# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/1665025204
# Title: [Silvester II Caesius Aquitanus Pont. Max. F. Abrahami Bzovii Poloni S. T. Magistri Ord. Praedicatorum] Silvester II Caesivs Aqvitanvs Pont. Max. F. Abrahami Bzovii Poloni S. T. Magistri Ord. Prædicatorvm (shelfmark Leibn. Marg. 191)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1665025204
# Lines: 7,436 recognised on 209 of 209 pages, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 1665025204:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
LcibH.
larg.
191
s

## Folio  -  — 1665025204:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
econ. Inc. A91 NN 107
Hivebisucsiso
Loneositinso
Ho1oroi

## Folio  -  — 1665025204:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 12 lines, status machine
idericus Caesius princeps p. 13
G00meri. Gciberti p. 23 Organor Mosicum p.22
Genius sy loestri pud ioionem pahe tiilberto ortum p. y
non fait in Hi spania p. 21
igebertus Gylvestum a pontifitu numero rejant p. 2
idoranno Gerbentus vilis geaere
d
commemoratio omniude functam a Gerbeto p. 106107
malus terusirm
entnari angi sl ccularis vetus colobratio p. W53,
de Roma suo sylvestio Armulsus monachus S. Emmecani p. 118
syvester aute omitam vat privibgium Grasensi panarchae p. 12

## Folio  -  — 1665025204:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
MIlI
Dn. B
d

## Folio  -  — 1665025204:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
o e 
 
eoseris
L0b e B da 
 e
d
s
e
STTVESTEKII
CAFSTVS
ANVITANVS
PONT. MAX.
E. ABKATUMIBZOV
DOTONTI
S. T. MAGTSTRI ORL
PREDTCATORVM
Adiuncta est vita S. Adalberti m.
ab eodem Siluestro edita
Studio ejusdem Brouj auctori
suo uindicata, et notis. e
illustrata.
s
d
Romae. M DCXXIX. 
Sypis vaticanis.

## Folio  -  — 1665025204:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 11 lines, status machine
B
u
n
BIBLIOTHECA
RF, GTA.
HANNOVr. RN
n
ae 11IF. ASLIL 
CLC.
S1C 1.  tCT_
u

## Folio  -  — 1665025204:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
SE R F NIS SIMIS
OTONTA, SVECEK.
Gorthorum et Vandalorum
Principibus.
LOA N NI ALBERFO
Administratori Varmien.
et
  B
GAROLO FERDINANDO
125
Vratislanien Epilcopo: nol
magnxe spci Feroibus.
ed e
MIRONTI SIOISMDIDLL
PRegis Poloni, dc. PF Olli2
FR ABR AH AM BZOVIVS POFONV
Ord. Pradic. S. F. Maxister P. F. L: 11
e
c ACTF NVS non de ta
do e
ut
 scias nec de Vitta alique
 pucrili, led de Fascibus ac
 ticulis Regiis haerebamus
L.6)
incerei, lub ludico ambi
ouo. Fo ad orbis Canicet.
l0s, de rebus granissimis.
senrentiam ferente, non nemo dubitabat, in
maiores Vestri dignitare Regia inter Chri
cianos Monarchas ornati l quanda is in me
 2
dio
o
q

## Folio  -  — 1665025204:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
diopoluerit,  quo ilta Nuonstalia decoragen-
ci nolrx provenerint. Detorcitudine Sarma
carum nussus ambisebat; qui V’opilcum, lre-
bellium, Lutropium; Ammianum, Orolium,
Zonaram, Diaconu, Sc alios vetultioris Clal
ishriltoricos, vel primooculo aspexorat: quan-
dognidem iniisdogintur, Vel arma illara, vel
trophaa, eciam de Imperatoribusolim Roma-
nis, antonino Vero, Decio, Valeriano, Aure
liano, Probo, V’alentiniano suspenta, a Sarma-
tis Polonis, qui n’on minore autu quam faeli-
citate, in Pannonia, IIIY rico, Macedonia, MX-
saDacia, quin et in Icalia, ec in Crallia, exer-
cicus illorum profligarint, proninciasqi Rom.
Lap occuparine Deforma quoque Rcipubli-
exharmatarum, nemonili mentisinopsdubi
tarit; illos Principes, quorum prudencia e qu-
spiciis, ram in pacc, uam in acie regerentur,
Cochoss Popielos, Pialtos, Crracos, Miccistaos
ee alios habuisse, milicari, praelertim rirture
insignesiquandoguidem illa praeclara quae sel-
Silent, posso sine aliquo Duce aut Imperatore
Seri, rel centaris nullus concesserit: qui, Cuic
exrictocratiam, siuc etiam Democratiam lpe-
ates, quam quam plures praeleterant, adrnum
relpicere, deucreereq; copsiderat. Ve Sacris
apicibus inter Chriltia os. Reges, a quo ilII
a quar-

## Folio  -  — 1665025204:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
et quando senti noltrae ille in lalebram re-
nocau: quando lupremam dignitatem, ne-
que ab Ortione C xlare debuisse, aut pocuillei
neque a hacrorum idcemporis Antiltite pro
nenisse, Boleslao Chrobrio primo apudnos
Christoium deuotos Resi aAcuerat, tidemqi
Scriptorum Polonorum deliderat. Fius Au-
ulcae maieltatis apud nosoriginem, in ilto
quem Vobis Serenissimi Principes dico, offe
ro consecroqi de rita Syluestri II. Calis
Aquitani Pontilicis Max, C ommentariolo
manitestam feci: adcog. Auctorem, cut Ciens
noctra plurimum debcat, D(ADEMAIIS
EC SC EPERI RFGII octendi; qui non
N
Cummus Philolophus: non haerelt aurschis
mare pollucus, sed tdeis monis eemasni
cudinis Christiana amans; non aliquis qui
neque pocis, neque lolons ad summum in
Repub. diviniore Fastigium cuchere; lodis cui
Dominici Crregis tam ouium quam AonO
rum cura Calitus commissa; lciens e po-
tens, hos illis praeticere, corumq:e praelidio
tum lupos arcere, tum telicitatem et tran-
Guillitatem publicam lancire; Maximus An
tictes Spluester II. maenis cditus natalibus,
magnis praelatus sedibus. Tlic nobis Polonis,
atguC

## Folio  -  — 1665025204:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 20 lines, status machine
atque eodem fere tempore, certe eadem qua
Dollebat autoritare, Pannonibus pariter, Rc.
ses Christianos primus indigeranie, Otho-
neTII. Calare, Maieltare Audultali inauou
Pationem Bolesldi Chrobrii in praesenciarum
Bonestante, et hospitale munus diadema
gemmatum; quo ab Lcgato Pontificio cum
autoritare cingeretur, ex luo oizophilacio
oflerente. Fium vobis Screnissimi Principes
a capulo Calumniarum per me excitatum,
emaculatum q; ScO; ne Vos, aut populares
nostros artiplius pudcat aut pigeat, cantae Iub.
limitatis AVOTORIS: qui ex Principatus
otnamenta ciculosq; actibuit, et viros APO.
Aolicos Regno submise; ve smul terrenis
iuxta ac Caelestibus Coronis, Reges PolOnOS
vircure ex magnitudine rerum rectarum illu-
Ares, Orbiac Caetui Regum Chrictianorum
xerexirer.
LeCTOTI

## Folio  -  — 1665025204:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 20 lines, status machine
LCCtOrI.
N insolens fuit, ut est, magnis Ile-
roibus male audire. Sine enim erudi-
tione, vel humiliore, vel sublimiore
prastabant; statim vel Sophistarum.
vel Macorum notis inurebantur. Sive
deinde prudentia humana, iuxta ac di-
uina consiliis Rempub. administrabant; ilico, vt hodie
vocant, Politicorum vel Atheistarum titulis infamaban-
tur: mirum et non sit, si (s Siluester II. dminorum
C5 humanorum peritissimus; rudi illo quo littera iace-
bant seculo, vulcari calumnia expositus, ista clocia per
summam culerii iniuriam. Tiunc marnum Philoso-
phum. e5 Reliciosissimum Pontisicem, ne amplius sub
atro KC. cemeret, a nebulis Calumniarum enubilaui;
solo V indiciarum opera premio adductus: Ut veneran-
do Caelis vertici. sua innocentia (5 Sanctitas apud om-
nes, praeserrim in Ecclesia Sanctorum constaret. n id
prastitorim. Fe Lector Iudicem appello.
dd

## Folio  -  — 1665025204:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
DCaclaram R. A. P. MogiarF LI. Abratam Brouii lucubrationem de V ica _
seluis Silueatri TI. Summi ontisicis, e iussu a Rcuerendiss. OOrdinis Vicario
de sponcancus ac libemensimus perlesi. Omnisenam erudicionem, syli srauita
tem _ acumen; Tolidam eorum quae dicuntur probationem (quod sufticir ad sum
mamlandem) authori respondere indico. Inter ea summopere sauisus tum
videns Magno _ Optimo Poncifici velue pon liminio resticuram cum laude vi
tam, Romanx Sedi decractum iniuriosum ciculum, senei Caelixe generolssima
rindicacas auitas imagines, _ sine vila labe fidei vel morum, rei licreraria eam
insione a nostro constitisse emolumentum. In S. Mariae super Mineruam NOnIS
Seprembris M. DC. X.
Nicolans Riccardus.
FDem de Rili cruditione, de veritaris argnmentis, de vindiciis Pontisicix inno-
centia, ac dignitaris praenticum esse ab Ad. R. P. Fr. Abraham Brouio Sacra
Pheolosix M.8 Aro in hoc de vica S luettri II. dectissimi Pontisicis Commento-
rios centeo; F80Fr. Ambrosius Branlius Ord. Praed. Sacrae Pheolosia prolesors
Romae in Conventu S. Marix Cuper Mincruam dic5. Seprembris 1628.
Fr. Ambrosius vt supra.
OSFr. CucaS Castellinus Sec. Theolosix PrOKcROr ac cotius Ordinis PEX-
L dicocorum in Romana cura humilis PrOCUTAECF, _ Vicarius Generalis.
Scance a restatione supracictorem RR. admod PP. Masinrorum, quibus iuxca
disposicionem decrecorum Apontolicorum, Concilii Pridemtini, e Capiclorum
senerilium demandarum suit dilisens examen huius libri, quem nos ipsr aliis de
renti haud videre pocuimus. Tenore prxesencium, notrigi suctoricate officii (a-
coltarem concedimus, Tibi R. Adm. P. Fr. Abrahamo BBZOuiO noMrae Provintix
Dolonixe quancum innobis est, ve aliis Peruaris circa edicionem libroru pralo com-
micrere possis librum qui inscribitur. De Vita, de gestis silueatri II. Summi Pon
tibeis. In quorum sidem his sigillo nostro munitis manu propria subscripumus
Fr. Lucas Castellinus qui supra
Pr. Joannes spina Masister, es Soeius
Dacum Ronx die c. Seprembris 1628.
e Reu. odmodum P. Fr. Abraham LZouius de Gereberto viro doctissime
fcripsir, qui Silvestri II. nomen itontiticaru sessie, sccursie perl. gi iursu
Reverendis IP. Fr. Nicoras Hopi Mogistri Sacii Palarii ABoRolici, e dele-
etatus plurimum erudita locubracionetum, qua ad Aram Chrictionae Vericacis adeo
Selicicer licarum animaduerti. Tlinc enim egrepie decracta est calumnia cemporis
importoribus sides, persona improbitatis de in acterta praectancissimi Ponciticis in
nocentia, visa est Le Dominisanctuario sereniras reddira, Pontificie Maiestatis
dignicas vincteala. Guate ua eypis disnum censui. Romae Pridie Kalend.
Sepcembris M. DC. XLVIL.. Ila lestor Io: Baprista Laurus Perusinus.
opas Pereacurrem. Ousproprer libens, & gaudens e censeo, d sucorori id mun-
do fint per praelum commune. I quorum sidem haec scripta volui, hac dic5.
ReB. Arata (Ol. 16.
RN Thi quidem ob adolelcentia in caenobio S. SilveAri PapX T. versaro, adeoq
VL Siluestri nomini addictissimo id unum aque porissimum iam diu erat in
opcaris, ve Silvestrum Popam TT. ab illatis columniis nonem vindicatum. Vidi tan
dem meosummo cum soudio id per epresie factum ab admodum Reuerendo Pa
ere M. BiAtro Fr. Abrahamo Brouio, cum illius in hoc orpumentum erudicissime
immentae; historiarum conperie refeltum, e acucissimo iudicio cleboratum
Sepremb. M. DC. XX. VIII.
L8o. MibBaet CBislerens Lberibus Lecuraris
uatut litterarum Professor
LluC

## Folio  -  — 1665025204:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
ER ANCISCI MARIAE TVRRIOA ROMAI
De Siluestro Secundo Pont. Max.
Encomium.
Vem hic exprimit doctinimus Fr. ABraham BZOuIUS E quem admirancum;
Suspiciendumqi proponit e Silueltrum TI. ob incunce ecare in Cenobio lIo-
riacenti florencem, Ochonis TII. Imperatoris, Roberei Callix Restis,
aliorumq; nobilitare, dignitare, doetrinag; Fulgenrium prxceprorem insisnem;
Philosoptiae, Machematices, AAtrolosix, l’heolopie Bene cum laude perirum; du-
plici archiepisc opatus Khemensi, ac ksuennare cohonestaliis summum Ponciticem
a Pontitice Summo sersio IV. viro Sancto epresiis laudibus cumulatum; Virum
denique, quem ob praeclaras, ac laudandas, quibus excelluix, virtures, acerrimamq;
Ecctelia Catholicae iurium detentionem, nulla vinquam oblicerabit etas, nulla
delebir obliuio.
A B R A H A M O B Z O V
IC
Philippus Pecit Duacenus S. Th. Protessor.
Vn aliorum bene secta Ccripeis elucidas, vriverso liceratorum Orbi re ipsum
Simul reddis illusrem. Nimirum, ve Sol corporalis, non alio quo videatur lu.
mine opus habers ita eruditionis cux splendor, qui multos d caligine oblivionis
vindicat, aliunde emendicatos radios, re conspiciatur, non requirie. Ouod ne
auribus Tuisme dedisse existimes, vel hinc ve cercum habe, quod illi eriam qui vi-
cinieace locorum nunquam cibi iuneti fuerune, Pe tamen in lucuborarionibus Tuis
suspicianis colant, ac sinsulari prosequantur reneratione.
DE SILVESTRO TI. A CALVMNIIS
per Abrahamum Brouium Ordinis Pex
dicacorum vindicato.
F P I G R A M M A.
Valencini Paschalii Vrinensis Prothonorarii.
Syluester dumos inter silvescere dudum
Visus; et indienis obrutus opprobriis:
Cnicenus, (5 famam subtraxit Zoilus; illi
Maenus restituit BZ ouius omne decus.
Cassus, (6 Sanctis excultus moribus hic est;
Vendicat huncqe sibi Casia iure Domus.

## Folio  -  — 1665025204:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
LF ZANRIRAINALDL
Fi.
Vaticanx Bibliotheca Custodis.
SILVESTRO PAPA II.
cognomento Philolopho e Sapien-
ce, Carmen.
L. LIT A Romulidum, proauoque à
Saneuine Regum
Casia Procenies toto spectabilis orbe,
Atque alias inter pietate insienis, et armis.
Eloquar, an sileam? tacitoq sub ordinererum
ea  Lnuoluam, veterisque P atris monumenta recondam E
At sileat, Stolidumqe premat temeraria vulsus
Ora, nec incedat, falso delatus Fois
Rumor, C5 Occiduis, Marnum laruisse Parentem
6) nidquid habet Latiae prastans facundia linzua
Ouidquid Frecthais olim Tritonia V irco
Fdocuit, celebresque viros instruxit Athenis.
Indocilisque animi, ac nullis puerilibus annis
Assuetum studis, tenebrosa silentia Ditis
Cen Nata Asterope, cantu rurbasse prophano;
Carminibusque feris superas volitare per oras
Tartareas iussise acies. Flerebumque profundum:
Ausisque infandis innixum ad culmina sacri
STCVESTAV M Emperi enectum, rebusque poticum
Freone tam dirum scelerato e pectore virus.
Turbavomis, Dominumque furens male sana supremit
Insequeris, dictisque audes maculare malienis?
Pra
05 c2
Fabella de
CituF.

## Folio  -  — 1665025204:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Prastantem interea, nisus melioribus actis,
Eloquar ingenio puerum, documentaq rerum
Relligione viros inter, maenaqu: nitentes
Doctrina, cultuqe pari, niveisq; decoros
Moribus edoctum; tenerum nec molliter auun
Decentem, cenprima solet variabilis atas.
Mox vbi sollicitans animum generosa iuuentus
C’aperat, ac solida persistunt corpore vires
Crescit amor laudum; insueta dulcedinetactus
Abdua Patura primorimatur, (5 alte
Vestieans oculismentis, super ardua fertur
Sidera inaccessuma iuhar, connexaq:e Olympi
lnuia conscendit, radio scrutatur, et orbes
Metitur; Pater Cleliadum qua lumina P erris
Fffundat, quave horrisono, pelazoque frementi
Imperet, acrumidos compescat C Inthia fuctus;
) na Notus, aut Boreas, rapidiue per aera venii
Consticant, pluuiasque ciant, imbresque nuosos
SIF FST ER nouit; superumque ante omnia Recem.
Frinum, onumque Deum, rerumqe haud finibus ollis
Comprensum exquirit, memori sub mence rezostum
Cominuo alloquitur, secumq; perennia voluit.
Grandior hac coluit, labente haec impicer auo
Exercebat amansrecti; ista dedere potentum
Tleroum Studia, ac Cacris sublecibus orbem
Ducere, (5 indomitos populos, savosq; Firannos
Franare imperio, acrabidos calcare Dracones.
Theolo-
514.
Gramma
viea.
Reve-
Bonimo.
ehiloso-
phia
Machema
Tica.
AArot0
Amicicia
Principu.
Pontitica

## Folio  -  — 1665025204:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
Reuerendo ∞ Clarissimo
IAL A A MIO BZOVIO
Ob Siluestri II. Pontificis Maximi vitam
e tamam, a cenebriscalum.
niisqi rindicatam.
ai
d
M genus (s proauos alto de sanguine
Recum
Diluestro reddis C astadumq; domum:
Dum docti incenis faetus es dia reperta
Restimis, spisa nocte sepulta prius:
Et priscamrenouas laudem virtute paratam,
Imperio (5 Regnis cum nouaiura daret:
Vindicis seiure tuis debere fatetur,
6) nod forti (s proprio debuit incenio.
Sedpuram mazico dum prastas crimine famam,
Crimine quod livor finxit inersque Stupor:
Plus sibi Silvecter debet. Clarissime BZouI,
Dnam Corti Cs merisis debuit ante suis.
Lucas Holcenius.
IOHA.

