium
Cecundum vocauie. minor, eaque corruptior Perrum, Perii Leonsti-
lium exclerico Cardinalem, omribus his laudibus omnium ndicio
inferiorem renunciauie. ac superioribus Frultra renirenribus Festinan.
ter, atque alture consecrarum Anacleri lccundi nomine inligniu
Innocentius pier Oltienlem epilcopum legirime consecrarus, ac mode
rare a luis per omnia loca, in quibus ex anciquo inltiruro selsionesip (I
habene poncitices, circunductus, demum legirimam Larerani ledem
iniuic. Veerque ciuis Romanuserac. verum nobilicaS IN PCFFOMX-
ior, et spespraemiorum oberiormulto plures ad cum venerandum il-
lexit. Itague Perri, sive Anacleri parce in vrhe furente, aeque Inno-
cenrio, e Faucoribus eiusrerrorem, ac periculum intenrante, lnno-
CEHCIUS

## Folio 491 — 1663200467:0495
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000495.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber Vndecimus.
cenciustimuie, aeque vna cum Cardinalibus luis ad Frangipal
l
cos accelsit, homines cum in vrbe insigni porentia, ac nobilitare AO
rentes, e in eorum curribus salurem rueri luam conrendie. Anacle:
cus ad pecuniam, quam ex parrimonii magnicudine, ee negoriis diu
Ecclelix seltis conceruacam habebac, limul aliam quoque netarie
comparauit. Siquidem occupara Varicana D. Perribalilica, COronaS,
calices, _ crucitixos nureos, ac ciborium, quod Leo construxerat,
Cuctulic, icem q. alia opulenea rrbis cempla donariis preciolissimis (p0
liauic. acque nuro conslaro ingenrem pecunie lummam redegit. quam
cum plebi diltribuisser, facile quod reliquumpopuli erar, ab Innocen
eio auocauie. Leaque populus Romanus prauis illecebris Anaclet
corruprus Innocencium, dc Cardinales, parremq. eius non lolum
probris, ee conviciis perere, led eriam manu, relilq. incessere inltitie.
Ouibus malis cum resiltere se non posse, Innocenrius cernerer, sibi
rebe cedendum exiltimauic. ac relicto in Lacerano Conrado, Sabinen
Gepilcopo, paracis occulcenauigiis, secundo Tiberi cum C ardinalibus
Tuis admare, atque inde duabus Pilanorum eriremibus Dilas accelsie.
Exceptus elt a Pilaniscancis cudiis, quaneis verum excipi Pontiticem
decuic. Ibi proximorum epilcoporum convencuhabico, Anacleru,
partemq. ejus devouie, aeque Fenricum parriarcham Cradenlem de-
signarum consecrauie, ac pallio insigniuie. Incerim legari ab eo in
Franciam milsi Ludonicum regem, ac populos Francorum de iultis
iplius comiriis docuerune, colq. ad complectendum Innocencium
adhorcari sune. Ilxrence aurem consilio Ludonicus, ee epilcopi con
cilium Scampishabuere, aeque eo praecipue Bernardum abbarem Cla-
ravallenlem, maximx cum proprer crediram lanctirarem auctoricaris
hominem, acciuere. Ibi veriu lque pontiticis comitia accurarilsime
Cumdilcussa. Bernardo vero Innocencii caussa grauiter, ac copiose
agente, haud xore ex rex, ee epilcopi omnes innocentio lubscriplere,
ac milsis ad Innocencium nunciis iplum in Franciam vocauere. Ita
Innocentius, rebus Caris in Frruria costicuris, grariis Pilanis actis, Fran
ciam verlus dilcelsie. Exicinere cum Genuam arrisissee, a civitate
honorifice exceptus srrum nouum rrbis epilcopum conlecranie, at
que inter cos, et Pilanos inducias vlque ad Cuam revertionem Co-
poluie. Profectus inde Genum 2d lirrus Provincix accelsit, e per De.
cembrem menlem alcerum Claromonte convencum habuie, acque
irerum Anaclerum, de Faucores eius damnauie. Dum haec ab Inno.
ceneio administraneur, Anaclerus, qui solus in rrbe remanlerat, et
ipse parcem aduerlam in Risendis nachemacis inllicie premere, ee ad
caullau

## Folio 492 — 1663200467:0496
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000496.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
ucoriarum de Reono lcalia
caultam luam amicos, quam plurimos poruie, aggregare
aurem Anselmus Mediolanenlis archiepilcopus, ab Flonorio Conrs
dicaussa devocus, ei serradidie, aequerna lecum populum Mediola.
neulem, ac plorolque Lombardix epilcoposeraxit. ( uin eriam RO
cerius Sicilix Comes, aeque Apulix, de Calabrix Dux, cum R oberrC
Principe Capuano ad Innocencium Pilas profecto per arma Princi
parum exipuisser, omnes ditionis lux proceres ad Anaclerum eradurie.
Fius vero Factihaec ratio fuit. Rogeriuscum Sicilia, Calabria, APU
liaq. Poricus se opibus ad tuendum regie maieltaris cirulum laris in stru
ccum videret, nec tam lace parentem porentiam exisuitate nominis
conrrandam exiltimarer, vlero se regem Sicilix nuper appellare nul(
ponciticia auctoritare incaeperat. Ouod cum vulgo improbari len-
riret, occalionem idoneam nactus ad Anaclerum accelsie, de le cum
luis epilcopis cum complexurum, li se regem appellatet, oltendie.
Anaclerus optarissimz occalionem adeprus auide arripuie. RCPC COM
Polica Beneuencum profectus V. Kal. Octobrisiplum praelentem Sici
lie resem, Apulic, Calabrixg. Ducem, C apuxq. Principem declarauic,
ac Feudacarium, Ciue hominem, revocabane, ligium EccleliX Confr-
mauic. Ab illo dic episcopi, abbarelg. vlcerioris Italix, in primilq.
Senioretus abbas Calsinas Aneclerum, veiultum ponciticem, colue
runE. Dua ex remaxima ecclelix incommoda perceperunt. F.odem
anno bellum Cremense in Lombardia est orrum tanex magnicudinis.
ve polt multos annos, ne iplius quidem Cremae excidio potuerie ex
Piari. Cremenles Cremonensi ecclesia contriburi illud indigné Fe-
ceranc, quod Cremonensibus relictis sele Mediolanen libus applicue.
ranc. Iniuria Cremonensibusnon veoligenda est vila. Iraque para-
tiscopiis Cremamageressi lunt. Sed accurrentibus celerirer auxilio
Mediolamenlibus re infecta domum plusirarum, quim actulerane,
rectulerune. Poltero, Innocentius Claromonte profecrus per Bur.
gundiam Aurelianum venie, ab epilcopis, de Ludouico rese obuian
proerelsis exceptus, ac legirime cultus. Inde a Gautrido Carnoren (
epilcopo Carnocum adductus Flenricum Anglorum regem cum ina
ximo epilcoporum, principumq. Tuorum comitatu obuium habuit.
Forero, inuicis cvilcopis luis, Innocentium recipere non audence, Ber
nardus, quiaderat, Ouid haelicas: inquie, an ne Deo displiceas, de
i culum conrrahase cogita de aliis peccatistuis, quid ei relpondeas.
iltud vero Fac mihi relinguas. Aeque ica illum ad colendum Inno-
centium impulic. Reverlus inde Gerardus C ardinalis ì Lochario rese
Crermarix, quem Wacalicia Co an dertetiim celebranre Innocencii
131
inst

## Folio 493 — 1663200467:0497
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000497.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
LIber Indecius
instu convenerat, bonum eius eroa Innocentium animum rectusIE,
praeltoei ad Leodium Fore nunciauit. Ouonuncio crectior iple Fa-
cus haudeamen in praelens Leodium voluir adire; verum Franciam
ance, poctulentibus ita populis, perlultrare. Teaque praesenre Ludo
vico ZIIII Kal. Nonembris concilium Rhemis Frequencilsimum ha
buic. in quo Anaclecum deinreoro condemnanie. 2c Ludouicuim iu
venem, Ludonici reris Elium, revia Francix Corona VII Kalendas
ornauie. Eodem quoque anno duo orauilsima bella in Tealia exciea-
ea, Papiense, de Parmense, ac Mucinen(i quoque prima ett Occasi
Paretacta. Papiensis caulsam Mediolamenles sure de indu Ctria quae li-
vere, live cemere oblaram Audiose arripuere. re quinihil aliud tam
cuperene, quam ciuilis porenrix tines longius propagare, ac L audenli.
busiam, Comen (ibulq. Cubactis cerriam victorium de ipsis propetub.
urbanis Papien libus reportare. Itaque paraco exercimu in Papienlem
agrum infelto agmine processerume, ac le, ni resicteretur, caltris, vr
big. oppugnarionem admocuros haud dubié ostenderume. Hloc cogni
eo Papienles ee ipsiinstructis copiis exiere, acque eis sele in campo M2
conaeo oppoluere. Ibi irricaris de nouis, de veceribus iniuriis animis
Kalendis Tuliis concurlum, arque acticer verinque puonacum est. ve-
rumtamen penes Mediolanenses rictoria Berie. P’apienses in fusair
coniecti plerique capti, acque in custodias Mediolanum eraducti LumE.
vicis, villisg. late toro agro incelis exercicus domum reductus est. Pat
menlebellum Cremonenles excitavere. Fli novis cum Parmensibus
bellicaulsis oborris terrestri, ac nautica oppugnatione Brixillum ca
Rrum eorum adorei sime. verum a Parmenlibus fuli, ac fugari cesse.
FunE. JJoc quoque bello Placemtinos cum Mlediolanensibus conten
disse existimo nammuleos eorum caprinos per armafecisse, laris con-
Aac. Nonanculani vero, qui ex diceceli Murinensi erane, ad Bononien
Ces se contulerune. Fli cum monasterium, de quo supra diri, apud se
opulencum haberene, post lonsas cum Murinenlibus de iure oppidi.
aquarum, Cacrorumq. controverlias cum le, si, quemadmodum 20-
parebac, vi csecagendum, longe viribus impares cernerene, infestis
eorum excursionibus incieari Bononiam monachos duos oratoresmi
Cerune. qui in Consilium ineroducti se Fildebrandi abbaris, de popule
Noninculani nomine, ve cangnam dedicicios in fdem seciperent, de
conrra vim Mucimenlium euerentur, perierune. Ciuiras eos in Adem
his conditionibus recepie, recatquam vna ex quartuor eribubusim-
Denlas in Bella Facerene, criburum quorannis conterrene, secum adver
Sushoctes uos arma Ferrene, pacem cû Nurinensibus iniussu Cuonon
Laeltc.

## Folio 494 — 1663200467:0498
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000498.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Tit
riarum de Rcono lta
(232) Facerenc. Sequenti anno innocentius Leodium prodiic. atgue codem
quoque Locharius cum omnibus lacris, et protanis regni lui proceri
bus, e rniverla Cermanix nobilitate occurrie. Ibi Innocenrius a re
se, ceterilu eximie cultus conventum celeberrimum habuir. in quo le
crasaduerlus Anaclerum deceltariones redincesrauie, ac Locharium
adle, Eccleliamq. ruendam honelto Orhonis Magni, ex polterorum
eius exemplo horcacus est. Locharius senullo ei cempore detururum
eelpodic, (i iple libi anriguum ius conterendorum lacerdociorum, cui
nuper Flenricus renunciarat, concederet. nam Imperium plurimum,
eo rectisali luberacto, ad grauia pro F cclelia lultinenda bella derri-
menci cevisse. Oua voce audica sravirer percul Cardinalium ani-
milume, re qui le criltiorem in Germanin ip (Is E cclesiae rebusForru-
nam reperisse viderene, quam Romx reliquissene, lico libi iurece-
dendum esser, quod iplinuper canro ludore, ec languine vixtandem
Ecclelix peperisene. Tum Bernardus, qui ab Innocencii laterenun-
quam dilcelsic, pecitionem eius iniquam, atque alienam esse docere;
neque iplum perisse, le d extorlisse tempore iniquioris fortune captato,
iudicaturos hominesesse. oportere eum, ve genere, lic ludio a Gi-
bellinis differre, quiprauum exemplum re vendendorum lacerdocio-
rum, sic oppuonanda Ecclelia induxillent. cundem omnem dilsidis
incer imperium, aeque F cclesiam tollere occasionem debere, ne diu-
turna concertandi consiemdo Chriltianorum in duasfactiones tu-
diu diltrahrc. quod Si quando eueniae, profecto non line insen-
ei pernicie omnium euenturum. FEaec ipla non aliter atque (iCx Or2
culo cdica ellene, Facile prudenrem, pium q. regem de sencenti de-
curbarune. Pollicirulq. est, le Innocentium Romam cum exerciru
reducturum, atque Anaclero exacto incolumem in Laterano col
locacurum, si iple libi Imperarorium diadema sponderer. Ouod
cum Innocencius promilisset, de rei perticiendae conlilium lacis, ve
in praelencia, consticisset, Leodio abiic, ac monalterio Bernardi Cl2-
ravalle lustraro sele in Tcaliam rerculic. ac Genuam reuersus ibi L0-
tharii advencum sibi expectandum esse consticuit. Fodem anno
Mlediolanen es icerum aduerlus Papienles mouerune, ac praeliom2
Buo ad Martinengum Facto, cos ita Fuderume, ve prope ad incerni
cionem afHixerine. Agro inde rurlus lonsc, laceq. valtaco, domumi. est
redirum. Frac cum in Germania Conradus, ex Tcalix nuper polt
varios exciratos tumulcus reverlus. Is licermaona pecunia, rerumq.
omnium difficulcare oppressus tamen partium Audio nuleos ad
huc causta lux sudio loshabebat. Pa res fecie, vemanentibus achuc
reeltt

## Folio 495 — 1663200467:0499
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000499.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
v viilcto.
ledicionibus Locharius exercirum conficere haud m2gi
Cum iisigirui, quas parare copiis poruit, lequenri anno in lcatiam pet
vallem Tridencinam, Orhone, e Sigeberto auctoribus, cranlhie, acque
a Bononienlibus, e Reimilienlibus cum Conradiltudio, cum copia-
rum exiguirare conrempeus recta ad Apenminum accelsie, ac Pilas ad
Cumendum Innocentium properauic. Cererum Innocentius a Ce-
nuenlibus comiter, acque honoritice iam bis acceptus hanc eis sra-
tiam rerrulic, quodepilcopum eorum obedieneia archiepilcopi Medio
lanenlis exemprum archiepilcopum fecic. aeque ei dimidiam episco.
Porum Corlicx partem lubiccie. Syrus primus ea dliguirate est vlus.
Genua inde Placenciam cerreltri itinere profectus novo Anscletum,
de Faurores eius concilio iugulavic. Vix inde Remilia ingretus ZV I
Kal. Tunias Bononiam venic. mox luperato apennino Pitasprosrel-
lus pacem incer Pilanos, et Cenuenles compoluic, corumq. eccleliam,
perinde ac Cenuenlem, merropolicanam effecie, parte altera epilco.
Porum Corlice contributa. que res adhuc dilcordiam inter eas ciuica
ces aluerat. Ilec vero illo cum ad recera carum civieacum erga le bene
sicia pertoluenda, rum ad noua durishis temporibus prouocanda Ctu-
dioseasenre, Locharius luperuenie, atqueiplo, ve dixi, altum pro Vi-
cerbium, atque inde Romam perrexie. Ibi caltris nd portamt S. AgnC
tislocaris, Genuenles, ee Pilanos, classes livas licroribus admovere RO.
manis, iulsir, ac tantum Anaclero, ee Faucoribus eius, qui vrbem cene
banc cerroris iniecie, rein ediras se rurres laluris lux ruenda caulla re-
Ferrenc. Dua re animaduerla ab amicis recepeus ipse cum lnnocen-
tioribem pacnco agmine iniic. cumq. illum in Lacerano repoluiset,
ipse Auencinum inledic. Rebus in hunc modum habencibus duo in-
de libi expedienda purauic, vnum, repraesentem conerouerlium cum
Anaclero aliqua ratione tinirer, alterum, vecoronam ab innocentio
Ansultalem acciperet. Vbi vero le dilsidium rollerenon posse sentie,
quod Anacletus ad id neque colloquij, neque praelii Eaceie copia vel-
lec, omne Cudium ad insignia recipienda convertie. tluic rei cumil
lud obltarer, quod Anaclerus balilica Varicnnam operibus, praelidi0g.
tirmatam tenebac, in qua moris tuerac dindema Imperatorium erasti,
Innocenrius, ne qua ci Colemnimora iniicererur, Locharium in Late-
ranum rocauie, acque ibi pridie Nonas lunius ipli coronam impoluie.
ac procinus ad prodendam rei nouo exemplo netae memoriam huius
Tacti Cerie resixe in pariete pingi, acque hos versus subseribi mandauir.
Rex venit ante fores iurans prius corbis honores,
eost homo fil Papa, sumie quo dane coronam.

## Folio 496 — 1663200467:0500
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000500.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
496.
Lliltoriarum de Reono Icalia
Premebancur incerea Germani duobus grauilsimis detrimene
10
quod libere ragari per rrbem non porerane, aduerlariis ex curribus
coslapidibus, milsilibulq. longilsime la cesenribus; altero; quod aectu
Romani caeli Germanorum corporibus infeltissimo afficiebaneur.
Duorum veique occurrere Lotharius cupiens ribe cessie, ac Lom
bardiam repeciic. Ibiinagro Mancuano cum esser, priuilegium Man
cuanis dedir, quo omnibus concelsionibus Henrici renouatis mansio-
naticum relaxauie. acque inde in Germaniam eranlue. Lo vibe pio
secto Anacleri Factio ccurribus exiic, ac per vibem volirans caedem
amicis innocentiiintentare, ac nouo omniacumuleu permilcere in-
liruic. Ouare Innocentius incelligens mantionem Cuam in vrbe ra
cionibus Ecclelix parum conducere, ne praxesentia lua rabiem, ac Furo
rem aduerlariorum accenderet, Pilas, ciuium ersa le Benignitarem
expertus, repetiie, cog. nouum Concilium ex toro Occidenre indixit.
Duodrbi Bernardus Clarauallenlis audiuir, epistolam, gux extat, 20
Dilanos scriplic, adhorrans eos, ve lingulari studio Ponciticem cum
Cardinalibus cultodirent, atque honoris accepei magnicudinem alsi-
duirare ofticii compenlarene: Assumitur, inquie, Pisa in locum Roma,
t de cunctis orbibus terrae ad Apostolica sedis culmen eligitur. nec forcuitu,
sive humano istud contigit consilio, sed caelestiprouidentia, ( Deibeniono fa-
vore fit, qui diligentes se dilioit; qui dixit Christo suo Innocentio: Pisam inha
bita, t eso benedicens benedicam ei: hic habitabo, quoniam elegieam. Mte
auctore tyranni Siculi malitiae Pisana constantia non cedit, nec minis concutitur,
nec donis corrumpitur, nec circunuenitur dolis. OPisani, Pisani maenificavit
Dominus facere vobiscum, facti sumus laetantes. Quae civitas nonimuidet:
serua dexositum vrbs fidelis, agnosce oratiam, Stude praerosatiuae non inveniri
ingrata. Honoracuum, et) vuiversitatis patrem, honora mundi principes, qui
ince sunt, et indicesterrae, quorum te praesencia reddit illustrem, elorio sam, fa-
mosam. Eodem anno Cremonenles, re quocidianis Mediolanenlium
imprelsionibus occurrere Facilius possene, caltrum Piceleonis ad am
nem ABdURIM ExFCuXCrUnE. Conradus, poltquam Locharium Auou
stalibus inlixnibus porirum, aeque incolumem ex Ttalia reversum 2b
omnibus celebrari, se rero diris ab Ecclelia obstrictum, acque à ple-
eilque delertum vulso concemni animadueerie, de redimenda eius.
quoquo modo poslet, gratin agirare inlticuie. ee cum le ad BernAr.
dum Claravallenlem conculisser, auetorirare ejus facile; quaecunque
34) Periie, imperrauie. Ieaque lequenri anno ad cum Bam bersx conven-
cum in  uadragelim a habenrem accelsit, ac ciculo resio depolito, vi
se in grariam reciperer, exorauie.

## Folio 497 — 1663200467:0501
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000501.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Vndecimus.
IDLM BORETARIWS REK,
MPERATOR SOLVS
VIVEEM Mediolonenses, cum se lacrorum commu
hione (poliatos, et metropolicana dignitare nudaros ce
t
C, eo quod Anlelmum lequuri Conrado, de AM2
etclissent, actorum poenirentia ducti auctore Rib al
docpilcopo, quem Anselmo repudiaro lublegerane, innocentii, se
Locharii recuperare oratiam Auduerune. atque ea de re licreras item
ad Bernardum, cuius maximam esse nOrANEAUCtOrItAreM, (CrIpLeTUNE.
B.rnardus autem ad Concilium Pilanum ab innocentio accer(itus,
cum per Lombardiam eo Feltinans eranliret, licteris re (cripris pratula-
cus elt, quod errorem depoluissent, ee se voris eorum oblequuturum,
rrone in rediro ad eos accelsurum promisit. Fo Pilas profecto, Conci
lium estinsticucum, atque eius pocilsimum Capientia, consiliog. per-
Feccum. Eius Concilii actiones Fuere mulex. Cumma tamen in ANa-
clero cum Fauroribus execrando versata est. Mediolanensibus, qui
ad aucrorirarem Innocentii, Ribaldo auctore, redierane, honoris caul-
la mulca rribura; ve Ribaldus, quem ipsi deleperane, dignitatem ce.
nerer; re ea sedes merropolitana, licuranre, eNset, ac pallio dionare.
cur; relesario ad eos expiandos honestilsima mitteretur. Milsi ve-
ro lune Cuido Pilanus, de Marthaeus Albanus epilcopus legari à late-
re. arque eis locius est adiunceus iple, gnem in primis requirebane,
Bernardus, redilsidium ab Anselmo acchiepilcopo exciratum exrin-
suerene, ac populum religione contactum scelere liberarene. Nc-
diolanenles, ubi Bernardum cum legaris aduentare len lere, exrem-
ploingenci laericia vebe effusi obuiam ad sepremmillia passuum pro-
diere, canta ordinum, aecatum, lexuumq. vnivertorum trequentia, ve
rrbem delerere, acque alio commiseare ipsos putares relle, inter-
sinctis aurem cum agminibus, particilque recipientes certarim de in-
eueri, e alloqui, ee pedes eriam deolculari seltiebane. quin de pilos
de reltibus eius derraceos ad opporruna incidenrium morborumre-
media releruabane, omnia lancta iudicantes, quxe ille conrigisser, de le
Tanctos heri eorum Contactu putantes. aeque ira laris clamoribus in
vrbem, e holpitium deduxerune. Die inde consticuro Conlilium est
habicum. Ibi primum AnacletOreICCEO, IMHOCETIUIM, VE VerUI, et C a
tholicu Ponrilicem, approbarune. deinde Conrado repudiato, palim
Locharium regem, d dominum acceperune, ee Romanorum Impe-
racorem Augultum vnucum coto cerrarum oibe contessi suric. ee de
CONCUMIA.

## Folio 498 — 1663200467:0502
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000502.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
496
Flictoriarum de Reono lcat
a
concumacir adhibita le ex consilio, et mandato innoceneii ata
auroseseracto lacrolancto Fuangelio spoponderune, ac mox Ber.
nardi iudicio le subiicienres pinculum, quod ille impoluie, recepe-
runE. Dum aurem Bernardus MediolaniFuie, quamplurimos, qui
offerebaneur, homines male affectos diuina vircure cum omnium id
miratione lanauic. claudis ingrellus, caecis alpectus, debilibus pri-
Stinus arruum mocus elt relticutus. pexcipue aurem mulei, quos per
(chilma dxmon invalerae, ea moleltia liberaci. Inde iussu innocentis
ad paciticandas iplas incer se Lombardix ciuicares profectus Papiam.
e Cremonam se conculic. Cum aurem apud Cremonenles nihil
profecisser, corum innocentio pertinaciam Cigniticauie, his verbis:
Cremonenses induruerunt, et prosperitas eorum perdit eos. Mlediolanen ses cor-
temnunt, et considentia ipsorum seducit eos. ZIi in curribus,  equisspem
suam ponentes meam frustrauerunt, es laboremmeum exinanierunt. Me-
diolanum indercoressus ad Richizam Augultam diligenter de reci-
piendis in grariam suam Mediolamen sibus scripsic, ac monasterium
Claravallis prope Mediolanum ope Vidonis ex portaorientali C2
Piranei insticuic. acque inde rrans Alpes abiit. Lothario lcalia prote
Cto, Mucinenles superiore Nonanculanorum ad Bononienles dete-
atinne commori; ac nouis limul eriam corundem iniuriis irricari in
Nonanculanum, de Bononienlem agrum hoctiliter INCUFFETUINE, 2C
prxda onulti, anrequam Bononiensis vleor adueniret exercirus, do-
inum recelterune: Fa re cognica Bononienles poltero anno aduer.
Cus eos decrevere bellum. Verum reper aebitrostranacta, haud ita
mulco postreddidere pacem. Ferrariae Gulielmus Adelardus ciuira-
eis princeps balilicam magnitice aditicandam curauit. cag. ab AZOnC
Cardinali iussu Innocenrii ponriticis consecrarr est. Placentini vr
Dem FolsisIUnire Capere. Innocenrius Dilis V. Idus lunii adem
Pancti Celarii in aoro Nlurinenhabbaei lancti Benedicti incer Padum,
et Larionem accribuit. Poltero anno, cum Mediolamenles Innocen
tio reconciliari eamen cicubare in ofticio, e obedienrin viderentur,
Bernardus licreras ad eos scripsie, ad rerinendam constariciam inci
eans, e recentis Romanae F cclelix erga illos Beneficia memorans:
Duid vobis Ecclessa Romana facere potuit, inquir, es non fecit? Si postula-
stis mitri ad vos de curia honestisimos homines ad honorem Dei, e vestrum,
misit. Si electum a vobis patrem confirmari xoluistis, confirmanit. Si episco-
pum in archiexiscopum transferri cupiistis, concesi. Si ciues vestros ex vin-
culis Placentinorum eximi petiistis, ervit. denique ad omnia officia cumulan-
da, pallium quoque indulsit. N’unc vero audimeciviras gloriosa: Romana
Lcdlesia

## Folio 499 — 1663200467:0503
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000503.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber VndecMus
Ecclesia valde clemens est, sed val de potens. Noli abuti clementio
potentia. Praesta ei omnimodam obedientiam. Si quidem pacudo potestatis
super omuversas orbis ecclesias singulari praerogatua Apostolicae scui donata est.
qui igieur huic pocestati resistit. Dei ordinationi resistit. Sul Seroribi profuit
vecustuar. bellio? Duem fructum habuisti, in quibus nunc erubesels? astobse
potius in qua potestate, gloria, honore suffrapaneorum tuorum candiu privata
exertisti, quis pro ce valuic aduer sari apostolicae auctoritans uscgae severita-
ei, cum provocata cuisiniuriis decreuie te tuis antiquis illis,  praeclat 
mentis mudare? EFhodie truncata membrisiaceres, nisi bemontus, quam poten-
tius, tecum actum fuisset. E odem anno Lochariuspace lat IBFa Ger-
mania praeltica, ve Lombardos nouos in icalia motus cientes compit
meret, e Roserio, qui propernus Anaclero Fauehac, armis vindic
to innocencium opem alsidue per licreras, ac nuncios implorancem
reduceret, alceram in lealiam expeditionem decreuie. Leaque exer-
cirum mulco, quam ance, maiorem, aeque omnibusrebusinstructio
rem parauic. _ cum Richiza Augulta, tsenrico Duce Bauariae gene
r0, de Conrado Ducc, qui sereeno nuper lcaliae abdicarat, incunte
aurumno in lcaliam cransiie, populis ad canei apparacus tamam lace
in aeris, acque oppidis crepidaneibus. Ad lacum Benacum pioerel-
luscaltrum Crrdae, ad Padum, Vardaltallum recepie, aeque eorum
verumq. Fenrico senero benctieii loco actribuie. Llis de lebus an-
xii ad eum lcalici convenerune. ac lites, quasinicis dirimere certami-
nibus instiruerane, concinuo adillius iudicium rCHOCATINE. C. remo-
neulibus, e Mediolanenlibus, cum obuiam procrislent, IC COntrOUCI
Gam ad cum, de qua armistories inter se dimicauerane, detuliDenE, au
diris, Cremonen lesiudicariholtes lunc. Cremenles a Cremonenlibus
acculati, quod, cum ex comicaru, diceceliq. Lua etene, ad Mediolanen
ses detecissene, cum compellaci dic dictanon aftaissene, L ocharii sen
rencia condemnari. Papiam inde proeresus pecunis accepra ciuesil
losrecepie in grariam. Q uin etiam cum Bononienlibus vehemen-
cer, de Remilienlibus, qui se spreuissene, e iniultu luo armacepislene.
cerintenlus, camen Flenrici roluneare commocusienouic. Guarino
inde cancellario in Campaniam misso, Taurinum vlque Lombar-
diam porcurrir, acquo omnes ciuieates imperium derrectances ad ob-
seguium compulie. Ad Franspadanos inde reverlus VII Kal. Oeto
brisius ad Mincium dixic. VIF Idus ad Calilemaius in agro C remo
nensi verlatus elt. Convencum inde in Roncaliis omnium princi
pum trequencilsimum habuic. Ibi VII Idus Nouembris, Indictio.
ne _V lesem culic; De quis bonesicia, que à suis senioribus habene, corum
distre

## Folio 500 — 1663200467:0504
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000504.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
liltoriarum de Reono lca
distrahere inussu posset. Cuius hoc eltproemium; Cum apud
secundum antiquorum imperatorum consuetudmem pro iustitia, ac pace re
oni componenda consideremus, omnia, quae ad honorem imperii Romani Be
Etare videntur, solicite indaeantes perniciosisimam pestem, et reip. non me
dioere detrimentum inferentem resecare proposuimus. PAEX FceduS CII
lesaris Perri Polani Ducis Venecorum redinceorauir. Decembrem
indemensem in aero Regien(icranlegie, ac Richira coniure in vrbe
ius dicere adhibico exilcopo, contulibulq. Rcgienlibus iusta ipse co
137 mitarum perlultrans cidem ofticio in seruivie. Tanvario inde RLaVen
nam in hiberna perrectum. arque ibiper ocium Rogeriani belli con-
Eilia cum FTenrico, Conradog. compolica. Pilani quoque, vepara.
eam in proximam eltarem classem haberene, adirioniri. Ouibus re-
buscogniris cura haudquaquam levior Anaclerum, Rogeriumq., d
parremeorum incelsir, cum rerra, marig. tancum aduertus se belli cer-
RerenE ComparaEI. Cnarinus, Locharii cancellarius, Lub dies NIacali-
cios Capuam prooressus Senioreto abbari Calsinari, qui monalte
rium in anacleri, de Rogerii auctoritaterenebat, mandauie, ve ad le
venirer, ac praeltira innocentio, ac Lothario obediencia porestari liae
monasterium eraderee. Quod ille ex monachoruns lenrenria se NCC2
victacturum. Cuarino auremminante, se monalterio excidium, (I
in perrinacia perlilterer, illarurumi, Seniorerus P. andultum a lancto
Toanne ad cultodiendum cum tirma milicum manu nionalterium
accerlivit. Quo terrore vniverla monachorum resio pertuibara ab
abbate praecer ipsos Cassini oppidanos detecir. Menlc inde Febru2-
rio a Gurrinus, de Seniorems ex hac vita cesserune. In locum Senio
reti Rinaldus abbas in dissensione lublectus lubico le ab Anacleto cen
tirmandum curauir. Oua re comperta, pars altera innocentium, qui
Pils, de Locharium, qui Rauenna ledebanr, adm onuie, colg. 2d vin-
dicandum Rinaldum, qui contra leges monalterium obtinerer, 2c
cendit. Adulco inde vere Hlenrices parrem exercitus per Frruriam
duxit, ac Poneificem Pilis sulceprum Romam deduxie. Ibi 1ITNO.
nas Maii conventus omnium epilcoporum, abbatumq. qui adesse po
uerome, elt habirus. ac rurlus Anaclerus, R ogeriulg. devOTS. FO pOLL
eriduum perfecto, Frenhricus rrbe cum Innocentio egressus AIbau,
quae cum Anaclero senriebac, inuasic, ac Suburbiis disjectis inteltum
inde in Campaniam ducere exercicum instiric. ac stacim Ricardum
monachum, qui idem Innocentiierat lacerd rs, ad Cassinas monasre
riummilie, qui monerer Rinaldum, le, (Innocentio obtemperace, de
Lochucium recipece in animum induriller, monalterium ab omtima
X
leticio,

## Folio 501 — 1663200467:0505
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000505.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber Vndecimus
leticio, aeque iniurir scrunturum. Oua re audita Rinald
chos aduocauie, acque ve in hide Anncleti, Roseriig. perlilterene, ob
lecrauic. Se enim monalterium, quod ab eis acceperie, in eorum re
rinere poreltare constiruisse. Cubiroq. auxilia noua acciuie, quibus le
monalterium cueri posse contidie. Oux rbi Ricardus vidic, ex loco
dilcelsie, ac ciuicarem, quae monasterio continens est, Cacrameneum
dicere Innocentio iussit. Dichusinde rndecim interiectis Fenricus
Rinaldum ad le rocauie, accepeoq. aureo calice, ee quadrasinta li-
bris, coneraq. ob sidibus aliquocdaris abbariam illi nomine Imperato.
ristirmauie, liin eius hde manlisset, de vexillum Imperatoris in arce
quae xdi lancti Bencdictiimminet, ltatuit. ac poltridie Capuam ver-
lus caltra mouie. Ibi Aquilani ad eum renerune, de le LAnOCEMEI).
Lochariiq. imperata Facturos, dixerune. Ouorum exemplo Capuani
adducti. d ipli Rogerium reliquecune, alii ve i Roberto Principe gr2
ciam inirene, alii ve otticio luo, ac hdei Caristacerene. Ilenricus, cum
erincipatum Capuanum Roberto relticuisset, copias Beneuentum
verlus promouie, ee caltra 2d Poncem lancti Vincencii properibem
locauie, ac legatis in rebem missis luo, aeque Innocencii nomine BC.
nemeneanis mandanir, re ribem dederent, et commeatus exercitui ex
pedirene, linminus, Pontiticis execrationem, itamq. Imperatoris le
lubituros scirene. Legati, cum mandata expoluissene, Tautoribus An2
cleri concradicentibus, re irrica redierunt. Inrerim Rogeriani mili-
res aderisinca millia sele ex oppido eftudere, copiamq. puonatecere
neque Flenricus praelium derrectauie. Sionis collans cum FTenricu:
Cermanos in prima acie stances cersa dare animaduerreret, reliquis
imperar, recraiecto amne collem, in quo licum est oppidum; occu
pene, rrbemq. a porea Aurea adoriantur. Id vbi tieri videre Bene
vencani, actum de victoria rati ctatim e puona Le subduxere, ee Fuga (I
bipraelidium paravere. Ouos Cermani inlequuti rrbem simulcum
eis ettulongmine incroiere. Beneuencum receprum Innocentio elt
concessum. Hlenricus, Campania in dicionem adducta, victoreminde
in Apuliam exercitum ineroduxic. Dum hac ab illo gelta lunc. L. Ocha
eius Rauenna profectus R omaniolam, Marchiam, ee Vmbriam cum
alcero exerciru peragrauit, atque Anconem, a Spoletum, omnelq. ci
vicares parere reculantes ad imperium accipiendum adduxit. inde in
Apuliam ingressus Barium rebem inuasie, leuiq. admodum negorie
ciuibus vlero se dedentibus cepir. Ibi Feltus dies Pencecoltes est actus
arciq., qux a Rogerio constructa, et timo praedonum, milicumq
prae lidio municaresiltebat, acris oppuenatio elt adOc. Dum au

## Folio 502 — 1663200467:0506
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000506.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
listoriarum de Reono lta
rem ille arcem prerebat, lunocencius ab flenrico ductus ad cunse
nic. Iiaque eximio abeo honore culcus polt cum co rlque id exere
mum permanlir. Lochacius indenegorio (lenrico dato, vearmis ce
cei2 Apuliae oppidapertencaret, ipse Barii arcem oppuenare perrexie.
Rogerius plurimum in ea arce conleruanda ad vietorium momen.
ei ponens haud (ibi cunctandum esseputauic, quin ad cam liberan-
dam accurreret. Maximo ramen cum exerciru eo progressus Locha-
rium adeo exterruit, verelicto praelio ad monres le recrulerie. Ita aEX
cultodibus lublicii delperatione debilicatis, in pareltarem peruenie.
incendioq. illaro praedonies capri Fcedo omnes luspendio enecati. In-
cerim Henricus quoque Froiam, Carsanum, Syponcum, Barulum,
cereraq. 2dincentia Apuliae loca, terrore armorum propemndum o
lencato, redegir in dicionem. Ouibusrebus actis, Locharius vna cum
Innocentio Meltam, veres Apulia consticuerer, adiis, eoq. in feltum
Cancti Perri convencum ad nouum Apulix Ducem insticuendum in-
dixic. lampridem lcaliam insrediens Senioretum abbatem C alsin-
rem monuerat, veli cuiusmetu Romana ab Lcclelia defecisset, le au-
ctore in fidem eius redire luderet, quem vniverla Ecclelin patrem
agnolcerer, le monalterii iura exemplo superiorum Imperatorum
conleruare paracum esse. eadem etiam 2 Richiza ad monachos (cripea
erane. Senioreto inde mortuo, eadem renunciari Rinaldoiulsie, adii-
ciens, ve quoniam in felto lancti Perri convencum Melham edixisset,
iple quoque, monachis lecum peudencilsimis ductis, co veniree, om-
niag. monalterii privilesiz lecum Ferrec. Q uibus licreris Rinal dus
libi obremperandum racus Meltium ad lacum pensilem, vbi uniuer.
lus Lotharii exercirus cum Innocentio pontitice considebae, accelsit.
Aduemcanci ei Innocenrius nunciis obuiam milsis mandauie, repriuS,
quam caltra iniret, ipse cum monachis suis sibinudis pedibus Carista-
ceret, ne pro obedientia Anaclero exhibien piaculum, quod impone
retur, acciperet, ac iurciurando omnia sux le mandara facturum, de
Anaclerum repudiacurum lincirec. Rinaldus lubira re perrubatus
Lochacium appellauir, ex le ex eius lenrencis deliberaturum relpondic.
acqueira caltra ingreus Lochari; iussu cabernaculum luum prope il-
lius cabernaculum poluie. F.a res animum haud mediocrirer innocen
eii perculie. Iraquemilsis Cardinalibus, a Lochario postulauie, veRi-
naldum cum monachis Anacleti obedienriae renunciare, de libi dice-
re laccamencum iuberec. monachis aurem sibi permaiorum luorum
inticucaiurare Easelse, negancibus, iussic, ve ab eorum, qui abclenri
ellene, contuerudine abstineret. O un re morus Lotharius diem VII
Idu

## Folio 503 — 1663200467:0507
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000507.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber Vndecimus.
dus Tulias ad caullam cognolcendam constiruir. arque versustgee pa
risparronosin conlilio ad illam diem adelle peecopie. La vbr ales ve-
nic, iple cum Percorino, parriarcha Aquileienle, arcluepileopis, epi-
Ccopis, e abbacibus plurimis alsidens ad consilium rertulic, nuEn mO
nachi Calsinares, quod Anaclerum recepissenE, in poenan aMathema-
eis incurrislene, ee num Caluis lexibus cogiad iurandum innocenrio
oblequium possene. Res per muleosdies magna altercatione peracta
elt. Lesati monachorum de iurciurando non dando priuilegir Ca-
roli, Ludonici, Fugonis, Lorharii, Berengarii, Adelberri, erium
Orhonum, quacruor tlenricorum, de ruius Conradi prorulerune, in
quibus scripeum erae, ne monachi ad lacramentum compellereneur,
prour lesibus à lancto Benedicto daris contineretur. quae privilegia
aequum esse dixie Locharius, re ab Innocentio serVareneur. De OBe
diencia Anaclero praeltita, culpam in innocencium coniecerune, qui
mecu cccleliam luam reliquillet, neque repastor bonus viram pro
onibus protudissee. Aduersus quae cum legari pontificii omnimo
dam poreltaris pontiticix plenicudinem obiccissene, addiderune, ino
nachos Calsinares cum Rogerio Siculo aduertus Fccleliam, aeque IIn
perium coniurasse, arque verolque luo iudicio condemnalle, preeterca
abbacem conera leges iniussu Pontiticis (ubrorasle. Ouorum alcerum
Se monachis condonare Locharius dixie, alterum, quod multis exem.
plis detenderetur, libi concedi ab Innocenrio poltulauit. Inltanribus
inde ponciticiis, vemonachi ad lacramentum adigereneur, quod scri-
prum in Nicano Concilio esser, ne revertentes à lchilinate sine (acr2
IenEO reCiperentME, Locharius, velenius cum C a(SinAtI ABCFCFUF CC
clelia, poltulauie. ac merita, labore(q. (uoS pro F.cclelia R OLiAMZ
commemornuir, leq. cum ca dissenlurum, (i hoc ab ca imverrarenon
poslec, indixic. ad quam rocem rniversus exercicus succlamavie.
Demum Innocentius ab epilcopis, abbaribus, principibulq. omnibus.
inde a Richiza, ad exrremum à Lochario iplo rosatus, vemonachis
(i quideos deliquisse puraret, ignolceret, le in porectare corum Futus
rum relpondic. Lorhario vero ad se adcunei, magnopere le mirar
dixic, quodram vehementer procis concenderet, qui iplum decestat
esene, ic Perri Leonis filium pro Ponritice recepissene. qui corone al-
teri obcemperassene, acque vique ad eam diem in perrinacin perman-
Cissent. Lochario vero le omnem eorum culpam Cubire velle dicen
te Tum ille, Disniesene, qui abdicarentur, inquic, quod absten
corum consuetudine vli, quod suum Pontiticem execeari lInE, verum
omnia illisipnolcemus, lifilium Perri Lconis, ciulq. (ociosrespuent

## Folio 504 — 1663200467:0508
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000508.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Lliltoriarum de Keono ltalia
uod ille lecuracurum relpondie. leaque ob id X V Kal. Avou
Rinaldum cum monachis, epilcopis, principibulq. Stipacum adi Pon
riticem milic. Ouibus Cardinales obuiam prooressi LOGRTUIHE, NUM
Elium Perri Leonis repuciare vellet. Ouod cumille annuister, eo
rumiussu ieajurauie: P00 Rinaldus detestor omne schisma. ) omnem hae
resim extollentem se aduersus sanctam,  Apostolicam Ecclesiam. detestor
etiam Elium Perri Leonis, () Roperium Sicilia Comicem, omne sq. cum eis (en
tientes, () obediens ero domino Innocentio poistifici, et omnibus successoribus eius
canonice incuntibus. Monachi, cum iulsi essene iurare, responderune, le
patri Benedicto, ciulg. luccesoribus Caris lacramenei dixisse. V criim
Rinaldo iussi, re obedientiam, quam parri Benedicro pexbuerane, in
manu quoque Pontiticis altirmarene, de ipsi ad euanselis ab Ostien (i
adactiiuracune, illo adiecto: Duod (i Capmas F cclesia a Romana (eiunet a
fuerit, ego in monasterio non manebo, neque abbati dicto audiens ero fide Ro-
mano Imperio data incolumi. Ica 2bb25, de monrchi dereltationis vincu
lis exoluri nudis pedibus ad pedes ponriticios profecti pacis ab illo olcu
lur TertulerUHE. Fis actis Locharius ReginulEum, live Ranultum.
hominem Germanum Ducem Apulix declarauie. verum orta incer
EC, de Pontiticem de iure investirure dissensione, insticurionem in diem
aliam distulie. Apuliae, et Calabrix cerrestribuslocis ferme omnibus
receptis, tum maritimis oppidishostilis est terror illatus. Cuibaldus
abbas Stabulen(is VII Idus Tulii Focharii iulou cladem salernum 2d
duxic, acmasmamole vrbem oppugnare instimie. Pilani vero qua
drasimea (ex crixemes omnibus rebus instructas cisdem liccoribus ad-
movenres infestam omnem oram maririmam habuerune. Pridie
Nonas Augulti cum adorri amaltim ossene, vebem primo impetu ex
puonarune. Ouod aurem ad memoriam est insigne, ex omni praedi
vebisvihil nilirem rnam eximii loco beneficii à LOchario perierune
Fnc Suiciurisciuilis Pandectarum volumen, olim a Jultiniano Impe
racore condirum, de prilcis achnodum licceris exaratum. quod in hunc
que diem Pisis Florenciam eranslacum ibi magna, veita dicami, reli
sione leruneur. Nonis inde Accurinam ceperune. poltridicq. Pugie
rulam, Rebellem, Scalam, Scallelam, Maioram, Xe Minoram, vrbes,
velanctus Bermardus Ccribie, munitissimas occuparune. Seprimoin-
de Idus Fractam caltellum Rebellis parris admorisaserelsi. Ea vero
disticiliorem aliquaneo habuic oppugnationem. Roperiuscum auxi-
lio Salerniclessem luam adduxilter, Cummo congredi praelio veritis
adverlus Pilanos contendic, de milicibus in cerram expolitis puxnare
le velle ostendic. Praelio V. Idus commisto, cum impecum lultinere
Lllatorum

## Folio 505 — 1663200467:0509
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000509.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Vndecim
Pilanorumnoposter, in tugam actus, 2cque vlque adt in2
in Siciliam abuc. Pilam, Fracta denum lubacta, ad llclat a, 
Olim CTaE AEnaria, nauiparune, camq. armis adorri diripuerune. a
Spoliis onulti Idibus seprembris domum le rerculernme. Per colder
etiam dies Couibaldus Salernum vario apparatu oppugnarum in dicio.
nem adduxie. Id verius esse deberet, Ponriticis ne, an lmperacoris, alt
qua, neque ea exigua, conrroversia renuie. Bruno Coloniensis archi-
epilcopusmoreuus. Corpus eius Barii honectis (imo funere elarum elt.
Locharius, cum ex Apulia Capuam cum Innocenrio acces (ier, aC R I
naldum abharem ad Rogerium defecisse audisser, cohorrem milirum
praelidio monasterii milic, ac Rinaldum capcum in cultodiam eradi-
dic. inde ad oppidum S. Germani progressus, mox se ad caussam Ri-
naldi connoscendam properaturum, monachis nuncinuir. ac Cumpeis
in Exalratione Crucis Romani Parriciatus inlignibus, poltridie iple
cum Auousta monalterium adiic, ac mulea beaco Benedicto muner2
culic. deinde rnâ cum parriar cha, aeque epilcopis in Capitulo caussam
Rinaldi cognirurus astedie. Rinalduseribus criminibus oneratuS elt;
quod cum Rogeris consenlister, quod creatus abbas conera lecestuit.
lec, quod ab Anaclero conlecrarionem lumplister. Cererum Innoce
rius hoc iudicium iniustu lio constirurum vlqueadeo moleste culit,
re epilcopos, abbarelq. quiei incertuerane, ab licare lacuerir. Lorha
eius aurem nihil ad eius conrumeliam factum excusans, omnirq. illiir
reoraesse aftirmans, legaros, qui rem cognolcerene, postulauit. Pet
eos Rinaldus damnacus, aeque abbaris ofticio spoliaeus elt. Innocen.
ciusmonachis Locharri rosaru ius abbaris lufficiendi permisir, libi cor
tirmacionem, _x prandium in eundo Beneuencum, de redeundo rerinu
ic. Cuihaldus abbas Scabulelis Lortarii Luftragatione suffectus elt. POl
octo inde dies Locharius ad S. Germanum reverrie, acque inde ad A qui
nu vetus le conculie. Ibi demu magna celebritare R anulFus Dux Apulic
Ponritice, aeque Imperarore vexillu vna tradenre, est insticmrus. Rober
ESITE PrinCEPS CapuC ContcmatUS. Vcerque corum Cuibaldo abbac
jurauie, le possestiones monalterii Cervaturum. Locharius inde, cum Z.
Ral. Octobris omnia vererum imperatoru priuilegia Richize precibus
contrmasset, cum Pontitice Romam decessic. 2c pridie Ral. lIIterAS ex
Cuburbio Tibuerino ad abbatem Ouibaldum dedic, quibus Pecrum diz
conum rna cu priuilesiis monasterii ad se mirri precepic. Innocentioq
Rome colticuro per Feruriam concendic in Lombardia. Innocentius in
de cum Anacletum achuc Furere in vebe videree, Bernardum Claraua
le libi, ae laboranri Ecctelie vocauic opicularum. Leaque prosectus R0
AaI

## Folio 506 — 1663200467:0510
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000510.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
SC
Llistoriarum de Regno llactu
mam Bernacdusiussis eius opus magnum, ac ditficile cst 2881
enim cum se in sermonem, ac conluecudinem hominum in (InuAnSre
perirec, clerum pertinaciam recinere, quod conractam intamiam ex
horrelcerer, propinquos Anacleri, quod principem Familiae lux deho
neltare non ducerene convenire, reliquos vero, quod se lacramenti re
ligione allererent obligatos, WVolue dubitare, inquir, Zam omnes impie
taris collationes sacrile sae sunt, nec iureiurando vllo fuleiri possunt. neque conue
nit, ve veritatis sacramenta olli mendacio suffiasentur. D uibus vocibus
icti multi ab Anacleto se removerune, atque ad innocenrium concet
lerune. Ouo aurem magis innoceneii dignieas auselcebat, eo Anacle
ei porencia in dies rehemeneius concidebae. Nam et pecunie deticie.
banc, e curix splendor ob lolescebar, ee tamilix amplicuco lquallebat.
et, quod necellario consequebatur, ne ipse quidem pristinos aniimos,
lpiriculq. serebat. Interim Rogerius Salernum ex Sicilua cum exer-
ciru ad repetenda armis lcaliam Lochario longe abstracto profectus
lunocentium monuit, re ad le Aimericum cancellarium, es Bernar-
dum abbacem. Anaclerum vero, ve Petrum Pilanum mirrerer. dice
bac aucem, se relle huius dislidii causlam edilcere, ea q. CoeniFa Op POF
tunam ei medicinam atterre. verum re vera lpecabat, le Perri Pilaniin-
ligniper ea cempora eloguentia, lingulariq. doctrina minus promper
Bernasdi obruere limpliciearem polse, atque eo Facto Anacleri dignita
rem propeintermortuam excirare. Venerunt aurem amba partes, led
Bernardusprior. nec multo polt Rogerius, licet vehementer a Bernar
do deterricus, praelio cum Ranulto Duce conflixir, atque acic pullus
illius impecum no suctinuir. Collectiscamen extusa copiis spem vul
cu limulars veriu (que partis aduocatis opera dedic. Prior Perrus dice
rejullus lesum praesidio Anacteri electionem Fulcire contendit. Pum
Bernardus, Vna, inquie, Edes elt, rnus Dominus, vnum baprilma. ir
receri etiam teltamentorna arca. Si autem arca, GUaM rCBIEPCETUS:
elt vera, profecto illa, cui praelt innocentius, obruetur. Peribir isi
cur rora Occidentalis ecclesia, Francia, Flispania, Cermania, Anglia.
peribunemonachi Camaldulenles, Ciltercienles, C larauallenles, ali2
que innumerabilia seruorum Dei collesia, epilcopi, abbatelq. om
nes. Tolulq., qui arcam Petriinsre us est, Rogerius conseruabitur,
de prehenla manu Perri, uin cu isirur, inquic, arcam curiorem ingie
deris, et Caluri cux contulis? aequeira, re ad Innocentium erantIret,
induxic. Rogerius ramen in lu2 sentencia mansic, quod patrimoni
is Ecclelix in Caslinati, e Bencuentano agro auidus imminebat.
leaque moris caltris rorum terme Apulium praecer Darium, e
Metur

## Folio 507 — 1663200467:0511
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000511.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
ber Vi
Melham recuperauie, inde Purcolos, Allitais, Peleliam, Ca
1C
Ermis adoreus, cum eas vicepisset, primum ica diripuie, ve necccletis
quidem remperarie, deinde ralticate eriam. aeque incendijs deFort2
uic. Lorhario Campania coresTo Rinaldus, qui abbas CastinaS FuerAE.
cumesser abbas S. Mlaoni Fundis relictus, ad arcem, quae Castrum Cae
lidicebarue, accessie, de contractis amicorum, propinquorumq. auxi
lijsltacim Sanctum Germanum recepit, et postridie ad occupandam
abbaciam alcendir. verum Guibaldus ope Landulh iplum non solum
ab adicu monalterii repulic, sed cciam Sancto Germano deiecie, ar-
que oppido incenso, liereras ad Locharium implorarum auxilium mi
TIC: Post profectionem a nobis vestram; inquie, Sarraceni, ortmani, et
Loneobardi in Campaniam irrupere, ac direptione, incendio, ac cae de omnia mi
severe, praecipue vero in praediis Cassimaris monasterii, aliarumq. ecclescarum
baccantur, monachos vincientes, cruciantes, ac divendentes, ac templorum val
itus, si quas clausas ossenderint, refrngentes. atque omnis atatis, sexeus, ora
dusq. homines ad tradendum aurum suppliciis acerbioribus adisentes. Nostro
rum autem dictorum cestes sunt civitares Pureolana, Allifana, t) Telesina, qua
nihil aliud, nisi olim se fuisse demonstrant, e si quae supersunt, solo aequaneur.
et C apua. nam postquam forcunas, es homines exhauserunt, incendium su
biecerunt. Duanta vero (aßinari monasterio post vestrum discesum detrimer
tainculerint, commemorari non potest. Quamobrem teroeamus, invicte (aCar
venobis dubiis in rebus noseris maturum auxilium praebeas. Flislicceris nil
(ismox, re instans periculum eviraret, legatos ad Rogerium C apuX
commorancem miie, ac pace periea se aicum illi Fore lpopondic.
Duibus Rogerius respondie, se nulla rarione adduci posse, reabbare
ab Imperatore consticutum in Caslinari caenobio conseruaret. imme
Gillum adepeus esset, Se lagueonccaturum. O ux rbi Ouibaldus au
diuie, meru excerritus extemplo monasterium Landulto custodiendu
reliquie, ac quareo Nonas Novembris imprudencibus Crarribusnoctu
dilceslic, monachis abbaris substiemendi poreltare permissa. Poltere-
decim dies Rinaldus alter ex ipsa Familia Cubrogatus elt. R Ogerius, CuM
rrbes, _ caltra v(que ad Anes monasterii recepisser, abbatineganri, le
cum eo conlenlurum, minarus est, se omnia monalterii caltra, villalg.
dilturbaturu. Ona voce perculsi accolae cu rxoribus, de liberis ad mo
nalterium contugerunt. verum paullo polt rebus ab abbate compoli
ris, Calui ad lua se rertulerune. Lorharius in Lombardiam profectus
Cremonensium impullu Cremenles persequutus estarmis, quod sin-
culari concumacia vEi edictis litis non paruissent, neque citari in ius re
niltene. vbi veco Crema luis. et Cremonenlium copiis ad orrus nihil le
Poncele

## Folio 508 — 1663200467:0512
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000512.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
lictoriarum de Reono lcacia
proticere oppido nacura, arceq. munito, de miritica C remenliu torritu
dine lenlu, relicta postmen lem oblidione le recepit Cremona. Cremo
nensibusinde, quod eorum in se leu reras, Ceu Fallas insidias comperil.
set, iratus accestit Mecholanum, bellog. Novembri mense oppugnare
cosagorestus Soncinum, Bassianum, mulcaq. alia ex corum iurildictio
ne caltra deleuic. at que his rebus in lcalia geltis in Grermaniam iter in
cendic. Cum aurem in vallem Tridentinam peruenisser, repentino,
eoque exiciali morbo opprectus ibi in (ylua inter Oenum, ee Lrcum
in vilislima cala subledie. Leaque qui licreras Cruibaldi abbatis Ferebat,
reddere animam agentinon poruic. terrio aurem Nonas Decembrise
vita decessic. Fuit Locharius non minus piccaris, quam vircuris lau-
dehominum memorix commendarus. Vircuris elosium edidic ab-
bas Velpersenlis, homo Germanus. Frat, inquit, stremmus belli ductor,
praecipuus in armis, providus in consilio, cerribilis inimicis Dei, () Sancta EC
clestae. qui quandi vixit, tocum Romanum imperium cicubare non potuit. PL
etatis celtimonium est apud Perrum Dinconum, hominem lcalum.
Jam vero, inquie, quis tanti Imperatoris animum non admiretur: Sederat abi
sedandas dissensiones fratrum in C apiculo à prima diei hora 2 (que ad vesperam
ab sque cibo, poruque perdurans, du paci unitariq. consuleret. nempe enim sub Impe
riichlamyde caelesti milicabat Resi. Nam, ut ipse testis sum, in expeditione consit
rutus summo diluculo missam pro defunctis, dehinc pro exercitu, tertia postremo
diei missam audiebat. demum viduis, es orphanis cum Aususta pedes lavans
tergebat ermibus, et osculabatur, cibumq. illis, ac potum large distribuens; quae-
stionesq.. (s) oppres es ecclesiarum prius relevans oltimo in loco imperium po
nebat. Duandiu vero in Cassinensi claustro remoratus est, ita omnes offici-
nas monasterii, ac si abbas, v el decanus, circuibat, scire cupiens, quomodo quis-
que sub beati Benedict magisterio viveret, factoq. mane orans menasterit
ecclesias mudispedibus circuibat. et) haec agens nunquam à conforiio episcopo-
porum, et abbatum avellebatur, et cum sapientibus sermocinabatur. Frat
caecorum baculus, esurientium cibus, miserorum spes, lugencium consolario. at
que ita in singulis eminebat virturibus, et omnes perfecté haberet. Sacer-
dores honorabat, ut patres; pauxeres fouebat, et filios; viduas, 2
matres. Frat orationibus peruigil, lacrymasq. creberrimas concriri cordis
Deo offerebat. Flactenus Petrus. Constans praeterea doctorum ho
minum monumentis est Fama, Locharium, re ex uno iure ciui
li Romnno posthac iudicia terene, lese Canxisse. Ance hoc tem
Dus Icalici cerre alii Longobardica, alii salica, alii Romana le
Se vrebantur: in polterum autem omnes uni iuri, vnig. legi
reliquis abrogutis, nempe Romanx obremiperaun. il 9

## Folio 509 — 1663200467:0513
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000513.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Indecimus.
ciule publicis a in eyimnaliis maiore celebrart
ligentiore coli opetd Caprum. PrIMUS auTeM BONONIX L
expenere caepit, re Odotredusmemorix prodidic. primulg. glollas
orvocduie, in illud lcriphe. quem deinde alii seguuri cercarim illivs
Cunt industria amulati. Froc aurem sensisse quoque ridetur Velper.
genlis, cum Trnerium regmante Lochario ad Pandectas incerprerandos
accessisse scribie. in eo camen aperre Fallus, quod Machildis rogarmic
Culcepisse muneris aic, quae mulco anre Locharii Imperium c vie
WIGFAWIE.
WOHRAOVO II AEX IEFRDM
RINCLL10 reguecis a Coruta
at
aet erbe
eiam in peonimam lencecolten inaictit cente. llecique
principum in Conradum, qui paullo aile cum L.Ocl2
decertarat, animo propendebane. Lase Veclei, BC,
GoclalibusdsLMis eradererur, ITenricus BalaFLE, aC SaxOniR
Dux, Locharii gener, qui Imperacoria apud le imlisnia ObDaC, SIL
ciapraenaleret media Guadrage (II2 COnAVENEIX CONGeMOTUHE, atque
iplum Theoduino pontiticio legato probanre resem declaraverune.
inde Aquas protecti per cundem eria conlecrarune. nam ecclelia HIO
suntina archiepilcopi, Colonienlis pallii dignitate vacabaF. C OnF2-
duspalchate Colonix celebrato, Moguntiam ad, aeque ibi AIber
cum archiepilcopum a clero, populoq. delignatum probauic. Con
troverlia inde ab Lenrico deiure comiriorum illara, iplum, dum vi-
zic, eximie Facipauie. causlamg. acculic, cur ad coronam à Pontitice
accipiendam non renerie. Saxones, e FTenricus, qui concilio Con
Aventiae carnerune, Conradum vicio crearum insimularune. OuSFC
nocus Conradus conventum Bambergam ad eam rem cognolcenda
indixie. Cererum, cum reliqui pexesto fuissene, Flenricus non aftinie.
Teaque inlignia reddere die S. Perri praesticura estiusuS. Vbi vero ex ve
nie, promislis maximis oneratus resticuie, verum eorum, quae oltenta
ea tuerane, nihil obeinuie. Peaque indictis inimiciciis iratus ab (cessIE.
Ouamobrem iudicio apud FTerbipolim constiruto principum sencen
eiis est proscripeus, ac proximis Domini Nacaliciis a resc, cum eset
Goctariax, propria ditione nudatus. Requehunc quidem in modum
Imperium ad Cibellinosreuertie. Dum aurem haec in Germania ad
ministrantur, Rogeriusmorce Ranulh Ducis crectus, in Apuliam ie-
versus Wetham, ac Bacium expugnanie, ne Reginoné Ranulli tcacre
haud

## Folio 510 — 1663200467:0514
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000514.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
nCoriarum de cesc sculta
haudmagnonegorio exrurbauie. & Cauire in ccclelins inlticie, Prxct
pue aurem capeo Bario Brunonis archiepilcopi, ee Ranulh Du
cis lepulchra revellic, et cadauera eorum educta per Foruin traxie, nc
demum crudelitare barbara lacerauie, ac C aslinas monalterium opu-
lentislimum pexeda cupidus expilauie. Robertus Princeps cum inul-
tis ex Apulia, Campaniag. excorribus, cum aliud perturium non B2-
beree, se le 2d Conradum regem in Gormaniam conrulie, cumg. ad
amillas regiones bello, armilq. recuperandas assidue inde cimulare
perrexie. O uibusmalis cogniris Innocencius lacra Rogerium derelta
tione perstrinxie. Per eoldem etiam dies ANaClETUS CILI OETUUS, ne-
quehumili solum Funere a luis elacus, sed obscuro eriam in loco sepul.
Eus. Ouofacto Cardinales eius, non vevlera dissidium alerene, sed
ut aliqua incerpolica mora commodius lese in grariam innocentii in-
linuarene, Gregorium Romanum Cardinalem lublegerune, ac pro
Pontitice culcum Victorem quartum appellaverune. Bernardusaute,
qui adhuc Roma crar, perniciolo finem dissidio pro eximix iplius er-
S2 Fccleliam Rom. beneuolentia quarensnoctu ipsum adije. de cum
eocollocutus ad insignia deponenda, aeque ipsius innocenrii accipi-
cnduin imperium prolumma, qua apud omnes ralebat, auctorirare
adduxie. Jeague Victor ad Innocenrium a Dernardo perductus veni-
ansFacile, cum polceret, impereauie. Dislidio pessini erempli Cub-
laro, Innocentius randem debirum ab rniverlo populo obsequium ru-
lic. Ingens propeerea in vibe graculario Facta, lupplicationibusg. 20
rempla indictis, mericus Deohonor est habitus. Bernardus inde, qui
parer parriae Calurarus i populo tuerae, polt septem dies, ciuitatetoca
honoris graria prosequence, discessir. Inrerim Innocencius prictinam
rebifaciem resticuie, reduxic exules, vetera ccclesiarum minilteria re-
vocauit. plebem ad audiendum verbum Dominipoliris armis 2d du-
Xic. ac demu ex communipaerum sencentia se Ecclesam constiruere
velle protessus concilium omnibus epilcopis in proximum Ouadrr.
selima tempus edixic. aeque incerim aedem S. AnaCLa(s; ad AGUaS
Saluinsnobili monasterio exornauit, cog. amplo parririonio deco.
raco, abbarem cum monachis aliquoc à C. laravalle Bernardum Pila
numacciuie. Postero aurem anno, vbi dicta conveneui diesacces(II,
cum patres in Larerano prope milleadessene, 2d eos cum de TOFL LC.
clesia, cum maximé de prxereriro dissidiorerrulie. aeque exeorum nu-
Ctoritare salucaria mulca decrera Fecie. quorum haec ad nostram no-
ticiam pErVENeTUNE. Anacleti Fautores omnes damnati, atque ad
pinculum accipiendum adacti. ordinaciones ab eo lacta, suve abd is,
9V95

## Folio 511 — 1663200467:0515
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000515.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
oeeio.
quos ille ordinauerat, intirmacae. Cerramina, qux POrneatmeHEa
dicebantur, in quibusper prouocationem cerro non Colum corpo-
rum, led etiam animacum exicio pugnabarur, interdicta. Aenoldus
Brixianus, tan quam haerericus, Iealin excedere iustus. Ilic luperiori
bus annis ex Francia, in qua ludiisliererarum vacauerat, Brixiamre-
verlus habicum religiolum assumplerae, cumq. dicendi Facultare
valeret, nouicaris ltudiolus prauas lerere in Ecclelia opiniones le
cundis popularium auribus caeperar. neque clericos aliquid pro-
Peis, neque epilcopos resalia, neque monachos polsessiones habe
redebere. ea omnia principum elle. aeque ab eorum benignier
rein rlum cancummodo laicorum luppeditari oporrere. Ouibus,
AIS9. Ciulmodi lencentiis cum eccleliam Brixianam corrumperer,
hoc anno ab exilcopoad Concilium acculatus, acque ab eonOTatUS
exlcalia ceslic. Perfecto concilio, illud con sequi videbatur, ve acrius
in Rogerium ageretur. Flic enim non Colum adulcerinum veneratus
Poncilicem Fuerar, led eriam diris deuorus in pertinacia permanebat,
2rque electiones, e conlecrationem epilcoporum ad le contra decreta
rrahebac. e Sanctum Germanum, aliag. Caslinatis ccclelia loca
per vim occupata cenebac. Comparato isieur Rommorum exercieu,
iple Leonisnoni exemplo aduerlus cum progrellus cundem omnino
exirum habuic. Nam Rogerium ad S. Cermanum obuium factum
omnibus Cassinatis monalterii locisciecie, acque in castrum Gallurit
compullum aeri oblidione circundedie. Verum Culiclmo, Rogerii
Filio, Parenei Principe cum trmomilicum robore luperueniente pro.
Aigato exercieu ipse cum Cardinalibus IX Kalendas Augullielt com
prehensus. Rogerius obsidione liberatus iplum Neapolim deduxie.
acque eximio, vedecuit, honore cractauit. Ibi pacis mentione verin.
que illata res haud asre convenit. Rogerius Innocenrium, cultodin.
Innocentius Rogerium contracta noxa exoluir, ex, ne vila in tuturum
bellimateria Cuperesser, ipliun regem Sicilia, Ducem Apulia, de C al2
briae, e Principem Capuxe appellauir, ac que hominem, ve vocabane.
lioium Fcclelix contirmauie. Simul etiam illud caurum, vebona ec
cleliarum relticuerentur, e lectiones epilcoporum iulte conticeren-
tur. Interim in Germania res grauissime perrurbata. Conradus enim
diciones FTenrico Duci adeprasnece lariis luis donauic, Ducatum qui-
dem Saxonix Alberro conlobrino, Bauariam vero L. eopoldo Fratri ex
eadem matre nato. Flenricus aurem dirionem recuperare luam cupi
ens Albertum saxonin depulic. ee, cum aduertus Lcopoldum conten
derex, moriencem Vello Tcacer excepic, qui saronibus adiuu aricibue
ta

## Folio 512 — 1663200467:0516
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000516.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de Rcono lcalia
paruulum Fenrici silium libi lilcepie pro viribus detendendum. IF.
Conradus Saxonix, Bauaria q. caussa graui est, ac diuturno VelFoni
bello implicitus. renovacag. vecus elt concertatio, que Oihellinae fuit
tamilix cum ea, que Veltonum cst appellaca, quarum illa quattuorce
tinuatos Imperarores, haec plurimos Ducestulit. Veltoni aurem vi
res Rogerius Siculus pecunia miniltrata luppeditauie, veritus, ne Con
radus domestica aliquando sedicione pertunctus in Scaliam ad corona
accipiendam adirer, (eq. Cermanicis, atque lcalicis copiis iunctis iterut
vetere lcalie polessione deiiceret. Cereruablenre resC, ac propenecel
Cario res Tcalix neglisence arma in lralia deinreoro lumpra, intrmio
relq. a potentioribus nulla regis habiraratione oppresli. Ouippe hoc
anno Cremonenses irati, quod Locharii auxilio Cremenlium vlci-
Cciiniurias ne quivissene, magnis delectibus habiris Nonis Tuniis Cre.
mx oppidum peciuerunt, idg. propriis riribus acriter oppugnare in-
ltimerune. Fare comperea, Mediolanenses propereaccurrere, tactoq.
impecunon Colum eos ab oblidione depulere, sed etiam ad Riuolcam
praelio decertare copullos plero lque cepere, ac Mediolanum in carce
restranlinisere. Fodem anno Genuenles a Conrado rege pecume (I
omandx iusimpecrarune. Lea que in huncrsque diem acceptibeneticii
10 monumento nummosaureos iplius C onradi regis nomine LignanE. PO
Sero, qui tuirmillelimus cencelimus quadragelimus, Velto Leopol.
dum Valeium castrum oppuenanrem subicario exercieu adductoin-
ualit, acque Idibus Augulti acic congrectum in fugam dedic. Inde cum
aduerlus Conradum regem castrum Vinspersum acriter oblidentem
Se converrisser, curpiter ab eo superatus in festo S. Thomae dilcessit.
Eodem anno haec in Tralia gesta. Fanestres bello Senogalliensium, Pi
Caurenlium, de Ravennatum oppressi communi consilio legatos ad
Petrum Polanum, Ducem Venerorum milerunt, ac deditione tacta,
vele aduerlus infeltam ricinorum impressionem detenderer, perie
runt, cerro sc illieriburo quorannis in Purificatione loluendo, de per
pecua tidelicare devincientes. Ouibus recepris Dux, vexillo de manu p
triarchie lumpro, clalse aduerlus Faneltriuholtes adduxit, aeque oppu
enatione ribibus ostentata, facile ad pacem Fanestribus reddenda ade
eir. Comesirem Inremellinus à Genuensibus, a quibus detecerat, ter
reltri, maricimoq. armorum apparatu opprestus elt. Ineemellini victi
Eidem populo Cenvenliiurarune. Placentivi, de Papientes scedus in-
cer (eperculserune, quo scinuicem adiuturos iuraruneaduertus om-
nes populos prater Nouarienlem. Placentini criam ius sixtandae pe
curix a Conrnco obcinuere. Crelcehancq. in dies maxis lcalia ciui
cate

## Folio 513 — 1663200467:0517
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000517.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Vndecimus
cacespopulis, ac C omicibus ex diceceli certarim apudcas
un tideregi data dicentibus. Rogerius rex, ee Amphullus tilius eius,
Capua Princeps, exercicus adduxerune, ille rlque ad amnem Pilcari-
ari, hic vlque in C omitatum Aprurii. Rogerio ad Edem, ofticiumq.
redacto, celtabane Tiburres, Pranestini, Pulculani, de Albani, qui lupe
riore dislidio depravari solemne innocentio oblequium denezabane.
Flosigitur Innocentius, licet acerbiore in eosanimo esser, tamen la-
crorum interdicto percurere, laris in praelenshrabuit; credo, quod Ro
manocu viribus superiore bello nceriris cancum lubiro bellum aggredi
parii expedire purauic. Teaque neque hoc ano, neque sequeti quidqua
aduerlus eosmonic. quo anno Veltocurbareres in Germania inltirie,
neque Conradu rila ratione de corona, aur de Icalia cogicare permilir.
Proximo vero, Tiburres ne glecta religione adhuc in concumacia per-
manentes armis cosendos, qui vlero obcemperarenollene, decreuit,
acre cum Romanis communicata exercicum corum eduxic, atque
acrirer rrbem oblidere instiruit. Tiburtes aurem cernentes, li diurius
oblidio erahererur, se commeatuum, qui in dies magis in rrbe minue
baneur, inopia ad dedirionem necessario devenruros, consilium expe
rienda cum virrure Forrune ceperune, ac repente porris cgresi, a ca-
Ara Pontificis, ac Romanorum adorti, eos lecum praelio decertare co.
egerune, ac demum locomoros caltra opuleneissima delerere, &e Fug2
Calurem sibi quaerere compulerunt. Per eoldem dies Murinenses No
nancula oppido spoliaros le a Bononienlibus indignantes rurlus in
rorum Nonanculanum holtilirer incurrere. recur, Bononien sibus
accurrentibus praelio in Campo, qui V allis Lauini dicebatur, conprel-
si magnum incommodum accepere. In Germania Conrndus post P2
Cchaconveneum Francfordia omnium Germanici regni principum
coie, ac Saxones reniam poltulances in grariam luam recepie. C uin
etiam a loanne Imperatore Constantinopolicano rosacus, velecum
amiciria, acgueaffiniraris faedera iungerer, verum que fecit. nam ee lo-
cierarem cum co aduertus Rogerium iniic, ex Pororem vroris lux M
nueli filio eius despondie. Extane adhuc ad eum litterx, quibus iple
Sehostes Imperii omnes subesisse scribie, e aduentum suum ab Inno-
centio poncitice, Lombardia, acque Apulia experi, re eis Imperialibus
Opibusadlic. Embriconem epilcopum FTerbipolenlem legatum lu-
un, rbi cum Pontifice Roma collocutus fuerit, ad cum primo quo-
que tempore cranlicurum. Incerim Toannes prouinciam Antioche.
nam ab R armundo Principe accicus iniuie, verum ab episcopo Cabu
tenti, veab vrbe lacinocum abstineret, admonicus vrbem ille quidem
dimilic

## Folio 514 — 1663200467:0518
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000518.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
lutoriarum de lcono ltalix
dimilie, led provinciam ferro, Aammag. ita valtauie, ve ne iplIs q
cremiris pepercerie. Teaque postero anno inculo incer venandum per
cussus ritam religuie. Exrat Manuelis quoque filii ad Conrndun
existola, qua se nuncios ad sponlam accipiendam destinasse seniti
Cac. Fo anno Innocentius. VI. Kal. Maii privilexio ccclesiam Fauen
tinam affecie. exeae diploma Laterano datum. Duin eriam idem
bellum Tibureinum maioribus, quam ance, viribus instaurauie, cum
ipsius defectionis indionitate accentus, cum a Romanis, quile a Ti
burribus pullos, caltrisg. exuros indignabaneur, inductus. Fiburres
aurem Romanorum apparacu decerrici, riribu lq. Cuis diFHlI, anrequa
ad extrema venirene, pacem à Pontitice postularunt. Neque ca oble
quioiurando, atque obsidibus in Edem craclendis xoré est iI PerrATA.
Romani vero, qui de parca rictoria Ferociores eualerane, e irati acer
biore poena Fiburres afficiendos exiltimabane, à Pontitice AagitarunE,
necanram defectionem tam molli vindicalle conditione vellet; Tibur
resmeruisse, vemuris difiectis e Larii snibus cruderentur. nequeip
Cum a defectionibus curum fucurum, nili in auctores carum arrocius
Foret animaduertum. Conera vero Innoceneius, poltulatum eorum
iniguum esse, contendere, neque in deditirios, ac veniam, pacemq.
Perentes camacerbe consulere convenire. ab Ecclelia certe, quae comu
nis omniu mater esser, ta dere vindicandae concumacix studiu abhOrre
re. Ouod vbi Romani audiverune, ira vehemérius exarLerUnE, quod ne
quehrostes, a quibus lae li essene, punire pro libidine possent, HCg. a qui
aliquid a principe impecrarene, cui opera masno sui derrimento naual
lene. Jeaque cumultu in rebe concirato, ac ciuitare antiquo leditio-
nismorbo turenre concionem extemplo in Capirolio COnWOCARUNE.
Ibi prole quilque terocissime, ac superbissime est loguveus, atque an
eiguam Romanorum animorum, opumq. masnicudinem ip (2 verb0
rum magniticentia, aeque orationis grandieate est Facile COnLecUFS.
Ad extremum multis dictis senenriis omnes in eam, quae marime po
pularis, ex splendida visa est, descenderune: veterem R omane liberta
eis stacum restiruendum, prilcos ordines, magistratu (q. reipublicx re
Ponendos, Pontitici rnam Cacrorum curarionem relinguendam in vr
beesse. Iloc decus, hanc speciem dignirarismaiores Caepe, led irrico in-
caepeo, centasse. id eo sibi apud posteros splendidius, ac magniticenei
ustore, Giipsieantam urbi laudem, maieltarem q. pepererinE. PrO cex
tonurem paricuros, si viribus suis agniris parem ad caussam animum,
constanciamq. acculerine. Ad hanc aurem opinione venisse Arnoldi
haererici porissimu auctoritare videneur, cuius ciusimodi cum aduertus
Pomu
143

## Folio 515 — 1663200467:0519
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000519.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
cet rlto
Pontiticem decrera vulgari hominu sermone celebrabaneut.
inica defectione ordinem senacorium iam pridem extinctum popul
bus lustrasiis reuocarune, e bellum cum Pibureibus renouacune. II
nocentius his rebus cogniris primum per amicos lumma auctoritare
praedicos Romanos redigere ad Canicarem concendir. deinderbi le in
caltum laborare animaduerrie, ad intelta edicta contusir, ac populum
Ro. a lacrisamouie, cumqe ponciliciorum iure comiriorum, cuius i
primis temporibus ad eam vlque diem parriceps tuerae, spollauic. ve
rum neiea quidem turorem lanare eorum poruir. Leaque inrimorem
Romani amiccendi dominatus adductus rantum ex ea re Colicicudinis
haulie, ve langore confectus VIIIKalendas Octobris perierie. Hxc
cum lnnocentio inscirura contentio tanti momenti fuir, re omnes de-
incepsponcitices rque ad Clementem terrium exercuerie. bellum au
tem cum Lacinis concractum eanta animorum obltinatione, atque
acerbicare per muleos inde annos est seltum, venilsiplorum oppido
rum excidio ab solui nequiverie. Sepulco Innocentio Cardinales ex
dlulo populond comiria convenerune, ac poltridic eius dici Vidonem
ciuem Caltellanum, ex Cardinalium collesio Ponciticem (ublegerun,
ac mox consecrarum Caelestinum secundum rocarune. Mediolani
Ribaldo archiepi (copo morcuo Vbertus Dirouanus est uffectus. Vi
cetini Patavinis iraci, quo d alueu Huminis lii inciderane, atquein seter
me aqua alerterane, re opusrelticuerer, vocaris Veronelibus aari II.
aoru Patavinu le intulerume; ac Pacauinos, corum q. Cocios Paruilinos
occurrences adepei graui praelio Facto holtesnon solum in fueam dede
rune, led capros etiam domelticosin carceres abduxerune. Poltero
vero anno in agrum Paruilinum ingcessiiplum terro, Aammaq. Pellun
dederume, eo ruo crimine, quod Patauinis aduerlus se nfuissene. F0
demeriam anno bella Florencinorum, acque Senenlium coca ad arma
est concirata Frruria. Ve Florencinorum, lic Senensium Romanisre
rum pociencibus tama oblcurislima tuic. Florentini contracta cum
Senenlibus lice locio marchione Tulcix Vlrico altumpro ad iplas vi
que Senarum portas intelto agmine procurrerune, atque carum lu
burbia iniecto incendio concremarune. Senenlesaucem, vetirmiori
bus opibus eorum au daciam Franserene, Lucen les auxilio aduocarunt.
Nequerero operam luam abnuere Lucenles, ve qui le a Comire Cui-
done Guerra non levem sperarent graciam inicuros. Flic enim senus
ab illo Vidone crahens, quem Ocho Imperator castro Mutilinna do.
nacac, e superiorum Imperatorum bencticio mulea n aero Floren-
cino caltra obcinensbello cum Florencinis assidué conrendebnt. Ouo

## Folio 516 — 1663200467:0520
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000520.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
satoriarum de Reono lla
cornito Florentini quoque Pilanorum libi arma iunxere, ac locia
eis opibus aduerlus senentium, ac Lucenlium exercirum, qui arma
cus exierar, contendere. Praelio factonon Colum Lucenses victi, sec
eriam oppida, e castella Guidonis direpta, aeque incen(a lunE. Sen et
les aurem, qui ad populandos Florentinorum fines excurrerant, in in
Sidias lavsi omnes ferme in poreltatem Florencinorum adducti. Tr
Bens capriuorum numerus verinque actus. Fliin carceres condiri, et
Squallore, acque inedia macerari erilte diu humana calamicaris docu.
mentum aspectantibus praebuere. Caeleltinus, cum negue R OMAHOS
in concumacia perlistentes exagirasser, neque vilo audacie genere 2l
eis Farisatus fuissee, poltmenses quinque, quam ponriticarum acce
pic, VII Idus Marrii obiit. Posteriduum Cardinales convocari Ce
rardum Caccianimicum, civem Bononienlem, quem LTonorius ex
canonicoregulari Cardinalem cooptauerar, sublegere, eoque conle-
crato Lucium secundum ediderenomen. FTic XIII. Ral. Limins ecclesie
Fauenrina diploma, quod exrae, indussic. Inde Decembri mense
cum Cardinales allegerer, Guarinum civem Bononiensem canoni-
cum regularem alciuit. qui poster moriens inter Sanctos alcriptus est.
Incerim nouum Romani cumuleum excitaverune. F renim lenarori
bus, quos instituerane, non conrenti Parricium celsioris magistrarum
Faltigii adiccerunt. ac rectisalia omnia cam vrbana, quam peregrina
Pontihici erepta ei acrribuerune, Pontificemg. lacris decimis, de largi
tionibus dignicarem cueri Cuam iusserune. P. a dignitas aclara primum
elt ad Tordanem Pecri Leonis Elium, hominem in rrbe vetere nobili-
eate, ac populari sratia porentissimum. O unsactiones Lucius primu
blandiciis impedire contendie, deinde inanes eas expertus vim adhi-
45 bendam purauie. Trague postero inCUnEe AMNO ExErCIEU COMpATaTC
Cenatores in Capirolio obledic, ordinem illum, qui libertaris Rom2
nxerat Fundamentum, cupiens abolere. Ouo appararu cognito TOr
danes Parricius cum maioremanu accurrie, commilsog. praelio ipsum
Poneificem cum luis à Capitolio repulit, aeque ad implorandum Con
radi auxilium impulie. F Xeane lieterx eius apud Orhonem. Populus
Ro. nullum modum insaniae faciens, senatoribus, quos ante insticuerant, Patrici
um adiecit, atque hanc dienitatem Tordani Petri Leonis filio decalit, ac se ei, tan
quam Principi, subdidit, deinde Ponificem suum adiens omnia regalia ejus
tam in orbe, quam extra orbem posita ad ius Patricii poposcit, eumq. more ve
terum sacerdorum, decimis tantum;  oblationibus sustentari oportere di-
cens de die in diem animam iusti afflicere non dubicavie. Narrat eriam C0-
chitredus, qui horum x qualis temporum tuic, Lucium in pugna lapide
percustum

## Folio 517 — 1663200467:0521
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000521.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Vndecimus
vercutum Cuisse, neque amplius vlque ad diem obicus lur,
rime conlequurus elt, in Colio ponritieie conledisse. Saris Guscets
constae, Lucium hoc anno V. Kalendas Marrii alienistima reips
morre esse extinctum. Lo vero sepuleo Cardinales in xde S: Cxlarit
connenerune, e, cum neminem ex collegio approbarene, exerintecus
alciverInE. Fsic Fuie Bernardus Sancti Anactalii abbas, hoio, ve Ber-
nardi Clarauallensis discipulus, simplicis quidem, ac rectae mentis, lec
anumiparum, reiudicabatur, in gerendis rebus prompei, aEque COn-
stancis. Leaque Bernardus ipsehomo aperripectoris, arque linceri,
rbi id audiuie, licreras ad Cardinales, quae adhuc extane, obiurgato
riasmilie. Duid consilii habuie defuncto summo Pontisice repente irruere in
hominem rusicanum, latenti inicere manus,  excussa e manibus securt
in Palatium crahere, leuare in cathedram, induere purpura, t bysso: si non
cratinter vos sapiens, e exercicatus, cui ista convenirent, ridiculum vide-
tur, pannosum hominem asuni ad praesidendum principibus, ad imperan-
dum exiscopis, ad regna,  imperia disponenda. Percio isirur Kalen-
des Mareii Cardinales maximo animorum consenlu Bernaeduim
ponciticem lublegerune, ac populo renunciatum Engenium tei
cium appellarune. Is, vbi primum elt delisnatus, conera opinio
nem omnium ingentem animi indolem pex le culie. Nam cum2
Romanis ad remiccenda vibis vectisalia vreeretur, eos ica asper.
natus est, ve ne dignos quidem, queis cum habitaree, putarie. Ita-
que vrbe ltarim egressus ad monalterium Fartenle le conculit, eo
que Cardinalibus cuocaris nouo insticuro ibi consecrationem ac
cexic. acque inde aspectum peruicacis populi deuitans, arce sancti
Anseli Pecrileonibus eradica. Virerbium le recepie. Sub eoldem di
es Arnoldus herecicus ex Germania in lealiam reverlus, captato
Romaux ledirionis, e ponciticix ablenrix cempore, in vibem le
coniecit, ac ledicioni per le Caris ardenci maiores quoquetaces ad
mouie, populum ad vecera maiorum insticura, factag. imitanda
sraui in primis, ac peaelentibus remporibus opporeuna oratione
adhoreans, qui senum consilio, e iuvenum manu eorum (ibi Fer-
rarum orbem lubiccillent. rexditicandum Capicolium, ac Cena-
tores, equirelq. Komanos renouandosinclamans. adminiltrario
Dem ribis 2d Pontiticem non perrinere, iplum ccclelialtico iure
concentum elle oporrere. Ouibus rocibus incicari ROIAHI PEE-
fectura vrbis omnino sublata cereros maziltratus Paericio lubicce
runc. 2c populari cumuleu conciro, curres aliquoe laicorum, cle
ricorumqu. nobilium decurburune, balilicam Vacicanam cepetume.
D

## Folio 518 — 1663200467:0522
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000522.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Flistoriarum de ReonO
ac percorinos relisionis caussa Romam protectos expoliarune, serestr
mulcam pecicam pendere recularune, cosin Porricu milere crucida
runc. Nequehisconcentilicteras, ac legaros ad Conradum regem in
Germaniam milere, cumq. ad delendum dominacum in vrbe ponri-
Acium rocauere, regenq. Cacholicum nouo dissidio alienare ab RC
clelia concendere. Farum licrerarum hoc fuie exemplum: Conrado
Romanorum reei Senatus Copulusq. Rom. Salutem. Multis licteris certiores
vos fecimus, quemadmodum in auctoritate, fideq. V estra maneamus, ac
pro vestra imperiali corona augenda quoridie decercemus: ad quas quod nihil
responderiris, (aus mirari non possumus. Nosenim regnum;  Imperium
Romanum redigere cupientes in eum statum, qui fuit tempore Constantini, et
Justiniani, qui Eniversum orbem terrarum senatus, ex populi RO. viribus pepe
rerunt, senatoribus restituris, quique tantum honorem imperio cripuerant, con
culcatis, id agimus, et ∞o5, quae Imperio debentur, obtineatis. nampacem,
e iusticiam pecentibus cunctis praestamus, (y turres, ac domos porentium, qui
vestro Imperio rna cum Siculo, et Pontifice aduersari moliebantur, occupa
nimus, et alias in x estra potestate tenemus, alias solo aequanimus. Verum
hocnomine Pontifex, Frangipanes, ex filii Petrileonis, hommes, et amict
Siculi, excepto Tordane nostro vestri studiosissimo, Prolemaus quoque, e
alii plures nos oppugnant, ne vobis imperialem coronam, et convenit, impo-
namus. Quare oramus vos, ne iniquis de Senatoribus, nobisq. sermonibus cre
datis, vestrumq. nobis auxilium denesetis. Sed primo quoque tempore in sa-
liam veniatis. quia quidquid optabiris, nullo nesorio assequemini. atque in
Orbeterrarum principe tori Taliae dominantes, commodius, quam maiores ve-
stri fecerune, ut nos quidem cupimus, habitabitis. Pontem Miluium, qui ad
intersexiendos imperatorum ad orbem adicus erat ever sus, ne Petrileones Vo-
bis ex arce S. Anveli obesse venientibus possent, Ut statuerunt cum Pontifice;
( Siculo, instauramus. ( bremr muro frmissimo, ac silicibus munitum
habebimus. Norum etiam vobis esse optamus, Pontificem, uc audivimus,
Siculo concessisse virsam,  annulum, dalmaticam, et mitram, ) (an
dalia, ex ne quem interram suam mittat lesarum, nisi quem ipse poposcerit:
et Siculum grandem aduersus vos pecuniam tribuise. Petimus a vobis, 2t in
posterum le saros nostros benione accipiaris, et eis nomine nostro agentibus fidem
habeatis. Sunt enim maona auctoricaris viri, Cuido senator, lacobus, filius SiX
eprocuratoris, e NVicolaus eorum socius. FIec Romani. Conradus aurem
indienitare, ec ranitare licrerarum CommoruS ve le GatOS ROmanOTII
Palam respuie, sic conrri Cuidonem Pilanum Cardinalé, aliolq. qui a
Pontitice missi Fuerane, comiter accepic, ac liberalicer eis omnia, quod
pecierue, privilexia cotiemauie. Duhec axuncur, criltis incerim nucius

## Folio 519 — 1663200467:0523
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000523.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liis
rauie, alse tes otium a minoremoleltia alu
rem eraduxie: Fcar vrbs in Meloporamia crans Futraceri, norit
Edesa, a diebus. Constantini Magni Chriltiano culcui dedita; de be
atislimi Thomae axoltoli allaris ex India relligniis inclrca. IIXC
cum Sarraceni quondam Alexandriam, Antiochiam, Flierololrma
Damalcum, Acorprum, Syriam, alialg. Orienris provincias occu-
passene, atque in his omnibus nomen Chrilti, quanquam splendidis
simum, excinxissene, Cola incer medioshoctes vlque ad tempus li
perioris Fierololymitana expedicionis permansie incolumis. tunc
vero a Sarracenis vexati, cum auxilium a Lacinorum exercitu periil
sene, Balduinum Cochitredi regis trarrem accepere Principem. Bal-
duino vero polt Gochitredum ad regnum Flierololymorum euecto
Principacus derrum ad lolcolinum iuniorem peruenie. Illo domi-
nance sansumus sarracenorum, live Turcorum Princeps ribi obli-
dionem admouic. Fo cempore Armenius quidam ciuis Edessaeiure
hreredicario currim quandam maenibus rebis continentem incoluie
Huius Ailiam eximia specie virsinem cum infano deperire amore
Princeps capiller, nec blandiciis, ac promissis vilis ad lui perlicere
oblequium pocuisee, iniuste admodum fecie, ve vim adhibueric.
Armenius illacam iniuriam magno dolore ferens, ve Prucipem vl
cilceretur, clam ribem prodidie sartacenis. quippe nocte Domi
mca Naciuiratis, cum Cacrx in remplis rigilis agerentur, inWita
eos occultis condicionibus hoctes per currim luam accepie. Sarrace.
ni in rrbem ineromissi Chriltianorum Cansuinem licientes cem-
pla lubico infelto impetu inualerune, atque archiepilcopum facris
operanrem milere rna cum clero mactarune, ac reliquam viro
rum, mulierumq. curbam Cupore, inccuq. ad omnem lini deten-
sionem obcorpescentem, crudelissime rrucidarune. ac deMUI FOEL
Meloporamia in poreltarem adducta, ipsum Flierololymorum re-
enum maximum incerrorem, ac periculum adduxerune. Talem
igicur nuncium Eugenius, cum Vicerbiieset, accepie. Venic enim
praerer cereros ex Syria in Traliam epilcopus Cabulensis, ve 2d0.
peur Syrixe periculolillimo in primis tempore afterendam ipsum
Occidencem accenderee. Is de parriarcha luo Anciocheno, et de
regina Hierololymimana, (nam Fulco rex puero Balduino relicto
Perierat. 1) ee de Spoliis a Sarracenis ablacis mulea conquestus in
peimis erium seaue iplum Ocientale Ecclelie polt Edella amistio-
nem imminens pecicolum seploravie, aeque inde ad. C onendum.
ex Orienre allatus curas Ponciticis, ac Cardinalii
tCl c.1

## Folio 520 — 1663200467:0524
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000524.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de Regno
Germanie, de Ludouicu Francix reges auxiliu imploracum coset
Eugemiusaurem arrocissimo calu rehemencislime percurbacus Vrba
ni exemplo Crucem icerum libi indicendam, ac torum Occidentem
adarma capienda concirandum purauie. at que ica licterus ad omnesre
Ses lupertiacremilic. Ouarum qux ad Ludovicum FrancIX regem
leripea sunc, achuc in hanc lencenriam L. Kalendas Decembris Ve
tralla daex lupeclune. Duantum praedecessores nostri prorecuperanda Ori
entali Ecclesia laborau rint, omnibus esse cognium arbitramur. Duis enin
nescit. Vrbarum proxime niverso Occidenti prope classicum cecinisse, arque
omnes prouincias ad hoc amulandum decusincirauisse. Fx omnibus autem;
qui huic laudr, atque osscio studuerunt, Franci sine dubio, et Trals vircuis.
diligntiae, pieratisqu primas tulere. Itaque non minore felicitate, quam ferti-
tudine Flierosolyma recepere, reonumq. nouum in Syria condidere. Nunc ve
ro, prohdolor, capta est Fdessa, quae caeteris orbibus quondam oppresiis sola in
Rudio pietaris Christiana perstiterat. ingulatus est ena cum clero archiexisco.
pus,  niversus Christianorum populus faedissime trucidatus, Sanctorumque
relliquiae ab infidelibus conculcatae sunt. Dua ex re quantum periculi Eccle-
sia Orientalis contraxerit, 2os pro v estra prudentia perspicere opinamur.
Posipitur hortamur, atque oramus, Et ad ea conseruanda, quae patrum  e
strorum labore, ac sanouine parca sunt, accurraris,  Christianos, qui capri
in facti sunt, misera, actristi servinure soluatis. Nos autem omnia dona v0
bis pollicemur, quae vobis ab Vrbano concessa sunt. quippebona, 2xores, filios
eorum, qui Crucem susceperint, in sanctae Ecclesiae, nostra, archiepiscoporum.
episcoporum,  aliorum procerum Ecclesiae tutela manere decernimus. Prae
terea ne quis de lonis, quae in Crucis suscepiione habuerit, allam, donec do-
mum redierit, subire controversiam possit, nec si are mersus alieno fuerit.
esuras soluere teneatur, cavemus. qui pecunias muruas à dominis feudi im
pecrare nequiverint, eos possessiones hominibus Ecclestasticis oppionerare pos.
se concedimus. ne vero restibus induri pretiosis, nec culto corpore, nec cum
canibus,  accipitribus, aut aliis rebus luxuriem indicantibus eatis, mone
mus. Demum ex Vrbani instiuuro, omnipotentis Dei,  Sancti Petri apo
Stolorum principis auctoritate nobis a Deo concessa freti peccatorum remis
sionem ita concedimus, est qui tam sanctumiter susceperint, sive in eo pers
erine, omnium delictorum suorum, quae rite confessi fuerint, ab solutionem ob
tineant. Omnibus inderebus, gux ad caussum Oriencalem pertine.
bane, Caris, vetum pocuie, consticuris, obstinata Romanorum in
lolentia prauuer, perinde, ac par erae, incensuseos vicilci, atque
armis ad pristinum Ecclelix studiun, ob sequiumque traducere Ita-
ruic. Iaque Lucii exemplo haudmollirem oendum brachio rars
Liburres

## Folio 521 — 1663200467:0525
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000525.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Tiburres, cerero lg. Larii populos, quorum causa 2d
mani venerane, ad arma lolicicauie, aeque iploseorum ope
nosinualic. Romani, cum per aliquor dies acerrime restirillene, can
dem rectorum eversionem, parrix, Forcunarumq. amissionem extime
lcenres pacem pecierune, camq. demum his condirionibus iimpeera-
rUNE: VE Pacricium abrogaene, praefectum relticuerene, lenatOres ex
poncihcia auctoritate renerenE, e Arnoldum curbarum COncIEOrem
rebe ciicerene. Fis rebus eranlactis, Fugenius in vrbem reuercie, popu
l0, cleroq. Faustis vocibus, Benedictum esse, qui venirer in nomine
Domini, concinenre. Valcero archiepilcopo Rauennari vita Functo
Moyles lubroontus. Lampridius primus ladex archiepilcopus ab F. u-
Genio constirueus, pallioq. donatus. Inlionis annus cum cererismalis,
cum ingenci annons caricare furie, quod cruca stirpes, ac legeres o
res dira quadam proluuie consumplerunt. Proxima Nataliria Luge
nius in Lacerano, Conradus Aquisperegit. Lieteris Fugenis in Fran
ciam de lacra expedicione perlaris, Bernardus abbas palam Crucis lu-
Cceprionem Ragranei animi sudio, de lumma oracionis grauitare pre
dicareinsticuie, venisserempus inclamans, quo pleniudo sentium intro
ire deberet,  sic omnis Israel saluus fieret: quae vero dicebac, ea mica-
hilium lignorum magnicudine cumulabat. Siguidem lacis conltac,
nullum diem Fuille, quo non egros, aux debiles, ac membris cap-
eos aliquos sibi oblaeos Canarie. Ouibus rebus impullus rex Ludoui-
cus in syriam proticilci consticuie. acque ita conveuru in P’alchate
Viceliaci habico Crucem iplo praebence Bernardo cum pleraque.
Francix nobilicare lulcepie. deque inde icineri adornando se rradi
dic. Hhoc idem pari aniivorum alacrirare, ac studio vniverli ferime
Francia fecie; vlque adeo ve scribens ad Fugeniuin de mulcicudine
eorum, quiirene, Bernardus dixerie; extrauriri vibes, de oppida, nec
ceinere inveniri quem leprem mulieres virum vnum prehenderene,
quod vbique viveneibus viris vidua remanerent. Per coldem etiam
dies Cermania, guxe prioris expedicionis laude vacauie, vehlemen-
eius e ipla elt ad Crucis susceptionem accenta. led ea ramen a Con-
eado rege in polterum vlque mrinum estprorosata. Ouorum studio
incicara lcalia, de ipla lese ad eam Lanctum iter accinrie. Dum aucem
haec ab aliis non minore piecatis, gnam vircucis xirulacione, PataII
cur, Romani leditionem redincegrances, rurlus ab Fugenio, ve Ti-
bur eyerreres, poltularune. Oua re dilerre negata vlqueadeo exa-
lperaci animis lunc, vele, ni quod pecerene, impecrarene, vim adhibi.
curocolten derene. Ierque Fuvenius consilio cu Cardinalibustiabico.
Liber Vndecimus.
citet e

## Folio 522 — 1663200467:0526
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000526.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ltoriarum de Regno lca
rurlus rrbecum eis cedere ltatuie; ac pedum puluere ad terrorem
ciendum in eos excussorrans Tiberim rna cum Cardinalibus, popi
loiplorelis, missilibulq. eosholtilirer incessente, acque inde Pibur con
rendic, itx ve Fererini V. Nonas Marrii Fuerit. Flac re audita Bernardus
2d populum R0. licceras obiurgacionis plenas has lcciplic: Duid vobis
visum est o Romani, offendere principes mundi, vestros autem speciales parro-
nos? cur Regemterrae, cur Dominum caeli furore tam intolerabili, quam irra
tionabiliin vospariter pronocaris? An sacram, eo Apostolicam sedem divinis,
recalibu sq. privilesiis singulariter sublimatam ausis sacrileso incessere, suog.
minuere honore contendiris, quam vel soli contra omnes, si oportuisset, defende
re debuistis:? parres vestri urbi orbem subiusauerunt, vos erbem properatis or-
bi facere fabulam. En Petriheres Perri sede, ) orbea vobis expulsus est.
Enrebus, (t) dominiis suis vestris manibus spoliari sunt Cardinales, acque exi
scopi ministri Domini. Quid ergonune Roma, nisi sine capite truncum corpus,
sine oculis frons effossa, facies renebrosa. Reuertere, recordare, qua caussa, quo
fine, per quos, ) in quos x sus non longé ance hos dies cunctarum, quae inte sunt,
ecclestarum omnis ornatus, eo census proflicatus est. quidquid in altaribus, et
altarium vasis, quidquid in ipsis sacris imaginibus auri, (s) argenti reperiri cunc
pocuii, manibus impiorum direpium, et asportatum est. Reconciliamini princt
pibus vestris, Petrum loquor, () Paulum, quos orique in vicario, ) successo
re suo Eugenio suis sedibus, et aedibus effurastis. ad Conradum verore
sei, ad ope Fugemoferenda adhortans scripsic hoc modo: Virumque
interese Caesaris constat, ex propriam rueri corona,  Dei defensare Ecclesiam
alterum regi, alterum comenit Ecclestae aduocato. Victoria, sicut in Dominoco
fidimus, praemanibus est. superbia, ex arroeantia Romanorum plus, quam
forsicudo eorum. Populus hic maledictus, es rumulruosus, qui suas reseit meti-
si vires, copitare finem, considerare proventum, tamen insipientia sua, furore
suo ausus est hac prande sacrileorum attentare. Fugenius inde divertis Con
Cilijsagiraris, demum vecerum pontiticum exemplo in Franciam ire
constiruic, Cine ve ablenria deliderium Cui Romanis effcerer, sive, vi
ecclelix Callicana muleis haerelibus laboranti praesens consulerer. Iret
terra ineressus Senis diaconos duos Cilberri Porrerani exilcopi Picta
vienis offendie, qui exiscopum luum de tide Priniraeis malé sentience
deterebane. quibus se in Francia dixic ex Concili; sencenria responlu-
rum. Pilas inde, accraiecto Apenmino per mensem Augustum BrixI
am venic. vnde decimo Ral. Seprembris licreras ad Gerardum epilco-
pans Bononix dedir, quibus eu docuie, le Regiensibus, de Parmelibus
Pracepise, ne Murinensibus adverlis abbare Nonancilanu adeHene.
cos le, quinmanduca lun nexlenissent, ex colertu cas dinaliu, de parciar-
ehr.

## Folio 523 — 1663200467:0527
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000527.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Vndecimus
Che Aquileienlis, S plurimorum, qui convenisene, epit
Didignitare priuasse. quamobrem omni Ctudio nitCTCtUE, ve N
culanos concra purinenles, quacunque posser, ope detenderer. Inde
in Franciam progrettus a Ludonico, aeque ab omnibus ingenri honc
re excepcus elt. valuicq. plurimum aduencus eius ad profectionis syria
cxe udium insammandum. F:odem anno Cenvenles ab Fugenio in-
cieari sarracenos, qui Minoricam inCulam incolebane, libi adorien-
dos duxerune. O uippe classe omni militari apparRTU OENaCA, eO prO-
celsere, ac cabernaculis in lierore poliris insulam liberius quareriduo
Percurrere. Reuersis inde cum ingenei prxda ad cabernacula repence
ingens Sarracenorum numerus superuenie, acque inluleare castris Gc.
nuenlium caepir. Genuenles aurem eorum imperum non Colum acri
cer lultinuerune, sed Fuxaros eriam ad octov (que millia passuum inle.
quurirerriam corum parrem interemerume. atque rebe insulee popu
laca amplis onusti spoliis ad classem reversiabierune. Floreneini, cum
bellum Coniei Cuidoni Cuerra ad Monrem crucis monissene, nec
diligencer cultodinsagerene, ex improuilo oppressi clade maxima ab
co, _ Arrerinis lociis eius affecti sine. Neque vero levins damnu Bri
rianieo anno rulere, urbe ipla Forruiro incendio concremara. FTiems
insionis prodigiola niuis alticudine fuie. ac luperiorem tamem Faeda
Peltilentix lues excepie. Sequenti anno Conradus Spirx Tolemni N2
caliciorum perfecto Trequentem principum Cuorum convencum egie.
Eo quoque Bernardus abbas accessie, ac plurimum adueneu suo om-
nium in le ora converrie. mirabantur homines eloquenciam, luspicie
banc erudicionem, led praecipue lanctiearis opinione permonebantur.
quam mirandis opcribus edendis iple de le excirauerne, acque in dies
magis augebat. Cum a replo ad hospitium a Conrado cser deductus,
puerum pedibus capeum, qui curandus ofterebatur, excepit, ac ligna
cum ica dimilie, ve repente exclamancibus omnibus (igna recuperari
srelsus oltenderir. In Cacello inde epilcopi, eodem praelente rege, Cxci
oculos in pristinum aspectum restiruit, ac murae linguam in eloquium
Coluic. ac pauperculos aliquot a rexe ipso oblatos signo Crucis Factc
omnibus intirmiraribus liberauie. Ieaque cum de Cruce concionari
praui, ac perampla orarione ccepisser, Conradum iam in eam sencen
tiam ee Ponriticis licreris, _ Francirexis auctorirare propenlum addu-
zic, vestarim Crucem acciperet. Cujus exemplo, de volunrare Fride
ricus quoque Priderici trarris slius, qui post iplum imperauie, de ma
ximus quilque Germaniae princops eandem iplomet omnibusmini
Arance Bernardo, sulcepie. Spirenli in de comienru dimisso Comradus
X

## Folio 524 — 1663200467:0528
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000528.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
cmarum de lcono
in Baioariam prodiie, acque ibi in Puriticatione convencurt
eo conveneu abbas Fboracenlis, vir pierace insixnis, ac Bernardi emit
lus lacrificio Factoiussu Conradi in concionem alcendic, ac litreras
Eugenii ponciticis, de Bernardi abbaris de Cruce Luscipienda publice
recirauie. ac palam populo lanctam expedirionem lualie. Ptaque re-
Eis eius vocibus, monicilg. permorieres epilcopi, mulciq. principes,
acque ingens prinatorum hominum multitudo vlero ad Crucem de
polcendam accessir. Sub Ouadragelimam inde Conradus venie Ftac.
Fordiam, ve tsenricum silium suum regem Germanix curarer inctiem
endum. Ibi quoque Bernardus affuir. Ouo cognicoranta male aHte
ctorum, ac debilium mulcicudo lancti hominis vilendi Audio accen-
laconsuxie, realiquando Conradus praelens curbam in templo vryen
tem lultinere nequiverie, ac depolita chlamyde iptum in vinas sulci
pere, e de balilica asportare coactus lir. Praeter cereros lenex quidam
paralyticus, homonorus, et honorarus est ineroductus, ab eoque post
brenissimum precarionis carmen Canacus. Illo vero validé abeunre,
cum alii quidam lectulum, in quo delacus fuerat, collere vellene prim
revocans cum rnus ex circunstantibus LIugo Fullensisecclesix archi
diaconus euangelici paralytici recordatus: Non lic, inguir, non lic ind
nisabibis. Folle grabarum tuum, ) ambula. aeque imposito in hume.
roseius lectulo dimilie, vniverso, qui incererat, populo acclamante,
ac Deum magnilcentissimis laudibus esterente. Relicta inde Franc.
Fordia, Conradus Aguas profectusibifilium regem in media Ouadra-
selima coronanie, ac Palchare Bamberex acto, duos maximos ad Frar
gendas Sarracenorum opes exercirus destinauie, rnum, quimari, alte.
rum, qui terra concenderer. O uibus actis haud ita muleo post Frideri
cum Fracris filium, ec plero (que principum secum habens Rarisponam,
quo convencum indixerae, adiie. Eo vero omnes, quae terra peritu
ea cranc, copix extora Cermania pedestris, equestrilg. nilirix con-
venere. quae ad ducenra millia accessisse dicuntur. FX Ltalia etiam afti
ere legntus ponriticius Theoduinus epilcopus Portuentis, FTermanus
Marchio Veronensis, Gulielmus Monterracenlis Conradi sororiue,
Vido Comes Blanderatenlis, Marrinus Furrianus, vir apud Mediola
nenses inlienis. Narrareriam Choniara lcriptor Graecus, ac prorein
primis memorabili prodic, in eo exercicu mulieres muleas fuisse, qua
viccurem vecerum Amazonum imitatae ririli more equis, cruribus in-
ter se dilolulis, insederine, aeque hactas, de arma, ve cum Sarracenis
CorcurluEX, restarinE. Cum HOCIBILEFNEO, AC FM OrnatO exerci
ru Concadus Racisponae conscendic, ac Darinubio devectus equiracu
5
CCIF.

## Folio 525 — 1663200467:0529
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000529.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Vndecintas
terra lublequenre Penrecolten Cermanix in Ainibus esie. ad
per Vusariam ducere inlticic. in Thraciam inde ingressus cu
Idus Seprembris ad castrum quoddam conledisset, reibipoltridie
ciuitatem Deiparae virxinis celebraret, aduerla ccelirempestare, et la
un vicini amnis intumelcentis iniuria vlquendeo contlictatus est, Vr a
mis, impedimentis, milicibulq. mulcis amislis, inde Constaritinopo.
lim venerit. Ibirecrearo opporcuna Manuelisathinisliberalitate exer-
ciru, mare traiecit, acceptilq. itineris ducibus Crecisnonnullis in Ly.
caoniam se ad Iconium duci, quod a Sarracenis tenebatur, precepie
Craeci vero live iussu Imperatoris, Cive odionationis, Cive invidia lau-
dis adducti iplum in C appadocium longe diverloirinere per delerta,
ac dilticilin loca duxere. in quibus acerba omnia incommoda exerci
tui perpecienda fuere. Nam Aliarici miciticam in praebendiscommen
cibus malisnicarem adhubuerune. liquidem claulis oppidOtum OccuF
centium vorrisnon lolum ansulte cibum de murisinsenei ante acce
Pea pecunis porrexerune, sed panem eriam oyplocabetactum dederue.
Ieaque aliis inedia, aliis morborum grauitare ab lumpris reliqui ir-
rumpencibus repenre Sarracenis obiecti corum lustinere impetum ne.
quiverune, acque in tuxam converliplerique auc capei, auc incerem-
Pei lune Oua calamitare accepta, Conradus rerro irer converrie, atque
Ephelum proorellus inde Constantin opolim verlus vix cum decima
copiarum parre conlcendie. Ludouicus aurem rex Francie, quo cum
erat Vido Florentinus Cardinalis, pontiticius lesacus, paucis polt Peri-
recolten diebuse Francin mouie, atque eodem, quo Comradus, itine.
re, led paullo feliciore, in Aliam eran serelus proeliis aliquor secundis
Factis Laodiceam pervenit. Naualis autem Germanorum exercitus,
cum V. Kalendas Maii Colonia discessistet, XIIII Kalendas Tunii in
Angliam venic, acque ibi ducencas libinaues Anglicas, ee Flandricas
iunxic. Vuiverla inde classis sex ante Pencecolten diebus in Calleciam
adiic. Ibirex Callacieiniurias, ac maleticir, qua libi a Sarracenis ex
Porrusallin inferebantur, conqueltus Ciermanos orauic, ve quando
eancum laboris piccaris accensiltudio lulcepissene, eos exterminare ex
Erispanis vellenc. nam illis maricimum, se vero cerrestrem admoven-
ribuscerrorem Vlysliponem breui in manus luas rrbem opulentisI.
mam esse vencuram. Ita maena rei gerende consentione digres(i exe
unce lunio classem ad Porcugalliam appulerune, ac quarro Ralendas
Tulias Viysliponem acceserune. Fa naualiprimum, deinde rege ad
veniente, cerreAri apparatu valide oppuenara, demum XII. R alendas
Novembris peruenie in porestarem. Cermani, cereriq. in gerri relaca
Miaca

## Folio 526 — 1663200467:0530
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000530.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
praedadomum se recepero. Per coldem erium dies 
senioponritice incirari sarracenis, qui Almeriam in lictore Scanacen.
sirenebaue, bellum Fecerune. Ouppepecuniis, commeacibus, l
chinis, copiis, de nauibus, quxe necellarix videbantur, paratis, eoco
cendere. Ibi expolicis in cerram copiis, praelium concinuo cunt sall
conis eltfactum. Pulsi, Fugientelq. ab inseguente Genuenlium C Iut
cacu ad quinque millia exla lunc. Vibsinde oppuenari coepta L
Kalend. Nouembris ope Altonliresis est expugnata, exde vieinet san
racenorum millium facta. Praelidio Almeria relicto, Cenuctese
minore cum praeda, quam ploria, dilcesserunt. multa spolir Cetu
am eranctaca hoctium opulentia, ee nobilis rictorix claco per mulcos
poltannosmonumencotuere. Fugenius, cum in Francia aeerei, cpc-
ram in primis rebus E.ccleliae consticuendis impendie, ac convenum
hocanno Pariliis habuie, conciliu vero Rhemos in insequenrem indi
xir. Dinconi Pictavien les ad cum reuersi Calberti episcopi lui remen
de tide Trinicarisirerum deculerunt, ac Bernardo Clarauallenli adiu-
core, rehementius institerune, re damnaretur, perindeatque Petrus
Abailardus ob eandem caustam proximis annis tuerat ab Irnocentio
condemnacus. Eugenius aurem difticuleate quaeltionis deterritusrem
Cr48 ad concilium Rhemenlereiecie. Poltero anuo ambo Chriltiani exet
cirus in Spriam peruenere. Ludouicus ex linu Arcalico profectus cum
luis media Dundraeclima Antiochiam, Conrndus Constancinopoli
Cub Palcha Peolemaiden conuir. Inde ab veroque iunctis neminibus
Flicrololma vencum. Consiliis cumrose, de parriarcha compoliris
tuliomense ad Damalcum oppuonandam proceltum. Ouo minus
ribspeceriduum oppuonata, murilq. exterioribus exuta in poresta.
rem concesterir, Chriltimmorum pertidia, ac discors volunens materi.
auipeaebuir. Marcinus Turrianus Mediolanen(is, qui ex inulitata
Proceritare corporis Cisantis cognomen culir, Arenue pugnans cap.
tus, ac cormentis excrucintus lacro mareyrio coronatus est. ABCC
Mlediolani clarissima Tuerianorum Familia propagata. Alcalonica
na inde oblidione decrera, ad loppen, quo conuentus erar inidictus.
venerunt. Verum, cum Flicrololymieanus exercirus, qui ex condi
eto praesto ese debebat, ad diem non convenillet, Conradus maxi-
mam, de trmislimam exorcitus lui parrem variis incommodis ablump
eam caussacus domum le redire velle dixit. ac rurlus se Constantino-
polim recrulie. Ludonicus aucem Colus relictus ne ip le quidem quid-
dam operaprerii fecic. Dum haec in Orience parum secunda Forrunx
seruncuc, coenvenles icerum adverlus harracenost silpaniae procelle
Ces ab Fu
listoriarum de Re
Mpp

## Folio 527 — 1663200467:0531
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000531.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Vndecimus.
Ouippe reparatam, ac necellariis rebus instructam in ora Bar
nenli, vbi hiemauerae, classem Kalendis Tuliis in amnis Iberi oltir in-
culere. aeque ad rrbem Portola, quae a licrore XV millia passuum di
sac, milices in cerram expoluere. primo leuc praelium, led iniussi
conlulum, elt commissum. ibi anceps belli forruna fuie. inagno inde
opere admota maenibus machina, muriq. percuri caepei; Factag. in
ribem via, duo castella lionea lunc invecta. Quorum altero recta, que
ad Templum, altero, quae ad Arcem vlque perrinebane, deiecta lunt.
Hlac domorum, curriving. strage facta, Sarraceni in Arcem le recrule
re, camq. Omni ope detendere insticere, Genuenles, Fossis toro labo-
rance exercitu complanaris, cerrium ad Arcem castellum produxerune.
cuius larus cum Sarraceni crebro lapidum grandine incienda dilaceral
lene, larim relticurum reribus, ne ladiposser, seplerune. Ilis ad ducti
incomodis Sarraceni centum daris oblidibus inducias poltularune, ea
lege, ve liinera quadraginta dies nemo lui auxilio luccurrissee, extem-
plo le dederene.  uibus daris cum eran sacto termino nihil apparuil-
sec, certio Kalendas Tanuarias Genvensium vexilliselaris dedirionem
Fecerune. Recepexe vrbis vna pars Genuensibus, due Barcinonis Comi
ei cuenere. Fodem rempore Rogerius rex Sicilix irarus Manueli, quod
legaros luos de pace componenda missos conter ius genrium in carce
remconieciller, classem Crxcix lircoribus ineulie, ac Corerram, Phe-
bas, Corinthum, _ Chalcidem ei eripuie. FPuius expedirionis illud
memorabile tuie, quod eorempore arritices lerici conticiendi in sicili-
am, Tcaliamq. ex Craecia primum eraducti lunc. ex quo opificio mul-
torum deinde FOrEUNX CICUCTUNE. C.2 vero ars in Crxciam ex India
permanarae. Ouippe Tultiniano Mlagno Imperium obrinenre ex In-
dia Constantinoxolim monachi duo profecti originé eius docueriir.
opus nempe quorudam vermui esse, qui cerra rarione nurriei tila que
da expUCTeHE. ImperarOre aurem mirante, ac rem certius dilcere cU
pience eorum le ou2 allacuros, d rarionem generationis, aeque cduca
tionis oltenturos spoponderune. Teaque de praelenribus muneribus
oneraci, e Spe tururorum ad promissa preltandaincen (i cum abiillene,
post aliquoemen les Serum oua arculerume, ee in timo collocata in ver
iniculos commutarune. eosque moriFoliis aleos, quemadmodum to
liculo Facto lericum rexerene, docuerune. atque inde coram contici-
endi opificii rationem expoluerune. Fugenius aurem, cum Freverim
prodiissee, ibs ab Adalberone archiepilcopo holpicio benignE pexEreS
menles exceptus conventum esie, ac pridie Kalendas Februarias basili
cum S. Maechix apoctoli dedicavie. Inde Rhemos proprestus ibiper
Duad

## Folio 528 — 1663200467:0532
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000532.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
LAIICOMarUIi dCLC
Duadiagelinam concilium Frequentislimum habuit. Ad cerera ccet
ca, quibus corrupes ecclelia Callicanae dilciplina correcta ett, HXereIF
ci duo, qui Franciam polluebane, praecipue exrerminaei lime, Oilber
cus, de Luno. Gilbertus, re diximus, nouas de Frinitare quaeltionesce
mere interebae, nec patrum decretis veteribus ltabar. Funo aurem r2
tione Brito, ignoratione lui noinis, cum vulgo Fun dicererur, le elle
illum dicebat, de quo in Ecclelialticis exorcilinis dicitur, Per eum,
qui venturus est uidicare vivos, (t) morruos. _c, cum (ocios erroris lui mul
tos alciuisser, eorum aliquoc dilcipulos appellabat, e specioss eis no-
mina Sapientiam, Scientiam, e ludicium impoluerae, acque cccleli-
is Calliae inteltus, ac Formidabilis huc, arque illuc cum insenci homi
num mulcicudiner olicabar. captus aurem ab archiepili opo Rhemenli,
aeque in conspectum Concilii dacus communi colen (i perpetuo car.
ceri est addictus. dilcipuli eius mori, quam corrigi maluerunE. In co
dem concilio decretum quoque vetus lnnocentii contirmatum elt, cie
IIDUNEEOTHCAIEHEZ COIIIETCFEHEUE. De Crux purpurea est Pempl2-
riis milicibus albis veltibus assuenda concessa. Concilio dimisso, Fu
Senius Claramvallem, vbi paucis ante annis monachus lederat, vilica.
vic, ac gloriam pontificatus Romani inligni hiumilitare repraesentauit.
Admirationierat omnibus in eanro dioniraris taltigioram constans lui
demislio. erenim e tunica lanea carnem premebae, ex dies, noctelq.
cuculla indurus non Colum incedebae, led etiam cubabac. intus tO-
nachi habicum gerens exerinlecus Ponrticem le de moribus, et indu.
mentis praeltabat. Scomeneaca ci circunterebantur puluinaria, lectus
Palliis instracus corrina ambichatur purpurea, ac li cuoluerentur ope-
eimenea luperiectis laneis complola ltramina, ee palex coe lobaFX repe
riebantur. Allocurusmonactios, e conlolacus, tratiem, de lodalem
le incer eos, non dominum praelticie, aue masiltrum. cumq. cum ibi
lonsiorem moram eraherenon pateretur, nagn2 2lectancium multi-
cudo, Calure Fracribus dicta, in lealiam iter lulcepie. audiebar enin,
Romanosinceltinis le cumultibus accerenres Poneiticis in vibe presen.
tiam prae optare. Cum aurem ad rebem vemsset, ne ica quidem eam
inire ipla adhuc manence populiersa le contumacia poruic. leaque
aliquo remporis spario modo in Varienno, modo in Cuburbanis Larii
oppidiis vna cum C ardinalibus sedic. In Tcalia Bononienles oppido,
quod caltrum Imole dicebatur ex dicceli Imolenli in den accepro,
lnolenles ad arma concirarune. atque ex de caussa Faeduscum Fauen-
rinisinierune. Sequenri anno Conradus convento in Thestalia MIa-
nucle, contilium cu eo Roperii siculi aemis communibus perlequendi
e
cepici

## Folio 529 — 1663200467:0533
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000533.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber V Heom
cepie, ac praemisso in Germania Friderico iple cum eor
tum in de laus, qui 2d paucistimos redactus erae, omnibus dNIHCCM
caribus circunuentum cum nullam ad rem apcum esse lenriret, de sul
cepea bellilententia deltirie. ac maririmo icinere permare Rcriari
cum Polam, acque inde Aguileinm aCCeSSIE. Vnde prOFeCtUS FApI
dem in Penrecolte Salisburomn, ac mox Ratilponam accessir. Ludo.
vicus rexnauali icinere domum per Siciliam rediens a Graecis Captus.
dum ad Manuelem Corcrram obsidentem deducirur, a Siculis inter
venieneibus liberaeur. acque inde a Roxerio, et Ponritice honoris-
ce habitus domum renerrieur. Fngenius, ubi Conradum redeuncem
accepie, leparos in Iltriam obuiam ei milie, guibus ex medio irinere
reverlis, quod Conradum iam in Cermaniam pervenisse nudissene,
lirceras V TII Kalendas Tulias Fulculo, quae adtuc leguneur, dedic.
quibus incolumem redicum searulacus, acque inanem expeditionis
exirum consolarus elt. Flenricus parriarcha Craden (Is, qui oborta cis
Duce lilcordia, rrbe excesserac, Venerias graria reconciliata repe.
riic. In lcalia Placentini novum bellum cum Parmen (ibuS inierUnE.
Cererum cum ad Fablanum caltrum obsidendum cum maonomi-
prum numero prodiissene, a Parmensibus, de Lociis eorum Cremo.
nenlibus praelio Encto magna ex parre deleri sune. Poltero anno
qui fuic millelimus cencelimus quinquaselimus, Conradus Fen.
ricum filium, quem libi succeslorem animo, de Custragiis principurr
deltinaverat, exrolic. Eugenius, re ex diplomatis eius appaFeF, ad S
Pecrum ledic. Sisebertus auctor elt, iplum mulca cum Romanis ces
tamina obcinende rebis caussa polt redicum e Francia contraxisse.
Placentini, reacceptam ignominiae labem delerent, missIsContra Cre
monenles Mediolanenlibus ip(i Cimulata alius rei cura ex improuiso
ad Fablanum redierune, ipluiriq. OCCUPaTUM FUNdIEIS CHCFFCTUNE.
inde in Parmenlem agrum ingressi castrum Medelana diripuerunE
Mediolanenlium alia Forruna fuie. Nam cum ad C altrum NOuLI
ados Abdux Cremone premendae caussa cum carrocio constirisent
idque cepistene, LII. Nonas Tulias a Cremonenlibus pulli insupet
carrocio, quod insignis probri loco per ea remporz habebatUE, CXU
ei Cunc. Id caltrum poltero deinde anno Placentini Cremonen
Sibus reddiderune, aEque eOS a COCICFAT PARIEH (IUM AUOCATUNE.
Eodem anno Imolenles Caltrum Imolx, quod exiguo à BOnO.
nien sibus prae (idio tenebatur, repente pernoctem aggresli RCCEpETUME
aeque ibi Vidonem Malabucam Comicem. Balncocaballi cum aliis
mulris incertecerunt. Contra vero Bonomenles caltrum nomine
WtCat

## Folio 530 — 1663200467:0534
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000534.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
corratum deRcond
Medicinam imperium luum reculans dirverune. Parmenles aWFet
quibuldam a Regienlibus derrimentis affecti cum bellum eis inferre
ltaruissene, Ciedus cum Murinenlibusaduerlus eospercusserune. LiuS
Faederis, ve in Actis Mucinenlium lesitur, hec Formula fuic: Lu
rant Murimenses, et) Parmenses mutuis se auxiliis defensuros a Rbeno am
ne 2 sque ad Fidentiolam,  à montibus r (que ad Padum. et detrimen
ta, si quae inciderint, sarcituros arbierio consulum veriu sque civitatis contra
omnes homines salua fude data Imperatori. Si Resierses societate hancinire V0
luerint, Parmenses effen sarum emendationes recipere teneantur arbitrio Consu
lum Wmtinensium. Si Regienses societatem non inierint 2 sque ad OEt auam
Resurrectionis, e intra hoc tempus arbierio Consulum Aurinensium saris.
facere volverine, Parmenses recipere reneantur. Postquam Murimenses bel
lum cum Reoiensibus inserruerint. Parmenses item sine fraude suscipiant, ne
que inducias paciscantur, atque hoc fcedus decimo quoque anno renouetur.
Llaec antiqua amicirix, quae postincer Murineles, e Parmenles dubiis
verrulque civiratis in rebusenituie, Fuere primordia. Conradus coro
ax accipiendae, Apulix recuperandae, de Lombardix nontum com
ponenda, quam comprimendxe studio instammatusiurauie, se pro
pediem cum exercitu in Tcaliam rraiecturum. verum sequenti an
norepeneino morbo oppreltusnon line veneni luspicione i medicis
inductu Rogerii dari XV. Kalendas Marrii vita ceslic, cum inlignia
regalia Friderico traeris Ailio eradidissee, cidemq. Filium Cuum paruu
lum commendaster. acque in Bambersen (ibalilica lepulturae man-
datus elt. Huic de voluntas esresia fuit ad rem p. lulcipiendam, ne-
que exisux opes ad detendendam. Foreuna rna detuie, qua huma-
no indicio bellica actiones praecipue administrari purantur. id quod
aperce in Aliarica expeditione apparuir. Non videtur illud lilentio
hoclocoprxcereundum, per hosprimum annosmasnos ad omnium
liccerarum laudem esse proeressus Factos. Nam baibaris in lcaliam ir-
cumpencibus, ltudia non solum, qux a Crxcis acceptacrane, philolo.
phix, ec medicinae, Cederiam quae ip (i Romani eradiderane, iuris ciui
lis ira abiecta, acque prostrata fuerane, ve vix vestigium vilum corum
extaret. Hoc aurem cemporerniuerla ruo quali impetu lacertos mo
vere, et in campum prodire vilx sune litterx. Si quide in FTispanria SaF
raceni duo Auerroes, de Auicenna lingulari ingenio homines philo-
Cophix, ee medicinix studia ediris in ea commencariis illustrarune. de
in Tcalia, maxime que Bononix ius verum que lumen inBCnSACCCPIE.
Nam polclinerium Bulearus, Marrinus, Fsuso, ee lacobus ad ius ciui
Htudio

## Folio 531 — 1663200467:0535
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000535.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
iber Duodecimus.
sudio contulerune. ee Grarinnusnonachus; decretorum
emuleis conciliorum, pontilicum, ac piorum doctorum lbris conte
Ao, iura poncitiea plurimum illusteauie. Theolosiam vero maximé
industria, acque opera (ua Perrus Novarien(is, coonomento Lombar
dus, epilcopus Parisien sis provexir, libris, qui dicuneur SenEenTIRCUI,
conscripris. Oux omnia OnUmenE ad hane vIque Xtatem, qua
Craecis rena (cecibus licceris rniverlae arres, ac disciplinX rCROFHCTUNE,
inagno ab omnibus studio celebraca lune.
L 1
S. I
LISTOR I A R V M
F R F G NO II A L I AF
iber Duodecimus.
FRIDERTEVS REX, ETTMPERATOK
VAE Bella, quolque rumuleis Mediolanenles, ce
ceriq. eorun exemplo Tralici postnorrem po-
herioris Ftenrici inter se honetto laudis ludio,
ac dominationis cupiditare concraxerine, lupe-
riore libro recenlius. FToc vero, quemadino-
dum iidem aleicam liberrarem diris praeliorum
cum nouo rege Friderico contentionibus, gr2
vibulg. rebium eriars luarum incommodis rerinere concenderine,
Moerro Conrado, IlI Nonas Marrii principes, aeque evilce
Di Franctordixe convenere, ac concordibus animis Fridericum, Du-
cemsueuiae, vextare, sic rirture ad Famam hominum Aorelcentem,
regem Germatria delexere. X mox Aquas profecti per Arnoldum at
chiepilcopumm Colonienlem consecrauere. O uibus rebusriré pera-
ctis, Fridericus legatos ad Fugehium pontiscem conteltim de lux di-
enientemisic. ac Palehare Colonix celebraco, in Saxoniam eranlorel
lus conventum in rebe Marcinopoli habuit, vbi in Pentecolte Perrum
regem Danix coronaure, et nato in Magdeburgens archiepilcopo de
loendo distidio, iple luper ea re adicus Guiemanno Cicenli epilcopo.
quem delienandum culauie; cectelix rcealia rradidie. in iselto inde
R
C.
enareale conabimur.

## Folio 532 — 1663200467:0536
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000536.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
53
liltoriarum de Reono Icalia
Apostolorum altero Rarisponx convencu acto, legaros ab Fugenio
ea omnia reterences audiuic. Octobri inde mense cerrium Flerbipol
asens quosdam principes propinquos luos inter le conciliare conten
dic. X Veltoni amunculo luo mirchiam Tulcia, Ducacum Spoleti
Principarum Sardinix, a roram cerram Machildis Comirisae concel
lic. Angebanc inseneis (piricus iuvenem primum res Germanix, quas
componere ance omnia cupiebat, deinde lcalix. Na PERTeF COTO.
nam, quam Comendus paeruus assequi morre prxventus nequiuerat,
eximum quoddam frenandorum Mediolanensium, cererorumg. Tca
licorum, qui liberearem insticuerane, cudium, ae incredibilis Apu
lix de Rogerii manibus extorquendae cupidicas iplum assidue stimu
labanc. Teaque cum quidam Apulix proceres, quos Rogerius cie
cerac, ad cum in hunc conventum opem implorances venisene,
bene eis sperare iussis, palam se postbiennium omnium harum re.
rum caussa in Traliam profecturum iurauic. Fugenius primum Faedus
cum Friderico compoluic, poltaurem ZVI Kalendas Seprembris lic.
ceras signia ad epilcopos Germanixe misie, conquerens, eospasos,
Fridericum cccleliam Magdeburgensem Guiemanno Cicen(i epilco-
Doproximis decreris aduerlantibus indulgere. Incerim in Lombardin.
bellum Regiense incoeptum est. Ouippe Parmenles adiunctis Mu-
cinenlibus in aorum Regiensem hostiliter inCUErERUNE, aC R egiuI
Pexceruecti ettulo curlu requend amnem siclam populabundipro.
cellerunt. Abcuntium inde excremum asmen Regienles adorri na-
num cum eis, led infelici euentu, conseruerune. Nam rlquead vr-
bem a Parmensibus fugati, plerique capri, ac Parmam craducti.
quarro inde dicin Felto Allumprionis dimissi, linguli baculo, in
Fulaque, alapa in ceruicem inflicta, donari. Flac re prospere sest
Parmenles ad alteram partem converli ad Bursum Sancti Domni
nivenere, idque seprembri mense capcum lubdiro incendio com
bultere, et capriuos Parmam abduxere. Postero anno Fridericus Pal
cha Bamberexe celebrans duos Cardinales Bermardum, e GresOri
um legatos ad abdicandos quoldam solurioris disciplinae epi(copos
ab Fugenio missos lecum habuit, et Penrecosten Vormacix ageni
Flenricum archiepilcopum Moguncinum per eos exauctoravie, acque
Arnoldum cancellarium luum ei suttecir. Hlxc apuel Octonem. In
Mediolanenlium monumencis adiectum est, Fridericum certium Co-
ltancix conventum sub  undragelimam peregisse. Fo vero ius di
cence, duo humili loco, atque oblcura condirionehomines vlero ac.
celterumeac, Cce do, miserabilique trabiru lumpro, ee crucibus lxpli
Cancium

## Folio 533 — 1663200467:0537
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000537.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber Vndclir
concium more praecentis ad cribunal ciis mllie
Duaerenci, quinam essene, quidue pererent, le Laudentes e
ob id ad cum protectos, reparrix luX CalatITATeS EXPONCTENE, qua
ipla Cub imporenei, e luperbo Mediolanen lium imperio per annosair
plius quadrasinea perterrer. non dittidere, rbi ille cognouerie, quin
pro lua in omnes xquitate, acque iustiria ruenei amiex rebi praelens
auxilium atterar. Pussi cerera exequi, omnia Laudenlium, quibus 
Mediolanenlibus affecti Fuissene, e nunc, recummaxim, atticeren.
tur, decrimenea narrarune. Duibus acceptis Fridericus haud medio.
criter prore commocusbonum eoshrabere animum instir. nam le pic
pediem macurum auxilium allacurum: 2c continuo licreris ad consu-
les Mediolanenlium datis, ve a Laudenlium, Comenlium q. abstine-
renc iniuriis, imperauit. licteris lectis Mediolanen (es pro Concepta ex
lecundis rebus superbia non Colum mandara regia despexerunt, led nu
ciis eriam eius manusinculerune. L auden les neque a principio calec
uium luorum Eactum probarane, qui iniussu luo Mediolanen les apud
Fridericum insimulassene, et nunc noua Mlediolanenlium aduerlus
Fridericum concumacir coonita, masnum Forcunx luxe intimoré ad.
dueti rehemencius percurbati lu ne. Verum recenciirx Friderici ad-
verlus Mediolanenles concepex tama erecti, occulce le illicradiderur.
ac clauem auream per Culiclmum marchionem Montisterrari mile.
rune laudquaquam simulata dedicionis arsumeneo Fucuram. Ouin
cciam iple marchio, ac legnti Papienlium ad Fridericum profecti ca-
dem deincoleranda Mediolanensium inlolentia, ee non dubiis eo-
rum 2d L ombardix occupandum imperium conacibus rerrulerune.
Duxe quanquam Friderico srauin, neque vilo modo ferenda luneri
le amen in pralens le concemnere lunulauit. Nam Mediolanenles
his rebuscompertis rerriri cracerem nurcum cum ingenti pecunix lum
mamilerune, sc se nd redimendam eius gratiam vlero coronam ei
eradicuros promilerune. Cuiusparandae caulsa reliquaille omnia li
bi posthabenda existimabae, sancassimmenses cum diruco a Bonon
chlibus castro ledes, vbihabirarent, non haberene, ab Fugenio pon
cilice auxilium implorarune. Fugenius litteris ad praetorem, et
Comune Bononix Ferentini V. Nonas Martii daris, ve Sancaslinnum
relcerene, imperavic. Deinde, cum essee Tiburi, VVII Idus Tulii vicae
modum impoluie. Cardinales corpus Romam receulerunE, atque in
basilica S. Pecri sepultura mandarune. postbiduum suffectus est C on
radus epilcopus sabinus, quem olim ribe decedens vicarium lui reti-
querae Innoceneius. eque Amactalius quarcus vocatus. Is civis tuic
WI
taa

## Folio 534 — 1663200467:0538
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000538.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
coatum de Rcono Icalio
Romanus, ee canonicum regularem primo apud Valenriam in
renli provincia est professus, deinde ab Flonorio ponritice eccle(12S
binenlidonarus. Per eoldem eriam dies Rogerius Sicilix rex viex tiné
impoluie, ac Culiclmum silium, qui poltea Mtalus elt appellacus, re
dem reliquie. Bernardus abbas Clarauallenlis irem lienoeum maeni
cudine Fulgens est morruus. Mediolanenles recenri erea le Papien(iu
iniquitare often(i aduerlus eos exercirum eduxerune, acque agro lare
direpro, acque incenloiplos lecum menlé Ausulto dimicare conctos
acie protieacunc. Parmenles Burgenibus lisbactis, quod religuum
etac, cum Placenrinis coneraxere cerramen. cererum imminenre bel
lo Placencini lociorum Cremonenlium copins aduocarunE, X V I. R 2
lendus lulias praelio cum Parmen (ibus ad Ca laleculu decertarune. pu
Eique, ac magna ex parre capei Parma in cultodias lunceralirisli. Bono
nienles, ve Caltrum lmola ex manibus ImolenliU CXTOFGUCTCME, F2
ventinorum ex Faedere auxilra aduocarUNE, ac VidOnE a SIXO PTXTO.
re coexercirum adduxerune. victilg. qui, se armari obieceranr, pra lio
lirolenlibusXV Ralendas Augusti pacem gravitus, quae apua BOrO.
nienles extane, condirionibus concesserune. O uibus rebus erailactis
linolenles Fosas, se murospraecoris Bonomiensis, _ ContuluIr. Fauen-
qeinorum arbirrio permmlerune. Poltero anno Frdericus MaedCBEE
Si Nacalicia celebrame, ac Gerardum Cardinalem ad le ab Analtaio
ponritice Cuper caulla Mlagdeburpenlis archiepilcopi missum in2le 2C.
Cepir. (itaque GcrardUS rCInFeCtA R OI AMI FCVEETENS in IFIMCrC ExPII2
vic.) mox Cmemanno archiepileopo cum legaris suis ad Analtatium
misso, non ecclelic Colum contirmarionem ab co, led erium palliiau-
ctorirarem obrinue. Inde quoniam expedirionem in lcaliam in men-
Cem Octobrem indixerac, connencum vuum Rarisponx, alteru Spi
ra, cerrium Collariae habuir. In Racilponen(i lcsacos ad Manvelem
Imperacorem de locietare adversus Culielnum regem Sicilix ineunda
deltinauie. In Spiren(i flenrico Saxonix Duci ducaeun Baicarix ad
indicauic. ac rebus Cermanie consticuris ineunre Octobri, in fines B
ioarix ad Ercum amnem conrendit. acque eo ex omm Gerrmanin exet
cirum convocauie. Cum eo inde per vallem Pridentinam in campos
Veronenles degressus ad lacum Cardae caltrapoluie, ac mensé Noué
bri ad Roncalias venic. Ieaque III Nonas Nouembris in Roncaliis
Camaldulen sibus Fremiris ind iIlirprivilegium. Sic Octio. In Medio
lanen sibus aurem concinetur annalibus, ipsum pet Taurinos imonces
cranerestum accessisse Mediolanum, ibique exera vrtiem per Vbecri
archiepilcopum coronarum. inde cercio Kalendis Decenibris Caltet
lconum

## Folio 535 — 1663200467:0539
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000539.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Vndccimus.
leonum proscestum à Laudensibus promisli ob sequii iuliur2
pisse, id que Laudenles Mediolanensibus conniventibus praestirisse. ii
de in Roncalias ventum. Conveneu in Roncaliis ingenei principum
acciniratum concurlus mense Decembriconcto, cum querelis Tralico.
rum audiendis de more racarer, in primis marchio Monristerrarita
ctum Caireolium, acque Flastensium, ex Papienles Derthonenlium
quod ad Mediolanenles eransissene, insimularune. FTOS omnes vere
re Fridericus in ofticio esse, prxecepic. Cum aurem L audenlium, et Co
menlium Contules acerbas in le Mediolanenlium iniurias conqueren
res audisser, eas se iudicarurum, rbi in eorum aerum renisser, olten
dir. ac consiles Mediolanenses ingenré pecunia Canciendi in veranque
ciuirarem imperii graria pollicences repuciauie. Lcgari eriam Genuen
hum in cum convencum regem lalueacum venerune, ac leones Atry.
chiones, plictacos, panno lg. holosericos Sarracenicx prxeda nuper in
ora Flispanix pareae munera preciolissima derulerune. Inde convenru
diebus quinque perfecto, exercirum in agrum Mediolanenlem mouir.
Eve re graviore eos mali rerrore percullos ad aequirarem aliquam er
Sa Laudenles, Comenlelq. adducerec, live, ve propins eorum lires
controverlin(g. cognolcerer, ac se a conlulibus duobus Mediolanen
Cium, qui in convencuattuerane, Oberto Orto, de Gerardo Nigro du
ciad ponrem Ticini mandauic. ij per loca proximo P’apien (i bello va
Haca duxerune. ex quo exercirum omnium rerum neceNariRTUM CON
Rictari inopia concigic. quam eriam astidux imbrium, hiemilq. acce.
denrisiniurix eraviorem, acerbioremq. Fecerune. O ua Fraude per-
cirus Fridericus continuo consules a se dimisir, arque exercirum in lo
caopulentiora perduxie. auxie eriam iram eius, quod Me siolanenles
comperie oppida bello diruta relticui prohibere. Praque cum ROLatI
adisset, quod oppidum commeatu retereum, ac guingentorum arma
torum praesidio erat munitum, praelidio depollo, locum occupavie.
atque exercirum taime, frieoreg. confectum retecir. Ouo facto Mc-
diolanen les vlcilcendos ratus equicarum ad vrbem promovir. ad cuius
conspectum invencus Mediolanensium vebe armara exiic, praeliumq
commilic. verum in fugam scta, ac maena ex parce delera ctarim le
se recepit. Duo malo plebs perrerrira ad x des Gerardi consulis, tan-
quam huius calamitaris auctoris, cumuleu concirato procurric. calg.
quasi in huncmodum Fridericiiram lenicura disecic. Fridericus inde
Mediolanenlium superbiam lacis, ve inpraelens, caltisatam arbirra
rus, reliquas Lombardix parces perlustrare perrexic. Itaque cum AbI
acum, e Blanderatum praeceruectus Ticinum amnem perisset, pon-
ribu

## Folio 536 — 1663200467:0540
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000540.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
listoriarum de Rcono ltalIa
cibus, quos Mediolanenles ad irrupciones in Papienlium, de Nouari
enlium aerum Faciendas construxerane, castellilq. muniverane, con
crematis, amnem eraiecit, ac eria castra Mummam, Cailardum, et
Triccam, qua in finibus Nouarienlibusad eos premendos xditicaue
rane, expusnata combussic. Nouaria rebs ab Henrico luperiori
busannis euerla postmuro nouo, rallog. non modico fuerae com
munita. ager vero corusferein ditionem Vidonis C omiris Blande-
rati concellerar, qui magnas in eius diceceli opes Mledtiolnenl
um auctoricare vrbi illi imminentium nactuserat. AnastasiuS pon-
ritexneque Lacesens Romanos, neque lacessitus ab eis per aunum,
e menles ferme quinque pacare Lateranum obtinuie. inde III
Ponas Decembris moriens lepulcuram in eo accepit. In eius lo-
cum suffectus est Nicolaus, domo Anglicus, canonicus primum re-
gularis apudS. Rutum Valencix, deinde epilcopus AIbanus ab L uge-
nioponcitice coopracus. is Flacriani quarri nomen a umplic. Pladri
anieadem cum Romanis graria, acque Fugenii, fuie. Iraque, cun
Arnoldus haerericus, qui pullo Fugenio, in rebem ecuorterat, adhuc
praelencia sur ciuicarem pollueree, rogatus a clero, ve in Laeeranum
ad conlecrarionem accipiendam accederer, non ante id se Facturum di
xic, quim rrbe Arnoldus ciectus esser. Tentatus eriam a populo, ve
Senacoribus vebis administrationem remitteree, diserre id le tacturum
negauic. Quod iniquo animo populus paslus Vidonem Cardinalem
S. Pudentianx ad eum se conferencem invalic, ac rulneribus multis no
uoimpieratis, 2e furoris exemploaftecie. E2 de causta PTadrianus, (2-
crispopulo incerdictis, rrbeabiic, acque Vebeuetum cum aula C ardina
5Flium commisrauic. Fridericus aurem, cum in iislocis, quae vastaverae,
hiemasser, vere apperente, Vercellas, ac Paurinum cerroris in curiendi
caussa concendir. acque inde radaro Pado in Papienlem aorum reuer-
ric, de Papienlibus, ac Nouarien libus adiuroribus Caliarum, et Frec
cum inualit, eaque occupara deleuic. Ibicum Cairenses, aeque L12.
stenles imperara marchionis, reiusseranr, tacere derrectassene, hostes
prolcripei, acque verilque arma illara. Cairenles, relictis municioni
bus, viribus suis diftili in vicinos montes le rerculere. Frdericus m2sna
Cdirx commeatuum copir inuenea, ibi per aliquor dies manlie, ac cuI
res, quae non paucxibidem fuere, deiccic, oppidumq. succendit. In-
de TIactam prosrestus vacuam non opibus, sed incolis vibem nactus
paucosibi diesmoratus direprioni, incendioq. permilie. 2c ledirio
nes, quae mulex in caltris exar terane, ex prudentum auctoritate com
peleuie, legelanciens, ne quis in cactris violan dibeminis cautla eladtiu
Terret:

## Folio 537 — 1663200467:0541
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000541.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
iber Duodecimus
ferret; liculisser, manu, auc capire plecteretur. Inde arma ad
nam rrbem cranllaca, quae parirer cdictis regisneolectis Mediolanen
Cium amiciciam lequebatur. Cum ab Flalta in marchiam Buschxe pre
Gressus ester, aliquor e luisad sicum regionis explorandum premilic. I
craiecto Fanaro, non longe ab vrbe luper amne caltra locarune. pol
diem cerrium iple in lecurus ad Aumen acceslic. primoq. aduentu lu-
burbia muris, curribulg. Frmata expuenauie, cum crepidi ciues in ar-
cem pernoctem xsre le recepissene. Derchon elt ad crepidinem ApC
nini locata campos Papienles qualie specula prolpiciens. mons ceres
praeruptis laceribus. ipsa curribus cum altissimis Orac ornata. Subur.
biiscapeis, rex rrbem libi obsidendam existimauie, cum luis viribus Ta-
eis, cum Mediolanenlium opibus, e Opizonis marchionis Mala spi
naemuniram. Obsidio caepra est Idibus Februariis. Inclulis in arcem
ciuibus Fridericus montem iplum ex omni parre, ne parerer inde exi
cus, cinsie, iplo ab Occidere, tTenrico Duce Saxonix in luburbio à me
ridie, Papienlibus in campis ad Orientem, ee Seprenerionem castraha
bentibus, ac varii generis machinis adhibiris, qua parce muri intirmio
res videbanrur, oppuonar. Nihilo secius Derthonenses crebras ex vr
be excurtiones Caciebane, ac leuibus milcendis praeliis rircurem, f-
demq. patrix enixe praeltabane. neque id sIne (UmmO VerIU(quC ParEiS
derrimento. ex Germanis duo lummae nobilitaris adolelcentes Cado
lus ex Baioaria, e Lomnnes ex Saxonia pluribus aliis rulneraris deside
rari. Ex Derthonensibus praeter alios, quos occilos, auF LaUCIAEOSOC
cultabane, nonnulli viui comprehensi ligni supplicio lune affecti. OuS
dam etiam dic lapis impecu balictae, quam manganum vocabane, pro
pullus trultis ex pariecum percustione contractis vno ictueres milite.
armatos proltrauir incer principes ciuicaris, qui prope basilica de sum
ma cerum capiebane consilium, ltances. Ouia vero Papiensium ca
ltra ceteriserant infeltiora, Papien libus Crulielmus marchio, de aliiex
Ttalia principes iussu Friderici le le iunxerane, acque vni cum eis om-
ni cura tontem quendam asseruabane, cuius Derchonenles vlucarere
rixpoterant. unde neceslitare adacti assidua, ac prope quoticlian2 2.
quandi caussapraelia commicrebane. Nam amniculus, qui luburbii
incerluebat, partim cectorum ruina alio erae auertus, partim à G er.
manis ita cultodiebatur, vene seculencus quidem vili esse vlui poser.
Fridericus demum, re exicum rei imponerec, nam Romam ad cOrO
nam accipiendam spectabat, curres machinis quacere inctiruit, et 2c
currim Rubeam omnium alcissimam cuniculos esit. quae curris FoN
obducta eius parcis munimento erac obiccta, cum vibs aceceris parri

## Folio 538 — 1663200467:0542
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000542.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum a Reono 
busalcislumsrudique rupibus essermunica. verum fraudeholtiumc
enica Derthonenles alium ex ipiiuxca Fundamentum curris cinicu
lum cgerune, aeque ira hoctium consilio, et aWdACIX OCCUTFETUNE.
Posthxc Fridericus, cum foncem cadaueribus hominum, ac pecudum
pucrelcenribus injectis corrupissee, ac ne ira quidé eos auertere poruil-
lec, laculas ardenres sulphureas, de piceas inculie, acque amarore aquis
illaro prorlus ad porum inuriles rcudidic. Non praecereundum AratO
ris cuiuldam insione Facinus. is, ve reliquos ad simile perendum decuc
accenderet, gladio, clypeo a parur lecuri lumpra, aggerem, qui Ru-
bex curri pexincebar, conlcendie, ac via, qua pedem tigerer, lecuri Fa
Cta inmontem cialie, acque inde vique ad lemirutam currim procel-
Sic, nullis lapidum, celorum q. ictibus terricus. ibique viriliter pugnan
do milicem eriam armarum ad terram deiecir, aeque inFer tor pericu-
la inviolacus reuerrit ad luos. Cujus Facti admiratione Fridericus afte
Etushominem ad se vocari, ac milicari cinoulo donarum eguireM
esleiuslie, verum ille se plebeium esse, atque in eo ordine manere mal-
le respondie. quamobrem liberalirer donatus ad concubeinium luutm
es remilsus. Interea omnibus tamis, lirilque incommodis oppidani
atdictabantur. Fridericus solemni Relurrectionis apperente a C CNZ
Domini per quactuor dies libi ab oppugnarione ceslandum existi12
vic. itaque raciris quali induciis daris cum omnia conricelcerene, die
Paralceues clerici, e monachiinsienibus suis relari cum crucibus, etu
ribulis, cererilg. Christiani ricus ornameris vrbe exierune, acque iter re
eis ad cabernaculum direxerune. Id vhi Fridericus prosperie, episco-
Pos, alio (q. obuiam milie, quid illi pecerene, perconcacum. Illi primmii
aictam luam conditionem expoluerune, quodne Deo quidem inser
uire vacuo ab assiduis instanrium periculorum curis animo possene.
Ceque ab ciulimodi belli contagione separarune, quod omnium consi-
liorum expertes esene, quxe consules cum primoribus ciuitatis inirene,
ac supplices, ee lachermances finem diucurnis incommodis implor2-
rune. Duibus rebus cognitis Fridericus eosrediro in vrbem ius(IF, 2c
post quateriduum oppugnationem redinteorauie, quam per aliquot
dies Derthonenles eluserune noux ope machine per dies induciarum
constructae. Poltremo omnibusmalis detessi, aeque ad summam ino
piam cibariorum adducti Idibus Aprilis se dediderune. Fridericus in
srellus ribem primum direprione, deinde incendio perualtauie. In
de in castra reversus misoinaprum Brixianum milice Sonica caltru
incendic, ee amicis Cremonensibus honoris loco iuspecuniae lignan-
da concessie. Flis copniris Genuenles sibicimences vibem luam mu-
miic

## Folio 539 — 1663200467:0543
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000543.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
iber D0Oc
nire caeperune, eccacm a Friderico omni libecaci
Elxengencem l’apienles adierunc, clmg. dd Vibem ludim Derthotel
Circiumpho cohoneltandam eogarune. equum enim esse, ve e ret
cam nobili parca rictoria mericum eriumphum ageret, ex vibs iplius
quondam resni ledes hunc ab regeluo honorem acciperet. Fccir ha-
ud grauare Fridericus, ve quorum caussa bellum lulceperac, apud eos
scaculationem victorix celebrarer. Leaque moris caltris Papiam ve
nIc. XVIII Ral. Maii ingrediencem ribem cum exercici ad decorum
luperbumq. gracum in structo laecus excepir non vniversus Colum po
pulus, Cedeciam epilcopus, e clerus cum crucibus lacris in veltibus Oc
currentes. Inde Faultis clamoribus rulgo rex, ac dominuslaluratus,
atque in aedem S. Michaelis, ad quam olim regia Fuerar Lonsobardo-
rum, deductus coronam capice, manu (ceperum honoris caussa gesta
vic, sraria lg. Deodetanes vistoria egir. Priduo inde magna ciuica-
eis laecicia, effulaq. in omnem magniticentiam impenla conlumpto,
Papia dioresus Placentiam adiic. APlacentinisnon receptus vrbem
XIITIRaL. Maii circunledic. cererum Mediolanen (ibus auxilio aCCuK
rentibus, longam, ac ditticilem Fore expugnacionem ratus statim inca
prum omilie, ac Lombardia relicta repente Romam ad Coronam 2C
cipiendam iter incendir. III. Nonas Maii caltra in ripa Pari metatus.
inde Resium, ac Mucinam praereruectus feltum Pentecoltes in agrO
Bononienlium esir, de Bononienlibus, re Medicinam reticerene, im-
perauic. Tum luperato Apenmino peragrauie Peruriam. Ibi Pila
nos aduerlus Gulielmum Sicilix regem claem parare iussie, et An
Celmotlamelbursen (i epilcopo a Craca legarionereuerlo Rauenna
rem eccleliam postmorcem Morlis luftensiis cleri, populiq. una cum
ipso exarchacu accribuic. Vnde ipse sc seruum Ccruoruin Dei, R aven-
naris ecclelix archiepilcopum, ex ciuldem ciuicaris exarchum inscri
bere conlueuic. ac demum libertare Clulinis data Vicerbium adijc.
Eodem vero Placrianus quoque pontitex ex Vrbeveto accestic, ac-
que ei 2duenienti Fcidericus obuiam progressus strepum de equo de
Ccendenris lultinuic, manuq. in ceneorium ineroduxie. Ibi iusture.
eis, e principum Bambersen lis exilcopusica locurus est: Cratias Deo
summas asimus, beatissime pater, qui nostrinos compotes voci fecit, in eum
locum adducens, in quo sanctissimotuo conspectu perfrueremur, cuius summa
iampridem cupidicate flasramus. Nocum ergo tibi sit, quemadmodum haec
ex finibusterrarum pro regni honore collecta ecclesia principem hunc suum ad
tuam beatitudinem prouehendum ad culmen Imperialishonoris adduxit, vi
rum nobilicace, prudencia, forcicudine, victoriaqu. prastancem, rectae sidei ob-
E
servatorem

## Folio 540 — 1663200467:0544
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000544.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
aeccBriarum de Rc
Ceruatorem, pacis cultorem, in primisq. S. R. E. studiosum, quam ips
plexatur vmatrem. cujus rei cerro esse argumento potest humanitas modo er-
sare adhibita, cum re venientem latus susceperit, et solemne officium ad pe-
dem inclinatus praestiterit. Quare pecimus, t C t, quae tua sunt, perasas, idest
ipsum Imperatoria, quae disideratur, corona exornes. ua cum dixissee.
Lladrianus iultam pericionem corum esfe, ac le, quod peterene, beni-
ene concelturum ese, vel iplius, cuius pererene, caussa respondic. vnit
illud modo poltulauie, ve Fridericus opem libi ad rerinendam livam
adverlus inlolelcenres Romanos dignitarem afferret. Quod cum Fri
dericus promilillet, ipse cum eo Romam verlus decessit. Ita ex ag1O
Vicerbienliprofecti Surrium accesserune. Quo relicto le BatOS ROma
norum obuioshabuerune, quos illi insolentia plusiusto evecti ad ten
randum Fridericianimum milerane cum ab suedis mandatis, vel 10.
lida porius superbix plenis. D ui, cum in conspectum ejus venissene,
copia dicendi Facta, ita exor(i lunt: Senatus, populusg. Romanus, rex optime
felice hunctibi aduentum praculatur, seque coronam imperiiribi traditurum
pollicetur, si pacem praestiturus; ex jura sua conservaturus accedis. Ceterum
postulat a re duo: unum quidem, vemiustum a se clericorum dominarum de-
pellas, ac civitatem in antiquam reipub. formam restituas. neque enim te fu
sit, quanta fuerit quondu huius urbis maiestas, cum, (enatorio, atque equestri or-
dine visente, ipsa per consules, praetores, ac tribunos plebis oubernabatur. Ouod
eorestudiosius facere oportere existimat, quo plus ab ea, quam quisquam ali-
us, accepisti. cum transalpinus homo adreonum scaliae, Imperiig. Komanicul
meneuectus sis; alterum vero, et ad servandas antiquas consuetudines ma-
distraribus suis, a quibus cibi mox in C apitolio acclamabitur, 2 sque ad quin-
que millia librarum arsents dilarsiaris, iniuria sq. a republica 2 sque ad effusco-
nem sanguinis arceas, es haec privilesiis munias, tuaque manus corrobores. Ad
quae Fridericus absurdis postularis eorum non minimum percurbatus
ira relpodie, remagnitica illorum de verere rep. oratione irris2 dixerit,
Roruisse quonda in eis illa, qua ipsirantopere verbis efferrent, virruris,
areipublica indolé, nunc vero ira exaruisse, ve ne veltisin quidé vila
prorlus extarene, a Carolo primum, deinde ab Oihone labetactara.
qua vero ip(iglorientur, reipub. disciplinam, iampridem ad Germa
noscum Imperio esse eranllatam. nam apud le contules, apud le lena
cum, apud sc equiresesse, procerum Germanorum consilio rempu-
blicam resi, invenum Cermanorum robore eam detendi. Falli por-
roeos, qui se Imperium à Romanis accepisse dicerene, non enim RO-
manorum beneficio darum, led Caroli, de Orhonis armis else quaeli
cum, quosconltaret à Romanisin lcaliam tuissenon voluncate, sed ne
ceorucale

## Folio 541 — 1663200467:0545
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000545.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Duodecimus.
celsirare vocacos, renduerlus Deliderium, es Berensarium, 
erauius premebantur, liberearem, Caluremq. detenderene. De iure
aurem, quod polcerene, haud aquum esle, populum leges principi
suo praeleribere, neque eum de aliquibus live iulta, Cive iniulta (IIE,
admonere. exigere vero aliquid ab eoranquam à capriuo audere, id
vero non solum indionum, sed eriam incolerandum esse.. O uam-
obrem se omnia iniulte postulancibus iure opcimo denegare. Oui
busdictis quidam ex altancibus lesarosropauie, nunquid aliud dicere
vellene. quibusilli, Cchac, quae audissene, anre domum renunciatu-
ros, deinde cumnouis mandaris reverturos. FTelmoldus aurem au
ctor elt, respondisse eos, nilimorem lenacui sereror, ad vrbem adeur
ciclaultra porrarum obiectum iri. Fridericus iniqua Romanorum ex
verbis legatorum voluneare concepta rarionem adeunda rebis cum
Fadriano communicavie, aeque ex eius auctoritare ad cauendas co-
rum inlidias proximanocte mille equices armaros Octauiano Cardi
nale duce, praemisie. qui mendaris urbis custodibus ediris Cumirio mma
ne Romanis insciencibus ineromissi rrbem Leoninam equiribus Pon
citicis adiumanribus occuparune, ac Vacicanam basilicam tenuerune,
exponrem Aelium ad infeltas Romanorum coercendas irruptiones
valido praelidio contirmarune. Poltridie vero anee lucem ETadrinnus
Friderico post se relicto praecelsie in rrbem. is dies labbari lexto Ral.
Tulii Fuie. Inde Fridericus cum exercieu lub sequurus in praris Nero.
ninnis castra poluie. aeque armaro milire decore incedente LLiparusex
compolito porea Rurea rrbem Leoninam iniuie, oeque ad balilicam
prosrellus FIndrianum ledenrem pro gradibus adorauie. postremo ab
eond Contelsionem lancti Perri derluctus secundum rem divinam (o-
lemnipompainunctus, ee coronarus est, omnibus, qui aderant, Fau-
Htis acclamationibus, praeconiilq. Favenribus. Ouibus rebusrice actis,
coronam serens, atque equum phalerarum inlidens cereris pede-
Aribusper eandem, quam iniuerane, porcam in caltra, Fladriano in
adibus Vacicani relicto, revercitur. Fodem dic AnCelmus nouus
Ravennas archiepilcopus pallium pontificia manu accepie. Dum
hac aguntur, populus Romanus cum senatu in Capicolium vene-
rat, vereip. prouc vsus postularet, consuleret. Verum vbi audivie
Fridericum line auctoritace, acque praelenria su2 a Pontitice coron2
cum, prope in turorem adductus magno impetu Tiberim eraiecie,
acque ad edem lancti Perri progressus paucosstratores, qui ibi reman
Cerane, intertecie; de Cardinales aliquor spoliauir. Vrbano rumuleu
in caltris audiro, Fridericus Pontiticem, d Cardinales armis a RO-
rdento

## Folio 542 — 1663200467:0546
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000546.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liscoriarum de Regno Icalta
nanis oppressos luspicans, milicem, qui Corpora curare, aec
xitu se recreare parabae, subiro armari iulsic. Cog. aduertus ROm2
nos acueto, prcelium dupleX inIWIE, VHUM PEOPE AECEI CUIM R OI 2
nis, alcerum iuxta pilcinam cum Franserberinis. Vbi per aliquoc
horas incerto enentis pugnarum est, Romani, cum vim Germanorum
lultinere non possene, cerga verrerune. praelium a decima diei hora
caeprum nox ipla diremir. Cxli, aue in Liberim ersi ex Romanis
propemille, capei ferme ducenci, vulneraci innumeri, reliqui Fuli,
ac fupari in vrbem se receperune. Fridericus victor cum liis in Casira
rediie, ac quieri se cum exerciru eradidic. postridie Komanis com-
mearus copiam denepancibus cum Fladriano ad Montem Soracte
procelsir, aeque in campis riridicare conspicuis fellum milicetr cibo,
X quiere refecie. aeque ibi feltum diem Apoltoli Perri celebrauic, de
Fladciano rem dininam faciente, coronam honoris caussa peltauie.
Iode moris caltris inter Tulculum, vebemg. premendoru ROma
norum causta conledie. Graviore inde xctare ex aeris incemperie Fa-
cta, Cermanus exercirus Romani caeli inlietus morbis centari rrictio
ribus ccepic. Ouorum vim cum Custinere Friderieus se posse dittide.
rec, relicto in liburbanis oppidis Poneitice, ad monces Fiburrinosre
celsic. e ralecudinem Calubritare aeris, de medicamentorum oppOr.
eunirare eueri contendie, acque interim nuncios, qui fodrum à vici
nisciuieaeibus exiperene, misic. Cereris in officiomaneneibus, Spole
eani conrumaces inventi. qui cupaullo ance Vidone Gverram Co.
micem legacum Friderici ex Apulia redeunrem cepissene, neque a Fri-
derico iulsi dimirrere voluissene; veceri sceleri nouum adiecerunt.
quod e regem rriburi parre Fraudarune, de nummos adulcerinos (ol
VETUHE. Leaque irarus Fridericus exercirum ad eos promouie, acque
oppidum oppugnare insticuie. Spolerani adeo rircure lua contili lunt,
ve non lolun e muris, ac curribus, nam prope cenrum habebant,
celis, missilibu(g. hostem arcuerine, Ced eriam ex porris eorelsi caltra
iplainvalerine. O uod rbi Fridericus vidie, rei indipnitace perino
Eus Cum rniverso exerciem in eos incurrie, ac luperaris vallis advr
bem inlequurus aperris porris vna cum Fugiensibus inerorupie.
Vrbs direpcioni permissa, anrequam praeda vila exporcari pollee, il
laro remere igne magna ex parre ablumpra. ciues seminudi in vi-
cinum moncem incolumitaris cauNa le receperuE. Lumma inde
vebs, ubi bacilica est, acduo licer ascensi, non sine Lummo Friderici
labore, atque periculo adica. Poltero dic ex Spoletano lolo pro-
peet recenrem combustionem cadauerum pestilenei ad vicina loca
secelsie

## Folio 543 — 1663200467:0547
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000547.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
iber Vuodecirmus
recelsit, ibiq. per biduum mansic, doncc praeda ex isne (eruaEZ FOc
Spoleto esser euecta. Inde ad maritima loca protectus caltra in 2810
Anconicano locauic. Ibi Cauence canicula, ac milicibus plerilque
morbo affectis, muleilque eriam superioribus praeliis vulneracis, sion
linemaximo dolore lcalia abire decreuir. nam Apuliaminire, acque
exules reltiruere, paullo ance ab Fladriano quoque rogatus, studeb2c.
Iea Ancone Senosalliam, ac Dilaurum, 2c demum Flaminia via B0.
noniam renis, rbind Rhenum caltra fecie. Inde craiecto adD. B0.
nedictimonalterium Pado, inicio mensis Seprembris in ascum Vero
nenlem procelsit. Moriscrar vereris, re Imperatori in lcaliam eraii
cienti, duc ex lcalia abeunri Veronenles ponrem in Acheli, quocom
modius, ac Facilius eraduceret exereirum, compararene. Pancove
rocum odio nduerlus Fridericum ardebane, quem deiure luo nihil
concelturum elle cernebane, veno lolum traudem in ponte construen
docommilerine, quo iplum cum exercitu perderent, led, vbi dolus
non luccessie, inlidias cidem nonnulli in faucibus Alpium conctami
licum manupararine. Ouibus ille euieatis, ac Contibus seuero (up
Plicio aFctis in Cermanium cualicincolumis. Ad Idus inde Octo
bris, cum Racilponx conventum agerer, epilcopus Veronenlis eu
convenic, acque iplius nomine ciuiraris rosauie, ve Veronenles in
graciam reciperet; nam Ccclus illud paucorum hominum fuisse, 2c
civicacem iplam omnicrimine proclusvacare. Oua reaudica, ille pe.
curia, e lacramento accepto, isnouic. Fodem anno bellum aeiox
in Avulia seltum elt. Guliclmus Rex Sicilix conlecrationes epi
lcoporum luorum E2 driano poncitici, ve sigebercus inquie, exi
piens ab eo piorum communione depullus Aulcoetino Cancellario
luopeacepie, ve Beneuencum, quod crar Ponciticis, oblideret.: Per
eoldem dies Fama increbuie, iplum Culielmum Ciue morrem oppe
ciisle, liue plane senluum imporem cualisse. Ieaque Pladeianus vin-
dicandae iniurie cupidus principes Apulia aduerlus cum exciuit,
Roberrum Comirem Baslxuillae, Robercum Surrencinum, Princi
Dem Capuanum. Andexam Comirem Rupilcanina, cererolg., quos
ille, pacerre eius, re luspectae tidei expulerane, colque ad repecen-
das le auctore, acque adiurore posselsiones lias horearus cst. O uin
etiam Manuelem, de Fridericum Imperatores ad locianda aduertus
cum arma pellexie. Duo factum elt, rebreui cora Calabria, aeque
Apulia bello, ac cumuleu grauissimo contlaerarie. Nam Brundu.
lium opera Manvelis, qui pecuniam, ac Cracos duces, milicelq. Cum-
milic, est caprum, de Laceticum, ac Barium, coraque maricima vle ve

## Folio 544 — 1663200467:0548
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000548.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
544
Flistoriarum de Regno lcala
ad regni limites ora aRobertO Comite OCcUPAEA. ee CampanIL V
que Salernum, Neapolum, e S. Germanum Principem R ObCFEUI
accepic. Ouominus Fridericus accurrere posser, laeviens in caleris
eius, rediximus, pestilencia impediuie. Per coldem dies Fulcherus.
parciarcha FTierololrnicanus, in Tcaliam renic, ve licem ad FTadria-
num deterrec, quam cum Rarmundo lecundo domus LTolpiralis in2
giltro contraxerae, quod le a suo iure lubduxerar. Is, cum interiora
Apulix loca aenis obsessa videret, oram maririmam legens ANCO-
nem processit, cumq. Fridericum, quem convenire auebac, iam Pi
Caurum eran(gressum invenissee, iter ad FTadrianum incendir. ee cum
cundem Narnia Ferenemum profectum oftendissee, eo le conculie.
nactulg. Colloquii faculracem, nihilcamen aequi ab eo, auc a Cardi-
nalibus impecrauie. FTadrianus inde C. alsinum, _ S. GCrRHUM
Progressus muleos Ducarus proceres se iplum expectantes invenie,
quos omnes lacramento le fidem praesticuros obstemxie. Calsino ve-
ra Benenentum cum accelsisser, reliquos in lua iurare verba iu(SiF, 21.
que inde Roberto, e Andrea animos, rire lque ad reliqua perficienda
luppedicauie. Mediolanen (es quancum Friderici in Tcaliam aduen-
rus exterruie, tancum dilcelsio contrmauie. Jeaque illo profecto in-
sencem armorum appararum fecerune, ac primum Derthonenles,
quorum lu2 caussa everlum oppidum erac, libi sublenandos, deinde
Papienles, e Laudenses, qui Fridericum in le accenderane, oppri-
mendos decreverune. Cererum Derctonem vibem cum libienixo
56 ludio reticiendam suscexisiene, postero annomense Mlaio equires;
pedirelg. primum Ficinen (is, e Vercellentis cribus, deinde Rommanae,
e Orientalis eo miserune. ac singuli certarim pecunia, et manumo.
liendo operiincubuerune. _e cum hoc opus Culielmus marchio Mon
tisterrari leparus a Friderico relictus adhibiris Papiensibus impedire
contenderer, varia non proeliorum Colum, sed eriam obsidionu
incommoda rniuseius rei perficienda, idest otticii, tideig. Pociis prX
candx caussa sultinuerune. Oua read exirum perducta collecto
valida manu Marchionis dicionem holtiliter inierune, acque 2510
eius omnes fcede vastarune. Inde domum redeuntes CereclanuI
caltrum expugnarunt, quod a Papiensibus renebatur, e Sozanum,
ac religua eius regionis loca iuris lui Fecerune. Mox aurem arriden
ce crepeis Forruna, assumpris Brixianorum auxiliis, aduertus Papien-
ses Conver( sunc. ac Kal. Tuliis, ponreiuxra Abiacum, quem Fride
ricus incersciderat, instauraro, Picinog. erriecto Caliolum duce
Vidone. Comire Branderarenli, venere. O uibus ve le obiicerene.
lapterles

## Folio 545 — 1663200467:0549
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000549.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Duodecimus
Papienles, contractis repence Marchionis, aliori
nuxiliis, Viglebanum iniere. Fa re Mediolanenles lut.
Nonas eo progrelsi prcelium caneo ltudio commilere, ve Marctio
nem intugum compulerine, Papienlium plurimos captiuos fecerine.
acque oppidum in ditionem adduxerine. Vielebanum delerum. Ca.
priui Mediolanum cultodien di eraducti. Inde venisse tempus cuer-
cende, auc cerre in seruirurem adducende Papixe rati per menlem
Octobrem ad eam cum exerciru rniverlo procedune. ac Laumello
reltiruro agcum longe, laceq dicipiune, ac demumcaltris ad vrbem
locaris, omnem oppuenacionis appararum expromune. Papienles
cum le laris virium ad ranci belli molem lultinendam non habere len
cirene, praelerrim vero qui lociorum auxiliis delticuri, ee proxima cla-
de debilirari cAlene, oppugnacione non expectaca vleso le dediderunt.
Mulcis, vediruerecur rebsinimica, cenlencibus, vilum est latis, ve ca
dem, qua Laudenses, et Comenles, condrione relinqueretur. Ieaque
paximhas leges eltdaca, ue muros ribis Mediolanum vergences deii
cerene, praetorem Corre a Mediolanenlibus datum reciperent, COn
lilium leparacum a Consilio Mediolani non haberene, inter P2805
Mediolani reterreneur, obsides ex nobilicare centum, ex plebe du-
cencos darene. Duibus rebus adminiltraris inde ira aduertus L. au
denles converla. quos live lia, live Papiensium caulla ad Frideri
cum hec omnia deculisse, cumq. au auxilium in lcaliam acciuisse,
compererant. Lsicur consilio habiro lanverune, ne Laudenlibus
rerum luarum aliquid aue rendere, aur quoquo. pacto alienare, ne
re inde iniussu Mediolamenlium migeare liceret. Consulelg.. V0.
vembri menle Laudem profecti rriburum civirati grauilsimum im
PecatunE. Quique pendere recularume, bonis, e PATTIZ CHCTTETUNE;
acque inholtium numerum recculerune. Denique, vespeciolam ali
quam perdenda rebis caultam invenirent, Colemne a lingulis popo-
scere laccamenrum, Eore, velxe in perperuum obleruarent. Dui-
bus illi re deliberata dixerune, Facturos le omnix, qua imperatet,
verum, ne quidcale iurarene, tide Imperatori obligata le impediri.
e cum xqui nihil impecrassent, epilcopum, de contules, ac principes
civiraris Mediolanum ad eam rem deprecandam milerunt. Fsi pro-
Fecti ad archiepilcopi, Conculum, aliorum q., qui aderane, principum
ciuitaris pedes procubuerunt. colq. intimis omnibus precibus, ne le a0
violandam Eidem Imperatori dacam adigerene, obsccrarune. O uoc
cum obrinerenon poruissene, ad legatos Ponriticis, qui forte aderanr.
Acdicionem, e Ochonem Cacdinases conveeli, precibus e0s, ve
Cacitata

## Folio 546 — 1663200467:0550
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000550.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
lictoriarum de Regno Icalia
caussam Cuam Culciperene, Fariparune. Mediolanenles legatoru
coritaci, dum apud se Euerune, obtemperarune. verum profectis il
lis IIII Nonas Novembris, quo die moreuis publice pAFEHEAEUE, es
Concilii lenicentia omnibus, qui vique ad diem Epiplianixe impera
cum lacramencum non sulcepissene, exilium indixerune. F:odem
anno Cremonentes aduerlus Cremenles profecti late agrum co
rum valtarune, ac mense Maio consrelsi luperarune, ac plerolque
eorum caeperune. Brixiani vero Bergomacium popularionibus pro
nocari in corum tnes irrupere, aeque coscollaris lignis ad Palulcum
vexillo crepcomenle Tulio excidere. Murinenles, cum irerum B0-
nonienlis belli Forrunam centare in animo haberene, Ccrardi Ran-
Soni praeroris lui auctoritarem sequuri senrencia deltirerune, ac Fcedus
cum Bononienlibus percusserune, iurantes, se Nonanculanis, (i fde
decelsistene, aduersus Bononienses auxilionOn FurUTOS, ac Bononien
les lacramento obligantes, se Nonanculanos ad arma non conci
TurOS. Cererum Gerardus hic, qui post etiam Friderici per agrun
Murinenlem legacus fuille dicitur, nobilem Rangonorum FamILaI
Murina Drodidic, quae in hunc rque diem principem ibi dignita
ris locum, aeque auctoriraris obtinuie. Eodem anno Guhelinus
rex Sicilix pacem ab Fladriano pontitice poltulauie, spondens, (i le
benesiciarium Ecclesix contirmarer, le cumulare ei laristacturum,
AC ROAnOrUM adIETLUIS EHM CONEUIACIAM COMPFENuTUM. qua 2b
Fladriano conditione ex Cardinalium auctorieare repudiata, hauc
ita mulco polt cum ingencibus copiis in Apuliam eranlijc. aC GixCO5
praelio rictos Brundulio decurbauic. de Barium in poreltatem addu-
ctum plane cuereic. ac cerrore omnibus iniecto; repopuli, qui dete-
cerant, ad se redirent, effecir. Beneuencoinde obsello, Hladrianum
in cantas ditticultares adduxie, re de pace componenda cositarit.
leaque linulara profectione praemilsis in cerram. Marlorum, ip(Is
qui a pace abhorrebane, Cardinalibus ad aedem lancti Marrini exiic,
atque ibi Gulielmum ad pedes procidentem in gratiam recepie, et li
eium demorehomagium facientem regem Sicilie, Ducem Apulie, et
Calabriae, ac principem Capux comprobauic. R obertus, de Andicas
Comites hoc cogniro rebus luis desperatis ad Fridericum se concule
rune. Princeps Capuanus, dum Fugiens amnem Carilianum eran (I-
bac, a vectoribus capeus, de Culiclmotradieus, post in vinculis in Si-
cilia periic. Gulielmus rebus Apulia compoliris in siciliam laetusre
vertie. Fladrianus aurem Roma virata sele Vrbenerum recepie. Fri
dericus rebus Cermaniae constiruendis intentus Vormacix per dies
Nacalicios

## Folio 547 — 1663200467:0551
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000551.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber lebdecir
Nacalicios conventum eserar, e polt l
nuprias cum Beatrice Rinaldi C omiris Blea  celebravit, a
Burgundiam ab ea nomine doris accepir. cumq. audillet, Apustatit
Craecis Fuisse occupatam, tamen Craecis mulco intentior, expecitio-
nem Apulam inera annum Culcipiendam iurauic. Menle inde lurter
cum in caltro Norico verlaretur, de Crxcis à Gulielmo rege Apulia
pullis edoccus Apulam expedirionem remilic, e pro ea Mediolanen-
lem iurauie, nimirum ob ca, quae se lralia protecto ab iis pelta crane.
vehementer incenlus. camq. a praeterira Penrecolte nd annum indixie
Proximo anno Meciolanenles, rbi dies Fipiphanix venie, Lauden(I.
busiurare derrectancibus rrbe excedere imperarunt. bona Mediola
num alporcarune, arbores inngris, ricelque, aeque aditicia nullarc
liquerune. ac demum vrbismaenis diruerune, pinnis, qux ex vno la
pide erane, ad prima agri Mediolanen lis caltra ad perenne rei monu
mencum eranslaris. Laudenles vix cum lingulis veltimentis parrio lo.
lorelicto, Piceleonem Cremonenlium cactrum ad Abduam litum le
contulere. Oui aucem morho implicii, aur alio consilio vli in ribe
remanlerune, in carcerem omnes coniecti lune. Flndrianus Vibeueri
agens regiam ibi ponciticiam condidir: equeltrem manum vrbis prX
Cidio insticuic. Ciuicari clavium insignia dedic. mulea lg. circum in ca-
Aris Lcclelialticis munitiones crexit. in primilq. Radicotanum in
monce muniuit. Fridericus hoc anno Mlediolancnli expedirione di-
missa Augulto menle aduerlus Polonosmouic. vnde re bene geltare.
verlus, convencum primum apud FTerbipolim, deinde Viloncione in
Burgundia egie. ac que ibi lesaros Fadriani audiuie. Falegatio ma
ximos in Ecclelirmocus, nili lubiro ledari ellene, excicaruratuir no
un illata de iure ponciticiae, Imperarorixq. dignitaris incer Fladria
num, ee Fridericum conrrouerlin. Faverores hoc principium, 2c.
que exirum habuic. Lundonenlem archiepilcopum Roma redeuncem
larrones quidam in Germania ceperane, acque in cultodiam dede-
ranc, Friderico Cuper ranta re, concra quam decuie, conniuente.
Hlacre comperea Hladcianus agi dignitarem Ecclelia ratus Rolan.
dum, e Bernardum Cardinales legatos ad cum, cum Vilontione
in Burgundis moraretur, milic cum his licreris: Dolemus vehemen-
ter, quod Lundonensem archiepiscopum, dum à sede Apostolica se recipe
ret, a lacroribus in Crermania captum non solum non vlus sis, et oporcuit, sec
etiam 2 (que ad hanc diem in custodia haberi permiseris. neque vero caussam
huiusncolisentia perspicere possumus, cum nobis conscii simus, nulla nos ratione
rue magnicudinem ploria ossendisse, es ce er charisimum plium, s primcirem
5
test

## Folio 548 — 1663200467:0552
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000552.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de Reono lcalia
Christionum omni semper complexi studio simus. Neque enim, credo, obli
tuses, quam hilariter superiore anno ce susceperimus, quantum ubr bonorem tri
buerimus,  quanco pudio imperialis corenae insiene ribi conculerimus. Cu
ius nos facti non paenicet, sed si maiora ribi beneficia dedissemus, consideran-
res, quantis Ecclesiam commodis, es ornamentis possis afficere, maonopere
sauderemus. cum isitur huius immutata voluncaris obscura nobis caussa sit,
idq. peruersorum hominum subornatione factum suspicemur, propterea duos ex
primoribus Cardinales, Bernardum, et Rolandum, homines sinculari pru-
dentia, ac vitae honestate ornatos lesatos de lacere nostro ad re mitimus, quile
cum nomine nostro agent de omnibus, quae ad Christianam remp. percinent; quos
Ie, 2t comiter,  benione accipias, obtestamur. His licreris lectis Frideri
cus, ex principes mirum in modum cum ceteris rebus ottensi lune,
cum quod leriprum in iiserat, Ponciticem beneficis loco Friderico in-
higne resium conculise. Leaque veriri, ne idlioniticaiee, quod qui-
dam etiam dicticabane reges Germanix Imperiur Ponriticum Ro
manorum beneficro obcinere, (liquidem idem eriam sub Lorhario
pictura Lareraneni, ac verlibus, de quibusance diximus, haud ain-
bisue erar expreu) dolorem luU CONEIHETCNON POTHCTUNE, AE
que Imperium haudquaquam Ponciticis beneficium eDe dixerunt.
Duibusrnus ex legatis Rolandus; Cuinsergotandem erit, siPenti
neis non erie? cum inculisser, Ochonem Comicem Palarii altanccir
adeoira incendit, ve stricto eum gladio apperierir, ac morrem ira fer-
uidus incencasie. Tum Fridericus comprello cumulcu, legatosrein-
Fecta dimilie, ac recto icinere propere ad vrbem redire, nulla mora in
Germaniaeracta, praecepic, ac lepacionem Pontiticis dimilsis per om-
nem Cermaniam licceris ligniticauie, adiiciens, se Coli Deo, e princi
pibus imperium accepeum reterre. proinde eosorare, necancam Im-
pelis macellacem amaioribus eorum ingenei cum nominis luisloris
x58 parram imminui suanesligentis parerentur. Sequenci anno Fladrin
nusreueclis ex Cermania legaris cum de Friderici relponlum, di leg2
eorum periculum cognouisset, reinouirare permorus ad epilcopos
Germanix Ccriplic, ve Fridericum ad ofticium redigerene, et Otho-
nem, a quo legacimale accepri tuerane, ad laristactionem adducerent.
Epilcopi ponciticia auctorirati paruere, ac Fridericum allocuri cale ato
eo relpontum rulere: F80, reverendi patres, Ponrifici Romano libenter
obedientiam praesto. Imperii coronam Deoprimum, deinde Mloguneino archi-
exiscopo, religuisq. pro dignicate eorum Cermaniae proceribus debeo, regalem
onctionem (oloniensi antistici, Imperialem Pontifici acceptam refero. Cardi
nales à Pomrisice missos non Germania finibus excedere iussi, sed cum luteras in
ocitenum

## Folio 549 — 1663200467:0553
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000553.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Duodecimus
detrimentum Imperii artulisse à Pontifice comperissem, olterius
permisi. olim Imperium Ecclesiam extulit, nunc Ecclesia deprimit Imperiuta
caeptum est apictura inde ventum est ad scripturam, nunc scripturae auctorita
comparatur. non patiar, immo ance coronam deponam, quam de Imperii aucto
ricate detrahi ella ratione permittam. pictura deleatur, (criptura reuocetur, ne in
terregnum, et sacerdorium aeterna simultarum monumenta supersint. rum nemo
erit, qui mecum ersa Ecclesiam Romanam desiderare possit officium. Ablen
tem Comirem Palarinum illinacti convenireno poruerune. Hlaec ixi
cur omnia exilcopi ad Ponciticem derulerune, Cimulg. ve comuis con
cordix caussa miciori legatione iram Friderici permulceret, admonue
runE. Fridericus interim rehementius aduerlus Mediolanenses incen
Cus expedirionem Tralicam marurauie, ac Mediolanenles internecinc
perlequi bello consticuie. Teaque ex Saxonia, rbi Domini Nacalicis
celebrarat, Racilpona, aeque inde Augultam cum rerisser, Rinal
dum Cancellarium, e Ochonem Palarinum in Traliam ad P2craMen
ca civirarum de more exisenda praemilic. aequeiple luper Lrcum AU
men consedic. Rinaldus, de Orho caltrum in Alpium Veronenlium
Faucibus OccuparUME, ac tranlitum exercirui sublequenti paretece
tunE, ac Veronam peofecti lingularum civicacum exi (CopOs, _ in 2
diltratus ad le adleunres lacramentum apud le dicere iim peraruInE. S2
cramenei vero Formula Fuic talis: Praestabo fidem inposterum Fridericc
imperatori aduersus omnes homines, prout debeo,  adiuuabo eum ad coro-
nam Imperii recinendam, ) omnem bonorem eius in Icalia, praecipue vere
orbem (quam ipEi incelligerene, nominabane.) ( quidquid in ea iuris
habet, neque in Comicaruu, et Episcopatu ejus adimam, et si adempta fuerint,
bona fide ad ea recuperanda invabo. neque auctor ero, dum viuam, et vitam
aut membrum, authonorem suum amittat, aut capiaeur. omnia mandata
ejus de iure reddendo mihi vel per ipsum, vel per existolam, vel per lecatum
ejus iniuncta summa fide curabo, ( audiam. ne que quo minus accipiantur
audiantur, eo expleantur, operam dabo. Jlaec omnia fide bona sine illa frau-
de me observaturum esse iuro. ita propirius mihi sit Deus, eo haec sancta quat-
uor Euanoelia. Verona inde MLancuam, Manturg. Cremonam prO
srelsi celebrem ibi conventum habuere, quo archiepilcopi, Mediola-
nenlis, de Rauennas, d eorum Custraganet, praerez ea Comites, mar-
chiones, Conlules, e tinicimarum ciuitarum primores occurrere. In-
de Remilia perlultraca, exarcharum Ravennarem adierune, ac demum
Arimino prodierune Anconem. audierant enim Logothetum cum
aliis Crxeci Imperatoris nunciis ibi obuerlari, verbo re milices aduer.
Cus Culiclmum rexem conraherene, re vero vemaririmas Marchia
C

## Folio 550 — 1663200467:0554
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000554.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
M  aCOnC
illius rebes in dedirionem adducerene. aeque cos grauiter inCrepICOS
e cerrore iudicii de maieltare percullos in Crraeciam redire iuserune.
2cle Mutinatm receperune. Lodem tempore Poncitex leoatos duo
Henricum, ee Tacynctum C ardinales ad leniendain idonea epittola
incerprecatione Friderici iracundiam deltinauerat. Ili Ferrariam
proerelsi, cum legatos regios Mucinae lubstitisle audirent, ad eos icer
Rexerune, ac caultam legationis expoluerune, cilg. relictis Ferrariam,
_ inde Veronam, ac demum in vallem Fridentinam processerune. e
quanquam sccuriratis caulta secum epilcopum Pridencinum habe-
banc, tamen vnicum iplo epilcopo a Friderico, de LTenrico Comiri
bus praede dulcedine ductis capri, spohaci, arque in cultodias eradiri
Curic. verum mox ab Llenrico Baicaria, de Saxonix Duceliberari ad
Fridericum in campis Augulta caltea adhuc habencem pervenerune,
atque ab eo in colloquium admissi licceras ei Ponriticis reddiderune.
quarum hXC erane rerb2: Posteaquam reivser salis Eoclesiae Dei, ip sius V0
luncate, procurationem accepimus, eo honore re semper affecimus, qui scudum
tuum erganos in dies accendere xchementius debuit.. Duare magno dolore tu-
limus, quodcum duos C ardinales de primoribus, et rui maxime ptudiosis ad
voluncatem tuam, quam alienatam à nobis esse audiebamus, explorar. dam
misissemus, lonse secus, quam debebas, eos acceperis. Ceterum audivimus, te
verbo beneticii, quod crat inlitteris nostris, rursus esse offensum. quod fa-
cere te non oporcuit, licet enim hoc beneticii nomen apud alios in alia sionifi-
catione sumatur, tamen accipienaum fust in eam, in quam nos acceximus, 
quam a prima instuutione videtur habere. Est enim ex bono, et factoinetum
dicicurq. non feudum, sed bonum factum. quo modo in 2niverso scripturae san-
Eta corpore invenitur. ~bi ex beneficio Dei non tanquam ex feudo, sed ranquam
ex benedictione, ( bono facto ipsius subernari dicimur,  muriri. Nos au
rem, ut ipse opeime intelligere pores, bene adeo, acque honorifice imperialis digni
ratis insione capiti uo imposuimus, et bonum factum possit ab omnibus rudica
ri. Duare bi verbum hoc in aliam sionisicarionem decorserunt, ii non ex me
rico caussa, sed ex voluntate sua exerunt. Quod idem etiam evenit in illis.
Conculimus cibiinlisne imperialiscoronx. quia hoc verbo Conculi-
muS nihil aliud incelleximus, nist imposuimus. Duod autem Ecclesiasticosho-
mines a sacrosanctae Romanae Lcclesiae visiratione deterruisti, quam convenien-
seridegeris, ipse postea videris. nam si qua de re animustuus erga nos erat of
fensior, id pernuncios, ac litteras sronificare debuisti. nos aucem honori uo 2+ f
lis charessimi consuluissemus. Flis licceris lectis, ee mici incerpretatione
expolitis, Fridericus placatus coniter legatos accepie, atque cos de
quibuldam, quibus stancibus concordis stare non polset, admonuie.
dictoria

## Folio 551 — 1663200467:0555
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000555.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
oulemil
quae cum legari ad nurum eius emendaru iri pollicereneur
clelix osculo interpoliroreddidit, arque eos lauriis regatibus donato
dimisie. Incerca Fridericus COnVENEUM AUGUItX PCreSETRE, aEquE
omnes ad le Germanix principes euocarar, a innumerabiles ex om-
nibus resionibuS EOpiaS ACCETLIVerAF. quae cuin mature consenil
Cene, in diuerlas parces divisas diversis ducibus, ac diversis irineribus in
tcaliam adducendas acreibuie. acque ipse circa Pentecolten moris ca-
Aris prolpere Cuperaris Alpibus in campos ltalix exrremomense M2-
iodelcendit. Praecedebae rex Boemix cum copiisluis. ItagNe PRIIUS
Brixiam cum Mlediolanensibus lencienrem, aeque imperium derre
Etanrem adoreus acriter oppugnare instiruie, nec mulco post acceden-
ceregis exereieu norofuede valtaco compulie ad dedicionem. Brixia-
nis oblidibus sexaginta, e ingenci pecunia mulctatis pax concersa.
Ibi Fridericus, dum lealica auxili2, acque Cermanica coeuntia expe-
Ctac, convencu habieo leges in caltris observandas leverilsimas rulie,
ac grauilsimis peenis (inoula crimina vindicauie. Interim advenerume
ex Tcalia marchiones Moneisterrari, Areltis, Saluciarum, Careci,
Malaespinae, de Capitii, praecerea Ferratienles; Bononienles, Pacaui
vini, Veronentes, Vicerini, Taruilini, Ravennaces, Murinenles,
Resienles, Parmenles, Mancuani, Cremonenles, Papienles, L. aI-
denles, Comenles, Nounrienles, Vercellenses, Haltenses, Bergo-
mates, Blanderatenles, Erruleig. ee Vmbri. Vbi vero omines convé.
nerune, ac juris prudeneum accicus Frequeris afuie nuMeruS, Fride
Ficus aduocara concione it2 verba Fecie: Imperii Romani, cuius apua
nos administrario, penes vos vero, qui optimates reeni estis, auctoritas residet
nemonos prolibidinebella serere existimet, qua  incertos eventus habent, et
plurimis incommodis, detrimenti sq. carerenon possunt. Verum dionitas Impe
rii, quae impunicis rebellibus (alua esse non potest, nos accendu. Nonioieur eod
vestris vos patriis laribus, sed Mediolanum exciuic. quod cum à leesimo Im
perio defecerit, iustam belli caussam effecit. neque nos bellum victoriae cupidita
te, sed pacis amore susceximus, et malorum audacia coerceatur, et bonis f
dei suae merica praemia tribuantur. nam si per desidiam nostram Mlediolanen
sium iniuriam oladio non per sequemur, indroni erimus, qui eo accincamur, nec
tam inhoc nostra erit patientia collandanda, quam neolisentia improbanda.
Duamobrem adeste animis virtutemq., quam soletis, prastate, VE() aduer-
Sariorum audaciam concundamus, e Imperii à Carolo, eo Orhone ad nostra
(que tempora deducti dignitatem ueamur. e quoniam non inferimus, sed
propul samusmiuriam, iustum bellum cum summa spe laudis, ex cerra fiducia
pramiorum capessite. asque imperacis meis ad reipublicae Ecilicatem pro viribuls
ex DI

## Folio 552 — 1663200467:0556
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000556.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
lulacem eRcono talia
obedite. Ld d omnes intlires belli cupidicate accer
idq. insenri clamore lublaro declararune, quo prolperOS eHenEISCA
peis Imperatoris precari lune. Inrerim iuris periri Fridericum mo
nuerune, aequum libi rideri, ve Mediolanenles, licee rulgara rebellio
neintames, per legirimas inaIBCIASCITAIEnEUE, necomcaius in ablen
reslara lencenria videretur. lesicimas vero inducias dicebane iudicis
edictum ruum, deinde alcerum, es cerrium, leu rnum proomnibus
peremprorium appellatum. atque ira ex eorum auctoritare coram le
compellari eosiulsit. Modiolanen les his coeniris cum cancam capi-
tibus luis imminere rempeltarem viderene, legatos ad eum homines
dilerros in primis, ac prudenres milerune, qui primo pactione pecu-
nix Friderici animum ceneare, deinde gratia optimatium expugnare
conati, re infecta domum lercceperune. Ouo Facto coninuo a Fri-
derico holtes indicati lune. Oua re Mediolanum perlara consterna-
ea metu civicace repence rora vibis facies immurara elt, maestirinq.
plebem, ac dolorinualic, continuo omnia obsidionum oppugnatio
numq. incommoda, atque direprionum, ee incendiorum derrimen.
ea sibi animo proponencem. in primismulieres horum malorum in-
lueex aictare se le, ac manus supplices ad caelum cendere, acque le
et paruos liberos mmilerari, omninq. horrere. Franc camen eriam,
qui propriis Forcunisever(i, ac graui aere alieno obltricti aliorum b0
his, ex ocio invidenres nouis rebus ltudebane, at que odio lunrum re-
rum permilceri omnis cupiebane, 2c propcerea bellum obstinatius
lundebant. Praererea iuveneus, quae manuum labore rictum quarens
inoxiem colerabat, spe larsitionum publicarum excira rebarium cu-
mulcum ingeaso labori prxterebat. Ieaque prxeualensciulmodimul-
ricudo non cum rebus publicis, quam luis conlulebat, atque erecto
bellum animo expectabar, nobilibus, e melioribus hominumcalium
mecu hilcerenon audencibus. Fridericus, poltquam dies aliguoc ex
Dectavie, dum illi aur prenirentia ducti ad latistaciendum accurrerent,
nuc cladisimminentis pauore perrerriripropolio decederene, exerci
rum exasco Brixinno deduxie. aeque 2d amnem Abduam prodiie.
Is Auuius Cremonenlium, e Mediolanenlium fines dirimens Expe
arroces eorum inter e concurlus cohibuir, cum vero proprer Auentes
Alpibus nives instarus abcupris pontibus eran situm exercicui prohibe-
bac. aderane eriam in vlceriore ripa Mediolanensium circirer mille
armaci equices, qui se auxilio inundaneis Auminis Facile vaca, ponrelq.
delendere posserebantur. Hiseamen incommodis (pretis, rex Boe-
mix, de Dux Dulmaciae, quanquam non sune aliquo luorum decri
meneo

## Folio 553 — 1663200467:0557
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000557.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
iber Vuodecimus
mentoeransierune, ac sine praelio Mediolanen les feliciip
cia perterrefactos in fugam dederune, ac larcinis, ee impediimenris
corum poricilune. Boemus inde religuus exercicus, pars refectis pon-
ribus, pars in (anO Bureire perrentaro le le, acque LarcinaS FraICCCrUnE.
Frac non longe ab eo loco castrum Mediolamenlium nomine Fri
cium humilis in collis verrice situm. quod ex vni parte ab amne AB-
dua abluebatur, ex alcera firmilsimi muri ambitu cingebatur, currilq.
praelidio muniebatur, ae ponre tirmilsimo, aeque ad copioluM exeF
cicum eraiiciendum aprissimo erar instructum. huncponrem Frideri
cus commodum copiis liris traiiciendis ratuS, IOCUI OCCUPATCCOntOM
dic, atque admoris castris, e vexillo suo ante portam locato oppu-
gnareinlticuie. Oppidani paulisper primos impecus lustinuere, deinde
desperata victoria oppidum eradidere, haud male secum actum esse
rati, quodincolumitarem intam aduerla Fortuna rerinuillene. Inde
castro praelidio contirmato pridie Ral. Aupusti ad Lambrum amnem
alterum est processum. Eo cum venissee, repente miserabilis con
Culum, aliorumq. Laudentium curba, lacrrmarum, ac Cordium ple
na occurric. Cinguli sublaris in humeros crucibus opem, tidemq. Im.
peraroris implorabane. Cumma querelarum crar, se, ve Imperic
tidem olticiumq. pexestarent, parriam, ac bona lua omnia perdidil
Ce, acne locum quidem, vbi conliderene, possidere. Quaobrem pre.
cibus cum omnibus obrectari, re locum daree, in quo domicilium
melioribus collocare auspiciis possene. Friderico annuenre, de bene
eossperare iubente, montem Lohetionem, qui quareuor millibus pal-
luum a Laude aberae, postularune. Fridericus FII Nonas Augucti
sequencibus Laudenlibus locum exploratum procelsit, cumg. pro
barum concelsie, ac rexillo consulibus eorum porrecto eos in Dossel-
sione consticuie, ac muleis iuribus aguarum, immunirarum g. dona
vic. Interim Germaninobiles nonnulli operx navandae, ee virturis
probanda Ctudio incitari circiter mille equiribus assumpeis Friderici
iniussi ad porras Mediolani prouolarunt, ac cumultu excito holtem ad
pugnam elicuerune. F.gresta Cumma animorum alacritate Mediola-
nenlis iuvencus rem primohastis, deinde gladiis incerto praelii euen-
cu aliquor horarum spario gelsir. postremo Cermani luperance ho-
Ctium mulcitudine circumueri principibus amilSiSFErSR VerterUNE, aF-
que in castra redierune. Duos Fridericus gravicer obiursatos, quod
exera ordinem iniussis luo pugnassene, rix precibus principum con
donauie, ac gravem poenam, ne quis in polterum cale aliquid ay
deret, indixic. poltero die, qui tuie VIII Idus Augulti, exercirum in
A2 d
iteno

## Folio 554 — 1663200467:0558
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000558.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Fhiscoriarum de RConC
multas partes dinilum hoc ordine ad rebem deducere inltieus. A
mum agmen equires cum Fabris praecessit, qui depressisasgeribus, a
que locis iniquioribus complanaris, ee impedimentis praecilis vini
lequenci exercirui muniuerune. circum aguilam, lignaq. alia rubici
nes, de cornicines, Ceruig. Singulorum agminum cum peditibus ver
labaneur mulis, aliilq. iumentis milieares larcinas aduehenres. rextium
aemen explebane, qui expugnandarum vrbium machinas, _ cerera
cormenta deferrene. in extremo ipla erat mercenaria turba. Ira in
Sructis miliribus praemonitilg. diligenter, ne quis ordine excederet,
cum centum millibus, armatorum ad vrbem accelsie, ac castra loc2
ue, Mediolanensibus eaciris super vallum stantibus, ac nihil omni-
nomonencibus. Vrbseraem planicie lica cenrenorum ambitum st2-
diorum amplectens, muris cincta, de Fossa lare parence Auminis in
modum Avence. Furribusnonita munita, ve alixe vrbeserane, quod
ciuium, ee Ecederatorum opibus Freri, nunquam canea vibem putal.
sene oblidione ab imperatore aliquo posse circundari. FTanc Fride
ricus obequirans perlustrauie, ac licu cognito lingulis porris obseruan
dis Cingulos principes cum trma milicum manu praepoluie. Princi
peslocariscentoriis lua quilque castra vallo, Cudibus, palis, aliilq. pro
pugnaculismunire ad improuilos hostium incurtus coercendos inten-
dic. neque enim vineis, curribus, arieribus, aliorumg. gCHEFUI Ia
chinis eantam rebem reneandam Fridericus arbierabatur, sed letiea
pocius oblidione domandam, aue, si cives rrbe existene, proeliorum
concencionibus conterendam. Incerim Mediolanen leshauet Peonius
quae ad obsidionem sustinendam pertineBanE, aCCUTatE pararUNE, 2C
munitiones castrorum disturbare, crebris eruvrionibus exercitum Fa
tigare, lagittariis, d Fundicoribus hostiliter incessere contenderune.
Frane in extrema parre Conradus Palarinus, Comes Rheni, e Fri
dericus Dux Sueuix destiruras sibi rrbis parres seruances. Medio
lanenses opportunum esse rati castra eorum inuadere, vel quod mi
nore copiarum numero servareneur, vel quod a iunioribus ducibus
tenerentur, vel quod a cereris lonsius seiuneti inUS In FeI POTCIHU2
riauxilio posse viderentur, post occalum Colisvrbe cum pugnacilsi
mis exeune, arque Copitos nacti incerFectis ltationbus municiones su-
perane, ac caede, e terrore omnia complene. Germaninec opinaFa
re perrurbari cumulcuari, ac crepidare primo, mox ad arma capien-
da le inuicem inuitare. venientes excipere, acque acriter pugnande
ducibus tidem, vircutemq. praeltare. Omnia lace circum armis, dt
clamore perstrepere. Rex Boemix his audiris excicus rapeim supe.
1a

## Folio 555 — 1663200467:0559
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000559.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber ocuus.
para inceriectorum locorum iniguitate cum ralidissima mand il
venit. cuius conspectu Germani crecti aCICM pEODE INCIINAFAM l
ltiruerune, ex maxima opc certamen redintegrarunt, rese ducis, d
miliris ofticium, ve in lumnis difticuleacibus, obeunce. Mediolanen.
les, vbi se mulcicudine holtium circuntulos vim terre non posse sen
lerune, in tugam se coniecerune, acque inlequentibus vique ad por-
tas Germanis in rrhem magno occepto incommodo retugerune, ac
Polthac cauriores in cruptionibus Faciendisfuerune. Nobililsima cla
rilsimae rrbis obsidio Forcissimum, ac militaris laudis Atudiositsimum
quemque ad praecipuum decus pecendum, X nomen luum inligni ali-
quotacinore illultrandum stimulabac. Leaque Ocho Palarinus C0-
mes cum duobus Frarribus, de cohortibus libi aecriburis poream sibi
deltinacam obleruans, cum quadam die intrequentes circa portam
Ctationes animaduerrerer, Forrunam centandam ratUS, PerVOS LFI2.
ri, aequeionem, aridaq. maceria pararetalces iubet, _ ad portam,
poncemq. succedendoslubire. Tulsi veerane, accedune, atque ignem
in poncem, ee pontis propusnacula lupernsgerem poliea iniiciune.
Fare cognica ciuitas maximo cimore turbata est, ne recta vibis cOr.
repes adiuvance venco Aamma eodem incendio deAagrarene. Ienque
cumuleu ex ea re in rrbe obortoinermes pariter, aeque armati ad ex
tinguendum incendium procurrecune. Ica relilteneibus Germanis
aeiox pernoctem praelium verinque commilsum, ab illis, ve incae
Drum absoluerene, ab his, reholtes a porrapropellerene, isnemq. ex.
tinguerene. post horam noctis ab armis recellum. Podem Hudic
laudis populares Mediolanenlium eracti, vbi nacti occalionem erant.
praeltare operam parrix nicebantur, non eoro exercicu, led cum pau-
cis lagircariis exeuntes, ac Germanos incauros violantes. ad porram
aurem, quam observabat ITenricus Dux Austrix, cum Caepius l2
celsissene, ITenricus insolentiam sibi vlera eolerandam non arbite2
cus cum vniuerlis armatis, accitis etiam Vngarorum auxiliis, omne
conacu portam adorrus elt. Mediolanenles curperari, li plures pau
ciocibus cederene, rrbe egressi manum cum eo conleruerUME, 2C C~
dem, verum non lineinsioni clade lua, ingenrem ediderunc. 2c de-
num in fugam acti sesc inera moeniarerrulerunt. La caussa iuvenem
quendam ltrenuum; ac non minus animo, quam manu promprum
ad parrium recuperandum decus accendic. is, cum ad caltra Impe-
racoris venisset, insciria equitandi Cermanis obiecta, Forrilsimum
quenque lingulari certamine provocauir. caepiry. edoctum coreoie
canum moso impeu veliemencipropellere, modo ad ductis trabem.

## Folio 556 — 1663200467:0560
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000560.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de Regno lta
tis in srrum reflectere, mox varios perplexolg. per anfractus du
Scurrere. cum diu impune inluleasee, 2lI) aliis de caussis liuC EIIC
re, Cine consilio certamen eiulinodi abnuentibus AIBerrus Firolen
lisinermis, e paletrido inlidens lolo clrpeo, d halta municus obuian
Prodiic, ac Mediolamenlem inColencius le iactancem tacta propullum
equo deiccie. Inrerim Fridericus omnia, qua ad expuonandam vr
bem rlui erant, prouidere, imcenia modo cum paucis, modo cum mul
ris circuire, de qua parre impressionem Faceret, explorare, atque om-
ni racione rentare, Ciinclulospollet ad puonam commietendam eli-
cere. Teaque parrem vnam rebis, qua nondum iea claula erac, quin
ex ea pecora paltum holtes emitrerene, atque ipsi pro aibierio esrede-
rentur, magna diligentia, ne quis exire postee, obleplit, acgue 2d
Arcum Romanum oppugnandum adduxic. Hlaceratcurris non lon
se a vallotirmilsima ex quadearis ingentis magnicudinis lapidibus lo-
luo opere constructa, tanco artificio, re quarruor columnis lulten-
tata Romani instar operis rix iuncturam aliquam compaginis indica
rec, vnde Arcus etiam Romanus appellabatur. erat aurem cubiculis
ad quadragenos, vel amplius sternendoslectos, acque omnibus, qux
ad oblidionem lustinendam opus erane, instructa. praererea tirmo ad
idmunita peaelidio, ne holtes ea poriti omnia, qua in vibeaseren-
cur, prospicerepossent. Flanc currim cum eripere holtibus stacui ssct
Fridericus, nec machinis proprer Colidicarem expugnari polscanimad-
verret, eriplici lasierariorum ordine circundedir, adeo feriendi pe-
ricorum, ve neminem in ca consictere line vulnere paterentur. at
que ita eos ad necelsitarem deditionis adduxie. Flac ita Radeuicus.
Apud alios invenio, Fridericum Fabros adcurrim admouiste, cam9.
rectibus, de malleis subruisse, parefactog. aditu, cum praelidium ex
celsisset, mangano in currim lubuecto, laxis, reliquilq. missilibus to
cam vrbem procul incessille, cum Mediolamen les cos, qui turri tC
nebane, duabusbricolis infeltoshaberene. Fodem FeBPOrC CremO
neules, de Papienses omnem priltini odii lui acerbitatem in Mediola
nenles prolibidine effuderune, ac vereres iniurins vlcilci contende.
runc. Namagrum corum ira valtarune, ve vinera, Rceta, de oliuota
radicitus euullerine, aeque omnia ruinis villarum atque incendiis de-
Formarine, ee in captiues ica Cauierune, ve plerolque per crudelilsi
moscruciatus necarine. Ouod rbi Mlediolanenles animaduerterune,
ee ipli parem in capriuoseorum crudelicarem luam expromplerunt,
ac Fredissime laceratos c incenibus oltenderune. Incerim inopia in
dies ingravelcebat, cui se, quodagreltis omnis mulcirudo remere in
vibeir

## Folio 557 — 1663200467:0561
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000561.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
ber Duodecimu
vebem contracta crac, ob orta pestilentia adivnxerac. POD
TUE FerrO, Tame, ac peste oppresso variis ciuicas opinionibus agcba.
tur. Nam mulei fuxam arripere ex rrbemoliebaneur, alii seditio.
num auidi pro libertare, de dignienre cinicaris cirius millies le morrem
Oppecicuros, quam semel Germanohosti cessuros asserebane. nonnul
li vero paci sudentes concionem acuocandam censebant, ac popu
lum de rep. consulendum, ac periculorum cerrore à belli cogitatio.
nibus abducondum. Fluius aurem auctor consilii erae Vido Comes
Blanderari, ciuis Mediolanensis. qui ea moderatione, ac prudenria
in hoc bello se gesserae, rexque nobilium, ac populi gratiam obrine.
rec. ille vero populo ad concionem vocato lic egic: Si vestrae adhuc rei
publicae fidem, acque officium praestiti, feci, quod me divina vestra erea mebe-
neficia facere coererunt. Duamobrem non vereor, ne ab aliquo veparum ve
Arisrationibus deditus arouar, si quid vestrae forcasse voluntari aduer sum dixe
ro. Vestra dionicas, fama, atque foriuna hucusq. clarissima luce fulsit. ne-
que enim obscurum est, quos, et quam multos adregnum Mediolanum eue-
xerit, atque euectos ipso dignitaris é culmine deturbarit. Nunc paullulum im
mutata forcuna est. quique ceteris imperare soliti eramus, ii de propria liberta
tenunc dimicamus. Feo igitur cedendum tempori, id est necesicati parendum
censeo. quando rerum id vicisuudo requirie: t licet libercatem, ac reipublica
dignicatem eueri honestum existimem, tamen pocentioribus, ( armis praepol
lentibus obedire mulio consultius esse dueo. siquidem qui potestattresistit, diui
no instituio resistic. Crave sine dubio est, postlongum libercatis  sum ieum
servitutis accipere. verum sernitutis gnominiam imperantis dignitas consolabi
tur. Aeliores mulionobis, ac fide, probitare, vircuribu sq. omnibus praestan-
tiores fuerunt parres nostri, nec minus, quamnos, appetentes laudis, oloriae, 
libertatis, iidem tamen transalpino Imperio concesserunt. Si quidem Carolo, et
Othoni obtemperarunt. Quamobrem optimum esse statuo, antequam durius
aliquid eveniat, animos ad pacis studia inclinare, cujus impetrandae maona ist
principis clementia ses sita debet esse, si non 2 (que ad extremum arma retineri-
mus; pro certo habentes, breui, quamuis machinis murorum claustra non perrum-
pantur, proeofamem, ac pestilentiam pugnaturas, nosq. misere confecturas.
atque hoc ego nonignavia, se d animaduersione periculi cen seo, alioquin pro. Vo-
bis, e pro salute vestra morrem subire, ac (anouinem effundere paratissimus
Ftis peroratis alii voce, alii nuru aur assensi, auc aduerlatiflune. Me
liorum eamen sencentia vicie, re decreto facto consules, de principes
ciuiraris legari ad resem Boemix, Ducemg. Aultrix mieterentur, qui
eos, ve a Friderico pacem libi impecrarene, orarene. milsi legationen
expoluerune, neque principes Mediolamenlium voluneari aliquid ab
1:
NHCTUAE.

## Folio 558 — 1663200467:0562
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000562.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
acostatum de Reorto
nucrunc. Pridericus ve Mediolanenles pacem perere audiuie,
enum laecicia tructum cepic, de quod vibem ciubus, ciues urbi con
leruare dilcuperet, consilio habico pacem le darurum oltendic, acque
haseius condiciores dixit: VeMlediolanen ses Comum, es L audem resti-
tui paterentur, neque eas posthac orbes oppugnarent, neque fodrum, aut tribu-
tum abiis inposterum aliud ellum exigerent, t eadem frui libercate, qua ip-
si xcerentur, permitterent, excepta obedientia archiepiscopi. omnes Mediola-
menses ab atate annorum XIIII  sque ad L. X X sacramentum apud se dice
rent,  bona fide servarent. Regiam Imperatoris readificarent et) Cartam,
cectamq. tuerentur. nonem mullia marcharum auri pro sarciendis incuriis iribus
pensiombus penderent. pro his bona fide servandis obsides crecontos ex capicaneis,
valuasoribus, et popularibus darent, qui archrepiscopi. Comiris Blanderaten-
sis, marchionis Montisferrati, ex erium consulum iuraro iudicio probarentur,
ijqe. parcim in scalsa, parrim in Germania servarentur. qui v ero aut in scalsa, aut
in Cermania eos custodiendos suscexissent, iurarent, se intra octo dies, postquam
requisiri fuissent, reddicuros. Consules, qui nunc essent, ex auctoritate impera-
toris x (que ad Kalendas Februarias primas maxistracum obtinerent, acque in
verba Imperatoris iurarent. Dui posthac essent, apopulo crearentur, ex ab
imperatore confirmarentur, et) si imperator adesset, duo ad eum venirent, et
prose, ac suis collegis apud eum sacramentum dicerent, ex consulatum ab ed
reciperent. collecae vero idem iusiurandum apud civitatem susciperent. si lesa
tus Imperatoris in Icalia esset, apud eum hoc (acramentum conciperent. Lesat
Imperatoris, ubi in scaliam venissent, in Palatio sederent, et arbitria ad eos
delata adhonorem Imperii iudicarent. Antequam exercitus à Mlediolano di
scederet, captiu omnes dimilterentur resi Boemia, rexq Boemiae promitteret, se
eos imperatori tradicuros, si imperator ad concordiam redeoisset (remonenses,
Paxienses, NVovarienses, Comenses, Laudenses, Vercellenses cum Mlediola
nensibus, () Sociis Mediolanensium, Derchonensibus, Cremensibus, e Insut
lanis, saluis sociecaribus Mlediolanensium; si non redeeisset, captiuos vereres
salua imperatoris graria reciperent. Regalia, Vtmonetam, teloneum, peda
ticum, portus, comitatus Commune alediolanensium Imperatori dimitteret
neque sibiposthac ascisceret. si quis per r im retinere vellet, Mlediolanen ses om
niope vindicarent. Imperator Mediolanenses, et Cremenses cum pensione
C.XX marcharum in grariam reciperet, atque ip sos, (t) amicos eorum in publi-
eo conventu ex proseriptis eximeret, ac ceptiuos nouos, vetere sque restitveret,
simul obsides dedissent, () capriuos resi Boemiae dimisissent. datis aurem obsi
dibus, reddirisq. capriuis imperator postero, aut rertio dic exereitum a Medio-
lano deduceret, res Mediolanensium clemenria, sideque tractaret. Llas condi-
ciones Commune Mediolani sine dolo malo servaret, modo ne iustum impedi-
mencum

## Folio 559 — 1663200467:0563
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000563.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber Duoc
memum obsisteret. Mediolanen sibus pecuniam exigere a
ceret, exceptis Comensibus, eo Laudensibus, et ijs, qui de Comitatu sepra
si fidem nuper Imperatori iurassent. Eiis condieionibus acceptis Medio.
lanenles hoc ordine in grariam a Fridericorecepei. Conveneu insti.
curo cinicas duobus agminibus factis supplex ad Fridericum procelsit,
acquead eius pedes doloris, ac crilticix plena procubuit. primum as
menclericorum fuic, qui praelaris crucibus, pedibus nudis humiliha-
Bicu archiepilcopum lequebantur; alcerum primorum ciuiratis, quos
reltibus abiectis, oudis pedibus, ltricros luper colla ferentes gladios
conlules praecesserune. qui permedia caltra rix exiguo relicro ad eran
scundum locoincessere. FTos vbi Fridericus alpexie, hilari vultu le
laecari dixit, quod cam claram ciuicarem Deus admonvissee, ve ali-
quando clementiam, quim rim experiri luam mallee, de licee alpe-
rius in cam contulendi libi cnussam dedisser, le eo animo esse, vevo-
lencibus, quam conctis malic impericare, aeque (ihac illi a principio
mence fuissene, muleis incommodis caricuros, ac plura bona fuiste
conlecururos. Duoniam aurem Deoplacuie, vim eos Imperii expe.
riri, dandam illis operam esse, ve errata larcirene. vinci le porius ob
sequio, quam bello, posse. Ad haec illi lummisso vuleu, ac lipphe
vocepauca pro delicto luo verba fecere, senon holtili animo, nec a
oppuenandum Imperium arma cepisse, sed reins a maioribus liis ad
verlus tinicimas ciuitates acceptum euerentur. (i libi ab eo ignolcatuE.
Polthac se cum fidelilsima, ac constantilsima quaque erga linperiums
civicare fide, aeque ofticio cerraturos. Recitarae inde lupralcripiae
condiriones sune. O uibus acceptis pax contrimata est, vexillumq.
Imperatorium victoria argumento in vrbe erectum. Magna in Ca
Aris, atque in vibe graculacio cum propter oblidionem lolutam, cum
ObrecepEOS _nOvOS, _ veteres capriuos elt Facta. quos ad pedes Im-
peracoris lonso ordine reniencesnoci, e propinqui mananribus pra
gaudio lacrymis exceperune. is dies VI Idus Seprembris fuie. quo
Beacx Deimaeris celebrarur natalis. Moris inde Me siolano caltris
Modariam ledem olim Tcalici regni perrexie, et coronam induie.
idq. oppidum iampridem a Mediolanen libus euertum pristino deso
ri, ac libereacirestiruie. acque ibi, cum Mediolanenles prolcripeorum
enumero exemistee, Mediolanentium, Seprienlium, Marthelano-
rum, aliorumq. Cacramenea Adeliearis accepie. Inde, quoniam ima
xima Cubigenda rrbe lcalicosmagna ex parce morus reprellos arbiera.
bacur, principes, ac milicum magnam parcem domos luas reperere
intsie. Veromenles inde, et Ferrarienles, qui olticio deceliec aue, ac
A22

## Folio 560 — 1663200467:0564
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000564.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de Rcono
mispetiri. Veronenles regale Cardae caltrum, occupaueranE,
eFIA
rienles vetus pacrimonium Machildis circum padanum invalerane. V
ronenles iplo Acheli repence propcerinsenrem aeltaris siccitarem ve
dato, aeque agro, caltrilq. direpris iple ad ofticium compulic. aduer
Tus Ferrarienles Ochonem Palarinum milie, qui Pado vado ex impro-
vilorraiecto ZI. oblidos dare coesic. Fridericus inde ad constiruen.
da vetera Mlathildis oppida venic, ac calonum, lixarum, _ (COrEO
rum curbam, qua emollire, aeque efeminARC CxEFCIEUI POTCTAE, CA
Aris excedere imperauie. Llis rebus administraris idoneum tempus
serendae rei abiisse propcer instanrem hiemem arbierarus, Lauden(i
bus rrbem libimuniendam suscepie, re tidos locios ab imperu Medio
lanenlium reddereecutos, atque co, quo lcripsiloco, oppidum mu-
ron terra Armauie, cum latis alceram parrem AIIen ABdUIX FCGCTCT.
aeque in cam rem maximas impenlas, ac vere regias contulie. Poltre
mo ledaris, compolicilq. in pralens Lombardia cumuleibus, ne quid
in posterum Le absente nonarerur, sibi prouidendum FatuS Conen-
cum ad Roncalias in fectum lancti Marcini edixie. atque eo veriulque
reoni principescuocauie. Paruere edicto cum Germania, tum Icaliae
proceres, aftueruntq. convencui legati Poneiticis Cardinales quartuor,
in primis Vido Cremensis, Peregrinus, parriarcha Aquileiensis, ar-
chiepilcopus Mediolanen (is, inde episeopi Paurinas, AIbenSiS, EpO
radien(Is, FTasten(is, Novarien(IS, Vercellen(iS, Derthonen(IS, Pa-
Pienlis, Comen(is, Laudensis, Cremonen(Is, Placentinus, Regien(IS,
Murimenlis, Bononienlis, Mlancuanus, Veronenlis, Brixianus, Ber
somas, e Concordienlis. Parmenlis morbo impeditus adesse non
Pocuie, Rauennas ecclelia, Anlelmo nuper rica Functo, racabac anri
lire. praeterea Duces, marchiones, Comires, atque omnium ciuita
tum consules, aur praetores, e iudices. castra ad Roncalias militari
termore Colito erane munita. enq. ponce in Padum iniecto cum ca-
Aris Mediolanenlium, e ceterorum Lombardorum erane commissa.
Polteriduum epileopos, d principes quoldam adtribuir, e cum iism2-
cure de ordinanda Lralia consilia agirauie. Ouarto dic procelsit in con
cionem, aeque edito in loco conlistens, ve ab omnibus comode con
Spici posset, episcopis, de principibus circunledenribus ira verbafecit:
Duoniam Deo placiium est, nos imperii subernacula administrare, ob eam
rem, quae ad dionicatem,  salutem ejuspertinere videntur, curare, ac moli-
ri omnia summostudio, ac sinculari vigilamia convenit. optime vero id actum
se pramiorum bonos ad partem capessendam reipublica invicabimus. neque per
solbiiam,

## Folio 561 — 1663200467:0565
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000565.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Duodecimus
Socordiam, auc inscitiam nostram aliquid de Imperii rarionibus detrabi parie
mur, sive armis, sive lesibus reipublicae fuerit opus. Duamobrem quando De
beneficio armis detre ctantes imperium nobis obedire coegimus, sequitur, ~F eos
dem inpace lesibus etiam astrincamus, ex jura, quae Lotharii, ex Conrade
nostrorum decessorum incuria obliccerata, atque ab Icalicis 2 surpata sunt, re-
pecamus, ac nouis insticutis stabiliamus. quae e+ (int xcilia, honesta, et tem
poribus commenientia, mulio ante prouidere oportet. Duamobrem vos hortor.
acque etiam oro, et sinouli quid expedire maxime reipublicae existimeris, in
commune promatis. Ilaec vbi dixie, pro le quilque iuvenis Imperato
ris ingenium, ac consilium admirari, e Facultarem orationis extol.
lere. Ieaque cum epilcopi orimum, deinde principes, cum contiles
ciuiratum rogari sententiam elfene, omnes archiepilcopo Mediola-
nensi, qui primus Cenrentiam dixerat, se alseneiri dixerune. ille vero
improbara superiorum resum muleorum errannide, ee collaudata
Friderici iultitia, acque aequitate porestarem noui condendi iuris et
tribuerat, ac voluntarem Iinperaroris pro lege habendam esse censue.
rac. Ceguentibus inde diebus opcram iuridicundo dedit, dinieumin
Xta pauperumq. querelas audiuit. Omnelg. Controner (IaS ex auctO.
ritare lummorum quaecuor iurilperitorum, qui in ormnalio Bono-
nienliprotirebancur, Bulgari, Marrini, lacobi, ee l’Tuxonisiudicare
capic. verum mulricudine expoltulantium, crucelg. praeferenrium
morus in lingulis dicecolibus iudices constirmienon ex ipsa diceceli, ne
Braria, aur odio corrumperetur indicium, (ed AUE Cx CONVENE, AUE ex
aliis civicatibus editos, eilg. Cummum de omnibus rebus ltatuendi aF-
bierium dedic. acque ica omnes lires breui remporis spatio terminauie.
Ouibus rebuspertectis eum de regni iure coltimendo rerrulit. ciulq
rei coenirionem eildem Bononien sibus iurisconluleis, aeque aliis ex
Lombardia adiunctis IX Kal. Decembris commisit. VII vero Ral.
Ramberrum exilcopum Fauencinum amplilsimo, quod extar, priui
legio decorauic. Turilconsulei iudicarune, Tcaliam Imperacoriiure 
Carolo Magno rradiro regalia vniverla debere. Ouotacto archi
epilcopus, e consules Mediolanenles parrum in ciuirares imperium
aeque epilcopi, principes, e ciuitares omnes regalia omnia dimile
TUNE. FPaC verotuere ducatus, marchixe, comitarus, consilars, mo.
neca, telonea, fodra, porrus, pedarica, molendina, pilcarix, omnis
veilieas ex decurlu Auminum proticilcens, d terra, propriorum q. Ca
picumcensus. Ouibus omnibus ad ilcum relatis cantam tamen ille
benignicarem adhibuic, re quicunque praedium Cuum legitima regutr
donacione probare pollene, eos in pollelsione relinqueret; qui lecus
etCltalel

## Folio 562 — 1663200467:0566
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000566.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
llictoriarum de Reonolca
Spoliarec. ex quibus ad vigincimillia calenta in tilcum annuo rectisa
redacta. ludicatum esteriam, in lingulis vrbibus praetores, contu
les, cererolq. magiltracus assentus populi per IIMDCTATOTEM CrCAII
oportere, qui lacramentum ei dicerene, ac iusciuium, regunq. tue-
si Scirene. Prohis aurem recipiendis Lacramenta, de vades dari sunt
pro aebierio Imperatoris. Tum de pace stabilienda conlulrum, I2
EUTUM Q. ne civitas civitarem, privatus privatum oppugnaret iniussu regis. Cdi-
Ctum q. additum, 2t si qua civitas haec iura violaret, centenas marchas au
ri dependeret, si marchio, quinquagenas, si Comes, quadrasenas, si capita
neus, seu alius xaluasor maior, vicenas, alii vero denas 2 sque ad ternas.
Duod si soluendo non essent, per quinquennium quinquasinta millibus passuum
lonse a patria exularent. Postremo de iure Fcudorum dilisenrius Lan-
ctum est, de quo nullum dum apud Italos Ccripeum accuracius CraE,
relq. ad insignem iniquitarem peruenerat. Fcudalium legum proce
mium, nam leges iplae in prompru unc omnibus, tale fuit: Fridericus
Dei oratia Romanorum Imperator, ) semper Auoustus. Imperialem decet
Solertiam ita reip. curam gerere, (t subiectorum commoda investigar e, 2t re-
oni xcilitas incorrupta permaneat, et sinculorum Status iugiter servetur illae sus.
Duapropcer, cum ex praedecessorum more vniuer (ali curiae Roncaliae pro tribuna
li sederemus, aprincipibus scalicis, tam rectoribus ecclesiarum, quam aliis fide
libus regni non moduas accepimus querelas, quod beneficia eorum, (t) feuda, qua
∞a salli ab eis tenebant, sine dominorum licentia pionori oblicauerant,  qua
dam collusione nomine libelli vendiderant. onde debita servicia amittebant.
et bonorum imperii nostrae felicis expedicionis complementum minuebant. Ila
bito igitur consilio Episcoporum, Ducum, Mlarchionum, et Comitum, simus
etiam Palatinorum iudicum, es aliorum procerum, hac edictali lege Deo pro-
pirio perpecuo xalitura sancimus, Ernulli liceat feudum totum, 2 el parcem ali
quam vendere, vel pionorare, vel quomodolibet alienare, 2 el pro anima iu
dicare (ine permissione maioris domini, ad quem feudum spectare dinoscitur
Vnde Imperator Lotharius tancum in futurum cavens, ne fieret, promulgavit.
Ouinetiam lesem tulit corum, qui ltudiorum caulta publica ormna
l trequentarent, rationibus aptam. quorum numerus post Locha
rii edictum vehementilsime CFevCraE: Wequis aliquam (cholaribus iniu
riam faceret, nec ob alterius cuiu sque prouinciae delictum sive debitum, quod ali-
quando ex peruersa consuetudine factum esset, aliquod damnum eis afferret; si
quisfecisset, aut factum vindicare rector civitatis ne olexisset, is in quadruplum
mulctaretur, nocamq. infamre ip soiure subiret, ac dionitate in perpetuum care-
ret. Si quis litem (cholaribus super aliqua re mouisset, huius rei optione data
Scholaribus coram domino, seu maxistro suo, auc ipsius ciuracis exiscopo, quibus
hano

## Folio 563 — 1663200467:0567
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000567.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Duodecimus
hanc iurisdictionem daret, conveniret. Dui vero ad alium udicem eos
ducere tentasset, etiam si caussa instissima esset, tali conatu caderet. L. a et
vitatibus autem, qua coram principe disceptarunt, Cremonenles
cum Placencinis grauissime concendere. Ad receres inimicirias il
lud accellerar, quod Cremonenles ad conveneum renientes Pla
centinipraelio, quod corneamentum vocabane, lacelsiverant, ac le
cum decertare coegerane. ex quo multi ex veraque parre lauciati,
aliquot eriam occili fuerant. cumq. C remonenles maiestarem in co
regiam diminutam arguerene, Placencini le iniuriam propullasse, non
inculisse dicerene, Fridericus Placentinos, quod caultam liam minus
probarene, e regno intidi fuislene, condemnauie, ac pecunia mulea-
eos, vallos nuper rrbi obiectos discurere, curres alciores deprimere,
Foltamq. rrbis explere peaecepie. Duin etiam in graria Cremonen
Ciumiulsie, ve Cremenles caltri muros dejicerene, de decurlus aqua
rum ad rivos luos redire permitrerene. De Modaeria inde iure clt
coonicum, quod Mediolanenles libi rindicabane. idg. quoniam N0
daeria ledes olim regin tuerat, ad regem perrinere ex arbierorum sen
centia iudicatum. Dimisso inde connentu nuncios Conradum epi
Ccopum Filtarenlem, ex Comirem Fmictionem in Sardiniam, et
C Orlicam ad eas consticuendas in Culasmilie, eolg. Pilanis, et GenVen-
libuscommendauie. Verum Pilanis, e Cenvenlibus incularum re.
tinere poressionem volencibus legatinon crilmilerune. Oua reira
cus Fridericus propius Cenvenlium finibus mouie, ac Bolchum pro.
gresus cooniro, Cenvenles nouomeru exterricos in vrbis munitione
perlictere, legatoseorum ad se mitri poltulauit, et cum eispacem ita
Depisit: Fridericus civitatem Cremtensem in oratiam, ac tutelam accixit. ne-
que delationes aduersus eos recipiet, nisi aduersus eos, qui vias infestas reddi-
derint, necpossesiones eorum turbabi. Populus Cenvensis fidem Friderico iu-
rabit, ita tamen, et sacramento illo neque milites, neque stipendium dare re-
neatur es resalia remiltet, quae iure ad Imperatorem pertinere coonoverit. mil-
le marchas argenti fiscopersoluet, es à munienda vrbe cessabit. Acque his
rebus actis, ve exercirum recrearet, in opimis, e nondum bello ta-
Ctislocis libi hiemandum decreuie, aeque Albam inhiberna conces.
Cic. Bello inter Tudertinos, e Vrbeueranos exorto Lladrianus, qui
adhuc Vebeuecierat, rem extemplo compoluie. Ceterum annus hic
ingenei (iccirace tuic inlionis. nam cum a Kalendis Maiis v(que ad exi-
cum lequentis Aprilis caelestes aqua nulla fuissene, pureiipli vix me-
diahieme aliquid humoris suppedirarune. Inicio anni cum Frideri.
cus Albx Nacalem Domini celebrarec, nuncios in Fulcium, et Cam.
Batcb1I

## Folio 564 — 1663200467:0568
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000568.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
ILE
Oriarum de RCono
paniam ad fodrum resium colligendum, de principes ad creane
O5 II.
vebibus contules, alium alio destinauic, charculariis, qui de regalibus.
qua tlco accesserane, cerra reterrene, adiunctis. Veltigalia quoque:
qua fuerane Machildis Comiris, a Duce Veltone, seu quo alio dilsi
Pata coegic. coactag. eidem postea reddidit. Incerim, cum inhri-
bernis ageree, noua inrer cum, et Ponciticem est coorra dissenlio,
quae poltingeneia malorum concirauicincendia. Fridericus legarum
ad Fladrianum milerat, ve Vidonem Vidonis Blanderari Comiris A-
lium Ravena antiltirem in locum Anselmi morcuilectum contir-
maret, neque id imperraverac, quod dicerer Fladrianus, Vidonemm
esse Romanae Fccleha subdiaconum, nec provrerca iniussir Tuo 2d
aliam occleliam fuisse rraducendum, verum Roman2 in Fccle(ia prO-
vehendum. Hladrianus conera oftenlus, quod Fridericum ad fodrum
in vrbibus Ecclelia Lubiectis exigendum milissee, e epi(copos ieoa
lia renunciare, ac lacramencum apud se dicere inssisset, e Cardinales
legaros ingressu vrbium Germania arcuissee, licteras luper ea re ac
Liridericum lcripserar doloris, atque accrbiratis plenas. Quibus lirul,
ne controuerium Brixianorum, de Bergomacium de duorum caltro
rum proprietate inter se concendentium cognolceret, prope perin
terdicti speciem postularat. quas qui reddidir, illud ablurde adiecie,
quod conteltim se c conspectu Imperaroris, ee regix aulae abripuie.
Quotacto indionatus Fridericus ornues ad cum licrerasrelcriplie, ac
nomen luum nomini ejuspraepoluie, de lingulari cum numero appel
lavit. Leaque incenlus, re decuie. Iadrianus plurimum mirari le
Ecriplie, quod bcato Perro, e lanctae Romana LccleliX nON, quAM-
tam deberet, reverenciam adhiberer, ac rerum actarum omnium ra
tionem popolcie. Cui Fridericus relpondic, se cum nomen Cuum
poncilicio antepoluisser, vecerem in eo consuccudinem recrulissé, epi
Ccopos, autresalia dimietere, auc guxe Calaris lune, Cxelari cribuere
oportere. Cardinalibus vibes occlulisse, quod eosanimacuerrisset,
non ad praedicandum, led ad praedandum se conculisse. Inreriim gus
de conveneu optiatium ad linsulas ciuitaces ad creandos contules
missi erane, res ex Friderici senrencia peragebane. Vrum tancum
Mediolani perincommode cecidic, quonouo deinde eumulet ciui-
eas Mediolanenlis exarlic. Rinaldus cancellarius, Octo Palarinus,
Comelq. Gozuinus Mediolanum, ve consules delignarent, petiue-
rUNE. Id rbi populus senlic, rei indionicate permotus, qua veceris ia
cturam liberraris atterret, e proprerea ad sedirionem consternatus
ranco impecu ad eorum holpiria oppugnanda procurrie, vene Comi

## Folio 565 — 1663200467:0569
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000569.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
iber Duodecin
tis quidem Blanderaren (is reclamaneis aeate 
Tea illi vix lalui poltridio infecto negotio ailccllere. FLHACHCUSFCCON
perta, cum eAet in villa Ancimiaci, proceribus Tuis COnVIOCAEISCKICLL
plonouam Mediolanen lium iniquicarem aperir, at que pertiaiam c
rum leacerrime prolequi in animiohabere, et quam lancte legatot
ius colendum lic, eos docere, oltendic. atque iea rniverlis il Hgulis
ei aenciencibus edicto propolico Mediolanen les apud le lestra C
catione compellac. Cum stacura dic legari Mediolanenles Matnca
vbierar, praelto affuissene, neque probabili facti lui carione reddica,
inluper aerosantius quoque locutiessene, iram Feiderici vehementius
acuerune. Peaque nouo aduerlus eos deltinaro bello BCaFrICCM CON
iugem, d Fenricum Ducem Baioarix, alio (9. principes Germanos
in lcaliam nouis cum delectibus reuocauit. iple arma spectans regio
nem cum paucis perlultrare inlticuic. Cum laltam venisset, neque
receptusesset, ira percitus ribem, arcemq., qua ciues avimos exeule
rant, diruie. Papia Modaeriam proticilcens oblides Mediolanensium
lecum qualicanes adduxie. Sepcienli inde, de Marthelana resione
adita caltra alia inltaurauie, alia nona construxie. Inde cum Cremo.
nam icor intendisset, audiro Mediolanenles L. audem ad opus reltirurio
nis impediendum procedere, eo concendere occupauie, acque vibis
municionem, recelerirer perticeretur, Cremonenlium, Papienlium,
d Nouarienlium opera vlus per iplum Ouadraselima tempus adiu-
uic. Inde Comum profectus Comenlibus edicto antiquas ledes, vn
de a Mecholanen libus mori fuerane, reddidit, ac lupra vrbem arcem,
in quam pressi a Mediolanen libus contugere possene, aditicauie, In
lulano l9. qui Mediolanen sibus studebane, illaEO arMOrUM FerEOrC ad
le craductos reconciliauit Comensibus. Inde Placentiam in dic l’al
marum progrellus Placemtinos pecunia regia a quibuldam per spe.
ciem latrocinii crepea alieniores factos retinuie in officio. P’alchain-
de Mucina cgir. quo peracto, in aorum Bononienlem, vbi FunC exeF-
cituserar, procelsie. Friderici lirreris accepris Fladrianus gravilsime
estirricatus, remqe. non ver litreras, led per legatos cranligendam rn
tus quartuor ad cum Cardinales deltinauie, ac grauilsima ad cum
mandata edidic. Isi fuere Octanianus, Flenricus, Villelmus, d Vi
do Cremenlis. qui cum cum apud Bononiam convenisenE, VeprOrC
maxima poltularune, Neposthacnuncios ad orbem, ipso insciente Ponrifi-
cice, mitteret, cum omnes magistratus S. Petri ibi cum niversis regalibus essent:
Ve a populis pontificie ditioni subiectisnisi suscipiendae corona tempore fodrum
exiperet: Necpiscopis scaliae hominio sibi obstrinceret; Nec nuncios suos hospi-
660
rreri poti
taltor

## Folio 574 — 1663200467:0570
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000570.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
altoriarum de Rcono le
e
tacum in exiscopia mitteret; Veposse siones Fcclesiae Romanae, et ributa t’er
rariae, Elassa, Ficaroli, totiusterrae Comitis Mathildis, terrae ab Aquapen
dente Romam, Ducatus Spolerani, insularum Pardiniae, et) Corsica resticeret.
Duibus Fridericus haud mediocriter animo percubatus respondie. se
exiscoporum saliae dominium non quaesicurum, si illi à suis regalibus abstinuis-
ent. quod si illi libenter e surparent, quid exiscopo cum rese ? se quoque rogatu
rum, quid exiscopo cum possessione: Nuncios suos libenter ab episcopiis amotu-
rum, si probatum essec, exiscopos in suo solo exiscopium, non in resio aedificasse
neque adificium solo cedere oportere. Dudd legatos in orbem miltendos ne garent,
quia ibi maxistratus sancti Petri essent, id lonsiorem consultationem desidera
re ita enim fieri, et Imperator Romanus inans solum nom en dominantis ha-
beat, si Romanam orbem, Ende Imperator Rom. appelletur, in potestate
non habeat. Hloc responlo datores inde ad disceptationem adducta.
ibicum legacipacem intereum, ee Fugenium nuper factam sepo
lcerene, Fridericus neque eam le daturum, neque ca le teneri respon-
dic, quam Fadrianus Culiclno Siculo iniussu luo in gratiam reci
Piendo Fregiller. protirenre aurem Friderico, le indicium de datu
rum, et accepcurum, sulcepere legari, aequum esle, ve soluum acci
Perer. neque enim Ponciticem hominis vilius iudicio lubincerc. et
cum se lex Caedinalium, coridemq. epilcoporum, aue principum ar
bicrio rlurum diceret, se ad Ponriticem Seripturos lubiecerunr. Pon
ritex condirione repudiata, se pacem cum Fugenio factam postula
re relpondit. Interim Mlediolamen les libercaris decrimentum in2
eno dolore terences nihil sibi praecermitrendum rati, quod ad eam
recuperandam perrineree, bellum omnibus viribusnon cam propul.
landum, quam, li forruna permicreree, interendum iplo auctore ar-
chiepilcopo decreuerune. de quod Fridericum haud dubic ad op.
puonandam, aue oblidendam rebem redicurum pucabane, lubur-
bana omma aedificia, lacca x que, acque protana, nequid afterre aue
hoctibus reilitaris, auc libi incommodi possene, diruerune. F.a de
caulla vecultum monalterium, et sanctorum muleorum relliquiis
augultilsimum S. Fustorgii cuerterune a fundamentis. e quid
quid in eo lacrari erac, cranstulerune in rebem. in primis auten
erium Mlagorum corpora, qui ad CH eIsem intantem adoran-
dum, ee mplticis muneribus colendum venerane, line inveDEZ.
Flaec olim in adrco rempli eius recondira iplorum quoque xdituo.
rum norionem fugiebant. verum manitectiscum indiciis paretacta,
quibus declarabatur, viros eos adorato Salvatore puero in regio-
nem cuum reuersos illi in crucem acto luperuiriste, et ab Apoloo
lacio

## Folio 567 — 1663200467:0571
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000571.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Duocee
Cacro Fonce abluros inde ad eum, quem in cunabulIS ROHOLAO
ad dexteram Parris ledenrem vita funcros migrasse. L ranE AMIICI
corpora olsibus, ex neruis compacta, et cure adhuc arida connelti
ea, vi, reexistimatum est, ballami, quo gentilium more fuerine de.
libura, led circulus aureus en ambiebat, ec inter se constricta renebat,
ve Culielmus Neubrisen (is eorum remporum x qualis memorix pro-
didic. Deinde delectum quam acerrime habuerune, ac III Nonas
Aprilis ad Tricium, quod Cermanorum cenebaeur pexlidio, pro-
cellerune, ac machinis, (calisq. odmoris valide oppuenare insticue.
runc. Priduo varia Forcuna pugnacum, muleis verinque cadentibus.
recum cum peaelidiarii praeliis, ac vigiliis assiduis Farisari rlera resi
Stere Mediolanen sibus incegris in ricem pugnae succedeneibus nequi-
rene, lpacium ingrediendi dederune. Occupato caltro i oppidanos
omnes acerbe Caeuirum. Cermani cultodix eraditi, oppidum dire.
Deum, aeque incensum est. Sune qui ingenei vi Cxlarex pecunix
quoque poriros scribane. En resmiritice ad alienandos torius Lom-
bardix animos valuie. Interim Fridericus dic rerria Mlediolanen(i-
bus, re le iniudicio sisterene, peaesticura indicibus, de iurisperieis, qui
mulei Bononix erane, adhibitis cirari eos apud se iulsie. e cum die di-
cea non aftuissene, neque aliquis eorum absentiam excularet, legatis
Pontificis adhuc praelentibus, absenres condemnauie, ac res direprioni
perlonas servicuri addixie, acque inde in Roncalias redic. Ibi indi
ccum convencum agenscopias tuas ex ommbus locis concrahic, qui
buscolleceis hostilianimo in aprum Mediolanensem irrumpir, ne-
que auc cecris, aur ricibus, aue arboribus, aue legeribus parcie, om
nibus viccus subsidiis spoliare ciuicarem volens, ancequam admOve.
rec oblidionem, ratus eos aue inopia cibariorum conceos vlero sup
plices pacem pericuros, auc, li diurius in pertinacia perstrcissene, ple-
rolque perituros, minoreq. labore le eos oppretturum, (i incerpoli
eis diebus instarer, quam liassidue premeret. Iraque omnes adicus
cultodiriiulsic, nequid Frumenei in rrbem imporcareeur, srauig. edi-
co, neidheret, incerdixie. Inde lecris equicibus assumpris procelsie,
ve lipolset, ciues ad pugnam eliceret. neque coniecturn Fetellit. nam
cum ad oltencandas vires inconsulce exissene, ab eo parrim cxesi, par-
rim eapri lunc. Cum aucem ille ab vrbe parumper abscelsissee, hri
eruprione taca cum quingeneis equiribus, die iplo Pentecoltes V.
Kalen. lunias ad Laudem processerune, acque ingenrem praedam
auercerune, sed eamen clade aliqua ab exiscopo Mantuano Carlido-
nio, de marctione Ancona Carnerio insecucis accepta. Ager roUS
Aalil

## Folio 568 — 1663200467:0572
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000572.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de Regno ltalia
quadraginea dierum spario perualtatus, castro etiam lancti loan
quod inexpugnabile purabatur, euerso. Tildem diebus Brixiani (0.
cietare cum Mediolanen sibus iuncti agrum Cremonenlium popula
bundi inierune. verum à Cremonenlibus eius rei ance cercioribus
Factis ex inlidiis consursentibus opprelsi lune, muleis captis, acque
aliquor incerfectis. Fridericus valtatis holtium agris, L audem le ree-
culic. Incerim Mediolani crescebat in dies inopia, acque ex inopix
Fames. neque Caluris pertugium vllum oltendebatur. Leaque Medio-
lavenses ad desperationem converti, licur Radenicus prodie, leri
Peor Germanus, de nece Friderici cogitarune. atque hominem, qui
per traudem illum interimeree, L. audem milerune. is profectus, cum
Hulcicia Cimulara castra smperatoris ad Abduam lira inerasser, quo-
dam die Cumino mane lolum egredientem Fridericum de rentorio
conspieacus accurrie, et quoniam immani corpore, ec robultilsimis
viribus eiee, medium arripuie, ve in Abduam de rupe deiicerct. ve-
rum dum Imperaror renicitur, Funibus rentorii prxepeditus procum
bic. ac cubiculariis ad vocem clamaneis Friderici aduolancibus com-
prehrendieur, e ex eodem locopraecipieatur. Floc rbi non procel
lic, Mediolanenles octo homines, qui rrbem L audis incenderene,
Cubornarune. quorum vnus cum intempesta nocte opus esset ag
srellus, a visilibus depechenlus exeremo subito supplicio est affectus.
Sub eoldem etiam dies venie in Tealiam Arabs quidam ex PTilpania,
homomasicis artibus esregie, veterebatur, instructus, aetate lenex,
Facie deformis, quippe altero oculo captus, locios pene visinei le-
cum adducens, eo, retama fuic, consilio, ve venenis Fridericum pe-
rimeret. Siquidem preciolamunulcula afferebre, annulos, semmas,
Fcena, calcaria renenis circunlica adeo praelentibus, ve solo ractu in
ticere imperatorem, acque infectum minimo perdere momento pol-
Cetr. licam etiam lacencem seltabat, ve li quo impedimento venenum
non protecissee, terronegocium cosicatum conticerer. PTunc, cum
in caltra venisset, Fridericus Forre vencuri hominis multo antC Cer
cior Factus eveltigio comprehendi, ac diligenter asseruari iulsir. _e cu
ius horracu ad cancum Facinus esser impullus, quaeluit. (i vera dixissce,
impunicarem promicrens, (i Falla, Supplicia omniaintenans. FTomi-
niomnia constanter inficianei tormenta admOTa SunE. O ux ille de-
ridens, denunciaure, le, (inecaretur, secum eriam Imperacorem esse
eracturum. Fridericus aurem ranis cerrirameneis eius conrempes,
cum de lociis ciusnullum communicari sceleris iudicium posser elice
resheminem encremo crucis lupplicio inreremic. II inde ldus lunins
Mediola

## Folio 569 — 1663200467:0573
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000573.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Duodecimus
Mlediolanenles Cremenlibus a (sumpris, Laudem reuc
lium cum Laudensibus, de Comensibus atrox commilerunt. Iet
curbacus ea re Fridericus, ac simul Germanicis iam adueneaneibus co
piis exciratus vra Mediolanum, ee Cremam sibi premendam exicti.
mauic. C remenlis belli caustam praeculie, quod praecepris Impera-
corisnon paruilsene, ac Mediolanen libus conera L auden les auxilium
acculissene. verum mulro magis volumeas apudeum Cremonenliumm
raluie, qui ingenci vi pecunix oblaca iplum ad veceres hoctes luos
armis rindicandos, quodper Locharium assequinon poruerane, in-
cicarune. Hoc consilio capro exercicum in duas parces distribuie,
aeque rnam ipse in agrum Mediolamenlium duxie, alteram Cremo.
menlibus ad Cremam oblidendam accribuie. Apud Mediolanum
autem cum esset, legari eum à senacu, populoq. Romano milsi
adierune, orantes, ne paucorum improborum, acque isnobilium
hominum caussa mulcos probos, ac nobiles viros perire permitte.
rec, colq. praelertim, quorum cccasione ipse Romani Imperatoris
nomen Ferrec. Fridericus legatos benigne allocutus, ac magniticis
muneribus prolequutus cum Ortone Palarii Comite, de Ariberrc
Aquensi pexeposico domum remisie, mandatis ediris, ve licem de se-
natu, e praetecto inter populum, Pontiticemq. componerene. FII
Romam protecti comiter quidem accepti ab omnibus lunt, verum
Romanos veteris adhuc reipublicae spiritus superbe serentes nacti pa.
ri luperbia elulerune, acque inde re irrica dilceserune. Omnia Fri
dericus expertus, li qua rarione posser Mediolanenses ex vibeelicere,
praeliumq. conserere, quod res nulla successerat, ad inlidias conver.
lus, Papienles ad mcenia populabundos adequitare, ac commisso
prcelio certo eramite fugam arripere iulsit, seque in eo cum validis
cohortibus occulenuie. Paruere Papienles edicto, atque Idibus luliis
insulcances ad moenia processere. Ita Mediolanenles, cum ignomi
niam Ferrenon possene, ex vibe cummagna manu exrelsi, aeque in
inlidias a Friderico pararas inconulio delapli prope omnes aUF C2
pei, aucincerempri, aur pranibus rulneribus suneconfecti. Favicto
ria pocieus Fridericus Laudem le recepit. Cremonenles aurem No
nis Tulii Cremam milicum corona cinxerunt, camq. acrirer ob side
re insticuerunt. Ceterum Cremenles tirmis oppidi munitionibus,
d prompeis Mediolanentium, de Brixianorum auxiliis fulei omnia
oblidionis incommoda conremnebane, seque re Locharium quon
dam, sic nunc Fridericum cluluros inani iactatione Fremebane.
leaque muleis erupcionibus lactis, quanquam valide reprebsi magn
casen

## Folio 570 — 1663200467:0574
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000574.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iltoriarum de Regno Icalta
tamen holtibus derrimenea dederunt, acque inter cereros marchic
nem Anconx Carnerium occiderune. Reuertus inde Mediola
num Fridericus, cum pabulum equorum non invenislet, e iple co.
dem dic Cremam accelsit, ac capriuos Mediolanenlium ad terrorem
eis iniiciendum produxie. XTII Kal. Augulti Beaerix Augulta, ee
FTenricus Dux Bauarix cum copiis, commeatibus, de stipendiis ex
Cermania Cremam acceslerune. neque ita mulco post Velto Prin-
ceps Sardinix alium exercitum quoque adduxir. Ouibus sublidiis au-
ctus Fridericus oppidum oppuenare constituit. Eiusrei pratia Cre
monenlescurrim alcilsimam construrerune. acque huic mangana in-
oudiex maonicudinis, _x pecrarias, sacro lg. complures adiecerune. et
Fridericus his similia alia quoque multa ex eorum rem porum conlue-
cudine Fabretecie. Hoc cognico Cremenles haudquaquam exterriri
animis Cunc. verum cum _ praelidia, e machinas in muris idoneas
ltatuillene, haud agre omnem e Friderici, de Cremonenlium impe-
cum perculerune. Ouin eriam polt dies aliquor profecto Friderico,
Cue, re Scribit Radcuicus, Sambalsianum ad coniusem invilenda,
liuc, veretere Vrlpersenlis, ad aeri Mediolanenlis reliquum perur-
sandum, ex oppido cruperune, ac cruento cum Germanis praelio
contlixerune. Pa re exasperatis animis varia inde verinque edira lune
crudelicacis exempla. quippe cum Germani ampuraris Cremenlium
capiribus tae de ludubris graria quali pila lulistene, Cremenles capriuos
eorum in muros produxerunt, ac membrarim dilACerAPUNE, _c, cum
illi captiuos Cremenlium, iis inspectantibus, luspendissene, hireliquos
corumeserune in crucem. Ouibusrebus crudelitatis libidine exacu-
rata, Fridericus rurlus machinas admoveri, de excitari turres prxecepie.
acremq. oppugnationem insticurie. quae haud dubie omnibus Cumma
ope nirentibus aliquem habuisser effectum, nili Cremenses muscipu-
lis, e Foueis occultis inera vallum dispolicis, ac machinis incenlis, auF
aueclis hastes Fefellissene, aut crebris manganorum ictibus eos a mu
tisrecedere cocsislene. qua in re rancum ardoris achibuerune, vrne-
que praelenti Eiliorum luorum oblidum periculo, quos ad mangano
rumictus Fridericus oppoluie, dererreri vllaratione poruerine. Ouin
etiaM ZITII Kal. Octobris proscriptionis rabulas in eos halce propo-
luir: Cum ob defectionem Cremensium ipsum castrum Cremae obsideremus,
ex cum principibus nostris in tentorio Ducis Fenricinepotis nostri consideremus,
consilio,  indicro Principum nostrorum, et) omnium Lombardorum, qui
nobiscum aderant, ipsos (remenses hostes imperii indicanimus,  de ipsis ia-
lem legem promuleanimus. Duoniam Crema, ’omnes Cremenses nostro
banno

## Folio 571 — 1663200467:0575
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000575.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
Liber Terciusdecimus
banno sunc illipari, statuimus, es Imperiali auctoricate confirmamus, ut on
nes Cremenses, Mlediolanenses, ) Brixiani, ( quicunque hoc tempore (re-
me sunc, cam feudum, quam allodium totum amittant,  feudum ad domi-
nosredeat. nos enim personas, et bona eorum publicamus. atque idem de eo-
rumbonis, qui de ecclesiis sunt, frant. Interim Mediolanenles, ve Fride-
ricum ab oppuonatione Cremae auerterene, cum mulris millibus ar-
matorum Mlinerbium oppidum ad lacum Comenlem adorei lunE.
verum auxilio quingentorum equirum à Friderico summisso ab incae
peo desticerune. quin, cum domum repeterene, Gozuino Comite,
qui cum Comieatum Seprienlem, ee Marchelanum admmistrabac,
a cerso inlequence opprelsi, praeda amissa, muleilque luorum deside-
raris, ac lauciis in rrbem le receperune.
ILR O
L
S I
TIISTOR I A R V M
D E R E G N O IY AL I AF
Liber Terciusdecimus.
Mlem Calamicarum, quasab exactis Lonso.
bardis Icalia perculie, nullae auemaiores, auetae
diores Fuerune, quam quas ipla lacrorum comi-
tiorum dissidia inculerune. quorum eria perni-
ciolissima proxima parrum crar adhuC eTaS ex
perca, FTonorii, Clemenris, de Anacleri, qui
cure dignitatis cum Alexandro, Gregorio, e
Innocentio ponriticibus CMlarant. Florum enim lingula extern
Vermanorum arma in lanam non sine maxima ip (ius pernicie aduo.
cauete, primum vero, ee lecuntelum Imperium eriam iplum pALUII
rente adhuc non modo inanimis, sed eriam in oculis pene omnium
memoria tertii, quarcum exarlie vel omnium, quae adhuc (crip(I, te-
terrimum. quo Alexandrum certium Victor quartus incessic. HIOc
enim non omnes Colum Occidentales ecclelia, sed eriam regna inter
Ce, ac provincix, civirate (q. disiunCtae LuNE. quin R IMpCTAtOF pro-
Prerearam srauem, camq. diuturnam cum Fcclelia concencionem ini
uic, venon Colum in peaelens civicares incer le vniverlas diltraxerit, led
3bb
Calurari in fururum exemplo ab Fcclelia diliunxere. Ecce aurem hx-
eria

## Folio 572 — 1663200467:0576
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000576.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriorum de ReonoI.
etiam in cildem tamilias iplas inexpiabili in multa laecula inducta ait
Centione divilerie. Flinc enim Gibellinorum, e GnelEorum nOrr.I
nibus ex recere Germanixe dissensione delumpris exiciales Icalis Fa.
ationes manarune, quae Tub Friderico paErC exOLEX, ee que ommino
Polt Tub Henrico Alio oblicerara, demum sub Fridericonepore efi-
lius erumpentesingentes in muleos poltannos ltrnges in Tralia edide
re. Oux historia quoniam studiis scripeorum strlo haud lecius incer
se, quam illi gladio, decerrantium elt corrupra, dabimus operam;
venosreltincto demum iam illo animorum in caussam incendio ve
ricarem ex ipsis pocilsimum rerum actis eliciamus, camq. tideli, ac.
que accurata opera posteritati ad praecauendum prodamus. ac Cimus
quancas calamitares Mediolanemles, cereriq. Tralix populi, protuen
da libereate perculerine, cnarrare persamns.
FRTDERICO omni opc Cremam, re demonstravimus, oppu
snance Pladrianus poncifex Kalendis Sepcembris Annonix morieur
Eotacto Cardinales permoti extemplo cacauer Romam recculerunt.
acpridie onas in templo lancti Perri sepeliuerune. Postridie vero in
eodem convocari de nouo subrosando Ponritice consulcarune, ve.
rum cerrio die diductis in diver (a senrenriis Cardinales, de quibus lu
pra diximus, duos Rolandum Senenlem, olim canonicum regula
rem, ee Octauianum Romanum ponritices delignarune. R olandus
a visinci eribus delectus coccinenm chlamrdem sibi a luis cupientibus
properanter iniici non estpaltus. Octauianus a quinque tancum de
claratus rapeam auide emanuministri, veRolandum iure preeuerte
rec, ipse libi Feltinancius induie, atque Rolando, et Cacdinalibus eius
per armacosilico ineromissos in arcem compullis, à luis in lede lancti
Perri consticutus Victoris quarri nomen alcivie. inde ad Palarium
populo ciui luo haud orauare tauence deductus prompra cleri, popu
lig. Oblequir accepir. Rolandus nonem dies cum luisin arce per le
natores oblessusmansic. demum emissus ad Cilternam Neronisinter
Ariciam, e Parracinam procelsit. ibique XII Ral. Octobris in ma.
en2 Cardinalium, epilcoporum, abbacum, cleri, populiq., qui con-
venerane, Frequentia, chlamy dem rire induie, ac conlecratus AlexAN
dei cerriinomen accepie. Iea Victore, qui nondum conlecratus Fuc
rac, iure luperato, post osto dies, e iplum cum sectatoribus eius, de l2
quis manum ei consecrarionis graria admovere aulus fuisset, poenis
interorum devouie, acque Anagnium se recepir. Ouarto inde lo-
nas Octobris Victor a paucis ee iple episcopis conlecratus eadem in
Alexatidrum, de parcem cius decelcacionis celaretorlic, ac pet Diho.
Hen

## Folio 573 — 1663200467:0577
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000577.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Vertiusdecimus
nem Corirem Palacinum Campaniam, X Pacrimonium l.
eri invalic, ee signiae substicie. Tum veerque ius luum eueri cupiens;
Alexander, quod a pluribus creatus, et anre Victorem consecraTUS,
Victor, quod velte ponrificia prius indurus, ee tanquam poneitex cle.
ri, populig. Colennibus obsequiis esser culcus, licreras ad Fridericum
caltra adhuc ad Cremam habencem Ccripserunc. Cumq. ve partes lias
lusciperene, obsecrarune. Frat Fridericus ab Alexandri racionibus
alienus, alpericaris ejus in euendo iure Ecclelix superiore in lesario
ne adhibitae non oblicus. quam oftensionem non obscura eriam au
xeraE Fama, quae percrebuerar, ipsum cum lociis ejus Cardinalibus
rivenee Hladriano conspirasse, re Mediolanenses, de Culielmum Si.
culum aduersus se detenderene. in Victorem vero animo propende
bat, quod peaecer cetera Facilius aliquid de iure poneiticio concessir
rum contidebat, de quo cum FTadriano contendere CaPerAF. cum
rulgo Ferretur, Hladrianum, (i paucos praererea dies supervixisset,
Friderico propcerea Cacrorum communione fuisse, nisi libi latistecil-
sec, incerdicturum. F. 2 de caussa conventum omnium cregnis livis
episcoporum Papix in octauam Epiphanix indixie, acque epilcopos
duos Prasensem; de Ferdensem ad Alexandeum, ex Victoremmilie,
qui dicerene, luarum virium non esse, verius iustior causTa eNeF, COn
sieuere. epilcoporum iudicio ad eam rem opuselle, ac proprerea le
in ocrauam polt Epiphaniam concilium indixisse. ibi quem iustiori
bus comiriis creacun esse certus epilcoporum consenlus staruisser,
cum se summo Atudio venerarurum, acque armis, (i opus Fierie, p10
recturum. proinde amboad diem concilio praltitFRIn OCCUTPCFENE.
Alexander animi Friderici erga le non ignarus veneurum le abnuie,
adiiciens, parum aequum esse, recui iudicium à Deoinhomines estet
concelsum, is humano judicio se comiereret. Victor vend viccoriam,
non ad iudicium procesturus Friderici roluntati se quacunque oble-
cururum rarione respondie. Inicio inde sequenris anni, qui fuie lupra
millelimum cenresimus sexageximus, Fridericus le per obsidionem
Crema poricurum distitus, cui actarim rei Frumentarix Foree, vim ex
cremam adhibendam, oppugnationemq. ceneandam existiimauie,
rriver (oprae lertim id excercitu comprobante, cuius diurina iam eX
debat ad id oppidum ctarionis, ee alperrimae, quxe eo porilsimum an
Bo Cavierat, hiemis. Teaque machinas varias, curre (q. praeparac, calg.
Forrilsimis milicibus compler, ac rela, tacelq. in eos, qui ineus eranE,
iacereiubet. O ux cum Cremenses quanquam maximo lui cum de
crimenco repellerene, demum ad alins arces le conculie. Opporrune
autCt

## Folio 574 — 1663200467:0578
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000578.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
listoriarum de Reono Icaliae
durem iplius contilium invie lingularis quidam industrix a
ommnia ipsius machinamenta eonsque leui Caris momeneo luditicatus.
qui pecunia, ve Cremenles lcribune, corruptus ad iplum eransfugie, 2c
curres ligneas inulicarae alcicudinis duarum conrabularionum effecie,
acponres exiis in muros proiiciendosinstiruit. Q uibus perfectis Fri-
dericus, qui sarrorum, briccolarumq. in ariCS ExpCrEUS LXpE COnAEUS
erac, ve vlrimam, sic alperrimam oppugnarionem incaepie. Gac-
ris quippe remoris diverlis eparribus curres has, quam proxime po-
cuic, inuris admouie, ac milites, qui in luperiore concabulatione locari
erane, oppidanos omnimissilium genere propellere, qui vero inferio-
rem renebane, ponres, re demonltrarum ab archirecto Fuerat, in mu-
ros proiicere iulsie, ac reliquum exercicum circum muros dilpoluie, et
Cinsulos, vbi proiectos lenlissene pontes, luam quenque inuadere par-
cempraecepie. Cremenles vbi oppidum coron2 circundarum, curri
busq. maenibus admoris omnia perlonare tubis, armisq. sen lerune, ab
animi virture praesidium sibi perendum existimarune. O uippe in
muros subeuntes ex gaeris luis pontes scindere, acmilices muro deiice-
re, de in exrremo periculo tidem, ofticiumq. luum probare parrie
concenderune. Primum, qui deponte in ribem desiluie, quidam
Cubito crudelissime incertecir. cureq. capiri ejus decracta in vlinm c2
pillacae salex se se induie; alveri manus e pedes praecili, ee pertorum
Foedo repere spectaculo estpermisum. IpC tamen Forrilsimo quo-
que ex liis suramisso, aut lauciaco debilicati adeo sune, ve, anteriore
murorum munitione celicta, in posteriorem le recculerine, ac rum pri-
num animis viribulq. deticere, de de Calure desperare incaeperine.
Duodrbilenlic Fridericus, concilium, quod in occauam ab Lpipha-
nia indixerae, ne oppugnationis ardorem remitreret, in Ouadrage(I-
man diltulie, acque acrius oppuenare perleuerauie. Tum Cremen-
les alsiduis praeliis, vigiliilq. defelsi, ac plerique rulneribus affecti, de
mum extremi periculi mecu permori consilium lui dedendi, Grolera-
biles Ferrentur conditiones, ceperune, 2c VII KaL. FebrunriaS Pere
orini parriarchae Aquileienlis, et Baioarix Ducis colloguium postu
larine. Poreltare colloquendi tacra, primum reniam errori luo pe.
cierune, eo nomine crimen pursances, quod non Priderico, quem
Temperanre omnia coluissene, led Cremonen sibus hoctibus suis 2Cer
bissimisrestirissene. deinde postularune, ne ad noxam libidini Cre-
monensium eraderentur. Flis ad consilium Friderici delatis placuie,
rehis conditionibusveniz, paxg. daretur. Ve Cremenles incolumes
exirene cum iis rebus, quas vno eestatu esterre sineuli possene. Me-

## Folio 567 — 1663200467:0579
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000579.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber lertiusdecimu
diolanenles, et Brixiani, qui incus essenr, armarelinqu
dic omnesesressi, oppidum militibus diripiendum est dacum.
monenles, de Laudentes veceribus odiis incitari muros oppidi detur
barune, ac Follas compleuerune. Cermani, rbi praedxe minus, quat
speraverane, invenerune, ignem oppido mulris in parcibus intulerune.
Reliquis domos tuasreversis, Fridericus Papiam le recepir. Cui ciui-
ens obuiam eftula occurrie, acque omatis remplorum inctar vrbis viis
laecacriumphantem excepie. Is remplondiro, srariis Deonctis, vo
cilg. Colutis divercir in Regiam, ac convencum in ance diem ITII No-
nas Februarias, qui dieserat Puriticationis, indixit. ac licteras per om-
nesresiones de Cremensi victoria milir. Vbi dies Purificationis ad
venit, exiscopos, abbatelg. qui vndique exreonis luisconvenerane.
convocauic, acque eis indicium ponciticix, quae inctabatur, caussa
commilic. Aderar in vrbe Victor, cuius caulla asebatur, aderar ad.
uocatus eius non leuissimae auctoriraris, Fridericus, nec quilquam ex
proceribus convenerat, nili aue veriulqueamicus, aut aliqua rarione
illiparri obnoxius. Itaque cum re in disceprationem adducta, pro.
bacum reltibus esser. Victorem ante Alexandrum ve ponciticem.
ex velte ornatum, de culcum ob lequio esse, nemoq. cNer, qui Cont-
dicere auderet, line vlla dubicatione Victor, qui pralens aderac, iure,
Alexander, qui rocarusnon obediuerat, ricio factus poncitex iudica
eus est. Etis poltridie Cinerum actis, lequenri die Victor Solemno
cum pompa ab ade Saluatoris suburbana, vbihospirabatur, ad tem.
plummaius aclero, populo, exilcopilq. deductus est. Ibicum Fri
dericus proforibus rempli sulcepir, et delcendentis de equo Arepan
renvit, et manu rlque ad alcare perduxit, de humili pedem olculo
concisit, 2c polteum Percorinus patriarcha Aquileienlis, Vido ar-
chiepilcopus Ravennas delignarus, archiepilcopi, exilcopi, abbaces,
e principesidem fecerune. Postero dic labbari Victor Alexandeum
cum parte eius candelis accenlis elt execrarus, ac Crulielmum siculum,
ee Mediolanenles, quod ecclelins, ee Imperium inualisse dicerentur.
ad latistaciendum citavie. Ouibus rebuspertectis Fridericus licteras
2d reges Francia, Anglix, Flilpania, cererolg. Ccriplic, vracta Papien-
Eis concilii comprobarene, dc, re Lombardiam miliearibus incom-
modis allevaret, principes Cermania laudibus, muneribulq. OrMatOS
cum luis copiis domos dimilic. Flactenus de Friderico Radenicus.
Religua nos ex Tcalicis Ferme cruere monumentis conabimur. IIis
ipitur cognitis Alexander Anagnx Cacra derestatione Victorem, et
Fricdericum exceracus licceras d ipse ad principes, de ciuicates dedie, aC
Quibus