## Folio  -  — 1665025204:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
CN A YII BR A CCTI.
D. Theolosi Cathedralis Fceleliae Reci-
netensis Pexpoluti.
e
DIDERAT quondam silvestri pra-
ua secundi,
Et macico qui squis facta macisterio;
Deponat mentis leuiatem credulus. atque
Mtendaci calamo discat ob esse fidem.
En micat erumpens loneo post tempore verum.
uod spectanda oculos luce, animosque trahit:
Noctis nam caca tupellis, Docte, tenebras.
BZoni, C5 in hoc Calo Phosphorus exoreris.
FRANOISCI MARI IVRRICIL
Occalticon.
6ac
MI male SIEVFST F. R tenebris
immerse jacebas,
Osuper aetherios diene nitere choros.
DVTVS C5 tandem Sol TC mor-
talis maurat,
Atque pud tenebras ondique luce fueat.
Duin etiam populos errorum in nocte sepultos
Vicit, C5 ad laudes traxit obique tuas.
Recis Alexandri numeretur cloria; plus est
Verteore errantes nunc superasse viros.
Di-

## Folio  -  — 1665025204:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
Epigramma.
IVITLM STLVESTRLTI.
Caelii Aquitani, POnt. MaX.
t
C monimenta vices perarunt lineuaque
librique:
Ziminis exemplar, cunctatacendo do-
cet.
Artenec exigua, Silvestri vita Secundi
Pontificis lecitur, pingitur hocque libro.
FTandpietate paremcenuit Llatura; nec Arte
Maiorem; Sophia vicerat ille Sophos.
Accelerato gradus volueres ienobile Vulens:
BZonns insienis, te docet, acta viri.
Silvestrinitida cunctis sub imarine vitam
Deterit: ienarus conspiciendo capit.
Numquid adhue causas Vuleus praetexis iniquas ?
Silvestri omen queis lacerare studes
Vita, Rosa similis Silvestri Candide Lector:
Haud et Aranea sis: facimiteris Apes,
Marchaei Babinger Pastavientis Medic. DO4.
PrO-

## Folio  -  — 1665025204:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
Prostammatis expositio.
ERAHCISELMIARLA LVRRIOI.
 td s que
om snoiles dab et
vrato qua se procrammate
reddit.
dreumento (a nobile mentis opus.
Tluncarici, Alicerum par, (5 dicde-
ma- Poloni
Regnihabet. et quondam C assus imposuit.
Alicer hinc claues, Caeloqe Creboy, potentes
Fatulit, et Cacrum fert diadema triplea.
Cominus aratas quae Machina dinidit horas,
Tiliaque à C arolo quae sibi Rece vicent;
Flinc et Relicio ter magna Antistes Olympi,
Et sacer e triplici munere partushonos.
Deincolubris redimita caput crinalibus, alto
Sub pede pressa iacet stebilis inuidia,
At parte ex alia, Sacrorum insiene minorum
Mitra, Pedum, magna tesera laudis adest.
Hlinc claua Flerculea dextrae, labor: (5 nona rur sus
Qua resonant ab aquis orcana restituit.
Interpres Caeli, (5 docta sapientia mentis,
uaque nouum, a numeris ars sibi nomen habet.
Fnnereas accensa faces dein impia fraudum
Mater, in insontes perfida, victaiacet.
Elac ribi dissimili, similis sub imagine forma est,
Et vi-
NF

## Folio  -  — 1665025204:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 6 lines, status machine
Ervirium, virtus dum premit, cricitur,
Oua tamen haec simili virtus effincitur arte
Naturam artisicem nouit es arte caret.
Ipsa sibi virtus exemplum, (5 par sibiforma est.
Id artificem non habet ista suum.
RO.

## Folio  -  — 1665025204:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
PROORAMMATIS DESCRIOTIC
Angeli diadema Resium calitus deferentes:
signiticane, quod Silvelter II. divinirus admo.
nicus Regios riculos Polono, cuius srema ex-
prestum, de Frungaro detulerit.
Potificatus insonia lummu in Ecclesia Vniver-
Cali Factigiu; quado is primus ex Crallis Sedi Apostolicae Praetuerit.
Lilium Carolingium: genus nocat ex aquitaniae Ducibus
Auis Siluestri.
Hlorolosium; ab iplo primum constructas hasce Machinas in-
siones. e Praelertim celebre illud Argentorarense Hlorolosium.
de quo Ciacoin eius rita.
Religio, Pietatem quae in Monacho primum; inde in Abbate,
Archiepilcopo. Pontisice Maximo eftullic; eiulgi zelum intrepi-
dum, ac probicatem insignem.
Scientia rniversalis; cruditionem; praecipue vero in Philolo-
Phia, ee Mathematica intignem, in qua discipulos habuic OEto.
nem III. Auguctum, ee Roberrum RegemCallix.
Organahideaulica, ab antiquis rsque deperdita ab ipsoite.
rum constructa instrumenta.
Globus exelestis: Astrologix X rerucxelectium exacta noriria.
Arirmetica; ab ip(o primum a Cracis _c Arabibus delumpr2
_ Latinis plenilsime datam de numeris doctrinam.
Triplex R. Phemos, Ravennam, Romam, quibusipse Ecclesis
Prxtuie notar, Feltiue ab iplo expresum carmine quod adscribo.
Scandit ab R Cerberius in R post Papa vie et R.
Flerculea claua, a Lconis exunix Cxsium FTeraclidZ nOFAHE.
Invidia (ub pedibus Religionis, ex iplarum Cacrarum dignica-
tum consecutione exorta, qua seriom calumniam liuide invexit.
de qua veraque nunc siluestri Probitas genuina restitura lau-
de e rindicato honore erium phat.
Calumnia sub pedibus Scierix iacet, cujus scientix magnitu-
do admirationem peperits rnde illa supernaturalis credica est, de
ab aduersis calumnias tulic; qui ex Mathematico. Negromanti:
cum dixerunr:ionari prorsus saeculi facile accedente Aupido vul-
80. dum in tTorolosii machinis abiplo constructis rotas le mo-
ventes spectaret, mec nisimagicas e diabolicas capere posset
rudi intellectu.

## Folio  -  — 1665025204:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 8 lines, status machine
mtimosa uSTT C
CaV
C.
ic
El. i) se a
se
it
STLVLSTEK II. CASINO AOVITANVS PONL

## Folio  -  — 1665025204:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
AIF R II.
Caelius Aquitanus POnt. MaZ.
Maiorum prosapianobilissimus.
Onicum a puero omnium scientiarum fores delibasset,
Aueustali oraculo
Dminorum peritissimus, ac trium parcium
Philo (ophia laureatus.
Docnum Eui decretis, cognomento (quod duobus
tantum Impp. Antonino es Leon conrisit)
Philosophus,
ac
Pro maximo Sapientia splendore,
quo lotoradiabat in Mundo,
Sapiens.
 Comlicti P aerrarcha, ad euis apud Floriacum
Cacra pienora
Weenon Sanctissimi ejus Ordinis
Alumnus (5 Dirtutum S mulus.
Auenstorum Praeceptor.
Sanctorum Virorum familiaris.
Ab
Tneenio acri, vita innocentia, (5 probitate insieni
Inter Callia. Italia. Tlispania, Crermania Lumina
ustrissimus.
Commendatione Monarcharum Orbis. Rhemensi,
C5 Ravennari Netropolitanis F. celesiis
Pralatus, ac non multo post adt
Apostolica Sedis. est
fasticium et
L.
Suffra

## Folio  -  — 1665025204:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
Suffracio bonorum merito enectus.
Rempub. Christianam sanctissimis moribus ornauit.
Veterem disciplinam restimit.
Viros Apostolicos Centibus misit.
Fidem Christi in Prouncys remoiis propacavit.
Populosi ssimas PTationes Christo acquismit.
Romanorum Imperium in forti ssima Cermania Ciente
Seprem-Viratu a Grecorio 6) ninto
institmto consilis stabilivit.
Regios fasces, (5 titulos Principibus de re Christiana
bene meritis Bolestao T. Polono, (5 Stephanol.
Vnearo attribuit.
Prophea de Sarracenis (5 Hlareticis reculit.
Romana Ecclesta dienitatem
et patrimonium vindicauit.
Pius Reliciosus Victor Felix.
Publica Regnorum Saluris (5 tranquillitatis
Parens.
Tustia (5 Misericordia
Sacerdos
Flacitiorum VHor
Clementia Mysta
imprimasur. B videbitur Reverendisc. P. Maz. Sac. Palari Apost.
A. EpiIC. Bellicastren. Vicel8.
imprimatur.
Lix icorao Lonus Sac. Lalali) APOlto MtaB. dC
corius Ord. Praed. Vicarius Generalis.
 d

## Folio 1 — 1665025204:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
  Laa aai
ontitex Maximus.
siHL. LLDILRTAMIBZOVII.
S. Theologix Magiltri Ord. Praedicatorum.
en
1
.1
i
IL VLOLRTTI CAESTL. ina
edt
3 c.
E N V S. concin
AVESF RVM SECVHDVM
edidit sens Cxelra, entiquitate, nobilicatis
Eraerosaciua, meritis _x dignicatibus, quin
e diniciis. ee amplicudine; de necessicudin
bus, nemini Furopaarum lecunda. Paula.
nias, Diodorus Siculus, de Satyrus, Probata
alioquin Aidei Antiquorii. Sirxis condito-
tem indicant, Calun Femeni Alium, ex Feraclidisiure haere.
ditatio Regem Arsorum: cuiuspolteri, cum ob licentiam
vel pothis libidinent bditorum rix aliud quam nomen Regium
rerinctent, ad extrethum Regno spoliati arque ciecti, in Ita-
liam ona cum aliis aca coniunctaegi nobilitotis Proceribus
trgiiciences, larentum, Crotonem, Faliscum Phalerios, Felcen-
niam ex alia non ignobilia oppida condiderint; indito etiam no-
mine Marna Craeciae, ei Provinciarum, quam Brurium hodienum
epellane. Ab his Casti, Varrons, Verrio Flacco, FestoPom.
Deo

## Folio 2 — 1665025204:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
lL.V L.5L lR II. C. 11
peio teltibus, in lealiam coloniis deductis Romam quoque ad.
venerahe, _ Parte Vrbis ad Suburram occupata, Tribum _Sa.
eriticia denominarunt. Pranomina Cxsiorum lego, Publii.
Mareis Caii, Ouincti, Lucii, Tici Frequentistime; minus (xpe
alia. Coghominibus Cordi Pasiex, Bact Sabini, Bastrani, In-
genuiMagni, Taurini, Aquidici, Marcianis BalbiniNigri. Vo-
lentis Alatici, Fontinalis Agrippx, Prisci, Ccleris, Romani,
Clementis, aeque aliis propetrisinta indigetatos esse reperio.
Munera et functiones varias in ca gente admiror; Pontifices,
Flamines, Sacerdores publicos, Ausustales, Curionesminores,
Sextumuiros Flauiales, ac vora soluentes: in rebusbellicis C lal-
Cariosseos ac Signiferos, Cemuriones, Fribunos, Magistros
Eguitum. Magiltros apparitionis. Scribas Legionum, Prate-
Aos, Imperatores. Legatos, ac mulrorum sipendiorum mili-
cesi in rerum Cinilium administrationes Duumviros, Turi di-
cundo. Duumuiros quinquennalitios, ludices ex Decuriis, De-
curiones ex publicis admictionibus, Praefectos Annonae, siue An-
nonarios. Conculares, Priumuiros monetales, Seuiros, Curato-
resRegionum, PatronosMunicipiorum, Procontules, aliquot
Edilestam Vrbanos quam Mumicipales; nonnullOS PrRtOTCS,
dc Consules; poltremo ex priuatis Comites Prxtorum, Publi-
Canos, Decumanos, Poctas Turilconsultos, Fquites Romonos,
Senatores, omnibus disciplinis eruditos scriptores. In his aucto-
ricarem, virtutem, et ma tentiam, adde etiam Faelicit-
tem MI. Casii, antiga aatur; quam bello aduertus Pye
ehum, Farentino, ex da a imperatoriam Maieltarem, uni-
verh plane exetem cmenm luectus exeruit: clarus poste-
riS P. CaeiO Equite Romano; qninullis fanicoribus, Sed bellicx
Fei, ac probicacis ornamentis instructus, Pompeii gratiam ini-
eiE: M. C xeRo huius praenominis secundo, qui belli Michridarici
rempore Praecoriam dignitatem promeruie: P. C xehio luniore.
viro zraui, M. Ciceronis amico; P. Caesio Redili, SorX _ ROmX
Publicanos altero P. C _e(IO Regionis XIII. CuratorC; Cn. C X(1O
Equire Ronmu Decumano; salbCaelio, qui, C. Verre in Si-
cilia Praetore, eximix integritatis, prudentix dc caltitatis exem
pla reliquie: Lutio Caetio, Ouinti Fullii Ciceronis A(IX PrO-
consulis Comite; MI. C asio Sceuamilitum C. Caelaris Fortissi-
mo; quem virum praelio magnum, Forticudine inexsuperabilem
ve Valerius Maximus scribic, maiori disciplina milicaristama
cla-

## Folio 3 — 1665025204:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
platum, delatisasse non exisua cernimus prilcorum lcriptorum
ingenia. Ab hisper manus dedita decora cdiderine priscis tem
poribus. M. C aelius Aedilis, propter eximium rerum rlum M. TuI.
lio Ciceroni pernecessarius: P. Caelius, magni sulpirii Audiror
Turisperitiae gloria IIlucris; L. Caetius sub Augucti tempus, mu-
nexi Signandorum argenceorum nummorum praefectus; CxsIus
Cordus Procontulari Cretae e Cyrenarum Imperio apud Cor-
nelium Pacicum laudatus; Cxe(ius Nalica Sub Claudio impera-
tore bellica rireute. _e victoria de Brirannis parca insignis;
C. Cxlius Bassus, quem Neroniana, Calbiana, Vicelliana, Otho-
nianag tempora, disciplinarum omnium perfecta cognitione
exculcum; Lyricorum Poetarum celeberrimum, e Scriptorem
gravislimum suspexerunt; C aesius Sabinus Vmbria ornamen-
tum, quem Domiciano, es luniori Plinio non minus dignitatis,
quam rircutis spiendor amicicia coniunxie; CaesuS SiluanuS, et
Cxlius Ingenuus, aduertus Callienum Cxe Cax vel ImperatOF; à
quibusnemo sufticiat numerare consequentes Caelios in orbe
Romano, omni virtutum genere conspicuos; quorum nomina
in Scriptorum grauillimorum lucubrationibus, in catuis, nu-
mismatibus, xdificiis, ac locis publicis, marmoribus, Signis, ta-
bulis nulla porerit temporis iniuria, exedere; quando illinon
Italiam tancum, sed e Siciliam, Cyrenen, Cretam. Crprum.
Galliam, Bricanniam. Gerimaniam, MCLopOcamiaM, ACaMI, MX-
Tam, Pannoniam, FTispaniam, _ fere rniversam Furopam re-
rum sloriose geltarum memoria impleuerine; quorummonu.
mentamarmorea xereagi seruat, Roma inprimis, Neapolis;
Amidas Apamca Amestratum, Rhesium, Arpinum, Milenum
Mamilianum, SOTa, FuSidianUML, CuCCRIA, reLaCcum, Amiter-
num Fuderrum, Nursta, Ameria, Proenecte, Colparia, Orbitum.
Salsina, Rauenna, Ferraria, Gambara, Brixia, Laus Pompea,
COUI CrCMONAS NANEUA, VerONA, MIALErNUM, SFTALA, PAFa-
uium Venerixe, Opicergium, Frasurium, Poctouio, Narbonen-
Sis ager, Ilispalis aliaegi Vrbes: Cum etiam illorum facta Seri
Deoresmaiorum sentium, ad posteritatis notitiam trantmile.
rint, M. Fullius Cicero, Cornelius Pacitus, . Cornitirius. Va-
lerius Catullus, Valerius Maximus, Valerius Martialis, Fabius
Ouincilianus, P. Ouidius, Suetonius Tranquillus, PlutarchuSsC ae
cilius Plinius, Arnobius AFer, Terentianus, Rufinus, Marcelli
mus, Ammianus, Pomponius L. C. sue Fribonianus. Diomedesi
Pri
STL V E STF R LTT, P.

## Folio 4 — 1665025204:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
ILV E STER II. P. H.
riis, Lacio, Vollcis, Flernicis, Requis, Sabinis, Pracutinis, Marru.
cinis, Vectinis, Mar(IS, Ferentanis, Pelignis, Samnitibus, Arun-
cis, Sidicinis, Firpinis, Campaniae. Vmbrix, Frrurixq; quantum-
cumque amplistimis Prouinciis genus d sirpem communicasse;
nihi camdem transalpes in Galliam. _ Ciermaniam, vna cum
nominis de Imperii gloria transfudissent, Aquicanorum Ducum
Carolingorumq: Principum relicto celpite; ex quorum primo
Veones, Actii. Bcrardi, alijq; Aquirani in lcalia Reges; ex alte-
ro. Caroli, Lochar Lp oulliq; orbis moderatores; _ ex
horum Fobole Cxelii non etes eamquam polteriores, Mar-
Torum Comites. Vmbrix _ Spoleri Principes, mulearum Prouin-
ciarum Loparchae, Aquitam d Celii Castrorum Conditores;
qui per sonsa temporur se acta amplissimis pertuncti honori.
bus, re familiari maiorem in modum aucta, txeredicariam, RO-
manis etiam luis C xesiis gloriam participarune; VE Aquitanum
d Caelium, (cum alioqui idem esfent) dicere, Perinde cAerac Cx-
tium aquitanum: nte s Guam Romanum C. xetium, _ C X-
sum agutanm. In tusFoncactas Caelius, Adriani primi Sum-
mi Pontiticis, Aposto as seu Cancellarius: Fridericus
Primus Caelius Pen a sssa Carolo, Imperaroribus, Rc-
sibusqs Carolingisi Probus C xlus, Harnien(is Fpilcopus, Oetho-
nis II. Isperatoris setuacen ctcus II. Orthoni Tertio Imp.
in ltaltan tenset ebmes de pelcestarius; qui auita lui gene-
ris ornamenta, praesertim in Imbria Faeliciter propagauie, reli-
cta praeclaristia Le lumemmorum virorum, ex quibus
Patriarchae, Cardinsloei. Episcopi. Religionum
Praesides, Duces, Principes, Marchiones, Vrbis XteRnX SenatO-
res. Imperatorum ec Regum Comites, Scriniarii Palatini, Came.
rarii. Legati, e Prouinciarum moderatores: Ex quibus ArnuI-
phix Prilcae Comires, AquaspartX _C C CrR DuCCS, S. Angeli e
S. POILLe,  L l1I. Oliueli ac Rioni Marchiones, Res-
chii de ea onites, sous leciani, Focii, Menlani, Cadi-
pnanis Plebis Polinasx, Pranorti, Portaurex, Ciuicellxe. Laburnii
Mantiani, Contalupii, Silicae, Cabiniani, Palavegii, Pompeani
Balcae Caeliae. Octix Purris Rulsa Ludnum ec aliorum in
Reguis. Marlis. Imbris d sac. Cispadanisqi Callis oppi-
dorum Castrorumq. in hodiernum vique diem Domini; qui
ampli-
Prilcianus, Cornurus, Eiue Probus atque alii posteriores; apud

## Folio 5 — 1665025204:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
SIL VESTF R II.
P. M.
implicu alo os a mateibus deceptam perpee
tua cruditionis, _ vircurum laude cumularunt: non minore se-
licitate a prilcis Cxsiis propagata, re per nobilissimarum Cir-
pium matrimonia, datis vel iunetis coningibus languinem Cae
Trum diffunderent, olim Fraiano, Pertinaci, d aliis Auguctis, 2c
Regibus, praecipue in Gallia, Cermania et Pannonia; atque post
succedentibus lxeculis cum Fstensibus, Varanis Camerini Duci-
bus, Livianis, Aetiis, Caeranis, Anguillariis, Sabellis. Vrsinis,
Columniis, Saluiatis, Picis, mecnon aliis summorum Poncificum
Seporibus. Rueriis Scilicer, Altempis, Perectis, Borromeis,
Chisleriis, aliisqi genere ac nobilitate in Vrbc, ec per Italiam
Facile principibus tamiliis immixti arque coniuncti.
ARENTES ET PATRTA.
MAclari, Callia omnis dinisa est in ParteS FrCS; quorum
vnam incolunt Belex,  aliam Aquitani, certiam Ccltx, a lib. 2.
qui Latinis Calli. b Saluiano Massilien(i indubium est, Aquita- b lib. 7.
nos ac Nouem- Populos medullam fere omnium Calliarum,
_Vber totius faecunditatis habere; Nec Polum facunditaris sed
quae praeponi interdum faecunditari solet iocunditatis, volupta.
eis, pulchricudinis: quando illic omnis admodum Regio; QuE
intertexta vineis, aut Florulenea pratis, auc diltincta Culturis.
aut consira pomis, aut amcenata lucis, aut irrigata foncibus,
aue intertula Ruminibus, aut crinita messibus conspiciatur; ve
vere possellores ac Domini Perrae illIuS, non tanm Coli ictius por-
tionem, quam Paradisi imaginem possedisse videantur. Sed
omistis aliis, inguis, Aquitania populis, Burdigala, e Aruerni
excellunt. In Aruernis C. Sollius Sidonius Apollinarius, AP. C lib. A. ep.
vernorum Epi(copus, ad Aprum Cuum scribens, laudat Territo- 24.
rii peculiarem viriditatem, aequor aororum; in quo line pericu.
lo questox Auctuane in leretibus rndae; quod inductrius quisque
quo plus frequentat, hoc minus nautrogat; viatoribus mollés,
Fructuolum aratoribus, venatoribus roluptuolum; quod mon-
rium cingunt dorla palcuis, latera vineris, terrena villis, laxole
castellis, opaca lustris, aperra cuituris, concaua fontibus, abry-
pra Duminibus; quod denique ciulmodi est, vesemel vilum ad.
venis

## Folio 6 — 1665025204:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
SILVEST FK, lI. 1. M.
venis multis parrix oblivionem Expe perluadeat. Inter Flumina
Principem obtinet locum Ligeris, ab eodem Cxlare, Strabone,
Peolomeo, ec aliis nobilicatus; qui Agnitanos a Celeis diuidens,
amplior reliquis, ac pater Callix Fluminum Proninciam agur
limpidissima proluit ac divitati Factoq. inter vario. Populos pro-
curtu, in Occanum occidentalem ostio quaruor fere leucas am-
Plosele exonerat, variis ac populolis Cinitatibus oppidisqi in-
Tessus. Incer oppida eminet orillac, Latinis Aureliacus; Sedes an-
tiqua Principatus, cujus iurisdictioni reliqua parebane. Olim
Gallia rniverla in duas factiones divila; cum alterius principa.
cum renerent Redui, alterius Imperio potiebantur. Toparcha
arverni, lonse omnium porentistimi. Ex his Bituito Dux,
duo eruenta contra Romanos Prxlia gelt; alterum contra
Domitium ad Sulsae ex Phodani; alterum aduertus Fabium ac
lib. 6r. Tilara ciuldemqi Phodani conAuentem commista, ve d Liuius
Scribit. Victis tunC Arvernis, SenAEUS ROmanuS, non tantum li-
berratem led etiam ius Civitaris Romanae iiIdem, Ve CxCar Er2-
dit donauit: Vnde proxter muruas necellicudines, dum Roma-
sis na pubes incer Aruernos, hi vero Romae inter Larinos domicilia
ii fixissent, ee per vicilsicudinem commibiorum Cansuinem commi
e lib. 2. Scuissent, vec Lucanus canit.
Caruerni Lario se se ausi dicere fratres
Sancuine ab Iliaco.
Petrus Pictaniensis in Pancorrico de Petro venerabili memo-
rat quod
FCarm.7. Sidonius quoque Apollinarius, inter laudes luas numerabal
Es minique Larro se sanucine o Alumnam
Tellus Clara rrbis cui non dedit oprima quondam
Plulquam limleveroele, ve bitnicum Auernorum llegem.
eiusqi silium Congentiatum (quod Liuius habee) Romamtra-
nnio ductos, in Lario; ita plurimos Ducum _ militum Latinorum,
C. Casaris. Somitis Calusc Dtonnis in Aruernis consedisse, Tobolemqi
 Tnvira reliquille; inteF Gu  M. Cariuo Scxua Calaris Centu-
Cesaris. Tio, S Suctonioh Lucatsos ucateto APPlano. Valerio Ma-
X lib. 2. Ximom ac ipsi C.aldllaudatus, in veraque Parte rerum
in lib. 3. Matura, iricer vauds videlicet ee in terra bellica rixtute inexlu-
Pera.
Lunc Latiae sehas Recum de scirpe potentes
chetto coan pronore cco
aetan opesen loia paren er
A lib. 6.
b. 3.

## Folio 7 — 1665025204:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
SIL V F STF. R
Derabili, clarissimus; Scilicet, quando Cxelar belloCalliconon
contentus opera lua Oceani claudere lictoribus, Bricannicae In
Tulae caelectes (ve Valerius maximus indigetac) ingessic manus,
Cxlius Scava cum quaruor Commiliconibus race transuectus
in Ccopulum vicinum inculae quam holtium ingenres copix ob-
tincbane, postquam altus resressu suo spatium quo (copulus e
insula dividebancur in radum cransieu facilem redegit: ingen
timulcicudinc Barbarorum affluente, caeteris rate ad lictus pro-
Srelsis, Colus immobilem Cationis gradum retinens, vndique
ruentibus telis, ec ab omni parte aeri sudio ad illum inuaden
dum nicentibus, quinque milicum diurno praelio suffectura pila
vna dexcera hioltium lateribus adegic; ad extremum districto
fladio audacissimum quemque, modormbonis impullus modo
mueronis ictu depellens, hinc Romanis, illinc Britamnicis oculis
incredibili dum cerneretur spectaculo fuit: postquam deinde
ira sc pudor cuncta conari fellos cocgiller, tragula fxmur tra-
iectus, Caxig pondere or2 contulus, salca inmictibus discusta,
e scuro crebris Foraminibus absumpio, protundo le credidit:
ac duabus loricis onuctus, inter vndas quastrostili cruore inte-
cerat enatauic: vilogi imperatore armis non amisss, sed bené
impensis, cum laudem mereretur veniam petiie; Magnus prxe
lio, sed maior disciplinae militaris memoria, ab optimo vireuris
aestimatore Caelare, Centurionatus honore donatus: nec du
bium, quin ec Aruernorum opulentilsimis dicionibus ditarus, vbi
Caeliadum sirpem, quam etiam in Pannoniis ab ingenuo Im
Peratore eiusqiFamilia habuimus, quae Aquitana, no minus quam
aliae pleraeq:, vrpoce saxonica. Austriaci Cahanda e Lorhiarin-
8a, a dominio ee Deculio Prouincix nuncuparetur reliquit: F.X
qua Comites e Duces Aquitani prodierint; Fx quorum poste-
ris Angelpertus C aelius Aquitanus (ve est in vecustillimo Ponti-
ficum Romanorum Catalogo, in membranis conseripto, inque
Monacterio Sanctilimae Trinitatis Cauesi Ceruaro lcriptum;)
e Probus Cxlius Aguitanus. Parnientium Epilcopus Ortho.
nisII. Imper ScruatOr, vt Martinus Polonus Archiepilcopus
Cnelnensis, ex vetultioribus Cronographis recenset: IIle pater
Siluestri Summi Pontificis, hic patruus Forte vel trater. Namqi
ve in Catalogo illo Pontificum Caueni apudn Vuionem legi. n lib. 2.
cur, Siluester Aquitoanus natus est Paere Ansclperto, Lue mauis
nuncupare, Anselo Perro; d retonnnes MaNoniUSMarTAE, ex
altC

## Folio 8 — 1665025204:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
ILVESTFR TI. VP. M.
alto Aurcisece aie Alernos Principum Stemmate: Mg
iorum criam (ve autor vitae Toannis XVII. antiquislimus memo.
Tat) serens prolapiam virorum; merito ve aliqui fidemhacin
parte non mereantur, qui ignobilem commentii lunt; vicio sci-
licer hoctium quibus volupe tuit, etiam Hlugonem C’apetum RC-
Dem Calliarum. Siluestri Fautorem, vilillimo comminiscinatum
Patre; cum tamen isnatus fuerit ex patre Fugone magno, duo
Roberto, Principibus: ex materno vero Ctemmate, ex lorore
Ocronis I. Imperatoris; adco re nec ranitati poctica locus tue-
rit singendi, cum vilissimo patre procreatum; ve Odorannus
eius temporis scriptor commemorat. Sane OrhoTII. Auguctus
Imperator doris licteris ad Gerberrum, lediam Siluestrum P2.
ra cpist. Pam, cumdem Gerberrum non solum sanguinis linea, verum etiam
num. 255. ts cunctos mortales, quadam sui generis eminentia sibi non disparem
esse arnoscir; ve Caetios Aquitanos Carolingis languinc propin-
quos, adcog; Gerbertum Aquicanum Caelium, ex prolapia ma-
gnorum virorum ortum fuisse, nemohorum non isnarus ive-
ric int
num vigue cLae  cuncur erium Tiliorum insi.
gnia, caelitus, ve volune, accepra rsurpauit. Ilis pro Stemma-
te successores, secundum rarieratem succestonis directam, vel
Collateralem, varie rsi; alii eria, alii duo, quaruor vel quinque
alii, nonnulli nonem in clypeis ee signis numerarunt: Cemper
tamen respectu ad primum eiusinsionis autorem, cui Carolin-
si. Caperi, _ alii succedentes. GerDertuS C XsIUS AquitanuS
ribusqi
Lodoucus primus omnium corius Gallix Monarcha FaCtUS,
Primusqu Christinomen protessus, ea quibus in hodier.
nonem Liliis scurum pingebat qu  LLOCL LH RCCMIII
Timis Vatieanis monimentis Romanorum Pontificum; ve le
Orhonibus _ religuis Carolingis languinis linca e generis emi-
pentia aquacet eate. tacoo suo felcdumti.
enis a Regiis hilce Liliis, a Caelionomine, primisq: Ierculeis ci-
rulis, a b imperi lpledoribus ame dissentanea celetur. N a
Ca Ltrimoniisdss sud tocis actiombus, milita:
Evea
ontor Ber

## Folio 9 — 1665025204:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 19 lines, status machine
SILVESTER. TT. D. H.
ribuoc eospace adpionumacaS, Pre-
Cignibusq: iplarum praerogatiuis orcum habens; semper tamen
Originis lux radicem aspexie, servanitqi Gallica, aquitanica,
Carolmsorii, Capetorumq: Lilia, ab aurca aromaticae Trics
Italia, aliqui Caeli repagula duo recta, aureo fulucr
xprimebant, quae duas Liliorum leries xequarent, d
quodanmodo reterrent eodem colore: aFCX Ct
cumint
m scruau
ccam
elium dixeris. F
ribus.
ruciant.
cole
narent. Loonem nonnulli pinsebane, itidem aurituluo colo
in PO.
Simpliciiet non repagulis vilis, led quatuor in palces pom et
liorum series porcuaoat s ac ase ildem distermi

## Folio 10 — 1665025204:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
SII V F. STFR II. P. M.
in polceriores pedes, rubra in area crectum, quem FTerculeum.
DsiuS Resionis Inigace amnuaus co
loribus Sucuiam, Belgium, Cermanixqi plures Regiones Caroli-
nx dicionis reterentem. Pomndus lalns, In Italia Caeli
Odem insigni vl lune. Ltas Gur Mccla Melacemc
in quo arbor cum Montibus concluderetur. Leonem tenente
nis, cum inscriptione, omnibus ams res LACICua Claa I
speno Leonis exuuio, Suprascriptis, Parendo parium, ab aureo
eC ab IBSIS
Aquitari
varie h0
Dei in dee.
animali. _ rubra, aut qu: C~esia area minime discedentes;
primo quidem, Caeliorum Fortitudinem, omnibusq; idem virturu
studium: secundo obsequendi legibus, vel maioribus parendi
eliiS priscis, VE IACIMS OLLL SCAOIOSCCaSII
Chilonis videre est in sigisto anes Cete ucur Cootidus
velextollerene lupra cumcens ter delum ensfecu
exprimereri aut emblemare expresso crecti in pedes ciuldé L. co-
ornamenea; simul Caesii, ec Aquirani Cactrorum, ditionumqu
Calorum aliorum in Vmbris, MarsIS, _ A quicolis, posestiones
desisnari volebant; ee virenti quidem, aur eriam aureo colore
merita, ad Lurictheo vque Tirinti Rege Herculis militaris fari
nora ad gloriam praelcribences, re ab ITercule nocarii cuieriam
prilci Cxelis censeta cnanee, quod apudtonteium; de laco
bonium vidento Llecena eta Loo. olcu Corhet oH
imagine adumbrantes polteris; propter illa sux memorauimus
a

## Folio 11 — 1665025204:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
STL V ESTFR TI. P. H.
ex montium cumlo lalcisiaco turgenceqi ordine luppoluo,
cui replurimum suveriore cmonte rires illa Cornus luis onusta
Fructibus Cupercreniset, neruo, nodisqi bene solida arbor, ab
Herculea claua celebritarem nacta; ex luper nato Aore ac Fru.
etu perpetuo, ecernam rerum
vbertatem designans. Certe in
tota Vmbrorum, ex Marlorum
ditione, talia montium discrimi-
na haud pauca conspiciuneur, _
Marsi quidem, Virgilio celebrati
herbidimontes. Inde cum Marso.
rum omnibus Dinaltis Cxsiis com-
munes Tex isti monces fuerint, an-
tiquiores quidem rubeo in Cxsio.
rum Priscorum, vel etiam cxesii
coloris Labaro, inter quos, de ille
SabinuS CaCuS qui Montana decus
embriae Marciali dictus fuit: _ illi
a caurium, Caxiq; colore candidi
pen nonnullae fuere, quae herbolos
notarenr, nec explicitas, arbores ori
serent, sed quandogi clauas, aue
nodolos baculos, de hae aurum in
area ob seruarunt. Fuere qui aureos
motesinrubro campo non lignis,
aut arboribus: Sed Liliis suppone.
ren. Aquila porro niuca, quae d
ROMANOS PACTES, SE ROmanum
imperium cum Marci ac Ingenui,
tum etium Caroli Magni, eiusque
filiorum, es neporum perbellere-
ferr, quae etiam CaroliV. Diplo-
mate antiquam Cxhorum nobi-
litarem aliis atque aliis honoribus
exornantis contirmata est Aqual
partae Dominis; Expe in Celis in-
teri adcter, erecta ea in pedes elt in eodem rubente scuro palis
Elis. e disdemate aureo caput cincta. Quxe modo (ve ab anci
quis
aut argentei; P
aut (yluolos, virides (C
Pienibus icevemes e esponns complectatur, siuc arboris la-