## Folio 576 — 1663200467:0580
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000580.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
era t  Cone ltalia
quibus rationibusid Fecister, expoluir. Cimulg. vele, caustar
lulciperene, oblecrauie. ec ad id epilcovorum concilium (uOruM i
dixis. praecipue vero ad Mediolanenles Loannem Andgninum Cai
dinalem legrie. Is Faedere cum Mediolanenlibus icto V Kal. A pP
lisluggeltum mnioris aedis ascendir, ac concione aduocata Victorem,
Fridericum, quiq. seccain eorum legueienrur, Cremonensem, Lau-
denlem, Comenlem, Papienleur, et Mancunnum exilcopos, lacris
abdicatos pronunciauit, ac ciuicares Cremonam, Papiam, Laudem,
Comum, Nouariam, Vercellas, Marchionem Mlontisterraci, Comi-
ces Blanderari, Seprii, de Marcheli; Cacris arcuic, de archiepilcopuin, au
contules Mediolanemles lacrameneo tidelicaris obstrinxic. Ouibus
rebus ingens icerum vulnus Fcclelia Dei accepit. bellumq. nouum
inter pontiticacum, Imperiumq. lu Cceptum, quo ciuitares lcalix, in
Primisq. Lombardix in divec las parres diductx pravis inter le cerra-
minibusiniris ad exeremum prope exicium luncredacte. Fuius au-
tem belli principes fuere Mediolamenles. qui cum receribus odiis,
cum recencibus Alexandri aduerlus Fridericum, ec locios eius execia
tionibusincitari bellum ardenciore animo serere perrexerune. I1a-
que, veamissa Crema decrimenta Carcirene, Laudem centandam,
quam sibi non parere indiene terebant, lusceperune, ac tirma collecta
equicum, pedicum q. manu per proximos lacra hebdomadae diesim-
prelsionem in cius tines fecerune. verum egresie occurrencibus cini-
busprocinus re irrita discesserune. Fa re Fridoricus permocus copias
Tuas quanquam exiguas Papia cducie, atque incunce Maio in Medio.
lanensium ascum ingressus omnia a Lamibro amne lace populando.
atque in legeces, atbore (que Faede laeuien do percurrie, ac tandem ca-
Atea ad 5. Romanum, quali vrbem oblesturus, locavie. Oua rearii
maduerla Mediolanen les Placentinis adiunctis aduersus cum cum Or
nacilsimo, acque instructilsimo equitatu processerune, copiam q. pu
BHXFCCCTNE. Ex quo Fridericus exterricus per noctem Cilentio vala
collesi, de se Papiam recepit. Deinde Laudem proorellus, Lauden-
les magnopere collandauie, quod priltinam vireurem in lua Calure
detendenda, _ side erea se custodienda rerinuissene. inde exercicumm
trans Abduam amnem eraduxie. et Poncirolum, poncemq. ad id a
Mediolanenlibus Factum occupauvie, de FAHUM nON (IHC CFIENEO pEC
lio Mediolanensibus in temporenon occurrenribus cepic, ac Papiam,
Nouariamq. se rerrulit. Mediolanenses inrerea bellum Laudenle
renonaturi V Idus Maias Laudem cum eguitatu repeciuerune, cum9.
inlidiae erumpencibus Lauden libus lemel icerumq. paraca non procet-
tllene

## Folio 577 — 1663200467:0581
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000581.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber lertrusdecimu
lissene, iuctum exercitum, ac carrocium iplum cum m.
narum apparatu adduxerunE, aC XIIIL Kal. Augusti lignis e regio
ne porea Imperialis locaris, reliquis copiis VrDeM CInXCTIHE, aEquO
oxpugnare insticuerune. Verum, cum per aliquot dies in opere ver
Caci elsene, mox rei difhculeare, e maturo Friderici aduentu permo.
ei desticerune. Tum Laudenses cumuleuatio opere munitam ac
huc rrbem habences lapideo iplam muro, monenre Friderico, seple
rune. primus lapis ab AIberico episcopo in FUndaeNEO PONTR CrC
monenlis est politus. Frat in resione lacus Comenlis oppidum no-
mine Carcanum, quod trmo Friderici praelidio custoditum Me
diolanensibus, quories in Laudensium tnes irrum perene, adhuc sem-
per Tuerac infestilsimum. Flocisitur libi expugnandum anristes ra
cus eodem menle Brixianorum auxiliis, ac erium eribuu IUVCHEII
re educta obsidere inltiruie. Fa recognica Fridericus lociorum (uo.
tum copias subico accerliuie, ac poltridie Nonas Augulti accelsie, et
loci perieorum consilio in valle Foxaria castra ieR Poluie, ve MC
diolanenles ab omni re Frumentaria incerclulerie. Id rbi senlere
Mediolanenses, rireure recuperandum, quod loci iniguitare ami
lerane, rari, le se ad prcelium praepararune. neque id Fridericus de
erectanie. Varie verinque pugnacum est ingenei animorum ardore
aliis pro lalure, aliis pro imperio decerrantibus. Tandem Frideri
cus ordines Mediolanenlium vi perrupie, acque ad carrocium pene.
erauie. ac solurisbobus vexillum derraxie, d concumelix causa CUr
rum in proximam Follam deiecie. Brixiani incerea ab Vrlicino caltio,
ubi in praelidio locari fuerane, aliig. ab Flerba oppidani suorum pe
riculo excitari impiOrO ACCUErerUHE, dC recentes in detesosincubue.
runE. Quorum impetu percicus Fridericus victum sein ipla victo.
ria clamans fuoam capelsie, ac Comum se cum paucis recipiens in
arcem Baratelli alcendie. Mediolamenles Fulis holtibus, castrilg.
capris insenei praeda poriri sunE. Haec V Idus Augulti gesta. AI
Chiepilcopus Caccani oppuonatione omissa, quae longior ridebatur
Fucura, XII Kal. Seprembris domum revereit, acque Veficinates.
e ITerbenles, quorum opporuma prxcipud opera parea victoria el
Per, immunicate Mediolanen (i donandos curauie. Fridericus ex B2-
racello Papiam le recepie, aeque amicos, re quancum quilque con-
trahere copiarum possee, in inlequenrem annum pararene, admo-
nuir, acque inde Cremonam se conculir. Incendio Mediolani in eribus
ComenAconsato, colg. ad Vercellinam, Ticinenlem, Romanamq.
cranslaco magnum mulei ciues daminum fecerunc. Id incendium
rcclo

## Folio 578 — 1663200467:0582
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000582.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
lictoriarum de RegnoL
cecris plerilque in ribe conlumpris coegit, ve exercicus in proxim
locahibernarum exiree, et cum mulea trumenea exucta essent, anno
na in ciuitare grauior tieret. Mediolanenses ponce ad Pontirolum in
Aauraco in Laudenlium tines imprelsionem fecere, ac multos capei
uosabduxere. Veltomarchio in Tulcium cum exercicuiniie, ac con
ventu ad S. Cenelium habiro, cum a cereris, rum maxime a Pilanis,
de Lucensibus beniene acceptus elt. Fridericus Cremona Papiam in
b1 hiberna sc rectulic. Incunce inde vere ad arma verinque reverlum.
III Idus Marcii Placentini, cum Laudense sibellum depoposcisene,
mulcos Laudenlium equires per insidias oppresserune. XV I H al.
Aprilis Mediolanenles ad Castelleonum oppidum in comitatu Se
Priensi licum iniuriis eorum provocari accesserune, irque omni ma
chinarum genere oppugnare instiruerune. Ouas dum qui incus lune
retringere, atqueincendererentane, Fridericusrei nuncioictus L. au-
dem accurrir, de contracto exproximis locis exerciru ad Lambrum
amnem Caltelleonum liberaturus procelsie. Ouase accepta Nc.
diolanenles succentismachinis recelserune. IliindeNonas Aprilis
Placentini cum Laudensibus ad S. Mariam in Serata praelium com-
milerune, ac praeter cereros Pricatoliam Pusterlam praetorem eorum
redegeruntin poreltarem. Interea Cermani principes, qui poltcon
vencum Papienlem a Friderico dimilsi fuerane, liuc ab co acciti, (
ue vicem eius Coliciri cum maximis in Traliam auxiliis redierune.
Duorum aduenru Fridericus crectus, ac simul prompeis Tcalica
rum ciuirarum, quae in Eide erane, auxiliis nixus, quod adhuc Fa
cere praetermilerat, vrbem iplam Mediolani sibi rentandam decre
uic. racus, dum ea rebs incolumis staree, le haudquaquam quic
eam Traliam habiturum. at que ica rebus omnibus necessariis app2.
ratis IIII Kal. Junii cum rniverlo exercicu in asrum Mediolanen
lem procedic, ac legetes, vincalq. toro lare percurlo aero corrum-
Dic. Inde caltris propius rebem admoris in muleas parres copins
dividir, aeque rrbem vndique leptam incentiore curs obsidere insti
tuie. Conera Mediolaneles haudquaquam animis defecerune. ve
rum omnia, quae ad acrem lustinendam ob sidionem pCrFinETCHE, FAH
co Audio praepararune, vene lihostes quidem quielcerene, ipli quie
tem acturi elsene. ac partitis inter se laboribus modo ab hac, mo.
do ab illa parre, ve cuique distributa muneraerane, cgressi cerrarim
Dexecipuum libi Forricudinis, ac tidei parrixe praestiex decus depopo-
lcerune. Claula vndique ribe omnium rerum preciis auctis magna
civicarem carias primum, deinde impedica cibariorum invectione
In OpIa

## Folio 579 — 1663200467:0583
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000583.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
 eiccuorils.
inopia cepic. quae mala graviora eriam fecic ingens alieni x
plerique obruri erane, magnicudo. quo ne Fundicus perirene, ciuira
denos, ee octonos riros ad eam rem inspiciendam legie, ex lingulis
tribubus ternos, qui nagna cum cura imminentem muleorum per
niciem liblenarune. Friderieus interea, agroad ZV millia passuum
circunquaque rastato, Gormanos in Cuburbana castra divi(Ir, ac Cre
monenses, de Papienses in civitares luns dimilie. ipleq. cum ala equi
cum Laudem le recepie, quo Victor cum aliquor Cardinalibus ZV
Kal. Junii renerar. Ibi conuentu alcero episcoporum, acque abb2
cum habico, icerum exeorum sentencia Victorem verum, iultumq
ponriticem esse pronuncinuie, de archiepilcopum cum consulibus
Mediolamensibus, de faurores eorum episcopos Placentinum, Brixin-
numq. cum consulibus a lacris amovendos curauie. Paravinis, qui
e ipsi Ade decellerane, ad ofticium redeundi ipsae Augusti Ralenda
praelcripea. Convencu inde peracto, oppida hincinde per menset
Rugultum occupata, e capriui vlero, cirrog. Cunefacti. Ouod bel.
li genus quam inane esser, ac parum ccepris perticiendis idoneum;
aliaslatis Fridericus expertus, obsidione icerum. rrbem sibi premen
dam exiltimauic. aequeiea V Idus Augusti i Meregnano exercitum
Mediolanum promouic, ac castra non procul ab vrbefecir, in om
nem reibene gerendae occalionem intentus. Milsi qui Mediolanen-
Ses provocarene, cum prcelium commitissene, ee ipse eos sublequi
maturauir, ac mox gradum reterentes aerius vrgere instimie, veran
esse fugam Mediolanenlium arbieratus. cum aurem cupidius vsque
ad Arcum Romanum esset proeressus, equo forte prolaplocorruie
rulnulg. Orave accepie. verum a luis in equum repolitus pericu
lum moreis cua(Ie. Oua re perterritus icerum eorum se ad ob lidione
convertic. aeque omni ope, ne commeatus in vrbemm impOTEAVEN
tur, providere concendit. Fo facto Mediolanenses Fame iam vr.
gente permori legatos ad Fridericum de pacemilerune, sed in itine
re riolati a Germanis ad CHIM perHENIrE NON POTVCTUNE. APPereHEC
inde hieme ipse le cum rxore Laudem recepie, ve Brixianis taculta
tem commencuum in rrbem deterendorum adimeree, religuas exer
citus parres proximis circunquaque in castris dispoluie. atque veir
caridem intenti curam vigilarene, mandauie. Cremonam inde pro-
Srestusibi Decembrem eranlegic, icineribus custodiris, ne quid a Pla
centinis ad leuandam oblidionem appolicum interretur. Ouod l.
quos ei reistudentes deprehendisser, eos praecilismanibus, aur effossis
oculis, aue cruneaisnaribus domum dimilic, ve cali tcedicare luppli

## Folio 580 — 1663200467:0584
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000584.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
560
Flictoriarumi de Rcono ltalix
cii ab ejulinodi conacui reliquos absterreret, aurimbribus die noctu
obiectos, dc Frigore maceratos 2d pacilcendam quantamcunque pre
redemprione pecuniam compulie. Eodem anno Ludouicus Franco
rum, de Llenrieus Anolorum reges licreris Friderici de Victore colen.
do lolicirari, cum consilium expedire non possene, conveneum exi
lcoporum luorum mense Tulio aduocarune, eog. veriulque pareis Eau
tores Cardinales inuirarune. Ibi cum Vido Cremensis multa proV1
ctore aduersus Alexandrum disseruissee, Guliclinus Papien(is Turre
xic, aeque omnibus criminibus in Victorem reiectis, Alexandri caul
lam adeo regibus iplis praelencibus, epilcopilq. probauit, ve Victorem,
_e parrem ejus epilcopimaono consensu line dereltati. Florebaccum
ordo Cilterriensis, archiepicopis, exilcopisq. multis, ee abbacibus
plulquam sepringentis, ee monachorum muleicudine inmumerabili
preditus. Ili quorannis concilium apud Cisterrium celebrabauc, d
qua crepublicaerane, decernebane. leaque propolita praelenri pon
eificia caussa publico decreco Alexandio le adiunxerune, acque maxi-
mas ei parri vires addiderune. O nibus rebus Fridericus incensus edi-
etum propoluit, re omnes Ciltereien (is ordinis monachi, qui in re
enis suis agerene, aue Victori subscriberene, aucregnis luis excede.
rent. Oua re numerus eorum ingens, reliceis ledibus luis, in Fran-
ciam commigravie. O uin etiam exilcoxos muleos licee lanctitace
insignes, quia Alexandro dediri erane, ledibus luis eiecie, aeque alios
in eis impoluie, et, ve conventum iampridem ab Alexandio indi
crum impediret, co inteneius vias omnes, ne cuiquam epilcopo pa
teret tranlicus, custodiuie. Ouare Alexander cum se concilium in
Ttalia habere aduerlus Fridericum, Victoremq. non polle cerneret,
limulg. Occuleas Romanorum laevieneium insidias vereretur, ac ni
niam Friderici omnia circunguaque cenentis porentiam extime.
lcerer, in Franciam ad convenrum habendum proticilei consticuie
leaque post ZIII Kal. Maii, quo dic ipsum Verulis tuiste invenio
relicto Romxe Tulio Cardinal leoaco, Farracinam le recepie. Inde
conscentis Oulielmi Siculi eriremibus Genuam adiie, ubi cuncta
obuiam ettula ciuieare amplissimum honorem accepir. Per eoldem
dies Vlricus parriarcha Aguleiensis in locum Peregrini Ciblectus
ett. Incunre inde lanuario, cum nulIa ex parre res ad rictum ne-
celtarix acri diligentia holtium supporrari Mediolanum possene
eo inopix, necelsiratilg. redacti lunE, ve canes, equolq. comede
retre. Oua de re praves in vrbe mimultus, arque acerba palsim iur-
eia audrebancur, cum alter alcecum, omnes vero acchiepileopum
62
deta

## Folio 581 — 1663200467:0585
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000585.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Ber Lerciusdeci
increparene. quali ille aur bello cemere canto caustam dea
pacimoram, aeque impedimencum afterret. Oua re audica perino
cus archiepilcopus ad Alexandrum Genuam Cc recepie. Ciuitas, ve
legaciirerum de pace ad Fridericum mitterentur, decrevie. Missi
eres cumliberis mandaris, OA2 Olsius, de Albercus Filius, ec Ansel
musOrrus, iplum Laude, quo recesserat, convencrunE, ac porestate
dicen di imperrara, pacem pecierune, pollicentes le in honorem eius
(ex locismuros rrbis dejecturos, Follas complecuros, iplig. demum
dicto audientes Fururos. Fridericus Cermanicis principibus, Locia-
rumq. civicacum consulibus in consilium aduocaris sui se, non eot
rum, arbierii dedirionem velle respondic. Onam condicionem le
sati, eeli erauitsimam, acceperune. Leaque dedicio V Nonas Mar
cis hacratione pertecta est. Conliles ex auctoritace Consilii Lau
dem ad Fridericum protecti srictos gladios cenentes libere le omnia,
quacunque ille imperasset, Facturos, acque eodem quoque cives luos
omnes lacramento obligaturos iurarune. Polt biduum crecentos
equites corius ciuicatis nominecriginca lex rexilla, e claues civitaris
deculerune, ac praecepeis eius le paricuros iurarune. Indemille pedi-
ces carrocium adduxerune, acnonaginea quactuor alii tubas ciuitatis
obculerune. Postridie Fridericus edicto Iimperiali sublaro guadrin-
oeneos oblides poltulauie. ex quibuSCenEUIM, _ OEEOGIHER LCx eK Or.
dine equeltri recinuic. reliquos ad numerum conficiendum ex ipla
nohilicace exesit, acque ad lingulas rebis portasimurum diliici, ee Fos
lam repleri iulsie, quantum exercicui quadraco agmine ingresti-
ro torer lacis. poltremo iuliurandum à lingulis poltulauie. acque ei
accipiendo sexprincipes Germanos, actocidem Lombardos piaete
cir. acque hisrebus adminicteatis Papiam (c XV Kal. Aprilis cum
Beacrice coniuge rertulic. Ibi contilio epilcoporum, principum, dt
mmasiltracuum amicarum ciuiracum conctoimmodicam Mcciola-
neulium superbiam alre repetiro acculacionis inicio docet; quemad.
modum le aduertus Cuperiores Imperatores gelserine; quibus calami
tacibus Laudenles, Comenles, de Papien ses nullare sum habica rario.
ne estecerine; ve le demu laepius in ordinem redegerint, ac pacem da-
tam riolarine. eos omnium Lombardixe leditionum, omnium bel.
lorum auetores tuiste, eos pontitices in imperatores acuisse, ac de-
fendisse, de nunc vecum maxime cueri ostendic. ITis de caussis con-
Cilium aerox forcalte, sed sibi necelsarium cepisse concludic ad reli-
quam Lombardiam pacandam, acque in tide e ofticio continendam
vibis Meciolamensis detcadae, populiq. superbiae, ac pocenria com
6  alt12  

## Folio 582 — 1663200467:0586
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000586.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
altoriarum de Reono IF
primenda. F.O conlilio ab omnibus, qui aderant, approbaco, Do
eriduum contules Mediolanenles accer (ie, iilq. imperar, ve omnes se
us veciulque ex rrbe inra octo dies emiccerene, nam le aditicia ever.
rere omnia relle. Contules granare, led quia imperium reculare non
Pocelane, praecepris obremperarune. aeque rniverlosabire vrbeiusse
runc. Iea ViI PEal. Aprilis Mediolanen lesimcecti, ae (e, FOrruNA q
Tuam, quod non porius armari occubuittone, quam incolumes ad caim
necelsirarem venirene, execrantes ribe exierune. aeque alii Comum,
alii Bergomum, alii L. audem, re quilquenccellarios, atque hiospices H2
ouic abicrune. vulgus ipsum non Colum conlilii inops, led parum etia
mentis composcircum Folas reltiric exeremum paerie calum expecta-
curum. Cxacaurem scedus, ac milerabilis prarer cereros alpeCtuISE
lierum, ac puerorum ingentibus omnia clamoribus, eiulatibu (g. re-
plencium, aeque opem lurdis hoctium auribus implorancium. Vbi
extraulta vrbsincolis fuie, Fridericus cum exercieu viceore accelsit,
X, ne fidem Fallere videretr, per LUimaS IUEOTUMI; nON per pOrtaS
inivic. Inde negorio ricinis ciuicaribus id muneris libi pracipue de
polcenribus daco, rrbem paucis remplis seruatis excidie. Laudenses
aediticia porca Orientalis diruerune, Cremonenses Romana, Papien
les Ticinenlis, Nouarienses Vercellinae, Comenses Comensis, Se-
prienles, de Marchelani NOUe. ArCUS, FhenETA, TherIX, qua eXx
aueiqua vebis Fortuna adhuc lupererane, delerae. demum protana di-
Ccusa omnia praerer curres aliquoc, de parcem mcenium, qua integin
proprer operis trmicarem remanlie. Templa spoliaca, abbatiae po-
pulaca. Brolium, ve aiune, ad perpecuam sterilicarem Cale dissemi.
natum. Duibus rebus perfectis ipse Kal. Aprilis in dic Polmarum
Papiamrecelsie, ac prxe laciria proximo Relurrectionis die post rem
divinam Eactam cum rxore coronatus incelsie, ac ltariuis ad aedem
Saluaeoris locaris splendidum proceribus epulum decic. Mediolanen
libushunc in modum lubactis inde reliquas ciuirates, gLa auE aperre
arina adverlis se culerane, aur obscure defecerane, aue alia rarione
cum Alexandro Faciebane; armis sibi apperendas, acque ad officium
redisendas exittimauie. Leaque post biduum bellum aduertus Pl2-
centinos decreuic. idq. principes, acque praetores, ec consules amica-
rum civicacum iurare iulsic. Pare cognita Brixiani conslio anteuer
Co legatos ad eum milerune, qui nudatos tenences eladios pacem lup-
Plicespererene. Daca eltea lege, vemuris deiectis, Folsisq. comple
eis peaefectum a se acciperent, _ certam pecunix summam perlolue-
cerie, ac lecum empedicionem Romanum, Apulamq. Culciperene. Iet

## Folio 583 — 1663200467:0587
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000587.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber lertiusdecii
rbi lenlere Placentini, ancequam bello premet
cum luos milerune, ac VI Idus Maii iildem se condleenibus obli
parume. Nonis inde luniis legari Genuenlium aduenere, ac le iluusp
reltari iuraro ob lequio permilere. clallem (cei nd Kalendas Sevre
bris dacuros ad Siciliam, Apuliam, e Capuam a Gulielmo Stettue
rege recuperandas, neque iniustu eiuspacem Facturos, atque velraec
cinibus, e conlulibus livis deinceps rata Forene, operam dacuros,
spopondere. acque ab eo omnem oram a porru Monachi vique
ad porcum Veneris feudi nomine Caluo iure valallorum obcinue
re. TIII Idus lunii aneigua iura Henrico Carecto, Marchioni Sauo
nenli, trmauic, praesentibus epilcopis lralicis Carsedonio MaHTUE,
Anlelimo Hlaltae, Arcardo Parmae, Syro Papiae, de A guino Dertho-
nX. Idibus inde, cum ad huc apud D. Saluatoris lederet, a consuli-
bus Cremonenlium adicus priuilesium tale locix ciuirati concelsir.
Sucum consules vobis subrosandi erunt, nos in Lombardia fierimus, nun-
cium, si vobis placebit, nostrum mittemus, qui consilio sapientum operam da-
bic, ve lesantur consules ad honorem Imperii, () conseruationem vestrae cuii
tatis, quiq. lecti erunt, a nobis investicuram accipient. quod si trans Alpes,
aut Apenninum, aut Marchiam Anconae fuerimus, concedemus vobis, et ac
arbitrium vestrum creetis Consules ad obsequium Imperii, es conservationem
vestrae civitatis, ita tamen, et 2nus, aut duo ex eis adnos loco omnium inue
Stiendorum accedant, qui omnia regalia ex Imperiali manu recipient tam in
orbe, quam extra per totum exiscopatum vestrum sive in aquis, sie incerris,
suse in personis, prout nunc habetis, aut ante obsidionem Cremae habuistis, in
celoneis, pedaticis, riparieis, fodro, moneta, banno,  ommiure regalium:
praeterea auctoritatem iurisdicendi onicuique in orbe, t pertotum episcopa
rum ex legibus, ex bonis moribus ad concordiam civitatis, eo nommatim haec
castra Soncinum, Sambassianum, Preuicunum, Co (astrum Nouum, quod
est in exiscopatu Laudensi, ea lese, et pro hisregalibus omnibus vos consules
praesentes, e fucurinobis, ex successoribus nostris regibus, t Imperatoribus
ducentas marchas argenti boni infesto S. MLartini quorannis persoluatis. ( ad
nucum nostrum nunciis in L ombardia bona fide repraesentetis. exera quam cum
Imperiale fodrum per Lombardiam,  (remonensem episcopatum exioe-
mus. Pro fidelitate autem vestra fodrum in vrbe rvestra, ) suburbio ejus
vobis in perpetuum concedimus, ita  successores nostri reges, ex Imperato-
res hanc pactionem ratam habeant,  vos ea perpetuo teneamini. Nemo
autem a vobis consul recipratur, nisciuret, se hanc pecuniam nuncionostro repe
tence solucurum,  nebis, aut successoribus nostris fidelitatem. Dui veroini-
eio consulacus sacramencum concipiec, hocnommariminabie, se recturum po
B

## Folio 584 — 1663200467:0588
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000588.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
OTa  AC LCOMO icu
puium Cremonensem in orbe, t) extra ad honorem, t) ob sequium nosit
b115
 conseracotionem civitaris. et consules, alijq. iurabune, se servaturos fidem
sine fracide, (i) mandaca aut per nos, aut per nancios nostros miuneta curaturo.
bona side. Volumus etiam, Et cuin nulla cicitate coniurationem imussurosere
inearis. e quines quoque anno sacramentum hoc renouari ab aliis, qut eo
dum susceperine, curetis. Dro fidelraurem opera, quam vos C remonenses nostre
Imverio praestitistis, promittimus, nos neque milstes, neque Durcenses, qui in
casiro Crema habitabunt, Imperirebelles, quos proscripsimus, Enquam pro-
Scripiorum numero exempturos, neque in gratiam nostram eos, aus heredes eo
rum recepturos, nisi praesentibus nobis, t Consulibus Cremonaeiurent, se inira
Ticinum,  Abauam non habitateros, neque in his vrbibus,  episeopatibus
Beroomati, Brixiano, Mlantunno, Parmensi, Placentino, neque in exiscopatut
Cremonensi, neque agro Cremensi, nisinos permiserimus voluntate consulum
Cremorensium, qui neme sunt, aut futuri sunt. pasos autem, quos terrebant
Cremenses, in nosra habebimus potestate, excepio castro,  suburbio Crema,
quod vobis concedimus. Duod si exiscopus, aut civis aliquis (remonensis de
aliquo eorum pasorum expostularit, ius ei dicemus. Praeterea pasani illi omnes
iurabunt, se paricuros praeceptis aut nostris, aut nuncii nostri ad id destinati
neque fossam, neque arcem, neque vicum nouum in toto exiscepatu (remorer.
sium excitaturos, verum personas,  res Cremonensium per tocum aorum
suum seriaruros, neque consilium, aut auxilium daturos, Et Crema, aut ali
quod costrum, aut arx intra terminos (remonensiuni privilesio desconatos est
citetur, aut reponatur, aut noua aedificetur. Duin eriam reliquas ciuira.
resamicas pari creandorum consulum poreltare affecie. Mediolanen
liumaurem, qui peragrum dissipaci erane, pexfecturam in sex diui-
lic; ee cum lingulis praeteetum Cermanum imponeret, sextae, qua
ribem complexa elt, episcopum Leodiensem praepoluie, eumq. ma
iore, quam cereros, auctorieate ordinarum lumma rerum praesse
Mediolanenlium roluic. capiraneos, valuasores, leribalq. Omines ve
reres abrogauie, ac nouesinstiruie, aeque apud le lacramencum dice-
reiulsie. Brixix, BerBOMO, PIACeNEIK, COMO CGPLRHOS PEXIOTCS
dedir, quaspoceltates limperatorins appellarune. Papia inde prote
cus lustrandi regni eraciamense lunio Bononium; quam nouo con
Cilio ab Alexandeo cum Mediolaneo libus sterisse compererac, mini
eabundus accessir, eo animo, ve si Bononienles relilterene, perinde
in eos, acque in Mlediolaenles animaduerteret. Bononienles, lue
quod se ad canram bellirempestarem Cultinendam impares, atque im-
pararos viderent, live quod milerabilem Mediolani cladem ante Ocu
los sibi preporerene, Friderico tepuenaie non auli iuileoulutes
d
Ld

## Folio 585 — 1663200467:0589
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000589.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Pertiusdecimus.
luos, quibus ille plurimum cribuebae, obuiam ei milerune
einS AuccOrItaLe FuTUTOS, oltenderune. Ouorum oratione plaCaEUS
iildem, quibus cereris, condicionibus ignouie, muris receris, qui ad
huc Habane, rrbis elersis, Folsilg. repleris. ZI Kal. Tulii, cum esset
in aero Bononieni, acque Vlricus paeriarcha Aquileienlis adesset.
ccclelias canonicorum regularium S. Victoris, XS. Loannis in mon-
re liberauie a Collecca, Fodro, de manlionarico. Inde Bononin re-
licta, cundem Imolan, Fauenriam, ee ad reliquas lcaliae vrbes, qux
Alexandro adhaelerane, terrorem eraduxie, aeque incerea in 2910
Veroneni FTurilendum, qui Cardam aduertus se obrinobac, per lce2-
eos ad dedirionem coegic. aeque his rebus geltis cuncea lare Lombar
di2 pacata Papiam se receulir. Incerim Alexander GenuA protectus
in Prouinciam, ac sub Palcha ad monrem Pestulanum accelsie, ma-
onohonore a TheobaldoS. Germani Parisiensis abbare obuiam ei a
Ludonico regemisso exceptus, arque occurrentibus carum regionum
exileopis connentum Claromonre coegie, in quo Victorem, Fride-
ricum, ee Factionem corun Cacro randem anathemare perculic. L.2
re oftenlusmiritice Fridericus, ve Alexandrum Francorum oblequio
spoliaret, compolicis Tcalix rebus, Viloncionem in Burgundiam do-
talem exoris regionem cum Vicrore icer instieuie. Cum Tauri-
num accelsissee, Pilanos, e Genvenles nono inter se bello Certanres
ad inducias vique ad reditum suum pacilcendas adduxie. Ceteruim
nouam eorum populorum dissessionem AEC CAUITA CONFTAKeTAE.
Constancinopoli Pilani mercarores Genuen ses inualerane, atque ali
quoceciam incertecerant. Oua re comperra Consules Genvenlium
duodecim eriremibus in porcum Pilanum euecri currim in conspectur
ciuicatis everrerane, de criremem vna cum Contule Pilano captam
abduxerane. Dilani vero maiore numero exrelsinaues duas Genven-
sium onerarias ceperane; de duodecim eriremes e porru Veneris exeun
res adepei praelio lacessiverane, aeque ex Sardinia, de Corlica magnas
praedas abegerane. Fridericus inde Vilontionem progressus ad Lu.
donicum regem misie, rogans, read se communis colloquii praria
ad Sasonam amnem, is olim Arar fuerac, non lonee a Divionis op
pido ad feltum Decollarionis occurreret. ibi enim se ex communi
consilio recerem Ecclesix redintegrare concordiam velle. Cademq.
rarione reges Danix, Vngarix, Boemix, e omnes regnorum luo
ruin exilcopos, acque abbares, read eam diem sibi praelto cseut, 2d
monuie. quo facto insens est celeberrimi omnium concilii expectati
concicaa. Ludouieus 2d diem vencurum se octendic; verum ire
IlS lelo

## Folio 586 — 1663200467:0590
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000590.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
liscoriarum de Reono TFalIa
ingrellus, rhi accepie, Fridericum, conera, atque pacto conuer
ad concilium armaco cum exercitu conveniro, paullulum haeliravie
e camen lervandae hdei caussa ad amnem die consticuro accelsit. at
que in medioponce ab hora diei cerria ad nonam vlque permanlie.
e, cum Fridericus nondum renisser, manus in Auminelauie, ac le R
dem liberasse luam restacus eodem ipso dic respere Divionem rever.
ric. Sub noctem inde aduenie Fridericus, cognitog. Ludouicum
abiisse, qui eum reuocarene, honoratos homines milir: veruin, ve
rediret, non poruie imperrare. Ouare iratus ex Burxundis in Ger
maniam erantiie, aeque in Traliam Victorem, ee Rinalaum archiepi
(copum Coloniensem legatum ad resmoderandas dimisir. Post. ali-
quocinde dies Ludonicus, de Flenricus reges ad Ligerim amnem apud
Tocincum oppidum convenerune, aeque Alexandrum eo advenien-
rem laeri eximiis honoribus exceperune. quippe sratorum oFfciotun
eti pedices dexera, laeuag. trenum equitenvere, de ad praeparatum ta-
bernaculum perduxere. atque eius auctoritare pacem inter te CotirIma-
vere. Vlricus, parriarcha Aguileiensis, cum Oradum bello eset ador-
tus, a Veneris vna cum sepringentis nobilibus Foroiuliensibus capi-
tur, d Venerias perductus cum omnibus in cultodins conditur. De
mum vero pactus, se quorannis duodecim porcos, ee duodecim pa-
nes Duci in ciulmodi dic dacurum, ipse cum omnibus liberatur. In-
Ricurum indemansie, re quorannis ludicrum inforo in ejus reime-
163 moriam ederetur. Postero anno expers ferme armorum lcalia fuit.
Alexander Parilios profectus concilium Furonuim in Penrecolten in-
dixic. rogatusq. amuleis, ve Bernardum Clarauallenlem in proximo
concilio in numerum sanctorum reterrer, eorum se roluntari oble
quuturum, ostendie. verum lieteris aliorum eandem rem in aliis pro-
vinciis celebrari postulantium obrurus, cum viderer, omnium le Au
diis lervire non posse, rem in aliud tempus dictulic. Octo inde post
Pentecolten diebus Frequenrissimum in Furonibus epilcoporum, ab-
barumq. concilium habuie. Ibivero, e acta concilii Papiensis relci-
dir, _ lacras advertus Victorem, et Fridericum deteltationes redin-
reorauie. e severissimis legibus clerum ab efula licentia 2d F: ccle (I2
sicam disciplinam Formauic. arque episcopos, ve haereum Tolola
Cerpenrem coercerent, admonuir. en vero qualis Fuerie, post locom2-
Disidoneo aperietur. Fx Turonibus inde in Senonnsabiit. Incerim
Rinaldus Lombardia, Marchia, _Tuscia perlustrara epilcopos à
Victore averlos exautorauir, ee amicas civitares in ofticio contirma-
vic. Cujusdilixenciam quanquam probauic, vequimaxime, Fride.
ea
ACuS

## Folio 587 — 1663200467:0591
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000591.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber lertiusdecimus
ricus, eamen mulcis de caulsis lua incerese, VE
arbieracus. Ieaque VIII Idus Octobris vni cum vxorc, a COnFI.
do, archiepileopo Mosuncino, Alpes cranseressus Laudem accelsie
atque eodem mox se C remona quoque VictOr recCpIE. Veroque
praelente ota S Balsiani ex Laude vecere in Nouam iam xdificiorum
priuarorum, e publicorum operibus mire nitentem graui caeremo.
nia eranlporeaca. XVI. Kal. Octobris Papiam adiie, ciuibu lq. Peten-
ribus, led magua accepta pecunia, permilit, re Derrhonam icerum
diruerene, quam Mediolanen ses relue in communem concumeliam
retecissent. Conradus inde oborea limuleare a Friderico dilcessie, aE-
que ad Alexandrum protectus ab eo in numerum Cardinalium est
allectus. Fridericus DecembriMense Modaeria, regali, reappellat,
Cede inascum Mediolanenlem profectus est. Ibi per dies Nacalicios
Mediolanensium precibus tatigatus capriuos eorum dimilir. aC HO
suncinam eccleliam Conrado adempram Christiano curix LuX Can
cellario eradidie. Inde lanuariomense in Marchiam Anconicanam
progrelsus in ea permenlem Februarium fuit. Fanieum Cenuenles
adierune, rogantes, nunquid siculae expedicionis grarin libi paran-
dumesser. Parmam deinde seuerlum rogarune, ve quaccuor milsi.
busmarcharum acceptis, nouum regni Sardinix ticulum institueret.
idest Barilonem Arborex, qua pars erat Sardinix, iudicem, appellaret
resem; cum inlulam ad commoda Imperii obtenturum. (Qu0 nu-
diro legari Pilanorum, qui aderant, iniguitarem postulati conquesti
sune, neque enim regem alienae rerrae iultirui convenire. d se reiim
Dedimenco fore, protessi lunc. Inde Laudem, Papiamq. elt ventum.
Ibi demoribus Veronenlium. Vicerinorum, Pacauinorum, ee TaF.
uilinorum cognolcie, qui incolerandis iniuriis, quas à Comite Pala-
tino, cui Cardam Fridericus concesserac, irritari, Venetis auctoribus,
inter le coniurarane, ac conlilia de recere repetenda libertare inierane.
leaque, ne id malum serperet lonsius, continuo lesatos ad eorum
conarus comprimendos misie, aeque amicarum ciuicatum magiltra-
cus Cremonx, Laudis, Papix, Nouarix, de Mantux euocauit, ac blan
dis verbis appellatosiurciurando, ve lecum arma aduerlus Veronen-
Ces, Lociolg. Lulciperene, obligauic. arqueira exercitu, vicunque po-
cuie, comparato contra eos perrexie. Iluius expedirionis prolpera
quidem principintuere, tirmis castellis aliquor in primiseorum tini-
bus expuonatis; rerum, ubi in conspectum hoctium venie, exisuita
te copiarum rem commictere pusua non aulus, Cimulq. Patelacta
corum, à quibus rocabatu, Veronx coniuratione deterricus Papiam
MaBI
t

## Folio 588 — 1663200467:0592
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000592.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Tiltoriarum de Reono l
maona cum intamia rerrocelsir. Ibi ad ius dicundum; e priuilegi:
amicis populis largienda convertus V. Kal. Tunias insieni illo Nan
ruanos aftecie. in quo foarum, resalia omnia, expeditionem ROmZ.
nam, Apulam, Siculam, Veronensem, Veneram, Vicerinam, Pa.
cavinam q. remilir. Seque in corum agio bellihis poxulis taciendi caut
Ca moraturum nesauie. verum se honorem, stacum, rectas Contuetu
dines, de res eorum conteruaturum, _, si u2 caussa siperioribus po.
pulisbellum inculissene, auxilio affucurum, neque invicis, at que in-
Consulris illis, pacem, induciatue daturum. Papiensibus porrd con
celsic, ve consules rerum publicarum, ex iurildictionis pOLenIES CTCX
re, ee Auminibus riuosadirrisandos aoros derivare ins eler neve eui-
quam pontem in Ticinum Plumbam veque consrruere, neve T au
nellum oppidum instaurare liceret. Ouin eriam Barilonem a Cc
nuentibus adductum pecunia accepra IIII Nonas Augultiinbalili
CaS. Spriresem Sardinix appellauie, ac diademare lolemni cxremo
nia redimiuie, Pilanis iniuriam in eo libi fieri Frustra expostulanribus.
Ouarto vero Kal. Octobris Cuidoni Guerrae Comiri in Frruria pri
uilegium amplum concelsie, non tolum bona, quae possidebat, altir-
mans, nempe castra Mucilianam, Fredocium, Dundulam, Bartifol.
lem, de Regiolum, Sed eriam omnia iura, quae ipse habebat in cis.
(Resalia ille rocaE,) viero indulsens, bannum, placitum, districtum
teloneum, pedacium, ripaticum, mercatus, molendina, aquas, aquarumq.
decursus, piscationes, venationes, paludes, argentifodinas, ferrifodinas, is
quidquid eterra ejus eruiposset, Alpes, montes, valles,  omnia, quae ad se
atque ad Imperium periinerent. Cecerum hic Cuido Ouerra à Vidone
illo traxic originem, quem Orho Magnus Imperator Comitem, ve
diximus, Muriliana consticuie, Camiliam vero propasauir eorum,
quiin Fulcia Conicum Guidorum cognomen culerunt. qui postca
Hro Balneo accepro inhunc vique diem Comires Balnei dicti lune.
FTis actis belli, e Lombardicae coniurationis memor in Germaniam
ad novosea de caussa delectus habendos, iultumq. conticiendum exer
cirum eransiie, 2c Mediolani, cererisg. Fere Lombardix in vrbibus
omnibus praetores nouos iure dicundo reliquie. Fsi profecto Tralia
Friderico, quod superiores etiam, led parcius facere praefecti instieue
rane, inique ius dicere, prinatosnouis iudiciis illigare, epilcopos, dc
principes immodicis imperiis Carigare. In primis aurem Mediolanen
les oppressi, linguli quinis tructuum parribus, de cernis in linsulas ta-
milias alsibus imperialibus singulos annosmultari; molicores, pilca-
cores, venucores, ee aucures, nouis, acque ncerbis esibucorum eene
EA6VE

## Folio 589 — 1663200467:0593
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000593.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber lerciusdecimus
ribusoneraci, d, nili paruissene, poenis aerocissimis cruc
etiam Arnoldus Barbauara Placentiae rndecim millibus marcharum
extorris, atque xde S. Anconini argenteis omnibus ornameneis nu
dara, civitaris oftentionem veritus rrbe excelsit, ac lecum cabulas pri
vilesiorum publicas exportavie. Ad ceceras calamicares illa quoque
Mediolanenlibus est adiuncta, quam ipsi omnium grauissimam iu
dicarune, quod reneranda erium Mlagorum corporamagna religio-
ne ab eis culea Rinaldus archiepilcopus vrbe extraxie, cag. lcalia ce.
dens Coloniam eransporcauic. Fodem anno Victor C remona Lu.
cam protectusibi per mensem Aprilem estmorruus. Ouod rbiF2-
ctionis eius Cardinales viderunt, extemplo creando succestori, qui
partes aduerlus Alexandrum cueretur, comiria habuerune, atque c
Vidonem Cremenlem Cardinalem S. Calisti substiruerune, qui Vi
atorem non lolum luftragio luo ponciticem delignauerar, Led erian
auctoritare, lententiaq. detenderae. I5 Paschalis terrius appellatus.
Friderici, ac Factionis eius prompta Audia est conlecutus. Barilorex
in Sardiniam vectus, cum pecuniam Coluere non poller, quam à Ge.
nuenlibus ad resium fastieium emendum muruo accepissee, ab iil
dem Genuam est revectus, aeque in custodiam, donec penderce,
eradicus. Alexander apud Senonas exie. atque inde diploata Cc.
cleliis Tralix in tide manentibus dedir. Bononienses Bocium prX
fectum, impotencer le gerenrem, adorri de Fenestris Palarii praecipi
cem decurbarune. Iliems prodigii in modum laeuissima Fuie. Dis
ccalo lapla rique ad Kalendas Marcias lequenus anni ad immen.
Cam alticudinem manlic. Fo anno Fridericus, cum in fecto Pente.
coltes trequentem epilcoporum, abbacum, ac principum conven-
cum Hlerbipolim aduocasser, ex omnium senceneia ltacuie, ve Pa
Echalis proiucto poncitice in perpecuum haberetur, _ CO mOrtuo
nemo, nili exciusparre, sublegeretur, et, sicontigisset, ve Frideri
cus exhac vica decederet, nemo ei lubsticueretur, nili sc eam par-
rem detenturum iurasset. Turantibus in hoc decretum cereris lolus
Albercus Frilinsensis epilcopus abnuic. post aurem et ipse conctus
iurauie, le Palchali obcemperaturum, quandiu Imperator parcem
ejus foueret, e quandiu ipse resalia possideree. Velfo Dux Spo-
lecanus, marchio Tulciae, Princeps Sardinia, e dominus, (sic enim
Se appellabac) domus Comitisse Machildis concelsie Lucen (ibus o-
mnem iurildictionem, quam habebane inera sex millia pastuum
ab vrbe L.uCX, quae percinerer ad ius marchix, de domum Comicil
 Machildis pro mille lelidis Lucenlibus lelvendis quorannis olque

## Folio 590 — 1663200467:0594
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000594.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
SC
Flistoriarum de Rcono ltalIa
ad aninos nonaginer. Piani violaris induciis nauim GenvC
ciectam ad Alinariam insulum compilarune, aeque apud Frideri
cum id tactum excularune, quod Genvenles iriulte in custodir Ba-
FILOMCI FCHCTeNE. CHM RUEEM PAK Per ConraduM CaCerdorem Fri-
derici in Porru Veneris cractara convenire non poruisser, res in aper-
euns ellum euasir. Pilani VIII Kalendas Seprembris Albinoaunum
adorei Cubdico ione cremarune. incie in Prouincia, in Sardina, aliilq.
Pluribus in locis cercamina, praedaciones, cxdelg. Odio inerpiabili
promilcue rerinque commissa. Echoc anno Lombardia, ab sencein
Germenia Cxlare, ab arimis vacua immodicis Germanorum praete-
Atorum imperiis, cerrisque rapinis Faede est lacerata. IIIud Aurem
Xrumnis, ac CalamitatibUS OpEREX aAuIBE lucis, quod IOANNeS CAE-
dinalis Roma legaeus ab Alexandio Tulio inoreuo substieveus Lin-
Sulari ingenii dexcericate, ac mira morum cormirare populum Ro-
manum 2d parres Alexandei eraduxie, ac bahilicam Varic ana, POn
EIECIAI 9. dicionem AONA ex ParEe RecuperaniE, acque AlexAH
deum ab eis reuocandum curauic. Ouibus rebus cogniris AlexAn
der in Tealiam mature libiredeundum racus, Suessione relicta in PrO-
vinciam, de Moncem Pessulanum revereie, accepeilg. a rege Ludo
vicocriremibus ad mare profectus conscendie. Cum Cardinales vi-
eis Forribus, qui Flierololyma concendebane, assumpeis dectronem
holpitalis Flierololrmicani ingressi PontifICeM MOX LegUVEurUIM I
etis in alro anchoris expectarene, praeceriens praedonum clalsis deo-
inonem inua(Ie. Poncitex, cum eriremi se ad dromonem vetri iulsis
Pec, conspectis piratis nauigationem convereir, aeque in portum Me-
galonenlem retugic. Cardinales piraris acricer a dronione repul(IS,
Pontitice non expectato, idoneum nacti vencum abierune, ac prospe-
re in Siciliam devenerune. post aliquor dies Ponritex alia parata naui
conscendit, e lecundis venris eodem pervenie, lu sceptulg. benigne
a Culielmo rege ejus inde eriremibus salernum periir. acque inde
Romam accelsie larissimis animis excepeus ab vniver(Is. Cum Car.
dinales, e episcopiplerique maricimum iter perrae (i Salerno (BC.
henentum se conculissene, Vbercus Mlediolanen (Is archiepilcopus
inorbo, d atare confectus ibi decelsie. Fi Galdinus Sala Mediol2-
nens ecclesiae archidiaconus XIII Kal. Maias successor ab AleXan
dro est dacus. is habiru peresrini lumpro icer insressus Nonis Se-
prembris Mediolanum peruenie. Alexander L AFETAHO RCCCPEO DC-
cembri mense ipsum, cum Cardinales coopiarer, Cardinalem S.
Sabinx creauic. Prolpero Alexandri redicu coca in spem melioris
TOrcUMa

## Folio 591 — 1663200467:0595
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000595.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Liber Ouartusdecimus
Forcunae Tralia excirata continuo omnia Cu2 ad illum studia concu
Dux Veltorediic in Cermaniam eristi nuncio cladis Veltonis tilii:
Palatino Rheni accepta percullus. Postero anno eliscente inter Du
cem, e Palarinum bello Fridericus conventum Vlmam indixie.
Ouippe lecundis Alexandri succelsibus, atque ipla in tide ritubante
Icalia excirus, nebreui corius Tralici reeni possessionem amitteret,
cimuic. ac proprerea consiliis axiraris nouam in lcaliam expeditio.
nem decreuic. ac starim Rinaldum Coloniensem, ee Chriltianum
Mlosuncinum ancistires cum insentibus copiis in Lcalia mREuTaIe,
atque Audiolas Fcclelix civitaces in Marchia, acque Erruria bello
rexredi iu(sie. atque iple cumultus Cerimanicos, in primilq. bellum
iplum Palarim ledare conrendic. atque indenouo se contrahendo,
quem iple duceret, exercirui eradidir. Archiepilcopi in traliam eranl
Sretsi populos solemni iureiurando adegerune, fore, ve Paschali di-
cto audiences essene, neque eius lacramenti liberationem exposce.
rene, auc oblatam reciperene, rectaq. in Marchiam Anconicanam
progressi Anconem ralide oppuenarune, atque oblidibus datis Fri
derici imperium accipere coexerunt. Marchia constitura inde in
Ecruriam Fcclesia tranlivere, ac pluribus locis capris in primis eriam
Surrium, et Nepectrmitsima oppida invalere, acque inde in poste
FHI AMHUII OPPUBAAUOTS.
IGC
FT YS F O R E A R V M
E R E G NO IT A L I AF
ber Guartusdecimus.
FerERxE libro praeclarum popularis con
cordix, ciuililque consensionis exemplum ac
emoriam polteritatis proderin. Vc enim
Italia nunquam acrioribus reperenda liberta-
tis, ac propuonanda Ecclelia ludiis artie,
nec concordioribus aliquando animis, aue
tirmioribus opibus veriulque laudem, digni
ndic, lic neque Fructum laborum luorum rberiorem.
hec victorium iorem vllo cempore uolic, quam Friderico d
Tcaliam

## Folio 592 — 1663200467:0596
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000596.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
lictoriarum de Regno lcalia
traliam, de Eccleliam ettalis omnibus imperii viribus oppr
ipls Cocietares dc Foedere incer le illigata percepie. ve via lglalque in
relligere polsie, quancum adres magnas perendas comtans concor
dix, aeque animorum hrma conspirario valeae. Cuius quidem tce
deris, quoniam re exicus, lic mitia obscurilsima lune, dabimus ope
tam, ve marimam, li quando unquam aliis, ad huius corius rario-
nis explicationem diligentiam afteramius. id quod cabulariis civier-
cum iplarum excuriendis, de rerum lingularum actis inreltixandis
nos magna ex parce conlequutos esse putamus. Duod Facile vrul-
quilque cognouerie, qui noltra cum aliorum leripris coriculerir. Ve
rum ad propolirum redeamus.
DVME LOMBARDEAS acque adeo etiam vniverla citerior Pcalin
acerbis, acque incolerandis, rediximus, prefoctorum Cermanorum in-
iuriis impine vexatur, Fridericus, qui duos archiepilcoposcum vno
exerciru ad premendas civitates Fcclelalticas milerae, Novembri
mense cum alcero ad ipsum pecendum Alexandrum dilcelsic, aC Tri
dentino laleu superaro in lealiam eransgressusprimum in Roncalias
venic, re ius populis diceret, deinde bello anreuerlo Laudem, vele
dacius deillo inferendo consilium caperet, adiie, at que ibi conven.
rum habere instiruie. Hloc vero rbi civitaces lcalix cosnouerune;
nihil opeatius accidere possemileriis, calamicatibu lq. lins duxerunt
leaque leeatos lingula, quae leindiena pucabane opprimi seruiture, li
ue nd spem levanda iniurix, siue ad solarium deRendx milerune. Oui
impecrata dicendi copia praerentis supplicancium more crucibus pro-
cesserune, acque intrxc ferme verba locuri lunc: Ducenti iam prope
anni, Serenisime Imperator, aguntur, cum nes saua Berensary reois domi
natione soluti vitam sub illustri Cermanorum imperio asimus. Forum prin-
espatu nihil adhuc accidit, cur nobis paenitendum sic, nisi cum proxime praese
Etos Germanos iussu in rbibus nostris run recepimus. leque enim, quod te
scire nostra inceresse maxime arbitramur, rectores nosemitarum, sed euerso-
res, neque lecum, iurisq. cusodes, sed immanes, impotente sq. praedones adeptt
sumus. Duod si ciuirares etiam iniquis tantum imperiis premere saris habe-
rent, ne nos quidem caussam, cur re adiremus, saris idoneam purassemus.
Nunc vero non rniversis solum superbe, ) inclementer insulcant, sed sinsu
lis iustam etiam servienrem imvingunt. neque 2num in nos flaoirii oenus ad
miciunt, sed diversis iniuriis, ijsq. incolerandis affliount. siquidem nonis confi-
etis in criminum speciem caussis aliis bona, aliis parriam, aliis vitam eri-
piune. Duofit, ve faeda Berenearii ryrannis, qua vircure quondam exem
pii vestra sumus, si cum prasenri stacu conferacur, praclara omnibus liber-

## Folio 593 — 1663200467:0597
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000597.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Duartusc
eas fuisse videatur. Duanquam quid Berensarium nonmus: P
omnes habemus, criginta Duces Longobardos, quorum in his locts atisse dt
ram quondam immanitatem accepimus, tancum cladium per decem annos
quantum hi per biennium, nostris haudquaquam orbibus acculisse. Nam
illos multispepercisse, quod cum ijs vitae communicare rationes eximio sedis lca
licae capri studio vellent, est verisimile. hi vero 2 squeadeo Tralici nominis
odio faerant, ve non scalos spoliare, sed scaliam ipsam prope ex suis sedibus
evellere, atque in Germaniam transportare videantur velle. Omnia remedia
hismalis ce absente, quae poruimus, conquisivimus. Obistudium nostrum inane
sensimus, obstinata ea prope parientia hausimus. ad extremum postquam ipse
inIcaliam rediisti, ac lucem omnibus libertatis, ac (alutis proximam ostendi
sti, ad te, tanquam ad Deum confugimus. opemq. a te tantis acerbicatibus,
O miseriis supplices imploramus. cuius non minus apudnos clemenitae, et aequi
catis, quam virtutis, ea forritudinis oloria est illuseris; ea ommino mente,
atque sententia praediti, et quaecunque posthac patiemur, ea non praefectorum
ruorum libidim simus, sedcuae voluntati, acque iudicio tributuri. Ouibus re-
bus audiris Fridericus in onum Alexandrum incentus bellum ex om-
nium luorum senceneiz aduerlus cum decreuie, legatos, principelq.
Superbe repudiauie. In eodem etiam conueneu lepari Dilanorum, et
Genuensium de iure Sardinix dilceptarune. cumq. Dilani se credecim
librarum millibus ius eius ab antiltice Mopuneino praesenre redemit.
Ce Assererent, Genuenles vero id in traudem suam tierinon porvisse
concenderent, Fridericus eam caulsam deineresro cognolei manda-
vic. ac conventu pertecto ad exercicum in Roncalias, aeque inde P2
piam concessit. vbi Aduentum Domini celebrauie. Loanno Guliel
mum regem sicilix morcuum Culiclmus Eilius annum quartum deci
mum agens excepie. qui Boni cognomen a moribus culic. qui les2
eis ad Alexandrum milsis eius se, ve benekciarius, et Catholicus, exem
plo maiorum suorum, futurum in fide, acque auctoritare olten
dic. Ferrio inde Idus lanvarii Fridericus Laudem repetiir. atque in-
de, rbi primum convenire exercitus poruir, Lombardis in praelens
omilsis, infelto remine ire Romam vertus concendie. Reilin
viaiter faciens Mlucinam cum venisset, Gerardum Rangonum ibi
praefecit legatum. Inde vlciscendae Bocianae necis causa in BOnO-
hienlium sines eran (sressus agrum laré instirie populari. neque ante
vastationis tinem Fecie, quam obsides centum, Sr2uemq. pecunix
Summam dederune. Obsides Parmam in custodias milsi. Fxercitu
inde in duas partes diuilo, unam per Frruriam Lucam ad Palchalem
accipiendum, et Komani deducendum milie, cum atcera ipse R0.
lecctnaeti

## Folio 594 — 1663200467:0598
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000598.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
594 Flictoriarum de Rcono Italia
maniole fines inerauic. acque insentem pecunixe vim popularion
bus, e maleticiis remierendis ab lmolenlibus, Fauenrinis, Foroli
vienlibus, _ Foropopillienlibus exrorlie, arque in iis locis per rotam
Ouadraselimam inanlic. in Mlarchiam inde prosressus Anconem:
cui ne nunc quidem obremperarce, iterum oppugnare insticuie.
Quod opus rbi le Frultra cenrare lenlic, ad oblidionem le conculie.
Dum haec ab eo in Romania, Marchiaq. geruntur, Tcaliciindionum
elle, Germanicam vlera pari arrogantiam arbirrari de vindicanda li-
bercare, ex Fcedere ad eam rem Feriendo egerunr. ITi Fuere Veronen
Ces, Vicetini, Parauini, de Paruilini, qui cum veceribus incommo-
dis conslictati, tum recenti Friderici luperbia irritari a virture (ibi pe.
tendum auxilium, quodeius clementia denesaverat, cen(UCTUNE.
Ieaque Mediolanenles, Cremonenles, Brixinnos, Bergomates, Man-
tuanos, Ferrarien les, Bononienles, Mucinenses, Regienles, Parmen-
les, ee Placentinos ex Venerorum auctoricare Colicitarunt. milsilq.
rlero, cicrog. Occulce nunciis diem, e locum ad conveniendum, di
conlilia de communi lalure, ac libertate capienda dixerune. O uibus
rebus compolicis lingularum legari cinicatum VII Idus Aprilis ad
Puncidenle monalterium inter Mlediolanum, et Bersomum conue
nere. Ibi expolitis, re quilque grauissime, ac criminolissimé pocuie,
acerbilsimis Cermanorum, quibus ad extrema redacti ellene, iniu-
riis, rniver(i in eam lententiam conspirantibus animis de(cenderunt,
omnesporius mortis acerbitares perterendas, quam cantas indisnica-
tes vlera esse patiendas. Ieaque communiconsilio tadus in hanclen-
cenriam percusserune, Ce communibus armis libertarem eorum, quos
nominaui, Cingulorum aduertus Fridericum, et peaefectos eius deten-
Curos, mutuaq. 2d eam rem auxilia, fide Imperatori dataincolumi,
Cummisturos, aeque inera cerram diem communibus viribus, atque
impensis Mediolanenles in antiguum solum reducturos, de ad eorum
ribem restimendam auxilium allaturos. Ac moderatoribus Fcederis
conlticuris, luas quilque domos ad paranda, quae in rem opuserane,
discesserune. Ibi conltirura dic lingule ciuitares praefectos Friderici
per tumulcum rrbibus exegerunt. remq. publicam crearis contulibus
recerem rettulerune. Inderbi consticuea inter eos dies venic, ca ve
eo ance quineum Kal. Maias Fuic, omnes armati praesto Mediolanen-
libus affuerune, colg. vecerem in parriam, quanquam de (ertam, ac-
que deletam relticuerune. ee quoniam, ve inquic Choninca, muris
eam nunquam se municuros iurarane, tolsis, asgeribulq. ingenribus
contirmarune, ica vecgrepié detendi aduertus quencun que imperum
Moltium

## Folio 595 — 1663200467:0599
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000599.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Lider duarcuscs.
troltium posset. Addic idem Choniara hac omnia pe
nuele Imperarore suppedirara esse confecta, qui Friderici pore
ipuidebat, atque Tealicorum aduertus cum animos ierirare non de
nebat. Ilac re perfecta cum Laudenses marimum cceptis suis impedi
mentum allacuros viderene, ni( ad suas parres eransirene, placuie eoe
de iungenda Cocierare Colicitare. Id negorium Cremonen (ibuS Dro-
prer vecerem cum eis necessicudinem datum. Cremonenles missis
publice leontis docene, quid actum ester, quaeq., e quam opulente
civicaces conspirasene, _e quantas copias breui habicurx pro publica
liberence tuenda essene; amasse le semper eosrnice, ac proeis laepe ar-
ma cepisse, ee cum eorum hostibus praelio decertasse; cupere nune
quoque proverere amicirix iure le veiles eis lociosesse. Onocirca
magnopere suadere, ve d ipsihoc se foedere illigarene, non Friderico
aduerlacuri, sed communem liberearem aduerlus immanem praete
Aorum eius impotentiam euraruri. PogarC praererea, ne vniusciuit
tis odio tori Lombardix calamitati, aeque exirio vellent esse. hoc
rnomerico posse cuncta praererira derrimenta Carciri. non eadem Letm
per rempora esse, neque xcerna incer homines, e maxime vicinos m2
nere odia OpOFterC. LTanc legationem Laudenles repudiarune, innu-
meris se obstrictos beneficiis, 2c pluribus adactos Sacrameneis Fride-
rico dicentes, vsqueadeo, re de primos, ee secundos, qui cadem ren-
taturi milsi sune, legatos irrito responso dimiserine. Ob eam rem fae-
derati, re qui maxime, incirari communi consilio arma L audensibus
inferre saruerune, ve cosaurmetm ad amiciriam adduCerenE, auE, (
in limuleare manere mallene, corum vires ita debiliFareHE, VE ParUIK
neruorum ad nocendum haberene. Ita TFT Idus Nlaias Mediola
nenles, Cremonenses, Bergomares, Cremenses, Brixiani, Mancuani,
_ Ferrarienses arma Con(ociarunE, acque exercirum in hnes L, auden
Cium induxerune. Parririsq. incer se muneribus inFenEIOLe CUTZ VE.
bem, e terrestri, ee nautico appararu circunsederunt. Poltridic ArrOX
a Cremonenlibus praelium estcommissum, certius inde dies vastan-
dis aoris, de villis depopulandis ab sumpeus. Agrestibus lub aduen-
cum holtium curmarim in vebem contractis, Cubiro res Frumenearia,
cuinulla provisum cracrarione, defecie. Itaque ciuitare Faine repen-
ce oppresa, e diumis, nocturni lq. praeliis farigata, neque spe vila ma
curi subsidii sustenrata Laudenses belli consilium abiecerune, veriri.
ne, (ivim vlcimam expectassene, a Lombardis, et in primis à Medio-
lanienlibus, quorum ipli praecipua exirii caussa fuissene, duriusin le.
acerbiulg. conlulerecue. Icaque quarco die, qui suie Idibus Maii.
veruteu

## Folio 596 — 1663200467:0600
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000600.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de Rcono l
volunrari le Fuderacoru celluros dixere. Ouamobrem in locieraren
his accepti condirionibus (unE: Faederatae ciuitares aorum L audensem ab
omnium iniuria curum praestabunt. Orbem, si bellum ineruet, mille amplius ar–
matis propriis sumpribus uebuntur. muris aitollendis, ac construendis auxilio e-
runc. Mlediolanen (es posthac decimam ab eisnon exisent, libera comercia a ve
Elisalibus civitatum, liberam Padinauieationem permittent, pacemq. eis à Pon
tifice imperrabunt. Contra Lauden ses nemini faederatorum nocebum. Vene
to5, Veronenses, Vicetinos, Patammos, MLediolanen (es Taruisinos, Mlantua-
nos, Ferrarienses, Parmenses, Placentnos, et si qui aly huic faederi se adtumxe
rint, bello, paceq. invabunt, salua side Friderico Caesari data. C uibus rebus
confectis poltridie à Laude dilcessum, bellumq. Tricium omne eranl
lacum. Floc enim luperioribus annis recuperarum Germani muniue-
rane, aeque altilsimma, quae adhuc exrac, rurri firmaverane, ibig. che-
Caurum Friderici dilioenti cura custodiebane. AIx a Mediolanensi-
bus, ee Bergomaribus non oblessa Colum acrirer, led etiam ponte (u-
per Abdua tabricato diu valide oppuonata est. Contendebant adhuc
Romani rerere odio ltimulati cum tinirimis Larii populis, atque ob
eam rem, licet reclamante Alexandro, per menlem Maium Fulcula-
nos cumuleuariis armis invalerane. Prxerat oppido Regino hoino
Germanus, a Pusculanis, postquam à Rogerio rege Apulia detur b2
EUS FVEFAE, aCCerHIEUS. IS, CUM AlExANdEO FaVeTeF, ROMANOTUMI F2
men nimia in diripiendo aero Cxvitia exacerbatus Rinaldum, e
Christinnum ex Nepelino, Surrinog. aoro acciuir. Romani accelsio.
ne tanri exercieus haudquam exterriri suorum militum nummero,
quem maximum constartuisse, contilicum Cermanis, Tulculanilg.
prcelium commilerune, verum primo starim concurtu Fa(I, Fus AH9.
alii in syluas, alii in rrbem crepidi refugerune, duobus millibus ab ho.
sibus exlis, ac cribus in poreltarem eorum redactis. neque cladem
per ea temporamaiorem, quam hanc ad montem Pcrcum, accepe-
runc. Germani inde Corcuna beneficiorsi Albanis, Tibureinis, aliisq.
ex Campania populis in praedae Cocieratem acciris, impune vique ad
rebis mcenia popularionibus, aeque incendiis oronix permiscentes
PEOCUETETNE. Guibus ex rebus Alexander vehemenEOI est CUM TOF
ciuitare affectus. Fridericus aurem hoc nuncio exciratus continuo
Anconis obsidionem r(que ad Tunium mensem prorractam oblidi.
bus, de pecunia ab Anconiranis exacta dimisie, ac Lombardorum
morus contemnens, vnumq. Alexandrum perens Romam verlusire
Perrexit. ac Vicerbium prosrestus Palchalem excepie ab exercieu (uo
eoLuca perductum. Romam inde profectus in Pracis Neronianis
aed dde

## Folio 597 — 1663200467:0601
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000601.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Ouartusdecimus.
ad Moncem Malum consedic, ac poltridie perrumpere Vati
concendie, neque familiaribus Poniticis arimatis le le obiicieneibus
porvic. Tulic Xgerrime Fridericus, SCIn FANER FETUM R OIMAMAELI
iniquicate ab rnis Pontificis aulicis luburbio esse exclulum. Prague
oppuonatione conacu ralidiore redincesraca pullis, qui auxilio accuE-
recane, Romanis Corrinam, re vocabane, S. Perri cum porricu oc-
cupauie, eaque subiecto ione latim incendic. O uo Facto Rom2-
ni excerriei alis erans Tiberim abierune, alii balilicam, qua craciebus
omnibus instructilsima, inlederune. Focogniro Fridericus circun-
ductis ad balilicam copiis parierem eius pertringere clt molirus.
Ouod rbi assequi senililero non posse animaduereir, ignem in pro-
xima xediticia ineulie. Ouoincendio cum basilica sen (im AFAAreTUE,
qui eam renebane, meru percul(i dedirionem fecerune, ac Fridericum
cum Palchali receperune. Id vero rhi sensic Alexander, nOUL re
percurbatus extemplo e Lacerano in xdes Fransipanum retupir. Po-
Aridic Palchalisrem diuinam in templo fecit, ac lequenri, qui S. Pe-
eri Feltus erac, Fridericum icerum cum Bearrice coniuse coronauie
Tum Guliclmus nouus sicilix rex, fideli in amiciria, e oblequio FC
dlelia manens ribis obsidione comperra de Ponriticis lalure lolicitus
duas ad cum criremes, e ingencem pecunix vim, sue sibi conlulerce,
milic. Alexander pecuniam accepic, cam q. Frangipanibus, aliisq.
anicis rrbem eveneibus distribuie. criremes cu duobus Cardinalibus
ad Culielmum remilie, cumq. quid sibi in ranca rerum asperitate ca
piendum consilii essec, conliluie. Incerim Fridericus lesaris ad R or 2
nosmitsis, (i Palchalem reciperene, pacem le dacurum, aeque adem-
Dea omnia relticucurum oltendic. quam cum Romani condirionem
datis obsidibus accepissene, subico Alexander Culielmi consiliono.
ete incempelta cum tamilia lua excessie rebe, atque Circeiosprimum.
deinde Torracinam, tum Caieram delatus, postremo Beneuencum
accelsit. D ux dum aguntur, quod religionem animis Gertmano-
rum obiicere poruie, Exda repente comitarum, exercitum q. Frideric
peltilencia per Auguctum menlem invalie, qua paucis diebus nOr
sregarios solum plerolque milires, led ex ipla eriam nobilitate praestan
tilsimum quenque ablumplIc. PExter CeteroS Rinaldus Colonien (IS
archiepiscopus, e Dux Fcidericus, Conradi quondam regis tlius.
inloni morre lublaci. OUZre FriderICHS, VEPAT CTAE, PErMOTUS, Pa
Schali Romx cum pralidiorelicto, urbe discelsie, ac Vicerbium pro.
fectus oblides ibi Romanorum depoluie. Vicerbio inde Lucam
Luca Ponrremulum venic. ibi a Porccemulensibus crantire protibi
cUS

## Folio 598 — 1663200467:0602
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000602.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Flistoriarum de Rec
cus, ac duobus millibus hominum in icinere mortri st
cedere conctus irer ad mare convereie, ac demum ope Opizonis IIar
chionis Malae spina Papiam III Idus Seprembrisxsre peruenie. S
cerim Cermani, qui Pricii a Ccederaris oblidebaneur, re Frumenearia
deticiente, et deploraro a Friderico prorlus auxilio deditionem fece
TanE, aC III Idus Augusti ipsi cum oppido, ec rota pecunia regia in
Poreltatem concesterane. Ouibus rebus Fridericus haud prorlus
exrerricus coniurationem civirarum ad rationem reuocauit, atque
ens, quacunque in praesens rarione polser, vlcilci decreuit. Leaque
Poltridie quam Papinm accessie, aduocatZ COncIOHC OINES PEXTEF
Cremonam, ee Laudem edicto imperiali proscripsit, ac lexto post
dic cumiis, quashabebar, copiis in agrum Mediolanensem ingresus
castra eorum varie oppugnare instituie. Ledtaederatis, qui in prasidio
Laudis, e Placentix erane, promprum, ve cuique loco opuserat, lub.
lidium afterentibus parum protecit. inde in Placentinum rranlerel
Cus rectis aerorum incensis a fcederaris pullus haudmulco meliorem
Forcunam elt nactus. Bergomum inde profectus expugnatione op.
pidi desperata luburbiis concrematis poltridie abiie, ac demum locis
earum resionum aliis, aliilq. Frultra centatis exercitum in hiberna di-
milic. Rebus Friderici in dies magis, maeilg. labentibus fcederari
crectiores facti Kalendis Decembrisnouo hoc lacramento se deuin.
xecunt, quod adhuc intabulario Bononienlum reperitur: Fg0 iu-
ro, me adiuturum Venetos, Veronenses, Vicetinos, Parauinos, Faruisinos
Ferrarienses, Brixianos, Bergomates, Cremonenses, Mediolanenses, Pla
centinos, Parmenses, Nlutinenses, Bononienses, e omnes homines, t om
nia loca, quaecunque hoc fae dere renebuntur aduersus omnes homines, qui nobis
bellum facere voluerint, aut plus facere imperarint, quam a morce Plenricire
eis 2 sque ad Friderici in scaliam aduecum fecerimus, neque alicui faederatorum
prodicionem facturum, neque pacem, neque inducias, nisi ex communi consensit
pacturum, at que hoc sane inteoro debito resi obsequio perfecturum. Veneci
praecipuo le lacrameneo obligarune, criremibus per Brencam, Pa
dum, ex mare auxilio aftuturos. Ea res non ciuirares lolum in diver-
Ca Cudia traxie, Ced nouas in lingulis etiam ciuiraribus leditionum
procellas exciuit, ue alii Fcclelix, alii Imperii parces alsererent. Ve
ronx quidem Monticuli, de Sambonitacii; Ferrarix Taurelli, d
Adelardi fceda inter le factionum cerramina ab hoc tempore milce.
re cceperune, ac civirares pra porentia sur modo adhanc, modo 2d
illam parcem craxerune. Inicio inde lequentis annifaederati Blande
rarum oppidum, cuius marctiones in Friderici parces cranlierane,
cotEI

## Folio 599 — 1663200467:0603
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000603.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Duartus decim
cauris opibus invalerune, ve Fridericus opem ferre nequiret.
cum se validis Lombardorum conacibus resiltere non polse animad
verteret, ne ludibrio eis essec, Traliam relinquere ltacuie, ac mente
Maccio de posselsione prope Lombardix desperans erais Alpes abiie,
Fcederatis iplum hostilicer vlque ad iuga Alpium insectantibus, 2t-
que exrrenium agmen infeltum habencibus. Blanderacum ca-
prum ad vicos quaceuor est redactum. Caldinus archiepilcopus MC
diolanenlis legatus Lombardiae à Pontitice constitutus praepolico, et
clericis Laudenlis ecelelix, qui in parres Palchalis iucaverane, denun-
ciauic, vead Alexandeum verum Pontiticem se ConFerrene, dc nOUUIM,
qui Cacholieus eser, exilcopum delignarene, nili à Lacris arceri, de
beneticiis exui vellene. Cuius illi auctoricati, de si diu magna in
veranque partem contilii difticultare iactari, cesCrUHE, acque AIBC-
rico delerto AIberrum praepolicum Ripx Alcelicae Lubstiruerune, ip-
Cumg. ingenei graculatione in vrbem ineroduxerune. Fridetico pro.
Fecto, Nonarienles, Vercellenses, Flastenles, Comenses, Dertho-
neules, Opizo marchio Malaspina, Comiees Seprienles, Bolforren
ses, ee alii rebus eius in scalia deploraris ad Ecederatos se contulerune.
Nouis horum auxiliis Fcederaci frmiores efecti Papienles, de mar-
chionem Montisterrari, qui Friderici adhue partes cuchaneur, Aa-
everune adoriri. Ve aurem impressionem in eos commodius Lace
renr, nouum oppidum incer Flactam, de Derrtonem exAFUIZeTHNE.
idg. 2d rempus Folsa, vallog. Armarune, Mediolanen sibus in primis,
ac Placeneinis acriter in eius rei cudium incumbeneibus. aeque eo li-
bito ingencem ex proxinis seprem castris populum eraduxerunE. ea
quindecim millia hominum fuisse dicuneur. Consticurum est etiam,
vein Friderici coneumeliam ab Alexandei poncificis nomine Alexan
dria vocaretUT. Papienlestamen, cecerig. Imperialis parris Audiol
eam aur Calaream a Friderico Caelare appellarumr, aue Alexandriam
quidem, sed ad trmicudinem eleuandam Palearem dixerume. quono
mine in hunc rique diem vocatur. Indeltertio Nonas Maii Opizo
marchio, Consules Cremonx, Mediolani, Veronxe, Parauii, Man
tux, Parme, Placentix, Bononix, Bririx, Bergomi, Laudis, Co-
mi, Nouaria, Vercellarum, Fastae, de Derchonx, de Alexandria
Laudenli in oppido convenere, ibig. consilio habiro locieratis iura
his condirionibus frmauere: XVe quis hominum marchioni, aut praedictis
ciuiratibus subjectorum contractus, aut maleficii nomine alium pro alio iudicio
per sequeretur; ne exules reciperentur; ne noua pedaxia, et) vectisalia exire-
rencur; nullum pactum concra commune fadus inireur. si qua ciuicas ius non
reculidisset.

## Folio 598 — 1663200467:0604
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000604.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
listoriarum de Reono lt.
reddidissec, aliae jusposcenri auxilio essent; ne arx in altercus ditione, int
aH
la construeretur. Polt aliquotinde dies alter Placentia conventus elt
habicus. IbiMediolamentes, Brixiani, de Cremonenses Placencinis
promilere, (e rrbis eorum Folas quarruor in parcibus purgacuros, ac
damnum, (i quod belli causia Factum esee, praeltituros. Genuen-
les a Lombardis rogati, re le hoc quoque scedere devincirene, diler-
cenegarune, acque Friderici in amiciria remanlerune. In Frruriano
uum bellum exortum. Ouippe Lucenles impullu Genuensium ca
Arum Ariani, quod a Pilanistenebatur, ralida manu milicum cau-
Cta circunsederune, e cum Pilanis occurrentibus praelio congrelsi
muleos eorum ceperune. ex quibusnobiles decem Genuensibus (unE
praede loco permilsi. Fodem anno Romani AIbam bello adorri (UnE,
crimine obiecto, quod Fulculanos, e Germanos aduerlus le deten-
dissene, cam q. captam, ac direptam incendio deleuerune. inde FCrrOr
idem Tulculum est cranslatus. Manuel Imperator rebus lcalix in-
hians lesaros Beneuentum ad Alexandrum milie, promittens, (eFc.
cleliam Crxcam cum Romana iuncturum, atque iplum praelentimo
lestia Friderici liberaturum, ee srandi quoque pecunia donaturum,
E secorona Imperii Occidentalis, quae iure Friderico crat adempta,
donassee, ac que veriu (que Imperatorem Imperii exemplo vetere ap
Pellaller. Onam poltulationem Alexander, reparum reip. veilem,
69 ex Cardinalium sententia reprobauie. Sequenti anno, dum Frideri
cus rebus Crermanix constiiuendis vacauic, Faederati Asexandriam
municionibus sepire, rectilq, de cemplis ad incolarum ornare com-
modum perrexere. Paschalis, qui se propontitice in rrbe serebat,
ClLOrtuuS. Ouo Facto Imperiales incius locum hominem Vng2-
rum, Tomnnem abbacem Scrumienlem, quem Palchalis epilcopum
Tulculanum effecerat, lufecere, eiq. C alisto certionomen impolue.
re, aeque nduertus Alexandeum ee tueri, de colereinstirere. Alexan-
der aurem rebus F. celesix constimendis intencus Bencuenti ordinem
Fracrum Cruciterorum S. Maria Formanic. qui renodochiorum cu.
ram maximo sibi studio pietaris asciuerane, ac magnam ob id apua
homines grariam libi pepererane. Dum autem haec a principibus agi
tantur, securi populires suas quilque pro arbitratu gerere studuerunE.
Cremonen lesiram Friderici ob initam cum ltalis coniurationem ci
menres VII Idus Marrii vebis mcenia trmare caepere, ac Forum in-
TEFPOrEAM NIOCX, e S. Michaelisinstituere. Ravennates cum à F2
ventinis, Cociis Forolivienlibus alsumpris, tinium caussal bello petiri
eorum se arma propullare propriis nixi viribus posse diftiderete, 2
Docomen

## Folio 601 — 1663200467:0605
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000605.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Guartusdecimus.
Bononiensibus auxilium postularane. Bononienles OppOrt
veneinis irari, quia sancalsianum, cui le parluros iurarane, invalit
Cene, haud inviri arma iunxere. Iea ex Consilii decrero Consiles
cum delectomilicum robore corelsi ad amnem senium eribus milsi-
Bys ab rrbe distantem processerune. Ibi cum obuios holtes habuis-
lene, praelium commilerune. Cum per aliquorhorasacriter, aeque
incerro eventu pugnatum esiet, candem inclinara re Contules Bono.
nienles in tusam le dare concti iplicum guadeingentis ciuibus in po-
celtarem holtium pervenerune. Conera Lucenles Genvenlibus adiu-
uaneibus praelio altero facto Pilanos vque ad Ainum compulere, ac
que alia inde per Aprilem mensem asro corum incommoda intulere.
Genux gliscenres in dies cumulcus inteltini egregienoua Consulum
prudentia sunc compressi. Ouippe cum in vrbe sedicio laeuiree, in
aero vero caedes, ac larrocinia ob consularis despectum porestaris im
punc quocidie pacrarentur, Conlules, ve hunc morbum lanATeNE.
cohorrem erecentorum hominum asciuerune, ee cum ralida mili
tum manu in agrum egrelsi quaeltiones de commilsis maleticiis leue
rissimas habuerune. Quolque admissi Aagirii convicerune, variis
suppliciorum, mulcarumq. generibus aftecerunt. Inde ad vibana
mala coercenda converli cives omnes lacramento adegere, le enixe
Praecepris luis oblequururos. Ccrerum dilcordias componere civi-
lesingrelsis magna est illa difticuleas obiecta, quod mulri singulari se
certamine prouocarant, neque (ine pugna commilsione in gratiamm
redire laluohonore suo se posse a euerabant. Oua re coenica Consis
les truic incommodo (ic (ibi OCCUrrENdU PUFARUNE. O uippe aream
in placea epilcopali parari ipsis in speciem pugnacoribus prxecepe-
rune, neque incerim precibus propinquorum rosantium, ne tan
cum effundi ciuilis Ianovinis paFCreNEUE, Simulata obstinatione cesse.
runt. Postridie vero Consilium rocauere, atque eo relliguias lancti
Joannis Baprilta ex consensi archiepilcopi perculere. Ibi cum ellent,
cum archiepiscopus, e Consules cerratim iplos, qui aderant, princi
pes factionum lumnis orare precibus institerune, reFamilias lias si
inultacibus, ciuieatem dilsidiis, urbem cxdibus liberarene. condona-
reneaurem iniurias luas Consulibus, condonarent anriltici, qui torius
nomine ciuitatisorarent. Ouod si feranto indignos beneticio exilti-
marene, Calcem beacilsimiiplius Toannis rarionem praelenris haberene.
qui nobis Christum iplum trumanx pacis auctorem, de larsitorem
digito demonstraset. cuius lanctissima praecepta viderene, ne cum
iplius exitio corporis, animxq. Cuxe de spicerene. Ouibus vocibus ipli
Lactionu

## Folio 602 — 1663200467:0606
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000606.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
AOriarum de RC
Factionum principes ricti vlquendeo iras remilerunE, ve c
lacermantes olcula pacis obculerine, ac le redire in pratiam luccla
70 marinc. Exinde Contulibus debica elt auctoritas accribura. Polterc
anno, qui Tuie millesimus centelimus sepeuagelinus, Fridericus N2-
taliciis Domini in Allaria celebraris in Puriticatione convenrum ha-
buic Norimberox. IBiabbaces Ciltertienlis, de Clatavallen(is pro-
Felsi lune, sc ad Alexandrum in lcaliam profecturos, de res cuin eo
compolicuros, (i Fridericus Bambersenlem epilcopum libi concede
ret locium, qui vnuscum Alexandro ex Germanis epilcopis seneiebac.
Non respuie conditionem Fridericus, ve qui Lombardos ab Alexan-
deo delereos se Facilius consideret lubacturum, atque ita omnes ire
cum liberis de pacemandaris praecepie. Palchate inde in Allaris cele-
brato Flenricum filium, annorum quinque puerum, regem Germ2-
nix legi, cundemq. per Philippum Colonienlem archiepilcopum co-
ronari Aquiscurauie. Per Icaliam ciuicaces inceltinis dilcordiis, aeque
odiis inexprabilibus laeuiere. Bononienles accepro a Fauentinis in-
commodo grauiusirritari bellum cum capriuorum recipiendorum,
cum priltini decoris recuperandi caussa inaiore conatu redintegra-
runE. _ cum cetera accuratius, qua ANEE, PaTATUINE, TUI CAETO.
cium educendum decreuerune. Frae aurem institAEUIM, DE CAFTO-
cium, nisi decreco Consilii Generalis, ac Credeneia eduCeretE, aE
que veadens custodiam amplius mille quingenei legereneur, qui in
exercitu ab eonon recederene, ac lorica, e ocreis terreis munici in
lignes inluper alabardas geltarene, exera eorum numerum, quibus
equi militix causa elene imperari. Ad cereras aurem conlcriptas
copias eriam cohorrem ralidam Lombardorum adiunxerune exiis,
qui superioribus annis propter magnas contineneium bellorum cala
nitares Bononiam commieratane. qui cum benigne in vrbem acce
Pei, ac muleis ofticiis culti essene, ofticii contrâ d ipsi este lii duxe
runc, ve opcram luam Bononiensibus ofterrene, de le carrocio custo.
des protirerentur. Cum hoc erso apparatu Contules Perri Carilen-
dus, de Alinellus, de Rolandinus Ramponus vrbe eprelsi ad Ponrem
Senii, qui nunc lanci Proculi dicitur, Fauenrinorum, ve anre, exerci
cum invenerune. Ibi ardencibus verinque animis puenx nulla mOr2
cHFacta. Primo concursu Favenrina liperior esse acies vila, postre.
moincumbenre acrius Bononien (i mora loco, aeque in fusam verla
ad urbem se recexit. Ni C. onsules inlidias aliquas compolico receptui
subesse Cuspicari suos ab in lequendo cohibuissene, eodem cum im
Decu Capi Faventix poruit. Fauencinis in vebem compullis, Consules
abttculi

## Folio 603 — 1663200467:0607
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000607.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Llber Duarcusdecimus
exercicum maenibus admoverune, ac vinsomnes, quibi
imporeari pollene, oblederunt. Ouo tacto rantum L’aveneinis Is
cum expugnationis iniccere, repolt aliquor dies legaros de pacemi
lerine. Contules ex Consilii decrero pacem his condinonibus de
derune, ve capriuos sine prerio redderene, Rauennaribus Caristace
rene, ac damna bello accepra relarcirene. Ita captiuis receptis exer
cicum rictorem cum carroccio reduxere. Ferrarienles aurem Ra-
vennatibus Argentam oppidum ad Padum locarum illacis armis eri-
puerune. Florencini icem Arrerinos armis adorei praelio Cuperarunt,
quolq. capriuos fecerune, eos ea lege, ne quando aduerlus le aema
Ferrene, relticuerune. Pilani, e Lucenles cerra muruis se caltrorum
oppugnationibus, Genuenlesnurem, de Pilani navalibus le derrimen-
eis, ac praedationibus variis atdtixere. quae sigillatim CHAFtATC, PFOPECI
eorum renuicarem non huiusesse rideturhultorix. Alexander, vbi
legatos ad le de pace a Friderico mirti audiuit, obuiam BeneHeHtO
Veculas venic. acque ibi senaru dato Bamberscnlem publice de com-
politione agencem benigne audiuic. verum cum rationem pactionis
haudguaquam ere Faederatorum expediencem videree, re infecta di
milic. Regino, cum se Tusculi Cultinere non posse aduertus ROIm 2.
nos incumbences viderer, oppidum Calisto, qui se pontiticem ase
rebac, permilie. acque eius oracia Monremsasconem in Frruria cum
Germanis, qui cum renebane, permutauie. Calicto vero à Tulcu
lanis, de Reginone a Flasconensibus exclulo, Regino ad Alexan-
drum Verulas adiic, aeque ei iura omnia, quae Tulculi habebat, di-
milic. Ouibus accepris Alexander Tulculum peciie, ac praelentia lua
rebem ab imperu Romanorum seruauit. Fodem anno Rauennx in
locum Vidonis mortui Gerardus archiepiscopuslectus. Sequenci, in
Anelia Thomas Canruarienlis archiepilcopus, vir lanctus, et inno
censobiic. quippe cum ab exilioreductus, in quod ab LTenrico rege
proiectus iniuste fuerat, epilcopos aliquor regis amicos auctoritate
ponciticia insectaretur, a regis lacelliribus in fecto Innocentum ad
aram percultus. idemq. lanctirarem riex ingeneibus poltmorcem
ediris prodisiis comprobauie. Flenricus, cum ejus necis caussam in le
conterrirulso seneiret, continuo legatos ad Alexandrum, qui ralem
 se suspicionem auerterene, destinauie. Fli Alexandrum Tulcu
li convenere, ac causta regis acta, ab co, ve legaros in Angliam ad
rem cognolcendam mirreret, peciere. Alexander Cardinales duo.
decrevic. Pridie Nonas Februarias Sicilia rerro adeo terraemoru est
axicaca, veruimarum Etrepicum C alabri quoque procul audiverine.
alatta

## Folio 604 — 1663200467:0608
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000608.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
60L
Flutoriarum de Regno lca
C. ataMX recta omnia 2d rium procubuerune, ac quinde
num mmillia enm epilcopo, de monachis vaciis calibus xcticierun; on
prelsilune. in aoro vero castra Lubuersa. LcoVErU guognCeSde
cremore labefactatum. Muleis in locis cerra dehulcens, venonostoi
res apecuie, lic receres norinullos obstruxie. MONS ACENA alIGUIZ ex
parce vilus est subledisse. Spraculis Fons Arethulx vererum poera-
rum carminibus nobilis ex liguido curbuleneus effectus Caporem (al-
Cum mulca maris admictione contraxie. Paius vero, qui de crepidi
nemontis iuxra Calale Sarracenorum manabac, per duas propeho-
ras aquas concinuie, deinde per vnam languine Auxic. MclLAnX I2-
reprimum lonee recelsit, deinde paullacim accedens in eam le alci-
cudinem exculic, reporcas vrois iisterie. In traliainter Lucenles, se
Piltorienles tadus ictum eltaduersus Dilanos. iuravere Dithoricules,
se seruaruros civirarem, ciuelque Lucenles, arque eis in l.ello, quod
sererene, auxilio pediribus, equicibulq. per viginci dies proprio Ri-
pendio lummicrendis, Cururos, et lemel quorannis ad eorum arbi.
erium per mensem rnum cencum quinquasinra equites, et ducctros
pedices, ac lagircarios toridem praebicuros. Mediolanenles optaro
Pacisbono fruences muros vibis lacius proculerune, rempla Sancto-
cum Ambrolii, Laurenrii, Nazarii, de Fulebii comprehendentes,
qua ance rebis excidium vecere murorum ambieu excludebaneur.
Conlules propriis impen(is Folx emislarium cum rurri, archiepilco.
pus Epilcopium magnificentiore, quam ance fuerar, opere aditicauit.
Ouibus rebus elata ciuitas paena lingux propolica Canxie, ne quis Fri-
dericinomen in Termonibus vlurparet, et Comices lultulie, quos il.
le in caltris proximis constiruerne. Fridericus compertis Prrurix
comuleibus, cimuie, ne assuecudine bellorum serendorum, et iun-
sendarum locieratum Frrulei Lombardosimienti deticerene. ac prO-
prerea Christianum archiepilcopum Moguncinum in scaliam mulie,
aeque ei, ve Erruriam inuileree, e pacaram in tide COntineret, prX
cepie. Is craiectis Alpibus Genuam, aeque inde Genuensium prae-
lidio Lunam, Senalq. processir. Cenvenles inde, quod Chriltia-
num recepisene, in L. ombardorum odium inCUTreRUNE, nec prOpEC
rea annona Faculearem, obrinere ab eis, lemestri consictari penu-
I2, POrVCrUnE. Fodem quoqueanno Genuenles Barilonem resem
randem cultodia liberarune, aeque in Sardiniam reduxerune. PFOxI
mo, Christianus omnium Frruria ciuitacum lepaeos Senas aCCTIF.
atque apud eos de concordix agore populorum insticuie. Fuisse au
cem dicicur homo noncum matiupromiprus, quim oratione srauis

## Folio 605 — 1663200467:0609
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000609.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber Duarcusdecit
e copiolus. Cereris se illius arbirrio remissurosiuas, el
cencibus, Pilani, de Florencini priltina in PCFFIMACIA PeLLICLCI
leaque amboranquam communis ocii holtes abeo prolcripei, e bc
neticiis imperialibus (poliari lune. Fiis actis bellum inde Anconita
num decreuie. quod omnium, qux hoctempore gecta lune, Fuic sra
vilsimum. Manuel Imperacor leoaeos Anconem milerae, live velo-
cierarem cum eis iungerer, (ive re alia ratione Friderici conarisimpe
dimentum afferrec. acque eos Anconitaninon Colum receperant, led
etiam de percuriendo Fcedere pereractanres audierane. Floc igieur
rbi Chriltianus accepu exremplo exercirum Anconem adduxit, de, ve
Sibi legari eraderentur, popolcie. at que illis omnia le porius helli de
erimenta perpelturos elle dicentibus, ribem oblidionis caussa mili
rum corona circundedie. Veneri quoques quibus Gracorum ANCO
ne imperium masnopere erac inuilum, Germanis nauale rlero auxi
lium pexebuere, ac sex criremibus quingue GFXCOFUI CeperC. AN
conieani cerra, mariq. clauli, cum nihil inucheretur, quod crescen
cem in dies leuare inopiam posset, in eam necelsiracem ad ducti luric.
recarnes impuras, ex coria aqua mollita comederene, et capur alini
quadrnginca denariis emerene. In tanca rerum iniquirare legaticon
cionem aduocarune, ac populum, re auxilia accer(etet, OnverUNE.
populo vero ltudiose Facturum, Si Stipendii Faculcas (uppetereE, re-
spondenre, illi, repecuniam mutuam Lumerent, praeceperunt, Deum
iplum celtantes, Mlanuelem iacturam omnem benigne relarciturum,
Decuniamq. prompre repralentarurum. Etis vocibus animati ciues
ingentem pecuniam a Comire Culielmo Adelardo Factionis Eccle (Ia-
licx Ferrarix principe, ee Comirisa Brirronorii vidua Faenore acce.
Perune, ac maonis conductis copiis, Cermanis repuonaneibus, com-
meacus necessarios in rebem intromiserune. Ouo FactO ChriltiAnUS
ab oblidione discelsie. Manuel Cummissa pecunia datrinum omne
Anconieanorum cumulate Carciuie. Lucenses caltrum S. Miniatis,
Fuleanum, Viaregium, aliaq. adorriiuris lui fecere. Pilani, e Cc.
nuenles muruisnauium direpeionibus inter le colludere perrexere.
Fridericus rebus Cermania hoc etiam anno ita occupatusfiie, ve 2b
ea deflectere oculos non poruerir. Alexander, cum achuc Tulculi
eNec, rebis, quam cenebae Caliltus, reperendae cupidus, Romanis
est pollicirus, (C, (I In VrbCM RCCIPCFCEUE, FCTUM LACTATUIM PEOCULI-
tione fore concentum. aeque vlero reliqua remitturum. verum prX
valence Calisti, id est Imperialium, Factione, ne hoc quidem po.
euic impecrare. Ii XV Kal. Nouembris monallerium S. luctiua
d
acaH

## Folio 606 — 1663200467:0610
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000610.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Eucorarum de RConC
Patavinum in cliencelam recepie. Fulculo indesigniamp
in 10c01c52105 luos ex Anolin reuerlos excepir. Cum illilesarionem
cemunciaient, in peimis ingentia, qua ad lepulcuram Thomae archi-
epilcopi quoridie edebantur, miracula rerculerune. qua re percieus
Alexander Thomum Sanctorum in numero collocauit. aeque illius
ab Anglis coliNacaliciriulsir. Poltero, Fridericus rebus domelticis
Poltmuleos annos compolicis, aC 10 pecumlaria per ocium conltiruran
liona demum haudquaquam oblcura dedir, cupere le eos, qui aduer-
lus se in tralia comuralsent, vlcilci. Quoniam vero rehementius
Bononienlibus, Mucinenlibus, et Regienlibus ese videbatuEItaTS,
moderacores Fcederis, Ciciltiano bellum in Ducaru Spolerano ge-
renre, convencum Mlucinam indixerunt, re de ruenda locierare, deq.
lultinendi bellirarionibus consulcarent. Onod cum Alexander com
perillet, legrtos eo duos Anzonia, (nam ed le Signia paullo ante con-
culerae) Fildebrandrum Ccallum epilcopum Mucimenlem, de AI-
bergonum, Cardinalem rerumque, milic. qui inssu eiusira verbate-
CETUME: Non debere eos vereri, quin, si opus foret, armaprimo quoque rem
pore pro sue, atque Feclesiae salure, ac libertare resumerent. Falli enim, ac
vehementer errare, si quis crederet, Friderici animos, atque opes eas esse, qu’a
excicissent. cui enim non apparere, feroces eius spiritus ona cum ipsa arareiam
senescere incaepisse. atque rt in diuturno morbo vires ejus domestics detrimen.
iis asftictas magna ex parce contabuisse? Sine dubio, siquid supervenisset incom-
modi, ipsum non solum de Imperio, sed etiam de saluce dimicaturum. Si la-
li pristinae libercatis memores vircurem inbellum, et constantiam attulissent.
procerto habere debere, t Deum ipsum caussam suam presenti, 2+ saepe, nu
mine adiururum. neque enim verius vetus illud esse, Forres forcuram adiuua
re, quam hocnouum, Deum Ecclesiam suam, fautore sq. Fcclesiae non deserere.
Dribus rocibusincirati moderatores VI. Idus Octobris duo lacra
menca iurarune; vnum, le constanter locieraris in tide perstituros,
alcerum, se Alexandrinos, et Lombardos inter Parmam, ac Bono
niam licos pro ricibius cucaruros. Prioris verba in Actis Mucinen
lium extane in hunc modum: Obseruabo faedus ictum inter socios Lom-
bardiae, Veneriarum, Marchiae, , si hoc sacramentum susceperit, etiam Ro.
maniae. Si quis ad Fridericum se contulerit, pro viribus vrbe mea eijciam,
aoroq. ejus vastationem inferam, privatim neque cum eo paciscar, neque ad
cum scribam, neque ad filium ers. Hloc iurarune Consul, idetq. mo-
deracor Brixix, Placenria, Mediolani, Parma, Mantux, RcBI).
Mucinx. e Bononix. Idem iurarune Cremonenles aliis civiratibus,
de ipla incee le
excepris Cremenlibus. Illi vero Cremonenlibus le
Oblieatu.

## Folio 607 — 1663200467:0611
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000611.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber Duartusdecimus
obligarune. Item iurarune, liguis caltrum Crema
quam incer Abduam, e Ollium exrruere veller ininssu C Maa.
aut Credentix Cremona, qui cum erune, se Cremonen (ibus ad fa
demoliendam aftururos, e bellum ex de causa Cu lcepruros arbierre
Conlilum Cremonenlium, de se hanc pacem ad annOS XL PerVATII
tos, ac decimo quoque instauraruros. Polterioris iuriliurandi verba
in Tabulario Bononien(ium hocpacto scripea lune: Juro, meequites,
et pedices pro defensione Alexandriae imperatos daturum, multamq. imposi-
tam soluturum, eo expediionem obiturum arbitrio moderatoris Mediolanen-
sis, elacemtini, Brixiani, et) Veronensis. (s) armalaturum aduer sus eos, qui op-
puonabunt Bononienses, et Lombardos inter Parmam,  Bononiam sitos
arbierio moderatorum Cremonae, Bononia, Mlantuae, Parmae abhine 2 (que
ad Quadragesimam, ita tamen, vt proxima quae que civitas equitatum, es
peditarum summittat. (7), si Parmensibus, A Lucimensibus, Mlancuanis, alio-
rumq. aoris ab imperatore, aut levato ejus vastario; aut obsidio inferetur, au
xilio affucurum. Detinicum eltetiam, quoc in quae que praelidir lagie-
carios linguli dare deberene. F: odem anno Genuenles domelticis ri-
cinorum populorum cumuleibus exciri aduerlus eos castrum Villa
Francx constiruerune, nec Pilanos prae darionibus premere maririmis
destirerune. Poltero, Alexander Bernardum abbarem Clarauallen-
lem monachorum Clarauallenlium precibus fatisatus, ac Pernardi
Canctiraris pia recordatione compullus in numerum sanctorum alcri
Plic. atque hac de re licteras Anagnia XV. Kal. Februarias dedic a
proceres Callicana ecclelix, regem Francix, abbaces Cilterrienlis
ordinis, ee Clarauallen(IS, quae extane. Chriltianus, cum exercirum
ex Marchia in Ducacum Spoleranum duxillet, Interamnam in parti-
bus Ecclelix stancem expugnauic. camq. magna ex parte lubuerrie.
Incer Florentinos, e Senenles nouum bellum exartic. cuius caussam
caltrum praebuir Axiani. quod reer que sibipopulus inlira cupiditate
dominationis alciuie. Cum vero verinque non minus parari, quam
irati exercirus concurrissene, Senenles magno victi praelio dilcesse.
runc. Romanix aliquor populi à Ecederaris solicirati, de ipsi in Ecede
riscommunionem venerune. Fridericus aurem de lealorum conspi-
racionibus, atque appararibus monitus ingenti dolore exarlic: Enim
vero tantam in solentiam aequo haud esse animo tolerand. Si leviter, atque in-
duloemer aearur, breui rota sibi icalia fore cedendum. Si Lotharius, (t) Con
radus acriores se, ) prompriores in scaliae coercenda ferocia praebuissent, haud
quaquam sibitantum ad eam rermendam laborum fuisse, ac periculorum ex-
hauriendum. Valiam hydra instar esse. exciso Mediolano, quodrerum capi

## Folio 608 — 1663200467:0612
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000612.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
608.
Flistoriarum de leono IFXI
esse videbatur, subito Alexandriam, et Bononiam effudisse. nimirum io
non ferro domari oportere. si id fecerit, ve labore, sic gloria, Terculem aequa
curum. Agendum ioitur, atque collatis omnibus Cermanici reon viribus con
iurantes populos ad oloriam, e conseruationem imperii contundendos. LLis
cogieationibus excicacus Cummo inde ltudio res constituere Cerma-
nix arurauie. ac eraducto eoro ad vindicandam Lombardorum
contumaciam animo milieares delectus maximos habuie. aeque Om-
nia ad orauilsimum bellum gerendum necellaria comparauie. inde
TII. Nonas Seprembris (senrico Duce Saxonix; LTenrici Ducis Bau2-
rix Elio assumpro, per monrem Cinilium in Tcaliam eranloresuster-
rore, ac Fuga omnia occurrentia loca permiscuir. Siquidem consta-
bacincer omnes, Fridericum nunquam alias neque infeltiorem, ne-
que instructiorem exercirum in Tealiam induxisle. ve qui ee acerbil-
Simisiniuriis irricarus fuisset, et Lombardorum coactas in rrum opes
non nili frmissimis frangi viribus posse, re ipsa proxime didiciser. Se-
Sulio primam impressionem excepic. ea, cum imperium E ccleliX Itu
dioderrectaret, ever (a elt. Flalta inde mecu expugnationis exterrita
haud xegre concelsicin dirionem. Cremonenses, Derthonenles, et
Comenles conspectum inimici ferre IImperatoris nOn POrVETUME, ac
Faederatis ciuicaribus relictis ad eum extemplo se recrulerune. IIle 2u-
tem huius belli rationem hoc modo dilposuie. Chriltinnum archi-
epilcopum cum suo exercitu ex Vmbria ad oppuxnandam accedere
Bononiam iulsit. ipse cum luo sibi premendam Alexandriam sum-
Plic, nimirum exiltimans, diductis in duas longe diverlas parres ho-
ltium copiis, rires eorum ad reliltendum Fore infirmiores. Fodem
isitur rempore Christianus in agrum Bononiculem duxic, aeque ip
le exercirum Alexandria admonie. Chriltianus infectis hibernis, ac
scedis direprionibushiemem in 2gro Bononienlicraduxie. Fridericus
Alexandriam aggressus omni ope oppugnare instituic. leaque cum
medio Octobri assiduis per quartuor dies imbribus ettulus luper ripas
Tanacus lare circum loca ommis reltagnasset, constanter ramen in
opere oppusnacionis permantuc, ac Forricer laeuientium etiam 29u2
rum, quibusprope obrutus est, cerram luctationem lultinuit. ad ex-
eremum, rbi le vipocirinon posse animaduerrie, exerciru circumtu-
Co oblidere incaepic. ac cabernacula ad conrinuandam per hibernum
eriam rempus obsidionem locanit. Neque vero faederari durilsimis
Alexandrinorum cemporibus detuere. O uippe Mediolamen les copiis
lociorum altumpris carrocium Alexandrmorum auxilio cduxere, 2c
caltra aduersus Fcidericum incer Claltidium, ee Vochecium poluere.
lIoc

## Folio 609 — 1663200467:0613
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000613.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Duartusdecimus
FTcc Fridericus Ferre non poruie. leaque iracundia elacus aduerli
eosprocelsit, ac praelio extemplo contixit. verum acie pullus vix in
columis Clastidium le recepie. Ei praelio Mediolanenles, Placencini,
Brixiani, ee Veronenles cum suis quilque carrociis affuere. Inte.
rim res necellariae Alexandriam ad Cultinendam hiemem lupporratae.
Fcederaris inde domos luas quoque profectis, Fridericus perhiemem
in Alexandrix oblidione prope obstinace perleueraue, Alexandrinis
omnia incommoda nonminore constanria perterentibus. Ineunte
inde vere Mlediolanenles, et Frideriens occulta consilia, illi liberan-
da, hic occupandae Alexandria inierume. Mediolanenses, ve Fride-
ricum ab oblidione Alexandrix dimouerene, Papiam 2ggredi, qua
haud magno admodum cenebatur praelidio, staruere. ac Faederato.
rum auxiliis aduocaris pridie Pascharis in asrum Papienlem inorelsi
Bronum, de Sannazarium diruere. postridie vero rebi exercicum ad
movere, camq. conAuentibus in dies Fcederarorum copiis acriter oppu
BMAEE CREperC. Ex altera vero parre Fridericus per muleos ance dies
opus laboriolilsimum instirmerar. quippe cuniculum in vrbem tanto
Glentio egerat, venonmodoid senrire, Ced ne luspicari quidem quil
quam posset. verum aperire v(que ad Palcharis noctem distulerac,
ratus, propcer solemnem sequentis diei religionem eo rempore Ale
xandrinos ab omni belli cogiratione Fore auersos. Vbi veronox illa
advenie; duceneos strenuos riros in cuniculum immilit, eolg. con-
cubia nocte patetacto cuniculi oltio in ribem crumpere, ac starioni-
bus porcarum oppressis exercirum ineroducere iulsie. Verum cona
eus ejus calu prortus ad irritum cecidie. Nam Alexandrini de re per
excubitores nocturnos admoniri 2d ArIA CONLITTEKeFUNE, atque
corellos cuniculomilires per renebrasnoctis adorrictarim Faede con-
trucidarune. cuniculog. Obstructo sub lucem ex porris effuli caltra
Friderici, quae oppidi instar rebus omnibus erane retercilsima, reper
reiplonec opinante invaserune, ac praeda ingenei poriri caltellum al
eo constructum ipsi vrbi imminens deleuerune, acque iplum demurr
Imperatorem Fus2 sibi consulere coegerune. Is Clastidium primum
deinde eraiecto Pado in agrum le se Papienlem recepie, ac castra ad.
verlus scederatos ad Moncembellum locanic: arque eo Dilanos, Lu.
cenles, Genvenles, Florentinos, de Senenses accivir. _, quod dilcor-
dius eorum parum sibi in praelens idoneas esse putabae, ad COncOr
diam prcemq. adduxic. Genuensibus dimidia vars sardinix est ad
dicta, propter quam diu cum Pilanis fuerat decertacum. Ilis coori
eis Alexandertonoris sracia exiscopum Alexandinis concelsie, con
cuitelia

## Folio 610 — 1663200467:0614
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000614.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
listoriarum de Reono TTalla
rumelix vero caussa epilcopum Papienlem Crucis, _ palii dignii
priuauie. Cum aurem Fridericus apud Papiam prope a Lombardi
oblestus lederer, magna rerum, consiliorumq. disticultare aFficiebo
cur. Videbat enim, vires holtium rebus bene codenribus in dies ma
sis auxeri, luas vero ad caerera incommoda domeltica eriam caltro
rum leditione imminui. Ouippe Fenricus Dux Saxonix relisione
ractus, ac pontificia, ve prae le ferebat, deceltatione dererricus ab co
discelsit, ac secum magnam Cermanorum parcem abduxic. O u0
Facto Fridericus arronitus iplum vique ad lacum Comensem est luble
guutus. aeque ibi prope ad genur accidens obteltarus elt, ne le, remq.
publicam in canca rerum iniquitare delereret. neque alperiora in le
ipsetracris hliusederer, quam communis nominis hostes lcali exopra-
rene. Duod cum ille firmaro ad discedendum animo concedere
noluisset, Fridericus in caltra reverrie. IPac re cognita Cremonen.
Cum Consules, qui se a belli communione auerrerane, pacis leque
Ares protelsi verba de concordia intulerune. Cuius mentionem ne-
que Fridericus, neque Trali respuere, rerim verique licreris ad Con-
lules Cremonenlium milsis rem eorum arbierio permilere. Itaque
Cextodecimo Kal Maias, ve in Actis Murinenlium reperitur, in 2grO
Papien (i apud Moncembellum inter castra Friderici, de Lombardo.
rum res ira convenie, re cres viri à parre Friderici, toridemq. a parre
Lombardorum legerentur, qui inspectis licrerisinilsis a Friderico, et
Conlulibus ciuitacum Fcederararu ad Consules Cremonx depace, et
concordia incer Fridericum, et Caederatos concilianda iurarent, (e b0
na hide concordiam inter Fridericum, ex fce deratos compoliruros, 
Ce ex verilque licteris, quae luperuacanea, ee ablurda viderentur, dem
pturos, ee quae necellaria, acque idonea, uppleturos, atque inEr2
Idus lunii arbierium pronunciaturos. quod si concordesnon cAenE,
recuncti Consules Cremonx arbirrium inera dies quindecim Ferrene.
qua re perfecta Fridericus pacem cum omnibus olculo interpolico
inlticuoret, quam deni ex Cingulis ciuiracibus a Friderico nominati
ratam Foreiurarene. Q uibusrebus rranlactis Fcederari legatos lege
rune, qui omnium nomine pacem acciperene, teilinum à Romano,
e Anlelmum a Douaria, quorum ille crudelis Scilini, hic Bolonis
Cremonensium principis, Fuie pater. Postridie Vberrus Clemenrus
Consul Papix pro omnibus collesis luisiurauie, se inducias cum Ale-
xandrinis pactas vlque ad Idus Tunii lervarurum. Incildem Actisscri
prum est, Fridericum Scilino, ee Anselmo post pacem olculo incerpo
sico reddidisse: Ceterum Blondus hunc nonpacis, sed inducirrum
Cnem

## Folio 611 — 1663200467:0615
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000615.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Quartusdecimus
pactionem appellac. induciis vero constiruris caprum inde agi d
pace esse, aeque in eam rem Fridericum Papix conventum habuisse.
Ibi vero Cardinalibus tribus Alexandri nomine bona Ecclelia, et
Lombardorum legatis iura ciuitarum proxima repolcentibus, et Fri
derico concedere abnuente rem convenire non poruiste. Cardina-
les Anagniam, legatos domos quenque luns re infecta reverlos.
Dum auremhaec seruncur, Chriltianus, re adicum Tulcis in agrum
Bononienlem aperirer, sancalsianum oppidum, quod VIII Idus
Februarins Bononienses crecentorum milicum praelidio contirma-
rane, sibi expuenandum luscepit. acque ita Imolensium, de Caele
natum auxiliis septus eo accessie. Verum cum iplum i Prendi-
Parte Consule Bononienli cum crecentis equiribus, corideinq. De.
dicibus reneri reperisset, difticiliorem, quam putarat, oppugnario
nem nactus locum insticuie oblidere. Incerea i Fcederaris ciuica-
ribus auxilia missa aduenerane, a Mediolanenlibus equites erccen-
ei, a Veronensibus, Bririanis, _ Placentinis lingulis coridem, a
Parmensibus quadringenei, a Ferrarien sibus ducenri quadrapinta, 
Regiensibus, ee Pacauinis lingulis duceni, à Nurinen sibus cenrum, 
Sophia comitissa Verona lexaginta. Ad haec montani cuocari, et
omnium, qui arma ferre polsent, numerusingens conscripeus. Cum
his omnibus copiis Bernardus Vedrana, e Perrus Carilendus consu-
les auxilioeorum, qui in castro sancalsiani oblidebantur, profecti.
Forum aduentu cognico Prendiparres haud libi dubirandumm puca-
vic, quin cruptionem inholtemtacerer, cumq. ancipitispraelii For.
tuna perterrefactum obsidionem Poluere cogerer. Neque alirer,
quam existimarar, euenic. Nam eruprione repenre Facta Christia-
nuS, ne circumveniretur, vericus non line aliquo exercicus lui detri
mento caltra inde mouic, atque ad Casellarum pasum se retulie.
Consules Sancassianum, ne ibi habendum praelidium eset, denuc
luccenderunt, ac Bononiam verlus copins reduxerunt. In itinere au
tem equires quosdam, quos praedarum Chriltianus immilerae, aui
dius insequuri, cum ad Claternae ricum venissent, repentC PEXTet opi
nionem ab equicatu Chriltiani opprimuneur, quem ille in syluis qui
busdam inlidiarum caussa poluerae. Ibi quanquam Fortiter pugnar
ces vque ad Idicem amnem se receperune, mulei tamen inporelta
tem hoctium peruenerune. Christianus castrum Medicina Occup2
vic, ee vico Vecranx exulto, curriq. vicanorum dirura, cum quid
quid inter castrum Briccorum, e paeum Ozanum, et Diccioealuum
eruc, villis omnibus incenlis, valtastec, castra ad Idicem poluic. acque
llcet

## Folio 612 — 1663200467:0616
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000616.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Eliscoriarum de Reono lca
incerim inducias ad Papiam tranlactis esle audivit. Cerei
a
polita Fcidericus exercirum studio paeriae reuilendae Aagrancem de
mum dimilie, aeque iple per montem louis auxilio Nouarientium.
ac Faurinacium in Burgundiam muleis attlictatus incommodis eran.
lic. Inderransoressus in Germaniam Llenricum de maieltare reum
coramiulsic adesse. Cum quidam principes negarene, Henricum
Ducem, nili in tinibus luis; iudicari ab rese posse, Currexie nobilis
quidam, qui quocunque imperii in loco iudicium constimi de eoli-
cercaleruit, idg. Cingulari se certamine probacurum, denunciauie.
nemine aucem le le certamini offerenre, Fridericus FTenricum Penten-
cialara damnavie, ac Ducacum ejus Noricum Othoni, Saxonix AI-
berco aetribuie. ac mox se le in lraliam rertulir. rxoreq. Comi reli-
eta Papiam progressus bellum postexactas inducias redintegrare con.
Cituic. acque ob id occulte exercirum luum e Germanin evocauie.
Fodem anno Villelmusmarchio Mlonrisferrari, Villelmimarchionis
tilius, cognomine Lorgalpatha à Balduino rege Llierololrmitano;
_ cunctis regniproceribus aduocarus Hlierololyma prodiie, di Coro-
rem regis cum loppe, et Ascalona maririmis vibibus nomine doris
obcinuic. Fuic princeps ea arare in Pcalianobilissimus. quippe cuius
pater Philippi regis Francix esset auunculus, mater vero Conradire
sis Coror fuisser, ac Friderici Imperatorisamita eset. Fodem anno
Parmenles rem a Conlulibus ad praecorem Nigrum Crastum Medio.
lanenlem eraduxerune, atque eo auctore carrocium construxerunt.
Alexander Ricardum archiepilcopum Cancuarienlem Anagnix con-
lecrauir. Mediolani Galdinus archiepilcopus, ve harericos quol
dam cum praecer Colicum vehementor in ribe Furentes compelceret,
in adem lanctx Peclae le conculit, a, quoniam iple eftoeris ob senium
viribuserae, Alsilium Pirouanum Cimiliarcham rem oro se dini-
nam Facere iulsic. ac mox confelsione rire cum Fracribus obica ambo-
nem ance Luangelii recicationem alcendit, ac multis verbis freguen-
ei audienre populo haerericorum contutare orrores instimie. Verum
interagendum viribus, animoq. deficiens corruic. exceprusg. i Fr2
eribus in eodem loco polt lacra perfecta magno cum omnium deli
derio expirauit. Comitiis inde nouo creando anristiri incticuris pars
cleri archidiaconum, pars archipresbycerum legit. Cum aurem tale
dilsidium concordixe ciuiratis rei eomaxime rempore lalucari videre
cur obfucurum, eandem communis omnium consentu Alsilius Ci-
miliarcha est substientus. Culielmus autem Gerardo archiepilcopo
276) Ravenmati Cufectus. Uririo sequentis anni cum Priderici exercirus
in lcaliam

## Folio 613 — 1663200467:0617
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000617.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber duartusdecit
in lcaliam Alexandrix exirio diceretur esse venturu
moderarores denuo convenerune, ac per mensem lanuarium 
hoc le iurciurando inter se deninzerune: Turo, me recturum civitate
huiusce societatis ad defensionem Alexandriae, neque pacem, neque inducia
cum Friderico, aur filio, aut exore ejus facturum. ex, si exercitus eius in Ita
liam venerit, pro viribus exacturum, t) res, atque homines socieratis Lom
bardiae, Marchrae, et) Romania servaturum, atque OpiZonis Marchioni
Mtalaespina. Turo etiam, me acerbum bellum Friderico, et) filio eius facturum
Marchioni Montisferrati, Comitibus Blanderati, aliisq., qui sant, aut erim
in parte Imperatoris. Ceterum Eilius Fxiderici, de quo loquuneur, LTen.
ricus fuie, rex Germanix, re lupra diximus, delignarus. quicum an
nos rndecim esler natus, Facile, quam eetarem agere Fridericus, e
Orho post cum nari poruerine, idest quam minime rebus serendis
idoneum, viderincii, qui Ochonem anre haec tempora praelio na
uali cum Fcederaris conRixisse Scriplerune. Crebrelcenceinde de 2d.
veneu exercitus Friderici rumore Faderari rurlus convenerunE.
acque cum convocaris in vuum omnibus ciuicarum opibus accipere
Racuerune, trmo animi decreto, aut delero Friderico ab duro se Cer.
manorum imperio in perpecuum vindicare, auc accilis viribus aeter
num seruicuris iugum non reculare. Mediolanenles aurem, quibus
prima iplius imminere belli rempestas videbatur, inulitatos etiatr
libi adhibendos apparatus pucarune. quippe cohortes trmilsimas
duas Ccriplere, rnam nongentorum lectissimorum militum, qui d
mortenomen invenere, quod anre mori, quam holti inacie cede
re coniurarene: alceram crecentorum Fortilsimorum imvenum, qui
carrocium armari custodirent, neque holtes impune insulcare per
MIETETeHE. Decreuerunceriam, re omnes ciues in luas quilque eri
bus divili, de sub veclicoloribus signis instructi exirene atticta
patrix auc extremum exicium, auc gloriolam victoriam, relaturi.
Fundem vero cereri pro le quilque populi ad caulsam animum arru
lerune. neque enim post Traliam diris exterorum imprelsionibus aFA
catam tempus vllum extitie, in quo lcali vererem Romanx viecuris;
de constancie indolem haud prorlus in animis exoleuisse luis, apertius
declararine. Exercicus inde Friderici omnibus rebus instruccilsimus
mense Mlaio in Icaliam eranliie. acque ei Fridericus ex Papien (i a8re
Colis Papienlibus, et Comenlibus leptus occurric, coq. recepto ad vi-
cum aori Seprienlis, nomine Lignanum processit, eo animo, ve, (ipO
Sec, Mediolanum icerum expugnaret. O uod rbi Mediolanenles co.
Bncuecunc, occurrcudum ante, quim callea propius aemoveree, caer

## Folio 614 — 1663200467:0618
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000618.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
SI.
Hlitoriarum de Rcono lTala
IX Kal. Tunias cum carrocio eo, quo dixi, ordine, lociis adiumanribus
exierune. atque inde ad Fridericum progressi certio Ralendas prce
lium Forcilsime commilerune. Is crar dies, quo Sanctorum marry
rum Silinii, Macerrii, et Alexandri Nacalicia colebantur. Ccrerum
ance congrellum exercicuum eres columbae ab iplorum Marerrum
altari auolauere, ac mirifico rilu in malo iplius Carrocii conledere
quo augurio accepro Mediolanenles victoriam, incerris animis omi-
naci maiore studio, at que alacrirare prcelium inierune. Ccrerum col
lacis castris Cermani canco se ineos impetu intulerune, ve praecipi
tes ad carrocium vlque compulerint, acque ex eo vexilla ipla detra-
xerinc. Ibi vero redinteorata per trecentos iuvenes puena verinque
Forrissime dimicarum. Nongenti aurem annicentibus cereris vires
interim, aeque animum collegere, ac sele aperto, ve decreuerane,
periculo denovenres ralida imprelsione Facta Germanorum aciem
impulere, ee lignitero Imperaroris occilo, vexillum aquilae in pote.
Ctacem adduxere. Fridericus, vbi luam inclinancem aciem sen (IC, nul
li labori ad cam lultinendam pepercic, in appellandis, cohortandilq.
milicibus ducis, in conserenda manumiliris ofticia praectans. Dum
aurem modo in hac, modo in illa parre inclamae, Colicam in praeliis
luorum constantiam aduerlus rebellances curpirer Tralos repetens,
ab Tralo, qui conterta in acie ltans verbi ferre concumeliam nequiie,
equo Arenue (oHolo deiicitur. O ui calus optaram Italis victoriam
prabuic. Nam Germani amissa aquila Imperacorem, quianon exta
bac, cecidisse in super arbirraci in Fugam le pauidi coniecerune. nec lo-
lum campum, in quo pugnabatur, sederiam caltra, quibus le rueri
magna ex parre porerane, opulencissima religuerune. atque ignora-
tione locorum ad oppida inimicorum delari parrim capti, partim Oc-
cili sunc. mulci etiam Ticinum eranare amnem volentescacis cius
surgitibushaulti. Fopraelio deliderati exGermanis, e capri mulci,
sed ex Papienlibus, e Comenlibus plurimi. Mediolanenles castris
captis praecdam insentem pepererune, ac clarilsimo cum eriumpho ir
ribem se recculerune. Victoria omnibus rebus, quibus estula ligni
ticarilaeriria Colet, celebrata. ex, cum se praelenei erium Marerrum au
xilio ex propicio erium columbarum augurio vicisse opinATENEuE,
is dies in perpetuum ciuitati feltus decretus. Fridericus ab rxore C0.
mi, vemoreuus, comploratus post quatriduum praecer spem omnium
incolumis Papiam accessit, ac Christianum cum exercir ex a810
Bononien (i exciuie. qui praelio paullo anre ad Medicinam commil-
Ca Bononientium copinstuderat, ne mulcos capriuos eorum tecerat.
ttdc

## Folio 615 — 1663200467:0619
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000619.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Puarcusdecimus
FTaec Friderici clades tinem tandem diururnis Lombare
busacculie, ac verx pacis cum Ponritice, e Faederatis ciuicaribu
ponenda occalionem aperuie. De qua, prour in locuplecilsimi
prorum veterum commentariis inveni, exponam, (i prius quid Sa
bellicus ex Venetorum scripris rerrulerie, aperuero: Externi fere om
nes, inquie, ex condicto hine Alexandrum, inde Fridericum Venetias venisse
aiunt,  bi de pace sit actum. Veneri annales, (s) omnes domestici scriptores, et
ex externis enus Obbo Zauennasionoro habitu Alexandrum Venetias dela
tum memorant, ex dissimulata persona, quam gerebat, magnicudine tandiu
humili habitu ad publicam Caritatem latuisse, quoad certo indice, à quo iam
antea fuerat coenitus, palam, quis esset, sit factum. Sunt qui tradant, ad
fordidum culina ministerium, Et occultius lateret, se 2lero demisisse. F0
vero aemto a Ziano principe, ) patribus in maono honorehabitus est, et) in
Oliuolensi constitutus. Ceterum a Friderico cum minis repecitus, nec redditus
materiam illi praebuieterra, (t) mari (aeviendi in Venetos. Nam Othonem f
lium cum classe misit aduer (us eos. quem Zianus occurrens in Istria ad Salbo
rium promontorium proslixanit, ac captum Venetias duxit. Is demum ad pa
erem permissu Venetorum profectus pacem Alexandro pontisici impetrauit.
Inde paullo post lubiicie: Sed haecnon eorendunt, et proconfesso habeam,
quod a muleis varie traditur, neque meam fidem in his obstrinoo, sed an locum
praterire debuerim, praesertim cum res Venetorum scriberentur. Verum damnant
inuidi factum, quod si a me esset praetermissum, mulio audacius carperent. Non
possum tamen non mirari, quod in Ziani Dueis sepulchrotam insionis victoria
nulla frat mentio. Faec Sabellicus. Nos aurem ex ip(IS rerUI, quX
apud lingulas ciuitares inspeximus, Actis, orauissimilg. redixi, alio
rum Ccripeorum monumentis, hoc modorom geltam esse accepimus.
Fridericus accepro ad Liemanum decrimento, rei pecuniariae inopia,
Boltium coniurarione, e ingravelcenre in dies luorum defectione
permotus, mitiora posthac cogitare, e ad syncerx pacis consilia ani
num inclinare instieuie. Occuparum aurem his copitationibus ani-
num facile impulere summi viri, e Cumma apud cum auctorieare
praedici, qui bellum hocnon cum homine, led cum Deo peri idenci
demadmonentes, ac praererica, e praesentia incommoda ex hoc Fon-
re Auxisse omnia luadentes, ve depace legaeos ad Alexandeum mitte
rec, pervicerunt. Milsa eltisitur splendidissima legatio, cuius prin-
cepserat Christianus archiepilcopus, rein vecere Chronico rerum
Moguncincarum lesitur a Conrado epilcopo Scripro. Hic Alexan
drum Anagnix convenie, eig. rice adorato nouum animum, no
namq. mencem Fcideriei expoluir. inmicam acacis rellu concepcam
OitC

## Folio 616 — 1663200467:0620
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000620.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
lutoriarum de Regno Icalia
omnem deterbuisse, iam ipsum praecerirorum omnium pae
veniam, pacemq. ab eo lupplicem, re a vero, atque catholico Ponri
ticc, poltulare. Pa orarione lacarus maxim opere Ponelex, quae rem
pori convenire limevila, respondic. in primis le bonam eius volun-
eatem accipere, ac peririoni ejus asseneiri. verum, quoniam in hoc
bello duplex caussa agatur, vr2 Dei, quam ille iulto oppuenando
Ponritice oppuenarie, altera Sicilixe regis, e Lombardorum, quos il-
le lua causa bello vexarie, se non esse gratiam illi suam relticururum,
niille regi, de Lombardis luam reddiderit. Ouo responlo ad Fride-
ricum delacomox per veriu lque partis sequestres de rarione COnCOI
dix componenda agi est caprum. Relq. variis poltulatis verinque
Ferendis iactara randem pridie Ral. Augulti ica convenic, ve Alexan
der Friderico pacem, Fridericus Alexandro pacem in perpecuum,
Culiclmo Sicilie regi ad quindecim annos, L. ombardis inducins in (ex-
ennium daret. Pacis cabulae, prouc nunc eriam Anagnix conser.
UANEUT, HX FVCEANE: Fridericus Imperator Alexandrum pontificem in (a
cholicum, et oniversalem Pontificem recipiet, ac debitam ei reuerentiam ad
hibebit, perinde ac catholici ipsius antecessores catholicis ets antecessoribus prae
Strierunt, eandemq. successoribus ejus carholice ineuntibus exhibebit. Reddet
verampacem Alexandro, e omnibus successoribus ejus, e xniuersae Roma
nae Ecclesiae. Dmecunque posidet, auttenet sive praefecturam, sive rem aliam
quam Romana Ecclestahabuit,  ipse vel per se, vel per alios abstulit, bo–
na fide restiioet, saluo omni iure Romanae Ecclestae. Quasq. possesiones re
Stitmet, ad eas etiam retmendas auxilio erit. Imperator, t Pontis ex ad ho-
norem, ex iura Ecclesiae, atque Imperii conseruanda se invicem adimabunt.
Pontifex, vrbenionus pater deuorum, ) carißimum filium, (t) Imperatorem
Christianissimum. Imperator ~t deuotus filius, et Christiani ssimus imperator
dilectum Reucrendum patrem, et Beari Perri Vicarium. Quae à tempore
Schismaris, vel occasione ipsius, aut sine ordine indiciario E cclesrasticis ab impe
ratore, vel suis crepta sunt, eisrestimentur. Beatrix Imperatrix recipiet Ale
xandrum pontificem in catholicum, (t venerabilem Pontificem. Fenricus
rex, filuos eorum, similiter recipiet eum, atque ei, e catholicis successoribus
ejus debitam reverentiam adhibebit, ) sacramento eodem se obstrinset, quo se
Imperator obstrinxerit. Fridericus Imperator, () FPenricusrex, filius ejus, pa
cemveram reddent Culielmo resi siciliae ad annos quindecim, sicut per seque
stres pacis est constiturum. Imperatori Constantinopolitano, es adutoribus
Ecclesiae Romanae pacemreddent, nec mali quidquam referent per se, v el per
suosproopera Ecclesiae Romanae impensa. De controuersiis, qua ante tempora
E acrianipomisicis inter Ecclesiam, es) Imperium versabaneur, sequestres ex
parte

## Folio 617 — 1663200467:0621
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000621.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iber Ouarcusdeci
parte Ponrificis, t Imperatoris constituent. quibus manuur, E
bitrio cransiganc. quod si illinon consenserint, iudicio stabitur Pontificis, et Im-
peratoris, vel eorum, quos ipsi delegaverint. Christiano cancellario Mogunti-
nus archiepiscopatus, Philippo Coloniensis concedetur, ex plenissimo ivre firma
bitur. Primus archiepiscopatus, qui in Feutonico regno vacauerit, Conrade
auctoritate Pontificis,  auxilio Imperatoris déferetur, quiidoneus videatur.
Ei, qui se Calistum appellat, abbatia tribuetur. Illi, qui dicuntur ejus C’ar-
dinales, loca repetent, quae primum habuerunt, niscea sponte, ex iudicio dimise-
rant, et in ordinibus, quos ante schismahabuerant; relinquentur. Gero nunc de-
Etus Alberstatensis devonetur, (s) V lricus resticuetir. Alienationes à Gerone
facta,  beneficia data similiter, et) ab omnibus intrusis auctoritate Pontificis
et Imperatoris delebuntur, et suis Loclesiis restituentur. Deelectione Brande
burgensis exiscopi, qui in Bremensem archrepiscopum lectus fuerat, cognoscetur,
et sirite factum fuerit, ad eam ecclesiam traducetur. () quaecunque ab Alde-
vino, qui nunc praeest Bremensi ecelesia, alienata sunt, prouerice factum visum
fuerit, eidem ecclesiae resticuentur. Duae Salisbursensi ecclestae tempore schisma
tis adempta sunt, ei plene reddentur. Omnes clerici ex Italia, aui aliis recioni-
bus, qua sunt extra Teutonicum regnum, disposuioni, et iudicio Alexandripon
tificis, e successorum ejus relinquentur. Si vero Imperator rosarit pro ordini
bus aliquorum,  (que ad decem, vel duodecim exaudietur. Carsidonius Mar
iuanus episcopatui quondam suorestietur, ica veille, qui nunc est exiscopus
Nancuanus, ad exiscopatum Tridentinum traducatur. nisi forre inter Ponifi
cem,  Imperatorem conenerit, ot alius ei episcopatus indulseanir. Archi-
exiscopus de Pauo in archipresbyceratum quondam suum, (t alia benesicia, qua
ante schismahabuit, resticuetur. Omnes ordinati a quondam (atholicis in T eit
tonicoreono restientur, ordinibus suis ita perceptis. De Argentinen si,  Ba
siliensi dictis exiscopis, qui ordinari fuerunt à Vidone Cremensi, in eodem reond
praedicti sequestresrem committent decem, vel octo hominibus, quos ipst elege
rint, qui iureiurando affirmabunt, se illud consilium Ponifici, atque Imperatort
daruros, quod se iuste dare posse sine anime suae, aique ipsorum décrimento sa
tuerint. et Pontifex, atque Imperator eorum consilio obtemperabit. Ponrifex, et
omnes C ardinales recipient Beatricem 2xorem Friderici Imperatoris in Catho-
licam, (t Romanam imperatricem, eamq. aut Alexanderponcifex, aut leva
iusejus coronabit, et Eenricum filium eorum in Catholicum recem. Pontisex
et Cardinales pacem reddent Friderico Imperatori, e Beatrici Imperarrici.
e LTenricorevi, filio eorum, et omnibus adiucoribus eorum. Poncisex, et omnes
Cardinales promittent, se ob servaturos hanc pacem in verbo veritatis; e pri-
mlerium condent subscripiione omnium Cardinalium: s) C ardinales seriprum
pradictae consirmationis condene sixillis suis apposuis. Poncisea subico aduocalo
60H6101B. 3