## Folio 12 — 1665025204:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
BILVESTER II. P. B
quisictis e stemmatum noris ex Iconismis Cxliorum sentis a
nobis desumpris ad ipsum Pontificem SilueAru FCVCFEAIMUE)
in cuius Ciliatis insignibus addica interdum implex aut multi.
plex apparet crux, Rhemensem ip lam Ecclesiam delignat; quod
in Pluribus Cermanix, ex Callix Fccleliis fieri (olet, qua genti-
liciis Episcoporum insignibus huiusmodi peculiaris Ecclestarum
vexilla adiungUnE.
eROlIe
L
S AN OV INIS
TPOSTERL CAESIADAE.
P Robus Caesius Aquicanus Harnientis Episcopus OrronisII.
L. Imper. Angulti itineris in Italiam COmCS, nCCnON PCFUAEOE.
Is Imperator Theophaniam Nicephori fliam, _c Joannis Con-
Cantinopolicani Imperatoris germanum matrimonio sibicon-
iunzerat, Apulia e Calabria occupatis. Fas Provincias ITicepho.
rianis remporibus amissas, cum Basilius e Constantinus in
Orientis Imperio succedentes recuperare destinassent, ingentem
in Ttaliam exercitum Saracenico milire auctum duxerunt, Ot-
tonis copias proflisarune. Barioqi expugnato, ec Apulia, Cala-
briagi recepta, ipsum Ochonem in fugam compulerunt. Fuga
claplum pyracxe Saraceni interceperune, inque Siciliam ducere
moliebantur; cum Probus Cxsius Fpilcopus superueniens, cum
armatis, ad quadeasinta prratarum trucidauie, de Imperato.
rem tota mente Diui Perri patrocinia implorantem, quali per
miraculum in libertatem asseruit.
Friderieus Cxsius aquitanus Probi nepos, et Gierberti Fracer,
ad anitam Cxsiorum cumulandam; sive restituendem laudem
insticutus, una cum Othone III. Imper. in Ttaliam veniens, in
Latio ec Imbria antiqui sui generis ornamenta Falicibus autis
proposauic, non modica oppidorum. Vicorum, Pagorum, alio-
rumqi locorum, accelsione factai cui de Cerbertus Fpichaphium
Ecripsir quod adiungo.
Mercurii quumi celsa dous sibi ehaebe pateret
Ftamorum placito nomen tulit hic Friderict
Offcio meririisque parci jopot sobdcus tunsob

## Folio 13 — 1665025204:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
NILVBSFL a LC. P. M.
Abhoc Friderico multiplex Fortillimorum rirorum manaut
Toboles, cuius splendor Romam. Latium. Vmbriam, ee Remi-
liam illustrouic. Inter eos PerrusI. Caelius aquitanus, Valerius
Aquicanix Dominus, oxpidi Cxelii conditor 2042. Richardus et
Perrus II. Aquitanellae e C xsii Proceres 1080. YF30. Carsilius
templi 5. Andrex Fundator 1 160. Ansclus Comes Caesi de
AquicanelIX. Richordus II. Friderici II. Camerarius. Andreas I.
Cxelix cremi auctor. Angelus II. Petrus IV. Petrus V. Andreas
Duarrus, Antonius Comires Arnulphix; PetrUS VI. SCNAIOFVF
Bis ROMX, PCErS VII. Donatus alter SenatOr; Benedictus CO.
mes Palatinus, ex Nuncius imperatoris; AndrensiI. PraelesFla.
minix, pro Bonitacio VIII. Anselus Podii Dominus, Imbriae
Cubernator. Simon Comes Palatinus, Imperialis Huneius Ca-
xoliIV. Cxlar Senator Vrbis, Barrholomeus Fpilcopus Iarnieri
Octanius Dominicanus, Angelus Fpiscopus Tudertinus. Ludoui-
cus Abbas Clarauallis, Poannes Andreas Epilcopus Ccruier. 102-
nes Clemes Leoni X a Sccretis, Paulus Remilius. loanes Frideri-
CuS, PetruS DOnatUS, X Bartholomaeus S. R. F. C ardinales; Fride.
ricus Dux Aquaspartae, Andreas ec Fracilcus Maria Duces Ccre,
P. Remilius Marchio Rianiisordanus Oliveri Marchio, eiusgifra-
ter Perrus Donatus AbbasCamera APostolica Clericus, itidéqi
Froncilcus Relchii Comes reriulque Signaturx Reterendarius,
anselus Eiscopus Ariminen(is, _c Abbas Valleponcii: ec ve alios Fridericus (aesius
innumerabiles sentis eius FTeroas pro breuitate omilerim, Fride.. In ela
ricus nostri huius xui licceratorum Phoenix, S. Angeli Princops, Biis.
qui (ve Schioppius laudabat) com ingenium Cortitus (icmirx
ad percipiendum quoduis dilciplinarum genus docilitatis, rarq
ad excogitandum, praecipueqi ad indasandasrerum nacuralium
caulasacuminis, memorix etiam ad retinendum quae siue legit,
sine audit, fidelissime, id lectione optimi cuiusqi veterum _ re-
centiorum scriptorum sic excoluit, re ex cempore inhominum
Doctorum caetu disserens, non minus cupore audientes defigat
quam renere ac lepore (ermonis, cum humanitare plenagi oA-
cii voluntare omnium amorem solest allicere. Cuius de Philo-
Tophia lucubrationes, cum in lucem olim exierint, magnam eo
nomine xtocinostrae graculationem factum iri quotquot pro-
DiUS CLM ROTHDE QUIGUTANEuE: vepote, cui (re Toannes Bapricta
Laurus Perusinus in Theacro Romano cruditorum Romee non
secundus ciera omnem assentationem ad scrip (it) ipla proxe
iner-

## Folio 14 — 1665025204:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
IL. VL BIFR TT. P. MI.
inermis uc acut Lalas, Mtle obarmet xgidé, e inpraectaro
Fleroc argan sus nesep resplendeat.
Heque detuere qui vel in Beatorum, vel in Sanctorum carha-
logum aue meruerint, aue poruerint inscribi, nocx lanctitatis
Exhadx; B. Petrus Cxlius, Divi Francilci Socius, de Sacri Mino-
rum Ordinis in illo primo Rore pro Pextectus; B. Petrus Corme-
licarum Ordinis Cummus Generalis, e paulo post ex Epi(copo
Vasionensi Parriorcha FlierololymitanuS. PertiUS PCFrUS, A FCF-
na Vrbis secundum Senacor; ob inxestimabilem in hostes lui Pan-
ouinis elementia his annumerandus. P.nim vero, Si loannes Oual-
berrus nobilis Florentinus, propter condonatu Fratricidii (ccluS,
meruie, ab ipsus Cruci affixi Redemproris imagine, CapuE Per
miraculum inclinante, teltimonium cam prodixiola infratriei
dam dilectionis, adeog; calculum probatorium tam admiran-
dx lanctitatis: existimo saltem aequalem, si non maiorem lau-
dem meruisse, Petrum Cxlium Romanae Vrbissenatorem, qui
Anconii parentis sui interfectores, lueegs ritx olim pueris et po-
Rea viriverpecaos insidiatores non Colum in amplexus recepie,
verum etiam suppliciis a summo Pontifice decretis exemit, bc-
neficiisqi cumulauie: quando illi adractia egregiam Facultarem
Patris vlcilcendi artulillet. Duoinprimis, ob alia crimina com-
prehen in carcerem compacti, tormentisq; admotis etiam par-
ricidii in paerem Antonium perpetrari reos se Fassisunt. Ambo
ve debebane crucem expectabant, non tam ob alia Facinora,
quamproxter id cuius gratia maxime metuebant; ne scelerate
a le incertecti parenris filius iuctas poenasexigeret. Caeterum
protuit noxiis in porectarem venisse inimici Magiltratum geren
eis: cuius s animum penicius inspicere potuissent, unde omni-
node vita sibi desperandum indicabane, inde cercum inicium
de salure sibipollicendi caepissent. Ingens crat Petri saudium.
cum capitales hostes decentos in Lua porestate contineret; ne-
mogi erat, qui de se coniecturam Faciensnon existimaret; pro-
eterea Lerrum altici, quod ansuaao paternismanibus digna
renti, eAfccitgi id, rt ex  aMImOS, Tuogi praesidio
Inseminium sponretua, cMotihe obducto, manibus in TeT
eum
Dolset Edtistacere vitione. Verum exitus ostendie alirerrem se
habuisse; cum Perrus omnem conatum achibuit, ve ii absolue
munitos dimilerit: spatiumqi crrata diluendis insenei cum om-
nium admiratione concesserie. Alium, patria e cognomento

## Folio 15 — 1665025204:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
SILVFSTER II. P. HI.
sum rejectis, supplicis in modum per latis longum iter genibus
incedencem. _x Parricidii scelus deprecantem, non minus libera-
licer accepie, ad osculum admisie, noxam illi omnem indulsE;
ac se luag; omnia illi obculie. Alius P. ques grauis armaturx, do-
mo Racchiana, manu fua laechalivulnere illato Antonium Pa-
erem confecisse dicebatur; ac proprerea improbissime Petrum
quoque persecurus, Exepe in discrimen capitis adduxerat, vt non
sine Dei ope rir oprimus cuasisse crederetur. ITunc Cardinalis
Theanensis, Imbrix Legatus comprehendi, Romamq: duci im-
perarat. Gravissimorum aliorum quoque flagitiorum reum.
Crebrxe hinc litterx ad Perrum Senstorem, trahi vinctum RO-
mam capicalissimum hoctem, cuius neque insidias in posterum
metuere, e praeteritas rna cum parentis interitu vlcisci posset.
Petrustanto acceptonuncio, paulum cogitabundus cu perstiris-
Set. Pontificem Maximum adiit. Ouid cum eo cgerit, quid peri-
verit, quid impetrarit, nemini tunc palam fecit; led paucis sum-
erisitineris comitibus, dilpolitis equis, in occursum cohorti ap.
Paritorum properauit; mox hostem ab illis adductum, de nihil,
pexter morcem atrocissimam in oculis habentem, cum is humi
PrOCraEuS, TALCTCTUE; Pho rmum parrem hisce manibus interseci; eed
sape sibi elim puerone superstes esses feci insidias; ego me propierea sex
centas cruces commeritum aio; sed tamen moderationis es clementia lua
quam in meos complices ostendisti; aram appello: miserere sontis miserri-
mi. Talis deprecantem Perrus lachrymis obortis; a terra leua-
vuic. Olculogi de amplexu dignatus, vindictam poluit, synora-
Pham impunicatis quam illi à Pontifice obtinuerat, necquicquam
speranti obculit; mox menex adhibuit: inde pexsdio militari
turum, in patrium remilit; non tantum immunscaris sratia, re-
rum etiam donariis quamplurimis ornatum, scu oneratum.
Summum iltud facinus apud Sixtum IV. Pont. Maz. admiratio
nem excitauit; Perro vero Caelio immortalitatis lauream conci-
liguic; cum illudmaius videretur, quam re animo concipi, ne
dum facto confici potuerit. Triginca circiter annos Praeturis FC.
elesiasticae ditionis, ac Pemel e iterum in 3. Ann. Senacoria di-
gnitate prorosata pertunctum, Clerus P. 9. R. magna conster.
natione illum luxit, at que elogio publico in Capitolina Basilica
decorauit, virum, a probitate, Adc, xequitate, iusticia, integri-
rare, visilantia, CL FM E NT IA. quam Siluestro olim Pon-
rifice, rivaci Consuinis exemplo per auorum ora, monusqi ebi
bis

## Folio 16 — 1665025204:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
LL V F ST F R II
bissE POLCTAE, CAELO DTOAYM.
Hoc etiam nostro rempore, lancticate non vulgari floruit eius
quem nunc nunc diximus Friderici Cxsii Principis S. Angeli de
S. Poli Coror germana, Magdalena Cxlra; insticutum DiniD0.
minici in Parthenonc S. Marix Magdalena, in oculis Pontiti-
cum Maximorum, in monte Ouirinali, Sanctimoniolium Ange-
licam ritam in cerris vivencium protessa nemini Sacrarum Vir-
sinum eodem loci austeritate ritx secunda; cui ad exlos, vepie
creditur euectae, Clcruspopululqi Aquaspartanus, iltud quod
adiunso Epiraphium poluit.
Choanit
Adestore aniis
Duorquot adstaris corpore C iues oprimi, indisenae pariter alque advena.
Vos quidem hic omnes discupit colloqui Sarcophasus, Feroinam qui adedit
dedit omnium, quancum est cellentum, cellenissumam:
Sor. Matram. Masd. Castant.
olim. Portiam.
Federici. ex. Olympiae Vrsina
Aquaspariae Ducum. P’il.
expeticas sapienter aspernata, ac ne oculi quidem ictu disnata; austerio-
Dua a reneris rongniculio Mlnur udus e immundi delicias insipienter
ris Praecuao. . Dommet Saeri Ord. Viuen at toedissimam incressa
esubano vocationem monasticam tot vita decursu
dua nulla prastuenut aut imperandi solicitata cupidine; omnem exteri
minauit ambitionem; sed quà inter insimas consorores, in insimis laboribus
sancta continuit umilitas.
Ouae nullis provocatae divitis, ad seculi neqie negoria nequi lites descendit ;
semol vero cum omnibus Mundi forcunis es delitiis.
vanselice abnezaunt.
Dua, Ut sloriosam apud posteros celebrati nominis memoriam essuseret,
publica o oa opeta sine (quae fuit mouctario) propriis viribus
imparia   (quae fuit modestia) altenat intercursu aequalia
abque ad ea  anu  erbum aucupata presidium et favores
nec re familiar imminens, suis aut alys onet unquam extitii
Sed verae Paenitentiae, Charitaris, es in suos es quosuis alios, Pretaris. Nu-
constantissime custodivit.
militatis, Latientiae, omniumqe vircul exercirium, es fernidum sui
Dei culcum exquisscis habuit in deliris.
Cui, multiimeistum vitae rolius, cum annua aecritudinis, constantissima
mentis firmitudine exantlatae. Ond cun vita tandem, non sine
Sto sanumonae laborions defunctae,
Fed. Caesii. Principis. Patroni. Opi
Oculissimae Cermanae, Mulieri incomparabili
inferias sec
Cterus. POp. que.Aquaspartanus

## Folio 17 — 1665025204:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
SIL V RS TFR 1
 Ocrates dicebat, eptime natis ingenuisqi porissimum, gati
bendam rectam instirutionem. Pa si desiE, Felicistima quxe G3
ingeniA COETUpUNEUE; LiadSIC, ad omnem rium egregia cux-
dunt: pexlertim vbi maiorum Imagines oculis puerorum obuer.
LEDEUE, auE in memoriam revOCentUT. Non ca detuit GerberEO
Aquicano, in principe sirpe. Principibus parentibus, ad Cumma
Caltisia naco. Si quidem Angelpertus, sive movis indigetare
Anselus Perrus (nomina C aelis perperuo Familiaria) Pater,
Fucurae magnicudinis Alioli prxleius, cum illum domirudimen-
eis virtutum ex lieterarum imbuisfet, praeter exempla dome-
Sica, tanto digniora imiratione, quanto excellentiora pieta-
te, pedonomos illi fidos _ Probos adhibuit: quorum prae-
ceptis e conluerudine maior cuaderet. Abhorum, qui domi
puerum Formabane insticutione, iam relut dedolatum, Aurelia.
censibus Monachis perficiendum cradidie; re vna cum reliquis
virturibus, pietarem se Religionem imbiberet: more eius leculi
recepro, iuxta quem parentes Religiolorum disciplina Alios
committere non dubitabant: non ignari, a converlatione lan-
ctorum; praeclara in puerosmanare exempla. Nion distirceur
Gerbertus, ingentes profectus a Nonastica in Coenobio Aurila-
ceni educatione, Canctiratis fecissei datis licteris Kaymundo Mo-
nacho Auxilaceni, in quibus ad Einem: valeat inquit, Sanctissi- exist. 45.
simus Ordo, meus altores informator, meique sit memor in sanctis pecitio-
nibus. Meminit ibidem Abbatis Guarini, cuius adhortationibus
Se moveri Facetur; et Cidistimi parris Geraldi, a quo sequendorum
depoleit sententiam. Ante omnis reropraetatur le illorum, ac
ominium deinde Coenobiarcharum Aurilacensium amore tene-
ri, quod noverint Larini ac Barbari, qui essent participes fructus eorum
laboris; quem scilicet in eo excolendo posuissent.

## Folio 18 — 1665025204:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
SILVFSTER TI. P. Y
ITERARIA
TEctancum probitare, verum eriam lirteris ac Rudiisgra-
LN vioribus, in eodem Coenobio se iniciatum ognolcit Cer-
bertus; crudicorum virorum, quos vel xquavic, vel paulo post
Superauie, Magisterio vlus. In eo alt. Ilimo inter doctilsimos Phi-
10sophos arque Theologos secessu, hocillinegotium, hic labor,
hic conacus Fuic, tempus ex orium per vices partiri, ne quod illi
vacuum a lectione ex medicatione rerum sublimium praeceriret.
A libris ad Audicorium properabat, ne quae illi semmae scientia-
rum ab ore praelegentium Frustra exciderent. Ab Auditorio, ad
Oratorium, vel ad cubiculum se se conferebat: Vr quaS PrRCC-
perat scientias memori pectore reconderet; quas;  quas assequi
minime potuerat, a patre luminum in petrsbac: vel attentiore
disquisitione perveltigabat. Philolophix nacurali ac dininiori;
Altrologix, Machesrniuerlae, Theologix, cratoriae. Poerica;
Etistorix, Politicae, Ethica Polyocerricae Medicina, _ in summa
Fnciclopediae operam dedisse, ac pectus suum Bibliorhecam om-
nium scientiarum constituisle, Scriptores eius remporis re.
stantur, inter quos Baldericus NoviomensIs ac Fornacen(iSFC
clelie Epilcopus, outor Chronici Cameraceri ante annos circi-
ter DC. de eo scripsit, lib. L. CaP. 110. Quod Gerberro literatior po-
stea nemo extirit: ve non omilerim illa, quae de omnitaria (ua cru-
ditione ipse in variis ad complures datislitreris insinuar. quarum
hec excerpta subiicimus. In
VII. Riardo Monacho Aurilaceri. Plinius emenderur: Fuzra-
phins recipiaeur; qui Orbacis, es apud sanctum Basolum sunt libri per-
scribantur
Caesaris à Domino Azone abbate Terdonensi ad rescribendum nobis ac-
quirite; vi quos penes nos habemus habeatis, es quod reperimus spereris;
id est octo volomina Boerii de Astrolozia; praeclarissima quaeque figura-
rum Geomerria, aliaque n cus dumoanda.
sthenes Thnojop orum edias, qui inscribitur ophralmicus. eius prin-
cipium si habetis habeamu: simulqe finem Ciceronis pro Rese Deioraro.
AVII. GC-
IC
ERC
VI. Adalberoni Archiepilcopo Leorum. Pistoriam Julis
IX. GiGlberto Abbati; De morbis ac remedis oculorum. Demo-

## Folio 19 — 1665025204:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
S2L V L S F L R LI. P. M.
XVII. Goeraldo Abbati AurilaCeT. De mulciplicatione ex divisco-
ne numerorum libellum a loseph. Eispano edirum, abbas Guarnerius pe-
nes vos reliquit; ejus exemplar in commune sit rocamus.
XXIV. Tupico Barchinonensi. Librum de astrolozia transtacum
à re mihi perenes dirize, es si quidmei voles in recompensationem indubi-
tare rebosce.
XC. Scephano Romana Fcclesix Diacono. Mihi quidem ac
nestro Archiepiscopo sueronios, Tranguillos, Zuintosque aurelios cum ca-
teris quos nosti per Cuidonem suessionicum Comilem discreie ac sine lité
cxiusque remines, ex qua nomini ruo convenientia paremus edisces. F a quo-
que quae de Cracorum Imperio. Francorum Regno, Zralorum molimine
certa habueris, nos ribi amicos celare non debebis.
ZCIV. Feberto Abbati Turoncri. Cum ratio morum, dicendig
ratia a Philosophia non separentur, cum Atndio bene vivendi semper con-
imnxi studium bene dicendi; quamuis non solum bene vivere praestaniius
sit eo, quod est bene dicere, in curaqe reziminis absolua, alierum non sa-
eis sit sine altero. Sed nobis in Republica occuparis viraque necessaria.
Xam es apposite dicere ad persuadendum, es animos furentium suauB
oratione ab imperu retinere, summa vilitas. Cui rei praeparandae Biblio-
thecam assidue comparo; ex sicut Roma dudum, ac in alis parribus valiae.
in Germania quoque ac Belrica Scripeores, Authorumque exemplaria mul-
iecudine nummorum redemi, adiucus beneuolentia ac studio amicorum
comprovincialium, sic identidem apud vos per vos fieri sinite, ut exorem;
quos seribi velimus in fine existola desirnabimus: Scribenti membranam
sumprus necessarios ad vestrum imperium dirigemus, vestri insuver be-
neficu non immemores.
XCV. Raymundo Monacto Aurilacenti. Cum in propaturo sit nos
curarum plenos, non ob alterius causam scias nos studii loco immoraturos.
Fiis curis sola Philosophia unicum reperrum est remedium, cuius quidem
ex studis multa persape commoda suscepimus, velut hoc tempore turbu
leneomorum foriuna refrecimus, cum in alios, rum in nos craviter sa
nentus. Etenim cum is status Reipublica in Talia esset, vbi sab iuca Ty-
rannorum curpiter esset eundum, si proficeremur innocentiam, es si nist
viribus tentaremus, clientela ondique forent procurandae, castra munien-
da rapinae, incendia, homicidia exercenda. Delezimus cerrum orium stu-
diorum, quam incerrum necorium bellorum; es quoniam vestigia Philo-
sophiae dum sequimur, non consequimur, impetus usmulruansis animi non
nes repressimus.
L. XXXII. AZoni Abbati Deruen(I. Rumpe moras omnes mi pater
es Ma

## Folio 20 — 1665025204:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
C
2 L V F SY F R IT. L. H
es Mazister, es II. Tuly: F.gredere de Vr Caldeorum. Noster Adalbero
pater parriae quondam nobis fidus, ex nunc fidissimus morarum impatiens,
vestram repetit praesentiam: nefas absenri sirnificare ea quae volumus,
praesenci dicere: charissima vobis ac nobis librorum volumina, vestrum
iter conitentur
LXXXVI. Constantino Scholastico Floriacen. Marura iter,
es 26. C al. Septembr. nos revise. comitentur iter ruum Tulliana opuscula
es de Republica, inverrem, es quae pro defensione multorum plurima Ro-
manae eloquentiae parens conscrip sit.
ZCII. BernardoMonacho. Quandam ficuram edidi arris Rhe-
eorica dispoliram in 6. 85 20. membranis sibi inuicem annexis ex conca-
renaris in modum voluminis: opus sane experribus mirabile, studio (is Vi-
le ad res Rhecorum furaces es calicinosessimas comprahendendas, atque
in animo collocandas. Si quisquam vestrum cura calium rerum permo-
vetur. Sed opus in musica perdiscenda, es in his quae fiunt ex orcanis (
quis vestrum desideret, hoc prius adimplere nequeo. Si tamen cognovero
cerrum velle Domini abbatis Raymundi, cui omnia debeo; per Constan-
rium Floriacensem supplere curabo.
ZCVI. Frarribus Blandiacensibus. Libros nostros festinantius
remutite, ex si is qui per Claudium rescribi debuit insuper miltetur, erit
res dignissima vobis, ac vestra charitate.
CKVI. Abbati Romulto SenOnen. Operi nostro, quod non parvae
quamdicaris fore scripsistis, quia mensuram voluminis ienorauimus; soli-
dos duos per Clericum quem misistis, misimus, idemque si insinveris, facie-
mus, donec completo opere dicatis sufficie.
CXXIII. Thietmaro Maguntino ArchiepilcopO. Et quia inter
rraues aestus curarum sola Philosophia quasi quoddam remedium esse non
porest, ubi parres eius imperfectas habemus, impleat industria vestra-
Ad praesens autem rescribite tantum, quod deest nobis in primo volumi-
ne secunda edicionis Boerii in libro Perihermemas, hoc est ab eo loco vbi
Ccriptum est, non currit vere es non laborat, 2sque ad eum locum, vbi
dicitur, ipsa quidem secundum se dicta verba nomina sunt, es sienificant
aliquid hic praecepiis.
CxXX. Raymundo Monacho. Nosti quando studio librorum exem-
plaria ondique conquiram; nosti, quod scripiores in rrbibus, aut in aeris
Jalia passim ame habeantur: age erzo es re solo conseio ex tuis sumpii-
bus, fac vemihi scribantur ML. Manilius de Astrolozia, vietorinus de
Rhetorica, Demosthenes ophcalmicus.
CXLVIII. Remizio Monacho Freuiren. Difficillimi operis ince-
Pimus

## Folio 21 — 1665025204:0045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
SIL V E S Y F R II. P. M
vimus spharam, quae es torvo jam su expolita, es arrificiose equino corio
obvolura: sed si minima cura fauzaris habendi somplici fuco interstin-
ctam, circa Martias Calendas eam expecta; nisi forie cum orizonte, ac
diversa calorum pulchrioudine insornitam praestoleris, annuum perhorre-
Scas laborem.
CLI. Scientiam medicorum tanum affectaverim, officium semper
fuzerim
CEXX. Constantino(uo. rtabes viam rationis, brenem quidem
verbis, sed prolixam sententiis, ex ad collectionem intervallorum es di-
stributionem in actualibus Geomerrici radii secundum inclinationem es
erectionem in speculationibus ex actualitaribus, simul dimensiones Caeli es
Terrae plena side comparatam.
Exhis superioribus, rniverhs restatum est, Gerbertum fuit(e Epist. 153.
helluonem librorum, st indiniduum comitem cruditorum, a
quibus omne scientiarum genushaulerit; ve Oto TII. IMPCraLOF
datis ad eum Augustalibus liereris, divinorum peritissimum, tribus
Philosophiae parcibus Laureacum, Crace ex Larine doctissimum, appel
larit, es suoieniculo, illius sciencia sammam humili prece depopolce-
xic; vepleniter eius instructus documentis, aliquid priorum intellizeret
subcilicaris. (quemadmodum Ccribebat) exoptans, amantissima ejus
dilectionis, omnibus venerandam adiunei suo lateri excellentiam, ex tan-
ei scientiarum parroni sempiternam secum stabilitatem; Vipore cuius do-
etrina disciplinata sublimitas alque proceritas, imperatoriae simplicicari
semper fuerit haud fastidiens aucoritas. F.X ictis ipsis Superioribus
litteris manifectum cs. Cerberrum non in secularium hominum
rmnaliis, (cd in Canobiis Religiosorum virorum; non ITispa.
liin Erispaniis, re quidam menciuncur; cum in illa Vrbe Mauris
 Saracenis imperantibus, nulla tunc ludia litterarum rigue.
rine, nulli erudici docuerint; le d in Gallia Aquitanica in Mona-
Aerio peaecipie Aurilacen(I, re ipse memorat; e in Floriaceni,
ve Hliltorici eius temporis Ccriplerune; non magos. ve illi ipsivel
hoctes, vel ignari fnxerunt; sed Monachos, Pancticare s erudi-
rione praestantes audieritinon magix re Bernardus Cirard. lIb. 6.
FTist. Franc. Fol. 4. c5. FTispalim abiecto Monastico habitu adiiste;
Philolophum quemdam convenisse; Magiex arris librum, quem
imperrare non poruerat per Eiliam Philolophi cum qua illima
Sna Familiaritas intercessisser, clam ablatum legisse, suctulisse;
C ex Elispania fugienrem, ne cum furto deprehenderetur, DX.
omi se se devouisse, cqs in Calliam reducem artes liberales.
mazi.

## Folio 22 — 1665025204:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
ratis, vel exleriptis, vet ad to quonis communicaris, im-
Palluerit; e non vericas aliquas artes, sed diuinorum peritiam,
vestra pexerit, parris vircus ala at magnificencia comparavit. The-
partim assecutos, parrim vos quam proxime assecuturos indicio est, hone-
IE V E ST F R IT. D. M.
maxima Cudiolorum admiratione docere incoepisse, nimis in-
Tulse tabulatur, sec a criplicis, ac Theologiae libris
_ phit a eca Mk, telte vel ipso Avousto Otho-
neIII. Ga et Paccuo, alumqi Orhonem l. _ TI. auItOreS
E Fautores (ux doctrina lacctens M ea quam Ochoni III. Scrip(IE
Ffest. 254. Cpistola, non magis dilertis verbis, quam gracicudine insenua.
Superemmen all Denevolenta destrae, quia in sempiternum disni ve-
proimamur obsequto, fortasse voris, sed respondere non valemus meri-
eis. Si quo enim ienuis pa dulo accendimur, lorum hoc Eloria
Cauros ergo vestris non inferimus ios; sed resirnamus acceptos, quos
sa, es vrilitate ac vestra maiestare digna petitio.
1
11Cd
PD Raecer illa quorum ipsc in superioribus epistolis meminie.
Ccripsit Gerbertus, Led inm Siluester PaP2, vitam S. Ad al-
berti Marevris Prasensis Episcopi. Vngaria _e Polonix Apolto
li cujus est exordium. Est locus in partibus Germaniae, _C. X H3-
betur ea in Bibliotheca Castinen (I, illamq: se vidisse testatur Ba-
ronius in Annal. ad annum 1003. Scriplic etiam ve Prithemius
recenset, de Sphaera pulchrum opus. Icem de compolicione
Actrolabii ex Duadrantis. In Arichmetica etiam nonnulla cdi-
dic. Dialosum item cum Leone Abbate Huncio APOStolico h3-
bitum, quem multi plurimum commendanc. Auctor Chronici
Erphordiensis apud Genebrardum, ad onnum 997. aftirmat,
Gerbertum, construxisle organum, quod aquae impul (x violen.
tia modulatos ederet lonos. Dirmarus, horologium arrificioli(.
simum fecisse, _ tubum opticum, quo à longinquo polica di-
Scerneret; quin eriam sellarum policum dt adiacentia, macu.
laSqs Tolis e lunx dispiceret invenisse memorat. Legitur e vo-
lumen Epistolarum illius tomo 10. Bibliothecae veterum Pa-
trum, ad Orthones Imperatores, adtllgonem de Roberrum
Callia.
VCVBR

## Folio 23 — 1665025204:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
STLV FSE∞ a IT. P. M.
Calliarum Reges, ad Theopama ce a . 
quamplurimos luicemporis praeccancillnos viros, qu’e cruans
unc, ee rerum verborumq; elegantia instructae. In B. blio: heca
quoque Farneliana extat vecuctissimis Characteribus in mem
hranis Ccriptus liber Ccomerriae artis, autore Gerberto Papa, cum
Dac prx Ccriptione; incipir liber Geometria artis, ed. lus à Domino Gere-
berio apa, es Phelosopho, qui es silvester Il. est apcas. L1OC615, . L. ld 
e FTieronmus Plarus oblerunt, locum tabulx dedic, quae de
hoc Pontitice tertur; fuisse cum magum, iisq; ortibus, e pacto
cum Daenone inico, ad summum honorem cuasisse. At de ctio:
res, de mogis acurari hunc errorem ex eo natum tradunt, quod
quia laeculis illis pauci erant Machematici, ac PhiloCophi, si qui
calibus Cudiis delectarentur, ii vulzo Actrologi, e Magi appel-
labantur; quod eo facilius a rudibus de hoc homine credituim
eE, quem, CUM CXTerHUS eNet, aliis omnibus in cancOhonore
siost c. 28.
praelatum videbant. Plato Cubleribit Cardinalis Bellarminus; lib. 4. a
ROM. 
aftirmans, sine dubio esse FabulaS quX narrantur de magia, dC cap. 12
morre Sluestri II. Tam nec rilus Boux Adei autor verultus id
procertosstirmat, inquit: _c extat adhuc in Ecclesia LAteranen-
E sepulchrum huius Ponrificis, cum Epicaphio polito à Seroio
Ouarro Papa, omnium scriprorum consentu, viro Sancto; qui
santum quinque annis fuit posterior Siluestro; in quo Epit2-
phio laudarur Siluecter tanquam Optimus Pontitex. Occalio
Fabulandi de masia huius siluestri fuit, quia erat Siluester De-
ricistimus astrologix e Geometrixe, de quibus etia libros scrip
TIC. Saeculo auce illo; id eAt DCOCC. quonullum Euit indoctius ee
intelicius, qui Machemacica, auc Philolophix operam daree, a
vulso Masuspurabatur. Cardinalis Baronius, cadem quee Bel- an. 1003.
larminus asserie, quod Gerebertus, sei Siluester ob Geometricas
atque AAtrologicas fguras, quibus incumbere con (ueveraF, quaS
rude seculum edeo mirabarur, de his coniunctam viri felicita-
cem odmirandam simul obstupescentibus multis, de vulgo prae.
Tertim; illam de magiex artis exercitio calumniam fubije: unde
e commetondi Bennoni Schilmatico occalio oblita cA. I5 enim
ve Alphonsus Ciacconus animaduertie, odio TTildeprandi seit
Cregorii VII. multa de prxedecessoribus eius fingie, quos ob ma.
chemaricas disciplinas, relur malekcos damnar, de hanc de Syl.
mestro fabulam narrac; cuius tamen aequalis SigCBErFUS NION2- ann. 995.
chus CemblacesIs, quamquam Gregorio VII. in Scatiam Henri-
ci Im.
stacus rel

## Folio 24 — 1665025204:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
P. sit.
ciimouatoris intensus, de ed propter Pontificibus Romanis non
Catis aeguuss mMeco. Silvestri, qui d Cerbertus cA,
mentionem Facit; illa omnia qux à Bennone de quibuldam aliis
maleuolis, de eius non per oltium insrestu, deg; nigromantia
ex morte non recte traduntur, inmediorelinquit, erpote fallar
e ab impostoribus conficta. Isiple Siserbertus, codem loci, de
Gerberto sei Siluestro memorat, quod inter screntia litterarum ela-
ros, ecrecie claruerit. x ad annum 1002. illum ipsum. Cogno-
mento sapientis exornat. Caltridus Monachus. Cue insciria, sive
malevolentia adductus, in additionibus ad Chronicon Sigeber-
si tabulas quibus nihil absurdius, masis quam inter le repugnas
de Cieberto acteruit, e tam Marrino Polono, quam l’latina
inhroc intamandi Circo praelusie: mirari ve Catis nequeat Onu-
Phrius Panminius, cancam fuisse hominum in eiulmodi rebus
perquirendis negligenciam, imo Facilem credulicarem, ve viris
optimis ec doctillumis, ab horum ec sequentium tempocum pa-
rum diligentibus scripeoribus, calia crimina impingi, impune
non solum permilerine, verum inscientiam quoque iplorum le-
gunti sInE. Cexte Siluestex II. vir fuit ve Ammonius lib. 5. de ge-
Cis Francorum. Cuillelmus Bibliochecarius, recustilsimus liber
recni Sicilixe in Bibliotheca Vacicana e aliicradunr, doctissimus
Machemariens es Philosophus ecrecius, quod omnes eriam ipsIus
remporum Ccriptoresreterunt. Verum quoniam rari, ve memo-
rauis admodum runc in Occidenre erant, qui PhiloCophie _ Ma
themacicis operam darent, s quis eiulmodi elser, ab imperito
vulso statim magus de nigromanticus rocabatur. lacobus GOr-
donius in opere Chronologico, Sigebertum damnac, quod Ger-
bertum immerito a Ponrificum numero reiecisse videatur; cum
Fabula prortus (c, re aic, sei porius Bennonis cuiuldam (qui se
Cardinalem appellar) calumnia, quod Cierberro obiicitur des
arcemasica; ve recte probat Vignerius, ad hunc annum, se pro-
lixe Baronius ibidem. Sane de hac impoltura nihil illius seculi
Scriptores, Dirmarus, (Telsaldus, Claber. Lambertus, ec Flerman-
nus: quin etiam illum laudant egresie. quos seculi plurimi recen.
iin Chron riorum; Lrichetns ecsam lenec posse, nec debere ferre,
Ledtamen se in benigniorem partem propendere Facctur; cum
Gerbertum in Machematica, Astronomia, Arichinetica, Philo-
Cophria, carerarum qi pene omnium scienriorum doctrina crudi.
Tillimum, qui muleos discipulos nobilithmos reliquerit, deDre.
dicat
IL V E STFR II.
exiisan