## Folio 618 — 1663200467:0622
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000622.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
610
liltoriarum de Rcono lcallu
concilio, prout subito aduocari potuerit, cum Cardinalibus; episcopis, ( alii
relioiosis hommibus, qui interfuerint, excommunicationem staruet in omnes,
qui hanc pacem violare voluerint, deinde in generali concilio. Pleriq. nobi-
lium Romanorum,  capicaneorum Campaniae hanc pacem firmabunt. Im-
perator pacem cum Ecclesia, ex pacem cumreee siciliae ad quindecim annos,
et inducias cum Lombardis a proximis Kalendis Augusti ~ (que ad sex annos,
fumabis iureiurando suo, principumq. suorum, mandabirq.. Lombardos; qui in
parce sua sunt, prour in tabulis induciarum communibus est descriptum, eas in-
ducias confirmare. Si quis vero ex parce Imperatoris has inducias iurare
noluerit, imperator praecipiet omnibus, qui in parce sua sunc, pro officio fidelica
eis, e gratia suae, venullum praestent auxilium, e volentibus esfendere, ne
impedimento sint. Siquis offenderit, culpa vacuus (it. nec mandatum hoc re
nacabit Imperator, donec induciae stabunt. Fenricus rex, filius eius, pacem
cum Ecclesia, e cum rege Siciliae ad XV annos, ) inducias cum Lombardis
ad sexennium scripio consirmabit, ac sui, principumq. suorum sub scriptione.
Si vero, quod absit, Pontifex praemoriatur, Fridericus Imperator, (Penrieus
rex, filius eius; hanc formam pacis, et compositionis firmiter ob servabunt sue
cessoribus ejus, es rniuersis Cardinalibus, t tori Romana E cclesiae, (i) reet
Sicilia, es Lombardis, ) cereris, qui secum sentiunt. Et si quod absic, Impe-
ratorpraemoriatur, Pontisex, et Cardinales, ) Ecclesia Romana praedictam
pacem firmiter ob servabunt successori ejus, eo BeatriciXori, t enrico filio
ejus,  omnibus ex Teuronicoreono, t ceteris adiuroribus eorum.  successo-
res Pontificis similiter observabunt. Induciarum verorabulae, quae adhuc
in tabulario BOnOnIEN(IUM exFAHE, hx CunE: Pridie Kal. Septembris
MICL X X V I inter Imperatorem Fridericum, C partem eius Cremonam,
Papiam, Genuam, Derchonam, Comum, Fastam, Albam, Aquas, Tauri
num, Eporediam, Albincimillium, Savonam, Albinsannum, Casale San-
Eti Euasii Nioncemuellii, Imolam, Fauennam, Ravennam, Forum Livii
Forum Popili, Caesenam, Ariminum, Castrocarum, Marchionem Mon-
tisferrati, Comites Blanderari; Vasti, Marchiones Boschi. Comites L. aumet
li sec ab altera parre societatem. Lombardorum, nempe Venerias, Faruisium
Paranium, Vicetiam, Veronam, Brixiam, Ferrariam; Mlancuam, Ber-
eomum, Laudem, Mlediolanum, Nouariam, Vercellas, Alexandriam,
Casinum, Belmontem, Placentiam, Bobium, Marchionem Malamspi
nam. Parmam, Regium. alutinam, Bononiam, Sancasianenses, Ducia
nos, et cetera loca socieraris Lombardia, Marchia, Romania induciae consticu-
ta sunt a Ral. Aueusti ~ (que ad annos sex. Turabit Imperator, e filius eius
et sinculi in suis ciuicaribus se has inducias observaturos, nec ossensuros (remo-
menses, aut Papienses, aut alios ex parte Imperacoris. idemiurabum consules,

## Folio 619 — 1663200467:0623
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000623.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Duartusdecnuus
e credentiae civicatum fcederatarum, aur homines quinquaointa, vol
credentia, aut praecores, bi non erunt consules; ex si offensio inclaeri, cam
emendaturos. Imperator autem iurabit, se per sex annosneminem sacramen-
cum fidelicaris apud se dicere coacturum. Flisira conlticuris, quia rem ac
exirum perducinon posse apparebac, nils Fridericus, d Alexander in
congrellum renirene, placuie, reille Murinam, hic Bononiam com
munis colloquii caulla procederene. Ira Alexander principio se
quentis anni comicantibus Guliclmo sicilia rege, Romualdo archi-
epilcoposalernitano, e Rogerio Comire Andrixe, de plerisque Car
dinalibus, aulico equitaru Bononium cerrestri icinere contendere iul-
C0, Anagnia, vnde X Ral. Februarias diplomata data Bononix apud
canonicos lancti saluatoris leguneur, Benenentum, Benevento Fro-
iam, ac siponcum, e poltremo Velticem periit, qux ad Cargant
moncis radices lita est, qua parte oriencem lolem, ee mare Adriari
cum spectar. nec multo post VII Kal. Marcins eriremibus à Guliclmo
ad id per Tonium mare tranlmilsis conscendie, ac Venerias verlus
curlum incendic. quem cum Caeua oborca tempeltare renerenon pol-
sec, ad Dalmacix lictus delacus laderam adiie. Tempeltateinde leni-
ea reliquam Dalmarix, ECtrixg. oram praeceruectusnono dic, quam
ab Tcalia liceore Loluerar, Venecias appulic, aeque ad monachos lan-
eti Nicolai divercie. Postero dic Sebaltiano Zinno Duco, FTenrico
parrinrcha Cradenli, exilcopis mulris, ee senacu iplo cum cora in 0.
mnem magniticentiam cAula ciuitate occurrentibus excepcus, inq
rrbem ad Riuoalcum ad xdes Patriarchae ea rempeltare Venetias in-
colenris deductus elt. Tum Magdeburgensis epilcopus, QNorma.
cienlis delignacus illum Friderici nomine adierune, acque ira dixe-
rune. Fridericus Imperator omnia, de quibus incer vos convenie,
explere paracus est, sed Bononix, quam principes lui luspectam ha-
bene, robilcum convenire non porest. quare vos oramus, realium
locum sibi, ee robis idoneum eligatis. Ouibus Alexander respon-
dit. lampridem Fridericus per Cardinales nostros cum Lombardis
eranlesie, reipse Murinam, nos Bononiam veniremus. aeque ob id
line consenlu Lombardorum, Fracrumq. noltrorum, qui nostrum
Bononix praeColantur aduencum, locum mutare non pottumus, nec
debemos. Verumtamen repax cractari capea ad opratum exicum
perducatur, nos Ferrariam primo quoque rempore accedemus, vi
ibi cum fcatribusnoctris absenribus, ee Lombardia praecoribus, A2
cuatmus quod inrem communem magis esse videatur. Ouod cum
illi accepittene, ipse epicopio, es recloribus civicacum Lombardia
DdBI

## Folio 620 — 1663200467:0624
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000624.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Llistoriarum de R Cono Pcaliae
Dominicam Palsionis, qua sibi Ferrarie praelto essene, indixic. PLOX
vero Dominica, quae Laecare FTierulalem appellatur, ip le ad balilican
Carcti Marci epilcopis e Cardinalibus stipacus accelsir, ec post F.van-
selii recicationem ad altare prosreslus concionem ad populum Fre
quentilsimum habuie. de re divina pertecta Rolam auream, quam de
more lacrarar, praesenri Duci donauic. at que eadem hebdlomade
Venetiis cuectus aduerlo Pndo Ferrariam, rniuer (a prope nobilicate
Venetorum prolequente, concelsir. quo cunctivicinarum ciuitatum
populi acri iplius rilendi, ar que audiendi Ctudio incen (I COnAUXCTANE.
Poltridie rero ad cumindierune ex parce ipsius parriarcha Aquileien-
sis, archiepilcopiRavennas, ee Mediolanenlis, et eorum Cuftraganei,
rectores civiratum cum luis marchionibus, de Coiitibus. ex parre
regis Sicilix Salernieanus epilcopus, e Comes Andrix. pro Impera-
tore vero archiepilcopi Mogumeinus, Colonienlis, Previrenlis, Ve.
Contienlis, Masdebursenlis, de Salzbuigenlis cum aliguor coruim
Cuttrasaneis, delignato Vormacien(i, et R. Proconotario. aC COraM
deloco, in quo Pontitexcuro cum Friderico convenire pollee, con-
Cultare non line contentione caeperunt. Lombardis aurem Bono
niam, Placentiam, Ferrariam, Pacauiumq. Ferencibus, principibus
vero Papium, Rauennam, Venecinsue polcencibus, Pontitex cum le
Bacis Siculis Venetias hac conditione probauie, (i Dux cum populo
Veueto iurciurando incerpolico promilisset, se nonnili lancira pace
PaTuros, veFridericus rebem inirec; ac liberum, ac cucum adicum, et
discessum omnibus praelticuros. Legi diplomaea ab co K al. Vlaii cc.
cleliis Bononien(i, Parmensi, et Veronenli, ee pridie Nonas Cipi
culo Bononienli, de VIII (duspexpolito Murinenli Ferraria dara.
Inde VII Idus Ferraria egrestus secundo Pado Venetias est reuerlus
quem mox rerxque parces lunt lublecurx. cum aurem ambae in con-
spectu Pontificis de reconciliatione pacis dilpurare caepislene, i aon 2
luborea de regalibus, de fcudis coneroverlin, quod linecius compoli
tionepax starenon porerne, ea tractatio per muleas inducias interpo.
Ciras vlquead octauam lanctorum Apoltolorum Perri, et Pauli per-
ducta elt. Eo vero die pax cum Pontitice communi principum con
senlu tirmata, cum Siculo vero rese a proximis Kalendis Ausulti v(
quead XV annos. ee tabula verinque (cripex, ao rccepia lunc. les
quoque relcriptum TII. Kal. lunii Veneriis ab Alexandeo prxpolico
Mlurinensi concessum. Flis peractis rogaeu principum Alexander Fri
derico permilir, ve Clodiam vlque accederer, ve proximo in loco
Cardivrales, de principes, qui paceme, inducialq. eractacane, sem ixl0
DcaleHo

## Folio 621 — 1663200467:0625
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000625.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Guartusdecimus
pealente conticerene. Venir ergo Clodiam Fridericus. ad qu
eim principes, de Cardinales se contulerune, quxg. ex ejus auctor
exte secerane, ostenderune. qua cognita Fridericus vniuersa proh
vic. X licerab iis, qui paci aduertabaneur, varierurbacus, raca om
nix habuic. quare prxelentibus illis mandauit Dedoni Comiti, e Sigi-
bolchcubiculario suo, repacem cum Pontitice, rege, de Lombardis
coram Poneitice nomine luo curarene. qui ractis Lacrolanctis FVAn-
geliis ica iurarUNE: Turo Fridericum Imperatorem, postquam Venerias ve
nerit, praedictum sacramentum pacis Ecclesiae, reois siciliae, et induciarum Lom
bardorum (ervandum curaturum manima sua, et similiter principes iureiuran
dodeuincturum. Ouibus rebus expleris Poncitex Ducem, ee populum
Venerum Cacramento, quo illos adegerae, liberauic. acque ve Fride-
ricum honoritico appararu Veneriis exciperenE, PEX CepiE. OUAECDuX
praeparaeis sex nauibus longis obuiam eore us iplum ad monalterium
lancti Nicolai adduxic. quo Facto Alexander postridie seprem Cardi
nales ad cum milie. qui Fridericum, poltqua schilmari Octauiani, Vi
donis, ee Toannis, quos Victorem, Palchalem, et C. allictum nomina
rane, cenuncinuir, ac se obedienciam Alexandro presticurum, tanquam
cacholico Pontitici, eiulq. Succesoribus canonice incunribns (pO-
pondic, vni cum principibus eius communioni ecclesix reddiderunt.
Inde Fridericus tanquam rectae hidei Imperacor ad conspectum Pon-
rihicisceligiose accelsir ex compolico anre fores basilicae lancti MarC
cum exilcopis, e Cardinalibus alsidentis. acque inspectaneibus om-
nibus polira chlamyde le prostrauie, e olculo pedibus oblato vera
pacis olculum rerrulie. O uod vbi guIaderANECOn(pexCrUNE, PEX NI
mio animi saudio, Te Deum laudamus, rocibus clarissimis cecine-
runc. Cacimq. Augultus Ponciticem apprehenla dextera cum can-
ticis, de laudibus vlque ad aram perduxie, de precatione adhibita
submisso capice, benedictionem accepie. inde hospitii caussa in xdes
Ducis divereir. Postridie eius diei, quo lancti lacobi nacalicia cele
brabancur. Alexander rogatus a Friderico lacrificium Facturus ad b2-
Cilicam lancti Marci reuertit, maeno Cardinalium, parriarcharum.
acchiepilcoporum, epilcoporum; aliorumq. ecclelix ordinum co.
ron lipatus, ac clero Teuronico missarum ineroirum incinente post
recieatum Euangelium, concionem ad populum habuie. Fridericus
autem irerum (e ad pedes eius cum principibus suis abiecie, aurumque
obculic. ac pertectis lacris ad Fores prolequutus strepam equum alcem
dencirenuit. cum aurem Freno accepto stracoris funsi otticio vellet,
Pontitex, ne vsque adaquam modico inceruallo pereraheret, rolun
2

## Folio 658 — 1663200467:0626
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000626.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
listoriarum de Reono ltalia
tarem peo ipla olticii functione accepie. Poltridie Imperare
2
paucis Ponciticem, tanguam filius paerem inmlie, et Familiares curr
co lermones lumma veriu lque comitate permilcuie. Hlacien recculi.
ve Alexanderiple licreris mandauie, quas VII Kal. Augusti ad abb2-
rem Calsinarem ex Rivoalco dedic. _ prour ex commentariis aliis f-
de dignis accepi. V Kalendas Callictus ad pedes Alexandri venit, de le
honore, quem gesserar, abdicauit. Kalendis aurem Auxulti in xdi-
bus parriarchae, cum regis sicilix legati, e Lombardorum rectores
adesene, Imperacor in conspectu Ponciticis Comici FTenrico Dedens
mandanie, re cum Siculo pacem, cum Lombardis inducias juraret.
qui ica loquurus elt: Juro in animam Friderici Imperatoris, ipsum pacem
cum Fcclesia inperpetuum sernaturum, ex cum Gulielmorese siciliae ad an
nos XV, prout intabulis pacis concinetur. Icem: Turo in animam Friderici
Imperatoris ipsum observaturum inducias societatis Lombardia, Mlarchia, et
Romaniae, prour constitutae sunt per sequestres xiriusque partis, eo et intabu-
liscontinetur, quae apud Lombardos, et Cardinales servantur, et) sacramen-
roineas principes Feuronicos adacturum. Inde linguli deinceps principes
in eadem rerba iurarune. nomine vero Siculi iurauit archiepilcopus
Salernianus, de Comes Andrix, Lombardorum vero Consiles MC-
diolani, praetores Placentix, Brixix, Bergomi, VcronX, ParMX.
Rceii, Bononia, Nouarix, Alexandria, Pacauii, e Vicerix. RC.
cepitq. cum Fridericus Alexandeum in Cacholicum Pontiticem, de
Alexander Fridericum in Cacholicum Imperatorem, ec rxorem eius
in Cacholicam Imperacricem, de lTenricum tilium corum in C acho-
licum regem. Acque haec ipla ex liereris Alexandri ad cundem abba-
rem Calsinarem Kalendis Augulti daris, _ ex tabulario Bononien-
Cium, aliilq. commentariis Cumpra lunc. Ilis actis concilium inde ge-
nerale ab Alexandro Romam omnibus epilcopis estindictum. Man
Cic inde per muleos etiam dies Veneriis Fridericus. Siguidem IX K 2l.
Seprembris anno regni lui ZXVI, Imperii XXIII, Veneriis Ce
rardo epilcopo Patauino iurildictiones qualdam indulLir. DetmuI
XV Ral. Octobris pacem epistola hac ad Alexandrum data Ermanir:
Cum Imperatoria maiestas à Rege regum ad hocinterris instituta sit, veiu
opera omnes homines pacis bono fruantur, nos, quos Deus in solio Komam Im-
perii collocanit, eam dilisenter amplecti, es studiose conseruare debemus. Ob
id pacem Ecclesiae, acque Imperii, prout a Principibus nostris,  à C ardinalibu
Sanctae Romanae Ecclesiae composica, es institura est, et in scripco Principum
nostrorum sigillis eorum sienato comtinetur, quemadmodum per incerpositam
personam, ex Formula in scripio concenca, iurari iusimus. sic praesemi scripio
S5E
uter

## Folio 623 — 1663200467:0627
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000627.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber Duartusdecimus
firmiter observare promittimus, confirmamus, t) ratam manere inp.
volumus. Data Venetiis, in Palatio Ducis, XV Kal. Octobris. Poltridio
vero Veneriisabiie, ac Ravennam, Ravennaq. Parmam accelsir. aF.
que inde has eabulas ad Alexandrum Venerias milIE: Nos Fridericu
imperator interueneu venerabilis patris D. Alexandri pontificis, ex fratrum
ejus Cardinalium promintimus Lombardis, Mcarchianis, ex Romaniolis,
et reliquis de societate ip Corum, vasallis nostris,  ijs, qui debent esse va
sallinostri, nospro fidelicate nobis non praestita, vel opera non nauata, vel in-
nestiura non petica, quandiu inducia manebunt, neminem de societate iudica-
turum, aut indicari iussurum, ne feudum alicui adempcurum. Actum Parma.
FIascabulas deinde Alexander Ligillo Imperarorio obsienatas ad na-
siltros locieraris milic VI Idus Octobris Veneriis ex Riuoalto. Nec
mulco post, cum Ducem muneribus multis ad dignicarem eius coho-
neltandam amplissimis exornaPeE, ZVII Ral. Novembris VenerO.
rum rectus rriremibus abiic, ac Sypontum le deuchi iulsic. Syponto
inde Froiam, _ Froia Beneuentum cum processiller, demum Cal-
Cinare monalterio vilicato, Pese Anaoniam rerculic. neque enim RO
mam continuo adire aeguum esse inexplorara Romanorum erga le
voluneare purauie. Sabellicus tamen ex Venctorum item COmMen-
tariisaffirmat, Alexandrum, Fridericum, et Ducem Venecorum on
Romam profectos ibi pacem confecisse. quod quim alienum (ic, ille
viderine, quibus haec acta placuerine. Cererum Romani curpe rari,
Selublaro Ecclelia dissidio Alexandro resiltere, cui Fridericus Impe-
racor alcissimo animo prxedicus se ad pedes prostratus obedienrem ex-
hibuisser, seprem ad cum legatos de compolicione milerune. FIosbe-
rione Alexander accepit. verum, cum lenatores, quoscolli Alexan.
der instabar, perrinacius rerinerene, in rrbem re infecta dimilit. De.
cembri aurem mense cum Tulculum prodiissee, icerum cum novis
mandaris legaci venerunt, civiratis nomine postulantes, ve sibi lege-
re lenatores liceret, ita tamen, ve antequam magiltratum inirene,
concepto lacramentojurarent, (e Fcclelix Romane hdem praelti-
ros, neque aduersus dignitarem ejus aliquid molituros. () un accC.
pea condicione Alexander lingulari omnium voluntare ribem ingrel-
uselt. Alexandro Romam reuersocum demum pristinum Eccleli_
decus, auctorieremq. restieneam Deo sraculans Tralia iudicauit. F0-
demanno Toanna, LTenriciregis Anglix Elia, ad Culielmum Sicilix
rerem, cui collocara in marrimonium fuerne, profciscens Crenuatm
venie, aeque a Genuensibus honestissime excepea est. Huic TanEX
lacirie, quam lcaliatioc anno parca demum pace attecca est, illud mo

## Folio 624 — 1663200467:0628
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000628.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
liltoriorum de Reono lcalia
leltrae srauioris alperlum elt, quodie trumencarix inopia laborauie
Frumencum Colidis argenteis eriginta duobus in lingulos lextarios Ite
cic. Proximo, Frid rICUS PAPIIA GenURIm cum BCaTLICCVKOTC, d
Henrico Alio Pele c neulie, ac per aliquor ibi dies MOraTUS, e pro
eximia ciuicaris lib. alicare donis amplilsime culcus Mediolanum
perrexie. adventus eius à Mediolanenlibus omnibus in speciem ob-
liceratis iniuriisincredibili honore concelebracus elt. Inde Comen-
Pitinere in Cermaniam eranliie, Christieno archiepilcopo ad res lra
lix moderandas, e populos in tide concinendos relicto. Alexander,
balilica Lateranenli recuperata, omnibus rrbis eccleliis, quX cur2 ceC
re poncificia videbantur, Cubuenie, ac ciuieates Ecclelia ad priltinum
redisere oblequium instiric. peaelertim vero cum videree, Chriltia-
num exercitum habentem, quali id mandarum a Friderico haberet,
enixenimis Cxlariana factioni Audere, ne que populis liberum, veramm
Sequi vellene partem, sebierium Facere. acque ita epilcopos, abb2.
celg. ex toro Occidenre nominatim ad Concilium evocauir. Jeaque
ex regnoFierololrmiano accortiri Oatobrimense discesterunt V il-
lelmus Frri archiepiscopus Sacrae hiltoriae (criptor, Fleraclius Ca
Carienlis acchiepilcopus, Albercus Bechlcemita, Rodultus Sebalte.
nus, Lotius Acconen(iS, Romanus Pripolitanus epilcopi, Petrus
Prior ecclelix sepulchei Domini, e Rinaldus abbas ecelelix moneis
Sion. Duin aurem induciae Lombardis cum Friderico fuerune, ple-
FAGUE CIVIEREESAUE VeTCTZ InEEE LEFOdeTZ CONAEMAFUIHE, auFNOU2 iUN
ZerunE, aue proxima castra in deditionem acceperune, aut armis in-
cer se cinilibus decertarune. Florenrix inteltinis laborari sedicioni-
buscaeptum. Nemo crat paullo opulenrior ciuis, quin domelticam
cureim Tcalico instituro haberet. Flarum rurrium, quanquam ple-
eaeque deiecta lune, non obscura adhuc multis in rrbibus veltigia inspi
ciuntur. Florentini vero CaS INFeE se LIIIIEATES CONEFAKETANE, Ve
quocidie vicini cum vicinis praelia ex turribus Facerent, Ceg. tragulis,
ee lapidibus, quantum possene, incesserene. ac priuata quilgue non
tam irx indulgerene, quam vircuris periculum Facerene. Flac pectis
per aliquoe menles ciuitatem infecie. procedente inde rempOre Con
luetudo miris obrinuie, re dimisso certamine mira comieare convi-
uia inter se colerene, eaq. Perè Termonibus de rebus à se pectis in prce.
liocelebrarene. Christianum archiepilcopum iussu Friderici bellum
ciniracibus Eccleliasticis Facienrem Comradus marchio Montisterra-
ei aduersus cum profectus equestri praelio fudic, caprumq. in custo-
diam dedic. Conradum aurem Manuel ad eum vlcilcendum (uppe-
17E
aICAC

## Folio 625 — 1663200467:0629
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000629.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber Duartusdecimi
dicara occulce pecunia impulie, Fridericoium pridem Icali
eii emulatione intenlus. Proximo anno, vbi rempus Ouncrage
Cimx aduenie, Alexander Cardinalibus nonnullis allectis conciliurr
erecentorum exiscoporum, abbacumq. plurimorum L aceranen (i in
balilica insticuic. ad eorg. de Chriltiana religione, ac repubsica ret
culic. atque re omnes laborantis Ecclesix labes diligenrer dilcure
rene, ee pro viribus remedia ad singulas idonea reperirene, admo
nuic. Oua re summa cum cura pertecta, concilium est dimisium
Cum aurem de haeres Gallicana ingranescente menrio esset illara
Perrum legatum ad eam cognolcendam, et comprimendam conti
Duo deltinauie. Fsi Cachari, Publicani, de Pacarini dicti praecipue
in Valconia, Albegesio, e parribus Fololanis emetlerane, cucha
riltiam, conivoium, aliaq. Ecclelie Cacramenta labetactanres. P0.
dem anno Alexandeui Senarum le in parriam recepisse, acque ibi ba.
Elicam rrbis consecrasse, Senenlium hiltorixe prodidere. In Pralia
Mediolanenles vrbi per ocium excolendae incenti emissarium ex TI
cinoamne iammuleo ance deriuatum, ac Ficinelli nomine Papien.
Cum agrosirrigans nouo alueo juxea Albiatum efFoNoGoranum, et
Corlicum deduxere, ac mox ad rebem vique nauisabile reddide.
re. quo facto duomarima commoda conseguuri (unE; rhum; quod
agros luos reriores fecerune, alcerum, quod rationem opum ex
Verbano, Alpibulg. denehendarum inierune. Genvenles FlIaM Lu
donici regis Francix 2d se aduectam honoritice recepere, ac prire.
mibus suis Constantinopolim deuexere ad Alexium, cui delponla
erat, Manuelis Imperatoris flium. Anno inde, qui insequurus est,
millelimo centesimo octogelimo, Alexander concilii luperiore anno
perfecti decreca in primis Calutaria divulgauic, quorum hac forme
lumma Fuie: Licet ad vicandam discordiam in electione Romani Ponci
ficis praedecessores nostri insticura mulia ediderint, tamen quia post (axeperim.
probae ambitionis audaciam grauem Ecclesia passa est scissuram; nos enam
adhoc malum euitandum ex consilio frairum nostrorum, t sacri approbario–
ne Concilii aliquid decreuimus adiuncendum. Scatuimus ieitur; et s incer
Cardinales de Pontifice deligendo convenire non potuerit, Pontifex a duabus par-
ubus eligi posit. quicunque vero tertiae parus suffragiis fultus se se ponisicem
cesserit, communione prutatus sit. Duod a praedecessore nostro innocenio fa-
ctum est, innovantes ordinationes ab Octaniano, e Vidone haerestarchis, nec
non t) à Joanne Strumiensi, qui eos sequurus est, factas, ) ab ordinaiis ab
eis, irricas esse censemus. Ne quis episcopus eligatur, nisi annos trigintanatus.
e lesitimo macrimonio orcus,  scienia commendarus. Nec minores ordi

## Folio 626 — 1663200467:0630
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000630.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
62C
Llutoriarum de Keono lcalia
nes quis suscipiar, nisi vigintiquinque annos autiserit, et doctrina, me
probatus sit. Flareticos, qui in Vasconia, Albegesio, Folosa, e aliis in
emerserunt, quos alii Carharos, alii Publicanos, alii Patarinos, alii aliis nomi
nibus vocant, anathemati subdimus, t, ne quis cum eis concrediatur, interdi
cimus. Rectoribus, consulibus, praetoribu (q. civitatum, qui orauia ecclesiis tri
buta imponunt, ne faciant, indicto anathemate prohibemus. Ne laieus posses
siones Ecclescasticas distribuat, presbyter, sive clericus qui receperit, ordine mo-
veatur: Ne quisferrum, aut ligna ad Sarracenos afferat, aut eis contra Chri-
stianos auxilium praebeat. Qui Christianos negotiantes captiuos fecerint, ana
themati subiecti sine. Nemonachi mercede recipiantur. Si quis exactus pro
sua receptione aliquid dederie, ad sacros ordines non ascendat. Testimonia
Christianorum aduer sus Judaeos recipiantur. Si ludaei ad fidem Christianam se
conculerint, ne possesionibus excludantur. Ne quis diuversas dionitates eccle
siasticas, e plures ecclesias parochiales contra sanctorum Canonum institura
accipiat. Innocentii, et Fugenii praedecessorum nostrorum vestroiis insisten
tes derestabiles nundinas, quas vulgo Forneamenta vocant, vetamus, in qui
busmilices ex condicto convenire solent, ei temere conpredi. Unde cades homi
num, pericula animarum sape proveniunt. EOdCt ANNO LIPETAEOF N2
nuel inoriens Alexium filium annos tredecim narum curore Alexie
Protolebalto insticuro reliquie. Alexiorero rurore Larinos immo.
dicis honoribus prolequente, Graeci indignari vecera contracta ob
lacrorum differenciam odia incirarune, aeque, Andronico ManuC
lis parruele ex Ponto euocato, ipsum Alexium adorri de medio lu-
ctulerume, acque inde savientes animis impetum in omnes Larinos.
quiapud se verLaBANEUE, ECCCrUnE. Ceterum prime iniurix On2-
chis, e lacerdoribus factae. Toanni lubdiacono legato ponciticio
capue ablcilsum, aeque ad contumeliam caudx immunda canis ap.
Penlum. mortuorum cadauera sepulchris impic violaris per vias cru
delissime, ac Ecedissime tracta. omnibus, qui xenodochio lancti 10
annis xesri cubabane, vica Ferro adempea. Pauci, quibus vicam
concelserane, intidelibus pecunia ad seruiturem addicti. Flarum
cerum Choniara, de Culielmus archiepilcopus Prrius auctores exi
RunE. Amnes Parus, Parma, Enria alsiduis imbribus prodigiose
inclari agrum Parmenlem ita obruerune, re porras ipsus vrbis oble
derine. Rege Francorum Ludouicomortuo excepie regnum tilius
eius, Philippus. Poltero anno Fridericus, conniuio apparatilsimo
Mosunrix celebraro, quo omnes regui principesinvicarat, Ilen-
ricum, de Fridericum filios accinctis gladiis exornauie. Ciuitatum
tealix varia, cag. obscura Forcuna fuic. Genux peltilentia, acque
IMCCldIO
182

## Folio 627 — 1663200467:0631
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000631.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
deucc
incendio orauilsime laborarum. Murinenles le Bonomenbus volig.
verune, auxilio Fururos in eora diceceli conrra omnestiomines pralu
Parmenles, e Fcederatos populos, nominatim aurem contra Mombe
lienles, _, li Sancalsianum reticere voluissent, le equires luos per quin
decim dies pro Communi luis sumpribus summissuros. Imolenses 2c
Caltrum Imola, rbi bellilumma constirerar, praelio protisari pacerr
a Bononienlibus pecierune. Ca veronouis, lisq. acerbis, quae apud B0.
nonienles extane, concriburionibus dara elt. Idem annus inlignis mor
re Alexandei ponrificis fuic. is vicelimo secundo pontiticatus lui annc
VI Kal. Seprembris elt mortuus, ex in basilica Lateranenli lepulcus;
viracer in primis, et in Culcepea Fcclelix detensione constans, inimici
tiis Fciderici, quasnon tam moderate exercuit, quam Forrirer (upera
uic, viccuris, memorixq. inlisnis. Tultisperfectis Cardinales ex lege
eius proxime laca comitia habuerune, ac postbiduum ITubaldum exi
Ccopum Ostienlem, rirum vexeate, (ic prudentia granem, Ponriticem
Cublegerune, qui, recrar paeria Lucen lis, (ic se Lucium certium appella
vic. Mediolani irem Algilio archiepilcopo vica functoclerus L aIm.
berrum Cribellum archidinconum lubrogauie. Luciusponeilex, ve
ciues luos Lucenles eximio aliquo beneficio insigniree, cantam (ibi di
snicacem missa ad se legatione honeltilsima graculances, ius, Friderico
aencience, indullic, repecuniam cuderone Fuscix, Marchia, Rom2
nix, Campanixq. communem. Idem poltero nno cum audisset.
Christianum archiepilcopum non longe ab rrbe morbo implicirum
in maono vice dilcrimine esse, iniuriarum, quas Ecclelia Sccerar.
prorliis oblicus ad illum adiic, ac noxiis per Colemnem contelsionem
remilsis, riaricum peabuie, acque iplum animam agentem reliquie.
Nouo incerim ponriticatu nouum Romani bellum imouerune. qua
relliquiae receris iplorum cum Pontitice disselsionisfuere, atque ali
quorpolt per annos ipsam haud medioericer Eccleliam curbauere.
Duippe cladis a Fulculanis accepex, nec dum liuc pro merito, live
peo libidine vindicarx recordaci rurlus exercicum ad Tusculum ad
duxerune, ac lele, ni deditio heree, oppugnacuros oppicium oltende
runc. Ouod rbi Lucius cognouie, ve laluri Tulculanorum, digni-
catiq. lux consulerer, eam libirem displicere, ee le pro viribus vleu
rum esse, denunciauit. Romani camen verere luperbin incitati, 2C
rindictae cupiditare accensi mandaris, Ciuc iterritamentis eius negle.
etis oppusnationem oppido admoverune, ac Tulculanos omnibus
premere incommodis inlliterune. Oua re permocus Lucius, cum
le Romanis odio, et contempeui elle animnevertetee, ne manen

## Folio 628 — 1663200467:0632
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000632.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
528 Alltoriarum de Rcono lcalis
in rrbe iacturam dignieatis pontiticix Faceret, prxdecesTori
plo Roma exiie, ac Velieris, proximilq. in locis conledit.
quenti, orta inter Murinenses, Regienselq. discordia, quae post in
srave bellum crupic. Amnis est Sicla mediainter Murinam, _ RC
eium via, a Plinio Cabelli nomine appellacus. cuius inceprum ius
Ce Murinenles habere FTerrici secundi Imperatoris concelsione pro.
ficebaneur. Iraque cum Regientes lemislarium ex eo ad rei navalis
vlum deriuare pararene, Murinenles cirei le impedimento Fucuros,
iulq. Cuum armiscuraturos, denunciarune. Oua reaudita Parmen-
les veteris Faederis merriores ineunre Martio Frequenei in concio-
ne per publicum curtorem iurarune, se praecepris consulum Muri-
neulium aduerus Regien lesparicuros, neque pacem, neque inducias
cum eisiniussu Mutinensium pacturos, et hac obserurruros, donec
Pax conciliaretur inter Murinenses, Rogienles, aeque Parmenles
Monachi Cisterrien ses quadeaginta jam anre annos in aorum Medio
lanensem profecti in Ticini ripa cum canobio remplum Fundarune.
acque a proximi ricinomine Morimundi rocarune. Bellum Fulcu
lanum a Romanis Lucio pontitice rrbe absente conrinuatum. Ideir
annus pace a Lombardis cum Friderico Facta fuie nobilicatus. L. a res
quemadmodum acta (ic, pluribus videcur esse docendum. Afectabat
eximio ltudio Tcaliciregni coronam (senricus, Friderici tilius, ve qua
omnes aftecti fuissene, qui ance se regnum Germanie obtinuissene. ne
que bello cum Lombardis, aeque adeo eriam cum Mediolano manen-
re rationem vllam inibac, qua ad decus crumodi perveniret. Iraque
Fridericum parrem Constantix conventum Marrio menseagenrem
rogauie, re, quando inducixe Lombardorum in tine essene, rerum (ua-
rum sarum Habilire inceora pace prxestanda scalix veller. id cum (ib)
ad animi voluprarem iucundum, cum vero ad curam regni posselsio.
nem fore trmissimum. Cui Fridericus, Si in animum, inquie, indu-
cere Icali porerune, repacem ae quis condirionibus polcane, haud in
nieus Faciam, vecuo rogatu concedam. Tum Fenricus, Aequi L
legatus, inquic, in Pealiam cum liberis luper hacre mandarismileris,
noli vereri, ne non ciuitaces pacem vlero line peritueae. Oua re audi
ea Fridericus Culiclimum episcopum Flastenlem, marchionem Flen
ricum Cuercium, Tracrem Theodoricum, de Rudoltum camerarium
Placentiam eo nomine milic. Id vero poltquain ciuicares costione.
runc, excemplo legaros, praecorelq. suos eadem a ipla distinarune.
Ibi pridie Kalen. Mlaii colloquio constireo legari Friderici cabulas
eius preculerone, in quibus scriprum ex ac, se acbicrium pacisincer le
83

## Folio 629 — 1663200467:0633
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000633.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
Liber Ouartusdecimus
e locietarem Lombardixe redincesran dae eis pertitrere, qui
D
Racuissene, ea se rara in perpecuum habicurum. O uibus reciratis
Faederaci parem his verbis poltularune: Societas Lombardie, Marchiae
Verona, e Veneciarum cupit habere pacem Friderici in hunc modum. V
Fridericus pacem habeat cum Ecclesia Romana;  nos ciuitates Cremona
Alediolanum. Laus, Beroomum, Ferraria, Brixia, Mlantua, Verona
Vicetia, Parauium, Tarusium, Venetiae, Bononia, Rauenna, Ariminum.
Mlurina, Resium, Parma, Placentia, Bobium; Derthon, Alexandria,
Vercella, Novaria, Opizo marchio Malaspina. Comes de Brenone; et om
nes castellani, s hommes, qui sentiunt cu Ecclesia Dei,  nobiscum accepta ab
eopace volumus facere omnia, quae antecessores nostri à morce posierioris enrict
Imperatoris antecessoribus suis sine molestia fecerunt. Thaec autem sunt, qua
incelligimus imperatorem habere debere, et antecessores ejus habuisse; fodrum
regale, ex consuetum, consuetam paratam, cum tendit Romam coronae caus
sa expacarum cransicum, ex commeatum idoneum. Pacare transeat, et
sine malefiio, sacramentum a vasallis accipiat, omni offensione remissa. V’a
salli expeditiones pro eo suscipiant; x solent, cum tendu Romam coronae caus.
sa. Ouibus poltulacis cognitis Kalendio Maii legariiurarune, le da
curos operam, ve Fridericus, e tilius eius pacem his condirionibus
Facerenc. aeque hisrebus intabulas relaris postricie Kalendas ipsi prE
rores civicarunm cale Lacramenrum incer le COnCePCTUNE: Zgoiuro om
nibus cinicaribus faderatis Combardiae, Marchiae,  Romania,  Opizom
marchioni Mtalespina, me pacta omnia sernaturum, quae inrabulis pacis con-
einentur inter legatos imperatoris,  eruitatum faederatarum conscriptis. neque
auctorem fucurum, et aliquod eorum minuatur,  praecepta moderatorum
obsernaturum a praesentibus Kalendis Maii 2 sque ad X X X annos, e hoc
quinto quoque renonaturum, e Consules, aut praetores, ac Credemiam meae
cinitaris hoc iureiurando oblisacurum. Ouibus rebus eransactis prorinus
iidem praetores cum legatis Constanciam perrexere, reimq. cum Fri
derico, aeque FTenrico praelenribus V II Kal. Tulias contecere. IbI
Fcidericus cabulas pacis in tiac verba conlcripliE: Fridericus Impera
tor, e) filius ejus Fenricus, rex Romanorum, Lombardos, ac societatem, et
faicores eorum in gratiam nostram recipimus, miurias omnes, quibus nos pro-
vocarunt, libere remittentes. Iaque pacem, quam eis libenter concessimus, prae
senri paoina inssimus subscribi, et auctoricaris nostrae sceillo communiri. Cu
jus haec summa est. Nos Fridericus Imperator,  filius nosier Ferricus.
Romanorum rex, concedimus vobis civitaribus, locis, es hominibus societa
usregalia, e consuetudines vestrastam in orbe, quam extra vrbem, nem e
Verona,  castro eius, ac suburbijs,  alijo vrbibus, ac suburbijo, locis, e
58
potrorton

## Folio 630 — 1663200467:0634
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000634.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
ris
UrI e
hominibus societatis in perpetuum, videlicet t in ipsa vrbe
sicut adhuc habuistis, aut baberis, extra vero omnes consuerudines nostra 20.
luntate exercearis, quas ab antiquo exercuistis, aut exercetis in fodro, nemori
bus, pascuis, pontibus, aquis, et molendinis, sicut ab antiquo habuere consue
uistis, aut habetis, in exercitu, munitionibus orbium, in iurisdictione tam in
caussis criminalibus, quam pecuniariis intus,  extra,  inceteris, quae adt
commoda orbium periinent. Polumus, et regalia, quae vobis nos concessi
mus, in hunc modum coonoscantur. per exiscopum loci, et homines tam de
exiscopatu, quam de civitace lesantur viri bona existimationis, es qui adt hoc
idonei esse credantur, quique neque in ciutatem, neque in nostram maiestatem
odio privato ferantur, qui iurent se bona fide inquisituros, es inquisita consiona
ruros ea, quae praecipue ad nostram excellentiam spectant. si aurem huic inquisi
tioni super sedendum esse putaverint, censum duum millium marcharum argen-
ei in sinculos annos poscimus. Si quis autem superiis, quae vobis concessimus,
sive in orbe, sive extra urbem querelam apud nos deculerit, eam non accipie
mus. Duodnos, aut noster antecessorrex, aut Imperator episcopis, ecclesiss, et
uitatibus, aut aliis quibu scunque personis, clericis, auc laicis ante bellum dedit,
firmum,  ratum habebimus, saluis superioribus concessionibus, 2+ proea so-
luanobis, ob sequia praebeantur, sed non census soluatur. Concessiones, quas pro
bono pacis civicatibus concessimus in urbibus, aut extra, illorum regalium no-
mine non intellioimus, prognibus census debeat solui. Privilesia omnia, es
data,  concessiones, quae in praeiudicium, aut damnum orbis, aut locorum,
aut parsonarum societatis occasione belli ad alicuius iniuriam à nobis, aut à nun-
eijs nostris indultae sunt, deleantur. Inea orbe, in qua exiscopus priuilesio Im-
peratoris, aut rexis comitarum habet, si consules per ipsum episcopum consula-
tum solent recipere, ab ipso recipiant, sin minus, a nobis. Fadem ratione in
singulis rrbibus consules constituentur a muncio nostro, qui sit in vrbe, aut epi-
seopatu, es investicuram accipiens, ) hoc 2 sque ad quinquennium, eotran-
sacto 2naquaeque ciuitas a nobis recipiet, et) intra quinguennium a nuncionostro,
sicuc dictum est, nisinos in Zombardia fuerimus. Eadem observentur in suc-
cessore nostro. omnes inuestitura pratis fiant. Cum aurem nos imperator disces-
serimus, aur remum filio nostro cradiderimus, simili modo a filio nostro, aut
ejus successore investicuram recipietis. In causis appellationum si summa rroin-
ii quinque librarum imperialium excesserit, appellatio ad nos frat, (aluo iure, et
moribus Brixiana ecclesiae in appellationibus, ita tamen, et non cogantur in
Alemaniam ire sed nos habebimus proprium nuncium in orbibus, aut exisco-
paru, qui de ipsa appellatione cagnoscat,  iuret, se bona fide caussas exami-
nacurum, e definiturum ex legibus, e moribus civicaris intra duos menses a
concestacionelicis. Consules, qui constiruencur in ciniracibus, cales sine, qui fide-
litatem

## Folio 631 — 1663200467:0635
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000635.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
vet duartusdecimus
litatem iurauerint nobis, vel iurent, antequam consulatum
nostri a nobis investituram recipiant, ee fidelitatemiurent, ∞F ~ a salli. reliqui
omnes et cives à sexdecim annis 2. sque ad septuaginta, nisi eiusmont sint, qu
bus debeant, es possint sine fraude sacramenta remitti. Vasalli, qui tempor
belli, aut induciarum non postulaverint investicuram, aut debica nobis officia
non praestiterint, hac occasione feudum non amittant. Libellariae, et) precaria
in suo statu permaneant ex consuetudine cuiusque civiratis. Moram super-
stuam in rrbe, aut exiscopatu dumno emitatis non faciemus. Vrbes muris cin-
dere, aut exteriores munitiones construere eis liceat. Societarem, quam habent.
retinere, et) cum voluerint renovare eis liceat. Pactiones rimore nostro facta
sinc irritae. Pacta Placentinorum, nempepactum pontis Padi, (t) fictum ejus-
dempontis, et regalium, t datum, et pactum, quod episcopus Flugo fecit de Ca
Pro Arquato, Co si qua facta sunt similia ab ipso exiscopo, aut à Communi, aut
ab aliis hominibus societatis nobiscum, aut cum nuncionostro ip so ponte remanen
teremaneant cum omnibus suis xtilitatibus Placemtinis, ita tamen vt teneantur
persoluere fictum abbatissa S. Tuliae Brixia. Sententiae, quae exiure, et legibus
e consuerudinibus contra aliquos de societate latae sunt occasione belli aut discor
diae irricae sinc. Possesiones omnes, quas quisque de societare bellitempore tene.
batiusté, si per xim ablatae sint eis, qui de societate non sint, sine damno resti
tuantur, aut si eas recuperaverit, quieté possideat, nisi per electos arbitros ad co
onitionem recalium nobis assionentu. Opizoni marchioni omnem iniuriam.
quam nobis, aut alicur partis nostra. fecerit, postquam in societatem venerit
vel per se, vel per aliquam personam cum societate, vel defendendo aliquem
de societare, in erariam recipimus. Turisdictionem, quam Mediolanen se
exercere consueverum in comitatibus Seprii, eo Marthesanae, es Bursariae, 
in aliis comitatibus, exceptis locis quae Bersomates nomine nostro tenent inter
Abduam, e Ollium, excepto Romano zeteri, () Bariano, et eam, quam
nunc exercent, libere, ex quieté habeant, et possideant voluntate nostra sal
vispactis e datis, e concessionibus, quae Mlediolanen ses pro Communi fece–
runtcinitatibus Bergomo,  Novaria, t Laudi. Pactainter civitates, t
societates quondam fact a firma permaneant. nec aliqui dincelligatur acquisitur
Mediolamensibus in exiscopatu Laudensi praeter dictas concessiones, saluo iurc
aquae Lambri, si quod habent, aut inpedagio. Omnes de societate, qui fideli
tatem nobisiurabunt, in sacramento adiicient, servaturos possessiones, eo iura–
quae habemus in Lombardia, ex possidemus; extra societarem iurabunt nos
sernaturos bona fide, si opus fuerit, (t) cum super hoc à nobis, aus à certonuncio
nostro fuerim requisiti,  si amiserimus, recuperaturos, ita tamen, 2t proxi
ma quaeque civitas hoc officio maximè tenearur, ) si opus fuerit, aliae civitates
quae sunc infinibus Lombardia similier reneamtar. Si qua ciuicas has consticut
3
tiones

## Folio 632 — 1663200467:0636
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000636.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
listoriarum dc lcono lcalta
tiones non observaverit, reliquae teneantur bona fide ad ob servandum eot
paceinteora permanente. Nobis intrancibus Lombardiam fodrum consuetu
e regale, qui solent, eo debent, e quando solent, s debent, praestabune. t
vias, et pontes bona side reficient, in eundo ex redeundo commeatum idoneum;
 nobis et nostris praebebum. decimo quoque anno fidelicares renonabunt. Si qu
ex parce noscra ex suis iustis possessionibus expulsi sunt, restituanur. Restitu
musstratam Veronensibus, et scilinum in erariam recipimus. Nomina r
bium; quibus gratiam nostram restiuimus,  praescriptam concessionem feci
mus, haec sunc. Vercellae, Novaria, Mediolanum, Laus, Bereomum, Bri
xia, MLamua, Verona, Viceria, Padua, Faruisum, Bononia, l’auentia, M
rina Rerium, Parma, Placentia. Fis autem cuiratibns, ( locis pacem.
 oratiam nostram reddnnus, verum concessionem non facimus, videlicet
Imolae, Sancasiano, Bobio. Plebi de Grabadona, Feleriae, Belluno, Caneta.
Ferraria autem oratiam nostram reddimus, e concessionem facimus, si intra
duosmenses postreditum Lombardorum acurianostra de pace vrae scripta cum
eis concordes fuerint. Legati autem cintarum hanc pacem receperunt, (t in
praesentia nostraiurarune, alediolani, Brixiae, Placentiae, Beroomi; Verena
Vicetiae, Padua, Faruisis Mantuae Fauentiae, Bononiae, Mmina, Re
eij. Parmae, Laudis, Nouariae, e Vercellarum. Ila vero sunt ciuitates
e loca, quae pacem prae scriptam sub inraniento Lombardorum nobiscum rece–
perunt, ex eandem per se ivraverunt, Papia, (remona, Comum, Aqua
Derthona, Tasta, Caesarea, Cenua, Alba, e aliae civitates, ex loca, e
persona, quae sunt,  fuerunt in parce nostra. TZaec autem sunt nomina ciuta
rum, quarum lecari inesticuram consulatus a nobis nomine cinitatum recexe-
runt, Arediolanum, Placentia, Laus, Vicetia, Padua, Taruisium, Man
rua, Favencia, Bononia, Hturina, Reoium, Parma, Novaria, Vercellae;
Pergomum. Acta anno Incarnarionis AICL X X XITI. Data apu
Constanciam in solemni curia VII Kal. Tulij. Ouo Facto civitates ita iut
rarunE. Turo ego meposthac sidelem fore Friderico Imperatori, () filio eius
Flerricoresi, neque in consilio fururum, vtipsi vicam, aut regnum amittant.
ee si quem id moliri comperero, me aut imperatori, aut reoi, aut lecato eo
rum indicaturum, auxilioq. fucurum, vtregnum teneant, ( si amiserint, re
cuperent,  pacem abiis, et sua parce cum societate Lombardorum factam
obseruaturum, t omnes mecum habitantes mares a XVY annis  sque ad se
pluaoinea hoc sacramento oblicacurum. Flas inde rabulas sinouli domurr
rerculerune, neque quidquam exeis a luccessoribus derrahi Cumme
Posthac semper ope contenderune. hodieq. in omnibus Fer e cinitati
Tabulariis multis exemplis delcripeae rexeriuneur. Cag. vulgO P2X
Conctanrix nominatur. Poltero Alexandemi legutos ad Frideri-

## Folio 633 — 1663200467:0637
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000637.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
Liber Ouintusdecimus
cum in Cermaniam milerune convencum Norimberex habe
aeque cum allocuri V Idus Marcias hoc Faedus imperraverune: V
ciues Alexandrini omnes pro arbierio Friderici orbe exirent, et tandiu exero
eam morarentur, quoad per ipsius legatum solemnimore introducerentur, 2
actuisto,  ille dare, et) hi accipere de manu Imperatoris parriam videren-
tur. Et Orbem posthac constanti nomine C ae saream appellarent; annui consu-
les honorem a Caesare, cum in scalia esset, acciperent; sin minus, ab eius le gato;
aut quinto quoque anno le gatos in Germaniam ad eum petendum milterent; bel-
lum et pacem arbitratu Friderisi facerent; Fridericus eos ab alieno impe-
rio defenderet, Legatum in orbe collocaret, qui cum consulibus lirium orauio-
rum iudicia exerceret, reipublicae curam gereret, portorium pontis Fanari, ac re-
liqua vectisalia exigeret, ex, si auxilio egeret, id a proximis civicatibus pete-
ret, Papia, Derchona, Tlasta, Alba, Aquis, Casali, t Marchionibus V a
sti, e Boschi, et Ocimiant.
etLOI
S IGC
HI IS FO R E A R V M
E R E GNO IY AL I A
Liber Duintusdecimus.
ACE Lombardia recticra, nON EAIMEN AUE LC
clelia, aue Tralia ipsa prorlus suam est eranquil
licacem adepca. Ouippe Saladinus, princcps
Sarracenorum, homo non acumine lolum in-
genii, quo cereros illa aetare principes (uper2
uie, led opibus eriam, ac muleis rebus Forricet.
ac prospere geltis vniuerso Orienri iam Formi
dandus, occupara ACpeo, demum se se in Spriam inculis
aeque
ipIIS Chrultianorum brbibus infeltius, Chriltian nomuls aldets
odidsinluleauie, haud dubie breui omnia impiorum in poreltarem
irerum ledactulo, hli vniuerlis, veance, armari Occidentis opibus
essec repressus. Romani vero cum Tulculanis bellum serentes r(que
adeo iplum etiam Fautorem eorum Ponciticem habere odio instire.
rune, ve concumelix cauTa omnes amicos eiusnon srauibus Colum
iniuriis, Cedacerbis etiam cruciatibus ad dolorem inurendum office
rene. Ouin eriam Fridericus impecacorcum mules ex dicione Fccle

## Folio 634 — 1663200467:0638
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000638.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Flistoriarum de Reono lCalia
lx oppida in Marchia, Vmbrin, Frruria, ee Romaniola occup
neret, non modonon ea restieuebat, led proxima quoque affectare
Ce, oltendebar. Tralici vero populiparres Ecclelix, Imperiig. perbel
lirempus alterere conlieri eoldem eriam pacatis rebus animosinter le
rerinebane, ira ve, quali alcer alcerius remporibus intriarer, vicinos sibi
quilque populos acramento ad Cui conseruationem, alcerius vero
perniciem obligarer. Neque vero solum provinciae hac pelte erane
infectae, sed singul cinirares eiulmodi adhuc odiis, Familiis inter le eo
nomine dilsidencibus, laborabane. Ardebat praererea in plerisgne con-
Tularis ineer luos poreltaris cupidieas ira, rr eius adipiscende causa per-
niciolos ciere rUmULEUS NON VCrCreNEUT. ea vero vulgo a privaris, et
maxime pocentibus ita contemnebatur, vecaedes, larrocinia, aC gr2-
uilsima quae que Ragiria impune se parrare posse contiderene. Cuius
coercendimali causa prerorem percerinum plerxque alcilcere, eique
lummum in Ce ins perium COIMIEECrC PerrexerunE. eaque una via in
venta estad eospuniendos, qui aduersus remp. aur per libidinem, auE
per Ccelus, aur per leditionem aliquid commisissene.  uibus derebus,
crelcente iam in molem opere, quam distinctilsime porerimus, dein
ceps, vecaepimus, disseremus.
CETERUM tumuleuancibus in vrbe Romanis, acque exirium
Ponritici, ni imperio cederer, intentantibus, Lucinsrandem Latio egre
distaruie, ac, concilio Veronam indicto, cum Cardinalibus plerilque
editerinstiruie. Per Ecrariam transiens Lucam parriam adiic. aEque
ibi batilicam S. Mareini plurimis privilesiis honeltauie. Inde VII
Idus venie Bononiam. ibi loannis epilcopi rogatu balilicam S. Perri
quae instauraer ex incendio fuerae, con secrauie, atque aram maximatre
aureo stragulo, multilque lanctis religuiis insignitam reliquie. Mu
tinam inde LiII Idus progressus poltridie precibus Gerardi archiepi
Ccopi Ravennatis, de Ardicionis epilcopi, ee conlulum Murinensium,
e taederis moderatorum adductus balilicam S. Geminiani ea Forte
rempeltate pertectam magna cxremonia dedicauic, ac corpore iplius
Contessoris populo id in prunis cupieri olten lo in perperuum quadr2
genariam peccarorum reimissionem iis, qui noxiis luis expiacilancte il
lius Nacalicia coluissene, indulsir. Posridie (ub lucem, ciuicati lalurem,
atqueincrementum à Deoprecatus, vrbe exiic. di, cum ad mille circi
ter palsus esser progressiis, quod adhuc non sen lerac, inuilicaro le come
cacis stiparum animaduerrie. Francaurem hominum amplius duomil
lia, qui honoris, ac pieraris gearia iplum ab vrbe pedibus prolequuri
cum recensis cereis praecedebane. Icaque ad eosconvertus tiis verbis
aimIlII.

## Folio 635 — 1663200467:0639
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000639.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
Liber Duintusdecimus
dimilie: Gratias agimus vobis de honore, quem nobis tam insionem a
stis. 20 lignans cos addidit: Benedicta sit terra, quam incolutis, et) benes
205, ex posteri vestri in perperuum. Cuius rei monumento Mucivenle
tabulam in pariece balilicae in forum versenre hanchiltoriam conri-
ventem, re nunc quoque est, poluerune. Inderraiecto PadoVc
ronam peruenir. nec mulro post Fridericus quoque rebus Germanix
per conventum in Pencecoltehabicum consticuris pridie Ral. AUSU
Itiaccessit. Concilio connocato, cui raro exemplo Pontitex, X Im-
perator incererane, de iis pocissimum rebus, quae Christinnam ea rem
peltate premebant Eccleliam, est relatum, nempe de contumacia RC
manorum, bello sarracenorum, et Romanx Fcelesix ditione. Ro-
mani, reholtes Ecclelix, diro senatulconlulconorari. Chriltianis la
borancibus auxilia lummierenda, omnelq. ad eorum, qui quondam
FlieroColyma receperune, rirturem, pietarem q. imicandam exciran-
dosesse, decrerum. plusnimirum dedecoris contracturos esse Chri-
stianos, (i parcam Sepulchri posselsionem amictane, quam glorix ade
prilint, cum pevererine. Lucio postulanri, ve Fridericus Mathildis
herediratem, ceteraq., quae Fccleliaeiuris renerer, reltiruerer, ille ab.
nuic. Fidem vero perenei, re Flenricus tilius rex inlignibus Augusta
libusornacerur, dilerte irem a Lucio denegacum. atque ita exulceratis
verinque animis concilium est dimistum. Lucius Romanos aver (a-
cus Verona libi lublittendum putauie. Fridericus III Nonas NO-
vembris, adhuc in villa S. Zevonis prope Veronam fuic. Verona in
de digreltus Mediolanum accelsit. atque ibi magno rerum appara
cu Clenricum filium, qui le sublequutus aduenerat, per Lamber
cum archiepilcopum regem Tcalix Favenribus Mediolanenlibue
coronauit.
IDEM EETDERTEVSIMPERATOR
CNMTENRTCOEILIOREGE.
eRIDERFCO in Italiam reverlo Imperiales in Frruria li
Aulere animos, atque ecclessacticis vrbes renencibus le
le negarunt obsequuturos. Ouodcum Vrbcueri praec
puecontieisser, Eccleliastici, amicis ex proximis oppidis
aduocaes, imperiales rrbe cum suis familiis exerulere. Expulli ac
Fridericum contugerune, leq. ab Fccleliasticis vrbe exactos, quin
Parci iplus Fauerene, docuerune, e, vereduceret, obsecrarune. FF
derieuo, qui V’ebeueranos Alemandco Auduilte, acque aduerus tmper
riuI

## Folio 636 — 1663200467:0640
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000640.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
lcoriarum de RConOY
rium libereatem asciuisse meminerat, le non defucurur
acque Hlenrico, ur cum exercieu exules, si opusesset, relticueret
perauie. Hlenrico exercirum Vrbeuetum ducence, Vrbeuerani re
bus luis dithli Rom anOS Proceres Roma, aeque ex aula pontitici
rocavere, aeque vibem tirmare omni munitionum genere inctite.
re. Aftueruncetiam Perulmi, Florencini, Lucenles, Fugubuni, A(-
liares, Spolerani, Vmbri, de Marchiani. Ilenricus aurem exulum
Vrbeueranorum, Corneanorum, aliorumq. Imperialium auxiliis
circuntulus ingenrem Cermanorum exercicum in Frruriam duxit. ac
Moncem Politianum, Clulium, Aquam pendentem, VIlinios, Bal-
neoresiu, e alia obscuriora loca primo aduentu cepir. ac demum
Vibeuerum, exerciru adrioro, oblidione circundedic. Fodem anno
VII Kal. Seprembris Balduinus, rex Fierololimorum, apud RO-
mam exercicum Saladini in Fusam dedit, arque occidione occidit.
185) de Gochitredus Eccleliam Aquilcienleim accepit. Poltero Ilaacius
Angelus Imperium iniic. e Fridericus regnum de morelultrare, po.
pulorumq. erga se roluntares explorare concendie. Mediolano Cre
inam; Crema Placentiam, arque inde Parmam, e Parma Regium
vencum. Vbiqueiura populorum recognita. Regii ab illustri. MC-
diolanenlium legatione conventus roganei civirati concelsie, ve (al-
u0 Paraca tributo, iurildictionem antiguam a Ticino ad Abduam ob
cinerer cum Fransabduanis oppidis ad Ollium percinencibus, _, nC
ipseimpullu Papienlium polthac bellum Facerer Mediolanen (ibus;
nec Mediolanenlium Papiensibus, led concroverlius iudicio dirime.
ret, Deque Cocieratem cum vila ciuitare Lombardiae, Romanix, et
Marchia Mediolanen libusincontuleis iniree. Alii pactum adiiciunt,
veMlediolanenles ipli exem ad repetenda iura Lombardix, Rom 2-
niae, e Marchix, de nominatim ad Mlachildis dirionem recuperan
dam afterrenr. Promilisse eriam Mediolamenles alibi invenio, con-
Cules cum Consilio Credenria, item que omnesciues ab xtare octo.
decim annorum vlque ad lepruaginta iuraturos, le opem lacuros
Imperio. illum vero donasse civirari resalia, quae habebar in archi-
epilcoparu Mediolamen(i, live in Communibus Seprii, Marchelii,
Burgarix, de aliis. Regio inde Murinam, ac Murina Bononiam R 2-
lendis Aprilis processic. aeque inde animis Romaniola pertentaris F.2
venriam parere reculancem nactus obsedic, ac randem obedire per
Berroldum Cancellarium suum coegic. In Frruriam inde per lulium
menem eran sressus omnibus ciuitaribus pracer Pilas, ee Piltorium,
quia Cuperiore belle cum Ecctelialenteranc. cocius aprisucildictionem
adcinIE.

## Folio 637 — 1663200467:0641
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000641.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
nita Ello
ademic. acque ibi legatos luos ad ius dicendum praepoliit
Fienricus Vrbeueri conciuauie oblidionem, verum Lcclelalt
imnibus dilticuleacibus impiore occurrencibus, minus opinione pro
fecie. Hloc anno Saladinus cladem anre i Chriltianis illaraM rerT
lic. Nam, exercicu Chriltianorum cum masistro milirix Templi de
leco, Caelarcam, Fiberiadem, ex Ncapolim occupauit. Ilanc cla
dem inluper Balduini quoque regis oncrauic interitus. Balduino re.
rolororis eiusfilio nouenni puero ad regnum cuecto patriarcha, et
masister Fospicalis ad Lucium pontifCem perFCxCTUDE, cO9., quo
in periculores Orientis ellene, cdocto acceptis ab eo licreris ad ITen-
ricum Anglix resem auxilium imploratum iverunt. Seprimo inde
Kal. Decembris Lucius poncitex Orientalibus curis oppresus Vero
BX CAEIOTEUS. Tultis perloluris CardinaleSCONVEHCrUHE, aC LaI
berrum Mediolanenlem archiepilcopum, cundemq. Cardinalem
presbrcerum lufecerune, ac mox consceracum Vebanum certium
appellarune. Is Lucii exemplo Romanorum odio, ac cumulcibus
excicus Veronae libimanendum purauie. Exrremo anno modera-
tores cederis Placentix convenere, 2c decimo Ral. lanuarias pacem
inter Fcederatas ciuicares compolitâ hoc Cu(Cepto LACTAMeREO CON
frrmauere: F00 iuro omnibus civitaribus societatis Combardiae, Ml archia
e Romaniae, et Opironi marchioni Malaespinae, e omnibus hominibus prae-
dictae socieraris pacta servaturum bona fide, prout intabulis pacis inter lesa
eos imperatoris,  moderatores, as legatos ciuitatum societatis Lombardia
compositis continetur; es omnia praecepta, quae moderatores ediderint, ser
nacurum, e omnia praedicta custodicurum a Kalendis Mlaii praesentibus
2sque ad annos criginta, (t) quinto quoque renonaturum, es in haec omnia
inreiurando adacturum cives meos a ZVIII annis ad L X X,  consules,
aut praetores, et Credentiam meae civicatis 2 (que ad eum terminum, qui
mihipraescriptus fuerit per moderatores societatis Lombardiae, Marchia, et
Romania in hoc colloquio. Fodem anno Milo Cardanus 2d archiepi
Ccoparum Mlediolanenlem, ee Culiclmus ad Rauennatem alcen
dic. Tralia vero ingenti adeo rerrx moru contremuie, ve eius im
petu exterior pars amphireaeri Veronenlis corruerie. Fridericus
polt pacem cum Culiclmo Sicilix rege conciliaram animum quo-
que ad iungendam altinicarem adiecie, atque ab eo Constantiam
exorem Fenrico tilio poltulauie. ITaec crat Roserii resis aui eius
Alia. quae Culielmo line prole morienre regnum secum erat Siciliae
adductura. Fancisitur Guliclmus, postquam iple de siliis ex loan
na vxore lulcipiendis delperavic, taud erauate iam Bcandiorem n-
Ihh
ca etet

## Folio 638 — 1663200467:0642
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000642.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
liltoriarum de Rcono
tu FTenrico regi despondie, cumq. in spem regni polt exces
um obrinendi erexie. Leaque, cum esset magno comicatu in Lombar.
86) diam lequenti incunce anno adducta, Fridericus eam Mediolani ex
cepit, ac sexro Kal. Februarias splendidissimo apparacu sponlalia
inhorris lancti Ambrolii celebrauie. Hloc quia vulsari lcripeorum,
populorum q. opinioni repugnae, placee vecerum hiltoricorum au
Ctorirare Fulcire. Gorhitredus Vicerbienlis, qui ad ipsum FTenricum
Ccriplic, ee in iplo hiltorium rerminauie, lic inquie: De domino rese
enrico, filio Domini Friderici Augusti, a dhuc adole scente sesta non tenemus
videmus acitem ejus elesanissimam formam, laudabilem militiam, auda
ciam, ex laroitatem, beneuolentiam, pietatem, iusticiam, atque omnes re
eias virtutes, quas ex aetate adolescentum posemus optare. Anno ab Incarna-
tione Domini millesimo centesimo octuagesimo sexto, indictione quarta, V
Kalendas Februarii rex ETenricus sextus cum regina Constantia, filia Rogeris
regis siciliae, nuprias olorio sas celebranit apud S. Ambrosium, anno aratis
suae vicesimo primo, anno autem reoni sui decimo seprimo. e AbbAS Vr.
Spergentis, qui per haec rempora vixie: Fridericus despon sauit Penrico:
filio suo, Constanciam, filiam Rogerii quondam regis Siciliae, quam tunc in
potestate habebat Gulielmus, qui eam nutrivit, t ipsius nomme reonum ou
bernauit. _ Gulielmus Neubrigenlis Anglus, qui hoc rempore AO-
ruit: Culielmus, rex sicilia, mortuus est anno Domini millesimo centesimo
octuaresimo nono. Fius consobrina, cui eo morruo regni competere videba-
tur hereditas, reei Lombardiae Teutonici Imperatoris filio nux serat. VIII in-
de Idus Februarias Fridericus Papix (nam eo se MediolanO COnTU.
leraT) _ quidem apud lancti saluatoris basilicam Fuie. Sponlalibus
Flenrici honeltandis cum omnibus e Lombardix civitacibus legari
adesene, Cremona non attuerune. Pamrem vlqueadeo iniguo il
le animo culic, re primo quoque tempore Cremam oppidum ad
dolorem Cremonenlibus afferendum insserie reparari. 1 uod opus
cum impedire conaci Cremonenles estene, ira Feruidus carroccium
Mediolanensium eduxie, de aduertus eos, Placencinorum, Brixia
norum, et Bononienlium, aliorum q. copiis vlus, procelsic, caltel-
lag. eorum Soncinum, de Mantredum arnis occupata eucreie. de
num vibem adortus imcenia magna ex parte diliecie, ac mulcos
eorum capriuos abduxie. Ouibus malis Cremonenses adducti pa-
cem per epilcopum luum Sicardum, Cummae cum auctoritaris ho-
minem, perierune, eam que imperrarune. Crema ipla folsis, de val-
lis inera rres menles munica Frixorium inde est Cremonenlium
appellaca.
Cremonenlibus in grariam recepris capriui reddiri
intus

## Folio 639 — 1663200467:0643
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000643.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
iber Duintusdecimu
insula Fulcherix, e castrum Mantredi concesta, a
onandae, qua omnesciuicares Icalix veerentur, indulcum. Frt
inde iurildictionem Mediolanensibus auxie, concelsis castris omni
bus, qua ab Abdua ad Ollium pertinebant. _ Aliam Culiclinomar
Chioni Montisterrari in macrimonium collocauie. aeque Tralia Flen-
ricoresi commissa, lele in Germanium rerrulir. Profecto Irali2 p2.
ere, lenricus regnum administrare pro luo iudicio instirie. leaque,
cum castra ad Vrbeuecum adhuc Tulio ineunre haberet, Odonem de
Comice, ee Diaconum de Perlico nomine ciniraris C. remonen (is agen
ces recepie in grariam, jurauicq. se nunquam inoleltum Fore Cremio.
netlibus propier damna, auc iniurias paeri luo, aur sibiillatas. Ntc.
diolanenlibus aurem ius peatoris proarbirrio creandi concelsit, qui
Comesesser, e ius viex, necilq. haberet. Ouofacto apud eosanri-
quum ius Vicccomitis exoleuie. Primushochonore Vberrus ex Vi
cecomicum Familia Placencinus affectus est. Vrbeuerani lummis re.
rum 2d victum pertinentium angultiis consictari pereorinorum.
puerorum; Cenum, Feminarumq. invrilem bello curbam, de res pre
cioliores ex vrbe, porra a caltris hoctium maxime auer(a emilerune,
rli auxilio Romanorum, dt Perulimorum, qui eos trmo admoco
equitatu exceperune, acque inde ncenia detendere nullam aliatm
Cui copiam Faciences Hacuerune. Oua re comperta exules, qui bellum
crati deticieneibus in dies pecuniis cognolcebane, ad pacem animos
inclinarune. Cermani vero, quos adhuc vrbana spes praeda toverae,
2d asri valtacionem, illa derurbaci, le converrerune. Albericus Sal2
praecor Cremonae vebis porens ex laceribus struxic, pontes impoluie,
totas repurpauie, ec Fredus cum Parmensibus icie, quo se muruis
olticiis adiururos, rlu postulance, iurarune. Sequenei anno FTenri-
cus Frustra Ce 2d Vrbeuerum sedere animaduertens cum Vrbeueranis
pepisit, ve exulibus bona lua polsidere, de Balneoresii, Aquapen
denre, _ Vulliniis esse liceret, aeque inde ab oblidione dilcelsit.
Per Ausultum inde mensem Bononiam cum venisset, ciuitati pa-
etis priulesin contirmauie. Inde, rrorarum Mediolanen sibus Face-
cet, C. omiti Sabaudix, a quo mulca se illi accepisse derrimenta, prae
leterebane, arma mouir. aeque corum carrocio, milicibusq. eductis
Villianae castrum, quod est lupra Taurinum, obledic, idq. captum
Colo equauie. Mediolanenses in Vallem Pari protecti Carbona
riam, Derelacum, de Faltigium, castra marchionis Maroelli Ma
laspinae dirverune. Saladino in Syria laevience, ac resibus Occi
dericis in subsidiis submiiccendis legnius le perencibus, V’ibanus pon
 aa a4
Hlc

## Folio 640 — 1663200467:0644
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000644.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
64
Flistoriarum de Regne
ponritex, realiquid in Tcalia agerer, consilium Vencrias cundicepta
veDucem ad classem primo quoque tempore in Orientem emitten.
dam vrgeree. ac noua vrbis batilica VerONX ZVIL Kal. Octobris
Con(CCrAtA Ferrariam verlus ire perrexie. Ibi cum ad fectum diem S.
Lucx esser, rristem ecce vuncium ex Orienre accepie: polt Tiberia-
dem a Saladino capram exercicum Chriltianum, qui Frequens ad lar.
cienda damna concurrerat, incunce Tulio esse occidione occilum, in
primilq. milices Templi, e PTolpicalis inligni probata vireure lua de-
letos; Saladinum hac re bene gelta clarum Peolemaidem inde cum
aliis rebibus, acque in primis exeunce seprembri rrbem iplam lanctâ
Hierololrmorum adduxisse in porestarem; Crucem Domini in na-
nus impiorum peruenisse, ee Vidonem Lulignanum regem nouum
captum in cultodiam esse coniectum. Oua exretancum ille doloris
haulie, ve lultinere non poruerit, ac Ferrarixe XIIII Ral. Nonembris
mortem obierit. Ilac clade consternari Cordinales haudquaquam
tamen animo defecerune, verum extemplo comitia nouo creando
Poncifici habuerune. ac Deo bene iuvanre Albercum, Cardinalem
presbycerum, Vrbani cancellarium, ciuem Beneuenranum poltri-
dic eius diei lubstirmerune. is Gregorii Octani nomine insignits
VIIIKalendas est conlecratus. Neubrigensis prodidie, Vibanc
morruo, ee Gregorio rix dum Cuffecto nuncium accepex cladis in au-
lam, qua adhuc Ferraria sedebac, esse perlatum. Nemocreari Gre-
sorio acrior, ac diligentior poruic. is rieture, et pietare recuperan
duin, quod lumana iniquitare amilium crae, existimans post quatEuOF
dies epistolam ad omnes Principes, populolg. Christianos dedic. cu-
iustraec senrentia Fuie: Nuncio cladis LPierosolymitanae accepto nos cum
fracribus nostris tanto dolore oppressi sumus; vtnec quid dutu, nec quid factus
opus esset, suppeteret. Quid enim acrocius audiri, aut miserius pocuit, quam
per dissensionem nostrorum Christianum exercitum esse concisum, crucem Do-
mini captam, Templarios, Tospitalarios, atque exiscopos trucidatos, orbem
reciam cum ipso rege inpotestarem hostium concessisse? aec vero quamuis
gramssima sint, non camen adeo de spondendi ammi sunt, et credatur, Deum,
quod ira percius ob communia peccata evenire permisit, non eundem placatum
permisericodiam paenitentiae correcturum, C post lacrymas laririam inductu
rum. poruie ille quidem sola eam terram voluntate seruare; (ed nos consilij eius
rationem non debemus exquirere. voluit is forsitan experiri, num quis sit, qui
oblatum tempuspaenitentia complectatur. Quamobrem hortor omnes, 2 se
( sua custodienda denc ei, à quo se,  sua omnia receperunt, nec dimittant,
sed permierane in caleste horreum, quae habene, e reponan apud eum, apud
quem

## Folio 641 — 1663200467:0645
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000645.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
ber Juintuscu.
quem aruso, aur rinea non demolieur, nec fures suffociune, ac furamur, laborar
tespro recuperatione terrae illius, in qua pro salute nostra  eritas de terra est et
ca, C sustinere pro nobis crucisparibulum non despexic. Noseis, qui corde cot
trico, es humiliato spiritu laboremitineris huius susceperint, et in paenitentia pec
carorum, t) fide recta decesserint, plenam suorum criminum indulgentiam, et
vitam aeternam pollicemur. Bona quoque, ex quo crucem assumpserint, su
Sancta Romana Ecclesia prorectione erunt, episcoporum, atque abbarum in sua
cur scunque civitate fidei commendata. neque ipsi ellam interim de ijs, qu’a 
susceptione crucis possederint, donec redierint, controuersiam parientur. Mloneo
vero, neeam in vestibus preciosis cum canibus, atque auibus, aut aliis, quae osten
tationiporurs, aut lasciviae, quam necessariis vudeantur 2 sibus inseruire, sed mo-
desto apparatis, et habitu, in quo paenitentium potius agere, quam inanem affe-
ctare oloriam videantur. Neque ita mulco post, rePilanos cum Ce
nuenlibus iungerer, Pilas ire incendie. Cereriim Pilani luperioribus
menlibus riolaca pace mercarores Cenuenles ex Iudicaru Caralica-
nosardinia decurbarane, eolq. bonis luis exverane. Genvenles au
tem, etlirerreltres, maritimalq. copias ex irinere Fenrici regis ioga
eu revocarane, eamen eriremes decem deinde ex improuiso in COr-
Ccam milerane, 20 Bonitacium Pilanis ademerane. FTos igieur po.
pulos maximum adbellum Orientis momentum afterre posse Cre.
sorius perlualus Parmensi, d Bononien (ricinere Pilas, ve cosincer le
conciliarer, procelsic. verum rbi eo accelsie, morbo de iple intempe
ltive oppreus ZVII Kal. lanuarias obiic. Eodem anno Conradus
mirchio Monisterrari in syriam roci caulla prolectus, cum Prolemai
dem, ee Therololy mateneri Forre ab holtibus invenisset, Prrum iniie
camq aduerlus holtes detendere incticie, de in lignem inter Sarracenos
rirum capriuum factum cum patre, qui maximo luperiore praelic
CapEuS Fuerac, permurauie. Fadusnuncius Hierololymicanae cal2.
micatis, 2c pia oprimi Ponciticis ad luscipiendam C rucem horrarie
cuin aliosprincipes Occidentis, tum in primisiplum, ve decuie, Fride-
ricum imperarorem commouie. Iraque Orientali bello decrero con-
vencum principum apud Norimbersum coesie, ac leges de pace in
Germania le ablence leruandas III. Kal. Tanvarias pertulic. atquein
demagnoscororegno delectusindixie.  Lodem anno Vido in locum
Culielmi demortui R avennas est archiepilcopus lectus. Poltero in-
cunce, Cardinales Pilis comiris pontihieia habenices Paulum Schola-
rem; Cardinalem seiuem Romanum mense Decembri Cuffecerune.
exrac privilesium ab coX. Kal. Panuarias Pilis Fremiris Camaldulen.
ibus dacum anno primo. Iude ViHt Idus lanuncias conlectatune.

## Folio 642 — 1663200467:0646
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000646.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
642 Elictoriarum de Reono lcal
ac Clemencemitertium appellarune. Fsic poneeticaru inico
omnium Romanam controuerlium, propter quam Lucius, Vib2
nuS, de Gregorius ab rrbe prope in exilio abluerat, componendamm
PLICAUIF. nCre cum Romamisagicatahaudxore, ve, qui ciuis Rom2
nuserae, vead oblequium Ecclelix redirene, evicir. Cererum res ita
convenie, ve Romani parricium abrogarene, Senatores aurem, du
praefectum vibis ita crearene, ve a Pontitice invelticuram per man-
cum acciperene. Dua re compolita ipse Romam ingrelus cum C aF-
dinalibus insenei omnium laericia elt recepEUS. Acque hunc inmo.
dum leditioni, qua omnes poltinnoceneium poncitices agicauit, te
lix eandem est tinis impolicus. Dilcordia Romana ledara, animum
indead res Oriencales, quae omnium occupauerane curas, applicuie.
leaque exemplo Cresorii Genuenles, ee Pilanos ad compromistum
in le Faciendum ad duxir, atque auctoricare lux omnem dilsidii mace
rium Cultulic. ac procinus lesaris ad diverlas cerrarum parres dimilsis
curlus Crucem indixie. Nunquam alius maior in Occidence armo
rum ardor, nunquam alacriras animorum pro re Chriltiana recupe
randa vehementior, quamtum, Clemente Crucem denunciante,
conspecta elt. Nam praecer Fridericum Imiperarorem Philippus rex
Francix, Hlenricus Angliae, de Culielmus sicilix, reges, Dux BUr
undix, muleique praeteren Comices populos luos excitarune, ac le
lequi ad opus omnium pulcherrimum imperarune: lcalia vero hu-
ius laudis principatum apperens trequencilsima cruces Vidone archi-
epilcopo Ravennace, legaro ponciticio, ministrance, accepie. Ve
neci, Genuenles, de Pilani clalsesmaximas adornarune. Mediola
nenles, Cremonenses, Veronenles, Bononienses, Florentini, R0
mani, e linguli Icalix populi cohorres plenissimas conseriplerune
Prxcipue vero Florentix Rauennas archiepilcopus,, cum TIII NO
nas Februarias ad 5. Donacum lederet, intiniram nobilium, ignobi
liumq. manum vlero nomina protirencem Caeris Crucibusinligniuie.
Duoctudio audito Fridericusrogatu Clemenris Florentinis iurildi
ctiohem aeri sui paullo ance adempram rectiruie. Ouxe dum eximic
Cudio, piecareg. conltiruneur, Ilenricus a parre profectionem p2.
ranre in Germaniam euoeacus lcalia celsit, dc Trulardum in ca les-
cum reliquir. Foprofecto Lombardi magniticos ex superiore bello
serentes (piricus ctudiis, ac commodis siisindulgere, Cocietates con
Tirmare, castra condere, acque arma eractare pro arbicrio perrexe
runc. In primis aucem hoc anno Murinenles vecero murorum luo-
rum ambicu non concerrimaenia prolurarune, tolsiles. leplerune, de
prcallu

## Folio 643 — 1663200467:0647
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000647.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Ciber Ouintusdecimus
porcarum poreltarem nobilibus ademerune, de quibus
ribus lxepe concenderane. Fcedus eriam cum P’armenlibus rettol
rone, quo se mucuis auxilijs aduertus Regienles adiururosiurarune, it
tamen, vecum Bononien libus locietarem iungere iniusu P’armen(i
um possene. Cremonentes, cum Sicardus epilcopus ad Fridericur
de caltro Manfredo reticiendo missus mihil imperrasset, caltrum alce
rum inchoatume, quod liperbonomine Leonem dixerune. Scd prae
ter cetera per hos annos insigne fuir hellum Parmensium, ee Placen
rinorum. Parmenses, cum licem, quam Placentinis de BurgoS. Doim
nini apud Flenricum incendernne, obrinere non porissene, armis
agendum illo profecto rari, lociis Cremonen libus alsumpris, in ageum
Placentinum hoctili impetu excurrerune, ac castrum Seni, Caltrum
novum Vicecomitum, de Calale albinum ceperume, ea que dirverune.
Ouibusrebus permori Placentini auxilia X ipsi Mediolanensium aC.
civerune, acque ex C remonensium agro Caltrum nouum ad O5 Ab.
duxe occuparum exciderune. Flac re cognira moderatores Fcederis Pl2
centix convenere, aeque hanc di(cordiam COpOnerE, VE COMMUHI
concordixinurilem, decreuere. O uippe decimo Kal. Seprembris
in concione proremplo maximo concta Deorelaluns AduOCatUS Ber
fomas aliorum moderarorum, qui aderane, volunenre mandauie
moderatori Bononien(I, R egIen (I, dE PARIeH(I, VE PArIAM IFEHE,
e moderaroribus Parmensibus denunciarent, ve Veronx ad conven
cum ibi indictum coram moderatoribus adessene, paraci omnia face
re, quae a moderatoribus ad negocium Placentinorum perrinenria
imperarentur, neque eos oftenderene, neque eransirum alicui ad eos
violandos concederene. irem eadem praecepie Placemtinis, ve 2d
versus Parmenles Peruarene. Pexcepie inde moderacoribus Mar
euano, Veronensi, Faruilino, ac Vicetino; ve Cremonam proce
derene, eilque mandarene, ne Placoncinos oftenderene. Nodera
toribus vero mediolanensi, Nonatien(i, ac Vercellenli, ve Papien(
bus conveneum a moderatoribus Verone indictum denunciarent
eoque cosinuitarene; icem ne Placentinis nocerene, neque eis aucre
TX, autaquae Vlum incerciderene. Sin minus, similiter moderatores
Suis le eis interdicturos. O uod li Parmenles plene prXCepFANON CX
pleuissene, denunciauir moderatoribus, le eosprolcriprurum, et Pl2
cetreinis auxilio fucurum. atque hoc idem Bonapax Brixianus ex reli-
quorum moderacorum auctoritace frmauie. Veronenles Fractam.
quam in Anibus luis Salinguerra Paurellus Imperialis Factionis, Ferra
eiae princeps, conttruxerant, eductis cum praerore copiis receperunt.
eihh
Alcto

## Folio 644 — 1663200467:0648
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000648.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
644 Flictoriarum de Reono lta
Annona eoanno, ac peltilenria parirer grauilsime laborau
ris vulgo moriencibus, aliis stirpium radicibus vix le prae victus in
80 lultentancibus. Poltero, dirum bellum incer Philippum Francix, et
Hlenricum Anolix, reges, dum lacram expeditionem adornane, est
ortum. Quod rbi animaduertic lacobus Auenius, vir in Francia nobi
licace, ac Forticudine princeps manu milicum haud exigua sumpra ma
ritimo itinere in Spriam properauir. ac ltarim Prolemaidi oblidio-
nem cum Templariis, de LPospicalariis intulie. FX aleeTA verO parre
Fridericus Imperator Friderico hlio, Sueuorum Duce, alcito IX R al.
Maii in Felto S. Ceorgiie Cermania per Vngariam abiie, neque Ora-
culum Toachimi abbatis in Calabria apud monasterium Floris eximia
vacicinii laude Aorentis audiuic. qui ab eo de eventu expedicionis ITic
rololrmicanx consultus, nondum tempus venisse, quo Hierololy.
maa Chriltianis recuperarentur, respondie. Fadem etiam ratione 2P
chiepilcopus Rauennas, de Adelardus episcopus Veronenlis, idemq
presbycer Cardinalis, ex legatus ponriticius cum Veneta classe, at
que lealicis signis decelsir. cui se Flubaldus Lantrancus archiepilopus
Pilanus cum quinquaginca Pilanorum eriremibus iunxie. colg. lub-
lequutus est Vido Spinola Genuenlium contul lecum pararam mili
cum manum, ac magnam nobilitaris parrem parria cum classe addu.
cens. Dumaurem hin irinere lune, Lsenricus rex Anglix pridieNo
nas Tulii morrem opperiit. cuius locum cum Ricardus, Elius eius, inil
Cec, pace cum Philippo rege compolica lacra cum eo expedicionis
communibus armis suscipiendae consilia contulic. acque ica annus in
adornando veringue irinere estconsumpeus. Per coldem eriam dies
Culielmus sicilix rex, qui maria cultodienda, commeatulq. exerci
cui Chrstiano suppeditandos sulceperat, morce alienilsimo rempo
re establump.us. Cum nulla stirps eius superesser, reenum Gulielmi
voluntare ad Constantiam, FTenrici regis Germaniarxorem, per-
veniebat. Verum Siculi extemplo Cuftecere Pancredum, Rogerii
Ducis Calabria filium, Rogerii regis neporem ex concubina Tulce
peum, veFlugo Falcandus scribie, qui iplum vidit. Fos vero ad hoc
contilium eribus de caulsis adductos invenio; vna, ve exremplore
dem Sarracenis obiicerene, qui mulei adhuc in insula manences ad. AF
ma repente morruo Culiclino Currexerane; altera, ne Flenricum re
dem haberene, a quo Germanicae nacionis odio animos averlos gere.
bane; terria, vr Pontitici gracum Facerene, qui e ipse ab Fenrico ani
moalieno crat ob ea, quae pater aduersus Ecclesiam, e polt Pacem
factam ipse ciusmandaco patcacue. Hlac aucem obi audivie tlenir.

## Folio 645 — 1663200467:0649
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000649.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Duincusdecimus
cus, extemplo siculos bello le perlecuturum reoni rep
denunciauic. acque omneseo cogitationes luasintendic. Aeguehae
quidem, quoniam a ruleari recentiorin scriptorum aliena lenrentia
lunt, placer vererum celtimonio contrrmare. Neubrigen(is: Gulie
musrex anno millesimo centesimo nona cesimo nono, nulla sobole relicta, decessit.
Porro eius consobrina, cui eo morcuo regni competere videbatur haeredicas, Res
Longobardiae, Teutoniciregis filio, nupserat. Verum Siculi, Apuliq. Alema-
nicam execrances dicionem, virum nobilem de stirpe resum priorum Tancre-
dum cum fauore sedis apostolicae recem sibi creauerunt. Onde motus rex Lon-
eobardiae bellum eis indixit. Falcandus vero defera morre Culielmire
Bis, deplorar valtirarem interendam a Cermanis, ica demum inquiens.
Atque xcinam Constantia cum rege Teutonico Siciliae fines ingressa per seueran-
di constantiam non haberet. Quibus verbis ligniticat, iam cum Constan
tiam Hlenrico coniugio copulatam regnum ad illum eraduxisse. et
paullo post loquens ad Siciliam: Sic Constantia primis à cunabulis in deli
ciarum cuarum afstuentia diutius educata, tui (q. instiuta doctrinis, et moribus
informata tandem opibus cuis barbaros dicacura discesit, es nunc cum incenti-
bus copiis vicem improbam tibi repensura reuerritur, epulcherrimae muricis or-
natus violenter diripiat, es munduiam uam, qua reonis omnibus antecellis,
barbarica faedicare contaminet. Eodem anno Tralicae copix in Spriair
lecunda nauigatione pronectae se le Francis, qui Prolemaidem obsi
debane, iunrere, ac magno eis ad victoriam adiumeneo fuere. In Ic2
lia cum Cremonenles adiuvancibus Parmensibus Caltrum nouum
ad Os ABdUX rePATATenE, Placentini Cum EUIWLEHAFIA IAHU ACCUEre.
runE, atque ve opus impedirene, siona cum Parmen (ibus, et Creme
nenlibus conculerune, Fulilg. holtibus castrum icerum dirverune
Poltero anno Chriltiani Prolemaidem oppuonare ranta constantia
inltiterune, re eius rei caussa non alperrima Colum proelia Fecerine;
Cedmagnis eriam rei frumentarix incomodis confictatis prope ad ex-
rrema redacti sinc. Ex Tralicis praesulem Ravennarem cum F’auenrino
nominatim periisse, auctor est Monachus Florentinus, ACconen(ie
epilcopus, qui hoc bellum versibus Larinis est persecurus. Inrerim
Fridericus Iimperaror muleis per hiemem in ditione Craecorum de-
erimentis affectus eandem in die Palcharis Bosphorum Eran (Ije, atque
Iconio in ACia expugnaro infausto irinere eransije in Armeniam. Na
castris ad amnem Serram posiris, cum esset retrigerandi causa per
aeltum inconsyderare illum ingressus, III Idus Tunias est Submerlus
Ingens in exercimu comploratio Facta, querenre pro se quoque, in Tan
corerum conaru omnis memoria toicisimum Imperaiore nor
PUGMaL

## Folio 646 — 1663200467:0650
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000650.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
646
Flistoriarum de R cono ITal
puenancem in praelio occidisse, sed abluentem aqua cor
ctum esse. Fridericus Germanos Imperatores omnes viceute, a
ria luperaset, si Orhones porius in tuenda, quim LTenricos in ODpu.
enanda F cclelin libi aemulandos pura Ner. Vnicum aurem lmperii vin
dicem merito _, dum rixic, scalicicimuerunt, de illo extincto omnis
Ce qualicriltioris servicuris mecu soluros pucarune. Fridericus hlius ca-
daver secu in syciam vexic. quo rbi accessis, illud Tyri sepulcurx man
davie, atque inde se reliquo Chriltinnorum exercicui, qui Prolemai-
dem oblidebat, adiunxie. In lralis Genuenses, veconcentionum, qux
in peritione conlulatus exarlernne, materiam tollerent, rem ad pra-
eorem percorinum deculerune, ac Manigoldum ciuem Brixianum
spectatae vircuris, acque prudentix virum acciuerune. Mediolanen-
les Faedus cum L. auden libus percussere, in quo Locieras renouata, et li-
beraeisiurildictio in quibuldam caltris concelsa elt. Paxetiam in con
venru Veronenliiussu Pontificis per C ardinales quo ldam inter Pai-
menles, e Placentinos conciliara. Mucinenles miriticis Bononien.
lium incrementis permoci caltrum in tinibus sancelarium muniuere.
Eodem anno Philippus, rex Francix, e Ricardus, rex Anglix, cuiluin
Syriam incento Massy liam nauibus aduenerune, ac rationibus ibirei
gerendae communicatis Philippus prior discelsir, ac Genuam prosrel
lus postriginci diesibi actos in FeltoS. Barcholomai Siciliam verije,
ac Mellana a Pancredo rese benione cum omnibus luis acceptus ibi
hiemare decreuie. Ricardus inde rnum Cenux diem moratus co-
demnauigationem incendie, e cum praesrauance inculam mulcitudi
ned rege excluderetur, armis hibernorum libi holpicium peperit.
Verumque octurgines naues lequurx legiores milicum tortilsimas de
ferentes eporru Genvenli lolvere.
TIENRTONS REX, ET IMPERATOR
L. N RLCru aurem bellum ad repetendum regnum S
cilix in Cermania molienrem primum mors paeris, de
inde ledicio Cermanorum oppressit. Nam Fam2 c
Doicu Friderici allara Colonienles, de quidam alii prin-
cipesresnouare, et leshum ei adimere voluerune. verum, poltquai
Leodienlem epilcopunt cruculentius ceceris le gerencem de medio
sublacum viderune, ltacud incaeptum omiserunt, e venir pecira 2d
Flenricun le Coscinetue. Ieaque Fenricus rebus omnibus breur
COMPOLIEIS CNCTCITUMI CONUDCAHIC, QIQUE ExCEHIOAHAO CUIL VLOIC
Mtan.

## Folio 647 — 1663200467:0651
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000651.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Ouintusdecimus
Constanria Alpes craiecir. ac poltero ineunte Cremonai
ubi Cremonenlibus proximum ius signanda pecunix contrrinauie
colque cum Bergomatibus ivnxie. Pridie inde Idus Tanvarias Bono
niam prodiit, acque in epilcopio holpicarus nouum ius ciuitati cuder
damoneex concelsit. primus nummus excussus ab vna parce Ilenri-
ci, ab alcera Bononix nomen habuie; aeque Ecclelix Rexien(i posel.
Tiones receres afturmauie, inter ceteras Plebem Carpi, e Plebem AF-
bacia nominans, irem que Gerardo epilcopo Patamino luas. Apenni-
noinde luperaro prodiirpilas. Ibi Kalendis Marrii Fcedus cum Pil2-
nisaduerlus Pancredum iniuie, e legatis Genuam milsis nauale ab
eis auxilium poltulauit. Genvenles, cum contirmationem beneficio
rum Friderici parris, ee noua alia obtinuissene, classem le lubminister
curos promilerune. Clemens inde poncitex VIII Kal. Aprilisel
morruus, e poltdies quactuor lacrnctus Cardinalis archidiaconus
ciuis Romanus, Cuffectus, ac Cceleltinus cerrius appellacus. Lucio
Cresorio, Clementiq. haud obscura cum Friderico, e Fenrico li
muleas, re diximus, intercesserat, quod non solum bona Ecclelix
Occupara non reddidissene, led ijs beneticiinomine alienaris proxima
quoque sibi apperenda purassent. Sed Lucium, Gregoriumq. Vica
brenicas, Clementem rerores Orienrales, e Siculx ab eiulinodiine
undis consiliis avertere. Clemens cerre ab Flenrico Aupuctalibusho-
noribus postmortem pareneis ornando abhorruie. Ouod cum FTen
ricum non laceret, ne ipse quidem in eo poltulando, quod xgre im
pecracurus essee, perrinacior fuie. Vbi vero Clementem mortuum.
ac Caeleltinum suffectum audiuie, Cine priuata hominis grarir, liue
Opporcuna Ponciticisnonieare contilus in (pem facile omnia obtinen
di, qua cuperet, est crectus. Leaque propenlioris Calestini volun
tatis per legatos ad cum extemplo graculacum millos admonitus RO
mam ad Augustalia accipienda insionia maturauie. Gerebane adhiue
bellu acrOx Romani cum Fulculanis, ve qui ad vereres ira caussas
cladem proximisannis ad montem Porcum accepeam animo acerbil
Cimoterrent, nec Tulculani alsiduis concentionibus agirari spei pluri
mum in ponciticio amplius auxilio reponebat. Itaquo poltquam Ilem
ricum praecer spem ad urbem aduentare senlerune, legatis obuiam mit
Iisei serradiderune. aeque in fidem ab eo recepri Cermanicum praeli-
dium inera oppidum Culceperune. P. 2 re ofenli Romani ad prictinam.
qua ere2 Fridericum vli Fuerane, Ferociam rediere. acquo ei castra ac
Vacicanum ex insticuto habenti nunciis milsis denunciauere, le, nilr
libi Fulculum craderec, ingrestum Vacicani prctibicuros, acque ei
ea

## Folio 648 — 1663200467:0652
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000652.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
Plistoriarum de Rcono le
coronam Ausultalem interdicturos. Ilac re audira Flenric an
est consilii ditticuleare affectus. neque enim Tusculanos hostibus
prodere lux ese dignitatis pucabat, ec arma cum Romanis conterre
bellosiculo, quod in manibus habebae, invrile existimabat. demum
media illa senceneia placuie, re Tulculum in manibus Pontificis pone
rer. Quod cum sibi quoque placere Romami lignificatsene, tum
omni in praesens remoro cerramine Cplestinus XVIII Ral. Maii in
dic Relurrectionis consecrarus postridie Henricum Imperarorem re
cepto Tulculo consecrauie. Proximae omnes memoria lcriptores
tradiderune, Constantiam hoc demum tempore emonalterio sicilix
eductâ iam quinquagenariam Henrico ese coningio lociatam. quod
perspicuetallum esse, Facile exiis, qua lune dicta, convincitur. POl
quindecim inde dies Henricus exercicum in Ducatum induxie. FC
ribe profecto Romani Caeleltinum agorelsi Tulculum poltularune,
Ccq, ni dederetur, armis recepturos denunciarune. idq. Calesti-
nuS, ne aue veeus discordia instaurarerur, aue noua aliqua iplius cum
pernicie Fcclesix inchorretur, concelsic. Romani demum TulculuIr
polteocancipices bellorum contentiones adepri iram cohibere non
pocuerune, ac verere muleorum annorum odio in Tulculanos opibus
ea rempeltare Aorenres ettulo oppidum cum rectis omnibus cverte
runc. neque perhac tempora, qua secum ingentia ltalicarum exci-
dia vrbiun actulerune, rrbis clades, aut rectorum dilturbarione aero-
cior, aue acerboinimicorum Cavieneium odio indignior Fuie. quippe
lapideserium oppidi Romam cranslari, atque in Capicolio ad exla
tiandam quoridiano hostilis ruinae aspectu iracundiam politi lune.
quin eriam plerique nobilium auemembris multati, aue per lauilsi
moscrucintus necati lune. Reliqua curba aue in ricina caltra miora
vic, aur parrii amore Coli nouns libi ledes in cildem locis, led angu-
Ciores, humiliorelq. parauie. Plenricus in Principacum ingretus C
nnia oppida Neapolim vlque modicocertamine cepir. Ncapolis,
ve quae itu, opcreq. muniea, nec praelidio invalido ellet hemata, For.
ticer omnem incumbentium Germanorum molem excepir. C u2rC
permotus Fenricus rrbem roro circuntulo exercitu circun sedic, at
que omni exitu, adicuq. obstructo acrirer oblidere insticuie. Pcaque
nono Kalendas lunias, in castris cum esser, Vidoni Guerra, Tulcia
Comiti, bona, iuraq. a Friderico paere concelsa virturis, ac fidei eius
Gratia contirmauie. Per Tunium inde menlem caelo propterimmen
loscalores graviore, atque inlalubriore effecto lxua exercicum pelti
leneis elt adorca. quxe cum maiorem parrem milicum ablamplillee.
2
648
lculicu

## Folio 649 — 1663200467:0653
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000653.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber duineusit
Flenricus elt in maximam rerum, consiliorumq. diffeulente
ctus. Auxic etiam cerrorem Sol, qui PX Kal. Tulins Furente pet
lenria per aliquochoras miritice est obscuratus. Quam rem insigneir
aliquam principibus plerum que portendere calamitacem, vulcari ho
minum obleruarione compertum est. Ouibusrebus percullus Fsen
ricus polt rresmenles Neapolis ab oblidione recelsie. Fama criam
haudquaquam obscura cenec, iplum eraui fuisse morbo reneaeum.
Genuenses in die ANumprionis cum clasc eriginta erium eriremium
eporruenecti, secundum nacti ventum breui Castellum maris (loci
id in Campania nomen elt.) cenvere. Ibi Fallo rumore decepri,
flenricum apud Ncapolim vi pestilenria esse exrinctum, consilium
redeundi cevere, 2c sequenrinocte Circeios venere. Foin locoMtat
Saricus Fancredi classispraetectus, cum maiore nauium numeio (1
peruenie, ac Genvenles praelio provocauie. Genuenses licer viribus
impares, audacter lele ad Cubeundam pugna aleam accinrere. quoc
vbi Marcarirus cognouie, opinione lua frultracus sele converla 12
vigatione Hlelam recepie. Genuenses aurem Ciuitatem veterem,
acque inde FTenrici iustu Genuam recelterune. Post aliquor dies
HTenricus Constantiam rxorem ad res qualdam procurandas Caie-
tam, e C diera Salernum misie. F2 Caicex muleis à lacronibus con-
rumeliis onerata, demum salerni a Salernitanis est comprehenta, de
aPancredo Panormum eraducer, ibi elt in resia cultodica: FTen
ricus his de rebus animi auxius cum Germaniam reperere satuiset,
Diepoldum, qui bellum cum provincialibus continuarer, reliquie.
acque ipse Genuam (ub Colemne lancti Marrini recelsit, vbi varia
de renouando Genuenlium ope in rempore Bello consilia voluta
vir. Fodem anno Dellum alierum inter Lombardos est Orrum.
principio a Brixianis, e Bergomaribus, qui contentionem de Ani-
bus instaurauerant, inlticuro. Brixianis Mlediolanenles, Berxoma
eibus Cremonenses Andebane. Cererum Cremonenses, cum pre
Bergomatibus ad Civicarem castrum Bergomarium cum carrocic
consticissene, maenum incommodum acceperune. Nam cum Idi-
bus Tuliis eraiecto amne Ollioagrum Brixianum populabundi inil
sene, abhostibus oppressi praelio dimicare conccisune. holtium au-
cem mulcicudine luperanre in fugam compulli non solum Carro-
cium amilerune, sed eriam vna cum Bergomatibus parcim capri,
parcim Aumine Ollio mersi, mulei eriam ferro Faede occili (une.
Fa victoria ingentis speciem eriumphi victricibus ciuieacibus prx
buic. Carrocii corpus Meciolanum rei selte monumenco rians

## Folio 650 — 1663200467:0654
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000654.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
650
Flictoriarum de Regno lcalla
larum. Brixiani malum, e nolam Brixiam depOrtarunE, atC
u
ad perennem eroptei de vicinis holtibus parci memoriam maluirs
intemplo maximo luspenderune, nolam vero in currim populi sub-
duxerune, acque ve in diebus Carnispriuii publice lxciria graria
pullaretur, insticuerune. Exrremo anno (Tenricus Placentiam ve-
Dic, ac duobusmillibus librarum acceptis Burgum S. Dommini P l2-
cenrinis acrribuie. Ouo facto Placentini Burgenles apud le (acr2-
mentum dicere coegere. Cremonam inde prooresus capeigos Cre-
monenses carceribus Mediolanensium, ac Brixianorum eduxie, 2t
queeis Roncarolum, ee Pontenicum aerribuie, et cum Papien sibus,
Laudenlibus, Bergomacibus, Comensibus, ee Marchione Nonris
Ferrari Cocinuie: Inde, cum Bririam renisset, Bririanos inligni pri-
vilesio decorauie: quippe magistratuum iura superioribus ab resibus con-
cessa sancivit, aori iurisdictionem per fines desionauit exceptis ijs locis, quae à
parre suo alienata fuissent. Fodrum sibi reseruanit, quod dabatur re eibus co-
rona caussa Romam euntibus, es appellationes caussarum, prout in Tabulis
Pacis excipiebantur. Promisit, se sernaturum Brixianos contra omnes civita
tes, e homines Lombardiae, Marchiae, Romaniolae exceptis Papiensibus,
neque faedus, aut societatem cum ijs initurum iniussu consulum Brixianorum.
Contra Brixianos voluit quocannis Ralendis Marciis pro censu duas puri au
ri marchas persoluere, eosq. bona fide iurare, se servaturos Imperium in su
pradictas civitares, et terram Comitis Mlathuldis: item consules,  Creden-
tiam cinicaris iurare, se bona fide consilium sibiposcenti daturos. aeque His
actis in Germaniam eran (ije. F:ode anno, ineunce vere reges ex Si-
cilia decesterune. Philippus aliquor diebus anre Ricardum profectus
2d octauam Palcharis in Spriam venie, leg. exercicui Christiano PtO-
lemaidem obsidenei adiunxie. Ricardus aduerlarempectare vlus in
Exprum adire compullus est. cuius cum à lirroribus a guodam eyran
no, Christiano illo quidem, sed Saladini amico, repellererur, im-
pecu facto ipsum exegie, acque insulam in poreltarem adduxie. Inde
dixressus paucis anre Colemne S. Toannis Bapristae diebus vencum le
cundum nactus ad exercirum Prolemaidem oblidentem pervenir. aF-
que eius porissimum auxilio Prolemais V Idus Tulii in dirionem Chr.
sinnorum reverrie. Post quindecim inde dies Philippus cum in a8n2
omnium admirarione decelsie e Spria, a Ricardo Lacrameneo obstri-
Ctus, seterris, de hominibus eius vlque ad redicum ejus parlurum.
ac Romam aduectus pontificen adiie, e inrisiurandi, quo le Ri
cardo adegerae, liberationem popolcie, led non obcinuit. Ricar-
dus Dcolemaide operibus, praelidioq. tirmata Septembrimense cum
LCt(GuO

## Folio 651 — 1663200467:0655
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000655.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber Juimeusdecira
reliquo Christianorum exercieu ad alias maririmas v
atque ad ATtur VII Idus Sepcembris secundo proelio cum occuten.
re Saladino contixie, in quo Pacobus Aueniuscecidic. Inde lopp
ab hoctibus desertam instaurauie. Res ridebatur Felicem lars ext
rum habitcura, Ced oborca in castris Christianorum ledirio, ac Con-
radus, marchio Montisterrari, Princeps Pyris per dolum licarii cu
iuldam manu occilus omnia percurbauic. itahiems multis incom-
modis, dilsidiilg. eraducta. In locum Vidonis mortui eodem ante
Ravenna Culiclinus alter archiepilcopus factus. Proximo, Lsenir
co le in Germania continente, ac bellum siculum animo magis,
quam viribus moliente Diepoldus in Campanria mulris rebus ex sen-
centia seltis etiam salernum recepit. In Lombardia vero valdetu
mulcuacum. Brixiani luperbir rei hene gelta clari adiunctis Medio.
lanenlibus, Cremenlibus, Placencinis, ec Mancuanis in agrum BergO
marem se inculerune, et caltrr Romanum, et Corremnouam di
ruerunt, ac tines omnes Bergomatium promilcuis incendiis deforma
runc. inde in Lauden lem agrum eran(gressi Folsam factam a L. auden
libus a Laude ad Lambrum replere conari funt. O uibus rebus exciet
Cremonenles, Bergomaribus, Laudensibus, Comensibus, ex Papienli-
busaduocarisarmari cum nouo C arrocio exierune, ac Laudem vece-
rem progrelsi in tines Mediolanenlium irruperume, colg. valtare in-
Siruerune. Cum aurem pridie Ral. Tulii Mediolamenles cum valida
Cociorum manu praesto fuissene, aerox pugna commilsa est. qua victi
icerum Cremonenles Fuga Calurem perere contenderune. Mediola
nenles, Carrocio irem in poreltarem adducto Cremonenlium alios
in Abduam compulere, alios capeos in cultodias Mediolanum mile.
re, quoldam etiam in acieincereinere. Inde libero campoevecti ex
2gro Lauden(i Z ouenensum, ee Cavenasum, ex Cremonen (I C aL2
valium, e Soncinum iene subdito combulsere. In Srria Ricardus
rexmunirionibus Christianis Henrico Comici traditis, tribus parri
busexercitus Christianimorbo, ferro, inedia, de laboris intoleranris
iam consumpris, in Crprum dilcessit, ac moxad loppem, quam Salac
nusinualerar, liberandam recurrie. acque induciis in triennium cum
Saladino pactis, et Crpro Vidoni modo Frierosolymorum regi donz
ea maricimo icinere domum reperiie. Verim Cxuioribus ventis vlus
cum inter Aquilciam, de Vencciasnautragium pasus agre cum pau
cisclaplus eset, Decembrimense terreltri icineri le commilie, acque
habicum, ne agnitus derrimenti aliquid patererur mucavie. Agni
uocamen in Austria ab Llumiboldo Duce conera ommin ee piecaris

## Folio 652 — 1663200467:0656
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000656.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
liltoriarum de Rconocalia
e humonientis exempla est captus, aeque in custodiam eraditus
Fridericus eriam, Dux Sueuix, cum maiore Germanici exercitus par
re pestilentia periie. Flunc tinem certia Chriltianorum in Syriam
expedirio habuie. Nemorabile aurem illud intanris calamitacibus
excicie. Cermani aliquor, qui in vrbe rectiterune, lcalicorum, aeque
Francorum pictaris gloriam xmulari, ex ip(i FTospicale Lanctx NI2
rix ad Teuronici generis homines recipiendos xditicarune. ciulq.
curam milicibus, qui Peuronici dictilune, eradiderune. Is terrius (2
craemilirix ordo ad Hospicalarios, e Templarios addieus adversus
Sarracenos est insticutus. Sequenti anno resnulla, qua memorix
prodica lic, in Regno Sicilix gelta est. Ccelestinus Vebeuerum adiis,
e dicionem terme omnem, quam ademerae FTenricus, recepit. it2
Clusium, _ Mons Polirianus ad fidem cum luis Fnibus redierunt.
extorribus exilium iultum esse, Cancitum. prasidio vrbis equestris
milicia relticura. Vicerbium epilcopo decoratum Tulcanella, et Ci-
vieate reteri ei ecclesie contriburis. Crenue rebus ciuiratis per perditos
homines Cediriole curbaris contules reip. sponre abdicarune, et qui
iurildictioni praeerane, metu le domi conrinuerune. Mediolaniin
locum Milonis archiepilcopi VBCrrUS PercinguS SuHectuS elt. Ve-
tonx Culielmus ONapeetor Prarorium Communis construxie. B0.
nonienles locierarem cum Ferrarien (ibus pepigerune, iuraneibus Fer.
rarienlibus, se Ceruacuros Bononienles, ac res corum, , (i qu’ae ot
Fenla incidissene, Cacistacturos, neque portorium vilum ab eis exa
CturoS rerum, quae Ferrariam veherentur, quae vero alio tranSFer-
rentur, id tancum, quod cNec ex communi lencenria consticutum.
In vrbe veromagna ledirio concirata. Cerardus epilcopus, qui pro-
ximo anno pracor ciuiearem lancte adminiltrarae, concinvaro in
huncannum honore rebus suderenouis, ac plebem aduerlus opti
matestouere instiruie. Oua re animaduerla nobilitas consilum po-
teltarem restituie, ac duodecim principes civicatis declarauie, qui ex
cemplomasiltratum inirene. Flisrebus actis Gerardushuius consilis
certiortactus accurrie, ac magna clieneum caterua Stipacus minitari
opcimatibus inltirie, si quid extra ordinem ageretur, in quo dignicas,
auctoriralq. lua minueretur. Oun re consules accensi prxelenri HO-
bilicatis auxilio iplum reluctancem epraetorio, Foroq. cum luis lacel-
licibus exegerune, aeque infecta perlecurione in Epilcopium com
Pulerune. ac mox cum luis armaris le detendere molientem inunle
rune, ac mulris ex veraque parte delideratis F pi(copium expUIgNarUNE.
quo Eacro ille le per eloneam ex Epilcopio, ac normurata velle.
3

## Folio 653 — 1663200467:0657
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000657.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
eldet  ntea
neagnolceretur, ex vrbe proripuie. Llenricus Imper
Anolum ab Austrix Duce captum nudiens DUCCMI, FEETOrC armOrUI
illaco, ad cum sibi dedendum induxie. Ica Ricardus cerea pecunix
condicione dimissus Flenrici in conspectum in Palnarum festo per
venic. Philippus quoque Francus occationem Ricardi lxdendina
etus in Noremaniam ejus dirionem invalu. e Toannes trarer cius
pronincias Anglix ad defectionem Colicirauie. Flenricus indepridie
Nacalicia Apoltolorum iurauie, se Ricardum libris cencum millibus
argenri Coluris, quarum cerria pars Duci Austrix destinabatur, libe-
racurum. Pa pecunia rebus etiam Lacris dinendicis in Anglia elt exa
cta, de Imperatori repraelenrara. In quo ille grauia Pontiticis, et
Piorum hominum omnium convicir subiic, quod regem oprimé de
Christiana rep. merirum, ee ab expedicione LaCr2 Fevertentem COnEIA
Poncificia scicanon solum in rinculis habuerie, sed eriam non nilt
eravicer multacum sibi dimietendum putarie. Panuario inde men.
se Ricardus dimissus Marrio Angliam incolumis actigie. Fo an=
no Rogerius, Tancredi regis Alius poltquam trenem, Ilaacii In
Peratoris Eiliam, duxerac, rica misrauie. Cuius rei dolorem Tan-
credus adeo acerbe culic, renon mulcis post diebus e ipse finem vi-
vendi secerie, Culiclmo puero relicto, quem inox Sibilia MaFCF re
dem Sicilix coronandum Panormi curauie. FTorum Funeribus perce.
pris Flenricus idoneum tempus reperendi regni sibi oblarum com
plexus omnia parare ad expedirionem Sicilix necessaria caepir. IEa
que nunciis in Tcaliam missis Frulardo legaro mandavie, ve dilcor
dins incer Lombardix cinitares componeret, Marcoaldovero dapi
Fero luo, ve Pilanos, de Genvenles rem naualem, proue promile.
rane, expedire curarec. Frulardo agenre pax inter ciuieares conve
nic. extant adhuc tabulae concordix incer Brixinnios, de Cremonen
les, lociolq. eorum concilincae in cabulario Cremonenlium. Cc.
nuenles impulsu Marcoaldi consulibus abdicare iussis rei Cummarr
praecori commilerunt. Prxetoris auctoritare de factionum ciuilium
contentiones compresae, e criremes, quas se daturos Fenrico spo
ponderane, omnibus necessariis rebus inltrui caepex. Idem eriam a
Pilanis estfactum. Ilenricus rebus omnibus, quae opporrune vide-
bancur, in Germania compararis, in Icaliam venir, ac liberatis Sicardi
epilcopi Cremonenlium rogatu capriuis, mense Tunio Genuam, emen
Cus Apenninum, peruenic. Ibi Genuenles blandis verbis appellari, 
promilsis amplissimis, lieorum cenuisset ope sicilium, oncrari ad
clactem ormandam omni Audio iplo praelenre incubuerune. Incerim
Bononix

## Folio 654 — 1663200467:0658
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000658.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
654
Lliltoriarum de Reono ltan
Bononix ledicio Gerardina reccuduie. Nam Factio epilcopiiplum p
cura, atque ribe deiectum dolens Kalendis tuliis, principio cumuleur
ab alcercarione Cumpeo, innonnullos aduer(ae partis Fautores inUa(IE.
in qua rixa mulei vulverati, nonnullieriam exlilune. Ouibus rebus
impulli contules rurlus in Gcrardum arma ceperune, cuius porissi
mum voluneate haec seri arbicrabantur, ac Culiclino Malauolca con
Cule duce Surelanum caltrum, quod ille muleorum prasidio obcine.
bac, circunsederune, ac leui negotio poriri, Cierardo emilso, iniecto
igne delerunc. XIII Kal. Ausulti Henricus Gerardum hunc episco.
pum, ac principem, (lic enim vocae,) Cuum ab Cacramento calum
Dix liberavir. cui rei celtis Gulielmus archiepi(copus Rauennas inter-
fuic. Inde circa Idus cum Cenuenlium ornatilsima classe e poren Cre
nux Coluic, ac que a (umpris in irinere Pilanorum eriremibus prolpero
ventobreui Caietam appullus est. Oua line certamine in dedicio
nem accepta, Neapolim inde decimo Kal. Seprembris procestum.
Ncapolicani, vbi clalem terra admoueri, arque in ca Flenricum elle
audiuere, Ctarim se imperata eius facturos spopondere. Neapolica
nos omnes circumie etx insula imiraex fidem, quam arma, experiri
Henrici maluere. Kalendis inde Seprembris in Siciliam provectus
Messanam cenuic. Poin loco Pilani cum Genuenlibus verere stimu-
lance odio perniciolissime decerrarune. verium res subico per inducias
Marcoaldi auctoricare compolitxe. Catana inde, e Spraculae peritae,
ac demum admoto exercicu expuonatae. Sibilia regina, cum sc viribus
imparem ad relistendum videret, una cum Culielmo Eilio, e Eiliabus,
acque archiepilcopo Salernitano, es Fcarribus eius le le in caltellum (i.
tu, opereque munitum recepie, legatilq. ad Ienricum missis osteri
dic, Cc regno cessuram, li Gulielmum filium Principem Parencirelin.
querer. Dua condirione Flenricus acceptr, eos omnes in Edem dedi-
tionemq. recepit. 2c deinde Patormum exercicum ducereinstitit. at
que eam modico cerramine expuonacum in poreltarem adduxic. Pa
normusincesrx praemium victorie fuir. Siquidem ea receptr, de Con
Ctantiam exorem e custodia liberauic, ee regem le Sicilix cum ea coro
nacimaximo corius resni concurluiulsit. Flxc pridie Kal. Decembris
adminiltrata. leaque, quod exeius diplomatisliquet, is annos resn
Sicilia ab hoc die inctiruic. Llanc tam insignem victoriam, canc2q. de
mum felicitare divino benetieio parcam, nimis inde pertidir, arque
Caeuiria deformanie. Primum enim Genuenlibus, per quos regnum
erat magna ex parre adeptus, non modo promissa non praelticie,
sed eos etiam benehiois a pacce etibuis nuclavic. Sibiliaui vele c

## Folio 655 — 1663200467:0659
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000659.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DCI
vineus
Cltce.
tilio, et tiliabus, de archiepilcopo, dc tracribus III Kal. Lar
comprehendit. Sequenrirero anno conlpirationes aliquoe aduerll
se populorum compereas caullacus, quali iultam irx, ac crudelicatis
maceriam essernactus, durilsime in omnes Paneredi amicos consit
luic. Nam Sibiliam, e archiepilcopum perpecuo carceri deltinauie
Culielmo ririlicarem ad (pem sirpis adimendam exemit. aliguor ob
Cides exipla regninobilicare luminibus exuic, reliquis in vincula era-
diris, mulcis Siculis bona cripuie. Ecclelix aur grauilsimiscriburis,
aur Faedilsimis direpeionibus lacerara, episcopi vero, clericiq. v(que
ad mortem excruciati. Dum eriam Romanae in derrimentum Lc.
clelix Philippum Fracrem, cui lrenem Rogerii rxorem collocauie.
Ducem Tulcix, ac Ferrx Machildis, Marcoaldum vero Ducem
Rauennae, e marchionem Ancona, d Conradum Spoleri Ducem
consticuic. D uibusrebus actis praepolicis Apulia Diepoldo, Sicilia
vero Conrado in Cermaniam cum Sibilia, talio, tiliabus, archiepisco
Po, Fcacribus, Siculilq. obsidibus decelsic. ac menle Maio in Lombar
diam eraiecie. Excac enim diploma, quo LTenricum Mucinenlem epi
Ccopum, cundemq. principem, verocac, luum Cacramenticalumnia
liberae, datum VII. Kal. Lunias apud Burcum S. Dommini, anno Domini
millesimo centesimononagesimo quineo regni anno XXVII. Imperii quinto, re
oni sicilia primo. Papiam inde prosrectum Genvenles adierunE, aeque.
repromista praectaret, rosarune. verum nihil a qui obtinuerune.
Tercio Kal. Augusti legati ciuicatum Faederatarum apud Bursum S.
Dommini conuocati Cacrameneum hoc ConceperunE: Pgoiuro omni
bus cinicatibus Lombardiae, Marchiae,  Romania, me concessiones, pro
missiones, expactiones, quae intabulis Pacis inter legatos imperatoris, Co mo-
deratores, le garo sq. ciuitatum faderatarum compositae continentur, ratas habitu-
rum. Fodem anno Pilani tranlactis induciis, munico Bonifacio, in
lignibus Genuenles iniuriis affecere. Quibus irricati Genuenles non
Tolum Bonitacium, led muleas etiam eis naves oripuere. Veron
Achesis alsiduis imbribus auctus magna ribi decrimenea dedic. O uin
etiam, ve Diuus scribit Anconinus, Ecedis caeli rempestatibus labara
tum. nam praecer conitrur, imbres, Culminaq. quibus horribilion
hominesnon meminerane, lapides inctar ouorum écaelo cum pluuin
deciderune, qui arbores, vicolq. ee vonnullos eriam homines atAi-
xerunc. corui quoque, aliaeq. rues per sera volances, ac carbonesiC.
cenlosroltro ferences, colg. rectis inferenres conspecti. Ilaacio AngC
lo Imperatori vica functo, Alexius Anselus sulcopir Emperium. S0
queniciinde ineutice anno Constancia, quae pravidaim sicilia manle
Pac.

## Folio 656 — 1663200467:0660
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000660.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
65C
Flistoriarum de Reono
xac, in fecto S. Scephani Fridericum puerum peperie, quipon suspeta
cor evaliE. Fenricus III Kal. Marrii Templariis miliribus praedia
quadam donauie. cui donarioni reltes intertuere Conradus DuX
Spoleti, d vicarius regni sicilix, Bonitacius marchio Monrisfer-
rati, de Marcoaldus marchio Anconiranus. Fam vero donationemm
non icamulco pöst Constantia in sicilia contirmauie. Apponam in
dicem, de subleriprionem diplomaris, quia mire valere res eiulmodi
poltune ad muleos errores exhac historia cuellendos: Constancia, Zo-
manorum imperatrix,  regina sicilia. Dacum Panormi anno Dominicae in
carnationis ALCXCVI, mense Mariio, XMIL Indictione, regnante Domi-
nonostro TLenrico VI, Romanorum Imperatore, t rege Siciliae potentissimo;
annoremi eius XXVI, Imperii quinto, Reoni vero Siciliie secundo: FTenri-
cusinde in Germaniam abijt. F0 profecto Philippus Dux in Tulcia ci
vitares, quae in hide Ecclelie erane, oppusnare, ac lueadiungere dicioni
insticuie. Ieaque Caelestino piorum Cocierare summorus est. Ouo
minus idem in Hlenricum, cecerolq., quorum opera captus archiepi
Ccopus erac, satueretur, legari Flenrici breui lolucum iri archiepi-
Ccopum asserences prohibuerune. Olilcente inde inter Pilanos, de Gc.
nuenles bello, Caeleltinus mense Marrio Pandultum C ardinalem Cc
nuam milic, recosad concordiam, pacemq. redigeret. Is adhibi
tis Pilanis, e Genuenlibus verba de reconciliatione grarix in Ferce
fecie. Incerim Pilani occulce milerune, qui Bonitacium occup2-
rene. Dua re comperta Marcellinus Drudus praecor criromes aliquor
aduerlus eos eduxie. illis aurem inde profectis copias ad Caralim ex-
poluic, e cum marchione Guliclmo, qui Caraliranum ludicarum
Occuparar, praelio decertauie, eoque luperaro domum reperiit. Pit2-
ni inde ad Bonitacium oppugnandum rever li primo occurrentibus
Genvensibuscesserunt, deinde collecto animo converla nauixatione
praelium commilerune. ex quo magna rerinque clade discessum est.
Genuxe iustu praecoris curres priuntorum depresta, qua altius fuerant,
quam per leges licebac, lublatx, de ad alcicudinem octoginca pedum
redactae. Famentura custociendae libereati idonea vila. Cum Medio
lanenles cum Comensibus de quaccuor plebibus concendere instimil
Tene, adactis arbirris, plebibu lq. divisis XVI K al. OctobriS COnCOT
diam iniverune. Cremonentes in concumeliam Cremensium cdu
Ato carrocio castrum munire Leonem caeperumr. Ono cognito Me.
diolanenles Cremensium impullu aduertus eos e ipsi cum carrocio
exierune, Signilq. collatis Cremonenles Fuxarune, atque eiscerrium
iam carrocium ademerume. Ferrarixe Culielmo Adelarda vrincipe ta
cionis

## Folio 657 — 1663200467:0661
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000661.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Liber Duintusdecimus
ctionis Ecclelialticae mortuo, ac virili ltirpe eius genris extinet
chelella, Gulielmi frarris hlia, magnarum Forrunarum haeres relicta
AUCtOrePerrO Fraver laria R avennare rem EcclehaCticam R avenMZ
evenre, Azoni marchioni Arestino marrimonio copulacrest. AZC
Adelardorum hxreditare adica principem se factionis Adelardorum.
d Salinouerrae Paurelli inimicum praetulie, grauinq. cum eo certami
Da Factionis evendae CAUAA, VECTAE VIFACEF, _ ProImpES, ContraxiE.
Florentix quoque a consulibus ad praetorem rerum est summa erans (2
ca. Mediolani Philippus Lampusmanus archiepiscopus lectus. Ir
Germania Flenricus cum se omnium concidi maledicris Lentiret
quod Ricardum à lacra redeunce expedicione capciuum habuisler.
nequenisi grandi mulearum pecunia dimilisset, vecam maculam dele
rec, ee ipse stacuie, atRictis Syrix rebus auxilium ferre. Ltaque exeun
remense Novembri concilio procerum laicorum, locrorumq. Vor
macia habico Cenlum animi lui nudauie, atque omnes Germanos ac
eiulinodi emulandum decus accendie. Ouin eriam, cum Germani
Plerique Crucem, legaco pontihcio praebente, sulciperene, de iple acc.
pere roluic. verum consilio luorum deterricus absticie, qui multo plue
protuturum reip. asscrebane, (i ipse domi manGNec, _, quae exercicur
proficilcenci necessaria fuissene, opporrune subministrassee. Tneun-
ce Martio ivere archiepileopus Mogunrinus, Duces Saxonix, Au
Arix, Barbancix, Lancorauius Furingia, episcopi, Comitelq. innu.
meri. qui in Syriam prosressi Loppem oblidere Caeperune. Dum au
tem Cermani Cacra le in expedicione probane, Hlenricus omne cu
dium ad stacum tamilix lux constituendum ecaduxir. Itaque Conra
dotracre Duce Sueuix morruo Ducarum ad Philippum Ducem Tu
Ccia deculis, cum q. 2d le ex Icalia cuocauie, et ad spem Imperii in Fri
derico tilio Habiliendam, re principes iplum Germanix regem decla
Farene, ac iuraram hidelicarem oblignatis ad se licreris mirterenE, ope
ram dedic. acque inde in Siciliam eran (gressus eundem Panormire
dem Sicilix Coronari, ac lacramenea apud cum dici curauic: quo reir
pore Salinguerra Paurellus Azonis Aceltini opibus terrieus eum adiie,
ac, ni opem ferrer, parcem Imperialem Ferraria pullum iri denuncia
vic. Per aucumnum inde morbum ex labore venationis MeNaNX CON
eraxit. quo ingravelcente, ac perniciem vleimam minitance siliime-
inor Philippum absencem curorem eiusinsticuie, acque inde in testo
S. Nlichaelis III Ral. Octobris decelsice vira. Cadlauer Panormum
devectum sepulcurae mandacum est. Constaneia cum Friderico puere
regni administrarioni luccelsic.