## Folio 25 — 1665025204:0049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
dIL.VESI et. P. 1.
dicat 2. Blondus, qui Nullum Scriptorem attirmare dubitae 2. decis. 2.
ib. 3
Obleruat, Silvestrum secundum luveris moribusque ornaussimum fuisse. 3. l. 7. exi-
3. FToratius Furlellinus. 4. Opmerus, _ Gaulterus, _ Genc- iom. 510.
brarctus. 5. PapiriuS MaNTOnUIS. O. PetrUS MaturuS SOC. PCIV. 7. IDO. nich.
minicus Crauina. 8. Arnoldus Vuion. 0. Andreas Dandulus, 5. ap
Sebastianus Verronius, Leonardus Coqueus, de alii nonnulti, seasi sit
quibus Siluester Pontitex, ob reconditarum rerum exquisuam scien vestro.
riam doctissimus, masus Falso esthabitus ab impexitis : Cx 9uo 6. in Chro
horrenda de eius interitu manouerit tabula.
TTis accedit Francilcus Toannertus, qui vitas Cummorum POn- act
3
tificum seripsie, meram agnolcit fabulam, a Calumniatoribus on vite
ortam, quod de Masias malisgi artibus silvestro Pontitici obii. 9. H. fl. l. 8
.33
citur, hocq. Pluribus etiam Aurorum legirimis testimoniis _L- lib. 5. 10. 2.
mac, praelertim AIberri Krancii antiguicacum callentiltimi, idem
ex retultissimorum scripeorum restimoniis affirmantis. Epita-
Phium quoque Silvestro Papae, antiguo ab Autore scriptum, re-
luti communi quodam Canioris iudicii seriprorum consen (uhane.
masicis de artibus impocturam, ab hoctibus excogitotam, de ab
ionaris, _ Cupidis receptam, isto Epigrammate ipsummet Pon-
tificem loquentem inducens depellit, guod ex MIS. Alrempsia
nx Bibliochecxe de Romanis Pontificibus Codice visum ad-
lcribere.
4. In C-
AIDRLOTER PAPACE
Ne mirare Macum sabut quda mercta dulet
Mre lveri minime enara) fuisse putat.
Archimedis sudium quod eram Sophraeq. sequurus
Tum, cum mazna fuit eloria serre nihil.
Credebant Mazicum esse rudes, sed busta loguuneur
Duam pius, intezer, es relliziosus eram.
ROFESS
TVDIOEVM
rics Mas
7. 2N lib. ac
Deposito fi-
B eotempore, quo CdIs Iagnus Roma reuertens. (0
 lertistimo Cudio, ee tervenciltimo deliderio effecie, ve
Calli artium liberalium disciplina, dc diuinarum scripturarum
incelligencia excolerentur. schola, praecipue in Caenobiis aper-
EX FuC.
. 2. 11-

## Folio 26 — 1665025204:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
lL.V LSIFK I1. 1. M.
tae fuere; ita ubente iplo magno Imperatore, apud Anlesitum
libro primo. Carolus Magnus iubec in lingulis Monacteriis 
Exilcopiis Scholas esse, rbi e ingenuorum, de seruorum Alii,
Grammaticam, Musicam, Arithmeticam, ec alias artes libera-
les, necnon sacras licteras doceantur. Ad eius sanctionis asDC-
ctum Parres apud Cabilinum FPeduorum in Synodo, eodem C.X-
Pare congregati, copite III. Catuebant. Oporret Dt Fpiscopi, sicut
Dominus Imperator Carolus, vir sincularis mansuerudinis, forciendinis.
prudemiae, iustiriae, es remperantiae praecepit, (cholas constiruant; in qui-
bus ex literaria solerria disciplina, ex sacrae Scripiurae documenta legan-
rur. Theodulphus porro Aurelianensium Epilcopus de Scholis
Monasticis, Fratribus ex Compresbyteris sux dixcesis seribebat;
Si quis ex Presbyteris voluerit neporem suum, aut aliquem consancuineum
Soblioc. 55. ad scholam muntere in Ecclessa Sanctae Crucis, aur in Monaperio sancti
Pacrum. Aniani, aut S. Benedicti, aut S. Lifardi, aut in caeceris de his Caenobys,
quae nobis ad recendum concessa sunt, ei licentiam id faciendi concedimus.
Parres Concilii Fullensis illam Caroli, e aliorum imperatorum
de aperiendis scholis, deg; praeficiendis scholiorchis, seu quem-
admodum id temporis axpellabant Scholacticis lanctionem, ad
Omnia promilcue loca extendebant, repetito Canonc 18. Con-
cilii Valencini, qui sic haber. Ve schola sanctarum scripturarum, e
humana queque lueratura instiruantur. unde annis praecedemibus per re-
liziosorum imperatorum studium magna illumminario Ecclestae, es erudi-
tionis veilitas processit, deprecandi sunt pi Principes nostri, es omnes
fraires, e Coepiscopi nostri instantissime commonendi, ut vbicumque
omnipotens Deus idoneos ad docendum; id est fideliter es veracirer intel-
licentes donare dignatur, consticuantur ubique scholae publicae, ve veriusque
eruditionis, es divinae videlicet, ex humana in Feclesca Dei fructus va-
leat accrescere. FTxc veriusque Concilii Parres, de Scholis, _ Scho
lasticis, in Epilcopiis, in Vrbibus, inque Coenobiis insticuendis.
Illa Carolina e Imperatorum commonitione excitati, lege vero
Ecclesialtica adacti, etiam ipsi Epilcopi e Canobiorum Prate.
etis Scholasticorum ofticium vel aliis imponebant, vel ipsi exer-
cebane; in laude ingenti numerantes, si quos radiis cruditionis
poruissent illustrare. Ve Epilcopos praeteream, qui munera Scho-
lasticorum implebant, Alcuimis natione Anglus. Eboraica Civi-
12. lib. a0 CdciS BraCOnUS, digmicate Abbas, fuir ofticio Scholasticus, Magi.
Schori- er Caroli peracotis. D Honorius Angustodumensis Fcclelix
bus cele-
Ccastics. Scholatticus retert, ita ei charus, ve cum delirias uas apPCHa-
cet.
BarON, an
150

## Folio 27 — 1665025204:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
LL V 1 SI L. tC 1V. L. M.
reE; cuius etiam prudentiae l’arilienlem Scholam, quam Roma
illuc eranstulerar, ordinandam commilit. Alcuini Audicor FTay-
iO Nonachus Fuldensis, eriam inter Scholasticos a nonnullis
recemletur, ommino ineer doctiltimos numerandus; qui vniver-
Lam facram Scripcuram Commentariis illustrauie, aliaq: per
rdulta ingenii monumenta reliquie. Non huic interior Flildui-
nus S. Dionrli AbBAS, qui Arcopasiricas scripIE; Item Rab2-
nus ex Fuldensi Abbate Archiepiscopus Maguntinus, qui iustam
Dene Bibliothecam Colus edidic: cui ve cempore, sic ingenio pro-
irmi fuere, ve alios complures Conobicas scholalticos omit-
tam, Anselomus Luxomiensis, notus ipse quoque ex libris lcri-
Deis; Scrabus Fuldensis, glorxe qua ordinaria vocatuE, aUZOT:
Odo Abbas Cluniacenis, divinis et humanis litteris eruditus;
Ferioerus AbbaS Lobienis, non inCallia Colum: Ced cora Ic2-
dia e Germania propeer doctrinx opinionem celeberrimus; tum
Recherius ex Monacho Labieri Fpilcopus Veronensis, qui mirx
Simplicicaris ed magnae literaturae fuit: Radusphus icem MOna
chus Fuldensis, de quo in tota Ecclelia haec crat constans opi-
nio, nullum ei vel in Philosophia, vel in Theologia parem fuil-
sc, re proprerca ad cum ex rniverlo fere orbe difficillimae quae-
que quxe stiOneS FCFeFreNEUE: Cuinon impar GeTDeFEUS, Mona-
chusFloriacensis Monalterii, quod in Dicecesi AurelianenA ad
Lixerim Ecum, hodie Benedicti nomen habet, Fuitq; olim de hoc
temxore omnium bonarum artium ledes, certumqi domici-
liumi; Ve Papirius Masonus in Ffugone _ Roberto RegibuS al. 13. epist. 7.
Terit. IP(C GerBEREUS, Rirardo suo Lcribens, scholasticum le Fuil- 14. op. 92.
Pc protretur: Se Bernardo Monacho, nobilissimis discipulis disci-
plinarum liberalium suaves fructus ad vescendum se offerre ait: ec RC - 25. ep. 248
igio Monocho datis lieteris, se scholasticum abbarem appellare
RON vexetEE: etiam istud inter vera X Colida, bonitatis divinee
clona, ec ornamenta, quibus cum cumulauerat reputans, quod
Poris eNet calenum sibi concreditum doctrina inter alios dispensare;
es fancs copiosum ex illius communicarione reportare.
 B
 sis, doctisimum Regum oppellarunt; quo nullum illustrius
CognO.
Oberrum Regem Calliarum, Patres Synodi Lemovicen

## Folio 28 — 1665025204:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
2. b
BILVESTERII. C. MI.
coenomen consequi potuit: quandoquidem nihil sit Scientia
liccerarum praestantius: meriro ve Hlugonis C aperi Regis Pru-
dentiam omnes laudibus extulerine, qui filium Reipublicae rei-
liorem fucurum existimanit, (i litteras didicisset. Ec illae quidem
Aorebant in pluribus Callix locis, verum Rhemen(iS (chola ca.
ceras antestare videbatur, proprer Cerberri autorieatem pra-
Stantiamg;; cui ob eam caulam OchoTII. a Patre Ochone II. AU.
sucto; d Robertus ab IIugone Rege in dilciplinam lunt dati: ve
idem Papirius Masonus ex Tlelgaudonarrat. De Roberci Regis
doctrina, Trithemius scribens affirmat; quod propter illam in-
ter Scholasticos Pcriptores locum merito repererit; quippe qui
multa ad piecarem Christianam inflammandam, et 2d laudes
Deo dicendas, compoluerit. Eius eR illa vulsaca sequentir
quae in Ecclesiis cantatur diebus Pentecostes, de Sancto Spiritu
Sc. Vem Sancte Spiritus. Item Respontorium de S. Petro Sc. Cor-
nelius centurio. Denatiuitate Domini, Sc. Judaa es Tlierusalem.
Aalleluia. Sc. eripe mede inimicis, de alia multa. Relponlorium
illud. Cornelius Cencurio. Rome Summo Pontitice Millam cele-
brante, Sancto Perro in altari offertorii cempore cum masna
devorione obrulit. Accurrenres aurem ministri AItariS, CUM AE-
bicrati essent magni ponderis aurum obtulisse divirem Regem,
_ Schedulam (criptam dc nocatam reperissent, mirari lunt in-
genium ec denotionem Principis collaudantes. Flinc l’apadc-
creuit ob memoriam Sanctissimi Regis, rogantibus Clerieis, ve
hoc responorium inhonorem Sancti Petri deinceps cantaretur.
Fuit Robertus in licceris humanitatis, praesertim in mulica do-
ctissimus. De eius manibus liber nunquam recedebat, adeo ve
Pro Tribunali sedens, inter Iudiciorum sc Caularum Srepitus
in sinu apertum haberet Plalcerium. Panex aurem fuit religio-
nis, rehoras Canonicas in Ecclelia decantaret cum Clericis, Fo-
risapud se legeret cum luis: tantx pictatis, ee milerarionis in
pauperes, re luis se aliquando restimentis spolians, corumnudi-
tates multis vicibus operiret. Vnde e post mortem miraculis
corruscasse legitur. Icta Frithemius. Ouin etiam rivens, mira-
cula patrauit, re memorat FTelgaldus. Nam cum dabat elec-
motrnas manu propria, ore proprio fisenseorum manibus olcu-
lamedebatur illis; dum manu tansens corum vulnera lignansq;
Signo Crucis, omnem ab eis auterebat dolorem intirmitatis.
Cacum etiam quemdam illuminauit, cum quasiveriocum m2
MCI

## Folio 29 — 1665025204:0053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
STLV FSTER II. P. N.
num abluens, aquam aspersit in faciem cius. Ouis autem cimos
tuerir dandx eleemosyna in lui regni ledibus, non praecermiliE
idem Flelsaldus. In Paritiis Civicare, Siluanectis. Aurelianis. Di
vione, Anciliodoro, Aualone, Meleduno, Stampis in rnaquaque
harum fcde crecentis, vel quod est reriusmille pauperibus daba
rur panis, e vini abundancia. peaeter haec quo ibat, quoridic in
Paocta Cuadragelima, centum, aut ducentum iubebat pauperibus
daripanis, ex pilcium. e vini cibaria. In dic autem CanXDO.
mini, non videntibus incredibile, ridencibus vero dc servienti-
bus in cali nesocio lacis admirabile, cum non minus quam tre.
cenri ipla dic Cua prouidentia congresati, de eius lancta manu,
Alexopoplire in terram, vnulquilque legumen, pilcem, panem,
denarium, vinum lumeboe in manibus, ec hochora dicitertir.
hora itidem (exta, itidem centum Clericis pauperibus praeben-
dam panis, pilcis, _ vini, concedebac, duodecim rnumquemque
corum honorans denariis, corde, et ore Dauidicos lemper de
contans Plalmos. Postmenlum vero pexparans (e ad Dei lerui
tium Rex humilis, ponebac vestimenta, indutus ad carnem cili-
cio, adiunctoq Clericorum Collegio centum lexaginta ee co
amplius numero, ad exemplum Domini, corum pedes lauans.
ex ad mondarum Domini lingulos eorum duobus Tolidis remu-
verans, cleroprelente, et Disconoastante, qui lectionem lege
rec lecundum loannem, in Coena Domini dictam de tactam.
Lalibus factis occupabat se Rex, meritis gloriolus, loca Sancto
rum perlustrando, toro die Poncto Parascenes de Crucem Domi-
niodorondo vique in visiliam lanctxe Rolurrectionis. Ilic criam
PosOcum specialis gloria Regum pro Sanctorum Apoctolorum
numero quos semper amabat corde benigno, ec quorum Colem.
Des Felciuitates rotivo praeueniebat iciunio, ad horum exem
plum duodecim pauperes secum ducebat, quos specialius dilige.
bac, quibus ipse exat vera requies post labores. Namhis sanctis
Pauperibus comparans forristimos alinorum pullos, ante le,
rbiq persebant laetanres, Deum laudantes. Sanctas Porrono-
ctestroc est Natiuieatis Domini, Paschae, _ Pentecoltes Hctotas
ducobat insomnes, rique ad summum mane, renec sedens, nec
stans somnum caperet; donec quam expectabat, e desiderabat
Caluriteram corporis, et Sansunis Domini noltri Pelu Chricti
Communionem perciperet. Frat ex hic omator bonorum in Re
digione, pro luorum emendatione culparum, quod d Sancto Se-
PEua.

## Folio 30 — 1665025204:0054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
IL. V B S l L R EF. P. RI
nengocsima, vique ad Paschanulla rlus culciera, frequenter eum
Tuscipiebat ad iacedum Fortissima terras aliquando intentus ora-
tioni. cum ab ea rocatus ad oppugnandam quam obsidebar Vr-
Dem noluisset lurgere, muros Ciuicatis per miraculum corruicle
aspexit. Isipse Rexpro ea qua Pollebat doctrina, se fide, quam
inviolotam conseruari cupiebat. Fallam de aduentu Antichristi
per Callias sparlam opinionem luppresie; Lcutharicum Seno-
nenlem de veritare corporis Dominici in Sacramento dubitan-
tem Colidis ex Thcologia argumentis adductis redarguit: Mani-
cheorum Sectam Aurelianis a quodam Scephano excicatam
convocata Epilcoporum Synodo deleri curauit; ciusqiSectae ne-
Farios scu primarios r3. isnibus exussit: Fpilcopos omnes ma-
eno inhonorehabuit: Abbonem Florinceri, Fulbertum Carno-
teri, Crauzelinum Archiepilcopum Bicuricensem, Guillelmum
Abbatem, _ nonnullos alios cruditione ee Sanctieate praestan-
tesprae aliis amavit e coluit: Sancto Aniano, cuius praecipuus
Fuit cultor Ecclesiam; aliisgi Divis templa mognificentissima
xdificauie, dicavic, auro, argento, semmis, apparatus posselsio
nibus dicauic. Peractis insiper, ve Odorannus in Chronico re-
Fert, R ex piissimus diversis reltaurationibus Eccleliarum, nec
non ornamentis Panctorum corporum, corpus sancti saviniani.
Senonensis primi Antistiris _ Mareyris, monence Constantia
rxore Regina, cui Sanctus Martyr per visum apparens, camdem
marito Regi reconciliari fecerat, auro, _ gemmis, argentog
ornanic. Corpusitem Sancti Marerris Sanctiani, ex consilio P
erum Synodi Antisiodorensis transtulit, donariisqi cumulavit;
cum iplo Epilcopis e Abbatibus assistente, imminentibus om-
nestocius noctis renebras super duo capita Scrinii in quo corpus
S. Marcrris deserebatur, emicuerint duo praeclarissima Cydera,
omnes totius noctis renebras uo splendore luperantia; oculis
quidem deducentium visibilia, sed tactu impalpabilia, ve quidam
Monachus Alcisiodoreri dnonymus, in lua Chronologia nOta-
uic. Opmerus post alios, ista de Roberto, quod habuierxorem.
Constantiam Aliam Fdouardi Regis Anolix, in cuius oraciam
compoluit Anciphonam; O Constantia Mariyrum. Frat enim Jum-
me doctus _ Pontificalis scientiae pereruditus. Eius etiam est
prota illa, Sancti spiricus adsit nobis gratia. Vixit hic pacitice, de
magis limina Ecclesix cerebat, quam armaturam exercebat: yt
seribit ille, in opere Chronographico.

## Folio 31 — 1665025204:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
IL V 1.52L K 11. P. Mt.
De OttioneMII. Imperatore, Cerberti discipulo, autores clus
temporis tradune, Quod in cruditione, pictare, de reliquis vir-
curibus, minime degenerauerit a parentibus; pro F. celelix RO.
manx detentione, de Summorum Potificum honore multa con-
Fecerit, ac miraculum Mundi cognominarus, Bghemos perdomuie;
Brandeburgum, contra Vandalos, oppugnauir: Calabriam, de
apuliam recuperauit: Crelcentium Romanum Contulem emu.
lum imperii, capta Roma exoculatum Culpendio sustulic; Gre-
sorium Pontiticem in Sedem Apostolicam rectituit; peregrina-
tiones ad varia loca lancta, praelertim Carganum ad S. Michae-
lem, Cinelnam ad Sanctum Adalbertum, Beneuenrum ad San.
ctum Barrholomxum Apostolum de Paulinum Episcopum reli-
siose (ulcepitipionora Sanctorum auro e gemmis ornnuit; Pem.
pla magniticentissima Diuis xedificanie; Corpora aliguOrum ex
illis ad loca celebriora transtulie: Romualdo, Nilo, FTcriberro
Franconis Adalberto, _ aliis lanctissimis viris familiaris, vitam
e actiones luns ex eorum monitis instituit: CarolONTAGHO CIUIS
olsibus magnificentissime cumulatis magnum honorem extri-
buic; in administranda iustiria, inque colenda caltirare, tam le-
verus veneque exori Augultae pepercerit, quin eam igni ob in
jultam calumnium eradiderit: in peragenda, propeccatis pae
nicentia tam rigidus, ve criptas subterrancas eius agendxe caula
multis diebus inhabicarie, ac tandem clarus meriris Caneto hne
quieuerit.
Terrius ex discipulis Gerberti numeratur Lcochericus, post
modum Archiepi(COpUS SCHONCNLS. maznae vir auctoritatis  san-
Etiraris, ve Aimonius restatur; necminus nobilicare quam doctri. lib. 5.
naclarissimus vt Rubeus scribit lib. 5. Toannem, quartum, adiun-
sic Monachus Anonrmus in Chronologia AnciliodorensIs FC.
clelix Epilcopum vita honestate praeciruum, es luverarum studiis in
(chola Cerberri, apprime imburum; de quo etiam iltud narrat. Hlic,
inguis, cum infirmitate correptus ad extrema deveniser, raptuS
in extali, decoram latis rilionem vidit, quam procinus rerulit
dicens, modo, inquit, apparuit mihi Dominus meus Pesus Clrri-
Aus, Simulgi cum eo Germanus beatilsimus, aliiq; quamplures
splendidissimi viri, quorum praelentia permaximum contulie
mihi e mei doloris levamen, et animi Colpitarem: qui eriam
mihri (poponderunt Domino milerAnEC, MOX DE VOCaTUS Q COr-
Pore fuero, prorinus in illorum adumari contortium. Ouibus
dictis

## Folio 32 — 1665025204:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
SILVESTF R TT. P. M
dictis orando summis labiis, nomina Sonctorum deprom ens, cre-
brisq: suspiriis, _ lachrymolis oculis ad Calum respiciens ex
cessit a corpore. Flabuit e alios nobilissimos discipulos Cier-
vertus re ipse epistola 02. memorat, quibus disciplinarum libera-
liuom suanes fractus ad vescendum offerebat, at que MOres ad virrutum
normam componebat: Caelites precasus vi omnes qui illum vel audi-
re, vel imitari tantum purarant, meliores eriam quam se esse vellent; VI.
verolimile non Rcillum Fuisse QUE eZ FrIUIO, QUE MAGUMI, aUEMa
leficum, cui primi orbis Monarchae rilios crudiendos commile
rine, _ d cuius ferula tam lancti, cam docti Principes prodie-
rine; sed genere nobilistimum, cruditione simul ac Sanctitater
pexestantem; qui porverit dicendo renere hominum mentes, al-
licere voluntatesi impellere quo volebat, unde rolebat deduce.
re; rrpore qui recta diligeret, Peruersa conremneret, mores alie-
noscorrigeret, et luos debita integritare custodiret: ad guem
velut ed omnium honestarum scientiarum oraculum, continen
tix domicilium, vircuris ee probitatis remplum omnes conflue-
rent; et cuius tum magisterium, cum Familiaricacem, ec amici
tiam summis voris exambirent. Ex praecipuishi fuere Cerberti.
 Maiolus venerabilis Abbas Monasterii Cluniacentis, claris
Da Timisnatalibus ortus, ec ex veroque Parente semine no-
bilicare Illultris, moribus honectis rir, ad omnia veilis (ve Odilo
in vita seribie) sc percuncta laudabilis, Principibus omnibus cha-
rus, _ venerabilis, miraculorum parrator eximiusi quibus eriam
vostmortem adeo clacus, vemerverit in Factis Ecelelix inter
clarissima Calorum lumina reponi, ad Fr. diem Maii. Cum
hoc regularis ritx rigido scruatore, mogna Cerberto tamiliari-
tas; quam similicudine morum contraxerat, et mucuis ofticiis
aluerat; datis etiam receptisq; rlero citro gs licreris; in quarum,
una Maiolum monebat ad lumendam vltionem de quodam Fl. +-
sitiolorum ancelisnanoi qui in Coenobio rbi summa Religionis
norma esse debuie, grauissimum crimen admilerat, neque quil-
quam ex Principibus ordinis ad correctionem, nili iple Turrexe
t. q. Fac; ve is ipse Cerbertus Feberto Abbati Turonensi ScripEt.
CUMd
AMICI ET FAMILIARES.
Epist, BL

## Folio 33 — 1665025204:0057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
STLV ESTF R TI. P. N.
Cum hoc ipso Feberto eidem constons amicitia; quam quanet
Fecerie, de quibus lesibus coluerie in alia meminie, ad eum da-
ta his verbis: Cum mei memoriam frequentem habearis, es inter hone-
sos, vii a plurimis accepi, lecaris, magnamque affinitaris iure amiciriam
afferaris existimatione vestra bearum mefore puto; si sum is qui iudicio
tanci viri inveniar dignus amari. Sed quia non is sum qui cum Panciio
interdum ab veili seiunzam honestum; sed porius cum Tullio omni veili
admisceam, has honestissimas atque sanctissimas amicitias nulla ex par-
se suo curque vrili vacare volo. Non minus eestimauit amicitiam Cie-
raldi Abbatis cuiusdam inTtalia, rehis celtatus est ad cum scri-
Dris. An quicquam melius amicis Divinitas morialibus concesserit ne- Exist. 46.
scio, si modo ij sunt qui digne experiri, digneqe videantur habiti. Felix
dies, felixhora, qua licuit nouisse virum, curus nominis recordatio om-
nes a nobis molestias deter serit; ejus si praesentia vel inerdum fruerer bea-
tiorem me non frustra putarem. Adharent vulcus amici infixi pectore:
cum dico qui est Dominus e paser meus Geraridus, cujus deliberatio no-
Stra fiet execurio. FTabuit praeter hos Cerbertus amicos, Fcenan-
nium Palatinu Monachum, ad quem est epistola 2F. apud Theo-
phaniam Imperatricem propter viex lanctirarem magno in prxe-
eio; Irem Constantinum Scholasticum Floriacenlem epist. 92. 8
ad quem epistola 87. Parmundum Abbatem Aurilacenlem epi.
stola91. Romultum Abbatem Senonenlem epist. 116. Thiet-
marum Maguntinum, cui praeleribit epist. r23. su nostra amiciria
eadem velle, atque eadem nolle; Item omnes Abbates Phemenles
Metropoleos, ex quorum perlona Floriacensibus lcribens cp. 95.
conqueritur quod sanctissimam eorum ac suam socierarem castissimam
amiciriam quorumdam faedarit ambirio lasciva, detestabilis audacia, dum
illis per factionem praeficeretur pater, quem verissimi non meruerent dam
nare parres, qui essent velus clarissimae stella relucentes in perperuas ater-
nitates; inter quos lucidissima st ella Reverendus Pater Maiolus, praeful-
eidum sydus parer Feberius, quorum monitis si non obtemperarent, si sci-
licet admessum illud nefas non eliminarent, Sanctorum consorrium infa-
marent, cum nemo su Chricti fidelis, cui haec ambiriosa audacia non fiat
derestabilis. Autendice ad haec aut o socy es commiliones; secernite vos
oues Christi ab eo qui non est Pastor, sed Lupus, ouium depoxulator.
Pratendat sibi Rezes, Duces seculi es Principes, qui se fauore solummodo
eorum Mlonachorum Principem fecit, nec erubuit se incerere qui ex hu-
miluate debuerat refugere. Fecerint Primates vt libet; Nos Christi paupe-
res favor, ant rimor secularium ab hac sententin non fectet: Aeterna
clau

## Folio 34 — 1665025204:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
IL.VESIERII. P. H.
clausura erus dd nos damnamus aulum. Flactenus ienorancia nos desia
se sufficiat; Careat nostro conforrio qui talium parrum damnatur iude-
cio. Tunc nobis ranium omatur, cum eorum sementia fuerit reconcilia-
eus, quorum ludicio nostro est nunc consorrio privatus. ICt2 GerbCrEUS
Floriacensitus, nomine lanetistimorum Coabbatum, quorum
amicitiam magni faciens cimebat, ne lanctorum consortium
ambitio intamaret; sis tauore Regum de Principum Coenobii
Principatum retineret: mirum re mihi rideatur, quomodo in
mentem venire quibuldam potuerit, calumniari cerbertum,
quasi is malis arribus gradum sibi ad amicitiam etiam Princi-
eum, ee hinc ad honores acritulos fecerit; cum tamen constee
cumdem nihil magis odiohabuisse, quam ambirionem Favore
Secularinixam: quam etiam Anathemare rindicandam in con-
Silio iustorum censuerit. Isud vero longe amplius admirandum,
quod praeter illos quosnumeraui amicos, ee tamiliares, udiis.
moribus, Fama sccunda, supremo hominum iudieio, ee aliis de-
nigue vinculis obstrictos habuerit Sanctos Abbonem Abbatem
ee Martyrem, Adalberrum Episcopum de Mareyrem, S. Odito.
Facx, S. Fleribertum Archiepilcopum Coloniensem, Sanctos in
Caenobio Sancti Bonitarii Romx pexeclaros Circoorium Abba-
tem, Nilum parrem, loannem bonum simplicem, Stratum in
corpore Angelum, Cracosi loannem Capientem, Theodorum ei
altimilemi, Toannem alterum lnnocentem, e Leonem PCalmo-
rum amicum Abbatem Nonanculanum semper prxedicare para-
tum, Lolinos, de quibus autor rirxe Seneti Adalberti: item San-
ctum Franconem Epilcopum Vormatiensem, ve non omilerim
iltud quod de eoDumarus: habuit, inquie, hic vir Dei humillimus
in addiscendis artibus Collezam Dominum inconem quem Abbaria Sancti
Marcini Masicianen. remuneratum, post abbaria sancti Cermani Pari-
siensis inclicum, seculo edidit, vt decebat rancum virum. ITabuit ec alios
id temporis lanctimonis Illustres pernecesarios; ad quorumne-
celsitudinem, nescio (iadrepere poruisset, si vel magus, vel ma-
leficus, vel malis artibus imbutus Fuissec: quando quidem impos
Sibilis communicario sic cacabi cum olla, Chricti cum Belial; 2c.
masis impossibile AE, per artes non licitas Favorem ac curelam
Relisiolorum Principum adipisci. Nam et hoc in laudem cesse.
sit Cerberto, numerare imnumerabiles Principes, qui illi.
Bt LL

## Folio 35 — 1665025204:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
SILVE STF R TI. P. M.
MAECENATES ET PATRON
ThonesI. II. XIII. Augusti: Adclais Augulta, de Adal-
B. D BerUS Rhemorum AechiepilCOpUS, AugustoruM, dE RC
oum Callix incimus. Ochonis I. II. Xc III. Se fuisse eliencem ipse
Gerbertus daris ad Orhonem III. licreris gloriatur: Tribus vt ila
dicam aeratibus, inquie, scilicet vobis, parri, ee auo inter hostium tela
fidem purissimam exhibui; meam quantulamcumque personam Regibus
furentibus, populis insanienribus pro vestra opposui; perinuia ex solitu-
dines, per incursus es occursus pradonum, fame, es sii, vrfricoris es
actus excruciatus, infractus inter rot rempestates extiei, ut mortem porius
praoptarem, quam filium Caesaris tunc captiuum imperantem non vide-
rem, Sc. Quando is ab FTenrico Boio, detineretur. Fxtac epistola
spud Vionerium 2. Parrc Bibliothecx ad annum 998. AdalbC-
ronis fuisse alumnum, ipse meminie. De cuius Nobilitate _ San-
cticare Adalberonis leso Succenturiatorem Flodoardi tom. 10.
Bibliochecae 55. Patrum, quod tuerit Fracer TTenrici Comitis L0-
thoringia, ad Ponciticalem Cachedram favore e providentia
Locharii Regis altumptus: qui quidem vir nobilis, honestate mo-
rum conspicuus, _ FCclesasticis disciplinis institutus, regionem
Phemen(is Ecclelia nimis tepetacta in bonum reparauit Carum,
de rrilicatibus inibi Deo servientiui instantem oper à dedit ec im-
Penlam; cuius epichaphium in tabula aerea licteris aureis delcri-
Dcum cale adhuc permanet ab ip(0 Cierberro cxaracu de Pottu.
Conculerat natura parens quae summa purauit
Ad merincumulum sibi, eraesul Adalbere; cum te.
Prastantem cunctis mortalibus abstulit orbi.
Duinta dies fundentis aquas cum pondere rerum.
De necesirudine cum S. Adelaide Imperatrice ipse Gerbertus
epist. 20. 2d camdem. Duam fidem filio Dominae mea asservaui, eam
matri sernabo; si nequeo praesens, (altem absens bene loquendo, bene optan
do, bene orando; nec est qui a servitio repellar, cum fidem promis-
sam nunquam violani, commissa non prodidi, pietatem sine auaritia
exereut.
Pra.

## Folio 36 — 1665025204:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
lL VLSLER II. P. 
Pracer hos aliosq;, Maecemes _ parroni Cierberti numeram.
cur, Theophania Imperatrix; Imiza dc Machildis, Comirissee; L.O-
charius, Carolus, FTugo, Roberrus Regesi Carolus e Beacrix Du.
ces; Flemma Regina e Cerbersa; Basilius _ Constantinus Im-
Peratores Orthodoxi; re omilerim Cerbertum Episcopum Per-
donentem. Petrum Exiscopum Papienlem, Feberrum Archie-
pilcopum Previrensem, Bonfilium Epilcopum Cerundenlem,
Villegesium Archiepiscopum Masuntinum. Nocgerum Epilco.
pum Leodiensem. Diedericum Epilcopum Merenlem, Kober-
cum Comitem Palatinum, Adalberonem Epilcopum Verdu-
nensem e ITermannum eius fratrem, Scephanum Sanctxe RO-
manae Ecclesix Dinconum Cardinalem, Siguinum Archiepisco-
pum Senonenlem. Rochardum Epilcopum Cameracenlem,
Flugonem Borellum Marchionem. Thiermarum Archiepilco.
pumMasuntinum. ex alios magni nominis viros, quinescio an
inter Clientes numerasent hominem nouum, e ram lividisstig-
maribus inustum, quxe attingere non crubuerunchoctes, veiple
existola r2. non dissimulat, cum suo Hugoni Hletrurix Mar-
chioni Ceribie. Secundum amplicudinem quippe animi mei Casar am-
plissimis me oneramr hostibus. Nam quae pars Zralae, inquit. meos non
habet hostes 5 Vires mea impares sunt viribus 7ralia. Conduio pacis
hac est; si dignirare spolarus sermo; ferire desinant: vestitum? distri-
etis per sequentur gladis. Ybi gladio ferire nequibunt, iaculis verborum
axperent: Contemnetur imperialis maiestas; cum in metum in se ipsa,
in divisione sanctuari Domini secundum libellarias leses facta. Duia
consencire nolo, persidus, crudelis, eyrannus, cornominor. Ipse Ca-
Car omnium hominum Excellentissimus a furciferis, asino coaequatur
Addie in alia Romulpho AbBati SenOMeNSI NuM. 12O. Divini-
tate propiria bene valentes, et amplius valearis opramus: Cratia es be-
neuolentia Principum vri semper osi fuimus, vrimur: Spem bonam in
rem conversam iri suo rempore expectantes: Nimirum eam illi spem
fecerat recte factorum conscientia, ex preinde divinitaris cui
fidebat Favor: ve non dubitauerit posse ab his maleuolentix
emersere nubeculis, seque non indisnum octendere, cui il.
lustres obrigerine honores ee rituli; intex quos non contem-
mendus.