## Folio 658 — 1663200467:0662
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000662.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
listoriarum de Rcono lt:
NEMINE REOHANTE, AVT MMI
Ferrvere annidecem, quibus quae acta lune
Uriscabulisnemine regriance, auc Imperanre acta lcribu
cur. Fluius aurem reitae causlatuie, quod neque Phi-
pum, neque Ochonem, qui incerim deregno Germa
Mlae inter le decerrarune, legitime, iusteq. regnasse lrali iudicarunt.
F2 vero cuiulmodi conrencio fueris, deinceps demonstrare pergamus.
Fenricimorre audica Fcclelialtici in Ducatu Ferurix animos vlque
adeo exculerune, ve, cum Philippus Duxper eos Forte dies Monrem Aa
Cconem ex Germania reverlus adisset, manu milices eius agerelsi sine.
Philippus aurem morre trarris accepta Tcaliam sibi nesligendam in
praelens, aeque vri cudendum Imperio ratus extemplo in Germa-
niam rediic. Eo anno Mediolanenles carrocium, quod erat lum-
mx expedicionis lignum, eduxerunt, aeque in aerum Bersomatem
profecti castrum Chilalbx copcrune, idq. Funditus CuCrterune. X
per quindecim dies Bergomacium tines, nemine reliltenre, raltarune,
Cremonensibus proprer aduerla praelia lociorum accurrere auxilio
regligentibus. Placentini Bursenlesnouo sibi tidei iurciurando iunre
re. Cenuxe )licolaus Doria in Siciliam aduerlus praetoris mandata pro
grectus, cum ab eo mulearetur, sedicionem grauem conciuit, ac de
mum ad eius auctorirarem reverrie. Philippus Imperium libi eo no
mine rindicabat, quod penes se Imperii insignia a Frarre acceptaha
98 bebac. Ieaque Nacalicin Domini Flaginouix celebranrem mulciprin-
cipes, acque episcopi adierune, arque ei operam luain eam rem ob.
culerunt. Sexto inde Idus lanuarii Cceleltinusponritex miorauice vi-
ta. Fo sepulto, Cardinales secesserune, ac diuino implorato auxilio
Cummo omnium consenu Lotharium Anasminum ex camonicoregu
lari Cardinalem Cuffecerune, hominem eximiz; doctrinx, ae pruden
rix laude praestanrem, nequemagnicudine animi interiorem, eun4.
Inmocentium certium appellarumr. Is poltridie licreras 2d omnes Chri
Rianos principes de sun dignirare milie, ac latim de praesentis Fcclelix
labibus opporcuna inire consilia caepir. Primum autem omnium;
cum perid cempus epilcopi, et consules ciuirarum Frrurix communis
averlus Philippum euenda gratia libertatis Fcedus inter le perculsil.
Cene, aeque exemplo Lombardorum Faederis iplius magistros, mode-
ratorelq. legissent, calem iple Cocierarem improbauit, quod nequevri
lis, nequehonesta Fcctolix ester, Immovero, inquic, cum Ducatus Fu
seia ad ius, es dominium Ecctesia Ro. pertineat, ex priuileeiys concineri per-
spenimu

## Folio 659 — 1663200467:0663
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000663.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber Ouintusdecimus
speximus, nullam eosinter se societatis nomine faederis facere pactionem opo
ruit, nisi saluo per omnia iure, atque auctoritate Romanae Ecclesiae. Con le
Cratus eltinde VIIT KaI. NPaecinS in CachedtaS. Perri. quo Facto PC.
erus prxtectus vrbis accessie, acque in consiltorio Palacii Lateranen
Sispublice juranie, se ei, de succesoribus ejus, _ ROImAnX FcCleSIX H
delem contra omneshominesFore, dx invelticuram ab eo praefectura
per mantum recepie. acque in manibus ejus ligium, ve vocabane, he
minium fecie, poculo ab eo aureo insienis beneuolenriae monumen
codonaeus. Inde, quoniam miritice ansebatur animo, quod archiepi
Icopus Salernitanus, reliquiq. capriui, ob sidesq. Sicilix adhuc in cu
Stodiis in Germania cenerentur, leripsit ad Aroentinenlem, et Spiren
Tem episcopos, ve Vecilum Bergenlem monerene, archiepilcopum
Salernicanum c cultodia mitterer, acque epilcopo Surrino, de abbari
S. Analtalii legaris ad id in Germaniam milsis mandauie, ve, Cille au
aorirari sux non paruissee, execrarionis in cum sentenriam explica
rent. Mlonitus porro ab exilcopo, Philippum Ducem, cui ob occu.
pacum S. Perri Pacrimonium piorum interdicta communio Fuerat, in
graciam redire cum Ecclesia cupere, relcripsie, Pi archiepilCopuI
carcere liberandum curassee, re ipse illum expiaret, (in minus, RO
mam renire ad piaculum accipiendum iuberet. Monuit eriam epi
Scopos, abbaces, principelq. Germanix, ve Sibiliam, de silium, de A
lins, e cereros, qui de regno Sicilix in Germania seruabantur, lolu-
tosad se eralmitrerene; si non fecissene, praecepit exilcopo Surrino.
ve cospiorum communione depelleret. Ouibus rebusactis animum
inde converrie ad parrimonia E cclesix, qua occupata, ac beneticii,
sive Feudinomine donaca a Friderico, acque Henrico Fuerane, repe
cenda. Cui laudr servire luperiores pontitices vel morte immatura
opprelsi, velcuris Oriencalibus, rediximus, occupari nequiverane.
hoc e officio pontiticio convenire praecipue duxir, ur pir veteru
regum beneticin eeretur, de ad laplam constimendam EcclelIAI
unum pertinere maxime exiltimauie, ve bona ei LuIa RCCOPCrAFeE, qua
per eosadem pea Tuerane, qui porissimum conseruare debueranE. F. FanE
autem Marcoaldus, qui Romaniam, e Marchiam Anconitanam.
Philippus qui Tulciam, Conradus, qui Ducarum Spoleranum rene.
banE. Milic ergo exercitum in Romaniam, prxecepirg. R avennari
archiexilcopo, d luffraganeis ejus, ve Carsidonio legato adessene in
Exarchatu Ravenna, _ Brirronorii comitaru recipiendo; ad Mar.
coaldum aurem, qui Fcclesialticorum asros in Marchia Fce de popula
bacuc, Cacdinales destinauic duos, rosarum, ve desisterer, di exccra
Cuc

## Folio 660 — 1663200467:0664
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000664.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
660
Elistoriarum do Reono ltalia
cum, lperrexistet. Cardinales profecti mandaca edideruBE, de
l
is nulla lui racione ducta in populatione perlisteret, eriam comu
nione priuarun, ea lubleriprione, quod ec Edem Fetellisser, d Paerimo
nium Ecclelix invasiset, neque repecitas res relticueret. Ouod ubi
Ponritex audiuic, cam lencenciam iultam esse pronunciauie, aeque
eadem in Conradum incenca populos lacrameneo, quo se illis oblio2-
rane, abloluir. Car sidonius aurem in Romaniam cum exercieu in-
gressus ditticiliorem opinione expeditionem elt nactus. nam cum ce-
ceri populi, cum maxime Cxlenates, qui primi Rom aniam incunri
Occurrerune, in perrinacin lua se perlticuros, oltenderune. Itaque cum
eos lacrorum interdicto notasset, neque quidquam profecisiet, au
xilium Bononienlium acivocauie. Bononienses live ve a Poncitice gra
tiam inirent, cui lemper maxime Huduerunt, sive re Marcoaldum à le
procularcerene, subico arma pararune, ac delectu quim maximo h2
bito carrocium emilerune. Dux aderat srenuus, acque, veiistempo.
ribus, rei militaris in primispericus, pracor vibis, Vbertus Viceco
mes Placentinus. Isomnibus copiis eductis ltarim Corbatiam, Saxa
cellumi, Moncemcatinum, Arborum, Duciam, ex Flagnanum, Imo-
lenlisagri Caltra, quod intirmis munitionibus esene, primo impecu
cepie, aeque lingula certa pecunix lumma muleauir. O uOterroie
perculli Cornetani, qui le paullo anre dediderane, sponte in Adeim,
cum detecissene, reverterune. Inde in tines Imolenlem, Forolivien-
Cem, Foropopillienlem, se Brictonorienlem exercitus est inductus. In
Primis Forolivienlium intame Facinus erac. Ili enim Robereum,
vrbis pextectum, rem ad Eccleliam rerrahentem populari in FOrOcOn
cirato cumuleumilere interemerant. Vniuerlitamen valtatione noris
illata ad pacem perendâ, d oblequium Ecclelix recipiendum adiu
Cti. ad exrremum iunctis exercitibus Cxlenates quoque periti, atque
ad auctoritarem Ecclelia reuocari. Civicaribus in fidem reversis in-
cerdictum estrelaxarum. Conera vero Conradus, cum se diris à Pon-
ritice denorum execrationibus connouisset eo nomine, quod bona
Ecclelix reperitanon redderet, religioneractus longius libi proceaet
dum in concumacia non pucauic. vecumi coram populo Narnien (il.
cramentum lolemne concepit, se vniverlam cerram, guae erat Eccle-
Cix, redditurum, ac starim Fulgineum, e Inreramnam restiuic. ac.
que omnes populos lacramenro libipraeltito liberauie, de in poreltare
esc, abirrioq. Pontiticis iulsic. cum aurem veller arcem Alilii icd
dere, ACiliacibus, Perulimilq. repugnanribus, nequiic. inde prote
A0 in Ducacum per menlem Ausultum innocentio, in maniibus eius
Vulacum

## Folio 661 — 1663200467:0665
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000665.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
alber Duintusdecins
Ducatum dimilie, acque ita ad ob sequium F cclelix rediie.
tius praefecto Ducacui Cardinali lesaro Spoleranos, Reatinos, Fule
naceS, ACCaceS, Fugubinos, PerulinOS, CaltellanOS, de Fuder.
tes dicto audiences essen, iussie. Ouibus rebus vuloatis, Inno
cenrius omnibus esse in ore, acque oculis caepie, ve qui solus post
tor annos Eccleliam in priltinum locum dignicacis, ac porencix
relticuerer, remque non vi masis, quim pontiticia auctoriente
conticeree. Dum haec in Romania, Marchin, Vmbriag. gerun.
tur, Lombardia variis civiearum cnmuleibus artie. Burgenles 
Placeneinis ad Parmenles detecerune. Floc Placentini aequo ani
mo non porverune ferre. Leaque Brixianis, Comensibus, Ver
cellenlibus, Novarienlibus, Hlastenlibus, Alexandrinilg. copiis
ex Faedere aduocaris ad Bursum procelerune, idque aicta ob(i
dione circundederune. Conera vero Parmenses, cum Cremonen
Ses, Regienses, ac Murinenles locios sibi praecto adesse suos iulsis
Tene, aduerlus eosmoverune, d lub lucem incautos, ac semilom-
nes adorri ica concerruerune ve armorum, ac pugnae oblici spem
Caluris in Fug2 ponerene. Ouos Parmenles longius insecuri alios
occiderune, alios capciuos abduxerune. Neque vero magis quie
ex res trans Padum fuere. Veronenles Holtiliam rexdificare cae
Perune. Hoc rbi senlere Mancuani, ad opus impediendum ar-
mato milice occurrerune. Verum praelio ad Ponrem Molinum
cum Veronenlium manu conserto, terea dare concti line. Vero.
nae convencus a leprem cimiratibus Tranlpadanis elt habitus Me.
diolano, Brixia, Mtancua, Vercellis, Nouaris, et Verona. Fae-
dusg. omnibus belli, pacilg. communicaris rarionibus ictum est
advertus omnes, qui praelenrem convellere AAEUI TCMFArCNE. CO.
menlibus Ralendae Seprembris praetinicx, quibus le hhoc obstringe.
re Fcedere Possene. Ferrarienses quoque cum Mutinenlibus Locie
carem, peacore salinguerra, iunxere, iuranres, se lcruaruros esle
Mucinenles, nec porcorium ab eis aliquod exacturos: PeF NO.
vembrem inde menlem innocencius Constancium Imperatricem.
_ Fridericum Eilium, Sicilix reges instiruie, licceris ad verumque
in hanc sencenciam daris: Duoniam regnum siciliae in Apostolicae se
dis fide adhuc permansit, et Rogerius quondam pater tus  Villel
mus frator, et Villelmus nepos, reges Apostolicam sedem, e pradecessores
nostros summa constantia colverune; simul etiam, quia ea opinione imbuii sut
mus, Serenitalem vestram eorum vestigia firmiter sequaturam: ob has res ve
bis, acque heredibus vestris, qui, prout l’ illelmus frater vester Flachriano prae
LaL
dclessor

## Folio 662 — 1663200467:0666
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000666.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
662
Flistoriarum de Rcono
decessori nostro, nobis, successoribus nostris, Ecclesiae Romana fidelitatem,
hominium voluerint exhibere, et quae subscribuntur, obseruare, concedimo
regnum sicilia, Ducatum Apulia, V principatum Capuae eapolim
Salernum, Amalfim, Mlarsiam cumiis, qua ad horum singula percinent, et
alia, quae tenetis a praedecessoribus veseris, hominibus sanctae Romana FC.
clesie, iure detenta, pro quibus omnibus coram Ostiensi episcopo, apostolica
sedis legato, quem ad sacramentum ruum accipiendum misimus, fidelica
tem nobis, et) successoribus nostris iurasti. Cum autem u, fili, rex ad le-
sicimam aetatem perveneris, nobis, ac successoribus nostris, e Fcclesiae Ro-
mana fidelicatem, (s ligium hominium exhibebis. censum vero sexcentorum
squifarorum de Apulia, et Calabria, quadrinsentorum vero de Marsia
vo5, e haredes vestros satuistis Feclesiae soluturos. Flectiones autem in
reg:o canonice fiant. Fluius vero beneticii tructum haud Ferre Con-
Stancia poruie. Siquidem morbum nacta haudica mulco polt quin-
co Kalendas Decembris vitam reliquie, cum iplum Innocentium
Friderici pueri cutorem restameneo insticuissee. Morce Constan-
rix nouo in Reono bello est occalio paretacta. ReruM TUI DA
cor Mlarcouldus extirie. IIle vero per caustam iuris pueri con
seruandi ex Marchia exercitum in Apuliam introduxie, ac prin-
cipes, qui parere recularune, exilio, Forrunis, membrilq. Irul.
tauic, ee caltro sancti Gerniani capto, Calsinum obledic.  u2
re accepra Tonocentius, tanquam cutor pueri legirimus, e ipse
adverlus cum exercirum deltinamr. Dum hac in lralia, Siciliag.
seruntur, in Germania geaves cumuleus ob regia comitia con
ciraci. Nam quidam principes Adernaci convenientes Berroldum
Ducem Zaringie, regem delegerune, neque rarionem lacramenti,
quo se Friderico obligarane, habuerune. Alii vero in oppidoMi-
Thuleno concti Sueui, Saxones, Bauari, Boemi, a principes plures
Phenenses Pilippum DuCeM CrCATUNE. ex quo Caua inter cos est
aemorum contentio nata: Cedenre inde Berroldo Colonienles,
ex Arsentinenles cum epilcopis luis, de alii quidam Ochonem Du
cem Saxonix ex Anglin reuocarune; cumq. aduersus Philippum
resem delignaverune. Cum aucem Philippusi Aquas venissce,
calg. praelidio occupatas ceneret, camen supervenienre cum luis
Octione, acque Aquas oblidione premenre, cedere elt conctus. IEd
Adolphus, Colonienlis archiepileopus, resem coronauit Ochonem,
cum vero rire coronatum legatus pontiticius approbauie, ac Philip-
pum Ducem iure repudiacum pronunciauie. Hoc aurem cum
iriulte lactum principes quidam concendeiete, Iunocencius leguci
e
Paltes

## Folio 663 — 1663200467:0667
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000667.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Liber duintusdecimus
partes Cui lulcepie, acque ita Z aringix Duci conquerenti respo
Obiectioni Principum respondentes asserimus, quod legatus noster approbande
recem, et reprobando Ducem, nec electoris sessit personam, t potè quinec fe-
cit aliquem eligi, nec elegit; nec cognitoris, cum neurius electionem, quod ad
factum eliventium, confirmandam duxerit, aut eriam infirmandam. FXer
cuit autem denunciaroris officium, quia personam Ducis ejusdem indionam
(t) personam recis pronuncianit idoneam, quod ad Imperium obtinendum
Fosiritur duximus commonendos, et à praefato Duce iusto quidem à nobis iu
dicio reprobato recedant,  praefaro recinon abnuant adhaerere. Sunt enim
nocoria impedimenta Ducis, scilicet excommunicatio publica, periurium ma-
nifestum, et persecurio divulsata, quam procenitores eius, exxipse praesum
pserunt in Apostolicam Sedem, es alias ecclesias exercere. fuit quoque a prae-
decessore nostro excommunicationis vinculo innodatus. quod postmodum reco-
onovic, dum pernuncium suum absolutionis beneficium postulauit. Onde patet,
quod ipse fuit excommunicatus electus. Iem conraproprium iuramentum.
super quo nec consilium a Sede Apostolica requisivit, t ambitionis vitio re-
enum sibi ∞ surpare praesumsie, cum super illo uramento prius Ecclesia Ro-
mana consulo debuisset. Ouibus rebus coeniris Philippus, ve Fauo.
rem sibi Poncificis in adipilcendo Imperio COmpaTALEE, DUCAEUI
Fulcix praeter MontemAalconem dimilie, ac capriuos Siculos custo-
diis liberandos curauic. Ii, cum in aulam ponriticiam pervenissene
quod luminibus capei essene, Fcedum omnibus Germaniex crudeli
caris exemplum, ex parum Philipei rebus accommodatum exhribue-
runc. Fodem anno duabuseccleliis merropolitanis racantibus an-
ciltices dari, Adelbertus Ravennari, e Peregrinus Aquileienli. NOn
pratereundum lilentio existimo, haectempora, quae reeris hominum
Aagiciis, diris populorum inimiciriis, ac netandis haerelibus propetue
re intamia, hoc rno bono Dei beneticio Aoruisse, quod viros aliquoe
cum doctrinxe maenicudine, cum virae integrieare praestantes rulerunt.
Nam Francilcus RChas in Ttalia, e Dominicus Calaroxensis in FTi-
spania per hocrempus insigni alperitare virae, rerum humanarum con
cemprione, de rerbi divini praedicatione, hominum in le ora, oculolq.
vectere incaepere. Verum poltero anno Cremonx praecipue lux in-
sens lancticaris estullir. O uippe Fomobonus quidam simplicirare
morum magis, quam erudirione in ciuieare conspicuus ex hac rita de-
celsir. ac lanctirarem luam post obirum ram mulris miraculis ad lepus
curam edicis contirmauic, re Sicardns epilcopus, homo grauilsimus.
CA re permOTUS Romam sibi contendendum, atque Innocenrium
de omnibus diligenrer edocendum purucie. Ouibus rebus coenicis
lnnoce

## Folio 664 — 1663200467:0668
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000668.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
604
liltoriarum de Reono ItalI2
Innocentius religione pertulus ipsum in numerum Sanctorur
plic, ac Cremonenles ad eius colenda Nacalicia lcripris, qua adhuc
extane, licreris incitauie. Fo vero anno omnes opes luasad Marcoal
dun, qui rnus inteltam habebac Fcclelium, contulie. lea que misso
in Campaniam exerciem iplum a C alsini oblidione auertiE, aEque Apu-
lix, Calahrixq. populos lacramenta Friderico dicere iulsit. _ C ardina
lem S. Marixe in Porricu in Siciliam ad capuc eius cultodiendum milIe.
neque otlicium rllum opcimi auc domini, aut cucoris, auc parris erga il
lum omisie. Inde in Marchiam conversus nouum exercitum ex Lom
bardia, Fulcia, de Marchis cuocauic, moderatorelq. Tulcix Rom a 2d
ea conlultanda, qua opusessene, acciuic. at que ita Marchiam adortus
haud masno admodum certamine rniverlam ad Ecclelix auctorica-
tem poltcor annos adduxie. Ouibus rebus, 2c Limul eriam ietu reli-
sionis Marcoaldus adductus, demum ad officium rediic. ac per exilco
pum Oltienlem legatum pontificis Verulis expiatus in grariam Lccle.
lix elt recepeus. Innocentius recuperata aliquando tandem Fcclelia
omnes inde curas luas ad res Orientales in dies rehementius collaben.
tes libi staruir conferendas. Dum autem Marchia à Pontitice in2-
enatorius cum Tralix approbatione pacatur, Lombardi inter le ac.
cenlis ad internecionem animis contendere. O uippe Placentini 2
cerbeferentes, se a Parmensibus non solum Buroi porsessione nuda
tos, led eriam in Fugam actos, captolg. Fuisse, cum Mediolamentibus
ad Bursum oppugnandum renerune. Led Parmenlibus cum lociisluis
Cubito aCCUETCNEIBUIS PTOPOLIEUM FENCFCHON POTVCFuNE. cererum COI
laris lignis, praelioq. valido Facto ica verinque discestum est, ve Paris ap
pareret, ea congrelsioue non exrinctum ardorem esse puenandi, lec
auctum. Praua percrebuerattum in Tralia consvetudo, ve non (0
lum priuari privatos, sed eriam populi populos ad Contractas Con-
troverlias dirimendas indicto certamine inuirarene, quod illicornea-
mencinomine appellabane. quae, vemortalium generi exiriola, eri
bus fuerac iam decreris ab Fcclelia condemnata. TanEA vero eum (I
verractandorum armorum, sive vireuris experiendae cupidicas Icali
cosacuie, ve concempeis legibus aleer alteri eiulmodi ceream en indixe
rine, le quo incer se ad rem summo disceptandam dilcrimine pronoca
rinc, racus veerq., se vno praelio Tralis oltenlurum, non lolum, quan
cum iure conerouerlix luperaret, led etiam, quod generolos populos
rehrementius incirabac, quancum bellica virture, sloriaq. militari prae.
Carec. dieq. canex, ac tam memorabili pugnae indicta incerim luas
quilque vites, copialq. rebus instruere necestariisinttirir. Iaec vero

## Folio 665 — 1663200467:0669
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000669.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Liber Duintusdecimus
ubi Innocentius comperir, intimis animi sensibus dolu
nimirum populorum calamicarem prolpiciens. Leaque veranto ma
lo, quond poster, occurreret, liceras V. Kal. Mlaii, quae adtue le
suncur, ad abbacem Locedenlem (criplic in hanc senrenriam. Duo
ex dissensione, quae super Burpo S. Dommini vercitur, inter Placemtinos, et Par.
menses mala contigerint, (t quam multa impendeant, nemonon videt. Nam
innicem (anguinem suum sitiunt, nec propriis damnis, cladibu (que contenti sunt.
quin etiam totam Lombardiam ad arma solicitarunt, atque inter se in 2niuerst
praelii aleam certamen improbum indixerunt. Duamobrem, et e cladesim-
minens arceatur, es), si venium ad conflictum fuerit, immortales cuitarum
inimicicia amoneantur, mandamus robis, et cum archiepiscopo Mlediolanen.
Si, episcopis Vercellensi, Beroomati, Laudensi, Brixiano, Cremonensi, Re
siensi, Placentino, e Parmensi, ad quos nos hac quoque de re scribimus, per
te,  eos, quos ad hoc officium idoneos, ac necessarios esse duxeris, hos populos
adpacem, e concordiam redioas. Duod (i illiin auctoritate vestranon fue
rinc, per sacrorum interdictionem inpraetores, consules, consiliarios, ex fauto
res intentam tam Placemtinos, quam Parmen (es ad (ubeundum iudicium no-
Strum astringas, cure sq.; et Burgum in manibus tuis nomine nostro assienent
tenendum, donec a nobis eis restituatur, quibus visum iure fuerit convenire.
Hlac, recunque curara line, parum momenei ad conceptam po
pulorum animis rabiem comprimendam, d impendencem ciuirari
bus cladem auerrendam habuerune. quam cladem Deus coelectis
prodisii nouirare prudentibus, e divina non negligeneibusaperre
porcendisse est vilus. Siquidem nive per Augultum menlem prodi
sioleecaelo lapla trigus per eriduum hiemali limile laeuiic. Spretis igi.
tur pontihciis, caleltibu (g. prxceptis Parmenles, e Placenrini, lociis
verique luis ltipari TIII IdusOctobris, ve condictum fuerac, apuc
S. Laurencium convenerune, ac dato extremi prcelsi liono ma-
eno verinque animorum, aeque armorum ardore congrelsi lune.
Puenatum est aequo Marte i prima diei hora vlque ad velperam
lumma non vircure solum, sed etiam percinacia, cenlentibus lingu
lis, qui loco celsistene, eosnon Bursum, led rniverlam bellicx vir
curis laudem, ac gloriam amissuros. Ieaque lupervenienre nocte
detatisatione magis, quam lacierare pugnandi ingenti verinque cla-
de exacie recelerune. Per eoldem dies Veronenles quoque ad P2
dum prosressi inviris Mlancuanis Froctiliam muniverune. Medio.
lani vero Vbertus Pirouanus ad archiepileopatum est evocatus.
In exicu inde anni pax inter Placentinos, de Parmenles apud Cre
mam Mediolamensibus, e Brixianis sequeltribus est tran(acta.
R KK
aem

## Folio 666 — 1663200467:0670
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000670.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 16 lines, status machine
666 Fliscoriarum de Reono It2lix
FTEC VseVE adannum millelimum ducentelinum in ReonO
lcaliae euenisse memoratu digna comperiebae, cag. anno demum
milielimo guinsenrelimo lepruaselimo quarto e renchris crura in
lucem, conspectum q. prodebar C aROErS Sigonius MucimenlIS,
cum in Crminalio Bononien (i studia protitererur humanicatis.
poltautem anno MDL X X LX nouis conquilitis
recerum monumenrorum, lcriptorumq.
Cublidiis eadem mulco e auctioru,
_E CertiOTA, FenAUaTA OpC-
ra, diuulgauit.
3 ONON LX3
ipudlac esfcapita rii
ADL. XX. X.
1
1

## Folio  -  — 1663200467:0671
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000671.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
LEOORAPENSLEOTOKI.
OXV FTistoriaruM de REONOTTALTAF. libro.
cumeruditisimo cuique maxime probatos; ac pro
ptereain Ltalia, Callia, C Germaniatypis (emel
iterumq. mandatos esse comperissemus, eos (5 nos
quoque describere constiruimus, Vt XX, quos de Occidentali Im-
perio ab eodem auctore (criptos primi edidimus, jungeremus: at
que ambas inter (e Flisiorias, vt sunt tempore, et natura coniun-
eta copularemus. Ouamobrem eos ab auctore obtinuimus non
solum ab iis, quos aliorum editiones forte contraxerunt, erroribus
repureatos, (ed omnibus etiam in partibus multis rebus memo-
rabilibus auctos. Neque enim ferme decennium incidit, quoa
notabili accessione aliqua insienitum non sit, cum ipse Auctor
multanterim resistra Pontisicum, aliaque monumenta scripto–
rum post priorem editionem assidua per scrutatione invenerit.
Traque pontificatum Toannis V=ET nonminus ob (curum, quam
celebratum, pracipue illustratum invenies ex ipsius Loannis Rect
Stro, quod Loneobardicislitteris exaratum auctor Roma apud
hominem omnium doctisimum, at que in omni conquirenda at-
que eruenda antiquitate diligentissimum Culielmum C ardina-
lem Sirlettum, nuper Avenione repertum perlegit. Duin etian
Leonis IX, Crrecorii VIT, et Alexandri TET temporamultis ac
cessionibus factis renouata offendes. Pollicemur etiam, nos prope-
diemhis X libros Bonomensis Fistoria altexturos. in qua praect
pue continentes his temporibus Othonis LTTF, et Friderici FF Im
peratorum maenares in Tralia eesta, simulq. erania Ttalicorum
inter se commissa certamina ita explicantur, et vet eris memoria
Studiosi facile habituri sint; obi obscurorumillorum remporum
imaginem expressam intueantur, quam vix quisquam ad hoc
 sque temporis adumbrauit. Atque ita continens Flistoria (eries
ab anno Christi ducentesimo octoresimo quarto 2 (que ad millest
mum ducente simum sexacesimum quadr aeint a septem libris in-
clusan atque insineules annos dicesta ex nostra officina prodibit.

## Folio  -  — 1663200467:0672
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000672.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
. de
.1S
20. do
cisit siet ou itre
oe e csier oint
lieos
on s  ui
mergn eitls 1er 201:
eeget  i c e
 cer eoc enin e. ago oit
er t oisitoitomci dato
 crer cit nsireq ml rie tci aque
hen cilioni mnib s aitas a . catbum cblicum
ae ese d gi egis itu oeiaisso vo clliser
e
ri i
acs teroassige eiteoeii
g sn eisit aersioirus sceu cur
 se oee resee vee sees eeeo araioi
ons. s. deli asi au co
hsa as ecsum eista arer eroseis es silo ra bog ant bona or
   a sesis ebo crieiiere erai
toe erieies  esit it
e t  ioinit posueri  l
 e TET V 19, LEY pioyID ces rine
e ron eiis aoilo.husssoniais l vid
eni peri. c  s aat  rismos et cerl ix icu
it erliii E oCliroquas esdesioriueru
dite
 . aogilait iero nenero
s   st e eassimouoi
iid
dct t 
o mid ii vetie et olivris ile
uit aii
i sse eges emiguavit
r tpise  eriton et coguta
5
eten sus ser ormp caniegeto esmont issirel om du
il eg airiourbe msega ssrmeisemnberum

## Folio  -  — 1663200467:0673
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000673.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
ONTNIYMRERV
ET VER BOAVM MEMORABILIVM
QVANDAM OYASI EDITOMEN
S V BITCFF.
Indicancur erium Ccriprorum monumentas ex quibus tiac excerpea historia est.
Aadita est Deseriptio Traliae ex Trinerario Antomini manuseripio.
ARGVMENTVM ANINS HISTORIAE.
DES CRIBITVR regnum Tralia, quodincticurum Fuie a LO
gobardis, inde excepcum a Francis, cum vindicacum ab Tcalicis, de
mumcranclarum ad Cermanos. In primis exponuncur linguli reges
Longobardorum, Francorum, lcalicorum, et Germanorum, ee res, le
SCs, 2C mores eorum. Addicur, vecum regno Icalia ciculus Imperi
in Carolo Magno i Pontificeiunctus lic, de vecum veroque regnuim
Germanix ab Orhone Maeno conlociarum lic, de tres corone limu
line connexe, Germanica, lcalica, e Imperialis. Delcribuntur icem
linguli ponritices Romani, e reseorum, e ritus Ecclelie, (chilma
ea, Concilia, dignicares, diciones, ac pacrimonin. Feaduneur archi
epilcopi, abbates, Duces, Principes, Marchiones, Comites, de res
eorum. Neque solum rniverse lcalic, sederiam lingularum prouin.
ciarum, ee ciuicarum starus exponitur, nempebella, leditiones, victo
rie, clades, publica editicia, ve balilice, de monalteria, irem cala-
micates celeltes, ve pestilenrie, tames, diluuis, incendia, tempelta
tes, eo ordine, re quid quoque anno evenerit, demonltretur, e
nihilmemorabile; quod compertum (IE, OMIEtREUT.
E
ad

## Folio  -  — 1663200467:0674
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000674.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
.A 
Le L
NPERAZORES Orientis, Icaliae domini, e Exarchi scalia ab eis im
posii,  res eorum.
Alores ad Imperium Orientale pertinentes.
Dionitates in Imperio Orientali.
Reges caliae, qui successere Imperatoribus Orientalibus,  res, ac mores eorum
Dignitates in Regno Icaliae, Vbi de feudis, e feudatariis apitur.
Detitulo Imperii Occidentalis iuneto cum reono Taliae.
Dereono Cermaniae iuncto cumreono Taliae, e Imperio.
Pontifices Romani, qui in parrem ditionis successerunt, quam imperatores Orien.
tis habuerunt, et res eorum.
Tareses, Concilia, dionitates, ritus, bonaque Zcelestae Romanae.
Duces Foroulienses, qui ditionem in Tcaliahabuerunt, (t res eorum.
Duces Spolerani, qui ditionem in Tralia habuerum, C res eorum.
Duces, () Marchiones, qui ditionem in Ptruria habuerunt, et res eorum.
Duces Beneuentani, qui dicionem in Icalia habuerunt, et reseorum.
Principes Capuani, qui ditionem in Icalia habuerunt, et res eorum.
Abbates Cassinates, qui dirionem in Traliahabuerunt, () res eorum.
Comires, () Duces Apuliae, ac Calabria, qui in parrem dicionis successerunt, qua
Imperatores Orients habuerunt, et reseorum.
Archiepi scopi Mediolanenses, Y) res, ac ritus eorum.
Archiepi scopi Ravennates,  res eorum.
Patriarchae Aquileienses, ) res eorum. 2
Patriarchae Ciradenses, Duces Venetorum, (s) res eorum ce
Talia, ) prouinciae ejus. .  Bse Slent.3) 10C.
Vrbes, Castra, () Rumina Icaliae ordine liverarum.
Exterae nationes, quae scaliam innasere.
Prbes Traliae insioniter ob sessa, aut expuenata. J1lis
Vrbes, ecclestae  monasteria condita.
ETomines innumerum Sanctorum relari, aut spirie varicinii praedut.
Familiae antiquae Icalia.
Cacalogus veiborum verum, acpersonatum aliarum memorabulum drauot
terarum.
Tomina scripturarum, ende est excerpta historia.

## Folio  -  — 1663200467:0675
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000675.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
Wo
18
b
AtL L ALAILOR F S
PALTAE BOMTNT, ET EX AR
IEALIAF, FT RES, AC
MORES FORVM.
 3E.1X
d ue lisie e
Numeri annorum, non paginarum
nOLaLI SUNE.
Anno Christi. 565.
IVSEITANVS Vaenus, scalia de
Gorthorum manibus extorta, Nar sete
Duce Traliae relicto, moritur an. 563.
AH. 565.
ErsErNS Emp. impulsa Sophiae exoris
remonet Nar(etem Ducem Tlaliae, qui
iratus aduvcat Loneobardos in Ita
liam. an. 566. e Fxarchum Italiae
pro Duce instituit. 500. spoliatur ab
Alboino regerenetia, Liguria, Aemi
lia, Tuseia e Vmbria. 570. 572.
Lonoinus primus Fxarchus Tcalia ab
Imper. Tustino imposicus Ravenna cOn
seddit. 500. prouincias suprascripeas
amisit. 572. Albisindam Rosimundae re
sinae siliam cum thesauro ad Tusti-
num misit. 57 +. Classem Ravenna op-
pidum amissum fruscra recuperare cd
rendit. 582. Futychius patriarcha CD
Rantinopolicanus haereticus. 58F.
576.
ZEBERIVS Emp. 576. Frumentum minit
Romam, dum obsideretur a Ducibus
Zongobardis. 579
582.
SmarasduS FXarChuS. 583. Classem re-
chiepiscopoheretico assetiri coeit. 187.
recuper at Classem oppidum. 586.
Mauricius Imp. Praneos impulis contra
Lingobardos. 58. +. Boliatur ab Austha
rirece samnio, unde sit Ducatus De-
nementanus. 589. Crecorium ponsi-
cem areuit. 595. Fauet Loanni patriar
che Constantinopolitano principatum
Feclesiae sibi vendicanti. 595.
ROIanUS E archus a Mauricio Lmp.
missus. 588. belli intulit Acilulso Re-
si non nullis oppidis crepiis. 593. TVa-
liam a Lrcobardis lacerari passus est,
atque a pace abborruit. 595. . AC
Callinicus F.  archus a Mauricio sub-
Stiruens. 5.98. Acilulso Reci Parmam,
ac filiam, et generum ademit. 60+.
Sinaraodus iterum E xarchS a Mau-
rivio missus 602. filiam, e cenerum
Acilulso recirestituit. 603.
602.
PHOCAS Lmp. 603. pacem facit cum Ae1-
lulso rece per Smarardum L arChii.
606. 609. Smaraedus Ferrariam ma
mbus cinxit. 606. Phocas templu Pan
iheon tradit Bomsacio ZFTI. poncifi-
ci. 620.
HERACLINS LMp. dLL. Ldana L
eium Pxarchum in Tralia mitsit. 6EL
Toannes Lemicius Exarchus inducias
sape renonanit cu Agilulfo rege. 6Z7.
rnmuleu populari navennae occidi-
Tur. 675.
Llcu Fxarchus ab Keratio
MAVRTCIS IMp. 3dL LM Lat iB
sufsicit Smaraedum. 582.  lqc. 
caperare nititur. 583. Seuerum pa-
triarcham aquileiensem capeu in Cra
do, et Rauennam deductum Toanni ar

## Folio  -  — 1663200467:0676
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000676.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
Sid in Traliam contra Loncobardos, C
Imp. Samissus. 5. nece Loanis FX at
ehi vindicanit. Romam profectus sum
mohonore excipitur, qui deinde FX ar
chis solemnis mansit. inde Neapolim
proeressus Loannem Ducem Neapolis
rebelle vlcus est. Ravennam reversus
eyranidem inuadens occisus est. 626.
TTaacius Exarchus ab Heraclio Imp.
summissas. 628. Lateranense Patriar
chium spoliauit. 637.
eractius Emp. bellum infert Cosroi Reci
Persarum ob recuperandam crucem
ablatam. 620. 622. crucem receptam
628. reporiat Fierosolyma. 6=9. Ca-
dit in haeresim Monohelerarum indu-
ctus a Sereio vatriarcha. 630 crucem
Hiero solymis metu Sarracenorum ex
trassit. 634. spoliatur a Rothari rece
Loncobardoru Alpibus Conis, et Opi-
tereio 2 sque Taruiscum. 638. Tsaacius
Fxarchus victus est praelio ad Scul-
remnam a RotharireeC. 638. Mauri-
cium charcularium sedirionem azitan
tem vlciscitur. 6+2.
642.
GONSTANELNNS Heraclii filius Imp. 6+Y.
64. 1.
CONSTANS Imp. 0+2. Theodorum C allio-
pam Exarchu in Tealiam misil. 6 + E.
Pyrrhus patriarcha (uspectus haereseos
Romam venit, et Catholicis subseri-
Psit. 642.
Theodorus Calliopa FEX archuS. 6+ 2.
Conctans imp. lapsus in haeresim Nono
thelerarum, a Theodoro pontisice obtur
Catur. 6+ 4. iratus Marrino pontisiei
Theodor Calliopa Exarcbus ite
nonat priuileeia RO. FcClessa. 657. ir a
mens excipitur a ritaliano pont. 663.
Fcclesiam Romanà̂ donanit. 663. tem-
Pla anciqua spolianic. 563. in siviliam
abijt. 663.
669.
CBASLANETNrS Trp. 6C0. concilium se
xtum generale Constaneinopolim con-
vocat ex auctoruate Acarhonis ponti-
ficis contraharesim Montheletarum,
es ad innoendam ecclesiam C onstanti-
nopolitana Roman C. 679. exiscopos ad
concilium vementes beniene excipit.
680. capira parrimoniorum sicilia, et
Calabriae remittii Romana Ecclesia.
68r. coeeit archiepiscopum Rauenna
tem obedire Romanae FCClesta. 682. 
libera comicia pontificia fecit. 884.
686.
TYSTEMLANVS IMp. 686. Scribit ad POn
rificem de tabulis sexir comn Cusco-
diendis. 686. remisie capita patrimo.
ni Brumia,  C alabria. 687.
Toannes Fxarchus missus a Tustinia-
no Tmp. 687.
Tustinianus concilium habuit contra
Ecclesasticum ricum, e coegit legatos
Pontificis subscribere. 692. C propte-
rea sereium pont. repuenantem per-
Secmtus est. 693. Loannes FX archus
pecuniam insolenter exigit a Sereio
pont. 08).
rustinianus Imp. Zachariam proto.
spacharium murii Romam ad capien.
dum Sereium pont. Sed fruser a. 693.
696.
LEORTIrS Emperatore se fecit pulso Tust
miano, e naso ei truncato. 696.
699.
TIBERIVS Absimarus Zeontium expu
lit. 698.  se Imperatorem fecit. 699.
e Theophylactum F xarchum in ZIa
Beneuentum obsedit. 663. Romam ve-
liam misit. 702.
propier concilium aduersus suam hae-
resim connocarum, mucit Olmpium
Exarchum ad cocendum eum; v sibi
assentiatur. 6+8. Paulus parriarcha
cofirmat haeresim Monotheletaru. 646.
OIYIBIUS LX a CBad.D40.
Tam. 63+.
Constats Imp. miriit Theodorum C al-
liopam Exarohum iterum ad capien-
dum Marrinum pontisicem, et captum
miceie in exilium in Pontum. 652. re-
Lheophylactus LxarehuS. 7L.
706.
LVSETNTANES recuperat Imperlum. 700
bello ad Ravennam facto Felicem ar-
chiepiscopum contumacem capit. 709.
Toannem

## Folio  -  — 1663200467:0677
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000677.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
Joannem FiLocopum milsit EXa.
honorifice exctpit. 7+T. a Philippice
imperio, e vita spoliatur. 7TF.
Senetribem necatttu alque honore spe
Bavito7+F
742.
ARTABASOVS Imp. pulso Constarino.
743.
PHILIDDTENS Imp. acta cocilii sextI per- CONSTANEINrS recuperat imperium e
vertit. 7Z2. Baeresim sacrarum imaei-
numntulis. 722. Loannes patriarcha
ei assensit. 7 22. Toannes F. X archuS OC-
cidicur a Pauennaribus. 712.
724.
ARTEMErS Anastasius Imo. carbolicus
Sacram mircit ad Ponrisicem. 7 2+. 
Scholasticu Exarchum in Zvalid. 71+.
Scholasticus ExarchUS. 724.
716.
TREOvOSIVS Emp. catholieus probat se.
xtum concilium. 716.
727.
LEO LSAVRVS Emp. Sacris imasinibus
infestus. 727. Faroaldus Dux Spole-
ii Classem ademit Exarcho, e resti-
it. 728. Tiberium in Siciliares no-
nas moliente delet. 728. per Paulum
Exarchu missum insidiatur vita Cre-
eorii rI. pontifieis propter sacras ima-
Tines. 723.
Daulus ExarchuS. 723. amirrit Clas
sem. 725. Rauennam, et F. Xarchatum
creptum à Luisprando Reze, cumque
recuperat ope Gregoriy II. pont. 725.
Leo Emp. abolet sacras imaeines Constan
nnopoli. 726. Ravennaies Paulum
Exarchum interfecerunt. 720. amil-
tit Romam, es Ducarum eins deficien
tem ab eo ad pontificem propter here-
Sim. 726. 727. Duis fuerit Romanus
DuCaTUS. 727.
Fucs chius Exarchus mintitur à Leone
Imperat. 727. Rauennam obtinet. 7 27
inneitsccu Luuprando rece, s cu
pro Arrabasdo. 743. spoliatur Rauena
cum Exarchasu,  Pentapoli ab Ai
Stulso Reec. 752. Fxarchatus,  P en
tapolis oppida quae fuerint. 755. Fucy
chius Exarchus his amissis Tralia ct
dic. finemque huic magistratui facit
Consiantinus connentum contra sa
crasimazines habet. 75 +. Varys por-
tentis aciratur. 76 +. 765. 766. per se
quitur cultores carum. 766. insultat
in monachos. 766. Apuliam, es C ala
briam in staliaretinet. 77+.
ExO Porphyroeenitus Copronymi filit
imperat. 775.
780.
CONSTANTINNS PorphyrOCenitus LeonI
filius Catholicus imperat. 780. C onstan
tinopolitana ecclesia redit in concor-
diam cum Romand. 784.
TRENE mater Constantini scribit ad IL
drianum pontificem de concilio septi–
mocaussaimazinum faciendo. 785.
Constantinus à Carolo Maeno Rege in
nuptis filiae illusus, adalcisum Dest
derii recis filium quondam ecaliae rese
miniim Latam, C commisso cum
exercim Carolo aeni in Calabria
NICEPHORES Trene abdicata imperium
arripit. 5 faedus cum Carolo Magna
facit. 802 pro Y eneris cum C aroli du
cibus convend it. 806.
812.
CONSTANCS Cpton
ost Leonem patre. 7+r Martum
praelio superatur. 788.
Trene Constantini mater eycere filium vo
cham. 720
Toannes TiZocopus FxarchuS 720. TU-
Sinianus Imp. paenitentia ductus Con
stantinum pontificem ad se vocat, es
eo Romam obsidet. 727
imacinibus sentientem abrogat. 729.
Leo Imp. Cermanum parriarcham pro
bellum infert Ialia propter desectio
nCt. 32
la imperat. 7 97. faedus cu C arolo Ma
rno facie, et connubiueius poscit. 802.
802.
lens ejcirur. 789 eade excacato filio so
lane Laneabe Imp. ansit faedus ci
ro

## Folio  -  — 1663200467:0678
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000678.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
Carolo M a 2nO. 812.
bitam. 969.
813
9
LEO Armenius Imperat. 8Y3. ImazineS YO A N N E SZimisces Imperat. 97d Ia
Pacrus perseguitur. 823. faedus sancit
cum Carolo M a2nO. 8F3. e oum Lu
donico Pid. 875.
82T.
MICHAEL Balbus occiso Leone Imperat.
82L harerions est, e sceleratns. 82I.
THEOFHTLDS Balbi filius Emper atOr. 8E9
inse. Tus est sacris imacinibus; es mo-
nachis. 829. Apulia, et Calabria vexa
ta a Sarracenis Parry mor atibus. 8 + L
342.
NICHAEL Porphyrosenitus Theophili fi-
lius Imperat. 842. cultus imaginibus
Saeris est restitutus. 842.
867.
BASILIS Michaele parre ocoiso imperat
807. lecatos mirtit ad Nicolaum pon
rificem de concilio generali octauo in
caussa Tenaiii parriarchae, et Phori ha
bendo,  habuit. 868.
886.
LEO Basilii filius imperat. 880. bellum in
fere Aioni Principi Beneuentano. 892.
Sarraceni Apuliam, et C alabriam ve
Xant. 905.
908.
ALEXANDER Leonis frater imperat. 908
909.
CONSTANEINNS PorphyrozenS Led.
nis filius imperal. 909. Romanis affuit
ad Sarracenos Gariliano pelle do5. 975
922.
ROMANVS Lecapenus Imp. 922. Fuconis
nomine C atapanam imponunt. 982.
1029.
ROMANVS Preyrus imperat. 2029.
1035.
MLLCHAEL Paphlaeo Emper. 2035. boc
imperante Norimani Apuliam inna-
dunt. 20+2.
FO4F.
ML CH A F L C alaphates Impet al. L04L
exercirum ad defendendam Apuliam
contra Norrmanos mistit. X0+7.
2042.
GONS TANXTNVS Monomachus Li
2042. misit supplementum in Ealia
contra Kortmanos. 2042. apulia, C
Calabria Boliatur ab eis. 20 + 2. neque
Graci quidquam posthac rei in Ztalia
habuerunt. Constantinoxolitana eccle
sa principatum appetens rursus a Rd
mana defecit sub Leone IX. pontifice.
Michaele parriarcha auctore. 2053.
1054.
THEODORA Aueusta post moriem marit
Imperat. 2054.
2056.
NTCHALEL Scratioticus Imperat. 2056
7.
regis Tralia filiam habuit in matrimo- XBAROEYS Comnenus Imp. 2057
no 945.
952.
CONSTANTTNrS PorphyroCeniinS exce-
pit Emperium. 952.
962.
1060.
CONSTANTINES DreAS Imperat. 200
2068.
ROMANNS Diveenes Imperator. 706S.
1072.
ROMANrS PorphyroSenituS EmperAI. 962 HLCAAEL DV EN SParapinates Zm
904.
NICEPHORVS Phocas Imper. 964. spolia-
tur apulia, e Calabria ab Orhone
Maeno rece,  Imperatore propter
persatam erea se in Tbcophania ad.
Perator. 2077.
7981.
ALEXENS Commenus Imper. FO8T. COrO
nam à Paschali rr. pontifice sumere cu
Lhcopsaniam eradidit in daore iho-
nis secunditeis, Imp. 97L.
BASTLTYS, CS CONSTANTINNS ToannIS f
lnimperant. 977. recuperat Apulva
ex Calabriam de manibus Othonis se-
cundi. 979. et nonum eis maeistratum
d. 12+2.

## Folio  -  — 1663200467:0679
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000679.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
2
R F ( F 5
II A L
LOANNES CommenUS ImperatOr. FFZ9.
1153
MANVEE ImperatOY. 1253. Pecunia Ton
cobardos invat conera Fridericum re-
eem. 7267. missis lecaris pollicetur
Alexandro rII. pontisici se GraCaMFC RE C N V u Ialia a Loncobardis insta
clesiam Romanae juncturum, es illum
Friderici bello liberaturum, si se coro-
na Emperii Occidentalis ornaret. 1208
Anconens tuetur aduersus Frideri
cum. 2272.
2280.
ALEXI VS Emperat. 1480. Latinicle-
rici, ex monachi crudelisime habi-
ii. 2280.
F185.
AA CTVS Aneclus Imp. 2783.
1795.
ALEXIVS Angelus Imp: 2Y95.
MORES AD IMDERIVM
ORTENTALE PERZLHEATES.
Emaco noni Emperatoris Romam misteba
rur Constancinopoli. 603. 772.
Duomodo imperator excepius sit Roma
a Pontifice. 663.
Duomodo imperator pomificem ad se
adeuntem exceperit. 7FI.
Dua pompa Exarchus Romam accedens
exciperetur à cinitate. 593. 8 à Pon-
1ificl. 637.
DIGMTATES N IBERIO
ORLENTALI.
Exarchus supra. Pacricius. 574. Maei.
ster militum. 507. Cartularius. 567.
Sacellarius. 567. 64r. Spatharius.
650. 723. Priohospatharius. 892. Prae
ror Apuliae, C Cataxanus apulia. vi-
de in Apulia. 982. C andidarus. 10+r.
Prolosebastus. 2180.
ruum est, a Francis auctum, a Cer
manis lecibus ad libertatem instru-
cum. Regnum Traliae idem, et LoneO
bardum dictum. in Proaemio.
RFCL L0HVAD.
IN ITaL11.
565.
e Flaminiam. es rmbriam marna
ex parte subecit. Ducem Poroiulien-
sem instituit, itemq. Spoletanum, C
Tuscum. 572. necatur a Rosimunda
~XorC. 574. mores eius. 574.
cesserat lectus est Lalra rex. potentes
in oroidns ditos maletauit. T anetum
cepit. 574. Forum Corneliy a Narsete
euersum restumt, e arce ornanit.
quam 2molam dixit. interfectus a fa-
miliari. 575.
atl. 573. Cilassem oppiaum Laneni
t dOCtddEaL. LM
PFRATORIBYS ORIENTALIBIS.
E 2253 hC MDAFS
EDRVM.
ALBOINV S Locobardus decimus rex
Consobardoru accitus a Narsete Em-
peratoris Tustiniant Mubos venii in
Ttaliam e rannonia. 568. C Forum
Tulium, Eccltam, ctonam inYe
netra ecupamt. 508. 309. in Licuria
vero Brixiam, Laudem, De comum.
Meaholanum, e Tunam, ac Tici-
ii Regn Laliet sedemta lacta pri–
mus posuit. 570. Demiliam, Tuscram,
CrxrnO post Alboinum, qui sine filiis de
Drces tricinta post Clephonemreeent
sineulas orbes reeni renuerunt an-
nos. L. algue lalop Lacta setant,
et cradeles in crunales, utum epi-
Scopos; de sacetaons vaern. 576.
es Francorum iursiones passi sunt.
578. Firuriam, es Romam inuase-
ceperunt. 578.

## Folio  -  — 1663200467:0680
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000680.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
Areranis clephonis flius fit rexX. 585
Brixillum ob sedic. 585. reenum in Lid
rona morant. 5yb.
lia ordinanit. 585. Brixillum captum
euerrit. 585. Iapca era edidic. 585.
Sacra Chrisciana, sed Arriana susce–
Dit. 585. Zstros ad inducias pecendas
adesit. 537. Franos epulit. 586. in
Comavnam insulam itrapii, es ihe-
Sauros onsanorum auerul. 587. Fran
C05  amentes coerouit. 50d. Bene-
necum capit, et Ducatum Bcheuenta-
num insticuit, 2 (que ad LDecium pro-
cedit. 589. F heodelmdam recis Baiva-
riorum filiam, sibi desponat. Sponsam
incoehuus rnmsit. 589. nupiias con-
trahit Verona. 590. Lancos rursus
repellit. 590. Zoncobardos fide arria-
na baprizari mandat. 590. Veneno V.
90.
AOILVTErS rex a Theodelinda recina
permissu Loncobardorum lesitur, vali
Dux esst Lanrinatrum. 590. C aiiso-
licus s rocatu Theodelincae Vxoris.
596. Ornat ecclestas. 590. derum rex
aprodatut carolam. 597. Captinos
a Francis repetii pacem imperrat. Du
cibus rebellibus bellum facit. 59Z. Du
sibus rebellibus uterum sa salit.
592. Perusiam recuperat. Romam ob-
Sidet. Romanose aptinos lanquam ca-
nes adun.9. Pacem cn Romanis
facil. 599. Faedus cum Francis instau
rat. 600. Ducibus redcadns raijas
bellu facit. 600. rursus prondcatas ab
FXarchO, ob filtam, es ceneram captu
bellum insert. Paraucum occupat, et in
cendit. 60r. Montem sibicis Captl. 60F.
Theodelinda reciam, et basultdam 5. 10.
Bapiistae codit Modoetiae. 60T. rex Scla
nis conductis Cremonam; et Mantuam
capit. O cuerrit. 602. dctum pacem
Francis. 604. Pacem facit cum Phoca
Imp. 609. Moritur. 6+5.
615.
ALDAEVAIDVS rex cum maire Theode-
linda nihil ecit. Fpiscopos,  Abbates
donanic. 675. desixit, es eadem Prinet
rum facit. e reeno cum Theodelin-
da matre pellirur. 623. 624. ea mori-
rAY. 627.
624.
ARIOAEDVS sit rex contra Adalualdum.
624. VF Arrianus, infestus est mona-
chis Bobiensibus. 626. micior fit mo-
nachis. 629. oxor ejus caussam dicit
de pudiciria. 633.
637
ROTHARIS sit rex adoptarus a Cundeber
ea regina permissis Longobardorum.
637. Cortias Alpes Imperatori, parri-
monium earum poncisici adimit. Opi-
terein, es omnia 2 (que Paruiseum eri
pir Emperatori 638. lezes fert. 643.
652.
RODOALOVS rex fit, episcopos Catholicos
vexat 652. interficitur a Loncob ardo
proprer stuprum vxoris 656.
656.
ARTEERTOS fit rex a Loncobardis. 656.
Catholiens fuit, et nihil eoit. 650. Ora
eorium D. Saluatoris Papiae extru-
xit. 657.
661.
PERZHARLTVS Mediolani, eX GDNDEDER
rus Paxia reges fratres. 667. Cunde
bertus pertharitum eycere volens, ac-
ciro Grimoaldo. Duce Beneuentano.
occiditur ab co. Pertharirus metu fu-
Eit. 662.
cum Romanis facit, dic 55. Geruasi, et
Protasi. 603. Hloc regnante Theodelin
da coronam ferream regni insiene Mo-
doctia capiendam instilurt. 60r. Al
danaldum filium puerum consortem
reeni asgcil. 604. faedus. renonut ba
662.
GRIMGACDrS rex Cumpertum reee per
seculus est. Cunipertus regno cessit. 
versus metum Franciam abyb. F rait-
corum rezem contra Crimoaldum in-
Cauit. 66T. Ciremealaus francos ar-
re vicit. 662. Forum eopily enerrit.
665. reses fetr. 60d. Opheretatis cot-
ruit. 665. Lupum, Ducem Foroiulien-
Sem per Lunnos deleuit. Cunnos arte
expulit Foroinl1o. 604. C Onstancem
d
ex

## Folio  -  — 1663200467:0681
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000681.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
Imp. de Beneuerano duc atu pellit. 667.
672.
GARTEALDVS reX. 672.
673.
PERTHARIEVS iterum reX 673. Cuniper
tum Alium regni consortem acunzit.
679. Alahim Ducem Friderinum ob.
Sidet. 686.
690.
CVNIPFREVS rex. 690. cum esset iuvenis,
oannem Bereomatem exiscopum illu-
sit,  sanctum expertus est. 683. pul-
sus ab Mlahi Duce Tridencino in C0-
macinam insulam se conculit. 692.
692.
ALAmIS Cuniperrum regno expulit. 692.
reenum superbe ee (sit 692.
692.
Crvirearus beneficio aldonis Brixiani
regnum recuperat. 692. cum Alahi pu
enat. Alahum regne pellit. Alahis dia-
conu prorese interficit armatura de-
ceptus. interficitur. 602. Cuniperrus
aldonem, es Gransonem interficere
cupiens mire desistit. 095. Catholicus
moritur. 703.
704.
LrererRrrs filius rex. 704.
704.
RAGVMBERTNS Taurinatium DuX mo-
net bellum Luiperto rezi puero, et pel-
lito e fit rex. 70 +.
705.
ARIPERTVS Secundus rex. 70S. Lurper-
1o, qui rex fuerai, mouet bellum. cum
tuioribus ejus bellat. Luitpertum in-
verficie lurorum filios, e consangui-
neos crudeliter tractat. 705. patrimo
nium alpium Corriarum ecclestae resti
ruit. 706. modestus, es justus. in fa-
mine fuciens periit. 7 X2.
712.
ASPRANOUS rex pulso AripertO. 712.
12.
TYEEERANDES filias rex Catholicus fuit,
insidias Rorharis propinqui vicanit.
772. Leges edidit. 7 23. Patrimonium
Alpium Corniarum Pontifici confir-
mat. 7 73. Ossa S. Augustini infert ex
reeno. 744.
RACHIS DuX Foi rex p. CA L
Sardinia Papiam. 720. In F XarCB
cum irrumpit. Classem,  Ravennat
cepit. equestrem starua exculit. L. X at
charum occupauit. Trildebrandum ne
porem Ducem Rauennae imposuit. qui
post captus est a Paulo F Xarcho rece
Pra Rauenna. 7 25. Idem cepit Bono-
niam, es castra finicima.  Pentapo-
lim. 727. Sutrium capium reddidit.
728. cum Futrchio F Xarcho Romam
obsedit. Placatus a Cregorio rr. ponti-
fice abit. 729. visitat templum S. Pe-
tri. 729. bellu facit Transemundo Du
ei Spoletano,  capto Spoleto Tildert
cum neporé Ducem imponit. 7 38. bel
lumfacit Crec. 1II. ponc. quia Fran-
semundum non tradidit, eisque quat.
ruor oppida abstulit. e castris ad Vr-
bem posiris, precibus Caroli Martell
Frarci discedit. 739. TLildebrandu ne-
porem socium reeni asciscit. 7 40. aero
tat. 7 40. nouum bellum Transemundo
Spolerum reuerso facit. 742. Couentus
aZ acharia poncisice oppida quarcuor
reddit, e faedus init cum eo: denat pa
monium Sabinense. 742. Vlciscitur
Codscalcum Ducem Beneuencanum.
742. Tursus in Exarcharum conten-
dit, et rozatas P’apiae a Potifice recedit.
743. moritur. 7 +3. Laudes eius. 7 + 3.
ZTTLDEBRANOUS nepos rex. privileem
cat Mannenst exiscopo. 743. Pellitnt
74.4.
charia poncisice faedus instaurat. 7 + +.
leges fert. 7 46. bellum monet Pentapo.
Ii. Perusiam obsidet. 749. Verbis Z a-
chariae ponrificis bello desistit. 7 +9. LI.
mina Apostolorum visitat. sit mona
Chas Capinas iaam dadress.
75
LISTVLEES rex. faedus renovat cum Za
charia poniisice. 750. Ravennam, s
F xarcharum occupat. 7 52. Romam se
oppuenaturum minatur; nisi pendant
Tributum. 752. leges fert. 754. ob ses
ua ixino reseanra pacisclia

## Folio  -  — 1663200467:0682
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000682.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
Se redditurum Fxarchatum pontifici,
nec reddit. 754. rursus in Ducacum
Romanum excurrit.  rursus Papiae
obsessus a Pipino reuer(o d Francia co
actus Exarchatum reddit. 755.
756.
DESIDERINS DuX, Etruriarex, Stephani
II. pontificis auxilio reenauit, Cum Ra
chis exuere monachum vellet. 756. F d
venciam, Caballum, ee Ferrariam rect
dit non reduitas ab Aistulf0. 757. mo-
nasteria fecit. 758. Adaleisum filuum
regem sibi socium asciuir. 759. Comi-
ria pontificia rurbat. 767. Pomam ad
visit ada limina apostolori profectus,
frandem nectit. 769. curbat comiria
archrepi (copi Ravenme. 270. suscipit
in fidem Carlomani silios aduer sus C. a
rolum Maenum. 77 2. in FXarchatum,
ex Pentapolim irrumpit. 772. reueren
iia Pontificis ex iivere Romam su sce-
peoredijt. 773. edictum proponii con-
era Hadrianu ponersicem. 7 72. obsi-
detur à Carolo Maeno Papia e capi-
cur ona cum oxore amisso reeno. 774.
in eo finit Loneobardorum reenum
in cralia. quod qualefuerit, explica.
rur. 774.
Adeleisus filius rex fueit ad Leone Imp.
775. Mouens bellum C. arolo M agno ne
catur. 788.
REG BS FRANCF EN FTALTA.
774.
CAROEVS Magnus Pipini regis filius rexe
visitat templa, cofirmat donationem PI
nume Tuscum,  alia. Papiam, 
Desiderium in pocestarem adducit. Co-
ronatur Modoeriae corona ferrea a Zh0
ratur. Ordinat reenum Ttalie. F. X ar.
Francie mitii legatos ad Desiderium
recem rocatus ab adriano pontifice,
vt sarisfaciat pontifier. 77 3 indicit bel
lum superat Alpes, obsidet eum Papiae.
773. Tealiam subieit. Romam prose-
ctus excipitur ab Iadriano pontifice
maena pompa veneratur Pontificem,
pimpatris, donat Ducatum Spoleta-
ma archiepiscopo. ea caremonia decla-
53
charum, naoSao
sinum, Dacatum Romanum, Q u sca
num, e Campaniam pontifici permit
rit. reliqua sibi reeni italici nomine
retinet. 2. V encriam. Liguriam, Aerni
liam, Tusciam citeriorem,  Cottias
Alpes. Duces liberos relinquit, sed feu
datarios. in concilio adriani Rome
Patricius vocatur. ex priuilecium in-
nestitura episcoporu, et ordinandi pon
rificis accipit. reeni limites marchio-
nibus comitrit. conventus episcoporu,
abbarum, principu instiruit. lecem Sa
licam in Traliam intulit. aeris termi-
nos posuit. Tribura imposunt. soderum,
paratam, mansionarieu resi aduenien
ii persoluenda. ecclesiis prumileeia con
firmaurs. 774. Rodeandum SalCM LD
roiulensem delei, Ducatum reeno at
tribuit. 776. in Italiam redit. leges
fert. Pipinum filium recem Etaliae per
Cadrlanum pontificem coronat. 73 L.
PivireS Casdi Vaeni fuius rex Ilalia
coronatur Modoeriae a Thoma archi-
exiscopo Mediolanensi. leces fert. 781.
Carolus Maenus rex Araci sum Ducem
Beneventanum pontisici il adriano in-
festu coercet armis. 786. 787. Visitat,
es donat Cascinas monasterium 787.
vota soluit Pome ad templa ApostoO-
TuM. 787. Thassilonet Baidaiie re-
dem oppaenat. 787 inimicitias cotra.
hit cum Constantino Lmp. C per Pipi
num recem filium duces ejus vicit in
Calabria. 758. coniurationem pasitur
Pipini filii nothi. 792. Baioariam in
prouincie formulam rederit. 788. F0.
rumiulium rursus redeeit ad Ducatu,
ex Henricum Ducem fecit. 796. Cri
moaldum Principem Beneuentanum
coercet. 793 concilio Francfordiae acto
haresim Felicianam damnat. 7 9+. pr ce
dam unnorum mittit konam ac
limina Apostolorum. 7 96. incenti ho-
nore excipit Zeonem LII. ponrisicem ad
se in Franciam venientem propier in
inrias Romanorum.  u d an
rem. 799.  comitu onum remit.

## Folio  -  — 1663200467:0683
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000683.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
eius reuer (us. 800. Tenrici DuCIS FO
roiuliensis necem vindicat. Cadola-
chum Ducem imponit. Pixinum filium
recem aduersus Grimoaldum Ducem
Beneuenti miloit. ipse Romae manna
compa excipitur, caussam Leonis pont.
coenouit. Leonem iur atem se innocen-
rem absoluit. 800. coronatur Imp. O5-
cidents à Deone pontisice, quem ritulu
ille ambinerat. donat Ecclespam Roma
nam. punit accusatores Leonis, es le-
ses fert. 802. a rege Persarum colitur
missa lecatione,  elephante. 802. Seri
bit existolam ad Pipinum rezem de ser
nandis lecibus. 802. cum Nicephoro
Emp. per ripinum filium puenat. fae-
dus facit cum Nicephoro Imp. 802.
bellum cerit in Ducatu Beneuentano
per Pipinum. 80Z. 802. C in Corsiea
contra Surracenos. 800. connetum A-
quis habet de procestione Spiritus san
Eti. 809. bellum cerit cum V enetis per
Pipinum. 8LD. amiriit Pipinum. qui
Verona sepelitur. 870. acrotans testa-
mentum facit. ecclestas Merropolita-
nas donat. Carolum filium amiciit.
87Y. pacem facie cu Nicephoro Emp.
820. decreto FLadriani de exiscoporum
inuesticura renunciauit. 8F3. Ludoni-
cum filium confortem imperi asciscit.
8F3. Bernardum neporem recem Ita.
liae facit. 813, 824.
8+3
BERHARDVS rex Ttalre coronatur ab ar-
chrepiscovo Mediolanensi. 8+3. Caro-
lus rex lezes fert. 8 13. moritur Aquis.
erani. 814.
874.
Erooriers Caroli silius rex, parris te
stamentum exegnitur. Catholicus est.
cum Leone Imp. faedus facie, et pacem
cu Crimoaldo Duce Beneuentanto. pri
uileciarenonat ecclesii s. 8 Z+. Bernar-
dum recem mituit in Ttaliam ad coeno
scendam litem inter Romanos, C Leo
nem pontificem. 825. ex casu labora-
vit. 8+7. coronatur Imp. a Stephano
TITI. PonI. Remis. 816. Lotharium f
lium Imp.  recem Franciae declara
uit. 827. priuileeium Paschali poneist.
crmldu gaor cardit uta
tionem confirmanit. 827. Bernataut
recem coniurationis aduersus se coi
uictû necat. qui Mediolani sepelieur.
8+8. Tudichem uxorem ducit. 879.
Pannoniam tribus exerciribus nuasit
820. Totharium filium recem Ttaliae
declarat. 822. Modoetiae ab archiepi-
Scopo Mediolanensi coronatur. 822. C
a Paschali pont. Imperator. 823. L0-
tharius rex leces fert Rome ex aucto-
ricare Fuzeni = 1. poncisicis. 825. Lu
domooparri ona cum fratribus aduer
satur propier Ludichem nouercam, e
Crecrium TII. Porisicem vexat. 835.
Ludomreus Lothario recociliatur. 739
moritur. 8+0.
840.
LOTHARINS rex. 84Y. contendit de diut
sione regnorum patris cum fratribus.
eaque diuidit. 8 +2. mircit Ludonicum
filium in Italiam ad accipiendam c0-
bus cclesascuorum. 633. alal i
catum Beneuentanum inter Adalei
ronam Imperii,  rezm. d4+. Luaduo
cus initinere se insolenter cerit, Bond
miensibus infestus. d44. rex Llacta, s
Imp. coronatur a Sereio rc. pontifice
8+ +. concilium laprae habet de mori–
sum,  Sib att. d3L. Donariu
miltre Ludoureum aomam ad inqui
rendos auctores curbarum inter re-
enum. e sacerdotium. 855. diuidit re
enum filis, fit monachus, moritur.
855.
33
LVBOMS TT. Lotharii silius, rex Ita
lia, et Emp. solus. 855. Nicolaum pont.
inuisit, et colit. 858. Nicolaum ad au-
aunum roannem athlepicopum Ra
vennatem orat. 860. bellum Beneuen-
eanum cum adalen susci
pit, quo in vita sua exercetat. . in
teriorem infestavam. 60S. Sapua ini-
Satracnos a. Qao anam vl
Materam. Mastam Cannusium, Oc-
mic a delet. 865. Luceriam cepit. 367
cupat
tit. 799. In Ttaliam propier caussam

## Folio  -  — 1663200467:0684
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000684.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
adriand Ponistce. 87T. Oppuenat Ta
rentum,  Cinitatem S. ACathe. 869.
Barrium captu, euertit. 869. Ab Adet-
eisoper frandem obsidetur intra pala-
tium, e pacem iurare cocirur. 87T.
Roma in connentu de persidia Adeleist
agit, es sacramenti relicione soluitur.
873. Sarracenos ex Calabria pellit.
872. mouet bellum adeleiso per reci-
nam Engilberzam. 873. Mortuus se-
pelitur Mediolani. 875.
875.
CAROEES CALVVS rex FrancIa. 875. C0
ronatur rex Ttaliae ab Ansperto archi-
exiscopo. 876. coronatur Imp. a T0an-
ne vIIT. C donat ECclesam. 876. Con-
venium habet ad Ponticone, in quo ele
cio sua consirmatur. 876. a Ludonico
in Francia vincitur. 876. accitus a
Pontifice in Ttaliam aduer sus Sarrace
nos contendit cum Richilde vxore, 
Vercellis cum Pontifice congressus rece
dit,  in itinere moritur. 877.
CARLOMANVS rex Tralia post Carolum
Caluum. 877. moritur. 880.
natur rex Ttaliae post Carlomanum
ab archiepiscopo Mediolani. 850. Em-
peracor a Toanne vTTI. pontifice.
882. collognitur cum eodem Joan-
ne Ranena. 88Z. fIL reX FranCia. 883.
Norrmanos victos dimitlit. 884. Nort
manis Neustriam in Francia habi.
eandam concedit. 587. regno Germa-
niaespoliatur. 887. et moritur. 888.
PTALLCF REOES EN LTALEA.
888.
BERENGARIrS Dux Foroiuliensis Carolo
Crasso mortuo decreto Tladriani pont.
nixus, faventibus Ttalis reenum Ita-
liae sibi vindicat. 888.
Sumit. 0dd. S contracto exete Be
maniae adducit in Ltalia. 8y3. Ja
eatVidonem, Quoo94.
LAMBERTIS rex post Patei.
niente pellitur. 960. in Banariam fu
Sit rerona relicta. 902.
EVDOVICrS rex Pronincia coronatur in
rengaria Mnt. 6dd. V NoMam PO-
fectus a Scephanor. pontCLp. Cd.
ronatur es pontisici priulta Lipit
Caroli, es aliorum confirmat. 892. le-
8es fert. 892. iterum concressus Leten
carium Tralia pellic. 89r. Berencarius
rex reuersus in Ttaliam cum Zvende-
baldo filio arnulfi regis et Masa L a
piam Frustra ob sedit. 802.
rido rex Lambertum filium suum rezem
Socrum assumit. 892.
Berencarius rex Arnulfum recem C et
894.
cupar. 868. iterum coronatur Imp. ab
880.
Saeat de arium rezem. 894. FOr-
mojaspont. Arnulsum recem Roma
acthoba. 635. a quo oosdletur,  Cap
tut roS. Lambertus occulitur. 896.
Lfusrex Germantae Imp. a FOriris
Sopontisice coronatur per metum. 896.
Lambertus rex profecto arnulto Ita
ta Recii cum esset, privileria dedit.
interest cum pont. Cocilio Rauenna. 101
fredo Comite Mediolani, s Adelberio
Luca Marchione Dexatus eos compri-
mit. 89S. ab Fugone Manfredi filio ne.
catur. elocium eius. 898.
890. Imperator Romae a Stephano.
Ponsacoronatur. Arnulso abdicato.
896. cefirmat donationes Lccle (t. 8 98
multa concun Lasta.a Manei
898.
Berencarius rex post Lambertum solus
recttat contra quem Ludonicus rex
Lroanciae aduocatur. 898. quem ise
mitcit, iurarum se in Ttaliam non re-
uersurum. 899. inde ab eo iterum ve-
900.
CAROEVS CRASSVS rex Germania corO-
r00 Dux Spoletie Francia reuersus,
vbi reenum Francia obtinere non po-
duit favente factione sua reenum Ita
lia contra Berenearium recem sibi as
regem Iraliae ab archiepiscopo contra
Berencarium. 900. in Imperatore a
Benedicto FETZ. pontifice. 90T. Verona
es Papiam occupat. Lombardiam, S
usciam lasirat. ab Adelberio Tu

## Folio  -  — 1663200467:0685
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000685.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
scia marchione rezio apparatu excipi-
FUr. 902.
902
Berencarius rex e Bauaria reuer sus L.H
donicum rezem, e Imp. capit,  ca
cat: 902. atque inde solus regnat. 902.
prosticatur abrnearis ad Brentam.
902. eosdem pecunia data emittit. ex
Ttalia. 903. coronatur Imp. à Teanne
X. pontifice. 925. peritur insidis ab
Adelberto Eporaediae Marchione re-
nero, qui Rodulsum recem vocauit.
920.
921.
RODVTErS rex Burgundiae vocatus ab
Tealis fit Rex Traliae contra Berenea-
rium. 92 c. factio Berencari contra eu
bellum eerit. 922.
Berencarius rex tadem reronae à Flam
berto occiditur. Laudes eins. 923.
Rodulfus rex bello petitus ab Ermenear-
da voore Adelberii Fporaediae mar-
chionis transit ad eam. e relinqui-
tur ab Jealis. 925. Sentiens vocari ad-
versus se rinconem Comitem Arela-
tensem cendit in Burcundiam; es
cum Purchardo Duce Sueuorum re-
dic  Burchardo ab Italis occiso abit.
920.
926.
E YCO rex coronatur a Famberio ar-
Chrepiscopo. Reenum ordinat. 926. ani
citiam iuncit cum Henrico Cermaniae
regei e cum Romano Emp. C onstan-
inopolitano. 927. coniuratis punitis
rimetur 927. a Papiensibus insidys pe
ritus eos delet. 927. ducit Marociam
feminam Romae pocentissimam. Albe-
rico filio ejus infaciem percusse RO-
ma pellitur. 928. Lambertum fra-
erem marchionem Zusciae tollere cu
pit. 932. licem sinculari certami-
in remintit, victus fratri oculos eruit.
932.
932.
Rodulfus iterum vocatas t V
re. 93T. Alberico cosuli Romano ficran
despondet decrpiencr ejus caussar adm
sit ex Ltalia meta Leueons reeis
940.
Zueo rex Bertam Ldcnst rosis et
duam duxit. 936. Adeleidem filiam
Tothario filio collocauit. 938. Ansca-
rium substulit. Berencarium fratrem
eius non potuit. 939. Bosonem fra-
trem suum privanit Marchia Tusciae.
935. collocat filiam Romano Imper.
945. movet in Sarracenos Fraxineti.
940.
Derencarius reuersus colitur ab Tialis.
940. potestarem nactus reciam dividit
dienitates, e ecclestas. 947.
Lotharius rex Tluconis filius procum
bens ad pedes Mediolanensium, orat:
ut se recineant, si patrem nolunt. Vier
que rerinetur. 917. Tucorex cedit
Tralia. 947.
947
LOTHARES rex solus relinquitur. 20,
Derencarius per caussam r nearorum
emitendorum pecunie vimincentem
extorquet. 9+9.
949.
BERENOARIrS moriuo Zothario receres
cum Adelbereo filio coronatur. 949
Adeleidem Lamberii recis viduam
poscit in marrimonium fily. repudia
bud ium apo  Gardae in custo.
diam tractii. clapsam, e Canus
sum profectam ibi obsidet. 950. pel
lor ab Othone Germania reee
3a.
LOrnAnEEM filium regni socium sumit. Orno rex Germaniae Litulsum filium re
Romam oppuenat, sed Frustra. 932.
Arnoraum Ducem Baivariae contra se
 lada Sooaa repellit. 932. nam
eem Germaniae destinat. in Ltaliam v0
catus ab adeleide Lochari a Beren
cario Canussi obsessa Veronâ recipit.
Romam oppuenat. 932.
Berengarins secundus Berencary ex
filia nepos. Adelberti Maremont
Fporaecae fns; gener facius boso
nis fratris Lluconis reeis. 933. fu
952.
GERMAA L ALDLS L LYALTA.
Canus.

## Folio  -  — 1663200467:0686
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000686.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
Canussium. e Adeleidem obsidione
liberat, ipsam exorem ducit, Papiam
init. 95+. in Cermaniam cum Ade-
leide reuersus C onradum generum,
qui cum Berencario puenet; relinquit.
952. Berencarius sibi diffidens aucto-
re Conrado ad Orhonem se supplex con-
fert es regnum impetrat. 952.
Otho Berencario venia data coniuratio
nem Luulfi filii, es Conradi generi pa-
ritur. 953. Y illelmum filium archiepi-
Scopum Moeurinum in carcerem con-
dii, quia inbebat, et Adeleidem com
matrem dimitteret. 953.
Berecarius in regnum reuersus in F x ar
charum pontificis irrumpit, porificem,
e exiscopos vexat. 953. bellum facit
Ducarui Spoletano pontisicis. 957.
Montem Feretrum, e Camerinum
insidet. 96r. Adalberrus filius rex
se conculit ad Sarracenos Fraxineti.
90T.
Otho vocalat nctum in ltaliam a loan-
ne pontifice,  r alperto archiepisco-
pospromissis coronis imperii, e regni,
cum eo ut suarecuperet,  sibi red-
dat. Othonem filium recem Cermaniae
coronat mortuo Zitulfo. 96 r. in Tralia
traneressus Paxiam recipit. 962. Me-
fectus excipitur honorisice. Imperator
coronatur a Joanne XIT. iurat se EC-
clesiam tutaturum; reddit oppida re-
962.
diolani rex Ltaliae coronatur a Y alper
eo archiepiscopo, quem multis praediis,
e prinileris affecit. 96L. Romam pro.
cepta Ecclestae. 062. Villam uxorem
LeonemrIII suost.  ab eo priuo
investirura
Ccoporum, atque abba-
Berencari in Insula S. Tulii obsedit,
es capiam ad marirum dimisit. 962.
Rauennam recipit. Montem Feretrum
obsidens aditur a lecatis zeannis pon-
tificis nescio quae expostulantibus, e
pollicetur, se illa purcaturum sacra-
mento,  sinculari certamine. 963.
Romae conventu habito Toannem pro-
per probra obiecta abdicat. Joanni
lecio ornatur ordinandi pontificis, s
Tam.  imperator iterum coronatui
063. inde a Romanis impul (it T0anne
pont. Petitus armis eos repellit. Beren.
carium in deditionem accipit. Car
dam, e Comacinam oppuenat. C ame
rinum obsidet. 964. Romam obsidet.
ex recepta ea connentu habito Benedi
ctum pontificem abdicandum curat;
qui fuerat contra Leonem creatus.
Camerinum fuziente Adelberto in Cor
sicam recipit. 96 4. Adelberrum ex C or
sicarenocatum a Lombardis, per Bur-
chardum vicit ad Padtum. 90 5. Tcalia
eeressus revertitur aduersus Zombar-
dos, es Romanos rebellantes. eosqu, 
inprimis mazistratus 0. punit. 967.
conventus habet Romae, Ravenna, ubi
Pipini, Caroli, e aliorum rezum do-
nationes Fcclesiae Romanae cofirmat, in
Ftrurias C Ferona. 967. Romam pro.
fectus Orhonem filium coronadum per
Toannem XTTI. pontificem curat. 968.
Theophamam a Nicephoro Imp. VXO-
rem filio Othoni poscit. cum ad eam ac-
cipiendam mississet cladem ab eo acct
pit hinc bellum apulia e Calabriae in
fert, easque Graeco Emp. adimit. 968.
909. Arnulsum archiepiscopum M e-
diolanensem ad accipiendam Theopha
niam ad zoannem imp. mittit. 972.
ejus sponsalia Romae celebrat,  a pon
risice ancustam coronari iubet. 972.
propter morrem filii es mairis in C er
maniam reuer sus. 97 2. in die Penteco-
Res est morruus, vt ei a filio archiepi
scopo praedictum fuerat. elocium ejus.
973. Quas cuiqe regiones Ttaliae permt
serit. civitates liberas, sed rributarias
fecit. Marchiones, C Comites sibi feut
datarios fecit, e quomodo. 973. bene
meritos recalibus suis insieniuit. pri
uileria Longobardorum, Francorum,
Tralicorumque recum confirmavit. Dui
bus de caussis venire in raliam con-
Sueuerit. 973.
OrHO II filiusrex Germania,  Ttaliae
priuileeia confirmat. 973 in Ttalia ve
nit. jns dicit 2 RocaliS. 9dV. d bt H
dele supplicin de rebellibus Ttalis in co-
uaio

## Folio  -  — 1663200467:0687
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000687.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
muio sumit. Onde Saneu
rius di-
frats  aa . 1002
Sibi ercorus aab et ats pro
cedit. ab hostibus proslicarus, cum fu-
ceret, captus a pirais se redemit. 982.
Beneuentum diruit, ab ys desereus in
bello. ossa S. Barcholem ei inde exrra-
cta Romam deportat, et Roma deponst.
983. Romae moritur. 983.
984
cipibus aeclaratur. 1d4. Oobatas a
Joanne XV pontifice  Landulfo ar-
chrepiscopo Mediolanensi venit in Ta-
liam s coronaint en Lbacta. 80.
Toanni XVT. pont mortuo Crregorium
995. Romualdum abbatem Classensem
cipem Capuae vlciscitur. 090. corona
natur a Grezorio Y poncifice in Emp.
cum Maria Aueusta. 000. Mariam AU
eustam ienis supplicio ob falsum ne-
cat. 006. reducit Grecor. V. pontificem
a Crescente pulsum. Marchiones fa-
eit Cauae, Saluriarum, Boschis POnZO-
venne interest. 997. Romanos rebella
res obsidet, e in arce Crescemen, que
contra side capit,  necat. 007. T ibur
tibus rocatu Romnaldi abbatis iono-
Scit. Traliam lustrat. 907. Cerebertum
archiepiscopum Ravennatem in ponti-
ficem lecit, e Siluestrum II Motnur.
donariones Pipini, Caroli, ex postero.
rum Fcclestae factas confirmat. 098. in
Traliam reuersus C apuam ex darrabe
NXE NRTCVS rex Ciermantae ab arnul-
etu5. 98F. ad Apuliam,  Calabriam
OTHO Lit jn ren manda a p
Y substtt. 995. Prasestao Ldatunt
archiepiscopo Ravennari confirmat.
facit, 5 colit. 995. Landulsum Prin-
 Carectt Bascha. Mmabscam sea
dis donat. condentui archrepiscoxi Ra
nis recepit. 2002. relieione a Romnal
depersusus, quod Crescentem contra
fidem punisset. paeton danssa 
sinum adit,  Carganum, e ossa. 5.
Paulini Beneuento Lomam deporiat
200Z. monitus a Roml aldo- VI mona-
Scens moritur. 200L.
ehum induat, nec Romam eat, profici
racance reeno ardoinns Marohio Epo-
raediensis principum Lombardiae sus-
consra quem arnulfus archiepiscoons
Mediolanensis ex suorum suffrazaneo-
rum sententia, ex vetere decreto ad
Henricum rezem Germania regnum
ltartae colfet.1002.
002.
fo archiepiscopo Mediolanensi rex Ita-
le dectaratus; mill osora it
cem contra ardoinum, qui lectus erat
a principibus. C vincitur. 1003. 
babus ad dinuso comta Aadinum
aeros Medrolant vastantem, corona-
tur rex ab eo Mediolam. conventum in
Roncalis habet, lezes fert. XOF3. COrO-
natur imperator Rome a Benedicio
Ce ponissies consimat aonatio-
nes lipini. Cardib, C asteio
muls prate9s Lmodatabs asse
etis in Ciermaniam. realb. 1014.
Ardoinus rex absente Henrico mouet
 Mediolanam obsidet. Ins arbhcebe,
Scopi 2 surpath ajnspootos
 Romam ad consecrandum misso.
mox desperatione victoriae monachum
induit. 2028.
Kenricus docut demum L pit
Tisicem In Cermaniam aa conjeeras
dam basilicam S. Georei Bambereae.
ex ob id se oblieat censu annuo ecclesi
Romana. 20Z9. profectus in Ltaliam,
Apuliam petii,  Pandulsum Princi-
De C apitae Cepit. 2023. Sanatus calcu
10 a S. Benedicio C assinas Monasteriu
donat. inde in Germaniam abit. 2023.
moricurus Conradum Franconae Du-
cem proponit recem. Chunieudem VX0
rem restituit vireinem. quae pro sancta
est habita. 2024.
COHKKDYS rex Germaniu e famili
Oibellinorum lecitur rex ltalie ab ar-
entpistopo umolanenso ea senten
ad cororas upunas. Mortenses po-
pulares Mecolant rogatu Lereberri
archiepiscopi expuenanit. Mediolan
coronatur, ierum Modoetiae mori
ria suorum. 2024. transit in Ttaliam

## Folio  -  — 1663200467:0688
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000688.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
Carot Ma. Inde successores eius 2.
2047. conventu in ROn
aljis habico i
probique coronat. lezes fert in lona
ly5. 2026. Fioma coronatur emp. à 20a
ne XX ponvifice; ubi litem componu
inter archiepiscopum Rauennatem, 
Mediolanen sem. 2027. Venricum filiu
recem Germaniae declarat. 2027. re-
dit in Germaniam. 2027. Rebellandi
bus Combardis in Traliam redit, rebet
les in exilium aeit bonis exutos. Here
berrum archiepiscoxum vt participem
coniurationis ladit non obediente com
prehendit. Unde bello petitur a Medio-
lanensibus duce Fliprando vicecomi-
EC. 2037. Fandrianum C. astrum capui.
Mediolanum obsidet. suburbia incen-
dit. Ecclestam ab Fereberto ad Am-
brosium transfert. qui dum consecra-
retur, a D. Ambrosio eladium e caelo vi
brante terretur, e oppuenationem
relinquit. 2037. Cremone pontificem
excipit. 2037. in Campania Pandul
sum Principem Capua Cassinates in-
festantem ulcisciur. Cassinum adit;
es res constirit. inde in Germaniam.
2038.
1039.
AL F N RTCVS 2L saao tea rmantae.
2039. Perit amicitiam Hereberii ar-
chiepiscopi. 2039. ducit Aeneté Picta-
uorum Comitis filiam. 20+3. in Tralia
venit propter comitia pontificia vitio-
sa. 2046. rex Mediolani coronarur.
7046. Papia conentu acio exules Lom
bardos a Conrado factos restituit: qui
reuersi in bumilitate remanserunt, 
Numilian dictisant. 5046. conventu
Sucrii acto Grecorium pontificem vitio
Factum pronuncianit, e Clementem
TY subdidit. 2046. e ab eo ona cum
Aenete Imp. coronatur. 2047 a ROma
nis fit Pacricius, e priuilecio ornatur
tanos per pontisicem excommunic auit
itemque ab Lannone dibisapiscopo C0lo
Citatus per XXITII. exiscopoS abroeat
ei pondificatum, relum multit
Romam. 2070. La prinatur a
Grez. Pont. reen ut at ala obe
masur
Germaniam redijt. 2047. L
L pont in Germania creat. 2048. it
Leonem L. 2049. TTenricum plode
Gemaniae rese coronat. 2054. V ictore
LL Cohrisicem postularum dat. 2055
cum eoconuentû Florentiae agit. 2055
inde in Germania ipso Victore pra
2056.
ZIENRICYS LL  Aenere malte lu
liam savernanit. 2050. a Srephano
IX pon. cum venderet ecclesias simo
tifice item notatur. 7059. Alexandro
TI po. Cacaloum opposuit, es R0.
Sente morcdur. 2056.
trice, s Criberto Corrieia lecato Eta
nia notabat. 103. a e YY po
mam adduciiussit, es orbem obsedit.
206F, 2002, 2063. ivem ab Alexan
dro 1I pont. ad caussam de simonia
dicendam enocatus nonatcns. Lb
mensi. 2073. Comitia Crecori YIL
Pont. inguirio. 2073. Grecorium ana
themate ipsum propier contumaciam
persequentem cap per Aberium ar-
chiexisc. Rau. ROd. (075. ab eodem
dientia poxulorum. 2076. e ob id prin
cipes ei obsequium deneearunt, e
alium recem sublecendum decreue-
runt. 2076. iussus, vi Aueustam ve-
niret ad connentum, quo Grecorius
pont erat venturus, accesit ad illum
Camusium. 2077: e nudis pedibus
supplicans ad pedes ejus praesente Ma
mate. Sobueretar. 2077. Cortaptus in
de a Lombarais redit ad contuma
cCiami prioret. 1077. a prrmalis ve.
r0 Ciatus cum non ad sulssebs dibddo
thilde Comite exoranit, vi anaihe
sni ab eis spoliatur. 7077. Rodulsus
Sueuiae Dux ei rex subrocatur. que
audiro Tenricus redit in Germa-
ordinandae ecclesta, e nesine eoponii-
Sex cosecretur. 1047 in C ampania ca.
Rella Casinacium recepiAeou
e monasterium donauit. Capuanum
Principatum Pandulso resticalt. Nor
manis apuliam confirmanit. Deneuen-
niam. 2077.  bellum cum Ldautso
cerit. eumque praelio interficit. 2080

## Folio  -  — 1663200467:0689
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000689.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
pocisicatum per triinta episcopos Cire
Eorio abroeat es Cibertum arch. sub-
rocat, quem Clemetem vocat. 2080. rC
ver sus cum Clemente fal(o pont. in Ta
lia cinicaies inimicas debellat, Vt Fl0
rentiam. Y08L. Pataminis ius carrocis
donat. 208F ineressus Romam Capito-
lium occupat, propter pestilentiam ad
colles secedii. 2083. Robereo Viscardo
auxilio poncisicis accedete senas reces
su discedente reuertit. s Clementem
consecrari imbet, et ab eo imp. cum Ber
ea coniuee cosecratur. 208 4 in Cerma
niam redit. 1084. Creato Vrbano pon-
tisice,  nocacus ab eo in Traliam re-
versus bellum oû Mathilde Comite in
Zombardia cerit, Mantuam, et Ferra
riam ei eripit. 209Z. cum Conradum fi
lium ad stuprum alteri exori sua inje
rendum adducere vellet, illum ad dese
Etionem impulit. 2093.
1093.
CONRADVS TY Fenrici pilius conrapa-
erem per nouem annos Ltaliam tenuit,
Roceri Ducis siciliae filia ducta. 2093
Flenricus reeni ritulum adimit Corado
filio C tradit Zenrico filio. 2099. C on
radus moritur. TZ0L. Henricus a prin
cipibus Germaniae solicicatus in cocilio
à patre desecit, et contra fornicatores,
et simoniacos statuit. 2205. contra que
Henricus pater contendu. e monitus
ab eo, ut resipisceret, se concilio Ratu-
rum ostendit. 2205. ad id monitu filii
non accessit, sed in castro Incelehin re.
mansit: ibi a principibus spoliatus est
recis insienibus, e silius exornatus.
ex a filiorandem victus moritur, e
iacet insepulous. 2206.
F106.
poni. decreto nono investituras laicis
ademerit. 2207. in Ttaliam vransere(
HENNRTCNS TIIL rex Germaniae, ( IIa
liae. 2206. queritur quod Paschalis
Sus Nonaria expuenat. Mediolano per
Chrysolaum archiepiscoxum coronam
reeni accipit. FZZ0. Contra BrixianOS
Demt remrenetorumLalauinoris
comoni. 2228. ad Larum pacem cu
Mathilde Lo.  Sab do.  LLD.  rEto
Dominthatalicia celebrat. Arrerio l
eatos mo ad Paschale ponc. P t
rens, se muestituras remissurum. 
Monet mp. et Romam proeressus pon
pcem adorat. in templu meroductus.
ut coronaretur. cum rocaretur. vt in-
neslituris renunciaret, pontisicem cum
Cardinalibus capit. ZFF L. et praelio pul
sus a Romanis eos vinctos trans Z ibe
rim duvit, es minas, se in capiiuos ant
maduersurum, P aschale concedere in
nestituras covellit.  facta pace ab ed
coronatur. ZI Z+. in Lombardia reuer-
Sus Bononiae arcem construxit. inde in
Germaniam abyt. ZZZT. F ecomunica
cus ex concili sententia a Paschali ob
ca quae resserat, in Ltalia redit. 7T26.
pace Bonomiensibus ob arcem euer Cam
dat. 2256. Roma proeressus absenie P a
Schali se coronandu iterum Mauricio.
exiscopo Braccaresi, qui Burdinus dice
batur curat. ZZX7 inde in Marchiam
Taruisina se refert. ZZ27. Vbi audivit
Celasiu mortuo Paschali pontisici susse
ctum noma accurrit, eaque Gelasio pro-
fuciente potirus Burdinu pont creat, et
GrecoriuVTTI vocat. FF28. inde a CC
lasii amicis principibus urbe pellitur.
TTZ8. Celasio in Francia mortuo Calt
Aus sufficicur. a quo Fenricus citatus
Remensi concilio vi investituris renun
ciet, iubetur. ZFF9. demur ormacienst
conventu praesente lezaro pont. L aberio
renonciat, e pace cum Ecclesia facit
7Z22.  mox sine filis moritur. Im
perium in Cibellinis defecit. 2726.
T26.
LOTHARErS Dux Saxoma rex Germa
mae factus. TF26. se desensorem fore
dus Dux Sueurae ex Henrici sorore n
tus opponit, es rex Ttaliae ab Anselmo
archiexiscopo Modoetiae coronatur
ZZ28. a Fothario cinitates plera (que
auerrit. Lraque a porifice excomunica
Pur. ZF28. Lotharius occurrit Leodis
Innocentio ZE pont. et repetiris frustra
inuestituris, pollicetur, se reducturum

## Folio  -  — 1663200467:0690
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000690.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
illum Romam ab Anacleto antipapa
pulsum, si se imperatorem coronaturu
Pondeat. 1232. in Eraliam profeetus
innocencium in Laterano reposuit. C
Anacleto r atic anu renente, coronatur
ab innocentio in Lacerano inde in LD-
bardiam, e Cermaniam abjt. 1733.
adt quem Conradus se se abdicans re-
Cno, accestit. 2F33. Ennocentio iterum
ab Anaclero pulso, rediit in evaliam.
Cremonenses hostes iudicauit. BOno.
mensibus, es demiliensibus ienouit.
Lombardiam cumuliuantem ad obse-
quium redesit. conentum in Roncaliis
habuit lezes tulit. bellum Rogerio Ana
dleti sautori in apuliam intulit. 2F36.
per Henricum Ducem Innocentium
Romam reduxit. Apuliam bello ador-
rus est. Pinaldum abbatem Cassinate
ab Anacleto ad se traduxit. Beneuen-
cum recexit, et innocentis presenti tra
didis. Apuliam recexit. ipse Parrio ca-
peo Melsi conventum habuit. es cum
innocentio Ranulsum Ducem Apulie,
atque Calabriae fecit. TX37. Patricia-
eus Romani insienia sumpsit. ZZ37. ed
bello a Pisanis achurus est, qui amalfi
capea Pandectas iuris veteres invene-
runt. 2237. in Lombardiam reuer sus
Cremonenses vindicavit. Cremam op-
purnauit.  in Cermania proficiscens
moritur. 2737. ibi elogium eins. San-
xit, vt indicia fierent ex lesibus Roma
nis, lece Lneobarda  Saliea abro
3aba. 1737.
1738.
rex mortuo Lochario per lecatum potl
ficis consecratur. atque regnum ad et
bellinos redizit. 2238. e vanquam 61
bellinas a V etfone Ducebello petitur.
accepit. 2Z+7. exercitum parat in S)
riam, e in Iispaniam contra Sarra
cenos. in sgriamale, in ispania bene
res gesta. 2F 47. ex Syria in Germania
reirritareuersus. FT+9. cum parare
moriuus est. 2F52.
2152.
FRIDERTCVS DUX Suenia Conract sra-
tris Aliusrex Germaniae sit. 7F52. V et
fini Marchiam Fuscia. Ducatum SpO
leti, Principarum Sardinie, es totam
terram Machildis Comitissae concessit.
2F52. faedus cum Fugenio TLTI. pont.
feert. 1752. conventum C onstantiae a
sens a Laudensibus est oratus, ve ope
ferrei aduersus Mediolaneses, sibi inse
Stos. et mandanit Mediolanensibus, Vt
Laudensiu e Comensiu iniurys absti-
nerent. 2Z53. a Mediolamensibus dona
sur cratere aureo ad restimendam era
eiam 2F53. Mediolanensibus mandat.
et Comenses, e Papienses comiter ira
clent. 2254. in Italiam profectus Me-
diolani coronatur ab rberto archiepi-
Scopo. 2254. conventum in Roncaliis
habet. Populorum querelas audit. a Ge
nuensibus donis ornatur. XY54. in MC
diolanensem aerum profectus eos prae
lio vincit. Combardiam lustrans rebet
les coercet. 2754. Hastam incendit.
F255. Derthonem obsidet, et oppuenat.
2255. Clericos ejus egressos supplices
repellit. Urbem expuenat. triumpiam
Papiae acit. 2F55. Placentiae obsatom
dimissa Romam tendit. 2F55. Y iterbu
Fadrianum pone. colit. coronam Im-
perii petis. Romanos absurda postulan
res repudiat. LZ55. in V aric ano ab YL a
driano coronatur. 2Z55. Romanos se
inuadentes proftieat. e propter pesti-
lentiam abit. Spoletanos fodrum recu-
Santes expuenat. FZ55. ex aerO AnCO-
nitano tendit in Germaniam. 1255.
insidias a Y eronensibus paritur in pon
re Athesis traiciendo. F255. Bealta
uxorem ducit. 2756. rediens in Lta
liam lecatos praemitiit, qui sacramen-
ra exigant. qui Cremona conventuto
habuerue, ei ministros Manuelis Emp.
Ancona expulerunt. 2257. Questus est
cum Tadriano pontifice, quod seripsis
set, se sibi corona beneficium conculis-
iter in Ecalia ad coronas accipiendas
COHRADYS FF. ex Henrici sorore natus
2Y39. acertus a Romanis contrapon.
tisicem venire neclexit. 2244. S. Ber-
nardum miraculis florentem in vita
coluit. cruce contra Sarracenos ab eo

## Folio  -  — 1663200467:0691
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000691.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
se  satisfactione accepta pacem rea-
didit. 2257. 2258. Abduam trajeit.
Laudensibus, quos Mediolane ses ever
terant locum ad nouam urbem coden-
dam concedit. 2X58. Mediolanensibus
non sarisfacientibus Mediolanum ob-
sidione cinxit. 2258. Arcum Romanu
ex orbe cepit. 2258. Mediolanensibus
petentibus pacem dedit. ex supplicibus
ienouit. 2258. oppidum Modoeriam re
fecit. Veronenses, e Ferrarienses ad
officiu redeeit. Laudem muniuit. con-
veneu in Poncalis habito ex auctori-
tate summorum iurisconsuliorum ius
dixit. 2258. ivra reeni per iurisconsul
tos coenomt. 2Z58. Principes,  ciui-
tates recalia dimittere iubet, eaque
pro arbitrio restituit. +258. lezes fert,
Ve macistracus cinitatum iurent apud
Imperatorem, ne cinitas cinitatem in-
iussu recis violet, de iure feudorum, de
inre scholarium. 2Z58. Placentinos cut
Cremonensibus contendentes damnat.
Modoetiam reci adiudicat. 2758. ad
fodrum exicendum misit, e H adria-
nopontifici displicuit, quod exiscopos
recalia renunciare inscit, unde conten
tio inter eos de iure pontificatus, s
Imperus nata. 2759. cum Mediola-
nenses male nuncios suos accepis
sent civanit eos, e nouo bello per-
sequi statuis: Z259. citatos condem-
nat, in aerum irrumpit, ex vastato
eo Landem se recepit. 2259. Inso-
dis peritur a Mediolamensibus. IF59.
lecatos Romam de Romanis ponnf-
ciplacandis misit, sed Frustra. 1759.
Mediolanum. e Cremam simul ado-
ritur. 2259. Cremenses socios Medio-
lanensium proscribit. +Z59. Cremam
ipsa demu expuenat, et euertit. X760.
Papia coneniu acto caussam Vicioris,
S alexandri pontisicum, qui in schis
mate creati erant, coenoscit, et prori-
crore sentendiam feres eumque colit, 
Alexandrum repudiat. 2260. Obsidet
Mediolanum, e inde repulsus recipit
se Paxiam, e Mediolamensibus Lau-
dem oppugnantibus resistit. 2260. C ar
canam castrum defendit; carroca
Mediolanensium capiu discerpit. 220
A Brixianis pulsus in arcem Baratella
Comum se refert. 2760. Inde irarior
aerum Mediolanensem vastat, Vr-
bem obsidet. connentui Taude ha-
bito interest, ubi alexander à VI
ciore excommunicatur. reversus ab
obsidione vulnus accipit,  se cru-
deliter gerit in caperuoS. ZZ6F. Me-
diolanenses obsessos, es fame mace-
ratos se se dedentes in fidem accipit.
2262. Populum orbe emitiit, orbem
euertit. 2262. Brixianos, e Placenti
nos in deditionem accipit. Genuesibus
satisfacit. Cremonenses priuilezio do-
nat. 2262. cinitaribus amicis consu-
les creare permitrit. 2262. Mediola
nenses in sex praefecturas diuidit. Ve-
teres capitaneos, et valuasores abroca-
unc, et novos instituit. Cinitarbus hosti-
libus praetores Germanos dedit. 2262.
Dononiensibus ienouit, es Bocium prae
eore dedit. Romamam pac auit. 2762.
excomunicatus ab Alexandro pontisi–
ce Claromote in Durgundiam transijt,
es vocaro ad colloquium Lndonicore-
se ipse non affuit. 7262. missoye Victo
re in Ttaliam transijt in Cermaniam.
2262. reuersus in Ialiam L audem.
2203. a Genuensibus rocatus Bari-
sonem recem Sardiniae facit. 2264.
Qantuanis, Papiensibusque priuile-
eium dat. 2264. Socias cruiiares (a-
cramento obligat aduer sus rebellantes.
7204. Priuilecium dat Cuidoni Cuer-
rae. 2264. ad conscribendum contra re
bellantes Lombardos exercitu in Cer-
mania redit. 726 +. Tlerbipoli statuit,
Paschalem in locum ricioris porisicis
creatum rustum esse pontificem. 1765.
rimens defectionem Valiae, pramisit RL
naldum archiepiscopum Coloniensem,
ex Christianum Mocuntinum ad ciut
rates in officio comtinendas. X766. in
Italiam transeressus ins in Roncalys
dixit, es cimtates de avaritia praeto-
rum Germanorum querentes aspertu
IS. 2+66. aduersus Alexandru pon.
vusieem

## Folio  -  — 1663200467:0692
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000692.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
Bononiensibus obsides accepii. Roma-
niam multanit, Ancone obsedit. 2167.
contempris Combardorum desectioni
bus dimissa anconis obsidione riser-
bium perrexit, e Paschalem Romam
adduxit, e Vaticam parte incensa in
Gressus est cum Paschali. a quo est Tm-
peracor iteru coronatus. 2267. Roma-
Lombardis Ltalia excedit. =Z6S. in AI
tionem adduci. Christiamum ad oppu.
enandam Bononiam mistit. Alex an
driam obsidet. Z27 4. Mediolaneses Pa
piam aecressi sunt; Ut Fridericum ab
Dexandria auerterent. 2275. is fura-
cur ab Alexandria. 2275. inducias fd
pacem fecit cum Zombardis. F283. ide
Faedus alexandrinis dedit. 2784. C
primilecium Mediolanensib. 2Z84. ex
risicem Romam contendit. in itinere à
nis corrapris Alexandrum Beneuentut
se referre coerit. =267. primoribus pe-
stileria amissis per Etruriam Papiam
se recipit. +267. omnes Lombardos
praeter Cremonenses, et Laudenses pro
Scrip (it. Combarcii, qui faedus secerat,
illad confirmarunt. T167. Foeatus a
saria TCenricum silium coronat. 2270.
in Ftruriam Chrouustu mittit ad con.
emendos in fide populos. 177Z. in TVa.
liam redis contra Lombardos. E174.
Seensionem everrit. I astam ad dedi-
cit. 1275. per Christianum afflicit BO.
nonieses. 2275 in Cer mandam perert.
227S. Cum rediret, Lombardiineciem
armoram axparatum, in primisque Me-
diolanen ses secerut. 2176. summo prae
lio vincitur ad Lienanum a Lombar-
dis  Mediolanensious faederatis.
2270. ob id legatos de pace adt Alexan
drum pontisicem Anaeniam mitiit. ex
pacis condirionibus r enellas pereit ad
Alexandrum, ipsum colu pacem com
ponit cum pontifice, inducias dat Lom
bardis in (exennium. 2277. Inde Par-
mam, e Genuam adis, inde in Cerma
mam. 2278. Christranns relictus, Vt
bellum Ecclesascicis faceret, a Conra-
do Marchione Notisferrati capius est.
278. Fridericus denum Constanci
Germania Veronam
ponrisicem concilium acentem. Medio
la enricum filium reectt Llabb CB
ronant per Lambertum aichaposco
P. L28+. a quo rbeneba sarto
est OImpertus ebetet.22d4. L1B
dericus item Reenum Tcalie luserat.
Mediolanensibus indulcet. 285. V
Fauenciam imperium recusantem
subicit. 2285. posi aurem Constan
iiam Rogeri quondam recis siciliae fi
liam Lenrico filio reri collocat. Medio
lani sponsalia celebrat. Z286. iterum
Mediolanesibus priuilerin dat. FF8V.
Cremonenses autem vexat, quia nup-
eys silii non interfuerant. 2286. s in
eorum offensionem cremam restiruii.
2286. Posi autem ipsis eriam Cremo-
mensibus pareit. 2286. Demum Trabit
prosicisciur Zenrico filio rese in eat
Uctd. 2786.
enrius silius oum Vrbeuetanis pepicit.
F186. Fridericus ad bellum (acrum
paratiter. FX87. e cum maximo Cer
manorum exercitu tendit per Vn
riam. TZ8 9. C in asta in slumine susso
catur elocium eius. FZ90.
HENRTCNS Y rex Italiae soluS. ZX90. in
Ltaliam venit contra T ancredum re-
190.
eem dis atc. LLG2.
eGanos.Ommenses focios Badet.
FF9Z. Romae coronatus a pont. C aelest
no TEE tract cut Lasua sor aeartu.
2F0T. Inde i Capanta prosectus Lea
polim frusta osprat. L191.  exore
capima facta redit in Germamam.
2Z92. Ibi Henricum recem Aneliae a
Duce Austriae captum adt se deduei iu)
sit. e accepta pecunia dimisit. TZ93.
post T acredi recis morte audita in Ita
liam redit. Cenua in Principatum pet
sit, Neapolim capit, ex Panormum 
Sicilia belloque perfectom se Sico
lia coronari iubet. LL+. Sibilta
einam comprehe a lio, L
re-
secop
pum fraire Ducem Tuscrae facit, M ad
coaldum Ducem Ravennae, e Mar–
chionem Ancona.  Conradum Du-

## Folio  -  — 1663200467:0693
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000693.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
cem Spoleti. e in Cermaniam lendit. DIO NLT AC FIS IN. HL
2295. Philippus Dux statum Ecclestae
infestat, e excommunicatur a Calesti
nopont. 2296. TTenricus mortuo Con-
rado fratre Duce Sueniae Ducarum Il
lum ad Philippum transculit, cumque ad
se vocanit. in sicilia transeressus Fri
dericum filium Germania, e Sicilia
reeem constituit.  moritur. 2797.
7797.
TNTERREONEm aecem annorum.
Philippus frater imperium sibi vindi-
cat contra Othonem Saxoniae Ducem.
2297. reddit Ecclesiae Ducatum Tu-
sciae preter Montem Flasconem. F298.
MORES A D RE GNV M
LTA LEAB PER YLN E N Y F S.
TTAST A dabatur insene reeni in re-
eno Loncobardorum. 60Z. 740.
Quomodo leceretur, es coronaretur rex
Eraliae ab archiexiscopo Mediolanensi
post Carolum Magnum. 77 4. 962. 973.
Duomodo Franci filis alis regnum, aliis
Imperium reliquerint. 8E4.
Corona ferrea reeni zualiae institura à
Theodelinda regina. 592. Modoetiae cu
Rodita. 60Z. sumpea est primum Mo-
doetiae instituro Caroli Magni. 77 4. de
inde Mecholani instruto Othonis M d-
Eni. 96 2. posi verobique instiuro C on
radti. 2026. cur Palearis dicta. 2026.
Juscurandum regis Ivali 2. 962. 973.
Quomodorex veniret in Tualiam. 973.
Duomodo exciperetur ab Etalis. 973.
75.
Quomodo Yeronenses ponitem ei in Atbe.
simfacerent. IT55.
Quomodo cinirates sacramendum praesta
rentreci. 973.
Duomodo rex conventus haberet. 774.
Quomodo rex ius diceret in Roncalys.
973. 996.
Rex Traliae idem erat, atque id quod post
2surpari captum est, rex Romanorum.
sic enim vocatur Kenricus Friderici
filius vivente parre. X283. 973..
ET A L E AF.
DION LL ATES in recno. Ialia Lon
bardorum, Duces cinitatu, C astaldii
Sde Comites. 665. 870. Gastaldiatus
S. Comes, Vicecomes, Sculdasio, de
Canus rezius. 916.
Inreeno Francorum, O Cermanorum in
Italia Duces, Marchiones. Comites.
ssi siue muncii, sive lecari. F eudara
adum eenerum. 774.
Fencaincului Alboinus, cum Duces instr
ruit, Foroinliensem, Spoletanum, TU.
Scum Beneueranum g. 57 2. eadem con
firmanit ambaris. 585. consernata
sunt inde a subsequentibus, vt in (in
culis Ducibus apparet suo loco. Feudo
reformanii Carolus Maenus censu, C
Sacramento instituto. 77 4. Sacramen
cum fendatariorum sub Carolo Ma
3nD. 774. Vasallus, pro fendatario
274. tr astatio fendi investitura dicia
1774. Fendatari, seu V asalli, Duces
Comites. Capitanei, e raluasores sul
Carolo Maeno. 774. Ducatus euerri
tur, cum sincule cinitates sinculis C
miribus administrandae dantur. 776.
Defendis tulit Lotharius rex Rome.
825. Orho Magnus fenda melius constr
huit. 973. forrissimis miliribus regalia
discribuit erant aurem rezalia dienita
les,  praedia. Dienitates: Duces. Mar
chiones, Comites, Capitanei, V abuaso
res, Y aluasini. 973. ex hisnobilitas in
Tralia emananit. 373. Feudatarii. V a
Salli Tomines, es Fideles idem 973.
∞ Fiey. 2059. Fendu, CCominium, LL0
mazium idem. 973.. TUS feudi. 973.
Duifeudum conferunt, Domini, es S0
niores vocati. 973. Sacramenta seuda
tariorum tria. 973. Cumrex in Ita
liam venisset, couentum in Roncalys
habebat. fendatarios ad scurum in ar
bore suspensum vocabat. 973. Sineuli
suos feudatarios minores vocabant.
Duisi non affuissent, seudo multaban.
Eur. 973. si fendatarius per rriduum
 Roneatus empectas et reso abirepo
it

## Folio  -  — 1663200467:0694
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000694.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
rerat. Y exillum in feudo dando porri-
cebatur. 973.
Recalia abstulit Fridericus, C pro arbi-
tratu concessit. quaeque recalia sint.
2759. 2264.
Aracisus Dux Beneuentanus, primus se
pro Duce Principem vocauit, vide
Principes, Capuanus. Salernitanus.
es ali.
In Diaecesibus feudararii erant mulii.
2207. De sinculis feudis, Ecclesiae, 
Recum, require in ponrificibus, es re-
eibus.
Desendis, siue beneficys tulit post Otho-
nem Conradus rex. 2026. item Lotha-
rius TIY rex. 2236. iem Fridericus
reX. EZ58.
F A L FAF.
ris rex, quas Edictum vocauit. 6+3.
Crimoaldus rex Fdictum auxit. 668.
item Luirprandus rex. 723. item Ra
ehis rex. 7 46. item Aistulfus rex. 75 +.
Desideri rezis Fdictum. 772.
Carolus Maenus rex leees Tulit. 78F. IE
Pipinus rex. 78F. Tterum Carolus Ma
emus rex,  Imperator, 802.
Hinc factae leceseres Ttaliae Loneobarda
Salica.  Romana. 77 4. e prosice
bantur ztali, qua lese vivere vellent.
P25.
Totharius rex, emperator nem tulit.
825. Fudonieus rex, es Imperator.
855. Vidorex, C Emp. 897. Oiho M a
enus rex,  Imp. 89Z. Henricus rex
ex Tmp. 20Z3. Conradus rex, ex Imp.
2026. Lotharius III rex, Imp.
r736. L5 Pandectis inueris remonit le
eem Loncobardam, e Salicam. X737.
Fridericus rex,  Imp. 2Z58.
uait Leo TEY pont. Ve Ecclesiam net
niret contra insideles, e inimicos, cu
iustucelam lmperaior Orientis haere-
rcus aeet ab  anto 0d2. adco2M
perator AdEaus coronatus est Roma
Carolus Magnus. 802.
Ludonieus Pius filius rex Francia,
fice, Leis. d20.
Locharius filiusrex Franciae, C Imp. te-
samen Parris. a Lasalt Polse L
perator cot Loa. L3.
Fudonicus T2 filius rex Eraliae, es Empe.
racor restamento patris, e Imperaior
coronatus a der ioLLLL Potisibe. 84
ex ab Hadriano TY pont. 87Z.
Carolus Calnus patruus rex Franciae, e
Traliae primus solo beneficio pontisiet
ROma. 876.
Ludonicus Balbus fuius rex Franciae,
Joanne VTIT ponsifice coronatus Empe
rator Trecis. 878. cum regnum italia
teneret Carlomanus.
Carolus Crassus Ludoniet resis beria-
mafilius, rex Germaniu, et Tcaliae c0.
ronatur Imperator a LOanneYITZ R
trainimicos suos, per vim se ab eo Em-
peracorem inunei iussit. 896. F a corO
natio a ScephanoY L. pontisice rescin-
divur. 877. ex post à Loanne IX in con
cilic. 898.
Imp. sameo partis. aertuc corona-
ius Aueustus a Scephano TIZZ ponti
a Joanne VIII Imperator coronar
ma. 88F.
ido Dux Spoleri rex Tealiae, homo Ta
las coronatur Imper. a Stephano Y
Ponisc. 89r. Arnulsas C.atomani re-
ers Banariae filiusrex Germanie, a FOr
moso pontisice vocatus in Ltaliam con-
Lambertus ridonis filius Dux Spoleti 
red Llaliae Imp. coronatur a Srephant
Vpomifice cum arnulsum abdicas
fcl. d9.confirmatur à Joanne LA
Fudonieus rex Prouinciae,  Tralia coro
in concilio. 898
LFGFS TN REGNO
EE OX S primus rulis, et scrixsit Rotha
TAEES TMDERLE FVNCFO
EYM REONO EPALTAE.
DE TTTVEOOCOTDEN
Ex VI.Vm. Imperi in Occidente reno-
Roma. 10Z.
Derencarius rex Ttalia, cum esset DUX
natur imper. a Benedicto TLII pont.
Foroinliensis, contraridonem, Lam

## Folio  -  — 1663200467:0695
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000695.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
berrum, e Fudonicum coronatur Im
perator a Loanne X pontifice. 975.
moritur. 922.
Vacatriculus imperii ab anno. 923. 259.
ad annum. 98E.
Otho Maenus Dux Saxonia, es rex Cer-
maniae, coronatus rex Ttaliae a Y alper
ro archiepi scopo Mediolanensi, post co.
ronatur Emperator a L0ane XTT. 962.
inde reenum Germania, es regnum
Ttaliae cum erculo Imperii comuncta
fuerunt, quod successoribus Orbonis in
spiciendis apparet; vt supra scriprum
est in Recibus.
NORES AD IMDERINM
OCCTDENTALE PFRXI-
N F N YF5.
Quomodo imperator corona aurea coro-
naretur a pontisice. 802. 8++. 875.
973, 2027, T772.
Quali inreiurando imperacor coronam
accepturus se obstrinceret exemplo C. a
roli Maeni. 80+. C aroli C alui. 826. Fu
donici Balbi. 878. Caroli Crassi. 887.
Ortonis Maeni. 962. 8 aliorum.
anni imperii a consecratione pontificis
incipiebant. 876. 973.
Pecumae pauperibus pro incolumitate im
perii a pontisice discruebantur. 898.
Duomodo imperium sit factum benefi
cium pontificis. 876. C quomodo acci-
pienda sit vox Denefiei, quae Frideri-
cum Emper. C Hadrianum pont. tur-
banit. 2258.
DE REONO GERMANIAE
AVNCTO EYM REONO ETALLAE,
EY IMDFRFO.
CAROLVS Maenus multas Cer-
mania pronincias armis sibi adiunxit,
quarum post Saxoniam, Thurinciam,
Franconiam, Alemaniam, quae eadem
ac suemiaerat in potestate redactas.
Baivariam quoque subeeit Thassilone
Duce remoto. 788.
Post morrem Caroli Endonieus Pius filius
Omioca in allia.  Cermania, C
lia obtinuit. e ante moriem diuiden.
ditionem paternam inter filios. Ludout
coBanariam reliquit, ut rex Bauaria
Docaretur. 877.
Eroortes motuo Ludonico Pio parre
an satribus bellanit, acque iterum
reena divisit. arque ita non solum B a
nariam, sed etiam omma trans Rhe-
num in Cermania obtinuit, e primus
se recem Germaniae vocanit. 842. 5
mortem Locharii frarris fili, quo
Lascrasiam obtinebat, quam ipse L0
madineiam vocarat, partem Lotha–
rinctae adeptus est. 870.  post mortem
Lucdat IL Lothary item fraeris fi-
y Llaliaerecis, Ytaliam per Carolum
Ctassum. O Carlomanum filios occu-
par sed frustra, contendic. nam C aro-
lus Calans frater eà obcinuit. 875. mot
nas est anno. 876.
CARZOMANYS, EVBOVTENS, E CAROLV.
CRaSSVS filii. post excessum ejus Carlo-
manus obcinuit Banariam. Caranta-
num, Boemiam et Moraniam, ex post
mortem Calui Ttaliam. 876. Ludoui
cus vero Franconiam. Thuringiam
damoniam. Friscam, e partem Lotha
rincia, Carolus vero Cassus Alema-
niam, et alteram Lotharingiae partem.
876. Carlomano,  Fudonico moriuis
Carolus Crassus omnes superiores di-
tiones obtinuit una cum Emperii inu-
a qui adhuc cum Regno Germanie
Comnnatus non fuerat. 88F.
ARNVLEVS Carlomani filius nothus Cra
Sdhuenti in regno Germaniae a prin
cipions suffectus est. 887. qui vocatus
a Formoso poncisice Romam contra fa
ctionem inimicorum suorum; se coro
nari imp. per vim iussit. inde Ttalia
abiit. 896. quam coronationem Scepha
nuS VL. 896.  Joannes TX. pont. po-
Rea in concilio infirmarunt. 898. Lam
bertum recem Ttaliae imp. a Stephano
YI ponsifice cosecratum Zoannes cOm
probanit. 898.
ZrDOvTerS Arnulsi pilius rex Germania
post parrem. Vlrimus ex C aroli M acn

## Folio  -  — 1663200467:0696
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000696.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
prozenie neque rex Ttaliae neque Empe
racor fuit. 900.
CONRADVS dFranconia primus non hae-
reduaris iure, sed principum suffra-
giorex Germaniae factus nihil rei ha-
buit in Ttalia. 922.
ENRICYS SaxOni, e Thurineia DuX
item a principibus substiruitur. ne-
que rei quidquam in Tralia habuit.
929.
OrHo Kenrici silius Dux Saxonia post
mortem patris rex Germaniae corona-
tar. 936. inde ab archiepiscopo Medio-
lanensi ad regnum Tealia, a poneifice
ad Emperii ticulum aduersus Berene a-
riu TI vocatus venit, e reeno Cerma
maeregnum Ttaliae ex imperis irculum
lecirime primus adivuxit, vt in reci-
bus scriptum est.
Duomodo leceretur, e coronaret ur coro
na arcentearex Cermaniae ab archi-
exiscopo moenmiino, aut Colonienst.
73.
Post Othonemrex Germaniae fait rex Ita
liae  Imperator. 973.
Annus ordinationis dicebatur is, quo rex
Germania consecrabatur. 20+9.
Pronincia reeni Germania Saxonia, Thu
ringia. Franconia Alemania Bana-
ria Locharineia, Burgundia. Ut su-
praitem. 2073, 2207.
PONTIETCES ROMANI,
qui in parcem dicionis succesle-
TUNE, QuaM LIPCRAEOTeS
Oriencis habuerune,
_rex COruM.
tur. 566.
BENEDICEVS pont. 575. L.D pdeM 1d
pla,  exiscoo a fanatam.
579.
PELAOTVS II ponL. Circam Cactatous vr
inundanit. 589. pescilentra faujt, qua
Delazius morinus est. 590. concilium
Constandinopolitanum infirmarat de
principatu Ecclesiae Constantinoxoli-
Tana. 59T.
590.
CREGONErS apocrisarius pontisicis ada
566.
TOANNES TTI pontifex erai venientid
Loncobardis. 500 is ad Nar setem Du
cem Ttaliae placadum Ncapolim adiit;
irarum, quia a Justino Emp. reuocaba-
ma a XXX Ducibus Concobardis obses
Id, atque ad incentem rei frumentariae
inoptam redacta. Loncobardi in tem
579.
be Ducibus Coneobardis imussu Imp.
est consecratus. 579. Roma a Z iberio
Imp frumenio  plom summa ino
pia sastentata. 579. Tiberis Yrbem
ROMA erat in artione Lustint LM.
cum Loneobar di venerunt in Ttaliam.
Toncinus. Exarchus Ttalie a Tustino
missus Romae Ducem imposuit. 582.
Qua dienitate, es potentia Roma fue
rit vementibus Loncobardis. in Proe-
mio.
Pontis ex homanus quas opes habuerit ve
Mlentibus Loncobardis. Duomodole-
ctas sb D02 sedem habierti cadreo s
adet. in Proerio
Imp. Romam reayi. 583. nuitus po
Pont. 590 consecratur post auctoritare
Imp. 590. curat Romaerem Frumenta
riam. 590. Zitaniam maiorem in pe-
Maeria instituit. 590. eratias agit Zheo
delindae reginae, quod Agilulsum mari
tum catholicum seletii. Arrianos pie-
ros fidei cholica conciliat. 590. Imagi-
nem Deiparae virzinis tulic in suppli-
catione pro pestilentia instivuit Pascha
te: Recina caeli laetare. 597. Roma ob
sessa est ab Ariulso Duce spoleii, sed
frustra. S9r. Crecorius pont. pacem eu
Concobardis Ftruriae fecit. 592. Dia-
loeos ad Theodelindam recinam misit.
59+. Agilulsus rex orbem Romam ob-
sedit quo rimore Crecorius ab L. Z echie
lis expositione descirit, addidirq, in ca
none: V+ dies nostros. 594. increpuii
Loannem archiepiscopum Ranenaieto
de 2su palli exiraordinario. 59+. Con
ventum habuit exiscoporum in Varic a
sd. 93. d Llauricio Ls. Ct simoleso se
prehem

## Folio  -  — 1663200467:0697
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000697.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
prehenas  cufenet. 595. contendio
cum Toanne patriarcha Constantinopo
litano de principatu Fcclesiae. 595. fert
bit ad Mauricium, qui favebat Joan-
3
DEVSD EDLE pontisex. 673.
616.
ni. 595. Primus se vocanit Sernus ser- BONIFACIVS V pontifex. 616.
norum Dei. 595. multio Augustinum,
C Melirum ad praedic andum enanse-
lium in Bricanniane. 596. insimulatur
à Maurieio de supplicio Malchi Lo5O
bardi exiscopi. 598. eratias aeit Theo-
delindae et Acilulso de pace facta. 509.
archiepiscopo Mediolanensi concessit.
2t vacate reene Tcalia post X aies,
ex suorum suffracaneorum sententia
leceret rezem, e corona ferrea Mouve
tia coronaret. 602. scribit ad arichim
Ducem Beneuentanum de rrabibus cae
dendis propter replum. 602. scribit ad
Phocam Emp. de asflictione Italia. 602.
vaceiterum facta cum Aeilulso in die
SS. Cieruasu e Protasu introirum Nis
sa a pace instiiic. 603. gratulatur
Theodelindae de filio nato, C baptiza-
to es grarias acit de pace facta. 603.
moritur inter sanctos, e doctores FC
dlescaerefertur, atque Maenus VoCa-
rur. 60+. e scribenei columba ad au-
res assedib. 604.
604.
SABINTANNS pont. inimicus actionibus
Crecori decessoris sui. 604. percussus
leniter a Grecorio in quiele mortuus
est. 605.
605.
BONIEACIVS ZIZ pont. parriarchà Aqui
leiensem nuper facium improbauit,
Gradensem probauit. 605. conuentut
Roma actoscatuit, ne vivenie pontisi-
ce aecretur de successore.  a Phoca
Imp. obtinuit, ne parriareha Constanti
novolitanus aecumenicum se vocaret,
ex ut Fcclesia Romana principatum
obtineret. 605.
BONIFACHS 1LLL. 000 Coeniu actoru
622.
LLONORErS POnb. 622. Tanet Adalnala
reei contra Arioaldum. 625. seaut ta
Monasterium Bobiense esset subiectum
exiscopo. 629. eo sedente haeresis Mono-
Theletharum renonata C. onstantin opo
li. 029.
637.
SEVEKLNYS pont. 637. eo sedene Laera
nense parriarchiu spoliarum à Maurt
cio imperatoris Charculario, C Tsaa-
cio FXarChO. 637. idem spoliatur patri
monio alpium Cortiarum à Rotharire
50.638.
638.
IOAHNES TIIT ponL. 638. consulius ad
Heraclio Imp. de una voluntate Chri
si cum reprehendit. capiimos redemit.
reliquias sanctorum ex Dalmatia
transtulit. 630.
640.
FnEOVONVS pont. 0 40. obinreat P aulim
parriarcham c’onstatinoxolicanum de
una voluntate Christi. 644.
647.
NLARZINVS pont. 647. convenum habet
episcoporum de duabus Christi volun-
raribus. 6+8. insidias propierea paritur
Constantis Emperatoris per Olympium
FXarchum. (49. iussu Costantis imp.
a Theodoro FX archo Capieur, e Con
stamcinepolim, arque inde in Porum in
exilium mittitur. e mortuus inter
Sanctos refertur. 652. 653.
654.
FVOENEVS pont. 654 hunc clerus o
nus sacrificio probibiturum ad Prase-
peminarus est, nisi synodicam a P etro
parriarcha Constantinoxelitano acce-
pram de Christi voluntatibus obscura
conscalisset. 655.
osculoscabiosum. 675.
657.
606.
lit de disciplina monachorum. es Pan
theon templu impetranit a Phoca Im
per et dedicanit Beatae rireini, et mar
Eyrious. 2b.
Y LL LLLA N Y 5 pOnt. 657. Synodiam ac
metatores nosio, se creatum pont

## Folio  -  — 1663200467:0698
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000698.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
nuncians. 657. e priuileziorum confir
mationem accepit. 657. Haurum ar-
chiepiscopum Ravennatem propier con
tumaciam a saeris amouit. Li’erra-
riam exiscopo decorauit: 657. Con-
stantem imp. Pomae excepit.  ab
eo donatus rempla Roma spoliari vi-
dit. 663.
672.
ADEODAEYS pont. 672.
678.
DONVS pontisex. 678.
67).
AOATHO pont. 67 9. imperranit ab Imp.
2t pecunia relenaretur, quae pro ponti-
ficis consecratione dabatur. 679. e Ut
archiepiscopum Ravennatem confirma
ret. concilium sexrum aei contramo.
nocheletas iussit, e lecatos misit C. On
stantinopolim. 680:
682.
LEO TI pont. 682. consecratur primus a
tribus episcopis; cum ante ab vno con-
LOANNES VIL pont. 705. parri
cepit. 706.
SISIMLVS POnL. 707.
GONSTAHEINOS B
sa colloqueretur. Constamnopolim, at
que inde in Bihyniam proscilas est, at
quo incentibus honoribus excepius, u
primisque ab Emperatore ipso eximie cut
rus, quo cum Nicomediae est collocurus
722. Romam inde reuersus convetum
habuit pro cultu (acrarum imazinum
30 ejus Roma reciperentur, prohibuit.
722.
secrari mos esset. 682 inter SanCtOSrE EXFECRINS II PonG ex. 720. conuen.
fertur. 683.
684.
BENEDECEVS II porit. 684. obrinuit ab
Imper. Constantino, ne auctoritas Imp.
in consecrando pontisice expectaretur.
684.
685.
TOANDES V ponI. 685.
686.
CONO pont in schismate crearus. 686. au
rum clero lezanit. 087.
687.
SEROIrS ponisex in schismate creatus.
687 noluit subscribere concilio Tusti-
niani imper. C inejus offensionem est
lapsus. 60r. constanis aurea ornamen-
ia, ut pecuniam penderet Joanni FX ar
choinsolenti. 687. iussus est capi per
Zachariam protospatharium, sed fru-
Pra. 693.
7Or.
r
et
Alpium Corriarum ab Ariperro
pt. 708. accitus a
siniano Emp. 2 Cum eo de rebus Eccle
em qui rustimano successerat, pri-
mam earum oppuenatorem damna
retinendo, es Philippicum emperato-
uit e proprereane nummi, aut ima.
TOANNES L pont. 702. Cfaltum Du-
cem beneuentanum in C. ampaniam
proeressum precibus retrocet vol
fit. 70+.
726.
rum item habet Lome pro factis ita
sinibus. Luitprandum recem ad confir
mandum sibi parrimonium Alxium
Corriarum adducit. 726. Petronace
ad instaurandum Cassinas monaste-
um, e monachos reducendos mit-
Tu. 729. alterum conuenium habet
contra oppuenatores sacrarum imagi-
num, cujus rei caussa insidias paritur
a Leone Emperatore earum persecuto-
re, et se cuetur contra exercitum FXar
chi auxilio Conzobardorue Tuscia.
723. 724. Ravenna inde à rece Luit-
prado ipsi Leoni adempra, dat opera vi
auxilior enetorum recuperetur, caque
ipsi Leoni recuperat. 725. Fundé Leo
nem in harest persistenté accusat apud
Ttalicos, et indienum ostendit, cui a pe
pulis pareretur. 723. Qealicos tame ad
uersus Leone incensos, arq; ei Emperiu
abroeare voleres cohibet. 7 26. seviente
subinde illo Tralos sacranafonit, ne
illi pareant. 726. quo sactamabum
Ducatu Romano at soit. 127
Fa de caussa Eusrchius Exarchus
Lurt.

## Folio  -  — 1663200467:0699
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000699.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
corius inbapta conem  oratione
habita ab obsidione remonit. 729. Mo
ritur gloriose. 732.
GREOOREVS IIT pontifex. 737. scribit
de colendis imaeinibus ad Leone. 73T.
ex conventum pro eis habet. 732. C re-
corium II imitatus Leonem bareri-
cum excommunicat. 732. Transemun
dum Ducem Spoletanu dedicinum con
era Luirprandum seruat. 738. C um aut
temeum non redderet, a Luitorando
in orbe obsidetur, es auctoritate Caro
li Martelli maioris domus Franciae se
interponeneis liberatur. 739.
74 F.
ZACHARTAS pontifex TII. adit Luiipran
dum recem ad Interamnam castra ha
bentem, ut ab eo quartuor oppida ex
Ducain Pomano crepta repeteret, 
beniene, atque honorifice exceprus im
perrat. 742. primusque omnium ponrisi-
cum faedus facit cum Lonsobardo re-
8c. 742. Reuersus Romam gratias aeit
Ded. 742. Enitprando Rauennam ve-
xante, rocaru Ravennarium accessit
ad eum Papiam, eoque ne vexaret Fx ar
chatum orato voti compos factus est.
743. inde mortuo Luiiprando faedus
renonanit cum Rachi re ze. 7 44. C a(si.
nas monasterium instauratu consecra-
nit. abbarem priuileeio decoravit. 7+8.
Rachim ad Perusiam bellum cerentem
in castris adit. C bellum dissuasit.
7+9. ac monachum vt indueret impu-
lit. 750. Chilvericum recem Francoru
deposuit propier ienaniam populis sa
cramento saluris, es ripinum Carolb
Martelli filium ei suffecit. 750.
752.
STEDHANrS pont mortuus antequam con
secraretur. ejus ratio non habetur.
752.
STEPHANNS YI pont. 752. faedus firmat
cum Aistulfo reze. 752. F.O Vero exar-
charum, es pentapolim oppuenante,
uae adhuc erat imperatoris. C onstan-
P AVL VS Posea. 137. Pendo fuctt
cum Desiderio reze, nec vexatur a
ed. 757.
CONSTaHAVSLAILtEEVS DUBOF
tifices funt, e abdrcant. sed non sin
curbatione ecclesta. 767.768.
768.
einum Imper acdiem bta Ut opem
rat, sed frustra. 753. distulso post E Na.
charum,eapom capia ldMas
contra jactus obsidente, C rributum
grave imperante supplicationem ha
bet, in qua feriimacinem Saluatoris
753. Romamn anteperen o
tendit ad distulsum Papiam dr aluit
Di desistat. obi non impetranit; peroit
iratarum ad Pipinum recem implo
adum auxilium. E summo honore ex
dpr.753. ibi conseerat Pixinum re-
STataae  filios. 754.  agrotar.
754. Pipinus ei obseguntus, es cum et
dtaliam profectus sistaltum Papia
obsidet,  data pacecoeit, Vi FX ar-
chatum, es Pentapolim dimitiat, eag
Contipor adat. 755. ita ad Ducatum
Lomanum Lx archatus, es Pencapolis
acse Soclestae. pontisex Fxarcha
rum cubernandum dedit archlepisco
po Ravennati. 755. inde cum Desi.
derio reci ad regnum obtinendum.
auxilio fuisset, cum osus sanait
757.
767.
in habiro infirmat acta duorum falso
rum pontisicum Constantini, ex Philis
PC culium sacrarum imarinum tu
Eur. 709.
SPEDHANDS TTI ponris ex. 768. conuer
LLLDRLANVS pontis ex fil. 772. Desideriu
rex in Fxarchatum, es Penapolim F.
clesiae irrupit, e oppida quaedam ce
Pit. ad quem FTadrianus lezatos mi
Sit, 2t ea redderet. 752. quo non im-
perrato misris ad Carolum Magnur
Dixini filium recem Franciae auxi
lium perirum. 752. Desiderio re-
ei ad visitanda limina Apostolorum
Luiprandum recem ad vrbis, es pon
tificis obsidionem adduxit. quem Gre.

## Folio  -  — 1663200467:0700
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000700.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
Carolus Maenus in Ttaliam prosectus STEPHANYS TTII pontisex. In Fran
Desiderium Papiae obsedit. Romam ad
Tadriani proeressus, et marnohonore
exceptus confirmat Ecclesiae donatio-
nem a Pipino parre factam FX archa-
tus,  Pentapolis. ipseque Corsicam,
Sardinia, Siciliam, Spoletanum Duca-
tum, ex Tuscum adiecit. 77 4. Re-
ver sus ad obsidionem Papiam cum De
siderio in porestatem redesit,  re-
cem se Italia coronari ab archiepiseo-
De Mediolamensi inscit. Inde iderum
Romam accessit. Hadrianus conuen-
enhabito eum Parricium fecit, et exi-
scoporum inuesticuras es pontisicis or-
dinationem concessit. curiuri ille re-
nuncianit. 77 4. Constancinopolitanam
ecclesiam ad concordiam cum Roma
na redeeit, lecatisque missis ad concilit
seprimum generale Niceae culrum (an
etisimacinibus, e cruci consernau.
787. inundarioni Ziberis inusitata
Sabuemt. 79L.
1
profectus Tudonicum eium impera
torem Remis consecranit, e donatus
ab eo Roma repetiit, e moritur. 816.
817.
PASCHAEIS pontifex. 8+Z. Huic Ludo-
incus, rex confirmanii donationem Pi
pinis e Caroli, quae extar. 8 17. Zotha
rium Ludonici filium recem impera
torem Romae coronauit. 823. oneratus
crimine caedis se pureat sacramento
apud Lndonicum. 823.
824.
EVOEHENS II pontisex. 82+. lex lata
Lothario rece Roma permissu pontifi
cis, ut ad vitandos rumulius pontisex
non nisi praesencibus lecatis recis con-
Secraretur. 825.
PAEENETArS ponisex. 827.
GREOORENS TTII pontisex eodem anno
factus, lecaro regis ex lege Comitia
eins inquirente. 827. perrexit in Pran
ciam ad conciliandam concordiam in-
ter Ludonicum recem,  filio5. 833.
Commemorationeomnium Sanciorum
in alendas Nouebris eransculit. 835.
a Lothario Rece, quia parri faverat,
vexatur. 835.
844.
SERGINS FY pontifex. 84  eo sedete Sar
raceni basilicam Apostolorum Roma
Poliarunt. 846. Ludonieu TY Romere
eem e Imperatorem coronanit. 844.
847.
ZFO TTII pontifex. basiliscum homi
nes occidentem verbo interimit. incen-
dium in Vrbe es tincuii. 847. basili
cam a Sarracenis expilatam exorna-
Ull. d48. muros orbis refecit. 849. C a-
hetanoSeapolitanos, es Amalfitanos
contra Sarracenos accendit,  sacro
Christi corpore exceptos in praelium di
Muit. d+9. rex Anelia reenum ei rri-
dalatum scbl. 83 l. Yaticanum vbi
basilica 5. Peori est, munivit. 850
és urbem Zeoninam vocauit, ac con
Secranit. 355. perit a Ludoni-
81C
astute accideir claudi inbet fores. 773.
796.
LFO TFY pontisex. munt a au cars
Tum mittit. 700. a Nomatas lascruire
incipientibus, e pontificis dominaium
respuentibus capius, es multatus ena-
Sit. 799. ea de caussa profectus in Fran
ciam ad Carolum maeno honore exci-
pirur. acque iniuris Romanorum ex-
posiris opem implorat. 799. ibi a RO
manis accusatur. Duare Carolus eum
Komam remiteit. 799.  mox ad caus
Sam cornoscendam accect. 800. Zeo
a Romanis honestissime exceptus. 799.
moxinconventu episcoporum praesen-
te Carolo purcanit se satramento, e
adjoracas p. 500. ob id coronat Ca-
rolum Maenum Occidentis Imperato-
rem Aucustum renonaio poi CL. C. an
nostitulo. 80T. POspet a actamtM
Franciam ad C. atdum inuesticato mi-
aculo Caneuinis Chit Mantuae.
804. P ost mortem C a va iterum vexa-
corege. 815.
rus a Romanis defendieur a Ludoni-

## Folio  -  — 1663200467:0701
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000701.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
coreze, ut lex Romana valcat. mor-
enus inter sanctos refertur. 855.
855.
BENEDTCTNS YZY pontisex creatus in
Schismate. 855.
858.
NICOLAVS ponis ex. 858. visitat Ludoni
cum recem in castris ad vrbem. 858.
visicatur ab eo, es colitur. 858. mitrit
lecatos Constantinopolim ad coenoscen
dam caussem Tenarii parriarchae depo
siti, es Phoci contralezes substuuti.
800. qui officio paru recte functi sunt.
80+. Toannem archiepiscopum Rauen-
natem susfracaneos Demiliae opprimen
rem,  alia contra leces acentem di
gnitare prinat, e ad caussam eam co.
enoscendam convenium Roma habet.
862 caussam Lotharii regis Lotharin
siae de adulterio exoris, e divorriofa
cto coenoscit. conuentum habet in La-
terano contra phocium. 865. mortuns
Marnus vocatur.
867.
TADRTANVS II pontisex. 867. consecra-
tus non expectatis legatis recis se pur-
Gat. 867 lecaros mittit ad cociliu octa-
uum generale in caussa Tenarii, C Ph0
ri. es sacrarum imacinum. 868. LO.
tharium recem accusatum de adulie-
rio  repudio exoris ad purrationem
admittit es purcarionis caussa parte
Fucharistiae et offert. 869. Ludonicum
recemiterum coronamrs Emperatorem.
877.
872.
ZOANNES VTIL pontisex. 873. Rauennae
de rebus Fcclesiae conentum acit. 874.
Comites Tusculanos Romae potenti (si-
mos imperii irculum post Ludonicum
sibi postulantes repudiat. eum que C aro
lo Caluo reci Pranciae Ludonici pa-
eruo, praeseriim vero ab eo cultus, im-
pereit. 876. ob id patitur eorum ins-
dias. 876. capolim contra Sarrace-
nos contendit. 876. confirmat consecra
nionem imperialem C alur factam RO.
mae accersit eum caussa reip. et colloqui
tur cum eo Vercellis. 877. Obi Richil.
FADRTANVS LIL qui antea Acapitus,
pontisex. 884. A Comiribus Juscula-
culus Imperu Ltalicis frincipibus tra-
deretur. 884.
STEPHANVS Pontisex. 885. Purcatio
nem ex parte sustulit; quae fiebat can-
deni ferro, s ferventi aqua. 885. V2.
dem oxorem ejus Aueustam
87 capitur inde a C. omiribus I uscu
lanis, ee elapsus confucit ad Ludoni-
cum Balbum Calui filium Francie re-
dem. Frecis conventum habet, in quo
anathema aduersus inimicos suos con
firmat. Formosum exiscopum Portuen-
sem aduersarium suum dienitate ec
dlesastica spoliat. 878. Palbum ipsum
Imperatorem coronat. Romam reuer-
sus contra sarracenos proficiscitur.
878. Morruo Balbo C arolu Crassum re
eem Pranciae, C Traliae Imperatore c0
ronat. 882. cum eo Rauenna concredi-
ditur in connentu. 882. Ab hoc tempo-
re corrumpi caepit ecclesia per simonia
cos, es Nicolaitas.803.
82
RLARTAVS pontisex. 882. F0 sedente ci-
acus Romana per Comites Tuscula-
nos familiam in urbe porenti ssimant
in duas factiones dinisa est, quae dein-
de Comiria pontisicra perrurbarunt.
vnde multa ossenones seganta sunt
quae veteri disciplmae plurimum obsul
runt. 883.
884.
nis impulsus decretum fecit; ve ponti-
fex consecrari posthac sine lecatis re-
Sys posset,  vet nam Laliae, e ii
885
donem hommnem Ltalicum, Ltaliaea re-
eem. Imperatorem consecranit. e
ab eo confirmationem donationis Pi
pini, Caroli, e Lndouici accexit.
892
Lasalana ponsca primus ex aliena
FOR MOS VS Coae  Cdne
ecclesia, erat ertm loress ept) copus;
creatur. 892. oppressus inde à C’omi-
nono odanoo mtocat auxibit

## Folio  -  — 1663200467:0702
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000702.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
Arnulsum recem Cermaniae. Arnulsus
abdicare coactus. 904.
urbem obsedit, eaque capta se met a pon. SEROIVS TIT eodem anno pots.
tifice Formoso Emperatorem coronari
coerit. 896.
896.
BONIFKCIVS VF pontisex ex parte Comi
cum Tusculanorum intra dies XV. Mor
t2tns. 896.
STEPHANVS VY pontifex ex parie Comi
tum Tusculanorum eodem anno crea-
tus connentu habito acta Formosi pon
rificis infirmanit. dum conventus ha-
becur factiosi cadauer Formosi sepul-
cum Formoso contenderat. 90 +. basilt-
cam Lateranensem refecii, e pinxit
906.
OTT.
ANASTASEVS ZYZ pontisex. 9TZ. Beren
hario resi cracificatus Papiensem epi-
scopum priuilezis crucis, ombellae, 
assessioris ornauit. 92Z.
973.
LANDO pontifeN. 973.
974.
chro extraxerunt, e in Ziberim prO- ZOANNES X pontisex. 92 +. Berencarium
recerunt. 896 idem Arnulsum impera
eorem virio creatum pronunciavit, es
loco ejus Lamberium ridonis filium
recem Italiae Imperatorem coronauit.
basilica Lateranensis terramotu cor-
ruit. 896.
897.
recem ztaliae coronanit imperatorem.
O25. Sarracenos Cariliano expulit.
926. vexatur ab Alberto marchione Cd
mite Tusculano. 925 interficitur a fa-
Eliosis orbis dominarum affectanei
bu5. 928.
928.
ROM a N VS pontisex ex aduersa parte. LF O VY pontisex. 928. FHgO reX Ita-
897 Caussam Formosi defendit, e Sie
phani acta damnauit. 897.
THEODORVS II ex eadem parte eodem
anno pontitex creatus. Iiem Formosi
caussam defendit, e omnes ab eo ini-
tiacos ordinibus restituit. 897.
897.
TOANNES LX ex eadem parce pontifex
creatus 897. connentum Ravennae ha
buit praesente Lochario Imperatore. in
quo item Arnulsi imperialem consecra
tionem, ut metu extoriam rescidit, e
tamen Lambertum confirmanit. Viola
tores sexulchri Formosi damnanit. FOr
mosum rite facium pontificem decla-
ranit rursus ad vitanda schismata ne
consecratio pontisicis sine lecaris resis
fieri posset, constituit. 898.
899.
BEKEDICEVS TTII ex parre Comitum Tu
Sculan. pontis ex. 999. Ludonicum IIY
recem Italiae coronanit Imperatorem.
90+.
liaeper nuptias Marociae, quae fuerat
exor Alberri, Roma poritur, es subito
ab Alberico Comite Tusculano Alber-
iifilio ejcitur. 928. HLoc tempore Roma
nimucarunt remp. creatis consulibus,
ex quibus fuit Albericus. 928.
STEDHANVS YITpontifex eodem anno ex
parre Comirum Tusculanorum. 928.
930.
ZOANDES XI Alberici consulis frater pon
rifex. 930. Huso rex Romam obse-
dit, sed frusra. Alberico eam inente.
932.
935.
LEO VII pontifex. 935.
STEDHANVS VIII pontifex. 937. inter-
ficitur a factione Alberici consulis
9+2.
94.I.
NLARNVS II pontisex. 9+2.
s
904.
LEO Y porisex, post XL dies a Christopho
ro abdicare coactus. 904
AGAPTEVS LI pontisex. 9+5. monachos
Teano Cassinum redire iussit. 9+7. Ra
CHRISTOPHOROS a se facuS;C a SereiO
nenna,  aliis dicclesta cutomiodis
liatus a Berecario TZ rese vocat Otho
nem Germaniae recem auxilio. 955.

## Folio  -  — 1663200467:0703
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000703.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
956.
IBANNES XTI facius est pontisex poun
ria alberici parris Cominis Tuscula-
ni, cum esset admodum invens. 156.
C ipse quoque oppressus à Berençario
vocanit Othonem,  Emperi coronam
se daturum promisit. 900. Berencarius
mortuo Duce Spolerano Ducarum ad
Ecclesiam pertimentem inuasit. 957.
Orhonem in Traliam contra Berenea-
rium proeressum noma honorisice ex-
cepit, atque Imperacorem coronauit
562 inde liberaius Perencario favere
caepic, e Adelberrum filium ejus Ua-
ha receme Fraxineto Romam aduoca
nic. 963. Accusatus inde a clericis de
vitae probris in convetu presente Otho
ne deponitur. 063.
963.
LEO VTII deposito Zeanne fit pontisex.
963. Orhoni reci rectreuit priuileeium
ordinandi pontificis, inuesticura exi-
scoporum, e abbarum. 065. inde re-
verso in orbe Joanne, et Romanos con-
era se incitante ipse cessit. 96 4.
BENEDICEVS V Joanni mortuo a Roma
nis substituitur contra Leonem. Oiho
iracus vrbem obsidet,  ineressus Leo
nem resticuit. Leo conventu habito Be-
nedicium abdicavit. 064.
965.
TOAANES XTZY ex exiscopo Narniensi
pontisex Leoni substimmitur. 965. pro-
fecto Tcalia Orbone comprehensus a
Romanis Petro praefecio urbis, et decar
chonibus libertatem affectantibus ena
sit e ad Pandulsum C apua principé
confueit. 905 ibique Capua exiscopum
archiepiscopum fecit. 060. Oiho autem
reuersus sediria sos puninit, e in con-
ventu Rauennati Zoanni pontifici Ra-
vennam de Berencario receptam resti-
ruit, es donationem FX archatus, e
Pentapolis a Pipino. es Carolo factam
confirmanit. 067. Toannes Thedaldum
Ferrariae marchionem instituit. 070.
DONrS LI pontisex prolibidine Romand
rum creatus scauim moritur. 974.
BONIEACIVS VII pontisex eodem anne
Dono suffectas pulsus a Comitibus Tu
sculanis fucii cum sacro thesaurs
7
BENEDLCENS VII eodem anno à C omiti
bus Tusculanis intrusus. 974.
9840
TOANNES XTTTT ex episcopo Papiensi
98 +. assticiatus a Bonifacio VIZ pon
tifice in orbem reuer (0 obyt. 085.
985.
BONTEACINS VTI iterum. 985.
TOANNES XV pontisex eodem anno. 186.
Crescens consul Romanus eandem, qua
Cincius, civicari libertatem quaerens
hunc pellit, ac mox propier Ochonis
TTEmetum ex Tuscia renocat,  50
lit. 99+. 995.
995.
TOARNES XVY pontifex, 095.
CREGONLNS V pontisex ab Othone datus
eodem anno. 005. Vexatus item a Cre
scente fueit ad Othonem. 996.
936.
LOANNES XVTII Hunc cum se archiepi
Scopum Placentinum ferret; Crescens
pulso Cregorio suffecit. 906. Orhone ve
roorbem,  arcem, ibique Crescenten
obsidere Romani eum ienominiose pro-
iecerunt. Crescens Othoni paenas dedit.
Crecorius restimns est. 997.
998.
SIEVESEER II ex archrepiscopo Kaueta
nate ab Othone TIY datus pontisex.
998. ab eodem recepit confirmationem
donationis. Pipini, Caroli, Ludourci, et
aliorum: 998. Vrbeuero leges dedit.
Casenam obsedit. 2000.
1003.
BEDCCSVI Poca. 972.
dara admearem cincamondet
a comprenenus in vatcere mori co
acius est. 14.
974.
Orbonem Ochonis filium Aucustum, et
oES a La eddem anno pontisc.
Theophaniam daorem Aueusa
TOANNBS XVIIL PonCx. 1003.
ronani. )L.

## Folio  -  — 1663200467:0704
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000704.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
2003. decrenii, ve qui Sardimam. 8
Corsicam de Sarracenis recepisset, sibi
haberet. 2005.
1009.
SEROLS TTTI pontifex. 2000. Amatum
archiepiscopum Salernicatum insti-
Turt. 20Z2.
10T20
BENEDICEVS VIII ex Comitibus Tuseu
lamis per eosdem illatus. 20Z2. corona-
uit enricum recem Imperatorem. 8
accepit ab eo consirmationem donatio-
nis ripini, Caroli,  aliorum. 20Z4.
prosectus est ad enricum in Germa-
niam ad consecrandam basilicam S.
Georei accepro censu annuo. 20Z9. cit
Zenrico perrexit in Apuliam. 2023.
TORENES XX Benedicii frater a Coni-
libus Fusculanis creatus. 2024. C On.
ractum regem Traliae Imperatorem c0.
ronauit. 2027.
1032.
DENEMICEES IX pontisex a Tusculanis
Comitibus davus. 2032. post XIIL an
numfactio aduersa ipsum pontificatu
depulit.  Syluestrum IIF substimuit.
Comires vero Tusculani Syluestro pul
Se Benedictum restituerunt. Denedictus
accepta pecunia locum Loanni cratia-
no Petrilconis filio, homini in orbe no-
bilissimo concessit, qui Crecorius YL
est appellatur. 1046.
1046.
STLVESTEN TII. 2046.
BEHEDTOTVS IX iterum. 2046.
GREGORIVS VL. 2040. Tac curpicudine
Comiriorum coenita Henricus IL, qui
tumrex crat etaliae, e Germania in
Ttaliam de.condenu duiru Ba-
bito Grecorium ut Simoniacum abdi-
CLFMENS IL coronanit Zenricum Aueu
factiosos Romanos comima pon)
neriteferent, prombentes.  propo
Henrico porestatem dederunt, ve Fcclo
siam ordnateo, dec sne etus aultorua
re pontisex crearetur. 2047.
2048.
DAMASES ZI item ab Henrico rece pon
isex datus statim moritur. 20+8.
1049.
LEO IX pontisex ab Fenrico rece datus
ex cleri Romani suffraciis monitu il
debrandi monachi cofirmatus Clemen
tis exemplo connentus habuit ad refor
mandam Fcclesiam, Romae lapiae, Re-
mis, Mozuntia, obi de simomiacis egit.
2049. In Laterano haresim Berenga-
20+9. in Campania Principes ab ami
ciria Normanorum auerrit. C assinas
monasterium visccanio. Beneuentanes
ex communicatione laxanit. r ercellis
conventu acto haresim Perencarii ile-
rum damnanit. 2049. inde prosiscitur
ad placandum Henricum regem cum
Andrea recem Vnearorum, et ecclesias
quasdam Germaniae Fenrico remittit
e prois Beneuetum in Ttalia accipit.
Romam rever sus bellum contra Nor
manos decernit. ad bellum profectns ca
pitur a Normanis, e cumhonore di-
mittitur. 2052. 2053. Legatos ad Con
santinopolicanam Ecclesiam, quae de
fecerat, mintit. qui ex dienitate rem
confecerunt. 2053. mortuus inter San
Etos refertur. 2054.
1055
VICrOR LY per TCildebrandum mona
chum ab TTenrico pontisex postulatur
2055. Ecclesiam reformare pergit. FIl
rentiae conventum ad id habet. 2055
connemen in Furonibus Francia hab
Io Berecarii haresum tertium damnat,
eanit. Sucrctum dandet eensem
exiscoxum hominem Germanum de-
dic, qui Clemens TI est Voc abus. 2046.
Rum, e Aenetem Vxorem Augustam.
2047. Idem inchoauit insienem; ac me
rat per Simoniacos, es Nicolaitas, 5
morabilem reformationem Eeclestae,
quae post Zoannem VIII corrupta fue
rea conventum habuit. 20+7. Romant
ry de sacramento altaris damnauit.
Mortq Lcnricr interest. 2050.
1057
STEPHANrS EX pontisex a clero)actus
(057. reformationem Fcclesiae comvi
nuac primus Henricum TIL rezem d
Simonia accusauit. es de Simoniact

## Folio  -  — 1663200467:0705
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000705.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
e dlericis exores habentibus staruit.
inter Sanctos relarus. 2058.
1058.
BENEDICErS X pont. a Comitibus T useu
lanis factus per vim, et pecunta. 1058.
abdicatus. 2059.
NICOLAYS IL pont. Benedictum X Su
trii abdicanit. 2059. reformationem
Ecclesiae continuauit. 2059 in Latera.
no connendu acto decreuit de ratione
creandipontifieis, atque in primis Car
dinales aduocari, voluit. 2059. contra
Nicolaitas, Ce Simoniacos de castita-
re dlericorum tulit ex vendi Ecclesias
alaico prohibuit, in quo zenricum re
rem aperte notauit. haresim Berenza-
ris de Fucharistia rursus damnauit.
Perrum Damiani Cardinalem Medio-
lanum ad coenoscendam caussam cle-
ri caelibatum repudiantis misit. 2059.
Roberium, et Ricardum Normanos ZC
clescae hoctes in eratiam recepit, alque
illi Ducatu Apuliae  Calabriae, huic
Principarum Capuae confirmanit, ex
Sideles, ligiosq fecit. 2059.
XO6T.
ALKXANDER II creacus sine auctoritate
Henrici recis, aduersarium nactus est
Cadaloum ab Tenrico pontisicem fa-
ctum onde schisma, e bellum ortum.
7062. Cadalons Romam, e Alex an
drum obsedit adiutus a Lombardis.
ex Henrico, et arcem occupauit. 2062.
connentu Mantuae acto Alexander eu
se sacramento de simonia pureasset.
instus esse pontis ex pronunciatur, C’a
dalons ex arce a Cincio dimissus, tame
insienia pontisicia revinet. 2064. Ale-
xander Roma conventum habet de CX
libatu clericorum. 2065. Roberto Apu
liae Calabria Ducatum confirmat.
2067. per lecatum impedis diuortium
inter Henricum, e Bertam inuehrieur
in Henricum rezem,  exiscopos Si-
moniacos. Henricum Romam enocat
ad caussam de Simonia dicedâ. 2070.
iterum connentum habet Romae contra
Simoniacos. 2072. basilicam nonam
Cassinarem consecranit. 207Z. mul-
ea miracula fecit. 707.
373
GREGORIYS VTI pont. 2073 le catum M
sit ad monendum Henricum, ut ob se
queretur Ecclesta. 2073. C ex aucio
ritace illius consecratus. 2073. Conue
tu in Laterano acto Simoniacos nota
uit, clericorum connubia interdixit
Robertum, e Normanos rursus EC.
clesiam infestantes excommunicauit.
lecatum in Cermaniam contra Simo-
miacos, es coniueatos, e Tenricum
recem praecipue misil. 2074. eam ob
caussam iussu enrici a Ciberto archi
exiscopo Rauennare, nocte Natalis ca
prus est, sed starim a poxulo liberatus.
2075. ob id Henricum ad caussam de
Simoma dicendam Romam euocauit
2075. ex in connentu Lateranen (C+
bercum  alios Henrici fautores ex–
communicanit. 2075. C prinauit Ten
ricum recio riculo, ee poculos soluit in
rata ei obedientia. 2076. cum a Cerma
nis principibus conventus ad hanc remt
Auenstam esset indictus, Crrecorius ro-
catus eo ier suscepit, sed proxier insi
cas Canussii apud M achildem substi-
rit’acque Tenricum ad pedes proie
ctum, cum per triduum moratus esset,
anathemare liberavit. Seque ipsum Lu-
charistia purcanit. 2077. Henrico ad
contumaciam reuerso, conventu La–
teranensi rursus excommunicat Ien-
rieum e fautores Henrici. reconcilia
rur Roberro. Ducatu illi confirmato.
ex favet ei bellum in Creciam molien
ir. 2078. cum Germant Rodulsum re-
zem creassent, couentu acto arit de pa
ce illorum, fornicationibus clericoru
collatione Ecclesiarum, imuris Nor
manorum, e anathemate Fenrici:
2078. Tlenricum recem abdicanit. R0
dulsum recem suffectum consirmanit.
2079. Populos iterum obedientia sol
uit. 2079. ad Rodulsum corona misit.
2079. C Petrum Damiani ad Rauen-
nam expiadam. 2080. donatur à M a-
thilde ditione Lombardia, e Tusciae
2080. ab Henrico per conuentum ert

## Folio  -  — 1663200467:0706
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000706.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
einta exiscoporum abdicatur, s Ciber
eis archiepiscopus opponitur. Onde
Schisma perniciosum, et loncum. 1050.
Romae obsidetur ab Tlenrico, qui Ciber
rum adduxit, quem Clemendem pont.
vocanit. Dua de carssa Pobertum ad
sui auxilium enocanit. 2083. a quo ex
arce edacitur pulso Henrico; e Saler-
num deducitur. 208+. Voi post anathe
ma inflicium Zenrico, es Clementi
moritur. 2085. Romani Clementein
orbe expulerunt. 208+.
1066.
VICTOR TFT relucians si pontifex. 1086.
dexonis insienia. eaqe resonnii roca-
tus. 2086. Romam prefectus adem S.
Petri recuperanit, Mathildis ope or-
bem iniuit, exerciru in Africam misso
insinem victoriam retulit. 2087. Co-
veneu Beneventi habito Clementem ex
communic anit. 2087.
1088.
VRBANVS II pont. fit. 2088. Melf cone-
in acto Clementem, e fautores excom
municat. Rocerium Ducem Apuliae, e
Calabriae confirmat 2089. profecto
Iralia Henrico, e Conrado filio ami-
coeam tenente, in Franciam ad con-
ventum Claromonte acendum ruil. in
inerer ardastallis es Placeriae connen
tus habuit,  Ecclesiam emendamt.
Claromonte bellum Sarracenis ad re-
cuperanda Hierosolyma indixit, ex pri
musmilires cruce sienamt. 2095. re-
ver sus in Traliam Laieranum recupe-
rat, ee concilium habet de belle sacro.
7096.
PASCHALIS II pontifex. 2009. conventu
acto in Laierano schisma derestatus
est,  enricum excommunicanit.
+I02. Clemere mortuo subinde intruso
sunt alberrus, Theodoricus, e Maei-
GFLA3IYS L PdiC. L226. Deaus a
nates contumaces, Aemilie exis
Subrrasit. Parme basla at on cora
hit ince certior factus de auten em
ciimnioris animo in Franciam uet fl
xit. 2206. ibi in conventu Trecense
Tenrico expostulanti de investicuris
adempris spatium dedit, Romae genera
li in concilio caussam suam probandi.
2207. cum Tenricum Poma honorisi-
de oscexisset, ab eo inde contrapacta,
Cidem capitur in templo S. Perri.
TILT. Cum Fenricus a Zomanis vr
d palsus trans Tiberim cum capriuo
potisde abisset, P’aschalis per vim con
dessi prinilerium inuesticurarum.
e pace facta cum imperatorem co
ronanit. 2722. inde ab exiscoxis ed
de re increpitus conventu acio se pur-
cauit, es primilecium rescidit,  i en
ricum excommunicanit. TTYT. ApNa
Ceperanum Culielmum Apuliae, C ala-
brieque Ducem vocanii. ZZF4. iterum
privilceium de invescituris in connetu
damnamt, et Ecclesias à laico per vim
dari, e accipi vetuit. TZZ6. Tordane
Mediolani archiepiscopum Chrisolat
abdionto constituit. TFZ6. iterum DM
uenti Culielmum Ducem confirmauit
7X1). Romam repente reuersas inimu
cos exterrui. 2C2d.
18.
Chalo Francipane alium subicere cu
piente a Perro Leonis desensus est.
u Fenrici ex Marchia Z aruiso
natchtino C aietam profurit,  ibl
constanom adepit. atque Tenri-
cum  Burdinum poncisicem ab eo sd
eccoire edteeeit ccitbb. 2 L 20. deedete
ecufe illb erbesset odde cepute.
etmarms tomai redet sas aeb aroddo
tiam in Franciam ier suscepit; at
ct. at as raneipana podem
que initinere Genua basilicam. S. L au
renty consecranit. inde in Monasterio
Cluniacensi in Burcundia substicii.
1099.
nulfus. 2202. Suephanum Corsum
cinitaris curbatorem urbe expulit.
2204. Auenstam ad conventum ten
dens Mutinae corpus S. Geminiani er a
stulit. 2206. in conventur ardastallo
act infirmanaos arbhapososos unem
T2F8. C conventu rienna acto, mo
imus est. 22F9.

## Folio  -  — 1663200467:0707
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000707.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
CALLISEVS IY Viennae pontisex factus.
Laierano coronanis imperatorem; e
remeam pictura,  versibus notauit
iinum iniet Sancios recui. F+ + 9. BUr
ex irnominiose iractanit, quem Hlen
ricus Crezorium VTII nominauerat.
2722. demumper Lamberium exisco-
pum ostiensem lecarum, cum Henri-
cus inuescituras ecclestarum remitte-
ret, pacem cum eo fecit. atque ita FC-
clesia ad concordiam cum reeno post
mulios annos redacta est. X122.
T125.
ZIONORErS II factus in schismare cum
Caelestino TI, qui abdicanit. XZ25 in-
nitacus a proceribus apuliae. conten-
dit aduer sus Rocerium Ecclesia hoste,
es ab is desertus Casnu adyt. ZX27.
pace cum Rozerio facta ipsum Ducem
Apuliae Calabriaeque fecit. XZ28.
ZNNOCENEIS TY pont. factus est una
cum Anacteto TF unde schisma oriu.
2230. Orbe relicta Pisas abiyt. Ubi con
veneu acto Anaclerum excommunica
uit. Cenua inducias inter Pisanos, 
Cenuenses (anxit. Claromote in Fran
cia conentu anacletu excomunicanit.
2230. Aureliani a Ludonico Franciae
reze exceptus est. Carnoii ab Henri-
coanelie rece. Remis connentu acto
Anacletum excommunicauit, e Fudo
urcum inniorem recem Prancia coro-
nauit. ZF3T. Leodis exceptus est a L0-
tharioreze Germaniae. ibiqe anathema
in anaclerum renouanit, vbig. S. Ber-
nardo comite sepius. 2 L 32. auxilioge
impetrato a Lothario in Ttaliam reuer
sus illius aduerum Genuae expectanit.
exiscopum fecit. 2233. Pisas prosectus
item exiscoxum eorum Merropolitanu
fecit, exiscoposque Corsica eis divisit. 
a alanum tenente Lotharium in
L143.
CDE LE S YENVS TT. pontisex. 2Z43.
144
implorauit; es mutnus est. XF45.
145.
EVOENErS LIL pontisex. Romanos con
+F33. post Lotharii profectione ab ana
cleco vexatus, iterum Pisas accessit
ac on adtotat as d dL0I
ande auit. 2233. malua adbat
Cassinatem renunctare alura eld
cani coerit. XZ37. Cu Loiat 1O I APL-
ctam aduer sus Rocerium Lnadu aut
Eoemtendut. C Apulla reciptas paso
Roectio Ranulfum Apa C alaora G
Ducem facit. 2X37. Nomam reuer sus
opera S. Bernardi plerosque ab amicilia
Andeleri auereit. L+37. Rocerium Apit
lam recuperantem,  in Fcclestas sae
uienum acommunicauit. Z238. YI-
ctorem Anaclero mortuo sufsectum per
S. Bernardum ad se abdicandum indu
xit. ita sublaio schismate ab omnibus
cultus ett. 2+38. Comn om Eccle-
siam reformanit. Analui actaresci-
du torneamenta sustult. thodum
brxianum harericum ord pepulit.
2139. Rozerio bellum lgerens captus
est, ve liberaretat, ipsum excommu-
nicatione absolurt.  redem sicilia, ac
Ducem Calabriae, Apuliaequ es Princi
Dem Capuae, et erat factus ab Anacle-
10,Cofirmauit. L39. Fiburtes; et alios
vicinos populos ea communicanit. Ti
vartes Romanorum ope bello pecirt
Lomanos fucarunt. 2752. Roma-
nicum non impecrassent, vt Tibur.
res propterea delerentur, ab Innocentio
aefecerunt, es libertatem insticuerunt
nic, e populum ure comuiorum pon
rificiorum prinanit. 2F43. haec sedirio
inde omnes pontisices facieauit 2sque
2243. Innocentius eos excommunica
ad Elementem terrium.
LVCErS TI pont. 2L4+. Senatores Roma
nos in C’apicolio obsedit, à Joanne Pa-
ericio repulsus. C onradi regis auxiliu
Henricum excommunicanit. 1129.
in Ttaliam rener sus Cerardum elacen
dinum Antipapam Surrii capiiussit,
2+32. Cenua stanpocopum, archii-
pacem inter eos composnit. T= 33. a LO-
thario susceptus e Romam deductus
in Laterano collocatus est. Anacleto au
Eama

## Folio  -  — 1663200467:0708
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000708.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
rumaces vitans riterbium secessit.
F7+5. ibi Fdessam a Sarracenis ca-
piam audiens crusem iterum indixit.
2245 Ope Tiburtium Romanos ador-
tus ad pacem pedendam adegit, dedib g
cum eo, ut Parricium abrocarent. 
in Frhem reuertit. 25+5. Rursus ab ijs
vexatus in Fraciam tendit. 2246. Mu
iinenses contumaces dignitare exiscopi
privat. 2547. Bumilitarem nir a pre.
Sefert. 2248. Parissis, e Remis conuen
ribus habitis Gilbertum. O Funonem
haereticos compescit. 12+8. Romam re-
dit. 2248.
+153
ANASTASIVS ZIIL ponvifex. 2F53. quie-
tus a Romanis fuit. 2154.
TLADRTANVS LLIL poniis ex. 1134. AnoV
dum haretcum orbe extca Komanis
tus ab eo Romam praecedit; et adoratus
ab eoennum instaaion; quorep
gnaturi erant, Romanis Imperatorem
multa Friderico indixit, quibus ille su
perbe respondit; fuerunt autem omnia
de iure Ecclesiae,  Imperij. 2759.
iussit; et selaloribus orbis aumpta
tionem poscentibus deneçauit. e r ido
ne Cardinale abiis violato, relicto in-
terdicto, rbeuetum abyt. 2Z54. V iter
bi tricctamem excipit, es cul-
coronat. 2755. in apuliam profectus
Principes sibi sacramento astrineit.
2255. Benemn obses a Culielmore
ze cumrecem duatu Ducem Apulia.
e Principem C apuae confirmat. ZZ56.
ex Apuliarbeuerum realt. 1256. ibi
regiam vondunt, praesiata imposuit,
Radhco anum munimt. FF57. unde le-
eatosmisit ad Fridericum de Lundo-
nensi exqopo impune capioa latroni-
vus in Cermania. beneficrum coronae se
commiecommemorans vec beneficii
Germanos effendit, benesiclum profeu
dointerpretandes.  257. lecatis missis
E
e ante illu consecratus, rictor prius
ALEXANDER III creatus est pontisex in
Schismate cum Victare TTI. Alexan-
veste inducus. ad Fridericum deiure
suo scripserunt; es ricior, qui ad eum
accesserat entrus. Alexander, qui ire
noluerat, repudiatus est. 2260. V ictor
Alexandum excommunicauit, es Cu-
lielmum siculum, ac Mediolanensesci
tavit, quod Foclestas invasisse diceren
Turdexander Victorem, e Frideri-
Tum kcommunicanit, es faedus cum
olamensibus fecit. 2160. Victore
in Francia reprobato. Alexander in
Fraum abiit.  Cenuae in itinere
cultus est. 2201. Comhio Clatomonte
factionem ex Comaun. T26E. Cul
rus est a Ludondtrataras a
actorictorem, Fridericum, es eorum
co anstia recibus. 2262. concilium in
Latonibus habuit, e inimicos excom
Mananit. 2263. Fictore Luca mor-
mopaschalis. TLI a factione substitu
IS. 7264. Alexandri lecatus Joannes
Cardinalis populum Romanum ad par
res Alexandri traduxit. X265. 0b id
Alexander e Francia reuerrit e ope
Culielmiregis siciliae Romam perve-
vl. 2165. Romani ad Motem Porcum
Satatuntur a Zusculanis. 2267. Ale-
xander meru Friderici aduentantis.
es Paschalem deducentis Beneuentum.
adyd. 2267. ibi Mats . posba
ta coronam petentis, es Alexandrum
molestia Friderici liberaturum se pout
centis, repudianit. 2268. Romani Al-
bam adoriuntur. 2168. Paschali a Fri-
derico Romae collocato, e mortuo C ali-
stus TII saffectus. 2269. Alexander
rerulis pacem a Friderico oblatam;
Qulainutilis erat Lombardis repudia-
nit. +270 lecatos misit in Angliam ac
inspiciendam necem Thomae archiepi
scopI. FY7F. C alisto Y rbem teniete a RO
manis non est accepius. 7Y72. Sienia
Thomam archiepiscopum inter Sactos
retrulit. 2272. et Bernardum abbatem.
2274. Alexandrinis episcoxum dedit.
Cs Papiensem exiscoxum pally, ac erit
cis dienitare spolianit. 7275. Ricar.
dum archiepiscopum Cansuariensem
Cosecranit. 227 neats aFrictt

## Folio  -  — 1663200467:0709
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000709.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
1
crepiam ab enrico recepit. TF93. eB
co de ace roeaus annuit; condiriont
nibus, qua extant. 1176. V enetias ad
pacem faciendam contendit Gulielmo
recis siculi auxilio, e tempestatem
patitur. a sebastiano Ziano Duceho-
norifice excipitur. 2277 diverrit in RB
noalrum ad ades parriarchae Graden-
Sis. 2777 re dimina in basilica S. Mar-
ci perecit rosam sacratam Duci dona-
nit. 1277. Ferrariam ad colloquiu ten
dit e mutaro consilio Ferraria Y ene-
tias redit. 2277. Pacis Cacramenta a
lecatis Friderici accexit. 7277. a Fri
derico cultus est. Pax iurata. Frideri-
cum in eratiam recepit. 2777. Vene-
rys Beneuentum redyt. 1277. Pacesa-
eta cum Romanis urbeminer essus est.
2777. Fcclesiam reformare ingressus
concilium in Laterano habet, es decre
ta proponis. 1280. moritur. 778F. ibi
elogium eius.
TT8T.
EVCIrS IIY ponL. XZ8Z. Romani Z usculit
iterum oppuenant. 2Y82. Lucius a RO.
manis neclectus relitras abyt. 2Z82.
Veronam ad concilium tendens, Bono.
na basilica S. Perri, e Murinae S. Ce-
miniani consecranit. benigne cultus a
Nuumensibus cum cum luminaribus
prosegunris. Y284. Verona praesen-
se Friderico Emper. concilium habuis.
778 +.
7186.
YRBA NVS ZII pont. Yerona creatus.
1186.
F187.
CRFGORIVS VTII ponE. Hierosolymis a
Saladino capris crucem terrium Chri
stianis indixit. 2187.
+188.
CTEVENS TIY ponC cum Romanis pacem
fecit, ac seditioni, qua caeperat sub In-
nocenio 1I, finem imposuie crucem ile
indixit. 1288.
nere scudurt. F199.
AAERESES IN ECCLESTA NATAF.
FOurM, qui tria capita Chalcedonenst
concili non accipiebant 585. 587.
Arrianorum idest qui Christum ejusde n
cum patre substaniiae necabant, sul
Amhari. 585. C Rothari regibus re
nonata. 638.
Monotheletarum. i. qui vnam in Chsta
voluntatem ponebant. 629.
Zconomachorum. 1. qui sacras imaeine.
oppuenant. 722.
Nicolairarum, idest qui connnubia com
municabant, a Nicolao vetere eius an
Eiore. 2046.
simoniacorum, idest qui ecclesias nunat
nabantur. 2047.
Berenearii de eucharistia. 2050. 2050
Arnolat Crcatant de BOn blctib. 2733
appai Daem Lasra Lbbasda inse
stum excommunicanit. XZ96.
T798.
LNNOCENTIS LLL PonL. saderaFiasO
rum, qui in ditione Ecclesiae erant, it
probauit. 2298 captiuis, qui apud L e-
ricum ex reeno siciliae renebatur, con-
Suluit. 2298. Philippo reci praculum
imposuit. 1F98. Romaniâ ex manibus
Marcoaldi, Ducaris Spoletanu ex ma-
nibus Conradi extorsit. ZZ98. Constan
tiam, et Fridericum puerum sata re
ces, Apuliae  Calabria Duces,  Ca
puae Principes cosirmat. TF98. Constan
du moriente tutorpueri Friderici re
nguitur. 2296 cs lecatum suu
qui philippum resem reprobaverat, et
Orhonem probauerat. L708. Marcoal
dum in cratiam pueri Friderici ex
Apulia expulit. 200. Placeminos, C
2059.
P’armenses inter se decertantes compo
COFTESEINOS III pomsca. Corao
Cilberri Porrectani de Trinitarc. 274
Felicis Orecunant exiscop de Christo
Funonis, qui ilem. 2F48.
Henrieur imp. es Fusculum ab eo ac
cepiu eradidii Romams. qui illua euer
terunt. 119r. parlem aitionis Lcclesta
ho Dei adopiino. 792.

## Folio  -  — 1663200467:0710
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000710.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
Tolosana Carharorum Publicanorum, C
Patarinorum de Sacramentis. T279.
Aurocephaliae i. exiscopi, qui se capuo ec-
clesie facit. 648.
Deprocessione Spiritus (ancti. 809.
Schismata etiam, unde sacrorum anathe
matum contemptus ortus est, ad here-
Ses referuntur. 1202. 2737. Fa VerO
quae, e quot fuerint ex pontificibus
colici possant, quorum qualivor in pri
mis Ecclesiam percurbarunt. C. adalot
contra alexandrum II. Ciberri con-
tracrecorium YII, Anacleri contra
Innocentium TI, Victoris contra ale-
xandrum TIT. haec. n. reenum cum (a
cerdotio commiserunt, remqs, ad arma
deduxerunt. Ceseru omnes haereses, ac
perturbationes Ecclestae conventib. 
conciliis habendis sublatae sant. C Onci-
lia vero interim haec fuerunt.
GONOTLTA AD REFORMANDAM
ECCL E SI A. M.
Connentus episcoporum in Mariano de
tribus capitibus Chalcedonensis conci.
ly. 588.
Concilium Crecori Maeni poncificis in
raticano de abusibus. 595.
Concilium Acathonis pont. Romae de mo-
notheletis. 679. e Mansueri archiepi-
scopi Mediolanensis Mediolant de ea-
dem re. 679.
Concilium generale sextum C onstantino-
poli in Trullo de monotheleris sub Aea
thone. 680. ejusimazo in portieu r ati
cana depicta. 7E2.
Concilium Aquileiae a Sercio pont. conno-
catum, ve ecclesta Aguileiensis tria ca-
pita concilus Chalcedonensis acciperet.
896.
Concilium Constantini pontificis decul-
in sacrarum imaeinum retinendo.
Concilium Crecorii IY pontificis de eode.
Conculrum Crez. LIF pont. ae eadem re.
deSchismate. 769.
Concilium _adriani pontificis d honor
bus Caroli Marni ROm P. 774.
Conventus praesente C’arolo de haerest s et
liciana. 792.
Concilium Uladriani septimum generale
de culruimacinum Nicea caeptum sub
Trene. Constantinopoli perfectum
8+2.
Concilium Leonis IXY Roma de caussa is
sius Leonis praesente C arolo. 800.
Concilium Papiense praesente Ludonico
rece de moribus ECclestae. 855.
Concilium Nicolai pont. Lateranen se con
tra Loannem archiepiscopum Kauen
natem Episcopos Aemiliae opprimen
tem.  alterum contra Phorium pa-
eriarcham. 867.
Concilium generale VTTI sub IIadriano
LE Constantinopoli de Tenatio, ex Ph0.
tio, de Cacris rmarinibus. 868.
Concilium Toannis YTIT porificis Rauen
na de necessitaribus Ecclesta. 87 4.
Conciliu Trecese praesente Loanne VII
de necessitatibus Ecclesta. 878.
Concilium ponticonen se item. 878.
Concilium Scephani YT pont. quo pontist
catus Formosi, es imperium Arnuls.
rescinditur. 896:
Concilium Loan. IX Ravennae praesente
Lamberio Emper. de abusibus eccleste
898.
Concil. Leonis VTTT. pont. praesente Otho
ne contra Benediotum antipapam, qui
abdicanit. 964.
Concil. sub LenricoII. Suirii aduersu.
Grecorium rI pont. qui abdicauit
2046.
Clementis 21 Roma de reformaiione et
clesia. 2047.
Zeonis La multa de eadem re. 1049. C
de harest Berencarii. 2050.
rictoris IY Florentia. 2055. e in Turo
nibus de reformatione écelesta 2056.
Nicocat 22 Roma de dection Codosdis.
2059. item de celibaa clericoru, simb
niacis,  Berencario. 1059.
Ad.  alteram. ) 21.
Concilium Scephani LTI de eadem re, C
Alexandri II Mantua contra C actaleur
anripapam, qui abdicatus est. 1064.
tioma

## Folio  -  — 1663200467:0711
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000711.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
Romae contra Nicolairas haereticos. Diaconus Cardinalis, Subdiaconus
2065. alierum contra Simoniacos.
2
Grecori YII Roma contra Simoniacos,
e Nicolaitas. 207 4. item contrasen
ricum recem simoniacum e conu-
macem. 2076. 2078. item Salerni.
2085.
Victoris TEY Beneuenti contra Clemen.
rem antipapam. 2087.
rrbani II Melsi contra Clementem an-
tipapam. 2089. Y ardascalli, Placentia
Primicerius. 723. 767. 823. 798.
Sccundicerius. 708.
Silentiarius. 753. Serimarius. 770.
muno nutatus. Senso. 32 +1t
mus defensor.L tlad. 1L
Tomenclator. 703. 8=L. Ldlarius. Pre
Jonotarius. 755. Sacellarius. 798. C ub.
cularius. 7 99.
de moribus ecclesia. 20D+. Claro RITVS AD PONTHLIC
monte e Roma, de bello (acro. 2095.
2096.
Paschalis ZY. Romae corra schisma. Z702.
rardastalli contra archiexiscoxum Ra
vennatem ecclesiam ROm. Vexantem.
7206. Trecis de moribus FCclesta.
7207. Roma, ne ecclesiae laicis vendan
tur. 27Z6.
Gelasi 2Y rienna de moribus ccclestae.
ZZZ9.
Callisti II riennae. iem ZZZ9. item RO-
mae de comprobanda pace facta cum
Henrico per legatos suos rormacia.
T223
Innocenti ZZ Pisis contra anacterum
antipapam. 2230. Claromonte item.
2230. Remis. IZ3T. PisiS. TF34. Romae
de reformatione ecclesiae schismate su-
blato. 7239.
Eugeny IIY Parisiis, es Remis de mori-
bus 8 Baereticis. FT47. TT48.
Alexandri LII Claromonte contra schis
maticos. 2262. item in Furonibus.
+263. Romu post schisma de reforma-
tione ecclesta. ZZ79.
Lucii TTTYerona praesente Friderico Im
peratore de moribus, es rebellibus RO-
manis. 2184.
DTONITATES ECCLESIAE
R OM AN AE.
Pontisex sive Episcopus Lomano
Archipresbycer, Presbyter Cardinalis.
Diaconus, Archidiaconus. 687.
C DERTLNENXFS.
Duomodo leceretut, consrateu
Procoscriniarius. 965. Ticedominu.
785. Apocrisarius. sive respo salis. 1. qu
forgla elies potest ex electione Pelae)
II. 579. Grecori primi. 500. Deonis 1L
que primis athons ex.scopis consecta
tus est, cum ante ab no tacum Oien
Si consecraretur. 682. Serey. 687. FueC
ny L2. 624. Grecory LLlL. 82). 
driani TT. 867. FOrmost. 89Z. Damasi
1I. 2048. Leonis IX. 1049. rictoris ZL
2055. Slephat LA. 1057. Nicolai TI.
et decretoes. 289. Vres. rII1073
Victoris 12L. 100d. Vrbani 12. 1080.
Celasii 1I. 2728. Innoceny Ll. 2230.
Luandri 1II. 2759.
uodu pongea exciperctur, colc
retur ad .est caonat lhiso
ria Luirprandi regis. Lalbaria
Pont.) 42. SeDam LL,  ripinire
8d. 753. CaroirB.  Hadriant
Pont. 7) A. Cnjcum Leonis L17. 709.
Nicolai. 858. Tenrict 1IIL. La
Schalis TI. ZZZT. Fridetat test, 
Dadriani IITT. 2755. erusdem, Y
Etoris. T260. recis Franctas Alexan
dit LL2. 2103. Friderior Imp.  Al
Ladonici L2,C Ver 5y2I. 844 eiusde
xandri 11L. 2277.
Luonduo pomist a Roma
nis, ex Leone TTI. 799. ab atgs, CX B0.
nore a Mutimensibus Labto L b
50 728+. e a V eneris Lcon L
es alexandro 2II. 2277.
uomodo pontisex exciperetat
Emperatorem, aut F. xarchum. ex epl
Presbyter. 687.

## Folio  -  — 1663200467:0712
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000712.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
Flemheris FXarchi. 020. Vitaliani Crecorius pont. Scripsit de frumento
ron. Constaniem Imperarorem exci-
pienris. 603. Hadriani Carolum Ma-
enum recem excipieniis. 774. Feonis
TII eundem excipientis. 800. Sereii,
e Fudonici. 844. Nicolai  Lu
donici. 865. Paschalis TI, G Ten-
rici TITI. +ZTZ. Hadriani TTTI,
e Friderici. +Y55. Mlexandri, e Fri
derici. 2277.
Poris ex pecunias pauperibus pro incolu.
mitate imperatoris distribuebat. 898.
DITTONESS FT BONA
ECCL ES TAE R OM A N AF.
DVcaErS Romanus, cujus pars erat in
Ftruria, pars in Latio, sive in Campa-
niapopulis ab imperaiore Zeone Is au-
ro harerico ad poncificem deficrenti-
bus, cum soluri sacramento a pontifice
Cregorio LY fuissent, ad Ecclesiam
pervenit.
ventapolis, cuius pars Marchia anconi
rana iremq. Exarchatus, qui etiam
Romania, e Romaniola, erepta a Pi
pino Francorum rece distulso reei, qui
ea ademerat Oriencali Imperaiorr, tra
dita sunt Ecclesia, ac deinde confirma-
ta a Carolo maenofilio, es Ludonico
vio  successoribus eorum; vi appa-
ret insineulis.
Ducatus Spoletanus, es Tuscus, Sardi-
niae Corsica accessere donatione Ca
roli M aeni, e confirmatione Ludoui-
ei Pjj. es aliorum. Dirio Comitissae M a
thildis accessit testamenio eius.
Fendum Ducatus Apuliae  Calabria
e Principarus C apua inirum est a Ni
colao LI,  deinceps ab alis.
Fendum reeni sicilia inirum est ab ana-
cleto LI Antipapa, confirmatum ab
Innocentio TY pontifice,  deinceps
ab arys.
nes pronincias. eaque pontisex per re-
etorem parrimoni, qui dicebatur, eu-
bernauit. Cuius rei hac in hac historia
exemplatraat
ntur
mam mutendo ad rectorem parrimons
Sicilia. 592. Idem (anxit, ne rectores
parrimoniorum praedys Urbans aut
rasicisinculos fiscali more imru
Oreeo tOROI. VLLENotO
Qusdicionem in lcalia habue.
rUME, XE LES COrUM.
rent. 505. Constantinus ducenta ca-
pira paltmoniorum sicilia,  C ala
bria antonarelenauit. 68r. Tustinia
s Impelator ducenta capira relena-
uit, qua dustodes parrimoni Brutiiae.
687. CMo ponris ex rectorem Patrimo
n dicilia Constamtinum Diaconum
alque ua quorannis pendebant.
Ecclesia Rom. habuit parrimonia per om
Fech. dd7. Cornathiea pallimomum
Alpium Corriarum pontisici ademit.
Dodque Ariperius rex restinit. 706.
guod cu Luitprandus confirmanit.
720. Idemque parrimonium Sabinense
aumrum restituit, anconitanu vero;
Narniense, duximas, ex Numanas
cum Y alle aeri Sutrini Maena vocata
donanit. 7 42. parrimoniu T uscia. 752.
Hladrianus pont in epistola inquit. Ft
parrimonia, qua à Loncobardis derine
baneur, brachio forri eidem Fcclesta
Carolus Maenus restienit, cuius esse uut
eposcebantur. 774. Ludoniens Pius
concessit Paschali poniifici parrimoma
ad se pertinentia Benenetanum, Saler-
nitanum, Calabriae superioris, ee inse-
rioris, es Noapolitanu. 827. Nicolans
pont petiit ab Emperatore. Vi parrimo-
no Calabriae, e Siciliae sibi reddere
car. dd0. Tenricus rex promurit, se
ponifici parrimonia reddicuru. TZFL.
Rocerins rex Sicilia parrimonis Fccle
sia in Cassinati, e Beneuentano aero
imminebat. 2Z37. Parrimonium Fecle
sameria a Victore ancipapa occu
patum. 2759. idem a Philippo rese oc
cupatam est. T208. Patriarebium La–
teranense erattctcam donis aalos
recibus,  Ing atot als. 037.
FDerMErLIEm oxpa dum a Lulio ces

## Folio  -  — 1663200467:0713
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000713.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
reconanum, venientibus in Traliam RACHES Demmonis filius, qui postea fi
Locobardis propter eversam aquileud
Veneriae prouincla caput erat. 568.
Alboinus rex Loneocardorum capta
Aqua  Foroinclo, et circumiectis
oppiais Cisulsum neporem Forituly col
locanit, acque eam prouinciam in for–
mulam Ducatus redezit, qui Foroit-
liensis est dictus. 568.
BISVTENS Dax primus Fori Tulii. cum
defecisset ab Agilulso rege, mox infide
redijt. 00r. praelio intersectus est à C’ a-
cano reunnorum in Ducarum irrum
pence. Forum Tulium proditione RO-
mildae Dxoris elus captu Romilda pro-
sticuta, es palo suf fiXa. 6F5.
TATO. C Caco Cisuisi filii abeunte C. aca-
no Forum lucium tenuerunt. 6+5. a
Grecorio Patricio Opitereium aduoca
ei dolo necati sant. 626.
GRASVLErS Cisulsi frater DuX. 66Y.
A60 Dux substientus ab Priperio rece.
667.
EVerS Dux substimens a Crimoaldo rece.
663. cum Grimoaldum recem prodidis
sei ejusdemiussu à Cac ano Hunnorit
aduocato oppressus est. 663.
VECrNErS a Crimoaldo rece Dux susse-
ctus. 664.
TANDARVS DUX. 695.
RODOALDVS DHX. 695.
ANSERIOrS pulso Rodoaldo. 695.
ALDO Ansfridifrater. 695.
FERDVLEVS Dux. suffectus a rece Lui
prando, a Sclanis in Florum Tulium ir
rumpentibus interemptus. 705.
CORBOLVS DuX. Suffectus a rece Luit
prando. 705.
rex. 738. in Sclanos profectus eos fu
in dello contraansemauu e
ANSELMVS DuX. 750. sit monachus, e
monasterium Nonadulae condit in diae
cest Mutinenst. 752.
PETRNS DUX. 757.
RODGANOrS Dux sub Desideriorere, at
que post Desiderium victum à C aroll
Maeno victore relictus. 774. cum re.
bellasset delerus est. 776.
Ducatus Xe Comitibus diuisus est, et
in Prouinciae formam redactus. 796.
HENRICVS Dux a Carolo Maeno subla
eis Comilibus constirurus. 796. a T ar.
saticensibus occisus. 7 99.
CADOLRCAVS DuX a Carolo M aeno da
tus. 800.
BALDERTENS DUX. 8F9. huic se Carnio
lenses tradiderut. 820. F0 propter iend
nnam a Ludonico Pio imperatore Du
caru spoliato Ducatus; sine Marchia
Foroinliensis iverum X Comitibus di
stribuitur. 828.
BERENGARIVS Eberardi filius marchio FO
rointienses à Carolo Caluo rege consti.
tutns. 876 is postea fuit rex Tcaliae, e
Imperator.
BERENGARErS Berencary ex filia nepos
rex. 934. Marchia Foroiuliesi ab Orho
ne Marno spoliatus. 952.
RENRICVS Bavariae Dux Orbonis Maen
Frater ab Orhone. Dux costitutus. 952
TTENRICNS Zenrici filius Dux Bauarice
qui poscea fuit rex Ltali. 984.
PEMMO DuN. 705. suffectS a reGC LNIt DVCES SPOLETANI, O
dicionem in Tcalia habuerune,
_ reseoru.
SPOLETEM, cujus aneiquitatis, e dign
tatis quodam fuerit. 57 Z. C aptum fuit
ab Alboino reze Loncobaraorum; at
que vicina regio in Ducatus formula
redacta, e Spoleri Dux Faroaldus in
canit. 7 38. adinnit Luirprandum ree
Spoleranum. 7 +2.
Positus. 572.
prando is Selauosirrumpentes repres
sit. iterum contra Sclauds paehana.
728. Calisc paatora purjas agut
leia a soluis. Amator  episcoput FO-
ri calii depulit, vtrps ibi habicaret.
ob Dux sedem habo  Pemmo DUX
ob id Calistum in mare pracipitare
voluit. Pemmonem autem rex Lnit
prandus Ducat spollanit, s Duca–
tum Rachisio filio ejus tradidit. 737.
FAROALDrS Luus Spoleti. C

## Folio  -  — 1663200467:0714
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000714.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
sem opp. Rauennae cepit. 578. miracu
lum Spoleri edirum aduersus homine
Arrianum. 585.
ARIVEFUS Dux Romam obsedit. C ame
rinum cepit huic licet gentili in praelio
S. Sabinus martur assuit. 592. Raven-
nates vexamt. 002. Callinicum,
e Smarazdu F xarchos ab oppuenan
do Acilulso rege auertit. 602.
TEVDOLAPEVS Faroal di filius DuX. 604.
ZOrHO Dux. suffectus a rese Ariperto.
60r.
TRANSEMDNOES Dux à Crimoaldo rece
ex Comite Capuae factus. 663.
FAROALDVS Fransemundi filius ona cu
fraire rolchila. 7F2. Classem oppidum
occupanit,  reddidit. Coactus a filio
Transemundo abdicanit,  clericum
sefecit. 778.
ZRANSEMVRDUS Faroaldi filiuS. 7Z8. Cre
coriu TY pont desendit ab impetu P aut
li Exarchu, qui iussuLeonis Imp. ipsum
tollere de medio nicebatur. 724. cum de
fecisset a rece Luisprando, oppressus ab
eo confueis ad Crecorium TII ponrifi-
cem. x post Ducatu a rece spoliatus
est. 738.
TTTEDERTCNS Luirprandi reeis nepos ab
ipso Luirprando substiturus. 738. Occi
sus est à Fransemundo priore Duce, re
cuperato Ducaru. 739.
TRANSEMVNDOS, iterum Dux. Spoliatus
sernanit, et Spoletis per duxit. 799. bet
875. Monachum indait. 822.
Sreeo ex Comite Prixiae Dux suffectus
a Ludonico rio rece. 822.
ADELARDYS ex C omite Palarii DetX SpO
leri substitutus a Cotharioreze. 824.
MAVRINOrS ex Brixia Comte DuX sil
fectus a Tothario re se. 824.
YIDO DUX. 846. Fambertus Dux fraic
eius 865. Lambertus, P Yido fratres
nbe5. 876.
Y1DO Lamberri filius Dux à Carolo C ad
uorese confirmatus. 876. is post regnit
Trala atrpait conera Berencarium
es imp. est consecratus a pontifice ste
phano Y. 895.
LAMBERErS Vidonis filius, qui e ipse
rex Ttaliae fuit contra Berenearinm,
ee imperator consecratus a Srephano
Ponrisice. 890.
BONIFACErS Ybaldi filius M archio Spole
ii a Lons oreee facius. 922.
THEOBALDIS Marchio. Deneuerano Prit
cixi affuit contra CraecOs. 933.
AASCARErS Berecarii innioris fracermat
chio ab Tuzone rese factus. 934.
SARLIO DX Anscario suffectus ab ILH.
Beneuentand asput. dVd. Duceriae pr es
dio impositus est. jussu Bernardi reci.
Romanos a pontisice vexando auerrit
Gone reze. 939. 958.
BERENOMRErS secundus rex pulso sarlio
ne. 958. Otho Magnus a pontisice voca
tus ipsum pepulit. 96 +.
Ducatus Spoletat b Othone Maeno
Ponttser dimissus est. 973.
GOTHTEREDES post multos annos DuN
est iterum Ducatu à Luitprandorese
e dlericus esse jussus est. 7 42.
ASPRANDVS Luiprandi reeis nepos, ab
ipsoes faatus. 7 42. 6poletani ve
nienu in Ttaliam Caroio Mano se de
Lascrae maricus adistois Dubarus
Vecro atrideriborese Dabala opoi
Spoletritulum dada.
Spoletam erea Fridericu 1M CoM
inmaces in ejus odium incurrerunt
Spoletum ab eo euer sum it
reptum. 2255 15 bellum in Duc acit SpC
letano cessit contra on. 2273.
aonudito.2 23 ac1d
didere pontifici Hadriano. Is ZLilde-
brando Ducem dedit. 773.
FTILDEERANOrS Dux a pontisice datus.
Ducatus Spoletanus à Carolo Magno
poncifici Eadriano confirmatus. 774.
ildebrandus Dux a Carolo Magno
cofirmatus. 77 4. C arolum coluit. 779.
ripino reci assuit contra constantinu
inuadentem. 788.
VINTOISVS Dux subscS.7 99. Leonem
Imperatorem Ducatum Beneuentant
TFIpont. ab insidis Romanorum con
HENRTErS V rex Conradum Spoleri D
cem instiruit. 2205. Conradus ab Tnne
centio TII pone xCommunicatus

## Folio  -  — 1663200467:0715
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000715.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
cessit Ducaru. 2298. ita ad Fbclesiam
post varios rumulcus rediit.
OVCES, AC MARCTHIONES
Tuscixe, qui dirionem in Icalia ha
buerunt, ecres corum.
TVSC TAE ditiones tres fuere, una
quae Ducaru Romano continebatur, al-
tera, qua Ducatu Fusciae Loncobardo
rum, certia, quae regno ltalia auribu-
ta est.
Prima quae Ducaru Romano includeba-
tur, post ordinationem a Tustino Tta-
lia factam hac oppida complexa est,
Portum, Centum cellas, Caere, Bledam,
Maturanum, Sutrium. Nepet, C astel
lum Gallesi. Orram, eolimariiu, Ame
riam, Fuderrum, Perusiam,  tres in-
sulas Maiorem, Minorem, Puluensem.
O Lacum, Narnia  OcriculoS. 827.
Hac cum Ducatu. Romano ab Emp.
Orientis pervenit ad pontificem Crezo
rium TF populis sacramento solutis, e
propter haresim ab eo deficientibus.
eaque a Carolo Maeno, C Ludonicorio
confirmata, s successoribus eorum,
Ut dictum est.
Secunda, quae Duces habuit, haec oxpi-
da complexa est, Castrum Felicitatis,
Orbitum. Palneorecium. Ferentica
strum. ricerbium. Marchiam Tusca.
nam, Populonium. Soanam et Rosellas.
774 Creeorius L pont pacem cu Lon-
cobardis Frruriae fecit. 595. T ato DuX
Firuriae nominatur. 63r. Loncobardi
ex Tuseo Ducarm oxem culere Cresorio
TI pent contra FXarcbum. 724. LOn
cobardi Fusciae nommantur in legib.
Luitprandi, e Rachis regum. 7Z3.
740. Toncobardi Tusciae Bledenses af-
flieunt ex Romano Ducatu. 772. Dest-
derins Dux Tusciae, qui postearex,
mulea oppida in Frruria condidit; at-
que instauranit. 773. EL ac regio crepta
Loncobardis, donata est à Carolo  a-
eno adriano pantifici, es post confir-
mata a Ludonico PiD. 8F7. Vrbevetani
consules creare caeperunt. 975. Zounes
puenanit. 2284.
PHILIPerS ab Hertor nestate u
XV Roma a Crescente pulsus in hat
reionem se rettulit. 99+. item Oreso
riusr. 996. Syluester TI Vrbenetum
reformanit. 2000. Eugenius IIF 10
mafuciens riterbium secessit. XZ+ 5.
Fladrianus vero TIII Vrbeuetum.
2254. e riterbus Fridericum exce–
pit. 2255.
a resio post a rezibus pontificiae se
au imicis vexarafuie, in primisque a
ollerico. Lucius TII pontifex perit a
Fralerico, ut Mathildis haereditatems
vautas qua Turis Ecclestae teneret, re-
stitueret, C ille abnuit. 2284. Tenri-
cus Friderat ponset oc o
Luscua factus est. terrae Machildis.
2293. Guinitates Tusere Ecclescasti-
ca expilduit. 2296. inprimis Mon-
temsasonem cepit. L L7)Discopi,
cimtadis Tuscrae Ecclescasticae more
Lomdardorum faedus conrra Philippil
Dulem fecerunt inscio pont. quod In
nocns TII Poigca mpoan
ins Lclesaimminut palanssatide uta
Scrip. Ducatus Lusciae adius, e do
mintant FCbs m ettot Ob
prinileeis concinetur. 2798. Duca
tus Tusciae bi est Monssta scoS. Petri
pus Oux Ducatum Tusciae Ecclesrasti
parrimonium dictum est. 2X98. Philip-
cae dimisit pontisici praeter Montemsta–
Soem. 2298.
Mapars Tuscrae, quae regno antribu
lafaerat oppida habuit Lucam, Flo
remiam, Pisas. Pistorium, Yolaterras,
arretium. posiqua du resibus parnit.
unum in Ducatus, aut Marchiae for-
mulam redacta est, qui Marchiones
Tusciae, sine Lucae dictisunt. II ve.
ADELBEREVS TUsCia, sine LUCa Mar
chio. anno 887. moliens bellum Lam-
berto regi capitur ab eo. 808. liberatur
a Berencario rege. 899. Berengario sa-
vet ad repelledum Ludonicum recem
qui vocabatur a Combardis. 899.
rosuerunt.
Berra oxore instieatus Ludouicum

## Folio  -  — 1663200467:0716
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000716.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
cat contra Berencarium. 900. eumg. rC
eio apparatu excipit Luca. 902. Sereio
favet ad adipiscendum pontisicarum.
904. rimente Adelberio sigifridus an-
no 896 ex aero Lucensi in Recrensem
mierauit, Parmamque occupanit.
rivO Adelberei filius in Marchia a Be-
rencario rese confirmatur. 927. per nu
prias Marocia ad dominatum Roma
aspirat. 926.
LAMEERTNS Vidonis frater. 930. TLuNC
ex eadem matre Bertanacum, qua LLu
Eo rex natus erat, tueo ipse rimens su
stulut, C Mar hiam Bosoni fratri cer-
mano rradicit. 932.
BOSC Dux. cum iniquus esset Tuzoni re
sifratri; ab eo comprehensus est cum
exore rilla muliere anarissima, 
Marchia spoliatus. 935.
TIVBERTVS Marchiam L usciae ab TuBo
pe rece obtinuit. 935.
Atho Sicifridi filius Comiris Parmen-
sis sicifridoparri succesSit. 945. hic in
matrimonio Hlildeeardem habuii, quae
Comitis, Marchionis,  Ducis irtu-
lum rulit, es ab ea Marchiam Tusciae
accexit. 945.
ArnO Sicifridi filius. C anussium in colli
bus Reciensibus condidit, s Monasce-
rio decoranit, quod brachio S. Apollo-
nii ornauit, a Cothifredo filio exiscopo
Brixiano accepto. 9+5. Canussii Ade-
leidem recinam defendit contra Beren
sarium II, e ab Othone Maeno libe-
racus est obsidione. 952. 953. moritur.
reliotis filiis T bedaldo,  Siceberto.
964.
TEDALDOS Athonis filius Comes,  Mar-
chio, es DuX. 964. a 20anne XIIY pon
tisice Perrariae Marchio fit, at que ibi
arcem condit. 970. Mantuae Marchio
insticuitur ab Othone. 980.
Sigebertus frater eius Marchio Atestis fit
Richildem exorem ducens, a march
nous Lombardiae petitus se defendii
ad Cnvilium, es Conradum fratrent
amisit. Z0ZT. Beatricem alteram VXO-
rem Conradi reeis filiam duxic, spon sa
liamagnifice fecit. 2037. Parmenses.
qui dapiferum Conradi necarant, pu–
nicit. 2038. ab exulibus ad Spineta
inter fectus. 2052.
PONLEACIVS puer, es Beatrix mater.
2052. Deatrix Cozeloni Lotharineia
Duci nupsit, e Machildem filiam 60.
thifredo CoZelonis filio collocanit. Qin
postea Ducis Spoletani, e Tusciae ru
lum Eessit. 2053.
Cormeaco matum Mlathildis, quae
moriuo Bonifacio fraire haeres erat.
2055. cum Scephano IX pontisice fra-
rre suoin Tuscia de rebusFcclesa egit.
2058. Nicoalaum TI pontificem
Florentiae creatum e Tuscia Romam
deduxit. 2059. Fundem cum Ma-
thelde in schismate contra Cadaloum
defendit. 2062. Mantua apud M athil
dem concilium actum est de schismate
Cadaloi. 2064. Idem ab Alexandro c
Tuscia accirus processit contra corda
nem Principem Capuanum,  obist.
MLATHLLDES ViDVA cum Beatrice matre.
quae risis sepulta est. 2065. ad 2tram
que scripsit Crecorus V IL pont de sua
electione. 2073. Machildis C oncilio L. a
teranest interfuit Creeori VIT. 2074.
Crecorius occurrens Cenrico IIT ad
concilium C anussii apud M athildent
substirit. C enricoresi panitenti pia
culum imposuit; es anathemate libe-
ranis. 2077. e Uathilais praesidio R0.
mam rediit. 2077. Mathildis discessit
ab AZone marchione alestino secundo
marito decreto Crecori. ditionem sua
Lombardice, e Tuscia restamento F.C
Ecclesta reliquit. 2080. Vrbamum ZL
poni. se defensuram prosessa, relfont
Banariae Duci nupsit.  a0 ed
discessit. 2088. resistit Chrioo TIL
2065.
ab ethone Maeno. 967.
Fedaldus monasterium S. Benedietr con
struit in aero Manbuand. 9d0.
BODIFACEVS filius Canussi Comes, Par
ex Dux Tuscia porehtissimus. 2007.
ma, Mantuae, C Perrariae marchio
contra pontisicem venienti, C Man
ruam, ac Ferrariam al tsol. 20. 90. C. a

## Folio  -  — 1663200467:0717
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000717.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
Kella Mmrinensia descrtalt. 2092. Vr- DVCES BE NEVFNTA
banum Ll ad concilirm Claromontem
euntem Canussy excepit. 2094. Ferra
riam ante aduentum FCenrici TTIY re-
cuperanit ZZOT. cum eo veniente pa-
cefecit. 2ZZO. Mantua recepit. ITTT.
Mantuanos rebellantes copresit. XTZ4.
Mortua sepelitur in monasterio S. Be-
nedicti in aero Mantuano. eloriu ejus.
Ex eins harculare larma, ac Man-
ina ad Tenricum lecem pervenit.
Ferratiaiure sellat ad Fcclesiam re-
dyt. Castra Lomoardiae contentio sd
fuerunt. Tusciae Dux factus est Con-
radus. I136.
CONRADVS Dux Tuserae post Mathildé.
Podium, et Nossanum Lucensibus C. on
Sulibus tradit. XZ26.
PLRICVS Marchio Tuscia. 2244.
PELTO à Fridericorece Dux Spoleti, 
Marchio Tusciae factus, Princeps Sar
diniae, et corius terrae Comirissae Machi
dis. 2Y52. Capiranei ex agro Murine-
siurant, se sernaturos Murinenses (al
uis sacrametis eorum, qui r elfoni Du
ei spopondissent, si Comitissae Machil-
dis parrimonium recepisset. 2256. V et
fo vectie alia machildis Comirissae dis-
sipanii, quae Fridericus collecta ei red-
didit. 2F50. inter Fridericum,  Ha-
drianum pontificem conenit, vi Fride
ricus possessiones Fcclesia Romana e
Tribisia Ferrariae. Vassae, Ficaroli, 10-
iiusterrae Comitissae Mathildis, terrae
ab Aquapendente Romam, Ducatus
Spolerani, Insularum C orsicae, e Sar
dinia restirueret. XZ 59. Y elso Princeps
Sardim. 2759. Y elfo in Tusciam in-
Gressus a Pisanis, s Tucensibus acci
pitur. 2760. Telto Dux Spoleranus,
QVX DEXIONEM EN IX ALI5
H A B V F. R V N Y.
DEHErENEUU Samni caput ona cumt
10 Samnio erepium est ab Authari re-
Se Longobardorum Mauricio imper
tori, et in formulam Ducatus redactit
Duxq ei imposieus est Z, 0th0. 589.
ZOTHC primus Dux Beneuenci. Mond
sterium Cassinass incendit. 589.
ARICHIS DUX. 598. ad huno S. Cireed
ruspont. Scripsit de trabibus ad rem
Pli instaurationem cedendis. 602.
A1O DUX. 648. à Sclauis irrumpencibu
interem plus. 649.
RovCAOrS Sclavos repulit, e Duca
tum innasit. 649.
GRIMOATDVS Rodoaldi frater. 657. qu
regem ualiae se fecit Pertharito,C
Cundeberio regibus pulsis. 667.
XOnraCOVS Crimoaldi reeis filius. 66Y
obsessus a C onstante Imperatore Bene-
venti liberatur à Crimoalde paire
Farentum,  Brundusium capit. 695
GISVLEYS Dux Campania fines ineres.
sus reverentia ponrificis recedit. 704+
ROMVALDYS DUX. 707.
Gisrerrs Romvaldi filius puer a Luit.
prandoreze remotus. 733.
GREOORIVS Dux impositus a Luiipran
derese. 733.
GODESCALEYS DUx CrecoriO moriuo
Beneuentanis iniussu recis suffectus
239. pulsus a Fuiprando resc. 7 42.
CISVFFYS, quem Luitprandus remone
ratiterum ab eo substinruS. 7+2.
ARAOLSVS Desideri recis gener. 762. re
lctus a Carolo Maeno victore. 774
Primus se pro Duce Principem appella
nit. 786. cum inditionem Fcclesasti
cam irrupisset, à Carolo Maeno bellb
Peritus, cessit. 787.
GRIMOAEDUS Gracisi filius PricepS. 78S
defecit à Carolo,  coercetur armi
per ripinum recem. 793. pacem fe
CIt. 822. Pacem firmauit cum LMaO
corid. 8Z4. C orpus S. Lanuarii mari
ris Beneuentum deporcatum. 828.
Marchio Fuscias Princeps Sardinia
e Dominus domus Comirissa Maihil
dis cocessit inrisdictionem Lucensibus
intra sex millia passuum, quae perrine
ret adius Marchia, e domum Comi-
rissae Mathilais. Y265. redit in C er-
maniam ex Ltalia. 7265.

## Folio  -  — 1663200467:0718
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000718.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
Sico Crimealdo occiso Principatum occu
pat. 828. Ossa S. Bartholomai ex Lipa
ris Beneuentu translara. 839. Sicopo-
lim, quae e C apua nona, condit. 856.
SICARDrS Siconis filius. 839.
ADELOTSrS Sicardo occifo. 840.
SICONOLErS Sicardi silius contra adel-
eisium. 840.
Hi Sarracenos in Traliam, alter contra
alterum aduocarunt. 8 + r. Duare L0
donicus TTrex Principatum inter v.
erumque diuisit,  Adeleisum Dene-
uenii, Siconolsum Salerni Principem
constimit. 85r. Adeleisus instieauit
Sarracenos Parrii, Ut Capuanu aerit
diriperent. 865. iterum. 869. Ludou
cum recem apud se hospitantem perfi.
de obsedit, e inrare pace coecit. 872.
bello ab eo peciens in C’orsica aufveit.
 post reayt. 873.
AO Adel eist filius. 87 4. ab amiciria Cr 
corum se remouit, e totam sibi pro-
mincra vindicauit. 887. a Leone Imp.
pulsud. 89C.
SimbaticiS pro Imperacore. 897.
Georeins Parricius, p Imperatore. 892.
Y1DO DUX. 895.
Xit. 983. idem a monatist
bus cum Athenulfo fuio gadaam OcBo
nis obsiae abversas aharsa
Benouentanus propier illatas iniurias
perponniticem communione pruandos
curanit. 20+7. Beneuentum Leont L
pontifici tradidit.
RODVLErS PrincepS à Leone LX pont
institutuS. 2053.
LANDVLEYS PrinCepS. 207Z.
DRTNCIDES CADVANI
QVT DETEONEM TN ETALTA
A A B Y E R V N Y.
CADV R erepta a Loneobardis Tmp
ratori Orientali est, cum Beventani
Ducatus est instiuus. bello Crimoalat
recis Beneuentane contra Constantem
Imperatorem Comitem habuit. I5 fuit
Transemudus, qui propter oper à cere.
sie nauara cener a Crimoaldo ascitus.
e Dux Spoletanus est factas. 063.
AR A CIS V S Princeps Beneuenana
Capua spoliatus est à C arolo Maeno.
ex pace facta in interrum restin.
F15. 787.
GRIMOALONS Princeps Beneuentanus, et
Capuae dominus. Fudouicus Pius cum
parte Campania donat Capuam ponti-
fict. 817.
Sico Princeps Beneuentanus, e C apua
dominus Sicopolim. I. C apuam nouam
condidit. 856.
SICARDUS Princeps Beneventi Capua
dominus.
ADELOISVS Sicardi occiso.
SICONOLErS Sucardifilius primus Prin-
ADELGISVS DUX. 899.
ATHENVTErS Capua castaldens Princi
patu Beneuenti, et Capua inuasit. 899.
Sarracenos Cariliani farie anit. 899.
cum Jeanne X consilium eorum pellen
dorumhabuit. 9F+.
TANOVLErS, E ATHENDEFOS Athenulfa
flii Benenetr, et C. apna LrpeS. Lan-
dulsus auxilio zoanni x pontisci suit
ad Sarracenos Catliano dejciendos.
925. adiutus est in bello cerra OrecoS
a Theobaldo Duce Spolecanoru, in quo
captinos restibus multarunt. 933. ipse
cum Athenulso fratre Principe C apua
monasteriu Capuanum monachis Cas
sinatibus ademit. 947.
fecerunt ab Othone Lu  bello ab
eopeciri; Pandulfus Alhenulsum filiu
obsidem pacis dedir, quem Oiho in C er
PANDVLErS, C aoES Fratres de-
maniam misit. 908. Oiho YY Ossa S
Bartholomai Beneuento Romam indu
abbas factus. ZOFT. HenriCUS TI rex
ceso lapua Bob mddo)actus. Lanaub
Sus Capitae castalaio defecit ab Adelet
P.duonotum Sucardifilium erim
iem C apuae fecit. 840. Adelrisus, C
Stconolfus inter se concendentes Sar
Tacinos in ltaliam aduocarunt. Duo-
rum auxilio ter sus Capuam, et Si-
fus Beneuentum eMan. 8 42. inde
nam venit, cum Ludourcus TI Im
conolhirecionem atfixit. 84T. Siconol.
peram

## Folio  -  — 1663200467:0719
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000719.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
peracor esteratus,  quae petus
ab eo, imperranit. 84. +. Sarraceni Bar
rio, quod occuparant, eere (si, Beneuen
rum, ipso, qui vocaverat, Adelei so de
Specto, afslixerunt. ea de caussa Ludo-
nicusrex Principatum inter eos divi-
sit e Adeleisum Beneuenii, Siconol
sum salerni, es C apuae Principem de-
claranit. 85T.
SICONOLFI filius Princeps Salerni, et C. a
Pue. Ludonieus rex contra Sarrace-
nos venit, es propter persidiam C apua
norum parum profecit, ac propterea St
conolsi filium Principatu Salerni spo
lianit. eumque aidemario tradidit. 854.
Cum C apua, quae e Sicopolis diceba-
tur, 30 ante annos inmonte Tristisco
adisicata saepius incendio costazrasset,
Lando Comes, e. Landulfus episcopus
alteram ad Pontem Casulini constru-
xerunt. 850.
Adeleisus Beneneti Princeps Sarracenos
ad assticendam Capuam immisit, cag
a T elesiae, es Boniani castaldionibus
defensa est. 865.
Fudonicusrex contra Sarracenos prose
dus, Capuam recepit. es propter persi
diam deletrb. 865.
Eudoniens rex aduersus Sarracenos ve-
nit,  Capuam cum Sarracenis sen-
tientem obsedit, es ad extremam neces
sitatem adduxit. ( Sarracenos epraest
dio depabib. 872.
Capuani expulso Landulfo exiscopo Lan-
denulsum hominem oxore praedisum.
e neophrrum suffecerunt. ex ea re or-
ra seditione pontifex illum in C apua ve
rere, hunc in noua consecranit. 877.
PANDENVEVS, qui Capuae praeerat, cum
APAENVErS Capua Castaldens Principa-
925 monasterium Capuanum ib
ehis Cassinaribus ademerunt. 94)
PandleS. 303. Toannem XTII pont.
ficem dasconfazientem excepit. Ob 
Toahites Loantm Pandulsi fratrem ad
chiepscopum supie institur. 966. it
cos.  cum Otho secundus contra eos
dem veni et moriuus est. 982.
LANDYLEVS, C ATHENVLErS Pandulsi si
li inpraelio contra Braecos sub Othone
II ceciderunt. 982.
LANDENrTErS filius cum Aloara matre
ab Ohone ZI consirmatus. 992. es
Capuanis occisus. 996.
FATDVLErS Landenulsi frater à C apua
nis substitutus. 906.
AIDEMARIrS ab Orhone TTI constituu
pulso Laidulfo, quod necis fratris con
Seius fuisset. 906. a Capuanis expul
25. 997.
LANDVEENS Pandulf Beneuentan Prin
cixis silius a Capuanis substrtucus ex
palso Aidemario. 097. OihoTITCa
puam a Sarracenis occupatam rece-
Pit. 500T.
PANDDEENS Pandulfi Principis Beneuen
ranifilius, abenulsi abbatis C assina
tis frater. Vterque Apulos rebellantes
aduersus Craecosinnit. 20L6. Norma
noshospites primus recepit. 2026 inde
metu ad Craecos defecit. F020. Propte.
rea ab Henrico reze captus, es Princt
patu spoliatus est. 2023.
PANOVLErS ex Comito Feanesi Princep.
Capuae ah enrico reee factns. 2023.
PANDVTErS a Conrado rece liberatu.
Pandulso Teanensi exacto ieruerine.
Patum recepit. 2027. Monasterio C as
finati omnia, quae poenit; decrimenta
intulit. 2029. Propterea a C onrado re.
se Capua pulsus est. 2038.
GrAEMAREVS Princeps Salernitanus erit
ceps Capuae factus a Conrudo reze, pu
So Pandulf0. 2038.
PANOrLErS abdicante Cinaimario terti
pontificto de manret Caietam illo
concedente sibi subiocit. 877.
um Capu e e Benenenti inuasit. 899.
Priuileium dat abban C a(sinair. 920.
LANDVEEVS, P ATRENVLErS filu Ca
Duae Principos. 925. Fandulsus Athe-
nulso parre morrud, quo cum Toannes
X consilium communicarat de Sarra-
cems Cariliano pelledis, ei bello affuit.
inuit Othonem Maenum contra Cra
Princep 5. 104).
LANDVEErS Pandulfi filius. 105 2.
LICAROVS Normanus Comes Auersat

## Folio  -  — 1663200467:0720
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000720.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
Pandulfo Principe mortuo, e Landul
fo filio despecto. C apuam curribus ex-
ceptis cepit. 2052. Zuie Fcclesasti-
cam ditionem vexati Nicolaus II pon
tisex Principatum Capuanum in feu-
dum dedit. 2059. Ricardus portis Vr-
bis Capuae in pocestatem adductis se cû
Tordane filio Principem C apuae decta-
rauit. 206r. Patriciatum urbis ambi-
nit. 2065. aduersus eum Fcclesiae inse-
stum Alexander II pont. Cothifredu
Tusciae Ducem adduxit. 2065. Rober
toriscardo fracri salernu oppuenan-
ei affuit. 2076. excommunicatur a
Cregorio YII pontifice. 2079.
TORDANES Ricardi filius pontisici eratist
catus Roberio riscardo hostis factus
est,  reconciliatus. 2079. Tlenricus
LIIY rex Tordani Principatum consir
manit. 2083.
RIC A R D V S Tordanis filius Rogeri Du
eis armis Capua Princeps confirma
IMs. 2093.
ROBERTIS PrincepS. ZZZS iuravit apud
Calistum Pontisicem. YY20. TIuIC RO-
gerius sicilia Comes; e Apulia DuX
Principarum eripuit. F130. restitutus
a Tothario reze,  Imperatore. 2237.
ex confirmatus ab innocentio et pon-
tifice. +237.
ROCERIVS ilerum C apuam Roberro ade-
mit. ZZ37.
AMPHOLSrS Rocerii filius, ipso vivente pa
tre. 2240.
Grrrrrurs Malus Roeery filius, qui 8
Sicilia rex. 7753.
RODERXVS Surreminus ope adriani pon
rificis, pulso Culielmo. 7255.
GV L IE LM VS Malus iterum cum po.
seris suis Apuliae Dacibus, vt in ys di
cium est.
ABBATES CASSINATF Si
OVE DITIONEM IN YTAL2A
H A BY E R V N Y.
no Christi. 528S. Renedictus monacho
rum legistaror construxit, es posse ssio
steriu ccoralum. dfsm ponrificiae
num muliiudine.  sor
lasticae, et suo cor pore venera
liquit. 589.
BOMITVS abbasV a S. Benedicto. FOs
dente Zotho Dux Beneuentanus Ma
serium incendu. Bonitus es monach
Cam lezibus, ex pretiosiore supellectile,
e librapanis, es mensura vini Roma
profuerunt,  a lelacio T pontifice se
aes ad parriarchium Lateranense ha-
Bherunt, ibique per exxx annos sedet.
5ogpomsen in concilio 
ie anensi staturt, ne abbas C’assinas at
lapicare bona monusoets. Ne quis nijo
possit, 8 alia. 595.
Grecorius TI pontisex Perronacem et
nem brixianum ad instaur adum C a
fhas monasceriumisit; qui monachos
monachus;  a osi obas leet
ondecunque contraxit, es monaseriu
condidit, et abbas lecius disciplinam
S. Dencdicti excitanit anno 7 20.
PETRONAX Cassinas abbas V I a S. Bene
dicto. Carlomanuss Pixini recis Fran
ciaefrater monachus Cassinas factus.
748. monastertam a Leltonace ab-
bare adsolutum sad Lalharia ponci-
fice. Ecclesia consecrata a Z acharid
pontifice, et donata. e priuileciomona
essei subiectum. Ut abbas Cassinas su-
praomnes abbates sederet; e ante
ex corpor suo abbatem crearent, et
bas oranationos mic alaria sabta
alios sententiam diceret. Vt monachi
consecrandum pon sot daten. Sn
reschrisma a quolihet exiscopo accipe
lachis rex monachus Cassinas fa-
East7 50. Carolus n agnus Cassinas
monasderium relicionis caussa visira
uiis e possessiones ei priuileeio confir-
mauit. 787.
Sarraceni cum aliamonasteria Cam
pania vastassent. Cassinas exundante
imbre subito Rumine adire non porue-
runt. 847. Adetersus. ouonolfus
Principaru Beneuehtano inler se cui
reposset. 748.
sostatuerunt, Monasterium S. Bene-
MOHASTEHIM Cassmas an

## Folio  -  — 1663200467:0721
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000721.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
dicti, e S. Y incenty ad se non perrine-
res quia sub eucela imperatoru essent.
5T.
BASSACIVS Abbas C assinaS. 857.
BERTAPIS Abbas Ca(sinaS. 857.
Maenicudorerum in C ampania ceren
darum effecit, ve scripior historia etia
Comitiorum abbarum Cassinatu post
hac meminerit. 557.
Bertharius abbas periculum à Sarra-
cenis imminens contemplatus Mona-
perium muninit, es oppidum constru-
xit, quod Cinitatem S. Benedicti voca-
nit. 857. idem Sarracenos pecunia da
ta ab excidio monasterii auertit. 865.
Ludonicus II contra Sarracenos pro-
fectus Cassinum adiji, e a Berthario
honorifice exceptus est, es votis factis
monasterium visicanit, ac privilesia
confirmanit. 865.
Sarraceni monasderium Cassinas in
cenderunt. Monachr Teanum confuée
runt, Bercharius abbas crudelissme
ante aram est trucidatus. 884.
ZEO abbas. hic monasteriu Cassinas post
27 annos instaurare caepit, es priuile-
eia ab arhenulso Principe Capuano,
es Beneuentano, e Cnaimario Saler-
nitano poposcit, neque tamen Teano
adhuc se mouit. 970.
TOANNES abbas Monachos T eanO C. apua
traduxit, atque Fcclesiam C assina.
te refectam à Leone ornauit. 926. FI0.
mines Cassinates ab Ynearis capii,
e maena rhesauri parte redempti.
936.
BALDOVINrS abbas a Marino pont. le-
ses monasteri, et basilicam S. Pauli si
burbanam, et ab Trneone, e Lotha-
rio resibus de tuca possessione priuile-
eium impetrauit. 0+3. Cum Principes
Capuae monasterium Capuanum mona
chis Cassinaribus ademissent, Aeapi-
iusporisex mandauit, vi Cassinu redi
rent. 9+7. Otho LIL rex C assinum re-
licionis caussa adije, es donanit. 200+
Fcclessia Cassinas terramotu quassa-
2a. 2004. Joannes abbas Rotundulu ne
onm du abbare sibi substimit. 20ZZ.
2057. Victor ponisex consirmanis vsu
Sandaliorum; e aliorum insienium
tisca factus,  Sephanus TX 20ca-
tus Depaeriam abbarem sublezit.
1057.
DESIDERINS abbas Cardinalis factus.
7059. basilicam nouam maenificam
inchoauit 2006. quam Alexander IY
Pocifex cosecranit. 2072. ab Henrico
TIII excoicato vocatus accessit, et ins
sun ecreeie defendit. 2083. porifiex fa-
ctus  a LTI VoCatuS. 2085.
Crecorius L pontisex Cassinum ve
Vrbanus II poC Cassinum adyt
es in somnis certor facius est de prae
senna corporis S. Benedicti. 2090.
BarNO abbas,  exiscopus Sieninus, pon
tisicem Paschaum II in facie areuit.
quod priuileslum malum dedisset Ic
ODENISEVS abbas ab Konorio pontisice in
Monachi Achenul sum Padulsi Benenc
eani Principis filium eligunt. 2OTF.
ATHENVLEDS abbaS ZOZZ. Dattum Aa
lum recipit, qui Apuliam ad liberia
tem vocanit. 2020. ab Fhenricoreet
Exactus, quod Datri necis caussa fuis
Set. 2023.
QHFOBALOrS abbus pras Conao
rectus. 2023. ntionsinforttd;
adauit a 5. Bem oa a es
SCassini. 2023.
Conradus rex monasterium ab iniu-
riis Pandulsi Principis Beneuentant
servanit, cum Cassinu adisset. 2038.
RICHERAVS abbas cemS. ABatha CC
pit. 2039. Tormlnorum metu mona-
semplum accedentes cexit, amissaque
castra inuasit, arque eos profticanit.
ex ibi rem diuinam fecit in festo Apo
sterium deserere voluii. Normanos ad
omnia recuperauit, e Normanorum
20+5. Leo LX pontisex C assinu adiit,
Solorum. 2050.
LALDERICVS abbas Catumuis sactus
moper a Zeone la concessum inde po
nit. 2084.
rico reet. 222L.
crepitus. 2725.
SEN LOREYVS abbaS ZOnOrOZY pont

## Folio  -  — 1663200467:0722
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000722.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
consecratus iurare noluit. 2Z27. Ana
cletu contra Innocentium TY. coluit.
2230. is cn monasterium in anacteri
Antipontificis, es Rocerii Ducis pote-
sare teneret, jussus est innocentio, 
Lochario obedientiam praestare, et cum
non faceret, Monachorum recio ab eo
defecit. XZ37.
RINAEDNS abbas in locum senioreri sub-
lectus ab Anactero se consecrari v0-
luic. ZZ37 e iissus est Innocentio, 
Tothario obedire, ex acciris auxilis
se facturum necanit. huic Abbaciam
Henricus Lotharii nomine confirma-
nit, si in ejus fide mansisset. 2Y37. 20-
catus ad connentum Melfiam, e iura
re obedientiam iussus recanit, cum di-
ceret monachos non iurare, qu’a de re
disputatum est, muliisque verbis factis
eandem jurauit, es pacem cum Inno-
centio fecit. inde damnatus est. mona-
chis abbaris sublecendi ius permissum
cum eo vi pontisici Beneuentum eunti
prandium darent. TX37.
GVILATOrS abbas suffectus. metufactio-
nis aduersae discessit. 1737.
RINALDVS aliuS. 2737. RogeriuS DUX
Apulia recepta Apulia C assinas MO-
nasterium expilanit. 7Y38. Innocen-
ius TIY Marehoaldum a C. assini ob-
Sidione depulit. X298.
COMITESS ET DVCFS
ADVLIAE EY CAC A BR ZAF,
qui dirionem libi pepere-
rune, quam Imperato.
res Orientis ha-
buerant.
APVLLA. O CMabrra quete ab ar
mis Loncobardorum manserunt in po-
restate imperatoris Orientalis usque
ad Carolum Maemum, qui eas non at-
ireit. 774. Carolus Maenus cum prae-
fectis imperatoris Constantini, e ma
xime Adeleiso Desiderii filio quon-
dam rece Italiae bene puenanit. C on-
stantino irato, quod filiam sibi in ma-
trimonium necasset. 788.
Sarraceni Apulia vexarunt. 8 40. Sat
raceni Campaniae monasteria expila-
runt. 847. Sarraceni Barrium in Api
lia occuparunt, cum ad id 2sque tem
poris litrora tantum Ttalia incursas.
sent.  per XXX annos apuliam, e
Calabriam insestam habuerunt. 8 45
Ladonicus TY ad Luceriam Apuliae o
plaum, quod sarraceni occupauerat.
phenans victus. deinde eam recepit,
OTarrium primum frustra oppuena
Etr. 807. Inde cepit. 869.  Taren
tum, quod item ab eis tenebatur, ten
tanit: Haec Basilio imperatore volen-
te e innante acta. 870. Ocho Magnus
Iadus Nicephoro Imperatori, quod
nuncios suos, quos ad Theophaniam
sponsam acciplendam mgisset, interse
cisser Apuliam,  Calabriam ei ar.
nls actemit. 969.
Dasilius, e Constamtinus imperatores
puliam,  Calabriam Orhoni IZ ert
puerunt. 979.
OrhoTT has pronincias recuperaturus
accessit, e capius praelio enasit, ac ni-
hil prosecit. 98E. Imperator Orientis
Apuliae, e Calabria pro Pratore im
Suit nouum cum summo imperioma
r
5
CREOORIrS Apuliae, e Calabriae Cata
sistrarum nomine Cacaxanum. 982.
Panus. 1005. Datrtum a Crecorioca
rapano aduersus Sarracenos ope Y ene
iorum defensum. 2006. Hoc tempo-
re Carapanata recio Apuliae a C ata
pano dicta ob multa oppida condita.
Troiam. Draconarium, Florentinum.
FOT6. MELVS,C DATErS Apuli C a
rapani supercta non feretes duces bat
riensibus ad depelledam Craecorum ex
Aputia dominarionem fuerunt. 2026
Sed a Barrensibus prodici sunt. Melus
ad Pandultum Principem Capuanum
consuciens opera osus est quorundam
militum Normanorum; qui nuper
ex Normania Francia venerant
es apud Pandulsum diuerreba

## Folio  -  — 1663200467:0723
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000723.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
DVBACANNS Apuliae Catapanus. Melus
cu Bubaeano dimicas victus est. 1070
Henricus I rex ad Apulos defenden-
dos aduersus Craecos venit, e Tro-
jam cepit. 2023. Sereins Macister mi
liru Ncapoli pulsus a Padulso T eanen
S2. 2029. Rainulsus Normanus Comes
Auersae factus a Sereio, recuperata il
lius ope Neapoli. 2032.
MANTKCVS Apuliae Calapanus. 2039. T a
creci Normani filii, qui nuper e Nor-
mania aduenerant Calielmus, Drozo;
es Ronfridus auxilio fuerunt Mania
eo Cacapano siciliam de Sarracenisre
Cuperanti. 1039.
DVCITANVS Apulia Carapanus. 20+0.
Ardoinus Lombardus a Maniaco Ca
rapano ienominia affectus ope ranulsi
Normani Auersae Cominis, qui XIL ei
duces Mormanos dedit, Apuliam in
nasi, e Ductiani Cacapani exercitu
fudit. 10+Y.
FXAVOVSEVS Apuliae Cacapanus a Con-
stantino Monomacho imper. missus.
Hic victus est a Normanis, e captus.
atque Apulia Craecis crepta, C inter
Vormanos divisa. Meifis in communi
relicta. principes dinisionis fuere Ra-
nultus Comes Auersae e T ancredif-
li Calielmus. Droco, Cunfridus. Ri
cardus Rocerius, es Robertus Viscar-
aus. 104 =.
GVTIELMES Comes Apuliae appellarus.
7042. Normani Cassinaribus insesti
esse caperunt. 10+5.
DEDO Apuliae Comes frater Culielini in
graniam abbaris Cassinaris recepius.
7046.
HrNERIDVS pest Drogonem frairem Ap
lie Comes Ecclestasticam ditionem in-
uadit: 105T.
RICARDUS Hufridi frater Aaersae Comes
Capua praeter rurres occupauit. 1052.
Leo IX pont. cum Hunfrido, Ricardo,
C Roberto Normanis fratribus con-
tendens captus est. 1053.
BAIELARDVS Hunfridi filius Comes
apuliae.
AIOBERTVS VISCRRBNS Hunfrido fraire
Morias  Baiclardo flioctas
Apuliae Comitatum inuasit, e aneio
Calabria, et Troia Apuliae oppido ca–
plo, viero se Ducem Apuliae e Cala-
bria appellanit, et Fcclessae ditionem
vexauit a Nicolao II pontisice, ut de
sisteret seudararius facius, et Dux Au
lae  Calabriae instrimus. 1059. con-
firmarus ab Alexandro IL. 2067. Sa.
lernum cepit. 2076. excommunicatur
ob id a Crrecorio VIY pontificc. 7077.
deinde recociliatur. 1078. bellum Cra
coemperatori inculit. e Gracia enoca
ins CrceoriumYII ab Tenrico obses-
sum ex arce eduxit, e Salernu per-
duxit. 2084.
ROOERES Roberri fliuS. 2087. ab Y rba
no II Dux Apulie S Calabriae con-
firmator. 2089. Paschalem 1Y pontisi
cem adruuat. ZZ00. moritur. IIFT.
OVEIELMOS Rocerii filius, a Paschali I.
Dux apuliae, et Calabrie consirmatus
+ZF4 hunie Gelascum porisicem. 2T28.
iuranit apud Calistum i2 pontisicem.
2220.
AOOERErS Rocerii Roberti frairis filius
Sicilis Comes Apuliam. C C alabriam
Culielimo Duci eripuit. L223. confirma
tur ab onorio LI pontifice. +128. RO
berro Capuae Principarum cripuit, e
Serecem siciliae vrro vocanit, acque
ad Anaclerum Ancipapam transiens;
ab illorex Sicilia, Dux Apulia C C a
labria,  Princeps Capuae inestitus
est. 2230. C apua, e Apulia a Lorhario
recese Imp. una cum innocentio re
pontifice bellum inferente pulsus.
ParvItrs homo Germanus a Zothario
mp. 6 Into onu.
Roeerius rex Apaliam recuperauit. 2+3,
e Ranulso morino.  m a
treeius pulso Melfiams aruchex
puenanit. c238. ab Innocento 2. pon
sipcebello oppressus, cum ipsum cepis-
set coegit eum, vt se rem n, Du
cem apuliae es Caluda, et aipem
l13
Capua confirmaret. LY39.

## Folio  -  — 1663200467:0724
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000724.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
GVEIECUrS Malus Rocerii filius. FZ5 3. ab
rese Goneobardurum in Ltalia. 570
clam as oxpressus, adinuante Ma
nuele Imperatore. T755. bello vexatus
in Apulia ab adriano, es Mianuele.
2255. omnia recuperat.  ab eo ret
Sicilice. Dux Apuliae,  Calabriae,
e Princeps Capuae confirmatur.
7756.
OVLTFLMNS BonuS. auxilium assert ale-
xandro TTI. pontisici contra Frideri-
cum Emperatorem. 2267. Cum eo pa-
cefecit Fridericus in ZV annoS. 2276.
Constantiam Roceri quondam recis fi
liam in matrimonium dedit Henrico
Y recifilio Friderici. 2Z85. moritur.
2289.
TANCREDVS Roceri Ducis Calabriae f
hus nothus, Rocery quondam resis ne
pos, a Siculis rex subscituitur. F288.
petitur bello ab enrico rece propter
Uxorem Constantiam. ZL 92. moritur.
279+.
GV LIFLnVS filius cum Sibilia matre.
bello peritus ab Henrico rese capitur
una cum maire, e virilitatespolia-
rur. 2794.
HENRTEYS V rex Ttaliae  Siciliae Fri
derici filius, es maricus Constantiae
regina. 2294.
FRIDEnIcOS filius puer à parre corona-
tus, e post morie parris vna cu matre
Constancia, iutore Innocentio Z2Y pon
rifice. 2297.
A R CHIE PIS COPI
MEDIOF AN ENSP S, FY
RPS EOR V M.
MEDIOLLNMpopulo Lomano
vigente Gallia Cisalxina caput, can-
dem sub imperatoribus recinuit dieni
tarem. Emas elepscopas Barna-
LLBNORATVS archrepii copus prosue
urbe Genniam sub aduentum Albomo
res2S. 570.
FxONTO archiepisc. 572. Alboinus DuX
Mediolani sub xxX Ducibus. 575.
LAVRENZIVS archiepiscopuS. 58Z. Medio
bellum rocatu Emperatoris Loneobar-
dis facientibus. 590. Mediolani Aei
lulfus rex confirmatur. 597.
CONSTANTIVS archrepisCopuS. 593. C re
corius pontsex sanxit, ut vacante re
eno Ttaliae archiepiscopus Mediolanes
sis conuotet susfrazaneos suos, ex re
sem lezeret, ac coronaret. 602.
IDEODATVS diaconus Eeclesia. lelius a
reprobato, est confirmatus. 000. Medio
lani in Circo Aeilulsus rex Adalual
dumfilium resem coronauit Ltaliae.
604.
ASTFRIV S archiexiscopuS. 628.
FORXIS archiepiscopuS. 657.
LOANNES BOnuS archiepi (copuS. 659. Pe.
tharitus rex diuiso reeno cum fraire
Mecholani sedem posuit. 66r.
ANZONTNrS archiepiscopuS. 009.
MAVRLCLLES archiepisCOPUS. 672.
AMPELIVIS archiexisCopuS. 674.
NANSVErUS archiexiscopus conventum
susfracaneorum habuit. e decretum
67
lanum snstaosessat e a Francis
clero archiepiscopus Agilulso Lonco-
bardo, quem rex ediderat, à ponrifice
de duabus Chriuo Soamatibus misit
ad sextum Concilium eenerale Con-
stantinoxolim conra Monotheletas.
BENEDICErS archiepiscopus. Episcopi
Papargis conseerationem ad se rract
Cet Frasta ator.755.
THEODORVS archiepi (COpuS. 735.
NATALIS ari SCopuS. 749.
ANSERIDVS archiepi (copuS. 752.
STABLLIS arCMeD(COpUS. 752.
ZAEEVS archiepiscopiscopus. 755.
adriano TTIL pontifice ob contuma
bas Christi discipulus. addidit dienita
m Sot hohos etolesta metropolita-
nae. D. Ambrosio exiscopo insienita est.
Tenientibus in Tialiam Loncobardis
in proamio capta est ab alboino primo
asstreta erat bello superiore Cotborum.
TrOmAS archrepiscopus. TN. alora
nauit Carolum Naenum victorem re
sem Traliae imposita caettCu 
doeriae. 774.  Pipic Sut bot

## Folio  -  — 1663200467:0725
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000725.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
filium. 7 8+. sauxit Carolus, ve archi. ARDEnIE archiepiscopus, ab HuEO
episcopus Mediolanensis ex decreto ve
iere Crecory pontificis, ins lecendire-
sis haberet,  Modoenrae corona redt
miret hinc archiepiscopi, e cinitairs
crescere potentia caepit. 774.
PrrarS archiepiscopus. 798. Bernardum
Dixinifilium recem Uealia coronauit.
8
ODERENS archiepiscopuS. PY5.
ANSELMUS archrepiscopus. 8+5. Lotha-
rium Ludonici ey silium recem Tralia
coronauit Modoeria. 822. Particeps
comurationis Bernardi recis contra
Carolum Magnum. 827.
BONrS archiepiscopuS. 829.
ANOTLEEREVS archiepiscopus. 83+.
ANGTLDERErS alter archiepi scopus. 834.
hic ab Ecclesia Romana defecit, nec
per mulios post annos archiepiscopi
Mediolanen ses in auctorivate pont fue-
rant. 844.
TaDO archiepiscopus. 867.
ANSPEREVO archiexiscopus. 875. Ca-
rolum Caluum recem Ttaliae coro-
nauit. 876. item Carolum Crassum.
580
ANSELMVS II archiepiscopuS. 888. MC.
diolanenses mecu arnulsi reeis se de-
dunt Dercgarioreei. 89+. Maneifredus
Mediolani Comes Lamberto resi ad.
versus ab eo necarus est. 898.
LANDVTErS archiepiscopus. 902.
ANDREAS archiepiscopus. 904.
ATHO archiepiscopuS. 9IL.
GARIEPRTVS archiexiscopuS. 918.
LAMBERTOS archiepiscopuS. 920. iratus
Berencarioreei repeceri à se hominem
caprum Rodulsum recem Bureundie
aduersus eum vocanit. 920. iratus
Rodulso Fuconem Comitem Arclaten
sem ad reenum Tralia aduersus eum
vocanit. D25. Burchardum Ducem
Sueniae auxilio Rodulsi profectum Me-
diolamensibus minantem interficiendu
coronanit. 926. Rueonem rezem coro.
uoriors archiepiscopus ad neontere
ee factus. 926.
nit. 926.
recefactus. 9+0. Berencarium II aa
versus Tnconem rezem acciuit. 9+7
Mediolanenses Berengarium prorese
coluerunt, vivente, es praesente Rueo
ne e Lorhario regib us. 9+7.
ALDEMAEVS a bato idissss
ctuS. 947.
AL AHASSES a Perengario archiepi scopu
contra aldemarum factus. 9+7.
VaLCEREVS archiepiscopus a clero con-
tra Manassem Aldemaro substitutus.
953. Berencary, e Adelberri recum
iniuris provocatus, ona cum Acapi–
eoponcisice auxilium Ochonis Maeni.
Germaniae reeis implorat. 955. iterum
ad eum confuriens eadem petit, ex re-
eni coronam promitrit. 96 0. eundem
in Etaliam profectum Mediolani coro-
nat. e donatur ab eo Comitatu Para
biaei, Sepriy, es Bazariae, s Mar-
chia Marthesii. 962. eundem Romam
ad coronam Imperii a pontisice acci-
piendam comitatur. 962. Hinc Eccle-
sies ac orbis Mediolanensis poteria ma
eis est aucta. Concilio Laceranensi con-
tra Toannem XTI pontisicem afsuit.
003. Bonicrus Scrosatus homo e
ebe, Dux Mediolani impositus ad
Othone. 970.
AaAVEEVS Bonici Ducis filius archiepi
Scopus, ab Orhone Yalperro substicm.
F45. 972. missus lesatus ad Toannem
Imperatorem de Theophania poscen
da retrulis serpentem aneum. 97F. ar
Chiexiscopi ministri commemorantur.
973. archiepiscopus nomen Comitis
ferebat, e ins per Vat
cebat. 973.
OTHIEREDUS archiepiscopus ab Othon
II datus. 975.
LANDVLErS Bonicii Ducis filius, archi
exiscopus ab Oihone IIY aduer sanve
populo datus. 900. Pulsus a populo, pa-
tre occiso, Othonis auxilium implora-
uit inde pace cum cinibus facta, aa
eos sibi obstringendos, bona Ecclesca
eis sendi nomine ds Capita
neos institu Capcranei ea bona

## Folio  -  — 1663200467:0726
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000726.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
aliis commmara qui Y aluaso.
res vodadi sunt. Idemes fratres suos;
Capiranos fecit. Cartant, Pironani
Verenani. onde famula horum noni
num dimanauerum. Ioens caeno.
20.
bium S. Celso Mareiri construxit, ac
dicanit. 10s. Mediolanenses. Ducis ma
rece pacem fecit. 2030. Ortam sedivio
nem inter nobilitates, et plebem e Cre
dentia cum sedare non posset, rrvere
cesit. 2041. Fa seditione robiles Ur.
bem obsederent, e auxilium ab Tlen
rico IE rece postelarurer. LanZO C ur-
atet atet fces ddit oidicte ia en
Demteneosed it bobbllatio st bhibeuod es.
20 + 2.
YIDO Valuas orius archiev )Copus ex no
bilitate ab Tenrico TY rege datus.
Sistratu abroeato. Consules creare cae
perunt. 990
ARNVEEVS. Arciazus, archiepiscopus ab
Orhone TII reze datus. 909. 5 moririo
Ohora ne fly enam ad chricu
Germaniarese detulit. 2002. recemqs
Mectiolant coronanor. 20+3. C. Um ept
Scopus Tastesis, qui ab cosadradatur.
officio desticisset, sibi par et ostt. L.D-
mes ditionum Twos  Berenca-
r Comirum rebcntum ad enrud re-
se pronunciatus est. Cremonenses
hostes armis ad officium redesit.
HEREPENErS Arciaens archiepiscopus ab
Henricorese datus, e ab eoire L au-
detsts Fpised asat adnabus.
2029. Laudeses Fpiscopum à se accipe
reholentes, armos patt ot. L025.
Meumramjis patosg fenais spollanit
qui Morrenses dicti sunt. arinis ab js
Petitus eos per C onadam recem ber-
manlae domuit. 2025. Contalare:
senaa Medhiolam, e Modoetiae co
rohamrt. ipsumque aomae coronandum
poncifici obtulit. Qua de re cum He-
tendit. 1027. in connena uu Ronca-
reberto archiepiscopo Rauennate con-
lias Papiensem exiscopum se praesente
cracimpasicem cocn. uspectus
comurationis intid s Lmbardis,
à Conraio rece iure exiscop Laudensis
lecendi prinatus est, e ob contumacia
incarcerem conditus. Inde elax sres bel
lum ona cum Mediolmensibus ConrA
do intulit et obsessus in orbe est. 1037.
minari Conrado est viset S. 2037. Con
rado Tralia abeunte arma aduer (us
Ambrosium sublectum parans. C’arro
Dum Amorosas et a Conrado suble-
ctus sacrabatur, S. Ambrosins e caelo
cium instren. 1038. cum enrico II
1043 ilCnoot CCbd MCcDat bb
ronaut.40 iidnllo caolanemess
quos Conradus fecorau ab Fenrico re
Pituri monachi Tumiliui Facti. 20 40
rido contendit de praesestione cu Fn
Mediolaseses daptestous bellum. sit
ciunt Fpiscopum non abopas.
 Parasu Cam. 14). Lobuesc
Mediolamensis auctore Vidone archi
exiscopo repudianit decreta Scephant
Ex pontificis de caelibatu, es simonia.
2058. Arralaus cierm sto
Coriam populi praefectu impelit ac eu
rem oppuenandam. Inde granis sec-
tionata. 2058. V ido archiepiscopus ea
suffracancoru suorum seneria Aabs
rxores habendas esse. 2058. Perrus
Damiani lecatus a Nicolao LY pon-
rificemissus ridoni, e cleropiac
imposuit, atque ad obsequium vuran
dum induxit. 2059. Clero inde cacou
tum non sernante eodem arialabi
Pellete sedirio renonat 2. 705O. PrO Z an
dulso caussam suscepit Frlembaldus
frater eius. 2060. act ser )uS eds ICa
der 22 pondisea promuncrant. 200I.
xandri aduer sario ad obtreamse
dem Romanam Aaduer n: 2l. 500 L. s
vander victo in Concilio C. adalod
rum aduer us eos pronunciantt. 2od 4.
andus occisus. Frlembalasea
In5. 2066. T ido cum imperum Erlem-
duam faciioms sustinere non posset, se
frido archiepi (Copo RauCnBAIC. Z C47.
Trague ose C.actatoo sid
abdicanit. 2067.
GOTHIFRTOES Castellionens ab LLenibo
222 datas, ad Alexattdo ponrifise re

## Folio  -  — 1663200467:0727
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000727.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
probatus est. 1067. Castilionum,
quod erat Cothifredi ab Erlemb aldo
obsessum. 1067. Mediolanum casu in-
cenjum, quod Castillionense incendiu
appellarum. 1071.
ArrO archiepiscopus contra Gochifredut
a pontisice datus. 2072.
THEOBALDUS Castillioneus archiepisco-
Dus ab Henrico TIF datus pro Coihifre
do; qui non recipiebatur. 1075. ita
rres uno tempore erant arobiepiscopi.
Theobaldus; cum Ciberio archiepi sco-
po Ravennace affuit Menrico contra
Grecorium YII poncificem. 2077. Mo-
ritur. 1084.
ANSEIMUS a Raude archiepiscopiis ab
Henrico TIY datus a Crecorio YII.
improbatur. 108 +.
A R N Y L F vS ab Henrico datus, nec
lecitime consecratus in monasterium
se abdidic. 2092. Vrbanus. IY pon
risex Claromontem pereens Mediala-
num venit, seditionem sustulit. Focle
siam in eratiam recexis, arnulsum
ex monasterio eductum pallio decora-
nit. 2095.
ANeFLMS Valuasorius archiepiscopus.
1096. adbellum sa:rum cum Lom-
bardis profecius. 1006. ibi Oihovi
cecomes Eliprardi flius Voluce Duce
hostium interfecio insiene riperae retu
lit e familie,  parriae desus. 2099.
anselmus constantinopoli moriuus.
7200.
CHRFSOL LVS archiopiscopus a parte Hen
rici datus. Y700.
JORDANES Climus archiepiscopus à parte
poncificia darus. r200. Mediolano rur-
sus incenso lex lata, ne quis sante ven
eoienem in aedibus haberet. a 205. Tn
cendium nouum nupciarum caussain
adibus excitarum exilium domino at
rulit. 7206. Mediolanen ses auxilio
fuere Derrhonensibus contra Papien-
ses eosque in se irrumpentes vicere e
captinos fecere. 2208. Mediolanen-
ses faedus inneunt cum Brixiams.
2209. x Cremonenses prostizant.
C Cremonam captam incendunt.
7209. Chrysolaus Mediolani c0
na enricum TTTI. rezem. 177C
Mediclanenses Laudenses afflixerunt
2YTT. in Concilio Lateranensi P ascha
ls pontisex lordanem archiepiscoput
consirmanit. Chrysolaum abrocanii
7+16. Tordanes bellum inculit Comen
sibus. Quod a Mediolamensibus dein
ceps per sex annos vario eventu ce-
Num est. 1720. 2121. 7722.
SHSELMS Pusterla archiexiscopus fa
ctus, cu Bernardus abbas Claranallen
sis ecclesia obiatam accipere noluisset
2723. Comi oppuenatio continuata.
TY2+. Comum caprum, ex euersum
est. 2227. Conradum recem contra
Lotharium coronanit. 2728. ∞ pro
pterea ipse cumpopulo excommunica-
Tus. est. 2F28. e dienitas abroeata.
2230. Anselmus ad Anacterum ad
versarium innocentus TI. pontisicis se
contulit. 2130. Mediolanenses Papien
sibus bello facto eos in capo Maconaeo
prosticaruni. 2F 3Y veru ad Marrinen
eu caeciderut, agrolate vastato. Z132.
LEBALOESICb. Anselmo repudiato sub.
lects3. VT3+ eo auciore Mediolanen.
ses venium ab innocentio. II. pont.
e Fihario rece petierunt. 1234.  a
Bernardo abbate Claranaltensi piacu
lum receperunt. e ipsi summos hono-
res habuerunt. 2Y3+. itorum ab Fccle
sia desiciunt, es a Bernando arguun-
tur 1736.
VBEReVS Pironanus arch. 2744. M arit
nus Furrianus Mediolanensis ad bel.
lum Cacrum profecius. 1T+7. marer.
rio coronatus. 2248. Mediolanenses
cum Cremonensib. bellantes Carrocut
amittunt. 7150. accusantur apua
Fridericum recem iniquutatis in se a
Faudensibus. ++53. redimunt eraria
Friderici muneribus, e promissione
corona. 1X53. Y bertus archiepiscopus
Fridericum recem coronat extra vr
be Nediolani. +25 4. a Friderico exer.
cita in eos inducto comprimuntur.
+254. Profecto Friderico Derrhanan
ab ipso ever sam instaurant. 1 7 56. Du

## Folio  -  — 1663200467:0728
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000728.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
cionans contrahareticos. F275.
ficant. Paxiam aspant. 2156. Lau. ALOISIrS Cimiliareha archiepiscopa
7776. Mediolanenses sumino praelib
conslicunt eum Friderico ad LotMatu,
ee fucant. e caedunt exercitum ejus
die S. Sisini). 2276. inducias in sex an
nos faciunt cum Friderico. +Z76. Vr
bemoperibus excolunt. XZ79.
FAMBEREYS Cribellus archiepisc. ZF8F.
Mediolanenses pacem Canstantiae cum
Friderico faciunt. 2283. privileeio a
Friderico ornantur. FZ8s. L amberius
archiep. Menricum V Friderici filium
recem Lcalia coronanit. fit pontis ex
Vrbanus TIY vocatur. T+85.
MILO Cardanus archiepiscopuS. F185.
Fridericus sponsalia C onstantiae Hen
rico filio nuptae Mediolani celebranie.
2r89. Mediolanensibus ins pro arbi
trio creandi Pratoris concessit. 2287.
Mediolanenses Cremonensibus C arro-
cium ademerunt. YL9r iterum. TZ9T.
YDER TVS Terciagus archiepiscopus.
2292. Mediolanenses terrium C’arro-
cium ademere C remonensibus. T196.
PALLIErS Lampuenanus arch. 2196.
YBEREVS Pironanus archiexiscopus
2799.
RIEVSECOLESIAE.
HEDTOL A NE NSTS.
Duomodo lezeretur, e consecraretur at
chrepiscopus. 600.
Duomodo connentus babuit. 679. 2058
Quomodorecem Ialiae coronanit. 774.
873.876.
Duomodo recem in imperatorem corb
nandum obculit. 962.
Quomodo ins per Vicecomité dixit. 973
Quomodo fenda donanit. 902. 2026.
Dienuates Ecclestae Mediolanensis quae
ex quot. 973.
Feudatarii ejusdem. 973.
ARCMTEDTSCOBIRAVEN
NATES, ET RES RORVM.
ces, e socios Friderici Papienses pro-
denses aspertus it altan. 1130. rau
ricus renersus Mediolanenses citatos
tur. L258. res in obsaione praectare ee
Aa. L+58. Areum Lomanu demolitur.
2158. Aerum vastat. L..CMolan fames
incens,  pestilentia popncum ad deda
tionem compellit. 2138. l’ost aliquot
menses eisdem nuncios s asperna-
ristonum ddum indict. L1) 9. M e
hostes pronuciat. C. asera ad vrbem mo-
vet. orbem obsidet. 2X58. urbs describl
diclanenses suburontia ausera de-
sruunt, ve orbem muniani, e trium
Macorum ossa inuematat. L259. Firi.
deridus in aerum corum irrumpit.
2259. Laude insidys perint ad ets.
2259. C Cremam Mediolanens so
ciam oppuenat, e enet . L160. Me-
diolanenses faecus runcunt cum Ale-
lexandro LIL pont cui Fridericus erat
inmicus. T260. Fridericus ad C arca-
es ope Brixianota ad vis sucalat
num larrocium a . tp
+260 incendio in Yrbe subortores MC
diolani curbatae. r160. Yrbs interclu-
Sashecomeatus imporlarctur. 116T.
inpraelio eguus Friderico sas oudr
Mediolaneses libera cdirione sui fece
runc. 2262. Vrbe emissi, ali alio se con
Saturas diuidicur. Croum sale seri-
Tur. X263. MediolanesS miset a pra
fectis Cermanis afstie anat. I26 4. Sa
ferunt. Vrbs euertitur. Ager in sex prae
eris ossibus trium Macorum spolian.
tar. 2764.
GALDINVS Sala archiep. Z15. Mediola-
nenses cum Lombardis faedere se lan
sunt aduersus Fridericum. L2). Lat
denses vi ad se craducunt. 1. Val
dinus archiepiscopus lecatus Lomat
dia ab Alexandro constiutns. L108.
Mediolanenses faedus rums ot atit.
FF73. Yrbem aucent, e muniunt, 
ornant.  2Z72. Alexandria desessae a
Friderico adsunt. Papiam dosident.
FF75. nducias cum Friderico abeun
re facint. F275. C aldinus moritur con
RBS Ravenne curus antiquitatis, 
benitas

## Folio  -  — 1663200467:0729
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000729.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
tencia, ac dienitatis fuerit.
Ecclesia Ravennas, cujus dienitaris fue-
res a quo instrtura, e ornata fuerit.
in proemio.
Longinus Exarchus Iraliae a Pustino Im-
peratore ad subernadam qaliam mis
sus sedem praefecturae Ravennae posuit.
more superiorum imperatorum. ilem.
ZOANNES TIY archiepiscopus erat, cum
Loneobardi venerunt in Traliam.
Toncinus Exarchus classem Ravenna
oppidum amisit. 578. Deorieine etus
oxpidi. 578. Classis a Smaraedo L. xar
chorecuperatur. 587.
Toannes desecit a Romana Ecclesta, e
tria capira Concili Chalcedonensis no
accepit. 585. contenait cum Crecorio
pontifice de 2 su pallij. 59+.
MARINTANES archiexiscopus. 595. Pal-
lo donatur à Crecorio pontifice. 595.
IOANHES TITI arch. 632. Rauennates ru
muleu populari Toannem Lemizium
Exarchum occidunt. 675.
TOADNES V archiepi (copuS. 628.
BONVS archiepiscopuS. 630.
Mavevs archiepiscopus deficit a Roma-
na Ecclesia, neque consecrationem, ne-
que pallium ab ea accipere vull, e in
haeresem aurocephaliam incidit. 64+8.
ritalianum pontificem ex communica.
uit. 657.
REDARATVS archiepi scOpuS. 672.
THEODOnVS archiepiscopus. 677 redesit
ecclesiam Rauennaiem ad obsequrum
Romanae,  se subiecit Acathoniponti
fici. 678. 679. lecarum prose misit ad
Textum Concilium. Constantinus Im-
perator statuit, ve archiepiscopus Ra-
vennas Roma à poncisice sacraretur.
652.
D A MT A N V Sarchrepi scopuS. 688. a Ser
sio pontisice consecrationem accipit.
688.
FELIX archiep. 708. conumax aduet
suspontificem, cum cauriones in seri.
mo factas non sernaret. Iiaque à lusti
niano Imp. Rauenna per Theodorum
Exarchum obsidetur, et Felix capitur.
Constamtinopolimque miliitur, at que ex
Lcaedolict bapet ec setotr tt 61b.
752.
Desideriorese intrusum. 770.
TOANNES YII archrepiscopuS. 773.
GRATIOSrS archiexi (COpuS. 773.
TOANNES VIII archiexi scopuS. 776.
VACERIUS archiepi(C opuS. 809.
Maerrs archiexiscopus. 8 20. Stephanit
ITII ponc. Hanennam proscirus pos
10 Sandalia C. BS oa. 816.
DEVSDEDEE archrepiscopuS. d47.
RomANrS archiepisc opus. 885.
Doners archiepiscopus. ddd.
cacarur. 7 09 idem post redit ad
siam Pomisici obsequiu redat.25
Luirprandus rex Classem, s Raven-
nam cexit. l’aulus Exarchus eam re.
cepil. 725.
LOANNES VY archiep. 736. Aistulfus rex
SERCIVS erchiepisCopuS. 752. Lus
ex Francorum eripit Ramnnam Ai-
suao reci, et tracui ponifici. 755. ELuc
Stepanas et ponl. L. Larensum Raven
neporo recepit. 755.
nae fecit, posiquam ab distulso Pipini be
LEO archiepiscopus contra Michaelen
PETRONAX archiepi (CODUS. 825.
ciam prosectas intersuit praelioreea
GEORCIS archiexi (copuS. 835. In Fra
Francorum. S +4.
PO ANNES LX. 550. insoleniia abusit
est in sussracaneo mle. it ag: a NI
colao II pont. conveniu nomae habito
aanatas ept. 85). dienitati restitu
rus. d0L. Lanenna connentus actus
Joan.V L LL pon. 8, +. uem alter prae
Sente Carolo Crassorese. 38E.
LOANNES X archiep. 897. h0c sedete T0an
nes IX pontisex coautam Rauenna
re. 898.
habult praesente Lamberio imperaio
PerRVS anhqo. 307.
LOANNES XT. 907. qui post pontificarum
adeptus Toannes X dictus est. 924.
Pxruvs archiepiscopus. 925. Detatm
rex Rauennam ponusici scapbulle.
mit. 953. Perrus archiepistopus 
lio corra Loanne XI oeM assuit.
963. Oiho Maenus connentu Rom

## Folio  -  — 1663200467:0730
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000730.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
Senst. S. Romualdum Monachum alle-
eit. 970. connentum Fpiscoporum de
commodis Ecclestarum babuit. 973.
LOARNES XII archrepiscopuS. 08 4. Huio
Crecorius Y pont. privilecia superio
rum pontisicum consirmanis. 996.
GFREDERTVS archiep. ab Orhone factus.
990. qui post pontificatum adextus
Sylvester TY est dictus. 998. connen-
tum suffracaneorum suorum adres ec
clessa constitmendas praesente Othone
LeO archiepiscopus. 998. huic Otho M a-
enus veteres possessiones consirmanit.
000.
FRIDERICVS archiexiscopuS. 2000.
ADELPEREVS archrepi (copaS. 2003.
ARNOLDVS arcchiepi scopS. 2OZ4. Adel-
berri acta infirmanit. Ut vinio facti.
70.
HLEREBEREVS archiepiscopuS. X024. Con
redit cum Hereberto archiepiscopo Me
diolanensi Roma de offerendo Conrado
in imperatonem coronando. 2027.
GFBEARDUS archiepiscopuS. 2030.
FIDOTRrS archiepi. antequam consecra-
HENRICVS archiepiscopus ab Henricore-
ee substumus conra pontificem prore
Vabante sau Laschalis LL pont. procon-
lumacia archiepiscoporum superiorit
suffracaneos Remiliae FcClessa
nati subtraxit Bononiensem. Mutit
Resten. Parmensem, e Placentinum
2206.
TAETERVS. 72+8. Sedi apostolicae deat
tus Ecclesiam Rauennatem ad obse-
quium Romanae redesit privilegio or-
natus a Celasio TI pontisice susfraea
neos Remiliae a Paschali suberactos re
cepit. ZZ78.
MOTSES archiepiscopuS. IF45.
ANSELMrS archiexiscopus a Friderico
Se factus. 2X55.
V1DO Comes Planderatensis archi, quem
Radrianus TIII pont rozatus a Fri
derico noluit consecrare. ZF59. I5 VI
ctorem coluit contra Alexandrum TII
2760. Ferrarienses ademerunt Arcer
tam Ravennatib. 2X70.
GYETEEMrS archiepi (cOpUS. XZ75.
F1DO arch. 2287 lecatus pontificius bel
Io sacro tertio. 2788.
GVEFELMVS arch. FF9L. Marcoaldu
Dux Rauennae factus est ab Henrico
Y recc. +205. eadem cumtota Roma-
ma recuperata est per Innocentin TII
pontisicem. 1298.
ADELCERTUS archrepiscopuS. ZZ98.
PATRTARCHE AOY FLELE NSBS.
EY RE S E OR V M.
AOVTLETA, cujus anciquilaris, porenita
ac dienitaris fuerit. 504.
Ecclesia Aquilciensis, a quo instirutas
es ornata fuerio, es curus dienitatis.
504.
PAVEIrS parriarchaerat Aquileiae ve-
niencibus in Italiam Loneobardis. 
relicta aquileia in Cradum Insulam
Se oun Thesauro Ecclesiae contulit.
508.
PROBENNS successit Paulino, es habita-
nit nbt ado Loncobardis Aguutam
at epram
acto, Ravennam Ber
Joaum LLLL pont. Nucllit. 967.
TODESEVS archiep. 973. ex abbate Clas
TTI babuit. 606.
retur ab Henriso IF rece dienitate
SpollatuS. 2046.
VVNERIDS arch. ad HenricoreeeYidee
ro subroeatus, cum esset Ltaliae C’ancel
larius contendit de praesessione in con-
cilio cum ridone Mediolanensi archi-
episcopo. 2047. abdicatus est in conci-
lio a Zeove TX, quod cum Ecclesia RO-
mana contenderet. 2050 reconciliatus
Leont obyt. 1057.
8e tt. 2052.
GIBEEENS Corriciaat. ad HLenrico TIL
factus. 2070. Grecorium VII. pont. RO
maiussu Fenrici cepit. 2075. ab Hen-
Tenentib. 573.
AEEIAS patriarcha. is decretum à Pela-
eio TI pons. rectulit, Dt Lcclestae silles
in Cradum iransferretur. 580. ex exi
opponitur. 2080.
rico TTI CrecOr. VYI. pontifici ponti
Scoporum acto connentu decrenit. Ut

## Folio  -  — 1663200467:0731
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000731.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
Ecclesia Gradensis Capus esset vicina. Pavrrrs patriarcha. 776. is n
rum Ecclesiarum, quod Aquileia LOn
eobardi gentilitate infecti tenerent.
580. idem tria capita concilii Chalce-
donensis non accepit. es eo errore tres
suos episcopos imbuit. Cs Joannem ar-
chiexiscopum Rauennatem in suam
Sententiam traxit. 585.
SEVERVS patriareba. 587. cum compro-
baret iria Chalcedonensis concilii ca
pita, instinitu roannis archiepiscopi
Kauennatis à Smaraedo Exarcho in
Crado captus, e Ravonnam deductus
Joanni assen(it. 587. dimissus cum Cra
dum rediisset, ab exiscopis suis tanqua
harericus repudiatus, se per vim assen
sisse ostendit. 588. cum iterum desects-
set a Gregorio pontifice Romam euoca
tus caussam dixit. 590.
(OA N N E Sparriarcha Aquileiae a clero
crearus est, quo improbato Bonifacius
pont. Candianum parriarch. Craden-
sem constituit. ita duo facti patriar
chae onus Aquileia, cui Episcopi Y ene
tiae ex continenti parverunt, alter Cra
di, cui Episcopi Venera ex insulis,
itemque istriae obediuerunt. inde Aqui
leiensis semper Cradensi fuit infestus.
605.
MaxIMVS parriarcha. 634.
MARTINTANrS parriarcha. 634.
FEIEX parriarcba. 646.
TOANDES patrrarcha. 660.
PETRVS parr. 70Y. Sereins pont. conven
cum Aquilerae iussit haberi, Vt ea FC
clesia tria concilii Chalcedonensis capt
ta approbaret. 696.
SEKENVS Parriarcha. 729. Hui CreCOr.
TI pont. roearu Luu prandi regis pal-
lium concessit suxerioribus necarum
veruirque ne bona Ecclessa Gradensis
inuaderet. 7Z9.
CALISENS patr. 726. hic aguilera à Scla
termissum renocauit conventuum ha
bendorum, es mores Ecclesia constl
mmit. 796.
PRCANVS parriarcha. 807.
MAXENTIVS. 805. EpiscopoS Iseriae ad
obedientia parriarchae Cradensis exi
mere conatus est. nec OrCZ. TTTF pont
educto parnit. 830.
ANDREAS patriar. 846. monitus est a Set
eio Iz pontifice de componenda lite ct
patriar. Cradensi. 846. intersuit con
cilio habito Papiae a Ludonico TI rece
355.
VENANTEOS patriarcha. 856.
HENDELMARES patr. 860. communio
prinatus à Joanne VTII pontifice
quia conventui rauennari non affuit
874
Evers parriarcha. 878.
VALPEATIS parriar cum Carolo Crasse
Romam contendit ad coronâ accipien.
dam. 880.
FRTDERTCVS parriarcha.. 884.
Leo parriarcha. 897.
Vasrs parriarcha. 009.
LVPVS patr. 932. Cum hoc Perrus C at
dianus DuX V enetoru inveruentu M a
rini patriarchae Cradesis pacem fecit;
ne fines renetorum aut lue, aut armis
vexaret, sed ius ex faedere verinque
diceretur. 942.
ENCLLERTDVS Patr. 94 4. afsuie in concilit
Orhonis Romano, in quo Joanres XI.
pont abdicatus,  LCOVTTT subroea
1u5 est. 963.
ROVOALOrS parriarcha. 964.
TOANNES parriarcha. 997.
Poreo parriar. homo Cermanus ab en
rico rese substientus. 2026. Tlenricore
si affiit inbello Apulo. X023. Graden-
sem Ecclestam sibr subycere Tenrict
Fanore tentaurt. 2023. ac Cirado occu
pada omnia sacra violanit. 20= 4. Cra-
ans a entis an recepia. d23. AC-
reberrum arcsscopum Mediolant
nis exactus Amatorem exiscopum FO-
riculis decurbare Ecclesia sua voluit.
reec liberatur. 737.
Quare a Pemmone Duce in custodiam
tradicus est, verum mox a Lmiprando
Storracors patriareha. 772.
a Conrado custdaded abdep. 1037
impetraro prinui in subiection
ramblesca bradum incendio

## Folio  -  — 1663200467:0732
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000732.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
uoomnia per Venetos restituta sunt.
1043.
EDERARDVS Parriarcha. 2043. interfuit
concilio Lateranen si Clemeris IY pont.
de reformatione FCclestae. 2047 Coten-
dit de praesessione cum archiepiscopis
Ravennate, es Mediolanen fl. 7047.
GOTOPOLDUS patriarcha. 2049.
RAVENGERINS patriarcha. 2066.
STCEHARDOSpacriarcha ab HenricO ZTY
rege factus. 1068.
HENNLCrS patriarcha. 2077.
FRTDERLCNS parriarcba. 2084.
YEDARTCVS patriarcha. 2084.
GERARDVS. Germanus parriarcha. ZTF3.
abdicarus ab Tonorio TY pont. quia
Conrado reci schismatico adhareret.
7730.
PEREORINBS parriar. XZ30. cum Lorha
rioreze pro Innocerrio II contra And
clerum antipapam Retit. XX37. coluit
rictorem pontisicem contra Alexan-
drum TTI poncisicem. (s pro Friderici
parse stetit. 7700.
VERTCVS parriar. T76T. Victus a V ene-
tis,  capius paciscrtur. se daturum
quotannis ZII porcOS,  XII panes.
776E.
GOTHLEREOrS patriarcba. 2184.
PEREORINOS parriarcha. XY98.
PATRTARCTTAE GRADENSES
DVCES VENETORVUS
ET RES EORVM.
V ENETY ex proximis astuario orbib.
Aquilera Altino, Concordia, Ut ante
sub irruptionem Coihorum, e Hun.
norum, sic demum (ub aduentum Lon-
cobardorum ad insulas aestuari confu-
eerunt. 508.
Paulinus patriar. Aquileiensis relicta
Agnileia metu Loncobardorum in in-
Sulam Oradum coneinenti proximam
Serec cum chesauro ecclestae. eamgu
Sedem ecclessae constituit, quod Longo-
bardi centiles Aguileiam tenerent.
568. cui successit Probinus, deinde I e
narunt. 605.
Toannes episcopus Concordiae. Vi tulior
lias, qui oblna a LcaZ pont. V
Tleliae inde succe(sit dederus.
ecclesia Cradensis esset merropolis. 58
Citsasuo udoroaensis morino dem
roperclerum Agnileiensis ecclestae pa
triarcham aquileien,em Lbant ta
uit, clerus oro  auenis Canulai
in Crado constiiuic. quem Bonifacius
pont. approbanit. Ira duo parriarohaefa
Etr aquilerenst e Cradensis. Aquile-
iensir eneria episcopi, Cradensi Estriae
Finsularum parverunt. Inde sum
mainter eos contentionata. Aquileien
semreces, Gradesem r enei defederut.
Comsices modo inhanc, modo in illam
parcem, sed pathu in nli
esset, sedem suam C aprulas ad aestua
nam eansculit. 605.
Pivereio a Rothari rese lapiocues ac
du Heractiam, nomine Heractu LMp
Paulus exiscopus altini exemplo Loan-
nis sedem T orcellum in aestnarium con
imicarus sedem Metamaucum transtu
astnaria confucerunt, aique ibi oppi-
tum viventis concict ant. Aet esteS. 10
mines eum ea contineri non possent
Equilium construxerunt. ver aque post
esopum habmit. 636.
rulit. 638.
Paulus exiscopus lataminus dininque
rt. 638.
Lupas Dux. Foroiulanis sesauros ee
clessa Cradensis auerrit. 663.
Crecorius 1I pontises decreto cauit, ne
Serenus pairrarcha Lulcns bona
bradensis muaderet, bo cnlnit pat
Dum concessisset. 7T. 9.
Paulus Fxarchus Ramenna a Luripran-
do pulsus ab Vrs  ctacorum re
Scrcuctar. 23.
Deusdedit Dux Vrsi filius Heractiae Du-
cis sedem posuit anno. 7 40.
Nonns exiscopus in Olivola insula, que
Castellum dicitur. Tadriani pom. a
ctoritate consticuitur, abgu et proxi
maeinsula subiciuntu eminus, Ri
uoalrus. Luprum, es Dorsum durum
et sacra absportanit. 2043. inde eo mo
Obca

## Folio  -  — 1663200467:0733
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000733.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
Mauriotas a bantam polum siol cor
lecam ascivit, rumque primu DuoS Du-
Sedirio ietChetos exat si. C. Mscopis
exulib. V enetis Dux declaratus. L Ortu
natus it ranota pertcto. odarm
riciu Daisaet ea Dea
quiete reneti de zetC. d2. 303.80+.
Obelerius, es tribum Heraclia, onde
erant Joan. (x Mauricius, euerterunt.
Feractiani alii Metamaucu, alii TOr-
cellum, plerique Kinvalcum petiverunt.
805. Toânes, et Mauricins pulsi ad Ni
cephorum Emperatorem cocenderunt.
Chelerius auiem ad Carolum. 805.
Nicephorus cum classe missa Ldanem,
es Maurreium restituere vellet, non po
tuit. 800. ea de caussa ad Comaclu pu
narum inde est Nicephori, e C arolt
Opib15. 808.
de in Olinola. es Ruoalio posuer.
easque renetias dixerunt. 820.
Minola exiscopo, Rinoaltus Duct secs
stnata. Anselus Particiacus DuX (
torium construxit. 820.
Vrsus Veneriarum exiscopus basilicam
Perri in Olinola inchôauii. 822.
Veneti corpus S. Marci Venetias alexat
aria deculerunt 828. aque et basilie
Ducali praetorio continentem constru
Xerunt. 829.
Loannes Dux a Metamancensib. in belt
contra Obelerium deserrus Metaman-
cum incendit,  Obelerium caprum
Vieliae interemit. 830.
Maxentius patriarcha aquileiensis epi
Scopos Estriae contra edictum Crecor.
TILI om. Cradensi parriarehae sub
Cetrus Dux auxilio fuie imperatori con
era Sarracenos Apulia vexantes. 839
Sereius TIpont. litem inter parriarcha
Gradensem,  Aquileiensem propier
ecclestas Estriae sedare conatus est; cum
Andreas ecclesiam Aquileiensem tene
ret. 846.
rsus Dux prospere ad Tarentum cun
Sarracenis puenauib. 87+.
Lis inter Ducem, et patriarcham Cracle
sem propter consecrationem Episcop
Torcellani composita est. 874.
Toannes Dux Comactu expugnanit. 88T.
Vngari anno 903 Cinitatem Nouam,
Equilium. Clodiam,  C aput ae geris
incenderunt, C Albiolam. Meramau
cum Rivoalrum frustra tentarunt,
Petrd Dnbe repulst.
verinque in fucatncretat; equo un
misres aecteat. Cum esset Marinus
Obelerius à clero, es populo exiscopus
creatus, a Duceinuestisus, à parriar
cha Cradensi consecratus est. 774.
ces Veneti habuerunt. 778.
Inter Carolum Maenum, et Nicephoru
Impp. convenit, ve reneti inter virum
que imperium positi, liberi, immuines,
ex securi viverent. 802.
rum Oumolensem exiscopum Loannes
Patriarona talensis consecrare 1d-
luit a cribunis rocaens. Quare Toan.
nes Dax parriarcha praeciputaunt: eut
Forianatus suffectus est. Fortunatus
cum ocutio  Tnno Metamauctin
Francia profciser starmi. Dt Carolum
Maenum accenderet corra Duces, sed
ante a Ductous parsas est. delerias ab
Metamauco perita Loannem, et M au-
10, ac V alentine fratrib fecit. Forruna
tus à Carolo priuileein impetrauit, vt
ripinus iussu Caroli parris bellum indu-
lit renecis, et ve Obeleriu, e ralenti
nu Duces reduceret, quos Beatus fra-
ter Dux iaqua Fracis amicos expule-
rat et omnibus insulis, in primisque Me
camanco occupata ad Olivola, et Rino
altu quo illi omnes mulieres, C facul
tates suas relicta Meramauco ir asale
rant, infestus accessit sed ad aestu deser
tus nihil profecit. Y eneti ea occasione
traxit. 830.
Petrus Candianus Dux faedus cum Lupo
parrcarcha Aquileiensi fet. t u
Parchariha Cract. 942.
Petrus C andianus Dacts poas Bereearit
Cetano, 5 Lamnid. 957.
regi assuit in expuenando Ducatu Sp
Od tex confirmat ritali parria
Zoannes XIII pont. inlio Roma sta
tuit ecclesiam Cradensem metroxol
esse Venecta onus. 967.

## Folio  -  — 1663200467:0734
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000734.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
Cradensi primlecia ecclestae. 973.
reneri Perrum Cadianum Ducem in prae
torio combusserunt, quo incedio etiam
aedes S. Marci continens constacranni.
Petrus Vrseolus Dux praetorium refecit,
es faedus cum Justinoxolianis renona
nit. 976. post deposiro Dutaru mona-
chum induit. 978.
rualis Candianus Dux item monachum
Se fecit 979.
Fribunus Memus Dux aedem S. Ceoreij e
recione praetori sutam monachis S. Be-
nedisti dedit. 983.
Otho TTI Imp. confirmat privilezia liber-
caris, es immunitatis, es securitaris
Teneto DucI. 992. DuX Venetorum
Gradhismania templa, et praetorium
refecit. 992.
Otho TII Petrum Vrseolum Ducis filium
ex sacro lanacro suscexit, Othonemq;
nominamt. 995.
Perus Vrseolus Dux classem in Estriam,
es Dalmarium misit in die Ascensio-
nis, ut eas conira Cornatos, s Naren
tanos defenderet, easque ad imperiure
nelorum adiunxit, cum ante soli Lader
iiniparerent. Quare se DuceY eneria
rum, e Dalmanae inseripsit. 997.
Syluester IF pont. Vutali parriarchae Cra-
densi privilecium de prestantia eccle
sia renonanit. 990. V eneti Orhonem
Ducem abdicatum in monasterium in-
cluserunt. 203L.
Veneris synodus acta exiscoporum Cra–
Scopos rstriae, es reneriae ecclesta dra
densi subiecit. es parriarchae Craden
sipallium, e eruoem indulsit. 20+9
post ex Francia veniens Venerias
adijt, atque honorifice à Duce exce
prus, eum muliis muneribus remune
ranit. 1050.
Fenricus YTIY enerias adijt, orbem, e
reip. formam cornouit; e laudaur:
e monasieriis prinileria dedit. 1085
Veneri bello primo sacro afjuerunt, et ossa
Zeo L Po. in concilio Laceranensi exi-
S. Nicolai Mgrensis rerrulerint. 2098.
Alexand. IY pont. Dominico parriarchae
Gradensi principatum ecclestae confir-
manit. 1064.
reneti aram S. Marei tabula arcentea
varis preriosarum cemmarum cene-
rib. interrexta ornarunt. I205.
Metamanco terraemotu subuersa episco–
pus sedem Clodiam transtulit. L205.
Henricus III rex, e Imperator V ene
tias procressus mire a veneris honora
Tar. TF16.
Lombardi ex Venetorum auctoricate fa–
dus fecerunt contra Fridericum re-
dem. 7767.
renetiiurarunt, se Lombardis faedera-
ris auxilio futuros Brenta, Pado, e
mari. 2268. Idem faedus confirmatur.
F273.
Ytricus paeriarcha Aquileiensis Cradum
bello adoreus a veneris capitur, et quo
rannis XII porcOs, e Xu panes dare
Duci cocitur. 2276.
Venetia pro Lobardis Recerii contra Fri
dericu, dum inducrae pactae sunt. 2776.
Alexander TLT pont. Venerias contendit,
vt ibicum Fridericoreze pacem face
ret, e fecit a Sebastiano Z iano Duce
es Henrico parriarcha Cradensi exct
prus, ipsum Ducem muliis privilesii
décorauit. I277.
Veneti bello sacro rertio clasem miserunt
1788.
TT A L TA,
DR OVANCTAE FEVS.
SFX Traliae ordnationes in hac histori–
densis Olimolensis. Torcellani, 
Eguilini. 20+0. Yeneti decretum fa-
ciunt, ne quis Dux sibi colleeam asci-
Cab. 2040.
roppo parriarcha aquileiensis rur sus ec-
clesiam Cradensem sibi subscere tenta
nit, e cirado occupara omnia sacra
violams. Veneri mox Gradum recepe-
runt. 2023. 2024. 7025.
Poppopatriarcha aquileiensis impetrato
a pont. privileeio de subiectione Cra-
densis ecelessa Oradum incendit,  la
craabsporianit, quo moriuo omnia d
reneris restitura sunt. 1043

## Folio  -  — 1663200467:0735
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000735.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
exponuntur. Prima Tustini Emp. Secun
trase Citu versus Aureltam, ab
nia, Picenum, Valeria, samnium, apu
lia Rhaeria prima, Rhaeria secunda; St
generum Correctores. Consulares, e
terminus à Pannoniae finibus 2sque
ad Abduam Anuium procenditur. Ye-
neria aurem istria connectitur, es
veraeque pro ona prouincia habentur.
Kuius reneria Aquileia caput exti-
tit, proquanunc Fiorum Tulii, ita di-
ctum, quod culius Caesar neeoriationis
forum ibi Rtatuerat, habetur. inde ri-
cetia, verona, Pacauium, Monssili-
Cis, Manua.
Secunda est Lieuria, in qua est Medtoba-
num,  Ticinum, quae Papia nuncu
Patur. Has 2sque ad Gallorum fines
extenditur.
Rhaecta prima, es Rhaetia secunda inter
quae Septentrionem versus sit a est, in-
Duinea pronincia Alpes Cotriae sunt, qu a
locupletibus orbibus decoratur. Pla-
centra, l’arma. Recio, Bonoma, FOrV
Corneli cuius castellum imola appel
latur.
Vndecima Flamima, quae inter Appenni-
qua nobilis sima vibtam Ratenita.
Duodecima prouincia Picenum habes ab
austro Appenninos montes; ex aliera
vero parte Adriaricu mare. Haec Vsg:
qua sunt cinitates quatinor. Firmum
da Loncobardorum. Ferria Francoru.
Duarta Lalicorum recu. Duinta C et
manorum. Sexta Tralicorum populoru.
Zenientibus in Ttalia Loeob ardis er at
in xvrr prouincias divisa, de quib. sert
prum est in libro; qui dicitur Noriria
vriusque lmperus sdetant duteha. Ye
venra, Lrcurta, pes Ca Lusera,
Campania, Lucania, Aemilia, Flami-
ans deroparre Vmoriam. in Dab
est ROma. In mbria vero, quae stus
Pars ponitur. Lerustum,  lacus Cilt
torus, Spoletumque.
dete t dde
n essad a aurum Labama saabr
Prddubetut n qua vrbes Capua Lea
cd. C dabetium.
droidnte aet estst ee
choatur eu Bruutia 2 sque ad fretu si-
Calti itoe diddod aodidibus clsoti
num. C.Onshbos ehattog. tdes.
Nona prenincia in apenninis alxibus si
ta est, quae inde originem capiunt, vbt
Corrrae finiuntur he apenninae per me
eilia Corsicas ex Sardinia. Quari pro
cuam ltalta extesae Luscbam ad Aeto
lia, rmbriamque a Plaminia diabuato
in qua sunt ciuitates Ferronianum
Londcus, BobiaM.
Decima prouincia Aemilia a Licuria in
cpiens inter Apenninas alpes,  lad
fuenca Ravennam versus pereit. Il ab
nas alpes.mate driaticum est; Ent
ad iscatham ft procenditur. int
vinciarum erant cubernatores rrium
Praescus. L. adem disisto est apud ean
lum Diaconum his verbis.
Tralix prima prouincia renetia est, qu e
non solum in panois insulis, quas nue
renetias dicimus, consiat, sed eius
Liruriam, es Sueuiam Alemanorum,
ter alpes consistunt, in quibus proprie
Phaeti sabuare noscumur.
Sic a Cottor, Gut Leroas umporo
fuit, sunt appellatae. Haec a Licuria in
Furum versus vsque ad mare Tyrrhe
asculum, Pinnae, qua jam vecustate con-
sumpta est es Llacria.
Lertiadesima aleria, eur est Nursta an-
num extenet utsa debldo vero Gallo
rum finibus copulatur in Aquis, vbi
aquae calidae sat. Veritona, mona-
oetlum Bobium. Cenda quoque, 5
Sanona cinitates hadtnt.
dedita pronincia est L dstrangua haberi
rVmbriam, et C ampaniam,
es Dicenum. qua ab Oriente samniiit
recione attincit. Tluius pars occidua,
quae ab orbe Romanirium capit, P trit
ria dicta est. II ec habet Fibur. C. arset
los, Reate, Furconium, Amiternum, re
sionemu. Marsorum,  Ca 
qui Fucinus appelubat.
Quarradecima sumndaa idet catpa
niam, et mare Aat taionsat a
Piscata ens. In hac sunt vrbo.

## Folio  -  — 1663200467:0736
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000736.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
a quo rota prouincia nominatur. EI est
harum prouinciarum caput cinitas
dirissima Beneuentum.
uincadecima Apulia cum Calabria, in
rra quam est recio Sallentina. Hac ab
Occidente e Asrico habet Samnium,
S Lucaniam a solis vero orru adria-
tico pelago finitur. habet orbes savis
opulentas Luceriam, Syponum, C anu
sum Acheruntiam, Brunduscum, Ta
rentum,  Hydrontum.
Sextadecima Sicilia insula.
Seprimadecima Corsica insula.
Octanadecima Sardinia insula.
Cum hoc statu esset Tralia, Justimus Emp.
subernatorem Italia imposuit; quent
Exarchum Traliae appellam, qui nomi
na Correctorum, Consularium, e Prae
Sidum abolenit, Roma, ac singulis ciui-
tatibus Duces praefecit. 506. Post eius
aduentum Flaminia, F Narchatus, s
Dicenum Pentapolis dicta est; cuius di
nisionis mentio est in Actis sexti C on.
cilii annoDCEXXX, hoc modo
Exilcopi prouincie Campanix, qui
Concilium approbarunt.
T A RR A C EN F A 5+S, Fundanus; FOr
mianus, Cumanus. Misenas, Puteola-
nus, Loerensis, Ncapolicanus. Nola
nus, Beneuenianus. Capuanus, Y eliter
nus, Porruensis, Sylua candidae, No-
mentanus. Aldatnss.
Prouincie Bructiorum, Consemtinus.
Tempsanus; Kydrontinus L aretinus.
Tharinus. Crotonensis. Scyllacinus.
Prouincix Calabrix, Taurianus; For-
peianus, Tempsanus. Surrentinus.
Prouincie Pentapolis, Pisaurensis, Fa-
nensis. Numanas; Auximas. Anconi
tanus.
Prouincie Tuscix, Perusinus, Fuderri-
Altinensis. Pr eter hos nominatur etlo
hi anno 588. Sabionensis, qui  
cerinus. Tarursmus, Feltrinus, Sactt
lanus Belunensis, Tuliensis.
Manscecus archiepiscopus Mediola
rensis, ec lustraganei eius ni. Dergo.
mas Laudensis, Ticinensis, Aquensis
Cremonen si Nonariensis, E porae dien-
sis Genvensis, Derihonensis. Hasten
sis, Yalvensis. Albineannensis, Yex
cellensis, Faurinas, Pinimilliensis, Li
nensis.
Phieodorus archiepisCopus Racientias
ee lustraganei ejus M. Sarsinensis
Corneliensis, Bononiensis, C aesenas, Fa
nemtinus Fidemimensis. Liviensis, Pls
centinus, Reciensis. Murimensis, Par-
mensis.
In diplomate Gelasii TY pontisicis an
ZFL8. hisuspracanei nominantur. Pla
cemtinus, Parmensis, Reciensis. Muti
nensis, Bononiensis, Ferrariensis.
Adriensis, Comaclensis, Imolensis;
Famentinus, Foroliviensis, Foropopil.
liensis, Bobiensis, Casenas, Ficoclensis.
e anno 709. Cerniensis, Comaclen.
Sis. Popilliensis, Caesenas, Imolensis:
Faventinus.
Ex tabulis donationis Ludo-
viciDii.
Ducatus Romanus hec oxpida
complexus est.
Portum, Centumcellas. Care, Bledam. M
turanum, Sutrium, Nepet. Castellum
Callesii. Orcam, Polimarrium, Ame
nam, Tudertum, Perusium, Narnia
Ocriculos, Sieniam, Anagniam, Ferem
tinum. Alatrium, Patricum, Frusino
Fxarchatus Rauennas hec oppida
complexus est.
Rauennam, demiliam, Bolium. Case
nam, Forumpoxilly. Forumliuy, Pa
ventiam, Imolam, Bononiam, Fer
rariam, Comactum, Xdriam. G abet
complexa est.
ariminum. Pisaurum, Fanum Senoza
nem, Tibur.
lum.
Pencapolis vero haec oppida
Teate, Ansidena, Aesernia Samnium,
nus, Bleranus, Sutrinus, Metaurensis,
Nepesinus, Falernitanus, Amerinus
Polimartiensis. Narninsis.
Prouincia IPric, Agancrensis; cuns sus
Fracancihi. Polensis, Ldrentinus. Ce-
netensis. Y eiemannus, alias riclensis
Tercestinus, Opitergiensis, Paduanus

## Folio  -  — 1663200467:0737
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000737.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
liam, Anconam, Auximum. Numana
Aescum. Forum Semproni. Montem Fe
recri, rbinum, Calles, LuceoloS, FueU
bium Lie in lesibus Caroli Maen fori
prum est. Qui ex parribus Reneueni,
Spoler Romania e Pentapolis consu
sium faciunt. 78Z.
SF CVXD a ordinatio Ttaliae fuit Lon-
eobardorum, a quibus Ltalia maena
ex parce inreeni formula redacta est.
hoc modo.
Tenecia erepia Emperatori ab Alboino re
Se Loncobardorum, et pars eius in Du
catum Fioroiuliensem redacta. 570.
Lieuria erepea Imperacori ab Alboino re-
ee e regno attribula. 570.
Embria crepta Imperaiori ab Alboino re-
de e in Ducatum Spoletanum reda-
Eta. 572.
Tuscia erepta imperatori ab alboino,
pars in Ducarum Tuscum redicitur,
parsregno auribuitur, reliqua, quae
Ducaru Romano continebarur, in po-
restate remanet Emperatoris una cum
Roma. 57T.
Samnium prouincia erepta ab Authari
reze imperatori in Ducatum Benenta
num redicitur. 589.
Alpes Corriae provincia crepta a Rotha
ri rece imperacori reeno idalia adiun-
citur. 637.
Insticutareeni Loncobaraorum sunt in
Alboino, Authari, es Aeilulso re-
sibus.
Flaminia, et Pienum, quod Loncobar do-
rum tempore fere Pencapolis diceba-
tur, Ducacus Romanus, cujus pars
erat in Feruria, pars in Campania.
Apulia e Calabria remanserunt in
porestate imperrioris irrumpentibus
in Ttaliam Loncobardis.
T ER X La Italiae ordinatio a Francis il
lata est, hoc modo.
Ducatus Romanus peruemt ad Crecoriu
Flamu qua ciato Latiss ap
862.
Ducatus Spoletanus a Caroio M aCtio pat
rus fonsto adesam iasbetats
Venetia, Licuria, alpes Cocia Aemi-
lias pars Zuser, quae rezno Loneo
bardorum continebancur, eadem vicio
ria Caroli Maeni reeno Ttaliae conser-
vata. 774. 802. 787. 2273. atque Vn
nomine Zoncobardia, aut Lombardia
muncupatae.
Duae instituta in reenum Carolus in
tulerit lege. 774.
De Ducatu Foroiuliensi lese in Ducida.
Foroiuliensibus.
De Spoletano in Spoletanis.  Lonscho
De Fuscoin Tuscis.
De Beneuentano in Beneventants.
De Ducatu Romano. LXarchatu, et l’eta
rapoli in imperatoribus, ex Pontifi
cibus.
QV a R T a ordinatioreent lala st
sub quibus perpetuae recum. 5. popit
lorum e principum, C inter se sedi
Lpontificem, cum Lomant aus ccssent
ab imperatore Lecta adt propier
haresim, Cacramento a Pondde libera-
ti  post a Catbio Laeno viciore con
fircidarus est.
pellari pose aduentum Locobardorum
upta est, crepia ab Aistulso rege impe
acori e ponrifici Romano tradita V
cioria rixinireeis Francorum,  con
frmata a Carolo Maeno; C Ludonict
io, eadem Romania vocari caepta.
Penapolis crepea imperatori ab Aistut
forere, ex recuperara a ripino rece
Francorum, es tradica pontifici. 827
madus est.
Sub rralicis Crasso rese Taliae morruo
eiones fuerunt.
QV LNTa, eag. insienior fuit Othone
atorese betmantas autnum lta
insccata in rectiam ad inculerit.
973.  deinceps.
Apulia e Calabria, quae semper in po
restate Imperatoris Constantinoxolita-
ni fuerant post victorcu Ls
Magni, tum a Normanis occupate, Vo
de Comites primu, deinde Sas L. p
lia, e Calabriae, quos ca pona
fex Romanus investi a cata conpir-
lia, e tirulum imperi euocato. Dua
manit. multi etiam alii feudatar

## Folio  -  — 1663200467:0738
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000738.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 136 lines, status machine
instrtu. Benenentum traditum ab VABES, ET OPPIDA ITALIAE
Henrico fuit pontifici.
SE X F a mutario regni rtaliae fuit (ub
HenricOTTT, C TITI, qua cinicaies a
recibus defecerunt propter haeresim Si
moniacam, et anathema contemmenté,
Sacramento a Grecorio VYI pontisice
solutae, ac libertarem instituerunt. Res
autem acta est in hunc modum.
Ttalici inprimisque Lombardi externum
reenum pertaesi reeni, es imperu cuxi-
dutate facrare caperunt sub Carolo
Ex Tcincrario anconini
manuleripco.
TX PK, quod a mediolano per Picenum
es Campaniam ad Columnam, ides
Traiectum Siciliae ducit, m. P. M
DCCCLVF siC.
Lande cinitas.
Placentia cinitas.
Fidentiola, vicus.
Parma, ciuitas.
Regio, cinitas.
Murina, cinitas.
Bononia, cinitas.
Foro Cornelis cinitas.
Fauencia, cinitas.
Caesena, cinitas.
drimino, cinitas.
Disauro cinitas.
Senocallia cinitas.
rlra ancona.
Potentia cinitas.
Castello Firmano.
Fruento, cinitas.
Castro nono cinitas.
Aterno ciuitas.
Interbromium, vicus.
Sulmone, cinitas.
Ansidena cinitas.
Resernia cinitas.
Bomano, cinitas.
Super Thamarim Aunium.
Ad Equumturicum.
Ad Marrem maznam.
In Honoratianum.
renusio cinitas.
Opino.
Ad Rlavium Bradam.
Poceniia.
Acidios.
Crumento.
Semunda.
Nerulo.
Summur ano.
Caprasis.
Consenria.
Ad Ranium Sabbatum.
A Lurres.
Crasso recc. 88 4 atque ab Hadriano
1II pont vus lecendi ex (uo corporere
eis, Emperatoris Drinuerunt. 58 +
Cum duos inde reces creassent, perpe-
inis seditionibus Tcactam, C Ecclesiam
perturbauere, quousque aduer sus Be-
renearium II recem trrannidem exer
centem Oihonem M aetum rerem C er
maniae aduocauere; qui rex, 8 Imp.
est desatas. sus Daenitenria du-
eti sub Ortone Maeno, sub Oihone YY
ex TII de regniriculo recuperando ege
re. 200= item subdenrico. cui Ardoi-
num recem opposuerui. Lombardi pr ae
cipue sub Conrado arbieri libertatem
quaesnere. sed ad ocoercirisunt. Quie
vere inde sub Fenrico TI. sub Zenri-
covero TIT oborro schismate soluri (a-
crananto a Crecorio VII potisice a re
ce descere, e quastndt darmarra-
ctare instituere. 2077. Cum eodem tem
pore ad bellum sacrum freguentes inis
sent, at que victores reuerrissent, elaiio
resfacti in eadem conanacia persti-
tere. atque inde Fenrico TTIT regnate
ea auxere, ita v+ sub Lonsati, et C.Vr
rado pro arbitrio aceres es repub. ac li
berlatem ordinare pertexerint. a Fri
aetico inde cum coercerentur, ier se
coniurarunt, atque maxima contentio
2.
m. P. M. 24
M. p. M. 20
M. P. NI. 2. 4
m. P. M. 20
m. p. M. 24
M. P. M. 23
M. P. M. 20
M. p. M. 20
m. P. M. 20
M. p. M. 20
m. P. m. 22
m. P. M. 24
m. P. M. 25
M. p. M. 28
M. P. M. 24
m p. M. 28
M. P. M. 28
M. P. M. 26
M. D. M. 2L
M. p. M. 20
M. P. M. 26
M. P. M. 2c
M. D. M. 25
m. p. M. 29
m. P. M. 24
m. p. M. 27
m. P. M. 28
m. p. M. 27
m. p. M. 20
M. P. M. 20
M. P. M. 2=
M. P. M. 2
M. P. H
m. P. M.
m. p.M
Sc. P. R. 23
M. P. M. 28
M. P. M. 27
s. P. 1
nebellorum,  oroium daptatione il
lum vicerunt, e paum Constaniiae re
bus suis apiam obtinuerant. Inde faede
ra es societates inter s prmarunt.
ac sinculae vicinas accredi cruitate.
propriae parandae potentiae caussa insti
ruerunt

## Folio  -  — 1663200467:0739
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000739.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 163 lines, status machine
Ad Aunium Ancitulam.
Nicotera.
Ad Mallias.
Ad COEVMNAM.
M. P. M. 23 Thurios.
m. p. m. 25 Roscianum.
M. P. M. 24
M. P. M. 24
Lxex Appia ab rrbe recto itinere
ad Columnam. M. P. I.
Aricia.
CCCCLV.
Tribus T abernis.
appis foro.
Tarracina.
Fundis.
Formiis.
Minturnis.
Capua.
Nola.
Nuceria.
M. p. M. 70
m. p. M. 77
M. p. M. 28
M. P. M. 28
M. P. M. 26
M. P. M. 23
M. P. M. 9
M. p. M. 26
n. P. M. 22
M. p. M. 70
In medio Salerno ad Sarnu stt. M. P. M. 25
Ad Calorem Ru.
In Marcelliana.
Caesariana.
Verulo.
Summurano.
Caprasis.
Consentia.
Ad Sabbarum ptunium.
Ad Zurres.
Vibone.
Nicolera.
Ad Mallias.
Ad Columnam.
M. P. M. 24
m. P. M. 25
M. P. M. 22
M. p. M. 33
m. p. M. 20
m. p. M. 2Y
M. p. M. 28
M. P. M. 28
m. P. M. 78
M. P. M. 2Z
M. p. M. 25
M. P. M. 24
m. P. M. 24
TTFR a Capua Benenemum. m. P. M. 33
Icer a Capua Equocuricum, vbi Cam
Dania limicem habet. M. P. I.
Caudio.
Beneuento.
L F22L. fIC.
Egnumenticum.
M. P. M. 21
M. P. M. 22
M. P. M. 2. 2
ExEn ab Equoturico per Rolcia-
num Rhesium. m. p. MI.
CCCCLAEDIIL.IC.
Sentianum.
Baleianum.
Venusca.
Ad Pinum.
Opinum.
Caelianum.
Heraclia.
AdY icesimum
Paternum.
MetO.
Tacina.
Seylacio.
Cocyniho.
Succerano.
Subcisino.
Altanum.
Typporum.
Decastadium.
Phecium.
Ix ex ab Equoturico FIydron
tum ad Fraiectum. m. p. M.
EscaS.
Frdonias.
Cannusio.
RabOS.
CCxZXV. AC.
Pruduntus.
Vria.
Turribus.
Fenaria.
Speluncas.
Brundiscum.
Lupias.
FCydruntum.
M. P. 1
M. P. M.
M. P. N. 2.
Pxen a Brundisio Parentum ad latus
M. P. MI. XL. ITFI.
LxEx a Nania per compendium Ja
rentU. I. D. WI. L. X.
IxER a Beneuenco Hydruncum.
M. P. I. CL VXL. AIC.
deculano.
Subromula.
Ponte Ausidi.
Tenusta.
Ad Siluianum
Sublaparia.
Canales.
Tydruntum.
Ix Ex a Bencllemo Larchu.
M. P. M. C L. AC.
M. p. M. 20
X
3
M. P. M.
M. P. 1
im. P. M. 1
M. P. M. 20
m. P. 1B. 23
m. P. M. 2.
M. p. M. 2.
M. P. M. 21
M. P. M.
3
M.
Subromula.
Reculano.
Pon Anfici.
Venusta.
Siluium.
H. P. M. 33
M. P. M. 24
W. P. M. 22
M. P. M. 22
M. P. M. 32
M. P. M. 40
M. P. M. 28
M. D. M. 24
71. P. 11
m. P. M.
M. P. M.
M. P. M.
M. P. M
m. P. B.
m. p. M
m. P. M.
m. p. m
M. P. M
1. P. .
ul. P. M. 2

## Folio  -  — 1663200467:0740
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000740.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 165 lines, status machine
Sublapatta.
Canales.
Tarentum.
m. P. M. 23 Fauencia, civitas.
m. p. m. 24 Foro Corneli, ciuitas.
M. P. M. 73
M. P. M. 20
LxER a LarLaCa BCHeMeNEUM.
Fundis.
Formis.
M. P. 12. C 2 LIL. liC.
Minturnis.
FeanO.
llisis.
Felessa.
Beneuentum.
M. P. M. Y3
M. P. M. 23
M. P. M. 9
M. P. M. 28
M. P. M. 27
M. P. M. 25
M. p. M. L8
TTEN a Tarracina Neapolim.
M. P. HI. L ~ X Z v LL. LIC.
Sinciessa.
Finterno.
Cmmis.
Pureolis.
Neapolim.
M. P. M. 44
M. P. M. 24
M. P. M. 6
M. P. M. 3
M. p. M. 20
LTEX à Neapoli Misenum.
M. P. I. LXXIX.
Nuceria Constantia.
Linterno.
Cumis.
Baijs.
Misenum.
M. P. M. 23
M. P. M. 32
M. p. M. 6
M. p. M. 3
m. P. m.
LTER ad vibe Mediolanum. m.
P. M. CDXXVTIT. LIC.
Rostrata villa.
Ocriculis, cinitas.
Narnia cinitas.
Interamna, cinitas.
Spolerio, cinitas.
Foro Flaminii, vicus
Zeluillo, VicHS.
Calle VICuS.
Foro Semproni.
Fano Fortunae.
Pisauro.
Arimino.
M. P. M. 24
M. P. M. 25
m. P. M. L2
M. P. M. d
Ab arimino rectoiinere Rauennam. M.
P. M. 33.
Inde nauisantur sexrem maria Alinum
2sque m. P. M.
Inde Concordiam.
Aguileia
tem ab Arimino
Caesena cinitas.
Bononia, ciuitas.
Uarina, cinitas.
Recio, cinitas.
Parma cinitas.
Fidentiola, vicus.
Placentia, civivas.
Lande, cinitas.
Mediolanum, cinitas.
ExEr a Mediolano Aquilcium.
M. D. M. CCLXX
Bergomo, ciuitas.
Brixia ciurtas.
Sermione mansio.
Verona, cinitas.
Vicetia cinitas.
Paranio sinitas.
Ultino, cruitas.
Concordia, cinitas
aquileia.
IxFR ab Opitereio Tridentum,
Ad Cepastas.
Feltria.
AusaBo.
Fridento.
IM. P. II. CX.
IrER ab Aquileia Bononiai.
MI. P. I. CCXVL. AC.
Concordia.
Altino.
Patanio.
Ateste.
Anciano.
Vicorariand.
Vico Sernino.
Umtina.
Bonona.
LxFR d VCtB BBHOMaM. I.
ostilta.
Colicaria.
Nmrina.
Bononia.
Plera.
M. P. M. 2d
I. P. M. 28.
M. P. M. 27
M. P. M. 2. 2
m p. M. E8
m. P. M. 26
M. P. m. 8.
M. P. M. 24
M. p. M. 2.
M. P. M. 78
m. p. M. 28
m. D. M. 26
M. P. M. 2.
M. p. M
M. P. M. ZC
U. P. M
m. p. M. 78
m. P. M. 2.
M. P. M. 2
M. P. M. 3
M. p. M. 2
m. P. 1
M. P. M. 3
M. p. M. 3
M. D. M. 28
M. P. M. 2d
M. P. M. 3
m. P. M. 2
M. P. M.
m.
m. p. M
M. p. M. 2
etl. p. M
M. P. M. Z.
M. P. M.
M. p. M.
M. P. M. 2
M. P. M.
m. P. M. 2.
M. P. M. 2-
M. P. M. 2.
D. BI. Cr. IIC.
ITER a Vercellis L audem. M.
M. P. M. 3
M. P. M. 31
D. Id. L X X. AC.
LaaMelio.
Ficino.
Lae
M. P. N. 2

## Folio  -  — 1663200467:0741
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000741.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 169 lines, status machine
ITER a Cremona BonoMia. M. 
Brixillo.
Regio.
Murina.
Bononiam.
P. W. CXII. (1C.
M. P. M. 30
M. P. M. 40
M. P. M. 77
M. p. M. 2,5
Ixen a Favencia Lucam. m. P. Mm.
In castello.
Anneiano.
Florentia.
Pistorio.
Lucam.
CXX. (IC.
M. P. M. 25
M. P. M. 25
M. P. M. 20
M. P. M. 25
M. P. M. 25
LxEE a Parma Lucam via Clodia.
M. P. 1I. C.
Lxex a Luca Romam per Clodiam.
Pistorio.
M. D. M. CCXXXVTII.
Florentia.
W. P. M. 25
M. P. M. 25
Ad fines, sive casas C aesarianas. m. P. M. 25
arretio.
Adstaiuas.
Clusio.
rulsinis.
ForoCassis.
Sutrio.
Baccanis.
Romam.
M. P. M. 25
M. P. M. 25
I. P. M. T2
m. P. M. 30
t. P. M. 28.
M. P. M. TZ
M. P. M. 22
M. P. M. 2 F
Ixex a Roma Forum Clodii.
M. P. WI. XXXII.
Ix ER ab Arimino Derthonamm.
P. H. CC XX LX.
Curua Caesena.
Foroliuii.
Pauentia.
Foro Corneli.
Claterna.
Bononia.
Mutina.
Recio.
Taneto.
Parma.
Fidentia.
Flerentia.
Placentia.
Camillomae.
Tria.
Derthona.
IXER a LuCa PilaS. M. p. M. XI
IxER. a LuCa LUNam. M. P. M
XXXTTF.
Ixex via Aurelia à Roma per l
sciam, e AIpes maritimas Arelas
VIque m. P. MI. DCCXCVI.
Lorio.
ad Turres.
Prreis.
Castro novo.
Centumcellis.
Mariba.
Foro Aurelii.
Cossa.
Ad Lacum aprilem.
Saleprone.
Manliana.
ropulonio.
radisrolateranis.
Ad FTerculem.
Pisis.
Papiriana.
Tune.1
Boaceas.
Bodecia.
Tecolata
Delphinis.
Cenna.l
Liburna.
Derthona.
Aguis.
Crixia.
Canalico.
radis Sabbatis.
Polluxice.
Albineanno.
Lacobormani.
Costaballene
Albiniimilio.
umone.
Alpc summa.
Varo stumine.
M. P.
M. P. M
S. M. P. M. 2
M. p. M. 2
Tueusque Ltalta hinc Caltta
Cemenelo.
M. P.
1
M. p. M
m. P. M.
M. P. M. 2
M. P. M. E
m. p. M
m. p. M
3
m.
p. m.
m. P. M. 2
M
M
M. p. 1.
M.
2.
m. P. M.
M. P. M.
M. P. M. 7
M. P. M. 20
M. p. V. 2
Mm. p. M. C
M.
3t
aatis
M. D. M. 2 0
M. p. M. 23
M. P. M. 20
M. P. M. 20
M. P. M. 20
M. P. M. 20
M. P. M. 25
m. P. M. 28
M. P. M. 20
m. P. M. 8
m. P. M. 75
m. P. M. 20.
M. P. M. 25
M. P. M. 25
M. P. M. 26
M. p. M. F1
Ancipol.
illi
m. p. M.
m. P. M.
M. D. M. 2
m
P. M
m. P. M. 2.
Ad Forrea.
ForoTulii.
Fororoconi.
lantaconio

## Folio  -  — 1663200467:0742
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000742.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 174 lines, status machine
Agnis Sextys.
Massilia.
Calcaria.
Fossis Marianis.
Arelate,
M. p. m. 24 Ferentino.
M. p. M. 16
M. P. M. 75
M. P. M. 78
W. p. M. 24
m. p. m34
M. P. M. 33
ALIVD ETeE a Roma CORam. MI.
Care.
P. MI. L X F. LIC.
Aquis Apollinaris.
Tarquiniis.
Cessam.
m. P. M. 75
m. p. M. 29
m. P. M. 22
m. p. M. 75
LTFR a Roma per porrum Centum-
Cella5. M. P. M: L. X L X. AC.
Inporium.
Fregenis
Alsio-
Ad Turres.
Prreis.
C’astronono.
Centumcellis.
M. P. M. 79
m. p.m. 9
m. P. M. 9
M. P. M. 4
M. P. M. Y2
m. D. M. S
m. p. m. 8
Iter ab Vrbe Lavinium. m. p. M.
Hostia..
Laurento.
Lauinio.
LXVIII.
m. p. M. 76
m. P. M. 10
m. P. M. 76
Icer Praenestina ab vrbe Beneuen-
tum vique. M. P. M.
Cabis.
Praneste.
Anagnia.
Fereniimo.
Frusmone.
Frecellis.
Fabrateria.
Aquino.
C asino.
renafro.
TeanO.
Allisis.
Telesta.
CLXXXVI. AC.
Beneuentum.
Iter Lauicand ab Vroe Deneuentum
VIque. M. P. 11L. CL X X. IC
Frusnone.
Freceblis.
Beneuentum mansionibus; quibus int
Pronestina.
Icer Lacina ab ribe ad Comspua.
1t
M. D. M. XL. V.
Ad Decimum.
Roboraria.
Ad Pictas.
Compitum.
Iter Lauicana, ee Salaria ab vrbe
Fladriam vIque m. P. M.
s Od S CFVI. AC.
Hereto.
rico nono.
Reate.
Cutilis.
Interocrea.
Falacrina.
rico Badies.
Ad Centesimum.
Asculo.
Castro Truentino.
Castronouo.
Fradriam.
IxFR Taleria ab rru Fladriam
VIque. M. p. M. CXLVHIT. HC.
Tibure.
Carseolis.
Alba Fucentia.
Cerfennia.
Corfinio.
Inverbromio
Teare Marrucinorum.
Tradriam.
Narnia.
Ad Mariis.
Menania.
Nuceria.
Dubios.
Prolague.
Seprempeda.
m. P. Mil3
H. P. M. YL
M. P. M. 2
. P. M. d
Ab. p. M.
M. P. N. 24
M. p. M. 3
M. p. M. 8
m. P. m. 7
M. p. M. 26
M. P. M. 78
m. p. m. 20
tot. P. M. 20
M. P. M. 28
Ocriculis.
Frea.
Ad Furrem.
Tecolata.
Ad Pictas.
Compito.
Ad Duintanas.
lXIM
M. P. M
m. P.
m. p. M
M. P. V
m. p. M. 2.
2
M. P. M. 20
m. P. M.
m. p. M. 20
M. P. 13.
M. P
B
D. M.
M. P. M. 2
M. D. M.
M. P. M. 2:
M
D. M. 2
M. P. N. F
m. P. M. 1.
m. P. M. 2
Lx Ex Flaminia ab Vbe per Picenum
M.
m
2. 2S
n. 7C
m. p. M. 23
BrundusiumeMgle m. P. 1.
DCXXYFI.
M. P. M. 4
M. P. M. 7.
M. p. M. 2.
m. P. M. 20
m. P. M. 2d
m. p. M. 3
m. P. 1
M. P. M. Y.
M. P. M
8
Br
Ad
Ad
den
A

## Folio  -  — 1663200467:0743
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000743.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 129 lines, status machine
terramoin concidit. 847. de Sarrave
Ancona.
Numana.
Potentia.
Castello Firmano.
Castro Truentino.
Castronono.
ladria.
Ostia aterni.
Angulo.
Oriona.
Anxano.
Tristonio.
Yscosio.
Arenio.
Cornell.
Ponie lonso.
Syponto.
Salinis.
Ausidena.
Respa.
Bario.
Apenesta.
Fenaria.
Speluncis.
Brunduscum.
M. P. M. I2
m. P. M. 8
M. P. M. 20
M. P. M. 24
M. p. M. 24
m. P. M. 22
M. p. M. T5
M. P. M. 26
m. p. M. 20
m. P. M. ZT
M. p. M. 23
M. D. M. 25
m. p. M. 75
M. P. M. T4
M. P. M. 20
m. p. M. 30
m. P. M. 30
M. P. M. 75
M. P. M. 40
M. P. M. 23
m. P. M. 73
M. P. M. 22
y. P. M. X2
M. P. M. 2Y
mi p. m. 30
IxE R ab Fliluino AncOnaM. M.
Ad C allem.
Ad Pirum.
Senocallia.
Ad Aesim.
Anconam.
P. 1. L. AC.
M. P. M. 24
M. P. m. 8
m. p. M. 28
M. p. M. 18
m. P. M. 8
IXEK a Septempeda Castrum
Truencinum. M. P. I.
LXXFLI. GC.
rrbs Saluia.
Firmo.
Asculo.
Castrum Truentinum.
Mn. P. M. 22
m. p. M. 28
m. p. M. 24
M. P. 111. 20
VRBES, ET CASTRA PTALTAE.
Ouae in hac Fistoria praecipue
nominantur.
ABI A X V u castrum Mediolanensum.
2754.
Acheroncia in Apulid. 2042.
Adria in EXarChat. 755.
Resermia in Ducaru Benenentano. 667.
Alba Marsorum. cceptaculum Cletat
Albanum in Ducau Roma. F. piscopus Al
slbine annum in  a maritima prouinc ta
Alpium Corriarum hocie Arbenea, in
cenditur a Pisanis. 2165. cum Fride-
rico sensit. 2X76.
Abintimillium in alxibus Corciis. Vul-
30 r intimillium. cum Friderico sensit.
dis contra Fridericum, es ab alexan-
dro LIL pont. Alexandria vocata. Ca-
Sarea vero, e Palearis a Caesarianis.
2208. obsessa a Friderico desensa est à
Saederatis. 2274. Episcopo ornata ab
alexandro pontisice. 2775. sensit cum
Lombardis. 2276. post pace factam fae
dus accepit a Friderico. 228+.
Allisa in Ducatu Beneuentano. 869.
7757
Alpes Coaamra. apra. Patri-
monium Alpium Cotiarum. supra.
Alrinum in ora Yeneria. Aliinas exisco.
pus Lorcuum consneit. 638. Aliinas
mano FX arChO. 593. Ou DnCatu ROm
ad poniisicem pervenit. 727. crepia a
Fuirprando rece, ac deinde resticuta.
nauaem acdam SSarracenos vin
nis recepta a Ludonico TI. 869.
Descum in Pentapoli. 755. a Desiderio
Se asflictum. 12.
S. Aearhae cinitas in Ducaru Beneuent.
n0. 860.
Mlatrium in Ducatu Rom. 7 27.
alba m Lombardia Cum Friderico sens
T776.
tis antipapa. 2098. 7200.
anensis. 767.
C776.
AL E L A N D R L a inter Derihonem, C
Hastam condica a faederatis Lombar-
monasterum. 874.
Ameria in Ducau Rom. a Loncobardis
Ducibus occupata. 579. recepra a RD
AMALFIS in Campania Amalfirani re
cunt. 849.
Amalfis capitur a Lyants auo Contra R0
ercam siciliae recm pro Lochariore
EC. 7737 ibique P adectae iuris inveniun-

## Folio  -  — 1663200467:0744
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000744.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
Polat eabis LX POnt. C On.
Pantinos dlM. 2053.
Anaenia in Ducatu R0m. 7E7. Z abha.
rias anaeninus exiscopus. 860. Ale-
xander LTI pont. en rumultu Rom.
Anaeniâ se reitulio. ibique à lecaris FrI
derici aditus pace pepieit tabulae G. Pa-
eis adhuc ibi inveniuntur. 2276.
AN CON. in Pentapoli. 755. a Pipino cu
Pentapoli donata pontifici. 827. a
Sarracenis diripitur. 835. Garnerius
marchio Anconis. 2259. A Friderico
obsidetur. 2167. a Friderico oppuena-
ta per Christianum archieviscoxum,
e ad exerema redacta. anconitani le
BatosManvelis Imperatoris receperut.
Manuel omne damnum eorum sarci-
nic. X772. Marchoaldus marehio An
conis ab TenricoY factus ab Ennocen
1io 22F pulsus est. 2198.
S. Andreae castrum in resione albatum
Cassinatium. 20+ 5.
S. Archanceli oppidum in Apulia. 2042.
apratii comitatus in apulia. 2240
aque oppidum in prouincia Alpium COt-
iiarum a Sarracenis occupata. 905.
932. pro Friderico Reterunt. 2177.
r783.
aquae niera vicus in aero Brixiano.
Aguapendens in T uscia. 96 +.
Aquila opp. in Aprucio, sive APuSia. X+27.
2736.
AOY LL FT A. lege parriarchas Aquile-
ienses.
Aguinum ex Ducatu Rom. 727. Castal.
dio Aguinas. 874.
Arces ex Ducatu ROm. 727.
Ardea ex Ducatu Rom. 2086.
Arretium in Etruria à Desiderio rece in-
cti, et capri ea lece dimissi sunt, ne al
versus se armaferrent. 7270.
Asculum in apulia. 2026. in dinist
apuliae obrigit Culielmo Normano
20+2.
Assisium in Ducaru Spoletano. Datum ab
Tlenricor Conrado Duci cum Duca-
iu receptum est ab innoceniL po
rifice 2298. Franciscus assisas vir
Sanctus. 2798.
Areste in renesia. Sigebertus marchio
Atestis factus ab Othone Magno. 967.
Inde familia marchionum Estensum
potentissima. Tuzomarchio Aiestis,
vir insienis. 997.
Arurina in Campania capta a Pisams
bello Rogeriano. 2F37.
Auersa in Ducaru Beneuentano. 20 +2.
20+5. ibique Comes auer sanus. 2045.
Augusta ad alpes Ltalia. 773.
Austria regio,  Neustria in legibus L.On
Eobardorum sienificat orientalem par-
tem Italia, ut Ducatum Beneuenta
num ex occidentalem, Ut Fusciam
7+6.
duximum in Pentapoli. 755. a Luirpran
do rese captum. 727. Parrimonium
Auximas. 7 +2. cum Pentapoli ad poit
rificem pervenit. 773.
exiani caserum in T uscia. TZ68.
Balneocaballum in E xarchatu olim C. a
ballum. 755. Comes Balneocaballi
F75F.
Balncorezium in Tuscid a Loncobarct
captum. 605. a Desideriorese refectu
772. ex Fuseo Ducatu. 775.
Balneum. Comites à Balneo, qui S Com
res ridones. le ze in familis.
Baratellum arx C. omi à Luiprando reet
condiba. 728.
B a R RLV M iM Apulia infestam t alto.
2026. a Sarracenis occcupatum. 842
a Ludonico TLrece recepium, es euer.
Sum. 867. 569. a Fothario rece ROgC
rio Duci ereptum. 2537. a Rogerio re
rur. 2737. Perrus archiepi scopus amal
stauracum. 7772. C amaldulum domici
lium eremitarum in arro Arrecino.
2009. Y ido Arretinus artis musicaere
Ritator. 2028. Arretium ab Henrico
IETE muris, e rurribus exulv. Z2EL.
arretini ona cum Comie Cuidone
Ceptum. ZZ38.
Guerra Florentinos ad montem C ru-
ereptam. XF37. vuleo Barletta.
Basehtellum in C. alabria. 982.
Barulum in Apulia Rogerio a Eothario
eis viceram. LL40. Mtde ab eis vi

## Folio  -  — 1663200467:0745
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000745.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
Bassianum in aero Cremonensi. 2F37
Bellunum in Veneria. 28H. F piscopus
Bellunen se5. 588.
Delmons sensit cum Lombardis. X276.
S. Denediti cinitas condita a Bassacio ab
bate Ca(sinate. 857.
PENEVENXVM. lece Daces Beneuen
tatoS.
Berola in Campania. 872.
BERCOMVu capium ab alboino reze
Longobardorum. 570. Duces Bereomi
sub Loneobardis. V allaris. 575. Can
dulfas. 500. qui cum rebellasset. vi-
cius est ab. Aoilulso rece. 5OZ. Joannes
exiscopus Bereomas vir sanctus Ar-
rianos Bereomo expulit. 659. ab Ar-
ranis occisus est. 683. Rotharitus
Dux Dercomi. Priperius rex Bereo-
mum recepit. 705. Carolus C rassus
rex inuisio baplicam S. Alexandri
marerris Bereomi. 883. Arnulfus rex
Germaniae veniens auxilio Berenearis
reeis concraridonem Bergomum ex-
puenanie  ambroscum Comiem su-
Spendit. 89:. Vneari Berermum va-
Ptarunt. 902. Adelbertus episcopus os
sa 5. Alexandri in Consessionem iran
stulit. 902. Conradus rex ecclesiae Ber
comari prinileeia dedit. 2027. Alber-
tus Bereomas monasterium Puntiden-
dense construxit. 2095. Talia inli-
bertatem erecta Bercomates cum Bri-
xianis contendere caperunt. 2756.
cum Lombardis consurant aduersus
Fridericum ad monasterium Punci-
dense. 2267 bellum ei faciunt, e (o-
cis eius. 2267. inducias cum eo fa-
ciunt. 2277. C pacem Constantia.
2783. rursus a Brixianis irrumpen
ribus vexari maenas clades vna cum
socis suis Cremonensibus accexerunt.
7792.
Bibianellum in Combardia. 2OOZ. FZTT.
Bibianum in Lombardia. 2097.
Bilitionis castrum in dicecesi Medrolanen
Blanderatum. Vido Comes Planderati.
Bondenum in dero Mantuano, 261 00
Si a Francis tentatum. 590.
270
2254. Marchiones Blanderati. 2168
Bleda ex Ducatu LoM. 72). dedupata
Luirprando reze. 739. e a Désiderio
Bobium in Alpibus Corrij5. 67+. sen sit pr
Lomberdis. 1276. lece in monasteris.
Bobium in Laatohacu. 33.
Comirissa Machildis. IFZ4.
∞OH ONT a. primum fuit Ftruscorum
acinde Boiorum, tum populi Rom colo-
nia dende imperatorum Rom. ornata
fuit S. Perronio exiscopo. inde occupata
aCorhis,  recepta a Lustimano Imp.
es possessa à successoribus ejus paruit
Imperatoribus, quou (que Luipran-
dus rex Loncobardorum eam occupa-
uit. 727. qui eam quogue defendit con
era Fxarchum Imperatoris. 730. Re
cepta inde a Pipino cum Fxarchaiu
donata est pontifici. lece vbi de F.Xar-
natu pecuniam sienanit tempore D est
deri recis. 772. intabalis Ludonict
numeratur inter cinitates F Xarcha
rus. 8Z7. Lotharius rex Bononiae nun-
cins pontisicis coercuit, ne ad Ludour
cum parrem in Franciam ad conque
rendas imurias irent. ex quo eu a re
ee ex porestate ponrisieis exepta iudic a
Eur. 635. Ludonieus inde Zotharii fi-
lius Romatendens, quod sibi parere not
let adortus est, C muris exuit. 8++
Berencarius Rex Bononiae fuit. 898. B0
nomeses turres privatas condere cape
rut sub Orhone TI. 975. Bononius civis
Bononiensis abbas Locedesis inter San
ctos resereur. 2027. Bononiensis exisce
pus eximitur obedientia archiexiscop
Ravennaris a Paschali II poncisice in
connentu V ardastalli. XL06. Bononien
ses soluri eu ceteris Ttaliois sacramen
10 a Crezorio YII ponisice desiciunt
una cû eis a rece enrico TIL, es par
tes ponrificis tuentur, es libertarem in
stituum e caussa rei militaris consti-
vendae urbem in quanuor tribus diut
dunt, quas portas vocaut. 2088. ac
quosfrenandos Henrious Ll L l ar-
ipseverterunt. Ll+2. eamqe rem et
cemibi conpran. 2L= L. quam mox

## Folio  -  — 1663200467:0746
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000746.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
post revertens Henricus Tenouit. es
veleces, mores, consuerudinesqe suas
seruare liceret, concessit. 2726. VI.
etor episcopus Bononiensis. 2176. Ge.
lascus 22 pont. exiscoxum Bononien-
Sem ad obedientiam archiepiscopi Ra-
vennatis redeeit. LL+S. Bononienses pa
lacium Communis adisicant. Z727.
Lambertus F’aenanus Bononiensis Car
dinalis lecatrs pontificius pacem inter
Calistum pontificem,  Henricum re-
eem composuit. +F = 2. Bononienses po-
pulos in diaecesi sua suos in fidem reci-
pere,  crescere opibus caeperub. T223.
Lambertus F’aenanus pont factus, 
Honorius LY VocatuS. 2724. B0nO.
menses faedere cum Pauencinis icto
bellum imolensibus inculerunt, (s ad
dandam quorannis sericam maxpam
in festo S. Petri adezerunt. ZY3T. N0-
nantulani ex diaecesi Mutinensi se B0-
noniensibus Tsildebrando abbate au-
chore dediderunt. quibus se consules B0
nonienses opem laturos contra omnes
excepto Imperatore iurarunt. x233.
idem Lotharium recem in Ttaliam ve
nientem contempserunt. 7Z33. iidem
21 Nonantulanos defenderent, Curs
Mucimensibus bellum susceperunt, et
remper arbitros composuerunt: 2235.
Pandectis iuris à Pisanis amalsiiuven
tis, es inre ciuili Komano à Lorhario
publicato. ipsi primiius cinile per Ir-
nerium publice docent. 2737. Muri
nenses rursus propier Nonantulam
ademptam in se irruentes in Campo
Vallis Lauini vicerunt. 2242. Gerar.
dus Caccianimicus Bononiensis ponti-
sex factus, s Encius TY Vocatns.
22+4. Onarinus Bononiensis Cardi-
nalis vir sanctus. 224 +. Gerardus exi
Scopus Bononiensi 5. 2+ 46. Pononienses
iterum inculere bellum rmolensibus,
es Castrum Imolae, id erat oppidi no-
men, eis ademere. 2Z57. Irnerius,
Imolenses processerunt. atqne et
Pa
n ea conditione dederunt, ve fossas
ex muros arbierio suo permitierent.
2753. Cum Murimensibus faedus fa
ciunt, iurantes se Nonantulanos non
Solicitaturos. FX56. Fridericus rex de
Raturtaliae consulturus Turisconsul
tos Bononienses in primis adhibet.
T258. Idem postiraio animo Bononia
venit, quod eam ad Alexandri pontisi-
eis parres transisse compererat. Bono-
nienses gratiam ejus per Turiscon-
sultos suos sibi conciliarune. ille mu-
ros orbis veteris deiecit, e fossas re-
Padit, e Bocium praefectum imposuii.
es ecclesias sanctorum rictoris, 
Lbannis in monce liberanit a collecta.
Hato e mansionatico. 2262. Idem
por reuersus aerum populatus est, e
obsales fidei execit, cum nutare BOnO-
nanses sibi viderentur. X167. FOprO-
Sio Bononienses faederi se Lombar-
dorum contra eum ascripserunt. B0.
cium praefectum Friderici praecipita
runt. 2267. faedus Tombardorum con
firmarunt. 2267. iteru. Y268. F aven
uni eriam side jurarunt Bononiensibus
conrra imolenses. Imolenses jurarunt,
se facturos bellum Bononiensium arbi-
trio, e binas maxpas sericas in festo
Sancti Petri daturos. 226S. Bononien-
ses Fauentinos adoriuntur; quia San-
cassianum inuaserant, ee ad pontem
Seni ab eis victi, fucatia sunt. 2269.
Carrocio inde instisuro; atque educto
exierunt ac pulsis in urbem Faventi
nis, es vrbe obsessa ad pacem peten
dam compulerunt. 2270. Faedus Lom
bardorum confirmarunt. 2773. Cbri-
sianus archiepiscopus Macuntinus
exercirum in aerum eorum inducit
Friderico Alexandriam obsidente. 
cum eo Bononienses vario eventu pu-
enant, acer vastatur a Christiano.
2265. In indrcis Friderici cum Lom-
bardis nominaneur à parte Lombar-
ia. 2283. Bono inducias
faedus rehonuram um Faventinis
dorum. 1276. Tremque in pace C onstan.
Marrinus, Dulearus, LWeo,  TacO.
busprimi elossatores,  Turisconsuls
frum Imolae reciperent iterum contra
Bohonienses. 1X52. BnOnenseS, VI C a

## Folio  -  — 1663200467:0747
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000747.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
bellum mouere, quod pro Friderico con
tra se Retissent. e populatione aeri
contencisuerunt. 2F70. item. 2280.
item. ZL8T. Mutinenses jurarunt, se
eis auxilio fururos aduersus omnes
praeter Parmenses, es faederatos popu-
lo5. 2molenses ad C astrum Emola pro-
ficati pacem petierunt, es obsequium
2+ supra inrarunt. 2282. Fridericus.
Bononiam venit. IF85. Bononienses
summo studio ins ciuile docuerunt,
ex percerinos mazistros accerstue-
rani, ée magna frequentia scholam
habuerunt. Lorharius Cremonensis
doctor conductus, es formula veceris
conductionis exposita. 2+8 9. Clemens
pontisex decrecu edidit de aaibus (cho
laribus Bononiae locandis. Albericus
de Porta Rauennate propier frequen-
tiam scholarium in Palatio Commu-
nis docuit. 2790. Tlenricus Y rex
Bononia in Fpiscoxis hespicacus ius mo
netae cudeda cinicati concessis. primus
nummus excusus, qui adhuc a Bono-
manomen tenet. 2Z92. Paciscuntur.
cum Ferrariensibus, e cum praetu.
ram orbis ad Gerardum exiscopum
deculissent, in seditionem orauissima
inciderunt, qua exiscopum vrbe depu-
lerunt. 2293. Carsidonio lezaro pontif
eis affuerunt contra Marcoaldum.
quem Zenricus rex Rauenna. Ducem
fecerat, es cum eo Romaniam recupe.
rarunt. 2798.
Boschum. in Lombardia. Marchio B0
Schi instirutus ab Othone TIZ. 997.
Marchiones BOschi. 2776. 2284.
Bonianum in Dueatu Beneuentano. 667.
Boniani castaldius. 865.
Brittonorium in Romania. Briconori Co
mitissa. 2272.
BRFX L A. capitur ab Mlbonoreee Lon
monasteram onsaderanis impulsu Cri
2278. Emalensibus, et Monbelliersibus
cobardorum. 570. Lluts Dux Brixiae
Sub X X X Ducibus. 575. Alahis
Dux Brixia alius reenum per scelus
inuasit. 687. aldo,  Granso Brixia-
ni pocentes Alahim tyrannum pellui.
Sry secunat Dosicis. 7Y9. 720. An
aa D Desiderii regismonaste
692. Perronax Brixianus Cassinas
rium dirginum sanctae Tulia condi
dit. 760. 76r. Desiderius rex monaste-
rium in Leno aeri Brixiani loco extru
xit. 758. Suppo Comes Brixiae sub
Francis Dux Spoletanus euasit. 822.
item Adelardus. item Maurinens.
823. Brixia per triduum sanguine
pluit. 87+. Tosephus; antonius, es
Cothifredus exiscopi Brixiani. 9+7.
Conradus rex coniuratos Brixianos
in exilium esit. 2037. Brixia terrame
iu quassatur. 2060. Brixiani armis
vexantur à C remonensibus propier fi-
nes, e auxilia Mediolanensium eos
fueant trans amnem Olium; ac pro.
ficant. es Laudenses socios corum ob-
sident, urbemqse capiunt, quam cre-
monenses cum maioribus copiis recur-
rentes receperunt. 2209. post ali-
quot annis vico aqua niera Drixia-
nos spoliarunt. 2220. Prixrani ar-
cem Sancti Martini euerrunt pulso
Germanorum praesidio. 2Y22. Arnol.
dus Brixianus harestarcha solicitat
Romanos contra pontificem Eugenium
terrium. 2245. Brixia casu incensa.
2246. Brixiani in aerum C remonen-
sium irrumpunt. X156. a Frideri
co coercentur. TX58. Cremonensium
aerum populaneur. 2259. auxilio sunt
Mediolamensibus contra Fridericum
ad Carcanum. X160. post cladem Me-
diolanensem se dedunt. 2F59. iun-
Sam se Lombardis comra Fridericum.
F267. Inducias cum eo, ex pacem Fa-
ciunt, ut aliys. 2176. 2783. cum Ber
eomatibus contendunt; e carrocium
Cremonensibus eorum socis cripiunt,
e nolam carroci in orbem reporiat.
es in currim subduerno. priuilezio
decorantur ab Tenrico V. TZ9Z
2292.
Brixillum caprum a Droctrulso prO RO
manis aduersus Loncobardos 583
rursus cum mbus certant
edepnta.  eversum ab Anthar

## Folio  -  — 1663200467:0748
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000748.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
rece. sosicum esse Parmensium, e à Othione M aeno Berécarium JL pC
Cremonensibus occuparum esset, caus-
Sam belli altulit. ZY2T.
Brundusium occupatum a Romualdo Du
ce Beneuent ano. 695.
Burcum Sancti Dommini in Lombardia.
Yido abbas vir. sanctus mortuus in
BurEO. 2040. Ad Bureum S. Dommini
Lambertus rex Adelberium marchio-
nem Fuscia prefticauir. 8 98. Parmen-
ses Burcensibus, quod in diae cest sua po
siiparere recusarent, bellumimule
runt, e castrum cremarunt. 2X09 ItC
rum incendunt. 2F52. de eo cum Pla
centinis cocenderunt. XY88. TTenricus
Y pecunia accepia Bureum Placenii
nis adiudicanit. T2OT. Cum Bureen
senses defecissent ad Parmenses; bel
lum nouum ortum inter populos, et cer
tamine indicto ad S. Laurentium per
incerrum diem puenatum. 2298.
22
Busca. Marchio Pusce instintus ab Oiho
ne TTT. 997. Marchia Busca.
Caballum oppidum in Fxarchatu, idem,
quod Balneocaballum. 755.
CarC ex DuCaI RomanO. 727. 877.
C AESE N a dimissa Fcclesrae a Luiipran
do rece. 743. in FX archatv. 755. ob ses
sa a Syluestro 2Y pontifice. 1000. Fosses
sa a Marcoaldo Duce, quem Henrieus
Y Ducem Rauennae fecerat, ab Inno-
centio TII pontifice ad fidem Ecclesia
renocatur. T298.
Cena. Marchio Cena instirans ab Otho-
neILL. 997.
CAFFT a. Caiet ani rei naualis studiost
Sarracenos fueat. 8+9. Docibilis Dux
Caieta. 877. Gelasius 22 pontis ex C aie
tanus . TTI8.
Caira oppidum in Lombardia. Cairenses
+e. 06 +.
Campi Canini. 590 in Combardia.
Campus Carbonaria. 99+. it em.
Campus Coronata. 692 iem.
Campus Fabrica. 2003. Item.
Campus C allianus in Campania. 936.
Campus Maconaeus in Lobardia. 2Z3L
Campus Malus in Lombardid. 2025.
Campus Morcuorum in Lobardia. 1047
Campus Neronis ad orbemRomam. 7 29.
739, 208Y.
Campus Sorbaria in Lom. bardia. 2090.
Canna in Apulia. 2029. 2042.
Canussium, in aero Reciensi condirur ab
Athone Comite in aero Reciensi, C mo
nasterio decoratur. 945. Obsessum a Be
reneario liberatur ab Oitone Ma-
eno. 950. 953. Ibi Henricus IY.
apud Mathildem piaculum accexii a
Grecorio VII ponrifice. 1077. Canus.
sini Comires subinde fuere Aiho, TC
daldus Bonifacius, e Mathilais,
quae ibi obsessa est ab Zenrico IZL.
2092.
Cancurium ad lacum Comensem. 1X24.
Canussium in apulia a Sarracenis occu-
parumm. 865.
Capiri Marchio. 1+58.
Caprulae in aestnario v enetorum. vuleo C. d
orle. Fpiscopus Caprulensis factus sede
ex Concordia iranstata. 605. Urb 5 po-
pulatur a Sclamis. 8+2. Leo Caprulen-
sis FpiscopuS. 874.
CAEVA. quare in principibus Capuans.
Carcanum in aero Mecholanensi. Vbi FrI
dericus victus est a Mediolanensibus.
2760.
Caput aeeeris oppidu in astuario reneto
rum ab Vnearis incensum. 820. nome
rerinet, defecit a Veneris. 983.
Carpi plebs in diaecest Reciensi. YY 91.
Carecti marchio instirums ab othone
TFI. 997
Casale maius in Lombardia ahaec est l. re
monenst. 2736.
Casale S. Fnasir in Lombaraia in rectom
Monisferrat. 2776. 2284.
Casaleculum. XY53.
cum defecissent, à Friderico eoercen.
Int. 2255.
Calles n Pentaponest
C A ME R TN VM captum ad Ariulso Du
ce Spoletano. 592. Oosessum ab Arnul
forece Germaniae Lambertum Ducem
Spoleranum, e regem Ialiae Berenea-
rii eraria persequen. 890. Iemm ab

## Folio  -  — 1663200467:0749
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000749.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
Cassinum in Lombardra (entit cum Zom prumreag ad ponificem. 2293
bardis. 1776.
Cassinum in Campania. quare in abbati-
bus Cassinatibus.
Castellum Felicitatis ex Ducatu Tuscia.
774. Se dedidis ponsifier sub Deside-
riv. 773.
Castrocarum pro Friderico stetit. 2776.
Castrum Caeli arx in Campania. TT37.
Castrum 2molae in aero Tmolensi. 2750.
Castrum Leonis conditum a Cremonensi-
b25. 1788.
Castrum nouum in valle Cunia trans Pa
dum. 2726.
Castrum rouum ad os Abdua. 2Z50.
Castrum S. Caesari in aero Mutinenso.
7
Castrum S. Cassiani in aero imolensi.
1749.
Castelleonum in agro Mediolanensi obside
tur a nobilibus Mediolami. 1077. ibi
eriam Castellionense incendium.
Carapanatarecio Apuliae, onde. 1026.
Ceneta oppidum in Ducaru Foroiuliensi.
Vrsus Dux Cenetensis. 705. eadem pa-
eis Constantiae partic eps. ZZ83.
Cemumcellae ex Ducatu RomanO. 727.
vastantior a Sarracenis. 823. Fpisco-
pi Centumcellenses PetrnS. 82T. Leo.
826.
Ceredanum in aero Papiensc. TY56.
Cernia. Episcopus Cerniensis. 709.
Cinitas, castrum Bereomarium. 2Z9T.
Cinitas oppidum in Apulia. 20+2.
Cinitas Geminiana, vel cinitas nona pro.
De Murinam, in quam se Muimenses
post Gorhicam tempestatem contulerat.
2055.
Cinitas S. Benedicti a monachis Cassina
ribus condita. 857.
Ciniras vetus in ora FtrurIL. 72OT.
Classis oppidum Rauennatium. 578. quae
re in Exarchis.
Clastidium in Lombardia no lonee a Pla-
centia. 1174.
Claterna vicus inter Bononiam,  Imo-
7F22.
Lam. 1275.
Cluscum ex Romano Ducaru. Dux Clusi-
Clodia et altuario Venetoru
a PipInO. 870. EpiscopUS Met ar
Clodiam sedem transtulit. 2205. F
ricus rex Clodiam venit. ZX77.
Columna opprun aerO ROmanO. XZ0
Comacina insula in lacu Comens recepta
culum Ttalorum irrumpentibus Lone
bardis. 570. Occupatur ab Authari re
ec. 587 bello Comensi defecit ad Medio
lanenses. 2720. resq. praeclaras cessit.
Coloniola au Comu. Y722.
Comaclus in apuario Padi. EpiscopuS CO-
maclenses. 709. distulfus rex Coma
clum poncifici dedic. 755. Desiderins
ademit. 772. in FX archara posita. 755
827. Comaclus insula. 808. Joannes
Dux Venetorum Comaclum expuend
COmVM. occuparum ab Alboino rese
570. Luiprandus rex extra Comum
adem D. Carpophoro dedicanii,  ar
cem Bararelli condidit. 718. Ynear
Comum vexarunt. 002. V aldo epi (co.
pus Comensis. 900. Ardoinus rex TIa
lia Comenses bello persecurus est à se
auersos. Z0Z5. Comenses defecerunt
cum vicinis poxulis a Conrado rece-
quare principes defectionis in Germa-
niam relecari sunt. 2037. Fos deinde
Henricus TI reduxit, qui monasticam
viram prosessi FLumiliatos se vocarut.
es a Joanne Meda Comesi recula astri
cti sunt, qui inter sanctos relatus est
2046. Redes D. Abundii consecrata ab
Yrbano LY ponfice. 7095. Comi oppi.
di descripiio. 2020. Mediolanenses bet
lum Comoinculerunt eranissimum, e
per sex annos auxilio Lombardorut va
rio euentu cesserut. FY20. C denc eps
in dedirionem adductum exerterun.
T728. Fridericus jussit, ve Mediolane
ses ab imiuris Comensium abstinerent.
2253. idem Comu instauranit. XF50.
idem a Lombardis victus in arcem Ba
ratelli se recepit. 2260. Comenses Me
diolano exertedo affuerunt. 2262. Cd
menses comurarunt cu Labardis
nit. 8d7.
naS. 7+2. cum furs) et ab enrico ea

## Folio  -  — 1663200467:0750
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000750.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
Fridericum. 2268. redierunt ad enti.
munita Cremium, id est frixor
monensium appellata. F+80
C R FM O N a cum impetum Alvoit
sisset, inde ab Acilulso crexta est impe
ratori Orientis, atque ever sa. 602
fuitq subiecta recibus Zoncobardis
quonsque Franci Traliam invasernnt
Ludonico Pio imperanto Volfoldus et
scopus Cremonensis parriceps conuru
tionis Bernardi reeis aduersus Ludo
nicum. 827. a Francis inde ad reces
Tralicos pernenit. Forempore cum ab
Vngaris Ecclesta maena detrimenta
accepisset, Berezarius rex ea sarciuit
priuilecium zoani Epi scopo datum ex-
Fat. 920. Inde ad Germanos reces ra
lia pervenit. Orho Maenus Luipran
dum exiscopum Cremonensem lecatum
ad Toanem pontificem misit. 963. IIOX
Linzonem item episcopum. 965. Archl
exiscopus Mediolanensis sub Henrico
primo Cremonenses Ardoinireeis amt
cos, et sui bostes nactus orbem obsedut,
ex fidem sibi iurare coceit. Donariorit
familia ex eo repore creuit. 20Z5. C re-
moneses cum vicinis Lobardis à C on
rado rece defecerunt; et Zandulfun
exiscopum divexarunt; e urbe vete-
reerutamaiorem alteram refecerunt.
e nonum exiscoxum Zubaldum posse,
sionem bonorû écclesiae inire prohibue-
runt. 2035. 2036. Conradus rex C re-
mona coneressus est cum Denedicto pon
risice. 2037. et principes coinratorum
ona cum ceteris Lombardis in Cerma
nam releeanit. 2037. ILI deinde reuo-
cari ab Zlenrico ZI monascicam vitam
ecerunt. P Flumiliatos se appellarunt.
2046. Cremonenses carrocium instirul
runt nomine Bertam, et Bertacciolam:
quare. 208Z. lite de fimbus Brixranu
intenta socis Z audensibus Olium ira
recerunt, et a Brixianis auxilio MC
diolanenscum repuls sant. inde Laude
a Brixianis oppuenaiam desenderum
Duare irari Mediolanen ses maiore u
paratu facto Cremonam ceverunt, at
que ienem intulerunt. 2209. post al
qu’ot annos noua lite ama mensibu
Conchain Pentapoli. 755.
Concordia. Zoannes exiscopus Concordiae
sedem Caprulas transtulit. 605. F pisco
pus Concordrensis. TZ58.
Cornierum in Etruria a Desiderio rese
conditum. 772
Crema condita sub aduentum Loncobar-
dorum auctore Cremere ab accolis.
570. creuit clade Cremonae, ex Man-
tuae. 002. peruenit ad Agilulsum rese.
602. Cum Cremenses in diaec est C re-
monensium posiri ad Mediolanenses se
contulissent, a Cremonensibus bello pre
micapei sunt sub Lorhario III. Cre-
mag obsessa a Cremonensibus est, sed
desensa a Mediolanen sibes: FZ30. LO-
tharius inde Cremonensium roeatu
Cremenses crtanit, e cum non assuis-
sent, damnanit. 2736. inde Cremam
eriam obsedit. Sed frustra. 2F37. irair
inde Cremonenses iterum sub. Conra-
de Cremam petiverunt, atque iterum
a Mediolanensibus repulsi cum ad Ri
voliam praelio cum eis contendissent,
victi, ac capti sunt. 2Y39. inde noua ir
ruptione facta vastato aero ipsos vi-
ctos praelio ceperunt. 2756.
Inde Fridericum impulerut ad edictu
faciendum, vi Memenses muros orbis
dejcerent, e dectrsus aguarum ad
ii fusded
 vallis intra tresmenses
2274. 7776
rinos suos redire permitterent. T758.
Fridericus inde 2t Mediolanen ses op-
primeret, Cremam magno apparatu ob
sedit, quae se forrissime ruiata est, ac
maena verinq; detrimenta illata sunt.
demum duris condicionibus deditione
facere coacta incensa est. 2Z59. 2760.
Fridericus banno imperiali C remen-
ses proscripsit. 2259. Joannes Cremen-
sis Cardinalis. ZZ2T. Yido Cremensis
Cardinalis pontis ex factus contra ale
xandrum TTT,  Paschalis vocatus.
2764. Fridericus inde iratus C remo-
nensibus, quod ad sponsalia Henrici le
caros non misissent, ad dolorem eis fa-
ciendum Cremam iussit reparari. C re

## Folio  -  — 1663200467:0751
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000751.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
inica aduersus eos processerunt, et ma
ena virinque clade in Parmensi ela-
rea contenderunt, es impetu in Drixia
num aerum facio vicum Aquae nierae
eis ademerunt. 2720. Vrbs arsit. Ter-
sio inde bello Cremenses peliverunt,
quod cum essent in diae cesi sua sui ad
Mediolanen ses defecissent. Cremamqu.
obsederunt, sed frustra accurrentibus
Cremensium auxilio Mediolanensibus.
2230. Prixillum castrum Parmensium
adorii, acque inde ab eis pulsi sunt.
XX3+. Castrum ricelionis ad Abduam
contra impressiones Mediolanensium
condunt. TF33. S. Bernardus iussu Lo
thari ad pacisic adas Lombardiae ciui
tates missus Cremonenses ad pacem fa
ciendam inducere non poruit, quod opi
bas suis, ve ille inquit, considerent.
FZ34. Cremonenses Lotharium impu
lerunt, vt Cremenses citaret, e con-
demnaret. 2Z30. inde vi Cremam se-
cum obsideret, quod frustra tentarum
est. 1737. Ttaq; eo profecto ipsi proprys
viribus Cremam obsederunt, e a Me
diolamen sibus no solu inde auersi sunt,
sed etiam ad Rinoltam praelio supera-
i P capei. 2139. cum Parmesibus au
xilio essent, ad T ablanum Placentinos
prostiearunt. Placentini Mediolane ses
aduer sus eos miserui, qui cum C astru
nonum ados abduae cexissent, ibiqe cu
carrocio constirissent, eo a Mediolanen
sibus spoliari sunt. 2750. Placemini C a
strum nouum Cremonensibus reddide-
runt, atque eos à Parmensium societ a
te auocarunt. (Z5T. a Fridericoiure si
enandae pecuniae decorantur. 2F55. In
de in aerum Cremensem proeressi eu
vastarunt, ipsosque praelio victos cepe-
rant. 2250. Cum Fridericus Mediola-
nu obsideret, ipsi cum Papiensibus aeru
eorum vastarunt. 2F58. Cremonen ses
Brixianos aerum surm populantes op
presserunt. 2259. Cum Fridericus Cre
mam expuenasset, ipsi ei euertenda af
fuerunt. 2260. cum idem Mediolanu
dirueret, ipsi adificia portae Romanae
sibi demolieda susceperut. 2262. Traq.
fideli opera praestica. in quo promitut
se non repararurum Cremam illis inul
ris, atque eam illis subjcit. X26Z. PYD
nocati inde iniuris praefectorum Cer
manorum faedus fecerui cu aliis Lom
bardis contra Fridericum, ( Lauden
ses solicitarunt. 2267. e repuenantes
praeliocum eis facto coceerunt, vt se-
cum faedere illicarentur. 2767. Inde
propter metum Friderici orbem muni
verunt. 2769. Veniente Friderico ad
eum se rertulerunt. 227 4. fervente in-
de bello se pacis sequestres praebuerunt
inter Fridericum s Lobardos. 7775.
in tabulis induciarum a parte Fride
rici sunt. 2276. Cum ad sponsalia Frt
derici lecaros Mediolanum non misis
Sent, Fridericus Cremam reparari ins
sit, quod cum illi impedire vellent, ca-
stella eorum Soncinum, et Manfredum
per Mediolanenses e socios expuena
uit, e orbem adortus muros disiecit,
ex multos capiiuos fecit, ac demumro
Saru sicardi episcopi ienouit. Crema
iterum muniia frixorium Cremonen-
sium est appellata. Capriui, e C’ astella
reddita, s ius sienandae pecunia, qua
omnes cinitates Italiae vierentur, in-
dulrum pariter etiam ab Henricor fi
ho eius venia, e graria est imperrata.
orbemmuris, fossis, pontibus muniue-
runt, es faedus cum earmensibus per-
cusserunt. 2286. inde adbellum sacru
TTT cobortes miserunt. es cum a Fride
ricoper Sicardum exiscopum imperra
re nonporuissent. Ut Manfredum ca-
strum reficerent, alierum nomine L eo-
nem construxerunt. 2288. C astrum
nouu ad os Abdua munire cum caepis-
sent, a Placentinis accurreribus prohi
biti sant. 2Z89. Corharius Cremonen
sis iuris doctor Bononiam conductus.
2289. cum Pereomatibus auxilio cum
carrocio contendissent, es in aerum
Brixianum transissent, a Mediolanen
sibus, e Drixianis carrocio exuli, e
in slumen compulsi sunt. corpus carro-
ci Mediolanenses, nolam Brixiani ab
duxe
maeno privilerio ab eo a

## Folio  -  — 1663200467:0752
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000752.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
duxerunt. 119r. rursus cum caussa Ducia in diaecesi Imolensi pro Lome
Bercomatium in acrum Mediolanen.
semirruxissent, ierum fusi, fucarique
insaper carrocio a Mediolanensibus
exuti sant. 2292. Frusardo inde lega-
t0 imperatoris agente pax inter Bri-
xianos,  Cremonenses, es socios eo-
rum est facta. Henricus Sicardi exisco
pi rocat captinos liberauit. 2294.
cum in contumeliam Cremensium ca
strum Leonem educto carrocio munire
caexissent, Mediolanenses,  ipsi cum
carrocio accurrerut, praelioque facio ter-
tio Cremonenses carrocio spoliarunt.
TF96. Cremonae Homobonus vir sim.
plex morruus, ex aliquot mir aculis edi
tis opera sicardi exiscopi ab Innocen.
iio TTL inter Sanctos relatus. ZZ99.
Croto in Calabria à Zothone Duce Bene-
ventano capius. 596.
Cuma in Campania a Dnce Beneuent ano
capta instante pontisice recuperata.
726.
Cunia vallis in Combardia. 1Z26.
Cumilium castrum in aero Regiens.
10ZF.
Derrium ad lacum Comen (em. FX25.
DERTHON Capta ab Alboino reeC. 570.
Procus episcopus Derrhonensis mona-
serium Bobiense sibi subicere voluit.
629. Tudit oxor Ludonici recis Der-
thonem relecata. 833. Richildis VXor
Calui recis Derthone aueusta a ponti-
fice coronata. 877. Derihonenses ivent
societatem cum Mediolanensibus, e
Papienses adoriueur, et detrimentum
accipiunt. 2207. Accusari apud Fride
ricum a Papiensibus, quod ad Medio
lanenses se contulissent. FZ54. bello op
puenantur a Friderico. Vrbs obsessa
euerritur. 2755. profecto Friderico
orbs a Mediolamensibus instauratur.
2255. inneunt se Lombardis contra
Fridericum. X268. ad Fridericum se
referunt. 2274. pro Friderico stererut
in indicys, e pace Constaniia. 2276.
2283. Situs urbis exponitur. 2155.
sensit. 2X76.
FPOR OEDL a in Fobardia vuleo Inu
rea. Crasso reenante poruit potens mar
chio Fporaaensis AnsCarad. 80). quo
enum Rodulfo cripere coertaurt. 924.
enut accexio. Ardoinus Fporae diae mar
chioitem reenum accepit. 2002. Lp
raediabello Lombardico cum tridet
cosensit. 2776.
Equilium ad estnarium Venetorum Con
dirum ab Aerestibus Opiteres. 38.
auctam nona clade Opitereij. 666. Ep
Scopus Eguilinus. 950.
Fueubium in Ducalu Spoletand. 3.
Desiderio vexatum. 772. receptum a
Innocentio ZZY poncisice cum a Conra
do Duce teneretur. Z708.
Faesula n Erruria a Floreminis diruta
2020.
Fananum in aero Uuiimensi, ex ibi mo
nasterium. 750.
Fanum in Pentapoli. 7 42. 755. Oppuena
rum a vicinis ciniraribus. 240.
Farsae monasterium in Ducatu Romano
7083.
Parraminsalatuloherta, quae nuno Cba-
rea Abduana dicitur in Lombardia.
Arnuorevermanae ressoere ausus
est. 890 inde Adelberius, qui Berenea-
ry regis gener erat, Cista filia in ma
nomam ducta,  Berenearium,
qui posan ex suit ex ea susceperat;
tanan comta iam cojnranit, alio
quin vir sanctus. 838. FO moreuo Fr.
mécarda oxor. Adelberii Z usciae mar
chionis filia Papiam occupauit, es re-
anscarius, es Berécarius fraires Adet
Draconarium a Catapano in Apulia con-
berti ag. 324. Dernatos postea re-
attum. 2020
F A FENXFA. in FX archatusita C
Exarchatu data porisiei à P ipino. 755.
consirmata a Ludonico. 877. FridetL
ens litubantem retinuit. 220 2. l ndu
Cys Lombardorum numeratat a parte
Friderici. 2276. in pace Conscanniae a
parre Combardorum. L283. Fauenti
mniensibus. lese in Bononia. Fride-
norum bella cum imolensibus, es B0.
ricu

## Folio  -  — 1663200467:0753
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000753.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
ricus Fauentiam ad fidem redegit.
1185.
Feliria in Foroinlienst. DuCat. 2183.
Felernus FpiscopuS. 588.
Feremi castrum ex Tusco Ducatu. 774.
PERR A R L A. cinctamanibus; O in op.
pidi forma redacta a Smaraedo FXar
ch0.006. Fpiscopi dienitate ornara a
Vitaliano poniifice. 657. in FX archa-
ru sita. 755. occupata ab Aistulso cum
Exarchatu recepia a ripino,  auri-
buta pontifiet  cum non redderetur
ab sistulso, resticura est a Desiderio.
757. lege in Exarchis. Ludonicus Pius
in Faarchatu numerat. 817. a Peren-
cario inde crepra zoanni XTY pontifici
recepta per Oehonem naenum resinu
ea est toanni XIII. pontifici. Orho Ma-
enus Ferraria fuit. 970. Joannes auté
illam T edaldo Comiti Canussino de-
dit, qui arcem, quae ab illo tenet nome.
construxit. 970. cui Bonifacins filius
e Machildis nepris successerunt. YI en
ricus inde III eam Mathildi ademit,
 Machuldis eam recuperauit. 1202.
Morrua Mathilde ad Ecclesiam redit.
7F15. Calielmus Adelardus basilicam
Ferrariae construxit, quam AZO C ar-
dinalis consecranit. Z +35. Ferrarien
ses vecus parrimonium Marhildis cir-
cumpadanum cum innasissent; a Fri-
derico coerciri sunt es quadracinta ob
Sides dare coacti. ZY58. Faederis Lom-
bardict parricipes fuunt contra Fride-
ricum. 1267. Hadrianus 1IIF pont.
perit a Friderico reze, vitributa F er
rariae Massa, ee Ficaroli restitneret.
2Y59. Sediionibus acitantur Adelar.
dis,  Taurellis ducibus parrium.
7267. Arcentam Ravennatibus adi.
munt. 2170. Bononiensibus ex faedere
Lombardicominunt auxilia aduersus
Christianum archiexiscopum. Frideri-
ciprafectum. 2275. in inducis Lom-
bardorum stani a Lembardis, 1776.
e in pace Constanti. 2+83. alexan-
der 1IY pont. Y eneris Ferrariam con-
tendit, vi cum Friderico colloquere-
cur, deinde renerias rediyt. X177 Per-
7798.
Berencat W. 922.
Firmum in Ducatu Spoletano, au pomst
cem desectt ad stat. 773. Mar.
chia Firmana. 1039. 74.
rarienses faciscuntur cum Bononie.
bus. 2283. nem luto sio
Ficocl. in Ex archatu. 647. 755.
Fidentiola mbardia apud Fidentio.
lampuenanit Roungastea aa Ct
PLOREHETA. a Romanis condita, ac mili
hatis eorum colonia fuie sub rriumur
ris. 0 4 inde a Z orila Cothormure
S sa est, ex post Caroli Maeni ius
su, cum eo diuerrisset, restitura est.
787. Ttaque Henrico reenante vna cu
Pisis, e Genua celebrari caepta. 200+.
Floremini Fasulas, capui suo immi-
nentes, quas aperta vi capere nunqua
poruerant, infesto S. Romuli per indu
cias occuparunt, atque oppido euerso
cines Flarentiam eraduxerunt. 2020.
Joannes Gualberrus Florencinus con
grecationem monachorum Y allis Y m.
brosae in aero Florerino instimit. 2030.
Victor II pont. C Henricus TI rex ib
comenium de rebus ecclesiae egerunt.
2055. Fildebrandus monachus Bene-
dicto x ponrifici virio creato sussecit
Nicolaum Burcundionem exiscopum
Florentinum, eumque auxilio Gothifre-
di Ducis Erruriae marisi Mathildis RO
mam deduxit. 2059. Hericus III reX
concendens Romam aduersus Creco.
rium VTI pont. Florentiam parere re
cusantem oppuenanit. 2087. Pascha
ls 2Ipont. Florentiam profectus ex pa
trum auctoritate Episcepum Florenti.
num antichristum narum esse remere
praedicantem compescuit. Z7 04. Floren
iini contracta cum Senensib. lire socio
Vlrico Tusciae marchione assumpto Se
narum suburbia incenderunt. Senen-
Ses. Tncensib. adiunctis aduersus Flo.
rentinos, qui risanos adimnxerant
processere; e facto praelio victi, e
Lucensium mulia castra amissa sunt
rumquoque Onidonis Guerrae; qui ca
a in diaecesi r Habib.

## Folio  -  — 1663200467:0754
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000754.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
.adocae bat aCdChls Conienta
bat, castra ipsa direpta, alque incensa
sunt. Senenses, qui ad populandum ex
currerant pene omnes capti; ex in car
ceres conditi. FY + 4. C um inde Florentr
in bellum Cuidoni Cuerrae monisseni,
ab co, e socis ejus arretnis magnam
eladem ad Mentem Crucis acceperut
7746. T ido Floremtinus Cardinalis pd
tificis legarus bello sacro secundo. XZ 48.
Inde Aretinos adorii multos capriuos
fecerunt eosque ea lege ne aduersus se
armaferrent, dimiserunt. Z270. cum
parere praecepris Christiani lecari reeii
noluissent proscripri, e beneficis Im-
perialibus spoliati sunt. TY7 2. Senen (es
de castro Axiani contendentes manno
praelio vicerunt. 2274. Seditionibus la
borates inter se ex curribus domesticis
decertarunt. 2278. idem frequentes
crucem bellotertio sacro acceperunt le
caro pontisico ad S. Donatum eam prae-
benie. qua de caussa Fridericus iurisdi
ctionem aeri sui paullo ante adempiam
restituit. 2288. iidem remp. a consuli
bus adpracorem transtulerunt. TF96
Floremtinum à C acapano in Apulia condi
tum.
rrus exiscopus ’orosempront
tus pontificis. 876.
Fracda castrum Rebellis in Campama
Pisanis oppugnara bello Poeeriano
Fracta in Marchia reronen(i a Y ero.
ne sibus recepta. +188.
Fraxinorum in alpibus Corys occupatio
a Sarracenis. 89r. rex Tncoibi Sarra
cenos oppuenanit. 9+0. Adelberius rex
Traliae ad Sarracenos Praxineti consa
eit Orhone veniente in Ltaliam. 96r.
Orto Maenus Sarracenos e Fraxinet
pellere cupiens; morte fily audica non
poruit. 972.
Frusino in Ducatu Romano. 727.
Fulcheria insula, quae nunc Glarea Ab-
duana. 672.
Fuleincum in Ducatu. Spoletano. cum po)
sideretur a Conrado Duce inscituio ab
Tcnrico, reddicum est FCclestae. 2F98.
Fundiin Campania a Sarracenis incenst.
846. F737.
Furconensium castrum. IF00.
Gabellum in EX archatV. 8X7.
Callesi castru ex Ducaiu Romano recus
um a Duce Spoletano pontisict. 727
Carda castrum ad lacum Benacum; in
quod coniecta est adeleis a Berecario.
950. expuenata ab Othone Maen.
90. + a Lorhario resC CapEa. TY 36. a Fri
dericoreze recepta. 226 2.  donata.
1764.
Careanum in apulia relieionis caussa vi
Sitarum. 867. ab Othone LII. 20OZ. A
Lione IX pont. 2049.
Carilianum in C ampania a Docibili Du-
ce Caierano conditur. e traditur Sar-
racenis. 877. recipitur de illis. 925.
7076.
GENVA. Cuius antiquitatis fuerit. 2003.
10
Forum Cornelium. Vaul Lmota.
Forum Lali. vide Duces ordrulienses
FORVMLTVIT. Cum Fxarchatu datum pon
rifier. 755. Confirmalum. 8r7. Forolinie
sisecclesia subiect Ravennair. 7X28.
Forolinieses adsût Paverinis corra Ra
nennals. 200  parle Friderici stete
ruc corra Lobardos. X775. cu Marcoal
de Duci Rauenna parctent, e faede se
aduersus praefectum porificis cessissent,
per Innocentium TIL ad ccclesiae fidem
redacti sunt. 2298.
Fonrn Popilly in E Xarchatu euersum à
Crimoaldoreze. 665. cum FX archatu
pernenit ad pontificem. 33. Leclesta
Popillienses. 709. Uemcum Friderico
senserunt contra Lombardos. T776. 
270S.
cum Mareoaldo parerent; ad ecclestie fi
dem redacti sunt per Innocerium II L.
155. lC
Fonru Sempronis in Pentaxol
Venientibus in Iealiam Zoneobardis
remansit in potestate imperatoris, una
cum pronincia alxium Corciarum. Ita
nuam se cum optmations Cbtublib. 570
Dreeorius pontisex optimatium Me-
que onorains archiexiscopus Medio-
lamensis alboinum recem fueiens Ge-

## Folio  -  — 1663200467:0755
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000755.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
diolanensium, qui Genue agebant, vo.
lumatem exquirendam purauit in Cd
Rantio archiepiscopo a clero Mediola-
ni delecto. 593. cum Rotharis rex pro-
ninciam Alpium Cortiarum, cuius ca
put erat Génua, in porestatem redesit,
Genuam etiam occupasse indicatur.
Carolo inde Maeno Traliae reenum in-
vadente sine dubio in ejus ditonem
peruenit, atque ei Comes prepositus
fuit. Carolo vivente audomarus Ge-
nua Comesiussu ripini reeis cum Sar
racenis Corsicam adorris puenauit; at
que in praelio cecidit. 806. Ende Beren
carins JI. e Adelbertus reges Cenuen
sibus perentibus veteres possessiones
suas, es consuetudines afsirmarunt
958. Othone inde Maeno Ltaliae re-
srum adepro in eius ditionem, suc-
cessorumque ejus pervenerunt, ne que ni-
Si sub Benrico circa annum 200 + ce-
lebrari nomen eorum caepit. tum ve-
rorem naualem rei militaris caussa
tractare capisse inveniuntur, ac prae-
dones, es Sarracenos licioribus Ttaliae
infestos compresserunt.  Corsicam,
quam sarraceni sub Carolo Maeno
inuaserant, permittente ponvisice, cui
donara a Carolo fuerat; inuaserunt.
2005. Una cum pisanis Sardiniam
adorii, parcem insula rectulerunt, cu
alteram partem Pisani, alteram Sar-
racenitennissent. 2025. parce Corsice
spolianeur a visanis, quae orizo maxi-
marum inter eos contentionum fuit.
205T. Pisani Corsicam rursus inua-
serunt, quae erat Genuensium,  sepie
criremes Genuensium in die S. Sixti
ceperunt. 2070. Ad bellum sacrum pri
mum contederunt. 2006. Cineres San-
cti Loannis Bapristae ex Myra orbe ex
culerunt. 2098. Hierosolymis recipien.
dis egreciam operam nauarunt. 1200.
Caesarea capia vas smaraedinum,
quo C H R L SE V Sin cana v sus erat,
rettulerunt. 220T. propterea muliis Sy
riaecimitaribus a Baldonino reze Hie-
rosolymorum donantur. 2205. Rur sus
bellat cum risanis, quod exiscopos Cor-
sica apud se consecrai vterque popult
cupiebat. 1ZX0. Celasium TI pontifie
in Franciam cuncem exceperunt, qu
basilicam sancti Laureniy eis conse
crauit. 2228. pronocaci iterum a P
sanis ob consecrationem Corsicoru exi.
scoporum Palumbinum combussere
2223, 7224. 2T25. terra, marique Pisa
nos adorri rolaterras, Palumbinum.
et castrum S. Anceli in Corsica ers ade
merunt. 2226. Pisas adeo obstinate ob
sederunt, Ut Pisanos ad aedes suas ad
primam concignationem deprimendas
coegerint. 2227. Montaltum expuena
runt. 2728. Pisanorum classem M essa
nam 2sque persecuri orbis suburbani
cexerunt. ZZ29. Innocemium TY ponti.
ficem orbe abeuntem in Franciam ex
ceperunt. qui Syrum nouum exisiopi
eis consecranit. atque inducias iniet
eos, es Pisanos constituit. 2230. Idem
e Francia renertens apud eos diverril.
es episcopum obedieniia archiepiscop.
Mediolanensis exemprum archiepisco-
Dumfecit. atque ci dimidiam exiscopo
rum Corsicae partem subjecit, quae res
Pisanos ab eis auerterat. Syrus primus
archiexiscopus fuit. 2733. a Conraci
receus pecuniae sienandae obtinuerut.
itaque in hunc 2 sque diem nummos
aureos Conradi regis nomine sienant
2739. Comitem Inemellinum oppri
munt. Incemellini se eis dedunt. 1X40
Maroricam insulam posse ssam a Sar
racenis populaneur. 2F 46. darracenis;
qui Almeriam in littore Cranarensi i
nebant, bellum faciunt, es praedam in
sentem auereunt. 2747.  m ora Bar
cinonensi Foriosam aceressi, eam Sat
racenis cripiant. 2148. Fridericoree
conventum in Roncalys acente lesa
20s ad eum miserunt cum donis pr aeda
nuper de Sarracenis parta. 225+. C
cum metucius orhem munire caepis
sent, ab eo liberari sunt. 2F55. in ossen
sionem se lapsos Friderici sentientes,
quia lecaros ejus in Corsicam ire non
permiserant, urbem munire perrexe
runt, sed ab eo pace facta in rutelam

## Folio  -  — 1663200467:0756
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000756.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
accepb sac. Ppalus fidem iurariit.
255d MeLanarum LlLpont. In Fran
ciam abcuntem recipiunt. ZY6 5. mis
sis lecatis ad Fridericum illi ob sequin
iurant, es ab eo parce orae maritinae do
vantur. 2262. Fridericus Genuenses,
ac Pisanos 2sque ad suum redicum in
ducias facere russit. X162. qui noua de
caussa dissentiebant, quod Pisani C on-
stantinopoli mercatores Genuenses in-
uaserant. Onde verinque iniuria belli-
cae consecurae fuerant. F262. Fani Fri-
dericum auter ant rozantes, nunquid
lare certan revocantibus consules
cinitatis allatis in medium S. TO. BapEt
sta cineribus eos ad concordiam rede-
gerunt. 2269. cum Pisanis navalibus
filii exceptam Constantinopolim dedu-
Sicula expeditionis caussa libi paran-
dum esset. 226 4. Barisonem Sardinie
regem à Friderico instimni frustra que
rentibus Pisanis curant. 226 4. eunde
Barisonem, quia mutuam pecumia non
solvebat, capinnt, e in custodias con-
dant. 220+. ob id visani nanim eorum
ad osinariam compilarunt. 1265. fae-
dus Lombardorum contra Fridericut
repadiarunt. 2268. cinibus suis inter
se contendentibus, e omnia ad sineu–
detrimentis contenderc. 7770. Fride-
ricum redeantem Tunam deax-
runt. Christianum audem erus recepe
mainopia annona faculvarem deneea
runt. es propierea Lombardi in Cum-
runt. T27r. demum Barisonem custo-
dialibet auto n Saraliuc aciliod-
ranc. L272. aduersus duinos poptuos
cumulluantes castrum V illesrano a cb
Aruxerunt. XZ73. a Friderico cum PL
sanis in gratum eaa sat, alor-
dias eorum sibi perniciosas existiman-
tes  Sardinie partem ab eo accese
runt propter quam cum Pisans conte
deranb. 1275. intabulis hanctat acto
cum Lebardis a parte Friderici (unt.
2176. Fridericum Cenua proeressum
maehisice bonorant. item Joannatesp
Sam Culielmi reeis sicilue excipiunt.
277. Ponsam Alexi Manuelis Imp.
cunt. Lr7 o. Genuae pestilentias es ince-
dio laboratur. TZ8Z. E Tabilis Pacis
cum Lombardis Genueses atst 16= 1B
derico. LZ53. Genuenses prouocatta L
sanis, quod mercatores suos in Sardi-
nia spoliarant Bon al  ets I L. dI)
caademerunt. Grecorius VTII. pont.
bellum sacrum motans es pacare in-
ter se aceressus est mortaas. 2187. Ce
nuenses classem ad ocuum adrum ter-
riumpararunt. 2288. ido Spinola
Consul praefectus furt. L 287. sedirio
nes Consularium comiioru t
praecorem instunerunt. primus praecot
fuit Manicoldus cinis Brixranus. Phi.
lippus rex Franctae adt beltt sabcti
tendens Genuam vemt. 2F90. Cenuen
ses cum ab Llenrico consirmario
benesiciorum Friderici parris,  alia
nona obtinuissent, classem se ei contin
Tacredum Siculum subministraturos
promiserant. 279Z.  in eo bello C. a-
stellum mari, in Campania ceperunt.
e falso rumore accipiou morie en
rici domum abierunt. 2F92. Tenricus
Cenua profectus cuys acrenoade det
Io consaltanit. XZ92. nona auxila C
rico suppeditarunt praetore prochran-
re. Tenricus ex Germania C enua pro-
fectus muliis eos promissis oneranit, (
ope eorum siciliam recepisset. 2Z9 +.
Genuenses cum Pisanis M essanae de
certarunt. 2X9+. Tenricus ricior no
modo promissa non prestirit, sclosc
tiam beneticis parris spoliauit. 229+.
Dum Calestino pont sequestre paX 
ter Genuenses es Pisanos tratoutat
Disani de Bonifacio occupando e ut
e ea dere praelio contenderunt. Cenit
ses praetoris jussuturres prinatas ac
octoeinta pedum altitudinem depresse
runt, ne libertair nocerent. ZZ96. NI
colaus Doria a praetore muliatus sedt
rionem concinit, es demam ei paruit.
17
Chisalba castrum in Lombarata. 2+07.
Grabadona ad lacu Comensem. mir aculu
Imacinis. S. V ireinis Crabadonae editu.
d23. Crabadonenses vello C. dmenst ma

## Folio  -  — 1663200467:0757
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000757.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
enas res cerunt. 2220. in Pace C On. Interana ex SpoletanO DuCab.
stantiae nominatur. ZZ83.
GR A D V 5. quaere in parriarchis Cra-
densibus.
Cubernolum in aero VanteHanO. FZ26.
Ha52a in Laribardia. Cundoaldus
Dux astensis sub Loncobardis. 590.
Franci deleti ad H astam. 662. Man-
Fredus marehio Hastensis, s Arderi-
cus frater ejus episcopus. Hasta expu-
gnata ab archiexiscopo Mediolanensi.
2025. Cum desecissent ad Mediolanem
Ses, a Friderico coerciri sunt orbe in-
censa. x25+. 7Y55. iterum urbem di.
ruit. 2259. cum Lombardis coniura-
runt contra Fridericum. Z768. Metu.
ex vi ad Fridericum redeunt. 2774.
a Friderier parre nominantur in indu
cys. 2776.
Zeraclia condira ab Opitereinis ad aestua
rium Yenetie. 658. nunc Cinitas nona
dicitur, es exiscopum habet leee in Du
cibus venciorum casus ejus.
Toria Nonarienses lacus insula in quam
Berenearius coniectus est ab Oihone.
956.
Zostilia in aero M atuano ne an reronen
Si. readisicata a reronensibus inuitis
Mantuanis. 2298.
TMOL a Fori Cornely nomen ante tulit,
arce imola a Clextone rece ornara di
eta est Imola. 575. Zoncob ardorum
fui. 743. tradita a Dipino pontisici eu
exarchatu. 755 consirmata a Ludovi
c0. 827. titubantem Fridericus reti-
nuit. 2262. a parre Friderici in indu-
eis nommatur. 2276. Varie vexata
est à Fauemtinis, e Bononiensibus. le-
se Bononiam.
Fadem cum castris ejus recuperata est
ex manibus Marcoaldi Ducis per In-
nocentium TTI. pont. Z298.
Insula S. Tuli in lacu V erbano, que lac it
nae Luiprandum recem condent su
charias pontifex. 7+2. cum Ducato
Spolerano  datas  crepta est pot
sici. demum readita est a C onr ado Dul-
ce Innocentio LLL. 2Z98.
Lustinopolis in Estria accipit exiscoxura
Scephano LY pontifice. 755.
habellum in Apulia. 2042.
Landrianum in aero Mediolanest. 205.
Parius lacus, qui es lacus Comi dicient
2720.
Lauenna ad lacum Comensem. 2722.
Laumellum in aero Mediolanest. ibi Thc
delinda nupsit Agilulfo rezi. 590. C0.
mites Laumelli pro Friderico stete
runt. 2776.
E a V5. Sius Vrbis. ZZZF. LonEobatab
rum primum, dein de Francorum. tum
Tralicorum, ad extremum Germano
rumrecum fuit, qui Ttalia regnarut.
a Mediolanensibus saepe vexata. pri
mum quod exiscopum ab archiepiscopo
darum, es consecrarum iussa Conract
recis recipere noluerunt, ab archiepi
po Mediolanensi obsessi jurare sibi ob-
sequium coacti sunt. 2025. inde quoa
se cum Cremonensibus aduersus se iur
xissent, obsessi ad dedivionem adducti
sunt. aedificia euer sa, cines granissimis
triburis, et imperis oppressi sut. TTZL.
Queser a tantdurias Medio
lanensium ei se tradiderunt. X253. a
Mediocaidas parta solo pulsi Piceleo
nem abierunt. 2Z58. Permissu Fride
rici ad montem Feherionem ad Abdua
nouam orbem condunt. ZX57. muros
primu cupatem posurt. 2100. In pra
lio a Placentinis vincuntur capio prae
tore (u0. 226Z. Ossa S. Bassiani in noud
urbem praesente Friderico transferut.
2263. bello coguntur a Lombardis se
cum contra Fridericum innei. 7767
Fridetens ons duitares praeter C. re
monam Luncum banno imperia
conuenerunt; e faedus firmarunt
210d. inducis a parte Lombardoru
Maiorem vocant. Minultus Dux ejus
590. obsessa est ad Oihone, qui ibi V il
lam exorem Berencarii cepit. 962.
Inremellium alias Albincemellium, vul
eor incimillium. Comes Intemellinus.
lapideds sactunt. Sdittons psouo
liproscripsit. 2267. Faederari L aude

## Folio  -  — 1663200467:0758
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000758.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
Leucum ad Lacum Comensem. TX26.
Zeonina orbs, quae nunc Burcum Roma
munitur, e consecratur a LeonC IIII
pont. 835.
Liburia in Campania. 936.
Lignanum in aero Mediolanensi, ubi
Fridericus a Lombardis est victus.
T2)
Fienacum in aeroY eronensi. 897.
LYCN. ex parte terria Tusciae, quae a
Fongobardis regno attributa est, a De-
siderio rece instaurata. 757. 772. Tn-
de marchiones Tusciae instiruti Lucae
sedem habuerunt. ac Luca marchiones
vocari, quorum primus; quod memo-
riae proditum sit. fuit (ub Carolo Cras-
Sorece Adelberius, de quo,  successe
ribus ejus dictum est in Ftruriae Duci-
bus. Lucenses contractis cum Pisanis
inimicitis eis V aldeserchium ademe-
runt, atque ab eis ad Ripam fractam
fucari sunt. 2005. Anselmus exiscopus
Lucensis lecarus pontificis Mediolanit
missus. 2059. poncisex factus, 8 Alc
xandex TY appellatus. 2062. ab h0c
Chronica Lucessum ordiuntur. is M an
mano a Concilio decedens Tucam Ve-
nit, es Basilicam S. Martini consecrae
uit. 2064. Lucenses auxilio fuere se-
nensibus contra Floreminos. 2244.
Velso marchio Tusera a Encensibus ac
ceptus. 226T. concessit Lucensibus om
nemiurisdictionem, quam habebant
perrimentem ad ius Marchiae, et do-
mum comirissae Marhildis. 2265. Tu-
censes castrum Axiani risanorum ob-
sederunt, es praehofacto multos eo-
rum cexerunt. 208. item noua impre
sione Pisanos 2sque ad Arrum compu-
lerunt. X269. rursus contendunt cunt
eis. 1770. faedus percuriunt cum YI-
soriensibus aduersus Pisanos. 2272.
aliquot castra iaris sui faciunt. 2X72.
Lucius III pon cinis Lucensis Luca
permissa Friderici indulsit, Ut pecu
niam cnderet Tusciae, Marchiae, R0
maniae. Campaniaeque communem.
r18F. Lucam adiens basilicam S
Hartini muliis primilezu sB
rF84.
Luceoli Pentapoli. 755. à Loncodarc
Ducibus occupati. 57 9. recepti a ROm.
no FXarChO. 593.
Zuceria in Apulia possessa a Loneobarais
occupata a Constance emper. 663. ere.
praCrimoaldo Duci Beneuentano a PZ
pinoreze. 802. Occupata a Sarrace.
nis,  recepta a Fudonico TY rece
867.
Luna in Frruria, a Desiderio rere insta
rata. 772. 895. TY7T.
Lucanum, ad lacum Luzani in Lomba
dia. ZF20, FT23.
M aiora, et Minora in Principaru Camp.
na bello Rogeriano Capta. LF37.
 A B F V a. capia ab Aerlulforege L
Cobardorum. 602. Saneuis ex imaer
ne Crucifixi Mantuam delatus multa
miracula edidit. et Zeo TTI Mantuam
rei explorada caussa venit Carolo Ma
enoreshane. 604. Jub Llalistet
bus Maniua ab Ynearis incurrenet
cum pontifice Mancuae fecit. 026. Ma-
nasses Mantuanus exiscopus. 933. T e-
daldus marchio Maniua ab Oihone LL
insticurus monasterium construxit S.
Bene dicti inter Padum, es Larionem
bus est asprcta. 024. Rneorex jacas
in det antuano. 9d0. dasens Cbri.
Mr Mamdae, qui inienorationem inci
derat caectrenelatione invetus. 204d.
Ledaldo marchioni successit Bonis a
crus, acque hure Mathulais, qua prae-
sente antua Concilium actum est ab
Alexanro IL contra C. addaldum antt
Paum. 2064. Renricus 1IY rex ert
Par Mantuamo LaBar. 100I. ea
tant primata a alhac auta Lan
Sant. 2278.
mans, e consirmata ab Henrico.
7092. Mathildis eam recuperat. 2222.
Dantuani rebellarunt a Machilal
∞ subacti redierune ad eam. 222+.
pest morrem Machilais Manua per
venit ad Henricum recem. 2ZZ5. PYB
dericus Manduanis fodru, recalia or
na, es expeditiones posopanas re-
mis altaque oona dedtt. LL04. an

## Folio  -  — 1663200467:0759
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000759.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
tuani se faederi Lombardorum contra
dericum asoripserunt. Z167. FY73. in
inducis a parte Lombardorum stant.
2776. itemque in Pace Constalia. FX83.
fucantur ad Pontem Molinum a Ve-
romensibus dum TLostiliam muniriim
Pediuno. 2798.
Marchia Zuscana opp. ex Ducatu Roma
n0. 774
Marincunemus in Lombardia, obi Lam
berrus rex fuit occisus. 898.
Marsia in Campania. 869. 7208.
Matera in apulia a Sarracenis capta.
868. 979.
Maturanuum ex Ducatu ROmanO. 727.
Medicins castrum in diaec esi Bononiensi.
775T. 2155.
MEDIOLANVM. quaere in archrepiscopis
Mediolanensibus.
Melfia caput Apuliae. 7042. 2089. 2737.
expuenata a RoceriOreze. ZY38. C on-
uemus Melsia actus a Lothario rege.
7X37
Metamaneu in astuario Y enetorum. Fpi
Scopus Pataninus sedem Paranio iran-
sculit Metamancum. 638. quae deinde
Metamanco Clodiam transtata est.
2205.
Metapontum in Calabria. 969.
MIODOF FL a oppidum non lonce à MC
diolano nobilicatum a = beodelinda re
eina Palatio, et basilica S. Loannis Ba-
priste. 602. ibi Carolus Magnus, e
posteri ejus coronaii corona ferrea.
quae ibi custodiebatur. 2026. cum Oiho
Hagnus Mediolani coronari recem in
sinuisset, Conradus es Medolant e
Modoetiae voluit. 2026. Friderieus
Modoetia olim recia sede coronam in-
duit, e eversam pristino decori resti-
mit. X258. Modoeria, quam sibi Me-
diolanenses vindicauerant, quoniam
niam olim recia sedes fuerat; ad reze
pertinere indicata est. 1Z58. Modoc-
ina recalis sedes a Friderico vocata.
Mons altus a Genuensibus expuen.
7728.
Mons bellus, sive Mons vellius in Lomba
dia. 727. pro Friderico sterit. 1276. le
se Bononia.
Mons bellus ad Papiam. 2275.
Mons Bardonis dictus est apenninus, V
inquit Orho Frisinzensis. 896. 899.
Mons crucis in Etruria. 2Z46.
Mons Febetionis, ubi Laus nona constru
Cta. 2258.
Mons flasco oppidum in F truria. 2270
2207, FF98.
Monsfererrus in Pentapoli. 755. oppuena
tur ab Othone. 963.
Monferratus recio in Lombardia. Ma
chio Montisserrati instriuus. 967
1079.
Mons malus ad ad vrbem ROmam. ZX + L
2267.
Mons Maurellus in Combardia. 7092.
Mons Pilosus in apulia. 20+2.
Mons Polirianus in Frrurid. ZF93.
MonsPorcus. Obi Romani a Zuseu
victi. X767.
Mons Silicis in Veneria opp. Caprum,
incensum ab Acilulf0 reec. 602.
Mons Sorbus in Lombardia. 2726.
Morcaria inter Mediolanum, es Nou
riam. 772.
Moica inter Mediolanum,  Laudem
2023.
C202
Monorbinum in Apulia. 20+2.
209-
Nons alfredi in aero Murimensi.
Munionis oppido collecti arimani, et Flue
ni a Desiderio reee. 772.
M Y LL a. primum Gallorum Boioru
secus deinde cinium Rom coloma furt.
A Constantino Maeno affticta. re
struta Ceminiano exiscopo sancto de
corata est. A Gothis delata. cines in
proximos vicos se rerulere. atque int
primis locum quatruor millibus pas-
suum ab orbe distantem tenuere, quem
Cimitatem Geminianam, es Ciuitatem
nouam dixere. 2055. Tenientibus in
Traliam Loncobardis parnit. 572.
ildebrandus rex donauit Joanni ept
Scopi Murinensi adem S. Petriciuita
tis Geminiana. 743. distulfus rex
confirmanit Luxieo ex) copo priue

## Folio  -  — 1663200467:0760
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000760.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
eia a Caet Lachrreeisus da-
ta. 750. Anselmus Dux Forcncus i-
nasterium apud F ananum, et alierum
Nonantalae conseruxit, es Tospirium
in via Aemilia S. Ambrosio dicatum.
752. Geminianus episcopus impetra-
nii prinilerium a Desiderio reze. 758.
Idem à Carolo Maeno impetrauit pri
vileeiu, quo pessessiones ecclesta cOn
firmanit, e ne quis à se fodrum, aut
mansionaticum exieeret, aut para-
tam, e ab eo plebem Candaceri acce
Fit. 787. Adeodatus exiscopus acce-
puprinilecium a Ludonico Dio, quo
superiora privilecia confirmata sunt,
e ut in demortui exiscopi locum cives
alium sufficere possent. 822. Ernidus
exiscopus aliud primileeium obcinvit a
Fudonrco TI, in eandem sententiam.
862. Vido Imp. Coraisi Leo
exiscopo loca, in quions a o
strucia fuerat, vias, pontes, portas.
vectigalia, porestatem fossas fochenai,
molendina consiruendi, portas ericen.
ai,  vita au passas ibno
muniendi ad salurem ecclesiae, item
aquam aperiendi,  claudendi. 892.
Berencarius rex Gothifredo exiscopo
multabona concessit. 902. Umtinen-
Sis ecclesia ab rnearis irrumpentibus
afsticia est. 904. rido exiscopus Mu
imensis reliquit Buconem recem. VL
neola castrum exiscopi. 9+6. Oeho M a
enus dedit ipsi ridoni exiscopo can-
cellario suo abbatiam Nonaniula, es
bona Berenzarii recis,  V illa VXO-
ris in aero Mucinensi, es Bononiensi.
962. 963. Toannes exiscopus donat
adem S. Perrimonachis, idque monaste
rium fit ixsiene in vrbe. 996. Y Xot
Comitis Mutimenses mirisice sidelis ma
rito. 996. Conradus rex confirmaut
superiora iura ZInconi exi scopo. 2039.
Fenricus LY rex concedit Hlereber-
10 ef5o∞a, Et Vrdem Caconte, 
aucere possit, a aquarum Si
cla. e Scultemna. potescarem al
aca a Ladum. 2055. Mutinen.
nei excanandi ad nauigationem ape-
Ses sub Henricoadisicane nonan
baplicam S. Ceminiani. 2099. COr.
pus S. Geminiani eo transferunt P a
Schali LY pontisice, ex Mathilde C0-
mitissa praesencibns. 2206. bellum su-
scixiuni cum Pononiensibus propier
onantulanos, qui defecerant act eos.
2732. Pacem facrunt. XX35. iterum
eadem de caussa bellant. 2F42. pro-
pier vexationem Nonanculanorum
ab FuEeniO LZF exiscopi dienitate pri
nantur. 2246. faedus faciuni cum B0
noniensibus. 2216. Gerardus RangO-
nus praetor Mutinae, princcps Rancono
rum familia. 2256. Fridericus rex
pascha Mutinae esit. 2F59. Cum Re-
giensibus mutinenses bellum ineunt
propier sum amnis Sicba. 2783. fae
dus faciunt cum ParmensibuS. FZ5T.
coniurant cum Combardis contra Firo
dericum. 2267. FTildebrandus C rassus
exiscopus Mutimensis C ordinalis lesa
ins poncificis missus Mutinam ad con-
nencum faderatorum. 2Z73. Muiven
ses faedus Lombardicum sanciun.
2273. Bononiensibus auxilis sunt con
rra Fridericum,  Christianum prae
fectum ejus. 2275. en induciys st ant a
parre Lobardorum. 2276. item in PacC
Constantie. 2283. Lucius ZLL pont. ba
silicam nonam S. Ceminiani consecra.
uit mire cultus a Mustinesibus. 2+8+.
rrbis ambitum Mucinenses aucent. fae
dus cum Parmensibus renonat. 2188.
Populares porcarum potestarem nobili
bus adimant. 2L88. Sancaesarium ad
versus Bononienses muniunt. ZX90. pa
ciscuntur cum Ferrariensians auctore
Salinguerra praetore suo. 2798. Par-
mensibus ad sune corra Placentinos cet
tamine summo indicio. 2798.
Varnia in Ducam RomanO. 602. 726
adempra Romanis à Luirprando re
3c. 728. Occupata ab nistulso rege
755. Toannes exiscopus Narmansis.
963.
NV E AP OLIS in Campama occupata 
dperata ab F. Narch0. 620. Leapoli
Loanne Consinio Duce ciuitans, es re-

## Folio  -  — 1663200467:0761
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000761.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
tant rem naualem tractant. 849. Ser
eius Dux Neapolis. 876. Neapolis P a P F a olim Lcinum dicta, a quibu
obsessa, s capta a Rucardo Normano,
inde semper fuit Normanorum. 2077.
2078. Henricus Y rex eam, sed fru-
sra ob sedit contra Z ancredum. ZY Z.
post in deditionem accepit. XZ94.
Nepet. ex Ducatu ROm anO. 726. DUX
Nepesinus. 767. Episcopus Nepesi-
nus. 868. a Friderico occupata.
2266.
Nola in Campania. 936.
Nonantula. legemonasterium Nonantu-
lanum, Musinam  Bononiam.
NOrNETA in Lombardia. Novariae ades
S. Caudentij. 920. Nonaria obsessa ab
Ardoino rece. 20FS. Nonarienses ad-
sunt Mediolamensibus contra Comen-
Ses. TY2T. Perrus Lombardus Noua-
riensis maxister sententiaru exiscopus
ParisinS. FF52. ab Henrica YIIL e-
uer (a. ZF Z0. post instaurata. FZ5 +. pro
Combardis Aerit contra Fridericum.
2776, 1282.
Numana in P excapoli. 755. Parrimoniu
Numanas Ecclesia. 7+2.
Ocimiani marehiones. I284.
Ocriculi ex Ducatu ROm. 727. a Deside-
rio capii. 772.
Olimola, sin e Castellum pars Venetiarum.
ibi exiscopus instirutas. 774.
Opitereium praetermissum ab Alboino re-
ee Grecorius patricius ibi Caconem,
es Taionem Duces Foriruly per sr au-
dem necanit. 626. captum a Kotharire
ec. 637. Opiteremi ad mare fucientes
Heracliam, ex Eguilium condiderut.
638. Crimoaldus rex ad vlciscendos
Caconem, e Tatonem Opitereium e-
Mertit. 665.
OxMrEUM legem Yrbeueum.
Orta ex Rom. Ducatu. 727. à Loneobar-
dis Ducibus occupata. 579. recepia a
RomAnO F. X arChO. 593. crepta es
reddira a Luiprando rezc. 739. 1)
ORTONA in DuCam Beneuentano à Dipi
Pinorese Capta. 802.
Palumbinum in ora Feruriae a Cenuensi-
buS Caprum. ZZ25. X726.
Pantaeanum ad lacum ComenseM. ZZ2
condita perit, S a quo Christian
Sacrat eperit. 570. ab Alboinoreet
LonCobardorum per triennium obsessa
inporestatem venit. ibique ab eo re–
S Lozobardorum sedes locata. 573.
se ad XXX. Duces redacta Zabanus
Dux eam tenuit. 575. Authari re-
enande cum Franci in Traliam irru.
pissent, ipsam duce quodam P’apio ce
prunt unde Papiae, vt ferunt, no-
men accepit. 590. Varnecausus DuX
Paxiae sub Agilulfo reze. 600. C undebet
arecina Rodoaldi vxor basilicam S.
20. Daptisia construxit aripertus rex
oratorium Saluatori condidit. 657. Grt
moaldus rex aedem S. Ambrosio condi–
dit. 672. Pertharitus monasterium
S. ACathae aedificanit. Rodelinda v.
Xor adem S. Mariae ad Perricas extru
xit. 073. Ciuitas pestilentia eranissi-
na asflctata. 680. Damianus Fpisco-
pas Lapiensis vir janctus contemprus
ad seuhi tyranno. 602. archiepisco
Pas Mediolanensis exiscopum P’axien-
sem consecrare voluit; cum moris est
set Ut Roma consecraretur a pontifi
ce, e lite instinta victus est. 725.
Luirprandus rex condidit mona sce-
rium S. Petri ad Caelum aureum, e
ibi ossa S. Aneustini collocanit. 722.
stainam equestrem Ravenna Paxian
transtulis. 725. Oratorium Saluatori.
in Palario construxit. 743. P etrus epi.
Scopus Papiensis vir sanctus. 743. Ai-
sculfas rex Papiae obsessus est a Pipino
rege Francorum. 75 4. iterum 755. De
Siderius rex Papiae obsessus est a C a-
rolo Maeno. 774. Papia una cum De
siderio rece Longobardorum venit in
potestatem Caroli Maem. 774. 1.
instituit, vt corona regni Modoe-
ria sumeretur. 774. Ludonieus TL
rex concilium exiscoporum Paxiae de
abusibus ecclesiae habuit. 855. Ca.
rolus Caluus rex Papiae forum egit
876. Carolus Crassus rex Papia
conventum egit. 885. Berencarius rex

## Folio  -  — 1663200467:0762
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000762.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
Fost Franeos rursus regni sedem Pa
piae collocanit. 887. pulsus est inde à VV
done reee. 887 ibi obsessus est a Zuen
debado Arnulfireers Germaniae filio a
Berengario adducto, sed frustra. 88.9.
Aduenienti inde Arnulfo P’apienses se
tradiderunt, ridone abeunte Berenea
riusrestitmms est. 894. Lamberto aute
ridonis filio Papiam veniente cessit.
894. Papienses Arnulsimilites per no
etem in orbe conciderunt. 896. L am-
berro morruo Berencarius Papiam re-
cepit. 898. Ludonicus inde metufu-
siente Bereneario eam occupanir cum
recno. 900. Quorerona capio e ex-
cacato Perencarius Papiam recupera-
vit. 902. Sub eorneari Papiam popu-
Laptenses cum exiscopum
lati sunt. 902. Anastasius TIY pont.
episcoxum papiensem priulezio cru-
cis, umbellae, e assessionis ornauit.
92r. Berencario pulso Rodulfus rex
Papiam injl. 92 T. 8 Berençarius Ye
rona occisus est. 923. Sub eo Yngari
Papiam incenderunt. 924. Frmencar-
da sub Rodulfo obsedit Paxiam. 925.
Rodulfo pulso Tueo rex Papiam, s re
enum tenuit. 920. qui P’apienscum in-
dicum Valperti, e Cezonis coniura-
tionem aduersus se compescuit. 927.
Leorum exiscoparum ee(sit. 927. Ci-
nitas pestilentia vexatur. 032. TTenri-
cus Bavaria Dux aerum papiensem
populatur. 9+5. moriuo Zothario re-
se Hdzos pro dele xor Papia
nomine dotis obtinuit. 949. Berenea-
rius rex Adeleidam cum orbe cepit.
949. Oiho Maenus rex Germaniae ade
leidem danoa anussii liberata du-
xit exorem. ∞ Papiam recepit. 952.
e regiam instauranit. 962. Rex Ita
liae Mediolani coronatur. 967. Petrus
episcopus rapiesis pont. factus e Z0an
nes XTIZL VOcatUS. 984. P apia arsit.
2004. Post Orhonem YIF Araoinus
marchio Eporaediensis rex Ttaliae crea
tus Papiam tenuit. 2002. Unde post ab
Fenricoreze Germania, e Ttaliae rege
pulsus est. 5073. 15 Papiae conventum
18L. 2046
ab FCenrico rege darum, quem du
C0
bat archiepiscopus Mediolanensis, ae
cipere nollent, a Mediolanensibus ar-
mis petiri praelio prosticati sunt in cam
po, qui Mortuoru est appellatus. 2047.
Papienses lite cum Derrhonensibus con
tracta Laudenses, e Cremonenses so
cios adiunxerunt, et Derthonem oppit
enarunt, es suburbium incenderunt
praeliis aliquot cum Mediolanensibus
Derthonensium socis factis. inde exi
scopo duce in fines Mediolanensium it
necti ona cum exiscopo a Mediolanen
sibus occurrentibus capii, es ienomi
niose tractati sunt. 2207. ZZ08. MC.
diolanenses post aliquot annos exerci
tum in aerum papiensem adduxere.
C praelio facto in campo Macona
20 Papienses infucam actos captinos
secere, e in custodias abduxere arque
aerum vastauere. 7F32. iterum adue.
sus eosmoverunt, e ad Mariinenen
runt, aerum que late vascart
1. 723-
Lapienses lecatos miserunt ad Frideri
cum recem Constantiam quesium de
iniuris Mediolanensium. 2253. ta
ricus adiutoribus Paxiensibus castra
Mediolanen (cum deleuit. Tiem Dertho
praelio facto ad internecionem caecide-
nem cum eis oppuenauit, e cexit.
adtis triumphauit. 2255. Profecio Ita
lia Friderico cum Papienses impedi
mentum arculissent, ne Medolanenses
Derthonem restituerent, eorum in se ar
maconvertera ratS 1b.
Vielebano depuleruni, et capiimos mul
eos adduxerunt inde orbem adorit ad
deditionem omaet to. eos stattos
simis lesibus opresser ant. L 250. L d
pienses Frideraorntssperunt au
obsidendum Mediolanum, es astat
eius vastandum quare Mealoamse
runt. 2F58. Fr Lapia Cona
2255  Papia ithisomnsias jad
in eorum capimos auctissime salta
cum exiscoporum indixit. 2Z59.  Pa
piae de Cremensibus subactis trium
phanit. 2760. C commentu habitori
dtem ponem conora alexam

## Folio  -  — 1663200467:0763
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000763.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
drum TTY probauit. quod idem etiam
exiscopus paprensis fecit. 2260. idem
Papiae altero connentu principum; e
exiscoporum habito de Mediolano euer
rendo consilium habuit. 226 2. P apien-
ses aedificia Mediolani porcae Zicinen-
sis diruerunt. 2263. P’apienses inuitan
tur a Friderico conera Lombardos, s
privilesio decorantur. 2204. Frideri.
cus Papiae omnes hostes Lombardos
proscripsit. 2267. Mediolanenses, Vt
Fridericum ab alexandriae obsidione
auercerent in aerum Papiensemincur
sionemfecere, es castra eorum cenia-
vere. 2175. Alexander pont exiscopum
Papiensem Crucis, e pally dienitate
Spolianit. 2275. Papienses praecipue ad
Sunt Friderico conrra Lombardos.
7276. Fridericus ex praelio Papiam in
columis enasic. 2276. in inducis cum
Lombardis Papienses sunt a Frideri-
c0. 2776. item in Pace constantiae.
2283. Caurum inde à Friderico, ne
bellum fieret inter Mediolanenses, 
Papienses. 7785. Papienses affuere Cre
monensibus contra Mediolanenses.
7792
Parascum oppidum euersum a Mediola
nensibus. 10 +7.
Parma occupatur ab Alboino reze Lon8.
571. recipitur a Callinico exarcho;
atque ibi filla, es gener Agilulsi regis
capitur. 60r. recuperarur ab Aeilulf0.
803. Flbunens episcopus Parmensis.
909. Rodulfus rex confirmat priuile-
sia data Fcolesiae Parmenst. 924. item
Rueo rex. 930. Sicifridus Comes Par
mam occupas reenante derencario.
896. cui succedit Atho, cui Tedaldus.
cui Bonifacius. Parmenses cum daxise
rum Conradirees necassent, paenas
Bonifacio domnno dederunt. 1038. Par
maarsi. post Bonifacium suecessit Ma
thildis. Cibertus Corricia Parmensis
lecarus Traliae. 2056. archiepiscopus
Ravenae factus. 2070. Cadalous episco
pus Parmensis legatus Ltaliae. 1056.
archrepiscopus Rauennae facbus. 2070.
Cadalous exiscopus parmensis fit pon-
1fex contra Alexandrum II. 106L.
bertus Corricia pontifex factus con
tracrecorium FIT. 7050. Parmen
ses Bernardum Cardinalem spoliant.
ee a Mathilde puniuntur. 210+. Pa
Schalis IY pont. basilicam Parmae 5.
Mariae consecrauit. 2206. Parmenses
Burcum S. Dommini, quod cives in
diaec est sua posiri parere nollent, incen
derunt. 2709. Basilica terramotu con-
cidit. FF27. Bernardus C. ardinalis, qui
fuerat spoliatus, exiscopus datus est.
2ZTZ. Parmae sancuine plurt. X7Z3.
Brixilli caussa cum Cremonensibus
bellant. 2Y37. cum Placeniinis castri
T ablan carssa contendunt. ZZ40. fae.
dus cum Nurinensibus iuneut. 2Y52.
Murimensibus adsunt contra Recien-
Ses. +252. Burcum iterum incendunt.
FX52. Placentinos ad Casaleculum vi
cerunt. YY53. Praetorem, e carrociu
instiuunt. X275. Faedere inneuntut
cum Lombardis contra Fridericum.
2767. 7276. Parmensis aeer inudatur
aquis. 2Z80. de Bureo S. Dommini cum
Placemiinis certat. 2788, Z298. +F99
e pacem componunt. 2+99. faedus cu
Cremonensibus fecerunt. 2786.
PaTA VEVu ab Agilulsorese capitur.
es incendirur. 60r. Fpiscopus Pataui.
nus sedem transtulit Meramaucum.
638. Porius exiscopus priuilecium im
perrat a Ludourco 1Y rece. 849. Y nea
ripopulantur Patanium, et delent Ita
licos ad erentam amnem. 902. E ccle
sa Patamina ab rnearis decrimenta
accexit. 922. Costinus exiscopus prini
lecium imperrat ab Othone Maeno.
904. Detenardus exiscopus impetrat
us monetae ab Fenrico IL. 20+0. Pa
ranini rozatu Bertae reginae obtinent
ins instimedi carrocii ab enrico 21I.
708L. Paramini propeer litem de Au
mine Brentae socys F aruisinis, e Ra
vennatib monent reneris bellum, C
fucantur. 2270. Tenricus ITTI rem
inter eos composuit. ZTZ0. cum Vice
tinis puenant proiure fluminis; atque
cum Taruisinis, quod Zicerinos invis

## Folio  -  — 1663200467:0764
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000764.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
Sent. 2744. primi coniurarunt contra
Fridericum cum reronensibus, Vice
tinis, e Tarnisinis. 1267. auxilio
sunt Bononiensibus contra Friderieu.
+275 in inducis sât à parre Lombar
dorum. 2776.
Patrieum ex DuCar ROm. 7 27.
Patrimonium S. Petri. recio in Ftruria.
22
Persicetum prope Bononiam. 7 27. MWNC. S.
Zoannes in Persiceto.
Petra sancta, in Erruria à Desiderio reee
condita.
PFR VST A. Perusia a Zongobardis occu
Pata. 579. a Roman exarcho Vauri-
cione Duce ad se rraducto recepea.
593. ab Acilulfo rese una cum Mau
ricione Duce iterum capta. 594. Vna
cum Ducatu Romano ad pontisice per-
venit. 727. confirmarur à eio reze.
327. Rachis rex Perusiam obsedit. C
rocatus a pontifice zacharia discessit.
4
Piceleonis Castrum conditum à Cremo-
15 AF, Catas acrqalat. Cnoota
quod a Sarracenis obtinebatur, obse
nensibus. 2233
tis fuerint. 200 +. ab Alboino rege Frru
riam subieente regno Ltaliae attributa
indic antur. inde C arolo M agno reenu
sibi vinauance Francis recibus parue
runt. Totharius rex leges de feudis ru-
lit Roma ex aucloritace Sapientum P
Sanoru. 825. cu ad reces Ttalicos urbs
pervemsset, ueo ab Italis accersitus
ex Prouincia Pisas accessit. 926. Re-
eno ad Germanos redacto Oiho Ma-
spus conventum in Erruria habuit.
veres prouincie constituer et. 967 item
Otho 1TT. 999. Pisani re rractare naua
lem rei militaris caussa contra praedo
nes,  Sarracenos caeperunt eodem
rempore, quo Cenvenses. 200+. Sardi-
diniam a Sarracenis occupatam per-
missu pontificis aceressi sunt, qu’a rex
Musactus renebat. es domum reuersi
Lucenses, qui sibir alde serchium ade-
merant ad Ripamfractam proflicarut
2004. 2005. Rhecium in C alabria,
derunt. Musactus rex ers absemidu
Pisas accessit, e captas incendit. quas
infesto S. Sixri Pisani recuperatas, Vt
poruere, reficere conennte. 
sus a donnisice incitari Musactum en
pulerunt Sardinia 2006.  in quat
rud partes insulam diuiserunt Cara-
litanam. Arborensem, T urritanam, et
Caldriianam, e sineulis indicibus
eas commendarunt. inde a Musacio ex
ea pelluntur. 20Z5. inde socys Ceneen
20+) in Africam provecti C arthaci-
nom ceperunt, e recem capiruum ab-
duxcun, ( bapiizarum dimiserunt.
5030. a pontisuce impulsi cum in Sarat
niam concenderent,  ad Corsicam de
lati partem insisla Semmensious dam
runt. onde inimicitiae ort e. inde in dut
sibus eam adorti musactum ceperunt.
diniam reuersi Musactum abire coege
runc. 205T. Pisa Duci Fuseiae parne-
runcs un est in Ducibus Fusere.
Panormu in Sicilia, quod venebatur a
Surrdoenis; diripuerune, es ex manas-
bys basilicam construxerunt. 2052.
Lisdem Corsicam adorris cenuenses
XII eriremes in arni ostia inculerut;
es quibus Pisani sepiem in die S. Sixit
ceperunt. Unde ob ceminam victoria
templum S. Sixto construxerur. 2070.
classem ad bellum sacrum primum mi
serunt, (s operam ezregiam nauarunt.
2099. Celasium TFponc. in Franciam
abeuntem recexerunt. FX28. Calisto
II ponrisice in concilio statuente; Vt
exiscoporum consecrario Romae fieret,
Disandirati bellum cum Genuensibus
renouarnnt. 2223. Genvenses Palum-
binum Pisanorum combussere. 2+25.
es postrolaterras, Palumbinum, C
Castrum 5. Anceli in Corsica eis ade
mere. 2220. Pisas adorit Pisanos ac
deprimendas domos suas usque ad pri
mam contienationem coecere. 2727
Nomaltum expuenavere. 2728. PI
Sani innocentium LY ponvisice in Frat
ciam abeuniem excepere. 1730. Ite
rumque ex FranctarMertentem: ZF33
itagueis archrepscopu eed declbi

## Folio  -  — 1663200467:0765
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000765.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
quae discoratam seberat altrionit. L1.
Sani ei ad Romam obtinendam cum CC
naensibus atsuerunt. rursus Innnocen
tius orbe cedens Pisas se recepit. Unde
à S. Bernardo laudantur, quod Pisae
faciae essent Roml. 33. ibi concilium
aduersus Anaclerum est actum. 123.4.
classe innant Eotharium recem conera
Rocerium Siciliae rerem. 2237. Amal
Aim oppidum capinn, ( volumen Pan
dectarum iuris inveniunt, idqe benefo
eyloco a Zothario imperrant. Perrus
Pisanus eloquens, es doctus S. Bernar
do opponitur in disputando. 2T57. Ber
nardus Pisanus abbas pontisex FueC-
ni terry nomen tulit. 2245. Cuido Pi
Sanus Cardinalis. 2245. Pisani prohi-
bent, ne Fridericus miltat lecaros ad
Sardiniam constimuendam. Z758. F. ri-
dericus nuncios misie in Tusciam ad
fodrum recium collicendum. 2Z 59. V et
fo marchio Fuseiae a Friderico consti-
rurus a Pisanis recipitur. 2262. Pi-
sani Constantinopoli mercatores Ce-
nvenses inuaserunt, atque aliquot eo-
rum inierfecerunt. ea de re consules Ce
nuensium in porcum pisanum enecti
turrim in conspectu civitatis euerre-
raont, e triremem una cum consule
Pisano captam abduxerunt. Pisani ve
ro duas Censensium onerarias cepe-
runt,  praelia cum eorum classe com-
misso maenas praedas ex sardinia, es
Corsica ecerunt. 7262. frustra questi
sunt, quod Fridericus rocatu Cenven-
sum Barisonem Sardimae recem insti-
umisset. 1264. Violaris inducis nanim
Genuensium eiectam ad Asinariam in-
Sulam compilarunt. 2265. Albineau.
num eorum oppidum incenderunt.
2265. cum Genuensibus de ivre Sardi
na apud Fridericum disceptarunt.
7266. Lucenses impulsis Genuensium
castrum Axiani obsederunt, es cum
risanis occurretibus praelio facto mul
tos eorum ceperunt, ex quibus dece no
biles Cenvensibus praedae loco permissi.
1208. Pisani terra cu Lucesibus, mari
obstantibus cienvensibus. asru bb
renderunt. 2796.
saurenses bellum secere ato.
2240.
PLSTOREEM. instauratum a Desideriore.
8C. 772. Pistorienses faedus secere cum
Lucensibus. 2272. Fridericus ab et
cum Genuensibus, contende
=270. Luceses, et Pistorie ses sedus ses
readuersus Pisanos. 227Z. Pisani, C
Florentini in Feruria mandatis Chri-
stiani resijlezari parere noluerui. Itaq.
ambo proscripti, ex beneficiis imperia-
libus spoliari sunt. 227Z. item Lucen
ses terra, Genvenses mari Pisanos la-
cessinerunt. 2272. item. 2Z73. Pisant
violata pace mercatores Genuenses ex
indicatu Caralitano Sardintae decur-
barunt, ac bonis exverunt. quare a
Genuensibus Bonifacio in Corsica spo
liasi sunt. 2287. iidem ad bellum sa-
crum tertium classem miserut. 1288.
Tubaldus Lanfrancus archiepiscopus
eo profectus est. 2180. Henriio V ad
sunt contra Trancredum recem Sict
. LZ9Y. Cs eo bello M essanae cum Ce-
Auensibus decertarunt, sed parim in
ancias fecerunt. 2294. quibus transa-
Cenuenses adorii, ab eis Bonisa-
co e muleis nauibus spoliati sunt.
F295. Dum autem sequestre pontisice
Fax in Frrce tractaretur, idem ad Bd
nacium recuperandum miserunt, sel
PLS A VR V M ex Pentapoli. 755. Pi
absirnuit. 2785.
PLACENTTA. occcupatur ab Alboinore
ec. 57 L. Lnerberea recina ubi Lndo
niet LL monasterium S. Siionta
XIt. 875. Ido episcopus Placentinus
Berenzata snt concra Rodulfum.
922. Sieufus episcopus defecit ab Oio
Hc. 965. Loannes exiscopus vbrrose al-
chrepiscopum vocavit. idem se antipa
Pamfecit, es Toannes at ictus est.
996, 997 ins publuc ae shoa Ltai
ni impetrant ab Othone. 99d. anus
TI pont. concilium Placentiae Babact
2095. Aldo exiscopus. LL L abenti
nibasilicam nonam faciunt. ZF22. Vr-
alteram pariem exsoorat orstou

## Folio  -  — 1663200467:0766
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000766.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
cum earmensibus caussa castri T abla
mi. 2250. item ad Ca salecuum. TZ53.
Damnari à Friderico muros orbis deis
cereimbentur. 2258. in praelio cum
Laudensibus praetorem eorum capiunt.
TY6I. se dedunt Friderico. F16E. AY-
noldus Barbanara praesectus Frideri
ei mate Badet P LaCeninOS. FZ64. qua
de caussa ipsi faedere luncuntur cum
Lombardis contra eutr. 2267. Z268.
7273. Bononiensibus ad sunt corra Fri
derte. 2175. in inducis sunt a parte
Lombardorum. 2276. es in Pace.
7283. propter Barsum S. Dommini
contendunt cum Parmensibus. F288.
2298. 7799.  patem componunt.
FT99. Tnaero Placemtino erant ROn
caliae birex jus dicebat, de gmibus
in omnibus reus alctum.
Polimartium ex Ducatu ROm. 727 OcCu-
parum a Loncobardis. 579. receptum
a Romano exarcho. 593. creptum. C
restiturum a Luitprando rece. 739.
Dons Capellae locus olera Bononiam. 84+.
Dons curuus castrum conditum a Rodoal
do castaldione Aguinatum. 874.
Ponsmolinus in aero Y eronenst. 553.
Pontremulum in Ftruria. 2267.
Ponzoni marchio iustitutus. 997.
Portus ex Ducatu Romano. 727. exisco.
pus Portuenss., ). 876. 2247.
Populonium ex T usco DuCatu. 774.
Praneste, Pranestinus exiscopuS. 767.
rucierula in Campania. 2Z37.
Radacomalum; a Desiderio rece condi-
Tum. 772
R A V PN N A. lege FX archos, e, archi-
Reate, Rearini ad pont. se conferunt. 773.
exiscopus corpora 55. Chrysantus 
e Daria a Berencario reze impetra-
nit. 9+7. Bonussenior exiscopus. 2Z22.
Ferebertus episcopus tractat pacemr in
ter Henricum,  Mathildem. 2092.
Onala exiscopus. TZZT. RiChI Z+ Lotha
ri TY recis uxor insprorece Recy di
XIt. ZZ36. Cum Parmensibus bellum
ineunt. 2252. cum Lombardis jaedus
Faciunt contra Fridericum. X107. BD-
noniensibus auxilia mitunt conira
Fridericum. 2275. In hancy,La-
cestant a Lombarais. 2270. 2185.
bellum incunt cum Mutimensibus.
T283.
Rhecium in Calabria. Aucharis rex LOt
Zobardorum Phecium 2 (que pervenit
589.
Ripatracta in Frruria. 2005.
Recoliella in Lombardia. T2F4.
ROM A. sub Tustino imperatore ven
re in Traliam Longino F. Xarcho, e se
dem Kauennae locante Ducem nacta
est, qui cum F xarcho pareret, multas
in Ftruria, es Campania cinitates sit
biectas habuit. Onde Ducatus Roma-
nus nominaus fuit fuerut autem he-
et ex donatione Ludouici Py apparet,
in Tusciae partibus Portus, Centumiet
lae Caere, Bleda, Maruranum, Sutriunt
Nepet, Castellum Callesi; Orta, Pol-
mariium, ameria, Fudertum, Peru
sia cum tribus insulis suis, Narma,
Ocriculis. in partino campanta et
enia Anaenia, Feremcinum, Alaltiu
Patricum Prusino,  Tibur. DuCa
tus Romanus sub XXX Ducibus LonCO
bardis vexatus. Orta. Tudertum,
Ameria, Perusca, ex alia occupata.
acer Rom. direptus. urbs obsessa, e act
summam inopiam redacta. cui Zibe
bemfossis firmant. TZ35. iuneunt se
Papiensibus,  ins penanda monetae a
Conradorege accipiunt. FF40. bellant
episcos Ravennates.
Rebellis in Campania. 2F37.
REOLVM in Lombardia occupatum ab
Alboinoreec. 572. Apollinaris exisco.
pus Recieses priuileetam à Carolo Ma
eno imperranit. 787. Lorbertus exisco
pus. 8F4. Reciensis ecclesia detrimen-
tis assecta ab Ynearis. 90 4. Adelardus
nus imp. frumenio sanicesse subve-
mt. Longobarat Ma  aatsoa in
captinos crudelitate re irrita recesse.
runt. 579. 580. F iberis orbem imunaa
auhorrea corruxit. draconem in mare
acm. 38G. pestilentia meminaria ci-
adabm aceressa est, qua P elaeius pot.
perye. Crecorius supplicationibus Deu
+

## Folio  -  — 1663200467:0767
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000767.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
plucanit. 598. Romanus FX archus Pe
ruscam acilulforeei ademit Mauricio
ne Duce Loncobando ad se traducto, et
Sutrium Polimariium, Ortam, Tuder
rum, atque Amoriam. 593. Fa dere
Aeilulfus rex cum Ariulso Duce Spo.
letano Perusam oppuenauit, eaque ca-
PaRomam obsedit, C Cregorium pon
risicem in maximum rimorem addu-
xi e capenis abductis recessit. 594.
Bonisacius ZIIL pont. templum Pan.
theon a Phoca imp petiuii  imperra
tum S. Vireini ad marerres dedica-
uit. 620. Flentherius ExarchuS RO-
mam venit, et summo honore exCepS
est, qui deinde omnibus Exarchis so-
lemnis fuit. 620. Tsaacius ExarehuS
parriarehrum Lateranense expilanit.
637. Theodorus Fxarchus Marrinu
poncisicem Roma cepit iussu Constan-
ris imp. Tconomacbi. 653. Constans
Imp. Romam venit, e à V italiano pon
risice diene exceptus, ipsum donauit.
es templis Rome spoliaiis abit. 663.
Joannes Exarchus Romam profectus,
pecuniam a Sereio pontifice extorsit.
687. Theophylactus FXarchus Rom a
ante, quam Ravennam, procressus su-
spectus Romanis fuit. 702. Christopho
rus Primicerius summae vir in cinita.
re auctoricaris prohibuit, ne Perrus
Dux missus a Philippico emper. haere
ricoreciperetur, post cum jurasset se
consulturum Romanis, permisit. 774.
Tiberis orbem inundauit. 726. Roma,
es Romanus Ducarus transfertur ab
imperatore adponcificem. cum Creeo
rius TI Romanos saeramento sol uisset,
neharetico imperatori obtemperaret.
727. Tuieprandus rex Suerium dolo
Ecclesiae ademit. 728. Futychius Fxar
chus ut Ducatum Romanum recipe-
recs ona cum Luisprando rece orbem
obsedit. Lureprandus a Crecorio ZI pla
cacus discessit. 729. Fuitprandus Ame
riam Orram, Polimariium, es Bleda
occupanit. 739. quae postea Zachariae
poncifici à se reperenti reddidit,  sa-
dus cum eo fecit. 7 42. Rachis ilem Pe-
rusiam obsedie, es a Z acharia roeatus
redessit,  monachum induit. 74.
750. item distulsus in Ducarum RO
manumirrupis. Cx Narnia capea mi-
sit ad pontificem; se homanum aerum
armis oppressurum, nisi Romani an
nuo se sibi rriburo obstringerent. Cs ab
duito in aerum exercitm omnia vasta-
uit, ex orbem obsedit. Duare moius
Scephanus TI pontis ex ad Pipinum re
eem Francia contendit, eumque in Tra-
liam adduxit. qui cum Aistulsum Pa-
pia obsessum Fxarchaiu, C Pentapoli
cedere coegisset, haec Eeclesia donauit.
752. 753. 754. Tum Roma a DuCC
enam cubernabatur, Paulus afscarta
Ducacum gerebat. 772. Postremo De
Siderius rex in EXarchatum; C Pen
capolimiam Ecclesiae factas irrupit.
Qua de causa Zadrianus pontis ex C. a
rolum Pixinifilium recem Franciae ac
nocauit, qui Desiderio Papiae circun
sesso Romam prosectus incencihonore
affectus est vniversa cinitate obnian
essusa es donarionem Exarchatus, ac
Pencapolis a parre factam confirma
nit. C pose Desiderio capioreenum Ia
liaminit. ac Romam reuersus Patri
cius Romafaitus est. 774. Fiberis vr.
beminundavit. 797. Zeone TTY inde
ad pontificatum euecto principes RO.
ma lascruire, e quasi dominatum pon
risicis fastidire incipiemes Leonem ce-
perunt, es grauiver aspixerunt. quare
a Carolo ob eamrem in Tialiam pro
gresse muliari sunt. Carolus à Leone
Imperator coronatus. 799. 800. 807.
Romani inde accusarunt Leone apuc
Ludonicum Pium recem, et villas eius
diripuerut. 825. Ludonicus Ducatum
Rom. FX archatum, Pentapolim, et alia
Paschali poncisici consirmanis. 827. L
thariusrex filius ejus Romae leces ti
lit. 825. Sarracemi inde hasilicam V a
ticanam spoliarunt. Quare Deo IILL
pont. Vaticanum muniuit,  vrbem
Teoninam vocauit. Cratianus maei-
ser milirum apud Locharium aas
tus est, id acere, ut Imperium in Gra
ciam

## Folio  -  — 1663200467:0768
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000768.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
ciam transserretur. 855. Fiberis vrbe
inundanit. 859. Comites T usculani RO
maprincipes mortuo Ludonico TY sine
filiis a Zoanne YIII pontisice petrerut,
et Imperi riculum Italis daret; quod
ille abnuit, dedirqe Carolo Caluo pa-
truo eims. Itaque ab Alberro marchio-
ne eorum principe insidiis peritus ana-
thema contorsit in eos. 876. moriuo ve
ro Carolo in carcerem coniectus. 878.
cum enasisset, ad Ludonicum Balbum
Caroli filium Francie rezem confueit.
cumque imperatorem coronauit, e ana
thema in eos renonantt. 8)S. Mooraog
secram. 3d2. LDmpor Mmas. in
duas factiones abut. quarum onius
principes Comires Tusculani fuerunt,
qui cinitatem, Ce ecclesiam diu pertur
barunt,  Fadrianum IIY pontificem
impulerunt, ut citulum regni, es impe
ri post moriem Crassi pralicis adinat
Carir. 88+. FX quo decreto moriso
Crasso duo Duces Traliae reenum inie-
runt, Berengarius, P Y ido. Inde mor-
no Scephano V pontifice Sereium C d
Sedit, eaque potitus Sercranos snealt, et
inssit. 896. mortuo Formoso pontisices
modo ex hac, modo ex illa parte creatt
acta alter alierius reschactunt. si ut
Sus Ortam secessarat que aharos ad
nocavit. 925. Marocia Alberii mar-
chionis morrui uxor ridoni Tuseiae
eoCarolum Crassum imperatore con-
mirem Tusculanum poncificem intule-
runt, contra quem aduersarii FOr
mosum opposuerum; alque ante i.
lum consectanerum. unde pcactionata
est. Loaque Arnulfus rea Germaniae
a Fornas ana dodatus orbem ob-
se imperatorem coronari a Formoso
pondisicibus dicium est. Albertus mar-
chio in offensionem ioannis X pont. lap
marchioni nuptaipsum ad orbis prin-
ciparum vocavit. 926. Vidone vero
morino uconi rest Ltalia nupia eum
vocanit, sed subito ad alberico Maro-
ciae filio orbe crectus est. Romani remp.
mutarunt  praefectum orbis, sonsis
usse accarehones instibuerunt. 928
Tueo inderex komam obsedit, camqe
cem creandum curanit; qui oactas
ATT VocabuS est. d3d. Gat spoitatuS. at
Albericus desendit. 932. Idem alberi-
cus filium suum secaacanam poniisi
tionis parte a Berencario IY rece ad
uocanis anxilio usontem recem Ger-
mantu coronanit imperatorem.
902. ans Loannes inde mutata vo-
luntate berensario sudete cupissits
cui multa vicae probra obycrebantur.
Orho occulie Roan den.  o
cilio exiscoporu  ou
deponendum curauit, et Leonem YZZI
Sasoit. hatam amlt Lbannis ad ed
mpubs ctdonem aeeresde. sant. OlBo
Pau ate comta ntemeatbum exGt.
Romant an pusso Leone. Lannemre
duxerunt. e eo moriuo Beneasc
ris ex orbem obsessam inijt. e Leone
reduxit, qui conventu habito Beneai-
ctum abdicanit. moriuo inde Leone
Toannem XTII substituit. Tum Roma
nilibertatem affectantes praefectus vr
bis, consules  decarchones Toannem
exieunt, qui cum se ad Pandulfum
Principem Capuanum contulisset, ejus
auxilio renocatus est. Orho Komamre
versus de omnibus sedicionis anctori
bus supplicium sumpsit. 965. 960
907. Orhone II inde regnante Roma-
ni Cincio auctore iterum de libertare
repetenda egerunt, e Benedicium YL
adsersante mori in carcere coezerunt.
974. Inde Comites Tusculani plerun
que snos in poncificatum intruserunt.
97L. Othone autem TIL. reenante rer
sus Romani duce Crescete Consule mo
verut, vt Emperii ritulum sibi vindica
careni. atque Joannem XV aduer (aB
tem orbe depulerunt. sed mecu Ochonis
revocarur. 99+.995 morruo inde Z0ait
ni Ocho Cregorium Y sussecit. quem
Oihone Lralia prosecto Crescens orbe
exturbanit. ex Toannem XVII substi-
ruit. ac molem cadriani munimii, quae
ab ipso Arx. Crescenis dicta est. 996.
Oiho reversus orbeme arcem oppu-
susecerunt. quate adclta iso

## Folio  -  — 1663200467:0769
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000769.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
enauit, e Crescentem, Loannemg.
Olrus Crecorium restitunt. Crescentis
inde uxor munere venenato Dibonem
peremit. 2002. Post aliquoi annos
cum Romant comitiis pontificis depra-
varis mulios pontifices ona viventes,
alios vi, alios pecunia fecissent, rei
curpitudine commmotus Henricus TY
res Romam venit, e falsis pontifici-
bus remotis Elementem LY (ubroea-
nic. qui reformationem insienem EC.
clesiae instituit. Henricus ipse Patri-
eius factus, es iure ordinandi pontifi-
ficis affectus est. inde res quietiores fue
re. 20+7. Post aliquot inde annos schis
mate orro Cadalous antipapa auxilio
Henrici TYL obsedit urbem Leoni-
nam, alque Alexandrum II ponsifi-
cem, es furco eam occupauit. inde pul.
sus a populo ope Cinci ciuis Rom ar-
cemrenuit, ibique obsessus est. 7063.
Crceorius inde V LY pontisex in ma-
enam calamitarem incidit, siquidem
a Cincio ciue Rom rato captus,  in
currim cinci conditus. sed starim à
populo liberatus, rurrisque enersa est.
2075. Tenricus inde cum Clemente
ancipapa urbem per mulios annos ob-
Sedtit e suburbana vastanit; et Cre-
corio in arcem refugiente, urbem ce-
Dit e Crecorium n arce obsedit. 
pulsus a Roberio riscardo duce apu
lia Senas abj. Unde profecto orbe Cre
corio Senis Romam reuersus Clemen-
tem in sede locauit, e abijt. 2084. quo
profecto Romani Clementem orbe cie-
cerunt. 2084. quem ille Vrbano ponti-
fice post in Franciam profecto rece-
pit. 2095. es ab eo reuerso in arcem
compulsus est, ex qua eriam deinde
prosueit. 2098. Post aliquot annos
Paschali LY ponrisice ab Henrico
TIII rege in remplo S. Perricum Car
dinalibus per dolum capio Romant
Germanos inuaserunt; e praelium
acre fecerunt, e Henricum fuea-
runc. 2YZ2. Inde Romanis deficienii
bus in apuliam processit, et reuersus
eos pacem petere cvezit. FY78. FOmor
ruo Cincius Francipanes, quod aliut
poncificem creare vellet, Gelasio 2
infestus fuit, cui Perrileones obstite.
atct. 1L18. Tenricus Cx L at 
Taruisma subito Romam reversus.
eaque poricus Mauricium, qui Burdinus
dicebatur. Celasio pontisicem obiecit.
eoque Francipanibus commendato vr-
be cessit. 2YT8. Post aliquot annos
Romanirursus dissenserunt in comi-
sys innocentii YY pontificis, e Ana
cleri 2Y antipapae, atque ipsum fere
anacterum vetrileonis filium colue-
runt. Innocentius in Franciam prose-
etus demum à Lothario reze reductus.
es capta vrbe in Laterano collocatus
ipsum Locharium coronauii impera.
torem. Romani cum ex rectis cum C et
manis pro Anacleto pugnarunt. 2F33.
Innocentius inde rursus abire coactus
rursus a Lochario reductus est. TF37
Inde moriuo Anacleto, cum Romant
ad obsequium Innocentius redissent.
Innocentius Tiburtes. Pranestinos.
Tusculanos. Albanos, qui in contu
macia persistebant, ope Romanorum
adortus est. Tiburres Romanos curpi
ter fucarunt. rursus petiri a Romanis
pacem ab Innocentio petierunt. Cunt
aurem Romani instarent, ut pontisex
eorum urbem euerteret, atque ipso
exterminaret. Innocentius abnuit.
Quare Romani ab eo defecerunt, e
libertatem instituerunt, es macistra-
stratus veteres creandos, es publica
vecticalia poncisici adimendâ decre-
verunt, ad id maxime ab arnoldo
harerico impulsi, es bellum cum Z1.
burtibus renouarunt. Duare Inno-
centius eos à Sacris amouit, ee iure
comiriorum pontificiorum privanit.
7F43. at que haec cum pontificibus con-
tentio ciuicatem curbauit osq: adt C le-
metem IIT. quo tempore Romani cum
suburbanis populis prope asstane aim
natores, quos restiderunt. latri-
carunt. 2743. Ceterum praeter Se
cium crearunt, ac vecticalia om
nia publica poroset ademerune. pri–

## Folio  -  — 1663200467:0770
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000770.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
lius factus est.  Lucrum LL Pons
cem destanotes propteream Caprtolio
dum recem borrantes ad dominatun
poncificis euerrendum, sed frustra, mi-
Serunt. 224S. Fueenius ope populorum
Latinorum orbe oppuenata Romanos
ad pacem petendam compulit, cum eo
vi Patricium abrocarent, e Praese
ctum orbisrestituerent. 2045. Inde
Romanirursus ab Fugenio postularut,
Vt Fibur euerteret, at que eum abnuen
tem orbe expulerunt. +F46. is demum.
primisque Luschlanos adorii ab eis cla
mus Parricius Tordanes Petrileonis A-
obsidentem repuler ant. L245. I aC c
re Engenius TTTL eos auersarus Viter-
bium se recepit illi liveras ad Conra
reuersus est lenito, sed non sublato odio
Romandra. LL48. Inae Hadrianus
TIIL poncisex rozatus, et in Latera.
no consecrationem acciperet, et Senato
ribus administrationem remitteret,
abnuit, qua de caussa illi irati ridone
Cardinalem interfecerunt. Lladria
nus saeris poxulo interdictis. Vrbeue-
tum secessit. 2X54. Veniente vero Fri-
derico ad coronam accipiendam r iter
bium processit ibi Romani Priderieu
convenrune, posculantes bt dlericoru
dominarum depelleret,  cinitati an
liquam ddtalem restrderet, es Vt
quandam pecuniae summam Romanis
magistraribus solueret. quos Prideri-
cus insolemtins acentes repudianit.
2755. Enterim Zladrianus orbem Led
ninam imprudentibus eis occupauit.
ac postridie insciencibus illis in Y aric a
no Fridericum coronauit, es cum eo
orbe exyt. 2755. Ouare animaduer-
sa Romani craiecto Tiberi paucos pon
rificis stratores, qui in V atic ane reman
serant interfecerunt, e Cardinales
aliquot spoliarunt. Fridericus in Y ari-
canum reuersus praelium cum eis com
misit, e in orbem cos fueauit. e
egressus obsidione orbis inita propter
caeli eranitatem abyt. 7Y55. Alexan-
dro TTY inde sedente Komani fini-
rimos populos rursus invaserunt, in
dem maximam ad Mondem Porcum
acceperunt. Fridericus ad ducens Pa
Schalem contra alexadrum ab aulicis
aracicano repulsus est. deinde cum
incendium in basilicam iniecisset, re-
ceptus est. Alexandro ipso in ades
en didodelam oam eterionim.
am combusserunt, ac demum Tuscu
lum inuaserunt. 2268. Alexander
ano Tusculi esset, pollicirus est, se sa
dra administratione fore contentum.
si Romani Calisto antipapa reiecto se
recepissent, neque obtinuit. 2272.
Pest aliquot annos Romani obi Fri-
dericum se summisisse Veneris Ale-
xanuto dantu, ad eum legatos de
Pacemoseran tum denatores re-
2277. Duibus Alexander ita permi–
Francipanum se recipiente. quin etia
ex Paschalem introduxerunt. 2267.
inde Albam adorri captam, ac dire–
tinere vellent, nihil imperrarunt.
sit si ivrarent, se Romanae ecclesia obe-
dituros. acque ita urbem ineressus est.
2777. Fisdem in oppuenatione Ld
sculi persisentibus, Lucrus TTF pon
rifex, quia impedire non poruit; ur
be abyt. minantibusque eis, ni domi-
natu orbis cederet, reronam conces-
sit, ubi concilio habiro de illorum con-
rumaciaeeit. 2784. Vrbanus item
sit. 2285. ad extremum Clemens
TILrem composuit, cum eo vi Patri-
LTL odio Romanorum Verona man-
tricium abroearent, praefectum au
temvrbis,  senatores à pontifice
innesticuram acciperent. 2788.
Cum autem aaha ascaum opa
enarent. Tusehlan CCMcre
ei aduenienii se dedrderunt. au A
manis minantibus Tusculum Caelestr
no poncifici tradidit, Caelestinus à R0.
manis faricatus, ne sedirionem retot
reto Romanis dedit. Lidano o pe
iram euerierunt; ac ciues casperse
Pit. 2298.
runI. XF9Z. Perrus praesectus orbis
apud Innocemium TIL obedieniiam
inrauu, es ab eo investituram acce
Koma.

## Folio  -  — 1663200467:0771
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000771.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
Romanum in Marchia Y eromenst. Lcili
nus a ROmanO. 2275.
Rondinetum, in aero Comens. 26+6.
Rosarum in aero Mediolanenso. 2Z5 +
leosellae in Ducatu Fu(cD. 774.
Roncaliae ad Placentiam prope Padum,
2bi conventus acebatur a reze. 972.
lece reces.
Sabinensis exiscopus. 588.
Sacilanus exiscopus. 538.
Sazarolum. Y2OF.
Saluirae. 769. Marchio Saluriarum insti-
1nS. 997.
SA LFR N VM Salernitanus PrincipatuS
institurus. 8;7. lece Principes Capua-
nos. Amarus archrepiscopus Salerni in
stiturus a Loanne XV. obsiderur a Sar
racenis. 2026. Cnaimarius princeps
Salerni. 2026. no lonee a Salerno Ien
ricus cum Craecis debellanit. 2023. Ci
Sulfus princeps. 207 4. Roberius Saler
num cepit. 2076. Crecorius VII pOnE.
Saternum a Roberto deductus ibi con-
cilium habuit. 208+. Salernum ROZC
rio creptum a Cothario. FF37. Henri-
cus per Diepoldum Salernum Tanere
do ademit. FZ92. Komnaldus archiepi
Scopus Salernicanas. 543.
Sanbassianum in Lombardia. 2Z59.
Sancassianum pro Lombardis stetit.
lece Bononiam.
Sarnus in Campania. 2250.
Sanona in alpibus Cotrys. Pro Friderico
Stat. 2776.
Saxolum oppidum in diaecest Murinensi.
T1
Scala in Campania. XZ37.
Scalella in Campania. 2Z37.
Segusco ad alpes in Lombardia cum pro
Alexamica LLL Oovaus. 1759. Se
7772.
Senocallia in Pentapoli set a. 755. Pelta
exiscopus. Lanenses adorei sunt armi
Sociorum. 2Z40.
Seprium, in diaec est Mediolanenso. 96Z
1025.
Sercianum a Desiderio conduum. 772
in Frruria.
Sicopolis. i. C’apua noua. 856.
Sienia in DuCatu ROmanO. 8F7. Alex an
der ibi Zhomam archiepiscoxum C an
mariensem inter sanctos reculit.
T772.
Soana. ex Tusco DuCat. 77 +. Romas.
erepta Crecorii YIT ponersicis, qui Li
debrandus dicebatur, parria.
Soncinum in Fombardia. FZ37.
Sonica. in Lombardia. Z255.
Soracte mons, i DuCatu ROmanO. 7 47.
SPOLETVM. lege Duces Spoleta
no5.
dildtae camlidae eposcobus in Dubati L0
nenses victi a Ploremtinis cum ad ar
ma venissent propter castrum AXia
m. 1274. Christianus lecatus Fri-
derici Senas omnes Etruriae porulos
pro pacanda Ftruria aduocauit.
Suessula in Campania.
S r FkLY_ Ca Dda ROmanO. 727.
creptum, es redditum a Luirprando
rece. 728. Fenricus TI concilium
Sutris habendum curanit co a
EriumYL. 2046. Lnonus TI pont.
concilium habat Saltus contra Bene-
alctum X antipapat. L059. Cali-
Stus IL Durdinum antipapam Su–
Etanit. 222F. a Friderico occupatur
tri caxi iussit, es ienominiose tra
7766.
mano. 2053.
Combardis staret, a Friderico expu
enata. 2274.
Syponcum in apulia. 2Y37.
Tablanum in Lombardia. 2X49.
ISEN AE. ZenrICUS TII ROma Senas se
retrulit. 208+ Senensium nona oosa
rissimum Romanis rerum polentibus.
224+. denenses a Florenms armis pe
citi. suburbia ab ers ncnsa. Senenses
in corum aerum inalest prope omnes
capii ex in carceres condiit. I24+
Tanetum inter Parmam; es Recium a
Rolandus Senensis pons et fadius,
Clephonereze captum. 574.
T AREN Y V M in C alabria occuparum 
Romualdo Duce Beneuent ano. 695. a
Sarracenis possessi.  a Ludour
coTI tentatun. 069. Sarracenic

## Folio  -  — 1663200467:0772
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000772.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
Tarento saeuiunt. 876. Princeps Taren Traiectum in. C. ampania. 8 99
rinus. 2096. Taretum erepium Culiel Franum in Apalia. 2042.
mo resi a Roberto Comité. 2255.
Tarracina in Campania. 878. ibi connen
tus habirns. 2086.
T AR V LSLV M in Veneria. caprum ab
Alboino rece, a quo Felix episcopus sa-
late obtinuit. 509. V alfaris Dux F ar
nisir. 590. Carolus Magnus Rodeando
Duce Foroiuliensi capio Taruiscum se
confert. 776. Taruisrum poxulatur ab
Ynearis. 902. T aruisini ad sunt Pata-
uinis contra Y enetos. TZYO. Premun-
tur a vicerinis, quia Pataninos corra
Scinvissent. 2243. primi coniurarunt
contra Fridericum cum Y eronensibus,
e Vicetinis, ex Pataminis. X167. in
inducis stant a parte Lombardorum.
2776.
YAVRTN VM. Aeilulfus Dux T aurina
tin fit rex. 590. Garibaldus DuX T au
rinatium persidus. 66Z. Racumbertus
Dux Faurini fit rex. 704. Monaste-
rium Fructeriae in aero Taurinati.
202S. Vido exiscopus Taurinas.
2039. Fridericus F aurinum conces
Sit. X255. Faurinum pro Friderico ste-
tit. 2776.
Teanum in C apania. 827. Zeo episcopus.
877. Pandulfus Comes. 2023.
Feate, in Ducar Beneuentano; à Pipi.
no rese creptum Crimoaldo Duci.
80T. Fransmundus Comes Featinus.
O9r.
Telesta in Campania a Sarracenis capta.
2
Tremerium ad lacum Comensem. LL L 2
Tremula in apulia. FZF9.
Tricium ad abduam amnem. 2259.
faederatis capeum. 2267. a Germanis
deditum. X2V):
Froia in Apulia à C acapano condita.
2026. se dedidit Henrico primo reet
2023. Vrbanus TY ibi convencum ha
buit. 2092. item onorins LI. 2028
capta est a Lothario rese per Henriciu
DulM. 2+37.
Fudertum, ex DnCat ROmaBO. YL
827. a Loncobardis Ducibus occupa-
tum. 579. ab F xarcho recepium. 593.
Martinus Fudertinus pont. inter san-
Atos relatus. 647. 653. F uderrin ad L1
nocemium pontificem à Conrado Ducc
redierant. 2293.
Fuscanella in Frruria a Desiderio cotao
6d. 772.
Tusculum. Tusculani fundunt Romano.
ad moniem Porcum. 2267. oppuenan-
rur a Romanis. 2Z82. Se dedunt fidet
HenriciY contra Romanos. Henricus
tradis eos pontisici Caelestino, Caelesti-
nus Romanis, Romant Fusculum solo
aequarunt. 2T9T.
Y accariccia in Apulia. 20Z9.
Y aldeserchium in Firuria. 1005.
Vardastallum in Lombardia. 950. Ut .
cilium fit ab Vrbano TY pons. 200+. C
a Paschali 1L 2106. a Torhario res
Y assi marchiones. 2284.
Yelitrae in Ducaru Romano, Capta. 2088.
Venatrum in C ampania vastarum a Sat
ENE CFAC. Quareis Ducrous ene
TRFD EN TVM DuX Tridentinus Foi.
tad. 575. Alatis. CMnabalaus. 002.
Trudentum eapaabat a tratbS.
577. Secundus exiscopus, 603. Aenel
las exiscopus.
capitur. 7236.
racenis. 865.
85T. Cassalaro Felesta. 865.
ZTCLN V M. lece Papia.
Tibur, ex Ducatu Roman. 27. Othe
TIL Fiburtibus obsessis ienont roEa
MS. Romnalai. 907. TWontS Velat
suscipiunt cum Ennocerio LL Ponljac.
2F+0. 8 caussam afferunt assidy in-
Torcellum in astuario Yenerorum exisco
pus Minas sedem Torcellum E alst
lit. 638. 805. Yitalis epistops. 203F.
(copus. 883.
terpontisicem,  RomanOs. 2742
Senator exiscopus. 873. Dominitus ept
iorum.
V ERCELLAE. Carolus Maenushiemi
Vercellis egit. 807. Trusardus episc
Pus Yercellensis fuerens incidit in-
Su

## Folio  -  — 1663200467:0773
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000773.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
aespuse atedat Frideribas
ee occupatae. 2025. Monasternsm Lo-
cedense in aero ercellensi. 20+0. Ar-
dericus exiscopus r ercellenses meeropo
litan sut vices implet. 2027. episco-
pus Vercellensis legatus Lombardiae ab
Henrico TTI factas. 2070. qui comi-
a Cregori YZI russa Henrici com-
probanit. 2073. Sieilf redus exisco-
PuS. Vercellenses pro Lombardis ste-
Terunt. 2276.
EKONA. capta ab alboino rese in
Ttaliam irrumpente. 509. ibi occisus
ab Dxore. 57Z. Miraculum Veronae
de carholico,  Arriano. 589. Athesis
inundanie usque ad fenestras oracoris
S. Zenonis. 589. Veronae celebratur nu
priae Theodelindae,  Autharis recis.
Terone incendium conslatu. 590. Z an
crulfus Dux Veronae subactus. 600.
Theolapius vates apud Verona. 743.
Araeisus rex Desiderii filius enaditre
rona, eaque occupatur a Carolo Maeno.
774. Pipinus Caroli silius rex Tealiae
monasterium S. Zenonis condidie; 
locupleranis, ibique sepultus est. 820. BC.
renearius marchio Veronensis rex.
887. Adelardus episcopus. 90 2. Campi
Teronenses. 902. Fudonicus IIL rex
Verona a Bereneario capius,  caca
IuS. 902. ibi V erona describieur. Deren
carins rex Veronae occiditur. 923. NI
Lo Comes Verona. 923. Filduinus epi
Scopus. 927. Rarherius episcopus. 927.
932. Verona conventus habitus ab
Othone rece. 967. Velso marchioVC-
ronensis non expectanit Henricum in
Roncalis, eaque prima Velsonum a Ci
bellinis alienatio fait. 2046. Verona
Terramotus. ZFL7. Veronenses adsunt
Vicetinis coera Pataviinos. T++ 3. Her
manus marehio Yeronensis. TZ47. Ve
ronenses pontem in alhesim regi ve-
nientifacere debent. FF55. eum pon-
tem Friderico intersciderune, e ab il
runt. 2298. HLostiliam muniuer
2F90.
restix ad moniis Careaniradices. X777.
VTCE PTA. Capta ab Alboino. 57T. PC-
redius Dux Vicetinus, Y ectarUS DUX
66+ Vneari Viceriam populantur
00 2. Bellum ineunt cum Patauinis.
FT43. Coniurant contra Fridericum
cum Veronensibus, e alis. 7267. in
inducis sunt a parre Lombardorum.
2276. item in P acC. +283.
S. Victoris C astrum. 20+5.
rielebanum non lonce a Medioland
7256.
Villa nona ad Comum a Mediolanen sibu
condita. 2X26.
Vincola castrum in aero Murinenfi. 940
VEZERBLVu condicum a Desiderio
recc. 772. decoratum exiscopo à Caele-
Aino pont. 2293.
YOL A YE RR AE instaurata a Deside
rioreec. 772. à Genuensibus capiae.
altionem coecit. 2262. V eronciqusit
rarys pronocar a Comire P alatinO, CH
Fridericus Cardam concesserat. Ve
netis aucioribus coniurant cum Vul
einis; e Pataminis aduersus eum
2264. Fridericus ad eos motus compri
mendos profectus cum infamia disces
sit. 120+. Veronenses faedus faciun
ca Lombardis contra Pridericum
Verona factionibus acitatur. 2167
in inducis pro Lombardis stat. 2776
uce Constantiae. F183. Luciuo
LL ponc. conuemtum habuit rerona
Pasen Tnderico. X28 +. ibique mor-
ano est creatus Vrbanus IY
10S. mphithearri pars corruitter
ramota. Fractam rebiplant E p
nibus suis a Salinenerra T aurello F et
rariense conditam. 288. Hostiliam
reedificare. invitis Mantuanis saepe-
runt, eosq. au ponem itta)dea
T226.
Volcurniae cascrum. 602.
Ynearos 902. Vercellae ab Ardoinore
loper episcopum veniam impetrarunt.
2255. Veronenses, Gal castrum Cardae
+258. Turiscandum
occupauerant, a Friderico coerciri.
VRDEVEErU, Sive Orbitum a Loncobar.
qui Cardam ac
instaat atum. 772. ex Ducata TuscO.
dis Frruria captum. 605. à Desiderie

## Folio  -  — 1663200467:0774
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000774.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
774. Y rbeuerani consules creare cape- Tarus P arma. 2280. 1270.
runt. 975. Syluester IY pont. leces et de Ziberis ROma. 589. 826.791.
dit. 2000. Fadrianus TFII. pont. Vrbe Ticinum ad orbem Papia. ZZZZ.
netum secedit. ZF55. Yrbevetani bel-
lant cum Fuderiimis. 2+58. Seditione
Trebia Placentia. 889.
Fresta ad Comum. 1126.
aeitant. 2284. Oppuenantur ab Hen- rernarolus ad Papiam. 897.
nicOY. 2786.
Y R BI ∞VM in Pencapoli. 755.
Y R B S Leonina condua, e consecrata
a Leone IIIIPOnc. 855. nunc Bureum
Roma sive S. Perri dicitur.
Naciones, quae Port a it L. OII9O.
bardorum in lcaliamirrum.
Vrsicinates immunicare donari a Medio. Franci Nunmt, Sblaats Satalt, ea.
lanensibus. 2260.
FLYMLNA ETALTAE, LN
HAC HISTORLA NOMINATA.
ABDV a in transpadana. 570. 692.
2IFF. 2220, F758.
Arnus, in Ftruria. 2269.
Achesis Y eronam interluit. 589, 2092.
Ansidus in Apulia. 20 + 2. nunc Lofanto.
Bobium, ad Bobium opp. in Alpibus Cot.
iys pronincia. 624.
Brenta, olim Medoacus ad Paranium.
907. F2F0.
Calor in Ducatu Beneuent an0.603.
Entia in aero Parmensi. 2280.
Lambrus in Transpadana. 722F.
F26T.
Tiris in Campania. 877. hodie Carilia.
nus.
Mincius, ad Mantuam. 2037.
Ollius, in Transpadana inter Mantuam.
 Cremonam. 570. 2183.
Padus in Lombardia in Proemio. conela.
cianit, 1726.
Parma ad orbem Parmam. F780.
Piscaria in apulia. 2240. olim aternus.
Planis in Foroiuliensi Ducatu. 638.
Rhenus ad Benoniam. 2F26. 2255.
Saerus in Campania. 673.
Scultemna, ad Marinam. 638.
Senins ad Fauentiam. 2770.
Serius ad Cremam. 570.
Sicla, olim C abellus ad Nurinam. 2735.
7252, 7783.
Tanarus Placentiae. 2097.
Tarbarus Mantua. 200F.
ri Germani, es Normani.
Franci vexati a exX Ducibus Longobar.
dorum in Traliamineressi malaeisre
pendunt. 577. Solicitari inde ab Emipe
ratore veniunt contra Loncobardos,
Traliamque iterum ac saepius vastat sub
Authari e Acilulso resibus. 586. fa-
eta demumpace on Aeilulfo diu quie-
verunt. 592. Inde a Pertharito rege
contra Crimoaldum adducti delentur
ab eo non procul ab H asta in loco, qui
abys tramorn mulus aicius est.
662. Popremo docalt a ponisorou
auxilio accurrere ducibus Pixino; e
Carolo rezibus, atque Aiscultum impe-
rata facere, Desiderium regno cedere
coecerunt,  regnum lraliae; aique
imperus niculum adeper sunt, 3t supra
ducrum est.
Tunni, quos Longobardi reliquerant in
pere, hae fuere.
Pannoniarezem suum Cac anum dixe
re, qui faedus cum Aeilulforese per-
Cu sIt. 597. Inde praedanat caussain
Dacarum Loroculrensem irrupit. Ct
salsum Ducem praelio interemit; oppi.
dum Foriculi prodente Romilda G1-
sulfi oxore cepit, arque diripuit, in-
sentem numerum capriuorum abdu-
XIb. 6+S. Inde a. Crimoaldo rese Voca
rus venit aduersas Fuxum Ducem FD
roiuliensem, alque ii pructo at
cidit, ac recionem poxulatus est, e
cum inde abire nollet, à Crimoaldo at
te expulsus est. 664.
Sclani ab Agilulforese ad diocunuos eu
licos conducuntur. 602. ex Dalmatia,
quam occuparant. Apuliam invecto

## Folio  -  — 1663200467:0775
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000775.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
Aionem Ducem Beneuentanum occur-
rentem interficiunt. 6+9. in Forumiu-
lium sub Ariperto rece irrumpunt, ac
Ferdulsum Ducem cum exercun ster-
nut. 705 iterum cum invasissent Pem-
mone Duce deleti sunt. 7 28. Rachis rex
in corum recionem incurrii, atque eos
ab impressionibus coercnit. 738. inde
Venetorum oppidum C aprulas poxula-
2i sant. 8+T.
Sarraceni Arabes a Machometo commo-
ventur imperante  er ablio. 628. Si-
ciliam ex africa vastant. 6+9. Rhodio
capiune. 657. Tispaniam Coehis eri-
Piunt. 727. capia Sardinia sepulchru
S. Aueustini faedant. 720. Prouinciam
in Francia inuadut. 7 30 in Corsicami
 Sardiniam se inculerunt. 809. 8F3.
Cencumcellas in Etalia, es Nic eam in
Prouincia vastarunt. 823. in Dalma-
tiam incursant. S4Z. Basilicas 5. S. apo
soloru Perris é Pauli Roma spoliant.
846. Cassinas monasterium diripiut.
847. In Sardiniam appulsi ab realis
pelluntur. 849. Beneuentanum Duca
tum vexant. 85 4. Fraxinerum in Al-
pibus Cortis occupant. S9r. Barrium
in apulia capiunt. 8+r. e Cariliani
in Campania sibi vindicant. 877. a Lu
donico TTrece C alabria pellutur. 872.
Cassinas monasterium incendunt, ab-
batem oberuncant. 88+. F. Fraxineto,
es Africa Italiam infestam habent.
905. Aquas oppidum in Alxibus C. or.
ris capiunt, Genuam diripiunt. 935.
F Fraxineto in montes Sueuia trans-
feruntur ab Tenconereze. unde romi
petas spoliant. 9+ 2. C ampanam inua-
dunt. 2000. Siciliam recuperat. 2040.
Christianos in Syria afstieut. unde bel-
lum eis sacrum sub Yrbano TY infer..
rur. 2094. lese bella Sacra.
rneari eens Serthica et immanis in Pan
noniam ciectis Hunnis Crasso reenan-
re venerunt. 902. Specularum in re-
netiam prodierunt. 902. audita Italia
opulentia ad praedam accestiterum in
Eealiam irruperunt, ac Comum, Ber-
eomum, es Paxiam late populando pe
am a Beren
ex Ttalicis acticum ad Brentam per
venissent, desperatione saluris actire
pente tralicos aeeressi sunt, eosque occi
dione occiderunt. Inde Tarnistum, Vi.
ceriam, e Patanium populati, insula
Venetorum,  ipsas renerias inuase
runt atqi sque ad appenninum prae-
dando peruenerunt. Nonanculanum
monasterium incenderunt. 902. 903.
Reuersi Veronam inuadunt. 92Z. rur–
sus reperita Lombardia Papiam incen
duni. es monasterium S. Sixit Placen
cencinum comburunt. 024. In T uscid
vocari ab alberico marchione sauiut.
925. in Campaniam ineressi Capua-
num, es Benenentanum aerum Sar.
num 2sque es Nolam, e Liburiam
populantur. 936. In Combardiam re
versi non nisi pecunia incenti accepia
abeuni, quam Berencarius TY collegit
949. in Bauariam se conserunt. 655
ad fidem Christi conuercuntur. 2020
Germani, arnulforese Germaniae duce in
Italiam primum venerunt, a Beren
eario rece, es Formoso pontisice voca
ii orbem Romam ceperunt, et mul
ia mala muliis intulerunt. 890. Idem
ab Tenrico Bauaria Duce Othonis
Magnireeis Cermanie fraire ducti in
Ttaliam irruperunt, e Aguilera ca
pra Papiam perierunt e incencibus
populationibus factis abierunt Lotha-
rio I Tuconis filio regnante. 9+8. TM
de amici facti Tralicorum auxilio ve-
nerunt, ac reenum, e imperiumpe
pererunt.
Normani Franciam insestam habere in
cipiunt sub Carolo Crasso reco. 88F. in
e
Franciam mierant sedibus a Carolo
impetratis, eamque parrem Neustriam
quae post Normandia dicta est, vocant.
887. Ex Francia im Apuliam veniut.
5 quo modo. 2076. ad Pandulfum
Principem Capua venerunt. e Melo
apulo contra imperaiorem Orientis
ad recuperandam Apuliam se adium.
Xerunt. 2027. occasionem nanciscun
Dur parandae dominationis in Apulia
tier

## Folio  -  — 1663200467:0776
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000776.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
mocam inde spulia parta vexarint
Etaliam, e Siciliam, lesc in Ducibuo
apulia
Vrbestraliae, aut Cactra insigniter, aus
dorum.
Paxia obsessa ab Alboino rece capitur.
Classis oppidum Rauenna a LoCinO FXar
choobsidetur. 578. 584.  à Smarae
do recipitur. 586.
ROmA a XX X Dusibus Loncobardorum
obsidetur. 579.
Brixilllum ab Authari rese obsidetur, es
capitur. 585.
Roma ab ariulso Duce Spoletaxo obside-
Tur. 597.
Perusia ab Agilulfo rese capitur. 59+.
Roma ab Agilulfo reee obsidetur. 594.
Patanium ab Aeilulfo rese expuenatur.
602.
Cremonailem. 602
Vantua item. 602.
Forum iulium opp. ab nunnis dirixitur.
675
Forum Popilly à Crimoaldo rese excindi
rur. 665.
Rartenna capirur à Luitprando rece, rect
pitur aaulo L. ut. 25.
Roma obsidetur a Luicprando reee. 729.
cum esset in potestate Crecori TY ponti
ficis iterum cum esset in potestate Cre
fori fLl. 39.
Perusia osratnt a adcbrreee. 7 +9.
Ranenna expuenatur ab Aistulto rege.
rum cum distulforese. 75+
Loma obsidetur a Ristulfo reec. 755
Paxia iterum obsiderur a Pipino res
755.
Paxia obsidetur, es capitur à Carol
Maenorece ona cum Desiderio rese.
Basilica apostolorum Rome diripiuntur a
Sarracenis. 646.
Capua capicur a Zudonico 1Y rece. 87Y.
Roma obsiderur e capicur ab arnulsore
se Germania vocato a Formoso pont.
contra schismaticos. 896.
Papia incenditur ab rnearis. 924. obst.
derur à Rodulforeee. 925.
Roma obsidetur ab Hucone rece. 933.
Canussium obsidetur a Bereneario II re-
Ec. 950.
Roma expuenatur ab Otbone Maeno.
964. obsidetur vna cnm arce, e reci
pirur ab Othone IIL,  Crescens neca
rur. 998.
Mediolanum obsidetur a Conrado rege–
2037.
Roma obsideeur a C’adaloo ancipapa, e
arXe Capitur. 2063. item obsidetur ab
enricO TTL, ex Capitur. 2083.
Laus obsidetur a Medtiolamensibus, ex ex
puenatur. ITZT.
Derehon expuenatur a Friderico rece
F755.
Mediolanum obsidetur, es capitur ab eo-
dem. FF58.
Hasta a Friderico incenditur. TY55. ite.
rum dirnitur. 2259.
Roma capirur ab Henrico TTIL. X777
Comum obsidetur a Mediolanen sibus.
FF20 expuenatur. 2T27
Beneuentum expuenatur a Zorhario. TIL
rege. 2737.
Crema oppuenatur ab eodem. 2F37.
Crema expuenatur a Friderico. 7259
7760.
Mediolanum expuenatum euersitur ad
rrbeuerum obsiderur ab Lenrico Y rege.
eodem. 2762.
Vrbs Feonina capitur ab eodem. 7767.
7786.
SXII Tanore
20+I. Normani fr.
difilii Culielmus; anfridus. Ricar
dus, Rogerius, Robertus in Traliam
venerut, et C atapano imperatoris act
recuperandam Suntum afsuerunt.
fuderunt Cracos ad amnem Ausidum.
Auersam primum renuerunt Ranul
F0, Comite. 2042. Normani fratres
instenes bello apat. 10+-. Dremact
expuenata, aut obsesa post ad-
nencun La
Lapra obsidetur a Pixino reze Franco-

## Folio  -  — 1663200467:0777
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000777.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
VibeS, aur Castra in Icalia post ad- FPISCODATVS INSTI
vencum Longobardorum
condica.
Crema condira ab accolis Zongobardos
Fucientibus auctore Cremete. lese suis
10cis.
Ferraria a Smaraedo FX archo.
Heraclia ad estuarium ab Opitereinis ei
nibus.
Equilium item ab azrestibus Opitereinis.
Baratellum arx Comi, à Luisprancto
rege.
Radicosanum a Desiderio reze in Z uscia.
Radicomalum item.
Sercianumitem.
Tuscanellaitem.
Petrasancta item.
ricerbium item.
Venetiae a r eneris.
Vrbs Leonina, que nunc Bureum Romae
dicitur a Leone LTTI pontisice.
Carilianum in C ampania a Docibili Co-
mite Caietauo.
Canussium ab Athone Comite.
Troia in apulia a Cregorio Caraxano Im
peratoris, vndo etiam recio Catapana
ta dicta.
Florencinum item.
Draconarium item.
Castrum S. Anceli a monachis Cassinari.
bu5. 2046.
Civiras S. Benedicti a monachis Cassina-
tibus.
Sicopolis, quae es Capua noua à Sicone.
principe Beneuenti.
Pons curuus à Rodoal do eastaldione Aqui
nate.
riceleonis eastrum ad abduam à C remo-
vensibus.
Villa nona ad Comum a Mediolanen-
sibus.
rillafranca à Genuensibus in ora mari-
rima.
Castrum Leonis a Cremonensibus.
Lausnoua ad moncem. Fehetionem à Fri
Eguilus.
Vuceroi.
ib aduCHEum L. OnSO
bardorum.
Heracteae, qua nunc cinitas noua dicitur
Caprularum.
Lorcelli.
Metamauci.
Clodiae.
Tustinopolis.
Ferraria.
Olinola, quae post r eneria dictuer
Capuae nona.
Alexandriae.
ARCHIEDISCODAT
ntit post aduentum
Gradi.
Salerni.
Capua.
Loannes Fpiscopus Placeinus vltro se ar
chiepiscopum vocanit, es antipapa fa-
ctus Loannes XYIL dictus.
Genua.
Pisarum.
Longobardorum.
dericorcet.
Alexanatha a Lmbarcus saederatis.
MIONASTERTA SIVE APBATTAL
noux instituta.
Monasterium Cassinas paucis ante annis
a S. Benedicto condirum erat. lese in
Abbatibus Cassinatibus.
Monasterium S. Perri Bobii conditum est
a 5. Columbano Scorto sub Agilulso re
ee opem ferente. 624.
S. Georei in Campo C oronatae à Cuniper
TOreeC. 692.
S. Aeathae Papiae a Pertharito reee. 673:
S. Tuliae Brixiae ab Fneilberea filia Dest
deri regis. 762.
Teni in aero Brixiano à Destutio rese
8
S. Perri ad Calum ad  nto
prando reee. 7 43.
rege. 743.
Berceti in moita Suto n a

## Folio  -  — 1663200467:0778
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000778.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
S. Anastasi in Olonna a Luiprando re-
D.Hhestr Lonaitoulae in diaeceso Aut
nensi ab Anselmo Duee Poroiulienst
fratre oxoris Aistulfo recis. 755. C0r
pore S. Syluestri Romam deportate or-
natur. cui adiungitur Hospitium in
via Aemilia S. Ambrosio dicarit. 752.
Petrus abbas Caroli Magni. 8F3. An)
fridus abbas lezarus Ludonici ei re-
eis. 828. Ludomeus LIL confirmat pra
nilezia monasterio. 90+. Monasterium
incenditur ab Ynearis. 903. reficitur.
909. Petrus abbas, transtulit Nonan
culam corpora 55. Cynesii, ex Theo-
pontis. 922. rido exiscopus Muiinen-
Sis abbas. 963. Monasterio ab abbate
adpraeposutos redacto per Berencarium
EI recem abbaus honor redditur sub
Othone Maeno. 998. Nonantulani a
Murimensibus ad Dononienses deficiut
auctore Kildebrando abbate, e cau-
sambelli inter eos serunt. XL3F.
S. Zenonis Ferena a Pixinorese coditum
est. 820.
S. Sixii Placentiae ab Fneilberea exore
Ludonici TIregis. 875. 950. Combu-
Rum est ab Ynearis. 924.
Canussii ab Arhone Comite. 945.
Brixilli ab Arhone Comite. 945.
S. Benedicti inter Pacum e Larionem in
aero Mancuano a Tedaldo marchio
nc. 980.
S. C elsi Mediolani a Landulso archiepi
ScopO. 995.
S. Petri Mutina a Zoanne exiscopo civiba
115. 996.
Camaldi a S. Romnaldo abbate. 2009.
qui item concrecationem C amaldules
seminscrtuit.
Locedi in aero T ercellesi a Bonifacio mar
chione Motis setta. 029. Bonomus
abbas Locedens2s. 202). LL99.
Vallis rmbrosae in Feruria a S. Ldanne
Cualperto Florent. L05.
Rondineri numiliarorum ad Comum al
Claravallis apesa Mediolanum a 5. Ber
pardo abbate. 203 +
S. Anastasi ad Aquas Salvias Romae ab
Innocentio TI poncisie e. 2038.
Morimundi in aero Z icimensi a monachis
Cistertiensibus. 2Z83.
Monasterium Floris in Calabria. L0ac
mus abbas vates. FL8D.
Monasterium T eani. 920.
Monasterium S. Vincenis in Campan.
852. Spoliatur a Sarracenis. 865.
Monasterium C apua. 9 +5.
Monasterium Altimi. 874.
Monasterium Classis, euius abbas Hon
Aus. 970. e S. RomnalduS. 905.
Monasierium Fructeriae in aero Z aurina
ti. 7075.
U onast. S. Tustinae Paduae.
Monasterium Farse. TT. +5.
Monasterium S. Modesti Benevendi. 2072
Monasterinm C ana in Campania. ZZ2E.
TTOMINES SANCTORVN
in numerum relati terme
ex Tralia.
Crecorius Magnus pontisex. 60+. Romt
nus.
Columbanus Scocus abbas Boby. 6F4.
Arcala abbas B0by. 624,
Berrolfus abbas Bobij. 624.
Secundus exiscopus Tridentinus. 603.
Joannes exiscopus Bergomas. 659. 683
Marrinus Fudertinus pontis ex. 653.
Deo IY pontisex. 683.
LeoTTIL pontisex. 855.
Romnalaus Ravennas abbas Camat
2009.
Bonomus Bononiensis abbas Locedens.
2027.
rido abbas Compost2. 20 46.
Feo LX poniisex. 2054.
Stephanns LX pontisex. 2058.
Dominicus Loricatns Campanus
2037.
Z0. Cualberous Florentinus Y allis ta
Ec. 74
exulions Corensius. 1640.
Puntida in diaecesi Mediolanensi ab A
Sa act ad. 1030.
berto exiscopo t Gomate. 2095.
LonnsLeaa LLumilatoia abouo
ab Alexandro LIZ relatus

## Folio  -  — 1663200467:0779
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000779.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
Perrus Damiani monachus, e Cardina-
ls Rauennas. 2080.
B. Henricus Cremonensis abbas monaste-
ri Puntidensis. 2095.
Gerardus Placentinus exiscopus Porenti-
nuS. TTF9.
Cuarinus Bononiensis canonicus regula
ris, ex Cardinalis. 2744.
Marcinus Turrianus Mediolanensis mar
Tyr. 2748.
Thomas archrepiscopus Cannariensis in
Anelia. FX72. ab Alexandro III.
Bernardus abbas Clarauallensis Bureun
dus. 2X74. ab Alexandro TII.
Caldinus arcbiepiscopus Mediolanen-
Sis, ∞ S. R. F. C ardinalis. 2275.
Fomobonus Cremonensis laicus. ab Inno-
centio IIL relarus. 2299.
Franciscus Asistas. 2298.
Dominieus Calarogensis Hispanus. FF98.
TIOMTNES VATTOTNTO
PrECtAnCES.
Fremica quida in C alabria sub Crimoal
doreze. 663.
Joânes monachus in Craecia sub Philippi.
coimperatore.
Baudolinus sub Luirprando rese in Lon-
zobardia. 743.
Theolapius rerona sub Luiprando rege.
3.
Villelmus archiepis. filius Orhonis Ma-
ent. 956.
S. Rommalans Ravennas sub Othone TII.
2002.
Zoachimus abbas in C. alabria. 2Z8 9.
F AMILI AF ITAL TAF.
anciquae nobilitatis.
Marchionum acestinorum. 967.
Comitum Canussinorum. 896. leec mar-
chiones Tuscie.
Comitum Tusculanorum Roma Roruie
sub Carolo Crasso. 876. 883.
Marchionum Montisserrati sub Oihone
Mazno caepit. 967.
Comitum Mucilianae in Romaniola. 967.
Malarestarum in Romamola, sub Oihb
Comtu asCalolani. 105.
Donariorum Cremona. 20+5. De Perst
alat bdtbi accutcbet obeo aa 
Matenionunt Macasporcatunt.215d.
qutdran Comes adut. post C omi
Tes a Balneo dicti. 2264.
17
Vicecomam Mediolani. 105).
C.Oboo Let voa Mecloratr. 995.
2786.
Ranconorum, Mutina. TF5D.
Columnarum Koma. L L0L. + +B8.
Lerionum ROma. EF28. FF30.
Fransipanum Roma. 2ZZ8.
Corriurum Parma. TZ56.
F254, T268.
Lusraorum Mediolam, 2248.
Moncumorum.ansnC.
rona. T267.
Lantcadram Accatam Ferraria.
Malauodrum, Prendiparriorum, Asinet
1767
corum, Carisendorum. Rampandium
Bononia. 2770. XX94.
Doriarum. C Spinolarum Cenua. 2Z89.
Z2
Landrianorum. Cortaru a Raude, Puster
latum, Lampurnanoru, et Cribelloru
Mediolam. quare in archiepiscoxis.
CATALOOVSDEESONA
rum, rerum, ee verborum me.
motabisium.
Aobates post exiscopos sunt. 973. inue-
fiurur per baculum, sine virgam. 752.
cum Abbatram dimitrunt. Sababalt
Piunt. 2737.
Abbaria. leee Monasteria.
tentus pro excommunicato, vose est Ar
nobiz. 2077.
Adelbertus Pporaedia marchio Berenea
rio resi socero infestus, alioqui pius.
898. filiy ejus Berenearius, et Ansca-
rius. 924. 933.
adelbertus Tuseia marchiio leze Tuscia
marchiones.
reddunt. 997. iuscurandum non susci

## Folio  -  — 1663200467:0780
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000780.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
Adelbertus Berencari filius rex Italiae le
ee in Recibus.
adeleis Rodulsireeis filia nubit reei LO.
thario. 938. Vidua relinquitur. dotis
nomine obtinet Papiam. 949. repudiat
naptias Adelberti regis. Capia Papia
in castrum Carda conjcitur a Beren-
cario TY rece. Inde fueit ad Athonem
Canussinum. 950.  Canussii obsessa
liberatur ab Ochone,  ducitur VXOr,
es Papiarecipitur. 952. Culielmus
archiepiscopus Mocuminus iubet, ot
pater Otho dimittat eam, quia comma
ter esset. 95 4 sixit inde etiâ sub Otho
ne IIL. 98+.
adeleis VXor Henriei III regis à mari-
to contumelia affecta confueit ad co-
mitissam Machildem, P Vrbanum YL
pontificem. 2093.
Adelolfus rex Aneliae Komam profectus
reenum suum tributariu FEcclestae RO.
Secit. 852.
Renellus exiscopus Frideminus, vir inst
enis. 59T.
Aenes uxor Henricirecis. 20+3. vna
cum marito corinaia Aucusta a C le-
mente LL pont. Roma. 10+7. post mor-
eem mari tuericis nomine Henrict
2II fil pueri subernat Lralia. 7056.
Rome moritur,  sepelictor. 2077.
Alabarda. veli genus. 2270.
Almaranus primus marehio. Mentisser-
rati. 967, 1531. 1 ~ (11111CC
Amrocephalia haeresis. lege bareses.
aquae Grani conditae a Carolo M agnO.
7
Archrexiscoxi Moeuminus, Coloniensis.
e Treuerensis, quo iure in consecran
doreee Cermaniae, et tote regne fue-
rint. 973. lese creariones sinculorum
recum.
arces in Talia fieri caeptae propter incur-
Siones Yncarorum, e Sarracenorum.
905.
Auditorium Constantinopoli. 726.
Sancti aueustini ossa Papiam transtata.
rici TIZ, C Crecori VIL apud M.
Thildem Canu(siz. 1077
AZ0 alter marchio Aestis ducit A at B
Sellam Ferrariae. 2L96.
Baivaria à Carolo Maeno in prout
formam redacta. 790.
Baivarins eques praestans arre egulat
provocat Etalos. 892.
Baiulis C alii ministri occurrun 
Carolo M aeno. 80+.
Balcheus pretiosus a muliere auar a ne
apetitus. 935.
Baldoinus TY rex Hierosolymorum
7200.
Banni Imperialis formula. 2759. 226
Barbam in adoxrione praecidebant Loneo
barai. 626.
Pardo mons, qui quondam Apenninus.
596. 899.
Bariso rex Sardinia factus a Frideruo.
a Gennensibus caprus, es Cenuam de
vectus, donec pecuniam mutuo daram
solvat. X204.
Basilica maenisica in ciniraribus Lalta
refici capta. +722.
Bandolinus vates sub Luiyrando rest
9.
Bearrix Vxor Bonis acy maresionis; C
marer Maibuldis viduae ab Herico re
rinetur. 2055. colitur ona cum Ma-
tbilde a CrecorioYIL pont. Cumg: C0-
lit. 2073.
Beatrix uxor Friderict Imp. lege in Fri.
deried.
Bernardus C ardinalis lecatis Pontifieis
S. Bernardus monachuss Cisterciensis fa
Austrasca post Lorharineia dicta. 8+3.
 Marchio Atestis inter est colloquio HC
a Latsibus spoliatus. 7204
cs. LF3. respuit ecclesiam Mearora
Mensem. 2L23. fanorem reeis Francra
Conciliat Innocentio TI contra Ana
Eletum. YF30. miracula edit. F23+. C0
as a Mediol anensibus. L+3 4. multos
ab Anaclero antipapa alienauit. 213)
Cardinales reprehendit, quod Bernur-
dum abbatem fecerunt ponogu
2245. Crucem in Sarracenos p acout
in Firancia siena faciens. 2246 obtur
dem Droc acn 246. miracula
eat Romanos, quod Fugenium pontifi.
ed.

## Folio  -  — 1663200467:0781
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000781.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
edit apud Conradum recem. F+47. in- Burcardus Dux Sueuorum in Traliam
ter sanctos referrur ab alexandro 1IY
Pont. 2274.
ad Nonariam a Lamberto archiepisc
Do Mediolani occidicur. 926.
Berra Carlomani oxor ad Desideriumre Cacanus.  rex Wunnorum apperit amte
dem se conculit concra Carolum Ma-
Enum rezem. 772.
Berca exor Adelberii marchionis Lucen
sis accendit maritum contra Berenea-
rium recem. 000. nonis rebus studet.
020.
Berta xor Xenrici ITT. recis. 708T.
Bertas e Berraciola nomina carroci Pa-
taminorum, e Cremonensium.
208T.
niam Acilulsi recis. 597. incendit F0.
ruminlium. 625.
Cacodamon in pestilentia venabulo dom
rum ostia feriens visas. 680.
Cadalous antipapa, lese in Alexandro 2.
ponrisica.
Campanae tres rribus consilys ciutatu
destinate. F106.
Campanarium S. Petri a LeONC LIIZ fa
ctum 850.
Berrrada mater Caroli Maeni Romam Campulus infectus Leoni IIT. pont
profecta conciliat nuptias filiae Deside
ri recis cum Carolo filio. 770.
Bilidulfus monachus Bobiensis a RecC Ar
riano male habitus. 626.
Bocius Germanus praefectus necatus a
BononiensibuS. 2767.
Boemundus Normanus ad sacrum bellu
tendit cruce cum suis sienatus. 2096.
Antiochiae princeps fut. 2098.
Bonicius Dux Mediolani parans archie
piscoparu Ladulso filio occiditur. 990.
Bonifacius Mocuminus archiepiscopus
consecrat Pixinum recem Francorum
750.
Bonifacius comes C Orsib 2. 828.
Bonifacius martyr in Boemia. 997.
Bonifacius parer Machildis, quarci mar
chionibus Tuscre.
Bonifacius marchio Montisferrati mona
Berium condit in Locedo. 20T9.
S. Bononius abbas Locedi ciuis Bononien.
2027.
Boso rex Bureundia. 878.
Boso marchio Tusciae, quaere in marchio-
nibus Tusciae.
Bracilla machinamilitaris. XX27.
Brenia. I. tabebla. 2706.
Briccolae, machina militaris. XY27.
Brolium Mediolani sale disseminaium a
Frideribo. 1102.
Bubali primi in Traliam. 595.
Pulcarus iuris interpres Bononia. ZZ52.
Burcardus exiscopus rormaciesis auctor
Decreti. 2008.
798.
Canes duo donomissi ab Zucone rece la
cerare voluerunt imperatorem. 927
Canonici Regulares sive Aneustiniani an
riguitus celebres. 973. Henricus res
Germanie, e Ytaliae, idemque impe-
rator canobium condidit in Cerma-
ma, es S. Stephano dicauii, ac canont
eis recularibus attribuit 2006. EX fa
milia canonicorum regularium fuit
Valterius archiepiscopus Ravennas,
qui ecclesiam illam ad obsequium RO-
manae post diucurnam concumaciam
redegit. ( a Gelasio 2Z pont. Fpisco-
pos demiliae a Paschali suberactos re-
cuperanit. ZFL8. Honorius TIponI.
cius TIponrisex. XZ + +. Guarinus C. ar
dinalis ini sancios tcalas. T244.
nus LLLL POnt. C+34. Mlexanunt 12+
+F24. Lhnorhius LL PDM. LL50. L. a-
Anastascus TTTI PO. LL33. Leadria
Ponttsex 2259. item Lnnoemias L1L
ponts. 2298. Fridericus reanderauit
fodros parata, e mansionatbec
clstas d. atoris,anns in Mo
Le Bonontae, quae erant, vi etlam canto
Sam canonuorum regularium. qua
rum nunc est abbas D. Atchancelus
Rossius Bononiensis, Gat seripta cano-
scripior liberalissime ostendit.
nicae veriusque harum historiarum
F262.
Capiranei, e r aluasores qui. 973.
Capitanei portarum Mediolat

## Folio  -  — 1663200467:0782
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000782.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
in tribubus sinculis cinitaris. X0+X.
Capiranei Nonanculani. 1Z3T.
Cardinalium Rom. dienitas. 973. post
decretum Nicolai TF pont. crenit.
2059.
Cardinales ecctesiae Mediolani. 973.
Carlomanus monachus dissuadet bellum
conera Desiderium rezem. 754.
Carolus, es Carlomanus reges Pranciae.
768.
Carolus Marcellus Maiordomus Fran-
cia ripinum filium Luirprando re-
si adopiandum dat. 729. liber at pon-
rificem Crecorrum ZIZ obsidione Luit-
prandirecis. 739. moritur, relictis
filiis Carlomano, e PipinO. 7 4T.
Carrocium in bello a quo inventum, e
quale. Carrocium Fombardorum.
973. 2077. Patanini, es Cremonen-
ses carrocium insticuerunt nomine Ber
tam, e Perraciolam. 208Z. Carro-
cium amittere, turpe erat. Z150. C ar
rocium adducitur in dediione. 2262.
non educitur, nisi decreso Consili Ge-
neralis, e Credentia. +270. Carrocy
malus;  nola. FZ9Z.
Castra orbibus se adiunxerunt. 206. C a
prorum in diae cesi status. quid differat
ab orbibus. 2206.
Caraxanus Cracorum in Apulia maci-
Atratus 982. 2040. Unde Carapanaia
recio. 2026.
Certamine sinculari probationes,  pur-
cationes lese Probationes.
Charcularii, qui. 507.
Chilpericus rex Francorum abdicatus a
Zacharia Pont. 7. 30.
Chunieundis VXor Zlenrici recis, mulier
Sancta. 2024.
Ciborium. idest ornamentum ecclesiae rotu
dum  fasticiarum. 2Z30.
Eilicio involuebantur paenitentes. 1054.
Cimiliarcha. idest custos thesauri eccle-
Cinere aspercebantur, e cilicio involue.
bantur panitentes. 2054:
Cinculo militari donabai imperator.
7555.
Caelibatus clericorum farieavit diu eccle
sam post Elementem II pontificem:
quaere in Pontificibus.
Collegia in ciniraribus Lombardiae mul
Ea. TZ06.
Columbae duae fecere omen victoriae Me-
diolanen sibus. 2276.
S. Columbanus Bobiense monasterium ao
dit. 673.
Comites qui lese Fendatarios.
Comites Canussy. Auersas apulia
Calabriae quaere suoloco.
Comites. Canussin. lege Duces Etru
riae.
Comites Tusculani Romae potentes. 875.
883.
Commune. 1. respuplica. 2200.
Consiliarria in cinitaribus Lombardiae,
Generale, Speciale.  Credentia
2706.
Constantiae PaX. TL83.
Consularis dienitas Romae renonata It
Alberico sub Hugone resc. 928. celebrari
caepta sub Othone. 12. 973.
Consules cinitatum inrarunt apud praese
ctum orbis. 973:
Consules communis,  instiria. 2206.
Consurrectio in comitis quid. F206.
Corona reeni Germania, Ltaliae,  Impe-
ri qualis. 973.
Corsorum exiscoporum consecraiio RO-
mae, ut fieret, constiturum. FX23.
Cosrees Persarum rex Hierosolyma ca-
pit, es crucem asportat, et Frinicati il
Indit. 615.
Credentia Mediolani complexa est opist.
ces. 996. 204F. C redemiae seu populi C. a
piranens. 2047.
barcra etat d CuS. 2173. 1270
Sid. TY76.
Cincius Romatm Demum Po
in custodiam iradic. 974.
Cincius alter Romanus servat Cadaloum
pont. 2075.
antipapam. 2063. capit Oreco. VII
Credentia consilium in cimitatibus Lom-
579F.
Cremes C.TCMat Concrait. Dd=
Cresces Roma cosul cocitat tumultu pro
et Impery cupiditarem. 993. pon
vificem zoannem aduersantem orbe

## Folio  -  — 1663200467:0783
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000783.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
Pellit. 994. molem Iadriani muniuit.
ab eo arx Crescensis dicta. 906 veat
Orceorium Y ponsisicem. 006. conira
fidem capius ab Othone TFL, e suppl
cio asfectus. 907.
Crucem praeserebant supplicantes. +758.
2753, 2766.
Cruciara eres, prima sub rrbano II.
2095. secunda (ub Eneemo TIT. 2745.
terria (ab Elemente TII, es quomodo
indictae. 1188.
Cruciseri fratres reformaii ab alexan-
dro. 1IF. 2160.
Crucis penum epanno humeris affixum
milicibus ad sacrum bellum cuntibus.
cruce penati. 2095.
Cruois sapplierum. 1159.
Crux recuperata de Persis ab Heractio
Imperatore. 627.
Crudelitaris exemplum Romae ab Orhone
II eduum. 087. alterum ad Cremam.
F260.
Cunicundis exor Henricirezis, e Imp.
mulier sanct a. 2024.
Damianus exiscopus Papiensis vir san-
Aus, e doctus. 692.
Dalmatia redii in fidem Imperatoris.
806. a Y eneris recepta est. 097.
Daniel curbator oei Rom a. 855.
Dattus apulus auetor Apuliae Craecis adi
mendae captus cariliani. C inmare
pracipitatus. 1020.
Decarchones Roma instimri. 928.
Decretum quid. 2706.
Dedentes sestrictos eladios renebant.
Deditionis formula. 952. ZF37. T262.
Dienitates in Imperio veroque in regno,
in Ecclesia Rom. e alis ecclesis, qua-
re suis locis supra.
Diluuia. 589.608. 726. 885.
Discessio in suspraciis ferendis. quid.
2106.
Docibilis Dux Caieranns Cariliani ar-
cem condidir. 877.
B. Domnicus Loricains in Campania
P. Dominicus Calarocensis claret sancis
Domini, idem, quod maeistrb. 51d9.
Domus lignea in Lombardia. 973.
Draco e T iberi prolapsus in mare. 58
Drocirultus a Loneobardis defecit ac
c0.
Ducarus sineuli Ltalia, quomodo instia
Fbronensis arch. simonise mirabiliter ad
por. 883 reformari caepta à Clemen
tCIL deinceps a successoribus ejus
lege in Pontificibus. Ecclesiae dienita
Edesa capia in Mesoporamia a Sarrat
Equestris dtas it aS. s
mataeamdat Chum. 5d4.
Duces. gur et guomodo inscact. 9)3.D
des Forg opbleii Etrariae, Bene-
venii apuliae, e Calabria; Rome
Mediolani, Venctiarum. leze suo lo-
et. Quaere in Regibus, Conrificibus.
Audebrando monacho connictus.
2055.
Ecclesia Rom. corrumpi caepit per simonit
cos, Nicolairas post Loannem VII.
rificibus.
Ecclesia Constanainopolicana. leze in lict
 ruus, alos, na. quaere in Po
rac. Medtolanensis. Lalennas. Aqui
leiensis in sur atBcepiscopis.
nis. 12+5. propier quam erux est inc
Eta. 11+5.
Elephasmissus dono ad Carolu Mae
areze Persarum in Latam. 80T.
Flephancia scabiet eenus. 6+5.
Flipradusr icecomes archrepiscopi, a
motruus. 103l.
Tate. 2298
Vicecomitum familia aediolani, ar
colepiscopum ruetur. 2037.
Lmus Dux Fridenti. 575.
Fpisco qua auctoricat. 9) 3. Episcopo
sincularum crunacum. Quaere in suis 
uitaribus. 973.
Equi syluestres in Ialiam. 595.
Egurtandi ars ostentata. 801.
rlembaldus Corta inuehitur contra ele
ricos coniveatos Mediolani. 106T. eli
cit decretu pontisicis contra e0s. 206 4.
iterum aliud 2067. Contra Gothis
archiepiscopum. 26) L. ona sct
nem. 2074.
Encuberea recina condit ast
S. Sixi Placemia. 875.

## Folio  -  — 1663200467:0784
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000784.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
Ermencarda uxor Adelberri Fpora diae Cabulensis exiscopus horcatur ad us
marchionis bellum renonat Rodulfore
ei Ttalia. 924.
Exaltationis Crucis festinitas quando,
es quomodo institnta. 629.
Excommunicatio cadelis accensis. T760.
Excommunicationis ponrificiae formu
la. 7076, 2079.
Excutiendi sandalia, seu puluerem pedu
in contumaces mos in Ecclesta. 1054.
2740.
Expediciones militares apud Lobardos,
quales. 7206.
Fabae albas e mierapro susfraeis apud
cinitares Italiae. Y706.
Factiones ecclestae,  Emperi ortue.
7767.
Felix Orgellorum exiscopus haererieus.
202.
Feudum, es fundatarii. quare in recibus.
eorum iuramenta.
Fideles recibus suis Zesualdus. 663. ZC-
no diaconus. 692.
Fides quomodo iurata reci. 2758. 228 4.
quomodo socys. 2285. 2Z95.
Flambertus prodicor Berencari. 923.
Flanirecges Longobardi dicti ab Autha-
Foderum, sine fodrum quid. 774. 787.
973. 2759. 2262. F redum. 80+.
Faedera Lombardorum. 2207. quare in
Tralia.
Faedus quomodo fier et inter civirales.
7751. +267, 7268. 1173, 7283. 2176.
Fontanecum, ad quod Franci rezes fra-
tres purnarunt. 841.
Formosus exiscopus pormensis infestus
LoansiV CII pontifici. 876 primus cx
aliena Ecclesia pontis ex factus.
Porum iuxta amnem T anarum. 7 +3.
Franciscus assisias claret sanctitate.
T1.98.
Friderions arcolalaonus monachus;
Cardinalis,  Pont. 1054. Srephanus
2259. Gaat tous tlaliae post .
rhonem es resibus Germaniae ante O-
Alexanurum LL. 200Z. Romam addu-
eccomedi chbitd.
Clossatores pin ttatlus, Bulearus
Gorhifredus Dux Tuseiae frater Scepha
ni LX pont. quaere in Ducibus T
Sacrum. 1745.
Qem. 662.
Castaldius, e Castaldio fuere cubernato
Caribaldus Dux T aurini perfidus in re-
res cinitans loco principis, e Comes.
667.
Sapaldius Telestae es Boua. S3. 
Has. 874. C. aPHa.d 99. d40.
Carri machina bellica zenus. 2260.
Caudenlus Anserenst exiscopus exiseb
Darum depomt. 2040.
Geraruas Lahconus po mlina. 2
lecatns Friutat Emp. 2767
Cermani aduer) ando corior IY.
propter caelibarum e simonia. 207
acceduntur ad bellum sacrum., Z+ 40
cunt in TIGpanam on uttadins
7247. Cauiunt in obsidione Crema.
Ciberius Cota Parmensis lecatus Tta
lia. 1050. defendit Cadadum contra
thonem.
cit, e eum obsidet. 106Z.
Cibellini. in Cunis d reenum
2Z26. Cibelinorum bam Yeljonibu.
antiqua contentio. XF30. Forudem (a
Cilberas etms atons. 40
Clorca paro.  filio.  spiritui sancio
arcete non potuit simoniacus. 2055.
Hueo Lacobus. Martinus Alberi
cus de porta Ravennate. YY52.
cta
Cohreans Donohius Dux Torharincia
primus rex Hierosolymorum. 2099.
Cracus ienis aunt lantum aceto
Ia aicrus.
Fridericus archiepiscopus Moguntinus
parciceps conintationis contra ouso
Bem. 954
Fulmina de dulorsso
940.
Gratianus decreii scriptor BonOn. LF52
Cuarnus C ardinalis Donohiensis into
Sanctos relatus. IX4 +.
Guarnerius marebio ancon. LL59.
Cuido Cnerrahoss Florennoru. TY4
46 priuilceio ornatur a F rede. 116 4

## Folio  -  — 1663200467:0785
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000785.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
Culielmus adelardus Ferrariae basilica
condidit. T235.
Culielmus marchio Montisferraii condi-
dut monasterium Locedense in aero
Vercellensi. 2020.
Cundeber ea recina. 633.
Cundoaldus Dux Fridenti. 602.
Cundoaldus Dux Hastensis. 675.
Comnascarcha institurr. X289.
Comnasii Doctor quomodo conductus.
2289.
Kadriani moles, 5. angeli dicta. 597.
arx Crescentis. 996.
Zaresis detestario quomodo feret. 2202.
T737.
Hanno Coloniensis archiepiscopus Henri
cumrecem puerum eripit mairi Aene-
ii. 2062. poscie concilium n antuam
caussa Cadaloi ancipapae. inuchitur in
Alexandrum ponrificem praesentem.
2064.
Henricus Dux Saxonia cum Friderico
venit in Traliam, discessit ab eo. 2275
Hiems aspera. 603. 764. 823. 2225.
T264.
Hierosolyma capia a Sarracenis 835. re-
cepta a Christianis 2099. iterum cap
ta a Saladino. 2785.
ildebrandus Soanensis monachus Clu-
macensis cum Leone IX pont. venit in
Tealiam 2049 reuer sus lecarus ab Tm
perarrice Agnere improbat comitia BC
nedicti X, ex Nicolaum ZY ei susficii.
2058. miraculum edit in redareven-
do exiscopo Simoniaco. 2055. Cardina
lis defendit comiia Alexandri. II.
2064. fit pont. e Crecorius rII VOca-
tur. lese inponcificib.
TLuduinus Laudociesis exiscopus ad HIn
eonem recem se confere in Ialiam.
027.
Hispani pulsi a Sarracenis. 727.
Fomo pro va (allo. 973.
Hominium  Homaeium, quid. 073.
Homobonus Cremonensis inter Sanctos
ospuaturus militos institalt. 15.
Hueo Mancifredi Comiris Mediol
lius necat Lamberrum recem
898.
Tuco Malaspinahaeres M achildis. XZZ5
Tumiliatorum monachorum orieo.
2046.
Hunne relicti a Zoneobardis in Panno
ma. 597. crumpunt in Forumiulium
Tacobus Auenius Francus princeps ex.
pedirionis sacra rendit in Syriam.
F709.
Ecilinus a RomanO. 1Y75.
Lesualdus Loneobardus fidem servat sin
culari exemplo. 663.
Tenis Graecus, qualis. 940.
Imago Deiparae virginis picta a S. LuCa
597. 829.
Imago Saluaroris picta. 7 53.
Imperator destenarus, quis. 973. Qua a
imperium periinent, lese suo l050.
Emperium militare quomodo mandare-
Tur in ciuitacibus Ttalia. 2206.
Insienia cruivarum Tralia unde sumpea
7099.
Inuestiturae exiscoporum fiebant annulo,
e virea danda. 1024.
innestitura abbarum frebant baculo dan-
dd. 752. 997.
Inestitura Ducum fiebant vexillo dan-
a0. 2059. 7237.
inuesticura populi de possessione per ve
xillum. FF58.
inuestitura praefecti orbis Roma pec
manto porricendo. 2Z88. FZ98.
nundario Athesis. F09Z. ZZ95. Rumin
in Lombardia. Z+8 9. F iberis. 589.
zoachimus abbas vares in Calabris
2289.
Toannes Gualbertus auctor Concre
nis Vallis Vmbrosa. 2050.
Toannes Meda Tumiliaros recula ateri
Ernerius prihs docuit ius civile B0h
resertur. 2L99.
Zneo de Paganis primus militie Templi
maeister. 2729.
XIt. 2040.
ni. 2237.
Iudices Communis. T706.
Tudich exor Fudoniei eu Imp.
muliorum destctonm. 30.
Turisconsuliorum dienitas. 973

## Folio  -  — 1663200467:0786
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000786.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
lus ciuile Romanum; quale 2 sque act
Imp. Cothariu L7X. 973. in cymnasis
exponicaepcum post Lotharium in Ita
lia. 2738.
egrie eleison dicendi in missa inicium.
590.
Lacus Lealiae in Proemio.
Lamberrus Farnanus Cardinalis exisco-
pus Ostiensis lecatus rollit discordiam
inter Emperium, s ecclesiam de inve
situris. XL22. Idem fi pontisex, 5 V0
catur Konorius IL.
Lampridius primus radrae exiscopus ab
Fugenio datus. 7246.
Lanzo Currius nobilis, dux plebis Medio
lani. 2042. a nobilitate vindicatus.
2043.
Lateranense parriarchium spoliatum a
ministris Heracti Imp. 638.
Lecari pontificis mandaia rranserediun-
rur. 862. rem pro dienitate aeunt.
7054
Lege Romana, Loncobarda,  Salica
proarbierio Ds Ltali sunt vsq; ad L.B
tharium. 825. 973. 2007.
Lezes a recibus Ttalia latae. lege in Reci-
bus.
Tepusculus caussam asfert, ve Roma Ca
Piatur. 896.
Tibercas ciuivarum Qualiae constituta sub
Othone Maeno. 973.
Tiraniae maioris institurio. 590.
Litaniae minoris institutio. 80T.
Tivulfas inerficitur in Ducatu Spoleta
n0. 957.
Literarum studia modica. 973. earu pro-
Zresa5. 2252.
Lindenirus rex Pannonia inferioris.
78
Locustae allap sa. 592. milites cruce siena-
105 praecessetnnit. L090
Locharius Dux Cotharineia propier Y ab
Lothatmera Dnde arct a. 843. eadem diu
(a. 8+
limtranslarum. 1039.
S. Lucasimarinem Virginis Deiparo
xit, quae ad Praesepe sernatur Romae
597. 829
Ludonicus rex Francia crucem suscepit
aS. Bernardo. 2246. init ad bellum
Sacrum. 2247.
Luna cruore infecta. 20Z5. Luna defectio
680. 683,685.
Vachinae militares, castella lignea, brie
cola catti vrabuches maneana, perra-
riae braculla. YZ27.
Maxister militum. 582.
Mazistratus militares, ex orbani quomt
do legerentur in cinitatibus etalia
F206.
Vazorum ossa Mediolanum translata
7150. C Mediolano Coloniam. 776 4.
Mahometus Sarracenorum princeps re-
ligionis prana auctor ad Heraclinn
Imp. peruenit. 628.
Mamerius rienniensis exiscopus lit
nias in Gallia reformat. 80r.
Manasses Arelatensis exiscopus venit ad
Tluconem recem in Traliam. obcinui
ab eoreronensem Fridentinam, C
Mancuanam ecclestam. 933.
Mancanum machina militaris. 2Z55.
Manicosus est nummi genus. 86T.
Mansionaricum, sine albercaria; sine mo
sio, quid. 774. 787. 804. 973. 2726
2733.
Marsoaldus Dux Rauennae, es marehic
Anconaefactus ab enricoV; peritus
armis ab innocetio TII ponti (. ZZ98
Apulia pulsuS. ZZ09.
Mare dulce a Neapoli 2 sque Cnmas
967.
Marcaritus praefectus classis Tancred
regis Sicilia. 120+.
Maria Aneusta combusta ab imp. Otho.
Marchae, ex marchiones vnde. 774.
973
M Mutrto. 80d.
Marchions Eporaediae, Luca, sive Fu-
Sciae, Montisserrati, atestis, teta
Mantuae, S abutiarum, Ccson on
Carecti, Boschi, Busca Blanderati, A
dradam concubinam monet sedicione.
863. de adulterio se pureat Hadria-
noxontifici eucharistia, e moritur,
S. Lucrae corpus Syracusis Constantinoxo
vennae, Ancona. leee suo loco

## Folio  -  — 1663200467:0787
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000787.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
Marocia femina Roma porens Hucone
regem sibi matrimonio sociat. 928.
Maroellus marchio Malaspina. 2Z87.
Marrinus Turrianus Mediolanensis bel-
I0 sacro mariyr. 2248.
Massae pro vicis. 658.
Machildis Dux. quaere in Ducibus Ftru.
riae.
Maires propter cibi inopiam filys vesci
coacte. 2084.
Melus auctor Apuliae liberandae. 7026.
Meningerus Treuirensis archiepiscopus
Parmae Captus. 2729.
Miliriae disciplina in Lombardia. 973.
Militari cinculoaonare. 2255.
Milo Comes Veronensis. 946.
Miracula varia.
Equi Alboini regis incredientis Tici
num oppidum. 573.
Arriani, es C arholuci de lampadibus
templi sponte accenses. 585.
Achesis amnis ad fenestras adis S. Z C
nonis pervenientis, neque intrantis.
589.
Vocis de caelo in pestilentia audita.
592.
Angeli abdito gladio ex mole Hadria
ni apparentis in pestilentia. 59F.
S. Sabini innantis in praelio Loncobar-
dorum. 592.
Monachi Bobiensis pro mortuo relicti
ab Arriano. 626.
Ossium S. Sebastiani in pestiletia tran
Patorum. 680.
Cacodaemonis ferientis domos in pesti-
lentia. 680.
Felarum aranearum in concilio ca-
dentium. 68F.
Rei occulta patefactae per damonem:
695.
Violatoris pontificis. 723.
Ossium S. Aueustini, dum trasferren
Tur. 72T.
Crucifixi vulnerati. 766.
Saneuinis Christi Mantua reperii.
80+. 2048.
Emaeinis sacra vireinis Grabadona.
3.
Leonis TIII pontificis basiliscum verbo
necantis, es incendium extim
Cadaueris Formosi pontificis. 897.
55. Apostolorum apparentium in P
Fucharistiae sumptae in scelere. 869.
ECildebrandi monachi coareuentis s.
macum. 2055.
Corporum SS. Synesi  Theoponcii 
Stilentia. 932. 2006.
annuli ex cathena 5. Perri facti. 969
Sancti Ambrosi Conrado reci minant,
a caelo. 2037.
Alexandri II poneificis sanantis mor
bosum. 1072.
Missiidest lezari reeis ad iura reddenda
Voeuniimus archiepiscopus primas C er
maniae, recem Cermaniae coronat. 973
caussam contra Nicolaitas ineressit
nihil actl. 2074. 2075.
Moles Hadriani, arx Cresceniis. 996.
Monachi dant operam licteris. 973: cele
bres. 975. honidrant. TZ37.
Monasteria Lealiae donari caepia ab 18
Culforeec. 590.
ML VCLCCd LLYOFRF.
Rosimunda exor Alboinireeis.
contra Sarracenos. 925.
Moneta sienandae ius ab imper. dabatur
Mondineleta, qui unam tancum in Chri
Hovoluntarem ponebant. 680. 722.
Hons Bardonis, est ACnus. 896. 899
Mulieres equis insidentes more virorum
aabellum sactum cunt. 2X+7.
LaL LaL
Theodelinda vxor Autharis, es
reeis, haec prastantissima fuit.
ansa exor Desideri recis.
Adeleis uxor Lotharii TI, e Othonis 
ni recum. Hab ana bea
suit.
Engilberea uxor Ludonici II recis.
Richardis uxor Caroli Crassi reeis.
Cunicundis uxor Klenrici prim
mulier sancta.
Aenes vxor Aenrici IL reeis, 8
terris.

## Folio  -  — 1663200467:0788
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000788.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
Berta rxor Adelberri marchionis, nonis
rebusstuduit. 927.
Ermencarda vxor Adelberri Zusciae mar
chionis. 92+.
Marocia Romana VXOr Huconis regis,
mulier inquieta.
rilla rxor Bosonis marchionis Fuscia
avarissima.
Villarxor Berenearis IY regis.
Vxor Comitis Mutinensis, qua virum
morruum innocerem fero ienito purea
nit. 996.
Bearrix exor Bonifaci marchionis, ma-
ser Mathildis.
Marhil dis Comes Canussi Bearricis filia
Parma, Mantua, Ferrariae, ( Frru-
ria Dux hac nulla fuit pierare,  vir
tute praestantior.
Beatrix Vxor Fridericiregis.
Constantia uxor HenriciY regis.
Munichis capei,  vincti cerecium faci-
nIS. 705.
Varses Dux Ttalia vocat Longobardos
in Ttaliam moritur. 565.
Nicolaitae Baererioi, qui. 883.
Nobilitas in Italia ex prinileeio Impera
toris. 973
Nola Carroci, erat campana minor.
Obsidiones, es expuenationes urbium
Traliae.
Omen cuculi inhasta regis. 7 40.
Omen columbarum in carrocio. 7776.
Opizo marchio N alaspina. 1267. 2268.
Opsiciani populi asia.
Orarium, idem, quod stola. 687.
Ordinationis Imperatoris dies. qui.
2049.
Ordines tres equitum instituri ospita
lari Templarii, es Teutonici. 7203.
7792
Ordofratrum Crucserorum S. Mariaere
formatus ab alexandro ITF pont.
LL
cit. 1699.
Palefridus equi cenus. I158, 2777.
Pallium archiepiscoxo auc parriarchae an
Pandectarum iuris cinilis volumen a
Sanis inuentum Amalfi. 2X 57.
a
Panormus in Sicilia a Sarracenis capit
822
Pancheon templum Romae dicarum mat
erribus. 620.
Parara quid. 774. 787. 80+. Z283.
Paschalis Romanus infestus Leoni LL
Ponsici. 798.
Parricius Roma qui post Constantinu
Maehum. 774.
Pacrimonia Ecclessae. lege inpontificibus
S. Paulini ossa Beneuento Romam iransta
ia ab Orhone rece. 200Z.
Pax quibus solemnibus coponererur, elict
Pecunia senabatur tempore Longobarde
rum anomino sutal prorectoris cini
tum. 839. inde Romam. 98
Ordo Cisterriensis accepit Alexandrum
Cont. contra uctorem. 276E.
Ossa Ossius iuris consultus Mediolanensis
lecatus ad Friderioum. 2262
eesuis locis.
Oscitantes in peslentia morientes siet
cracis senari cxepii. 590.
Otho s Cuprandi rus in obsi
dione derosolymorum strenve je sc
sit, aucem surracenorum interse
Acenstini, S. Sebastrani, S. Pau
tur a pontifce. 349. humunaum; e
instrnam senificans. Z778.
potes pace intet Calistum pont. C
Henricum L LL Tecem. iem 1153
2LdL. mort cuxanurum,  Fride
ricum, e pace Constantiae.
Pax Constantiae. 2183. e deinceps.
Ossa ntsiomtet deporiara Beneue
tatis.
Penuria ex obsidione. Roma. 579. Ancona
carnes impuras, e capui asint come
derunt. 2172. Salerni. 1076. Dertho
me. +755. Mediolani. FF58.
LX mundatione. 500.
 siccitate, ex locustis. 502.
x vermibus sub terra latenribu
LX intemperie caeli. 008. 2005. 20
208+. T728. 7777.
Ad Perricas locus Papta, at uem Rod
linda regina adem condidit.
Pestitetoa meminaria; sode daodicto quan.

## Folio  -  — 1663200467:0789
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000789.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
Perrus Aballat ans harerieus damnatus.
499
Petrus Dux Roma a Pbilippico Emp. mis
Sus non est acceptuS. 7Z5.
Petrus Damiant C. ardinalis à Scephano
IX creatus. 2058. reluctans consecra
nit Benedictum X pont. 2058. legatus
Nicolai poncificis Mediolani clerum.
e archiepiscoxum ad paenitentiam, es
obedientiam adduxit. 2059. Ccripsit
ad cathelicos Mediotane ses contra ar-
chiepiscoxum. 2060. Scripsit ad C. ad a
loum, ostendens ipsum adulterinum
esse poncificem. 206 4. Rauennam à pon
rifice missus ad expiandam civitatem
moritur, ex inter sanctos refereur.
7050.
Perrus Pisanus vir doctus cum S. Bernar
do disputat. 2X37.
Petrus a Columna Romanus. 770F.
Perrus Lombardus rheoloeus Sententia-
rum libros scripsit. 1752.
Pilierinus archiexiscopus Coloniensis prae
fectus Hericireeis bello Apule. 2022.
Dixinus succedit Carolo Martello patri.
ITI rex Francorum a Z acharia pon-
risice factus. 750. promiti exarcha-
tum poncisici Stephana TII. 754. mo-
vet ea de caussa bellum Aistulso reci.
coeit distulsum dare exarcharum pon
iifici. 754.755.
eipinus nochus coniurat concra Carolum
Marnum parrem. 792.
Pipinus Caroli Maeni silius rex Ita
lia quaere in reerbus.
roculum soporiferum. 896.
PONTLETCES Romani, quomodo crea
ficibus. Quibus verbis lecbus sit cireeo
Poriae protribubus. 104L.
Portiens S. Petrit latida nt nobi
Tadriam ae ad templum. L24 1.
Potestates Imperatoriae idest Platores
F262.
Praetor sue Potestas, quomode leseretur
206.
Principis nomen osurpatum primum ab
Aragiso Duce Beneuent ano. 786.
Principes Beneventanus. Capuanus;
Salernicanus, quaere suo loco.
Probationum gener a. lese Purgationum.
Prodiciorum caelestium exempla.
Sancuine pluit. 874. 77Z3.
Saemine hasta visa. 002. Hastaienea
567.
Lunacruore infecta. 2025. Luna
fectio. 680. 683, 2Z97.
Sol tincius (ancuine. 9+d. Solis dese-
ci0. 760. 203+. 2797. Duo soles vist.
967.
cerint. L + 22. pacem praesentes sed
1176. Rezem coronauerint. le8e n
pra. recem deposuerint. 2076. inu-
dignitatem reddiderint. Pallium con-
cesserint. 2ZZ8. Fxcommunic auerint
hareticum, es schismaticum recem, et
alios. 2075. 2079. 7260. excommuni-
cauerint antipapam. 2087 harericum
publicauerint. ZF02. interdixerint.
2078. 5F99. Schismaricum in fidem re
ceperint. ZZ06. Piaculum paehet
imposuerint. 2059. purzauet ato
aut probauerint. 869, 2076. 2079. put
cauerint semetip (05. 823. 2064. 2077.
Inuestiverint episcopos, Ce abbates, 
alios. lere investiturae. Claclalac i
dixerint. 2095. 22+5. LL87. Oont
nonam consccrauerint. 833. actapio
lum imperii ademerint. archiepiscopo
barint, ad se ta. 722.
Tux clarissima noctV. 602.
Hasta,  abres reneae a destenitone
in caelo. 567.
docmerserit, e qualis, e quam saepe
Savierit. 507. 590. 592. 606. 680.
rium instaurauit (29.
746.748. 823. 835. 933,970.
Petronax Brixianus Cassinas monaste-
i es consecrati. lese supra in ponti-
rint in concilio d180. pepigerint
serint rura. 963. Pace per legatum se-
riusr IY. 2073. quomodo decreta fece
de corona danda rezi. Ialiae 277T. de
inuestituris ecclescaru. +50. reei promi
dcccca bttetc. B82 1d 50 10tela ba bb eas
685.
d23. 930,
fa. 703. Sin dud fereno dsdara
Lapides dt budutia etie lasst

## Folio  -  — 1663200467:0790
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000790.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
Corui ienem per aerea rulerunt.
+295.
Nix per Angustum. 2X99. vieini cu-
bitorum. 764.
Prodicia a terra.
Fonsmanans saneuine. 177X. Fontes
tempestare rurbati. L227. Noui fonces
terramo facti. T17T. Fons ex dulct
Salsus. 2Y7
Calicoe mari ranquam e fornace emer-
gens, quae in lapidem concreta arsit.
726.
Templorum lampades tempestate per ae-
remlata. 21X7.
Marc recessit, e accessi mirificc. 2277.
resuuius ignes enomnit. 685.
Terramotus incentes. leze in voce terra-
morus.
Cruces in vestibus apparentes. 959.
Siccilas mirabilis. Z258.
Cela elacies, nix inandua. 764. Hiems
aspera. lege Liems.
Tempestates saua lese Tempestates.
Dilunia. lece in voce Diluuia.
Proditores, Rosimunda. 574. Romulda.
625. Grecorius. 676. Garibaldus.
66r. Alabis. 692. Flambertus. 923.
Adelbertus. 898. TIneo rex. 932. Adel-
Eisus princeps Beneuentanus. 87 Z. P an
dulsus princeps C apuae. 2020.
Profitebantur Itali qua lece vivere vel-
lent. 2007.
Pudiciriae exemplum. 6+S.
Purcarionum, e probationum diversa ee
nera.
eer sineulare cerramen. 633. 866. 887.
Ranulsus Dux apuli. leze Duces AO-
Parmundus secundus Hospualis masi-
ser. 1755.
Recalia quae sint. 2258. lege eriam in
Fendis.
RE CFS, quomodo coronati sint ab ar
chiepiscopo, aut ponrisice supra. quo-
modo possessiones Deo obtulerint.
625. quomodo leses ediderint. supra.
poncifici promiserint. 960. 2777. con
cesserini, aut concessum consirmarint.
827. primilezia dederint. 8+9. 892.
950. 964. 992. 2039, 2049. 2055.
2762, ZZ9T. in deditionem recepe-
rinc. 2758. in rucelam receperint.
2258. pacem fecerint. ZZ22. inuesti-
uerin. leze inuestiturae, legatum pro
se jurare jusserint. 2078. 7277. Se-
met purcauerint. bannum imperiale
scripserint. 2259. imiurias remise.
rint. 2F26. in societatem, e fidem
receperint. Y167.
Recere pro, publice interpretari. Ir89.
Recina caelilaetare, quando cani caepium
in ecolesta. 595.
Recino Tusculum Caelestino pontifiet tra
didit. e Moncemstasconem acce pii
x770.
Rex Laliae, sive Komanorum. le se in RC
eibus.
Rhodus capia a Sarracenis. 657.
Ricardus Comes Auersae Capuam cepit
20
Ricardus rex Anelorum capeus rediens a
bello (acro. 2T92.
Richardis aueusta verur pudicire fa
mam pureatione per ferum, es certa
men. 887.
Richildis Aueusta coronaca a Loanne
VTTT pont. 877
Richiza Aneusta Loiharii ZY Vxor
Roberens Viscardus Dux Apulia. leeC D
ces Apulia.
Rodulfus DuX SuCuIR. 2077.
Rodulsus Dux Burennarae,  Ialia
noca pro stipendio. 507.
Fulm. 823. 950. 2037. 7295
952. 905. 2258. 1199. ad singulare
certamen pertinent eriam torneamen
ras de quibus in Ddce corneamenta.
Per cucharistiam. 869. 1078. 7078.
Per sacramentum. 963. 2049. ea 2 sus
est ricilius,  Leo 22Y ponrisices.
Per candens ferrum. 887. 996. 870. doll
cur a SrephanoY pont. 885.
phano V. pent. 885.
per aquam frietant. 876
Per aguam ferventem. 876. tollitur a Ste

## Folio  -  — 1663200467:0791
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000791.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
Rocerius Dux Apulia. vide Duces Apa.
lia.
Romilda maricum Cisulsum DucemFo-
roiuliensem prodidit ob libidinem.
675.
Romipete. 78T. 946. vexati a Sarracenis.
0+2.
S. Romnaldus monachus, e cremita.
abbas Classensis cultus ab Oihone III
rece. 995. relicionem Orboniiniecit,
quod sidem Crescenti fesellisset. 200+.
vaticinatur diem morris Orhoni. 100Z.
Concrecationem Camaldulensiu mona
chorum institnit. 2009.
Rosimunda necanis Alboinum maritum;
e transiit cum thesauro Zongobar-
dorum ad Loneinum exarchum. 57+.
S. Sabinus exiscopus Spoleti. 57F. eius
miraculum. 592.
Sacra inscio imiperatoris Orientalis. 590.
quae etiam dicirur sacra. 7 70. 724. 8
Dinalis. 679. 684.
Sacrum bellum primum sub Vrbano ZY
pontifice. 2096. e deinceps, secundum
sub Engenio 2ITI. 2247. terrium sub
Clemente TII. 2788.
Sacona stamen in Gallia, quondam arar.
7262.
Saladinus cladem Christianis retrulit. Sy
riae infestus 2285.
Salincuerra T aurellus AZonis Estensis
inimicus Ferraria. 2Y88. F. Y97.
Sanctorum in numerum relati. supra.
Sardina e Corsica decreto Pontisicis fa
Eta occupaniis. 2004.
Sardima in quarruor partes diuisa a Pi
sanis Caralicanam, arborensem, Tur-
rianam, e G aluritanam. 2075.
Saxones cum Concobardis venerunt in
Ttaliam. 508.
Scabies faedissima. 625.
Schismata pontisicia perniciosa Italia.
Cadaloi contra Alexandrum TT. Ci-
berti contra Crecorium YTT. Petri
Teonis corra innocentium TI. Victoris
Scurum in stipice posirum, ad quod 2.
bancur seudatari. 973.
S. Sebastianus quando coli in pestilen
tacaeptus, es de transtatione ejus
680.
Secundus Trideminus Episcopus vir in
Sienis. 603.
Sedirionum caussae in cinicacibus Ttali
r284.
Seditiones Zoncobardorum inter se. Ttal
corum. Mediolanensium. Cenuen
sum, Venetorum, Ferrariensium.
Romanorum, Apulorum; lese surs
locis.
Serici conficiendi arrificium transtarum
eCrecia in Italiam. 2Y48.
Siccitas incens. 592. Z458.
Sicilia recepta, corpus S. Luciae Syr acu(
transportarum Constancinoxolim.
1039.
Siciliae terramotus incens. TX7 Y.
Sieifridus Comes ex aero Lucensi in Re
siensem venit, e Canussium condi
dic. 896.
Simoniaci, qui. 883.
Solis defectio. lece inter prodicia.
Sponsalia sumpruose facta a BonisacI
Marchione. 1037.
Stella crinita. 606. 836, 7065.
Sternutantes in pestilentia moriebantur.
Unde eis salus dici caepta. 590.
Strataremate valuii Crimoaldus rex
lege actacius.
Stracoris facinus cereeium apud Deriho
nam. 7Z55.
Screpa olim, quod nunc Scassa. 2277.
Suffracanei archiepiscopi Mediolanensis
Supplicantes crucem praeserebant. YX53.
2758, 2266.
Syncellus Pairiarchae Constaniinopolua
n erat ranquam coachutor. 7 20.
Synodica Epistola est, quam mitrit au
pontisex, aut parriar cha. 653. 785.
Tamnus periurus monachum induit
contra Alexandrum TII.
Schola publicae in Iralia quando. 973.
Sculdasio magistratus apud Loeobardos
∞ FranCOS. 2037.
997.
Tacredus Nons rex a Siculis suffectu.
T acredi Norimam filii dominari sunt it
Apulia. lere Norimani.

## Folio  -  — 1663200467:0792
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000792.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
2789. mortuus post Rocerium. ZZ9+.
Tempestates faeda. 676. 823. 7295.
7299
Templariorum milicum ordo institurus.
382. Templariorum mazister primus
Hugo de Pacanis in concilio Frecenst
habitum album accepit. Z729. T em-
plarii crenerunt. X729. Crucem acce-
Pere purpuream super veste alba.
2748.
Terraemorus insienes. 7 40. 746. 749. 807.
848, 896. 875, 2004, 2060, 7777.
2728, 277T, 7785.
T estes adempei captinis. 933.
Tassilorex Baioriae expuenatus à C aro-
l0 M a ZnO. 787.
Theoderieus Metensis episcopus annulum
confecit ex carhena S. Perri, quo dae mo
miacos sananit. 970.
Theolapius vates apud rerona sub Enit-
prando reee. 743.
Thierberea regina Lotharineierea adul.
teri. 866.
Thomas Cantuariensis archiepiscopus in
Titulus Roma est idem, quod Parochia.
Vassi dominicr. 7 8F. 855.
recticalia onde exigerentur in c
anglia a reeis satellitibus occisus.
F17L inter Cancios relatus. 1272.
veriulus Calisti. 855. item alibi.
80
Forneamenta, qua. 2739. 2758. inter-
dicta. 2Z48. FZ80, 7Z99.
Trastationes exiscoporum duabus de caus
sisfiunt.
Fributa resi debita foderu, parata, man-
Sionati cum. 973.
Tribuca quomodo imperarentur in civi-
ratibus Italiae. Z206.
Frusardus lezatus Traliae ab Tenricore.
Se relictus. 7Z88.
Turres in orbibus rtaliae a cinibus adifi-
cari Capta. 973. 2778.
Trallus, obi sexrum Concilium actum
bus Italia. 1F06.
Velso marius Mathildis. 2088.
relso alius Dux Spoletanus, Marchio
Sciae lese Duces Tusciae.
Velfonum cum Cibellinis antiqua co
110. TF39.
reneficus homo insienis. 507.
resunius monsflammas euomnit. 685
rexilliferi peditum, equirum, e
Ii
Via demilia. ZY33. Flaminia. 2Z55.
Visecomes quis. 2037.
Vido Pretinus musicam artem auxit in
vento suo. 2028.
Vido Composia abbas sanctus. 2046.
Yido Comes Blanderati Mediolanensis et
nes horratur ad dedirionem. TZ58.
rido Cremensis Card. virio pontifex fa
Eius,  Paschalis TITI Vocatus con
era Alexandrum III. XI64.
Villa oxor Bosonis marchionis Tuscia bat
theum pretiosum in genicalibus abdi
dit. 935.
Villelmus Orhonis Maeni filius archiepi-
scoous Moeuntinus. parrem increpuit
quod adeleidem commatrem duxisset.
954. morris diem ei praedixit in custo-
ata. 050.
Villelmus marchio Montisferrari. Y275
ripera insione ricecomitum, Unde.
Vrbes more Christiano dictae quae episco
pos habent. 2206.
Yredonimia.
Ve dies nostros in tua pace disponas, qua
do sit in canone adiectum. 59+.
Zabanus Dux Ticini. 575.
Zancrulfus DuX V eronL. 600.
zenonis diaconi amor erga recem
692.
S. Zenonis Oratorium Y erona. 590. mo
Luendebalans Arnulsireeis silius Beret
Constantnopolt. 680.
ralperius index Papiensis coniurat in
Fiuoonem recem. 927.
ri in recibus.
V athecausus Dux t apa. 600
raluasores, es Yaluasini. leze Fendata
Vassaubilese Fendatary in recibus.
nasterrum. 820.
cari auxilio venit. 89r.

## Folio  -  — 1663200467:0793
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000793.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
Nonumenta Scriptorumi, vnde: iem manuscripit
hac FsiCOrIL exCerpta eA.
SERTPFORES RISTORLARNM.
Dialoens S. Crccorii, qui historiam San.
ceorum continet.
Recistrum existolarum ejus historiam pe
rificatus sui continens ab ann. 5. 90. 2)
que ad annum 6 0 +.
Crecorius Turonensis, qui scripsis de Frà
cis usque ad pentifreaum Crezorii pri
mi, anno 590.
Deda, qui scripsie historiam ecclesiasii
cam Aneli e  vicane S. Gregorii, 
viras aliquot albarum Bobiensiu post
an. 60 +.
Landulfus SaBaX.
Zonaras, 21. L:
Cedienus,
Nicetas Choniata.
Zoannes Curoxalates.
Ctcas.
Manasses.
Nicephorus.
qui Grece scripserunt historiam Con-
Rtancinopolicanam ex profanam, e sa
cram.
Eginardus, qui scripsit vitam C aroli M a
enisaequalis eius.
Paulus Diaconus in eo libro, quo Fuiro
pium suppleuit.
Pandulsus Pisanns, qui c
Paulus idem in eo libro, quem de Lon8o
bardis scripsit ab Alboino rege v sque
ad obicum Luitprandirecis. 1. ab anno
565. 2 (que ad 723.
Epistole Nicolai Maeni porifieis pistoria
pontificatus ejus continentes, qui pon-
rificatum injt. an. 858.
Annonius, qui ex dimoinus, et qui eum
suppleuerunt, qui de Prancis soripse
runt sque ad annum. 2000.  am
plius.
Anastassus bib liorhecarius, qui scripsit vi
YILI. i ad annum o80. manuseripius
Cntrelmus bibliothecarius; qui anasta-
scum suppleuit usque ad annum. 2072.
quatas. item manusoripius.
Zamberrus Schasnaont senss; qui de re
ras pontificum Rom. 2 sque ad roanné
habetur.
bus Germaniae scripsie ad anno 20 +0
osque ad annum 103d.
descripsit.
Perrus Diaconus, qui eum sapa 
ad Innocentium LL pOLV ICCC. L. al an
2130.
Telmoldus, qui scripsit res Danum
Carolo Maeno v (que ad Frider icu
primum. 1. ab anno 800. 2 sque ac
1700.
Tuieprandus Diaconus Zicinensis; qu
Scripsirres per Furopam cestas, es ma
xime de rebus Traliae a primo Peren-
Earia v sque ad Othonem Magnum
idest ab anno 388. 2)qne ad. 962.
Vicrichindus monachus Saxo, qui serip
sit res Saxoniae 2sque ad Ochonem
1T
Cesta summorum poniisicum a Feone d
no usque ad Alexandrum tertium.
V. 5.
Perrus Damiani, qui scripsit vit an S. AB
mualdi, et quorundam aliorum. actus
lecationis Mediolanensis, librum con-
era Cadaloum antipapam, librum de
deponendo exiscopatu librum, qui di–
citur Carissimus, es existolarum opus
manuscriptus.
rita Perri Damiani antiqua, manuscM.
Mora asterii Cassinatis, es plu
ona  red. Campana Apuliae in
Deo Cardinalis Ostiensis; qui scripsit bi
rexuit, et aliquorum pontificum vicas
PEa.
Recistrum existolarum Loannis Papa oct
ut. M. S.
Recistrum Epistolarum C regory YYY. pot
osorta porccsibaens sat concinetes
manuser.
Lpistola Luonis. qui diansn etes ol
LIL manuscriptae.
Otho episcopus Frisinee
manorum scripsit esue ad tempus
dit
quo Fridericus Mediolanum ce-

## Folio  -  — 1663200467:0794
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000794.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
Radenicus canonicus Frisingensis, qui Marcinus Polonus episcopus Cosentin
suppleuit orhonem vsque ad alexan-
drum TII ad annum L160.
Culielmus Neubrigensis, qui scripsit de
reb. Angliae ab anno. 2003. 2sque ad
an. 2Z98.
Culielmus archiepiscopus Tgrius, qui de
bellis Terrae Sanctae scripsit, eorum re-
porum aequalis.
Roberrus monachus, qui iem.
Hueo Falcadus, qui de rebus sicilia seri
Psit VIxiq. HenricoY reenanie inci-
piens a Rogerio anno 2230. 2 (que ad
2200. fere, aequalis eorum tempo-
rum.
Vica S. Bernarai a duobus ejus aetaris sori
pra, qui vixit cum Ennocentio IL. Pot.
circa annum. IZ30.
Epistolae S. Bernarai que historiam suoru
temporum continent.
Recistrum Epistolarum innocemi TII
poncificis duorum annorum poniifica-
tus ejus historiam exprimens. T198.
7299.
Marchaus Paris Kistoria Anglica usque
ad 7260.
Rodericus archiepiscopus Zoleranus de
rebus ispaniae.
Blondus de rebus post inclinationem Im-
peri.
Volaterranus, qui Commentarios scripsit
orbis terrarum.
C H R O N TCO R V M
SCREDTORES.
Beca de temporibus.
Ado exiscopus riennensis, de rebus Fran
corum vsque ad annum 870.
Regino abbas Prumiensis de rebus Cer-
manorum 2 (que ad annum. 1000.
Ua mus Scorus monachus, qui Chroni
cum scripsit vniver sale 2 sque ad arn.
0
Dodechinus, qui eum suppleuit.
Hermanus Contractus, qui vsque ad an
num. 2000
qui de poncisicib.  Imperatorib. V(9.
ad an. F320.
Corbifredus riterbienses, qui de Impera.
toribus 2 (que ad annum 2786.
Chronicum Mozuniinae ecclesta, usq ac
Fridericum primum.
abbas rrspereensis, ex qui eum supple
uit vsque ad annum X230.
Chronicum S. Antonini archiepiscopi FB
remini.
Chronicum es clescasticum Onuphrii Pa–
nuini fratris Fremitae Aueustinia
ni.
Fiusdem de septem Ecclesis liber.
Fiusdem de Cardinalibus liber.
Fiusdem annorationes in Platinam.
LIBRTSACRI.
Libri Conciliorum nouissime a Suario e-
diii.
Libri Conciliorum alii manuscripii in
archiuio Canonicorum Regiensium.
Decretum Burchardi.
Lanfranei liber conira Berencarium.
Decrerum Juonis.
Decretum Crariani.
Liber Decretorum alius manuseriptus
apud Canonicos Murinenses.
Liber, qui dicirur Ordo Romanus.
Toannes Belethus de diuinis officis.
Rationale duinorum officiorum Culiel-
mi Durandi.
Innoconiio YLY de sacra altaris myste
rio.
LIBRLLECVM
Librileeum Loneobaraoru, Fr anco
rum, es Cermanorum eypis impressi
Eiber eiusdem arcumeri alius manuferit
ius apud me-
Liber eiusdem arcumenii alius manu-
scripius apud Canonicos umrinen
Consticationes Fendales, eypis impressa.
Pax Constantia manuscripra correctior
quam impressa in omnom odata
Sicebertus, qui de rebus Germanorum V)
que ad annum. 7200
cinitatibus reperitur.

## Folio  -  — 1663200467:0795
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000795.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
Odofredus.
Barcolus
Ein Ladachas ruris.
Talius F aurellus
OVAE IN STNGVLIS
Iraliae civicacibus lecta sunt.
BONONTAE.
Recistra Communis duo.
Antiqua civitatis satuta.
Registrum priuileeorum Ecclestae apud
exiscopum.
Recistrum C anonicorum F cclesta, apua
Canonicos.
Registrum Canonicorum S. Zoânis in Mo
te  S. Victoris.
Recistru Canonicoru S. Mariae de Pheno,
quod est apud Canonicos S. Salvatoris.
Priuilesia aliquot frarrum Cruciferoru.
Chronicacimtatis manuscripta apud pri
natos plurima, vi apud Comitem Ro-
maum repulum, erculem; es Loan-
nem fraires Z avuccios, Hlieronrmum
Capraram, lacobum Boualorium, ma-
nuscripia.
Liber Sarictorum vicas continens apud
monachos S. Stephant.
MVTINAE.
Registra Communis duo.
Recistrum Canonicoru apud C anonicos.
Primileeia monachorum S. Perri.
Chronicum cruivatis apud L0a. Mariam
Barberium manuscripium.
NONANTVLAE.
Priuileeia monalteri Nonantulani.
Chronicum abbatum Nonanculanorum
apud abbarem manusoripium.
RF CII.
Registra Communis duo.
Primilegia aliquoi cinitatis.
Primileria ecclestae apud exiscopum.
Privileeia Canonicoru apud Canonicos.
Primilezia monasterii S. Perri.
Priuileeia monasteri S. Prosperi.
Chronicum civitatis apud Canonicos. ma
nuser.
DARMAE.
Primilezia ecclesiae apud exiscopum.
Chromcum cruuatis ab Fuberio LocatO
editum.
Registrum Comunis, prour ciratur ab ip-
S0 Ld a1O.
storla Embbatis a orud scripta. ma-
nusor.
Nistoria eadem a Fustiniano edira.
Recistrum C ommunis, proui citatur a Tu
stintano.
Mnllecta monasterus d. dalulatoris.
Sanctuarium Lacobi Cualla de exiscopis
2umenso impressum, sed vecus
à Lauo casare de  elis. Bononiense
antiquitaris sudioso mihi darum.
MEDIOLANI.
xistoria ciuivatis scripia a Z ristano Chac
c0. manuscripta.
Cristoria Bernardini Cory.
Chionaum onati bossii de rebus MC
aolamensibus, s archiepiscopis.
Chronicacinicatis manuscripta multa.
Ficuli sepulchrorum Bernardi, e Ludo.
Thomas Porcacius de nobilitate Comen
Llnsidita Etemensio tetstt etnt.
C RLMONAE.
Chronicum Frairis Salimbeni ora
2sque ad 2280 in quo non solum Par
mae, sed etiam rocius Lomat aa res co
tinentur manuscrpt.
Chronicum civitatis apud prinatos. ma
nascriprum.
PLACENTTML.
Chronicum ciuitaris manuscriprum Di–
poriomissum opera Antonii Cieantis
Forosemproniensis.
norum manuscripius ab anno 2070
3OBI
Primilecia monasterii Bobiesis S. Colubant
NV. AF.
LPTAL.
atorceum.
L.aCDML.
Bartholomans Pereerinus de exiscosi.
Bergomatibus.
OM I.
sum.
CREMAF.
Recistrum Communis.
Recistrum Ecclesta apud exiscopum

## Folio  -  — 1663200467:0796
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000796.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
Chronicum cinitaris.
Chronicu cinicaris manuscriprum a 
Scriptura nobilium de Summo a Joan-
ne Baprista de Summo mibi datae.
BRIXIAF.
Priuileria monasterii S. Tulia.
eriuilezia monasterii S. Paustini.
Historia civiraris edisa ab Helia C apreo.
VERONAL.
Recistrum ecclessae apud exiscopum.
Prinileeia Canonicoru apud Canonicos.
Priuilezia coerecationis presbyterorum.
Prinileria monasterii S. Zenonis.
Priuileeia monachorum Oliuetanorum
Sanctae Maria in Oreano, qui scripeu-
ras alias antiquiores habent Conere-
satione sua.
Chromeum crviraris a Saragna edicum.
Chronicum cinivans manuscripium a no
bilibus de Radice mihi datum.
Reciseru Cois, prout cilatur a Saragna.
NIANTVAE.
Historia civiraris edica a Mario F. quico
Resistrum Communis, proue citatur ab
Eguicola.
Priuilesia Comitum de Balneo, qui olim
Comnes Ouidi dicti.
FF R R ATR AF.
Kistoria Principum Estensium toannis
Baptista Pienae.
PATAVTI.
Priuileria Canonicorum, e episcopi.
Recistrum monachorum S Tustina.
VENETTIS.
Kistoria renerorum soripis ab Andrea
Dandulo Duce. manuscripta.
Item aliae historia, sed sine nomine.
Prinileeia data ab Emperatoribus, prout
citaneur a Dandulo.
Fraementum cuiusdam Chronici ad res
alexandri TTT pontificis perrinens.
CENET AF.
Priuileeia Ecclestae.
AOVILELAE.
Tistoria Ricordani W alaspinae, C 20. Y I
L L. 2l.
Chronicum cimicaris manuscriptum.
Rexistrum cinitatis citatum a Chronico.
E
S.
Fraemenium Chroniciemmsdam de vel-
l0 risanorum ad Amalsum tempore L0
thari imp. reperiu in bibliorheca fra-
iru Praedicatorum Bononiae inter li-
bros relictos a Ludonico Boloenino B0
noniensi Luriscon sulio quondam Flore
iae Praetore.
VTTERBLL.
Fdictum Desideru recis, lapide inci
Sum.
VRBEVETT:
Zistoria Yrbeuerana, e prope rociuus P a
trimonii ab rrorario Hanente edita.
R O M AF.
Inuentarium, e. summa omnium privile
eiorum, quae in bibliorheca raticana,
es Castro S. Angelireperiuntur.
ANAONEAF.
Pactaincer Alexandrum LI F pontificem,
et Fridericum Imp. es aliae quaeda seri
prurae ad HenricumY, e Constantia
recinam pertinentes.
CASSINI.
Historia Cassinas Leonis Ostrenses, et Pe
Cbronicum manuscriptum, in quo unt
licterae Alexandri TII ad abbatenes
es res Principum Capuanorum.
NE APOLIS.
dAL.L. L1L.
Fistoria zoannis C audidi de parriarchis Primileeia Ecclesia Salernitanae.
Aquileiensibus.
RAV E NN AF.
primletaooesta.
enio Carraria mit aata
Klistorra de rebus Ravennae; a lttous
 hubeo edita.
FH V L H + +LLF,
Priancoolista
lani.
VLDALHLLLL.
tri Diaconi;
Historia reest  Capouani P andulsi C 0d
lenucig

## Folio  -  — 1663200467:0797
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000797.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
AD AAEC VERO C.ON. Loannes Fallopius Clericus Muinensis.
quirenda, de collisenda auctorica- Vincentius Siella eques, es jurisconsul
cem, Audium, Operainq;
Luam hi praesticerun:
Ex primis is, qui sapientiae, ( pietavis ma
enicudine honoris, es diencaris ampli
rudine m adequanis, Cabriel P alxeo
tus Cardinalis, acque Fpiscopus B0
noniens.
antonius Aelius parriarcharlierusalem.
exiscopus Polanus.
1
Nicolaus Sfondratus Episcopus Cremo-
nenses.
Augustinus Y alerius FpiscopuS Veronen-
(25.
anconius Florebellus Episcopus Lauelli-
nus.
20. Fraciscus Ponhomus nuper abbas No-
nantulanus, nunc rercellensis Episco-
pus.
20. Andreas Calicarius Referendarius
Apostolicus.
D. Archancelus Rossius, Bononiensis, ab-
bas Canonicorum Recularium S. IBan
nis in Monte Bononiae.
D. Germans Genuensis monachus Cassi-
na5.
Er. Marcus Vedices Peronensis Inquist.
tor Veneris.
eus Bricianus.
Toannes Baptista Mamoldus iurisconsul
ins Cremonesis, qui naper est mortuus,
Lacobiiurisconsuliiparer.
Franciseus Serena Morandus juriseosul
rus reronensis, qui nuper est mortuus.
Camillus Boscus Philosophus Recienses.
Antonius Cicas Forosemproniensis, cuius
beneficio bibliotheca Ludonici Becca-
telli archiepiscopi Raeusini mulris ve
teribus monumentis referta patuit.
Z0. V incentius Pinellus vir plane inom-
nistudiorum genere sincularis, ac pro-
prer eximiam humanitatem inter om
nes maxime memorabilis, qui non (e-
lum preciosissimum inceris suae biblio
thecae thesaurum rocum explicuit, sed
nullum etiam diligentiae, atque impen
sa officium in hoc opere prouehendore
liquit.
T0. Paprista Fontana Mediolanensis, qui
nuper maeno historiarum derrimento
est mortuus.
Grariosi etiam fuerunt in archiuis suis
aperiendis Canonici Ecclesia Bononié
sis, Mutinensis, Regiensis, e Vero-
vensis.

## Folio  -  — 1663200467:0798
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000798.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
R ILT A ALI
IA CORRTGENDA
Pa8. 48. VerL. 27.
Beneuencano
Parietes
Deccacum firisse
Boritacii quarci
contirmatis
Craeciam
68. 30. Proxint Constantino. Proximo Fleraclius Conttancisto-
Poli.
259. 23. Guecam sub
262. 20. Vibebc primus
267. 27. Quod vestro
270. 24. Italicae
397. inmaroine 1077.
577. 38. C0se; ad.
758. 9. Abellum
Poli.
ornatis. Cum
Baratellum
pernonam
XyA0
Verthonenlis
moenia
Romanam.
TTubaldum
Oendic, FTubaldus
exacerbatus
quietem
vibe primus
quod a vectro.
Icaliae
1067.
c0g; 2d
sibibellum
584. 28. auctoricate ordinatum auctoritare ornatum
Series Chartarum.
ABCDEFOHIKLMNOPORSTVZZZ.
A2 BbCCDd FCFFC8 FC Li KK Ll Nm Nn OO PP V9RF SL
TEVuZXXYZI.
Aaa Bbb Ccc Ddd Fec FfF C99 FIhh Sii RKK.
2 b c d c F 8 h i k.
Omnes lunt Terniones, Praeter RCk, _ L,
Qui lune Ducrniones.
57.
Benellantano
F. PartenLCS
7.
62. 37. Comimatis
62. 38. Claecium
8. Deccatum fuisset
60. 28. Bonitacius quarri
69. 2. Ondtis cum
2T2. 8. Baracelium
145. 20. Pernouam
226. 28. XyOAt
238. 30. Oerthonensis
241. 9. meonia
258. 4. Romam
258. 39. Flubaldus
259. 3. Ostendii. FTubaldus
259. T5. Cxarcebatus

## Folio  -  — 1663200467:0799
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000799.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
MuusuI M s  B  MM BHM HoCHBBBH B GH1 B. d .3 111
renreunorimierit out oril
ir: LBitn. Mar9. 168, SUICK

## Folio  -  — 1663200467:0800
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000800.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
e
sfsstIM I
oicroott moroo
r9. 168, Suiiek
eeeee

## Folio  -  — 1663200467:0801
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000801.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 8 lines, status machine
Miodersichaieche
lenciesbibliottion
HoneVOI 1
1
GILB Hannover 35
ppet
augert.
1

## Folio  -  — 1663200467:0802
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000802.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
i  oi  tt 

## Folio  -  — 1663200467:0803
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1663200467/jpgs/default/00000803.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
 
1
se
dut Hil a.
a
et
nse
t d
u
u
e
E  
Ae) dMd
 
su 
 ass
de
i
a
et 
eeti
sili
du
sigiv
 s
 
elliti 
a 
lo
sao
s
o
e
e
ti
ceds
de
niccrmia
lofas
e
it
tA
 toli
. 
i
set
aa
i
 sis agum 
is ins
e
o cebi
e
ilsit
i
Leibn.
s
e
tar.
d inu
u
est