## Folio 37 — 1665025204:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
STLVES PER TF P.
DROTHONOTARIACS
Vos Scholastices antiguitis rocabane, ii no tantum Scho-
lis Cadlcali pralidebane, verum eriam a lcriniis, seu a
lecretis a licreis Lmespum habebanturi de Cancellarii vel Pro-
thonocac alcebantuts cracq: nomen dignicaris e oticii Eccle
Castici ve Cenebrardus ralium curiolus, ad Diglosum Z acharia
primum Scholastici deinde Fpilcopi Micylenensis, de Vniuersi.
tatis pro creatione conrra Mundi _ Materix xecernitarem a Phi-
Jolophis constitutam ob servat rom. 6. Bibliorhecae 55. Patrum.
Fa dignicare dignum se fecit Cerbertus, fide, prudenria, indu-
Atria, Solerria, sedulicare, vigilantia, Cilenrio seu racieurnitate
_ aliis docibus ei otticio accommodatis; ve merito illi quos supe
rius numerani ImperaFOrES, Imperatrices, Rcges, Reginae, Prin-
cipes, e Antiltires praecipui, eius opera rii fuerint in scribendis
Secrerioribus grauioribusqi epistolis, in ferendis legibus, in lan-
ciendis decretis, inque administranda ad eius dictamen Repu
blica: repore quem nossene virum gravem prudentem, mulris
experimentis eruditum, et qui pexlentia sciret moderari; ex ex
his posser de fururis aestimare. Extane inter ejus epistolas quam-
plurimae, ex perlona illorum Principum Ccripeae a Gerberto: ex
percona Adalberonis Archiepilcopi Rhemen(iS, FCberto Archie-
Piscopo Frevixenti 24, 38, 54. 55. 56. 74. 204. Villeretio Ar-
Chiexiscopo Magunino 27. Horgero EpIcopo Leodieh 30. 42.
46. 67. Vidoni Abbati Anderven(I 36. Lothario Regi 53. BCa-
trici Duci 52. 53. 54. Theophanixe Imperatrici 86. +03. S. Na.
iolo Abbari Cluniaceri. 88. Orhoni Imperatori ec Theophanix
Imperarrici 90. Bellonacen(i Epi(copo 99. Fratribus Blandinia-
censibus 105. Rocardo Epilcopo Cameracen Fr3. Carolo Duci
102. Constantino Scholaltico r42. Ex persona Caroli Ducis,
Diederico Exilcopo MereFi 32. FX perlona Tlemmee Reginae ad
MatreM 75. 97, F19. Fx persona Regis Ffugonis siguino Archie.
Pilcopo Senonenli 107. BaCilio a Constantina Imperatoribus
Ortodoxis III. Borello Marchioni Lr2. Fx Perlona Rhementium
abbacum Fratribus Floriacensibus95. Fx perlona Loudumen(Is
Exilcopi ad Exilcopos08. ex perlona Orhonis Ausulti Roberto
Comi-

## Folio 38 — 1665025204:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
TLVESTER II. P. M
Comiti 156. Adelaidi AuguAX F57. plures alix desideranEVE CZ
aliorum Mognacum persona ad diverlos a Gerberto scriptx. cui
fuit ingenium excellum, subcile, aere, eruditum, in negotiis ex-
plicandis; Cilus autem altrictus, virilis, gravis, ve Caronem vel
Socratem iplum scribere credas, cum is exiltolas aperto pecto-
re leriberet.
a
Vamquam aurem id ccloporis, summum apud Romenos
micaris taltisium pol exactos Reges lunio Bruto pri-
mum introductum. Imperatoria ex Ausultalimaiecta-
re leltitura, iam exolcuitte, neque vlliamplius Contules moris
Prisci Rcipublica, Prae, aut superessent; non deerant tamen viri
docnlimi, qui Auguctis ee Resibus de Republica deliberancibus
Ocholmperacor datis ad celbercum licteris C PIII. minime cru-
buic dd co peceremr Contultet libixerpetuus adesset. Pi inquie,
omni ambase dimora ad vos nudae tllatis fruamur loquela, iudicani-
mus essmum disposnimus hol man festet vobis haec nostrae voluntatis
quaecum que Diva maiestas vestraetenn. Non enim deesse possumus ob-
bricus esset gradus ad quem evocabatur; cum in publico conti
lio, EPrincipem respiciasExpiusnocent esse dilercum quam
elinguem; quandoridelicer senacus non nili, auE dd OFIUM
summum, aut ad summum netasvocarur. Si COllega5: Ve plI-
rimum nihil sic tam incequale quam iplorum aequalitas. Plam
cum impar su prudencia Sc affectus, partamen omnium dicendi
uselc. Vnde plerumq: omnia consilia (oluta, curbata, diverla:
EUF.
Ct
consulerent: adco9: conlulatus ofticio aC mUNerE TUNSCTEnEUE.
existira, quod in hac re fuma ota adoptionis ex singularis est peritio-
nis, quatenus nobis indoctis es male disciplnatis vestra solers prudenria
in scripeis, neenon es aucts on pater solitum adhibeat Rudium corre-
ctiont, es in Republica Construm jamnae fidelitalis. Non detractavit
munco erbercus, sed collaudaa us ulti humilitare respondet:
Paremus erso Casar imperialibus edictis, tum in hoc, ium in omnibus
sequio qui nihil inter summas res dulcius aspicimus vestre imperio. Sci-
licet nec fidei, nec conttantix conveniebat decsle Augusto, qui
illum sibi mulris officiis deuinxisser: quamquam anceps dc lu-

## Folio 39 — 1665025204:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
SILV FST L R II. P. H.
Custragia numerata, non ponderata; sencentix tacendae potius
quam Scribendae; quo in loco alicui riro csresio pro veritate
constanti, dicere quod velic periculolum; quod nolit, milerum,
re aliquis ob sernabac. Acmaioris apud Cerberrum FueranE, me-
rica inprimis quibus Othoni astrictusi deinde Aducia _ coscien-
tia probitatis, qua senaroriam dignitatem implerer. Nam Orationa
quod Cicero in Consule desiderabat, ve eset animo, consilio, in eisonc
Fide, vigilantia Contul: Jui consulta Pacrum, qui leges iuraq; in exist.
seruet, vt Floratius seribebat: Oui st pro vericare frmissimus, in oist.
neque unquam opcram luam ad curpillimum accommodet mi.
nicterium, et Plinius monebat: qui demque riex probitate, vir-
cutum praerogatiua, beneuolentia rlu tacilitatis gratia Fulscati
ac se iplum Formam aliis ad exemplum bonorum operum extri-
beat, in doctrina, in intesritate, in grauitate; ve sic ejus Permo 1ib. 1. of.
Talubris atque irreprxehensibilis, consilium reile, Cencentia de.
cora, vitahonesta; cuius animum volupEateS nOn OcCUDenE, li-
bidonon rincat, auaritia non lubiuget, cupidicas nOn pertur-
Dec, intemperontia non peruertat, viciorum contulionon Cor-
didet; pudor, metus, amor, odium, ira, caetereq: peltesnon
corrumpant, non Fransane, non Aectant, non circumducant, ve
Ambrosius requirebat: talis fuit Consultor Gerbertus, animo in
Fracto, consiliomaturo, aequitate lumma, fide inviolata, visilan-
tia indetecta; obleruans maiorum, custos legum, iuris ac iustitix
Cacerdos, veriratis alumnus ex preco, Pordium olor, aequabilis,
inceser vitx, scelerisqi Purus, temperantis praeditus, rectistimus
Iudex, tidelistimus amicus. Fortistimus aduocatus; nec inuidia
quemquem deprimens, nec fratia blandiente sublimans; blan-
dus alloquio, supplicum facilis patronus, acculare nelciens, com-
mendare praelumens, aspera quae que lermonis luavitate deli-
miens, omnibus prodesse auidus, sine auaritia seruiens, opportune
tacirus, secreta quali oblivisceretur occultans, Scita SenaruS
quali Ccriberet per ordinem recinens, curarum Augustalium foe.
lix portio, Caularum maximarum equissimus arbiter; ee quod
est omni Thelauro pretiosius, quodqi difficillimum gratix ge-
nus est, alternae altercantium parti indiscreta laude placere do-
Atus, e agendo porius quam legendo instructus, veroque latere
controuersiam declarare: penes quem integritatis Auguctalis
Fama reponeretur. HTulla oblirterabit oblivio iusticiae documen-
cum, quod principatus Ochonis III. initia esresie nobilicauie.
Per-

## Folio 40 — 1665025204:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
TLVESTER II. P. N.
Pergente AugulMant, Maria Augusta Comitem Murinem
ethnequicquam in im aeem Pellicere conara, amore, ve At;
odium verso, insoncem rlet insimulauie apud virum suum
masto quam de vita Cua Collicics, rbi rem cum uxore lua foemi-
na prudentilsima contulisse, aud cunctanter credetis impera-
Foris jussu poenas capire luit innoxius. Inde Comiris coniuZ AU-
sultum in Connentu viduis ius dicentem adiie, candentiqi lami-
na innoxia manibus tractara fidem fecie, virum luum intontem
morte muletatum;, e Augustam FalE criminis archirectam ad
supplicium vocauic. Remeam Cxelar ad Senatum suum retulit.
Aliio alia censentibus, Gerbercus libertaris securuS, nec purpu-
rx, nec auri fulgore perstrictus, sed vericaris e iuctitix tCnAX,
in oblcanam e languinis ream lege agendu Canxit. Ica Augusta,
rioido, Lediucto Gerberri calculo, ad rogum dammata, debiras e
libidinis, _ columnix poenas exsoluie. Ita quidé scribunc. Peque
Prxlentis modo, verum eria absenris cosiliorlus est Otho Augu.
Rus, qui quod per aliena scripra comunicaret negotia Gerberto,
is datis liereris monendu censuit Augultum exist. 1. Dum, inquit.
regnorum publica perpendo necoria, Serenissimi Domini mei aures pro-
pris occupare expauesco. Loquatur Dominus meus seruo suo proprys exi-
stolis, solito more: vi ejus serviruris fat exhibitio. Tellatur ambizuitas
existolarum, quae Caesaris nostri granitatem sape nobis comperiam, à cen-
sibus, coeniiam non repraesentant. Denique signum erit nobis, vos velle,
aut nolle, sentenria prolara bene, aut non bene. Duantum anrem in nobis
est, quod possibile est esse, consequens est nos perficere. si vestrum cognoue-
rimus velle. Fc epist. 2. Rainerus Francizena nobis intimus, vestrige
honoris cupidus, de Statu imperii vestri mea fidei multa commisit vobis
referenda, non aurem Lezato credenda; se d nec chariis inserenda nisi ve-
pro consulru. Ista Emperatori Ccribebat Adenter Cierbertusi in hac
arena lua, id est apud Auguctum Consilii Princcps; in quonon
impateimili.
siconius
1b. 3.
cocrimine, quod in iplam ralebat. Comes de Augusti Fama.
IR YV
e LLCLARIS
LCCTODIOMUTENA, TEI MILICAFIS VIITMCeM PTRICaTE CaTeTIS
vircuribus afferebat, multoq; plus ad terre dignitatisrem.
rili-

## Folio 41 — 1665025204:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
SILV CDL LK +1. 2.M.
milicarem quam iuris civilis gloriam disserebat. Vigilas tu de
nocte, ait, ve tuis Consultoribus reipondeas: ille vero quo in-
tendie marure cum exercitu perueniat. Tegallorum, illum
buceinarum cancus exlulcitat. Tu actionem instiruis, ille aciem
instruie. Tu conesne tui Consultores, ille ne Vrbes aut Cactra
capiantur. IIe rener _ seir veholtium copix, tu ve aqua pluuis
arceantur. Ille exercitatus est in finibus propasandis, tu in re-
gendis. Carerum omnia nostra Audia, ec hec Foren(IS laus, de
industria latene in turela, ac praesidio bellicae vircuris, et simul
atque increbuie suspicio tumulcus, artes illico civiles conrice-
Tcune. Omnia denique quae sunt in imperio in Ptacu Civitatis,
ab iis detendi ee firmari putantur, qui militari rirture antecel.
Iune. HIxec de praestontia veriusque virtutis Orator dilputabat.
Ieaque magnus ille rir fuerie, cui veraque intuerit, quiquetam
Consilii, quam Forticudinis ingens, ab veraque cinis audire me-
ruerie. Fuic Gerbertus (more ejus seculi, quo aut milicibus Abba
tix conterebantur, aut Abbaces e Monachi, sua, e Tuorum ar-
mis tueri necesse habebant: re Flodoardus obleruat) a Can-
cellis ad aciem, et ab rmibra cgrediens ad Solem; de quo etiam
illud Menandri vurpari posset
Flezan cruilis, etiam s Deus ipsure foriitatet
laua vlus esset posset
nobilior, melior, Forcior: in arena solispatiens, aequx terenstei-
Forisiniurias, ex caloris; rmbrae neglisens, voluptatis e rapa.
citacis nescius, tamis, e ltis tolerans, in consiliis cautus, sim-
plex in actibus, moris actricti; in praeliis Lco; vitx _ languinis
Cui prodigus, led pro Reipublica Scacu; in quo non minusmode.
Icia e continentia, quam onimi magnitudo acque conttantua
excelleret: quippe di obtemperare Ducis Imperio, ee imperare
Pariter ipse Ducis Functus ofticio Feeliciter reilitergi noset: po-
Eis debellare, non in mensa, quod plerisqe solemne, led in con-
Rictu, sive Cingulari, Eue populari, Alexandrum. Ductase exer-
citus, ip se insinuat Raymundo Aurilacensi Abbaci SCripFAXCI.
existola in qua lego. Nec saris sciam verum exercirum ance aucum-
num deducam in laliam, an in Germaniam iussu Thcophania Domina
mea demoremur, ut quomplurimas copias contra Ludonicum Rezem
Francorum nisi quieuerit, comparemus, qui amicis inquierissimus, perni-
ciosissimis hostibus non mulium inquierus, quis sit, quidque de eo intellisi
oporreat, velox exitus comprobabit.

## Folio 42 — 1665025204:0066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
haht.
ILVESTER AL. IP. M
ON AST
C
AND AES
L
Anctus Caoano a Lcocorico Rege, instinctu Brunichil-
dis auix e Callia pullus, relicto Crallo discipulo luo in Ale-
mannia, in Icaliam venit, atque apud Bobium in Insubribus cae-
nobium extruxic, vt narrat Sisebertus, in Chronico. Tonas Ab-
in vira bas. Columbani discipulorum d scipulus, Factum e locum lucu-
5. Colum. lentius deleribit; quemadmodum Columbanus relicta Callin
atque Cermania ltaliam ingressus sic, rbi ab Agilulpho Longo-
bardorum Resc honorifice receptus, optionem etiam habuerie,
reinera lcaliam, quocumque in loco roluislet, habicaret: ibidemq3
penes Mediolanum Vrbem diverlatus, divino tauore, pertidie d
haerelis arrianx Fraudes, Scripturarum cauterio descriplerie
atque dissecarit; contra quos eriam libellum Florentis scientia
cdiderit. Eorempore vir quidam nomine locundes ad Regem
venie, _ Regi indicavie. se in Colitudine ruribus Apenminis Bcati
Petri Apostolorum Principis Scire in Qua VirEULES CXPErtUS SIE HC
ri: locarbertate Excunda aquis irrisua pilcum copiam. quem
locum recerum craditio Bobium nuncupabat, ob riuum in colo.
cohocnomine fluentem, amnemq; alium profluenrem nomine
Threbiam. super quem olim Flonnibalhremans, hominum.
equorum, elephantorum atrocissima damna senC. E: vbi cum vir
Dei renisset, omni cum incentione Basilicam inibi Pemiruram
reperiens, prisco decori renovons reddidie, idqnon line mira-
culo. Inter praerupros laxorum (copulos, erabem abiegnam
quam vix erisinta, auc quadraginta homines incerrae plano vix
movere potuissene. Columbanus cum duobus luis, vel tribus,
prour ardui callismeatus patebat, accedens, luis de luorum hu-
meris immane pondus imponebat. ee ubi antea pro asperitate
itineris, libero gressu rix graderentur, tirmis restigiis velur ocio
vacantes ovontes irent. Reltituta ex exornata Basilica, domici
lium ad eamdem Columbanus elegit, Monachos quamplurimos
salesit, quos regulari disciplina instituit; unde oriso Caenobii.
relisione renerab lis, ec diviriarum aftluencia opulentistimi, in
Gued

## Folio 43 — 1665025204:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
SILVESTER II. P. HI.
quo Columbanus expleto annicirculo, vita Beata Functus, ai-
nam corpore lolutam caelo reddidit. Florentissimo huic Mon2-
Rerio Orho Auguctus, Cierbertum Caesium Aquiranum, cum
lumma porestare Abbatem prxefeciti neque minore invidia mul.
torum. qui hominem alienisenam eam opulento. tamgi Reli.
giolo Caenobio praefectum xegre ferebant. Itagi GerberFuSnOn
magis saudebat, ob delatam sibi dignitarem, quam dolebat.
Proerer occationem quae ipsum invidix expoluiset. Ita ille FTu-
soni (uo epist. T2. Secundum amplicudinem mei animi, amplissimis ho-
noribus dicavit me Dominus meus. Nam quae pars Iraliae posse ssiones Bea-
ii Columbani non continet ? Hloc quidem ita ex larcitare es beneuoleniia
nostri Caesaris; foriuna vero aliier instiruit. Secundum ampliudinem
quippe animi mei, amplissimis me onerauit hostibus. Nam quae pars Ira-
liae meos non habet hostes? vires mea impares sunt viribus Itabia. Con-
disio Pacis haec est: sispoliam servio? ferire desinent. resticum? distri-
etis persequentur Eladys. Vbi Zladio ferire nequibunt: jaculis verborum
apperent. Concemnetur imperialis maiestas, cum in me. rum in se ipsa. In
diuisione sanctuaris Domini secundum libellarias lezes facta, quia con-
sensire nolo, persidus, crudelis, ryrannus cognominor: ipse Caesar omnium
hominum excellentissimus, a furciferis asino coaequatur. Oamicorum fide-
lissime: ne deseras amicum consilio, ex auxilio. Recordare quod te orane-
rim, me malle esse militem in Caesarianis C astris quam Rece in extraneis.
Porro quiilliholces fuerine, quid criminarine, quas iniurias in-
ulerine, quid ille Fecerit, quid tolerarit in diversis infinuat. FI0.
Res mumerat, Petrum Epilcoxum Paxientem, Bolonem Comi-
tem, Pecroaldum Monachum, omnes denigue Frarres Bobien-
Tes. Crirminabantur quod memor illius Poulini, oui luorum et
maxime domesticorum curam non habet, fidem perdidit, es est insidels
deterior, Fridericum Caelium Fratrem _ reliquos Ayrpis luxe ma-
res e Foeminas ex Callia in Traliam cuocanit, Fovendosqi fulce.
Perit. Criminario aurem tantum processerat, ve ee edicta Cx.
TarIS CONFCMHETeNE, _x per fictas blandicias Caelari illuderent,
omni pudore postpoliro. Ita ille ad Cxlarem epilt. II. Duid ora,
caudaeque vulprum blandiuneur hic Domino meo: Aut exeant de Palatios
aut suos repraesement sacellires, qui edicta Caesaris contemnunt, qui le za20s
ejus incerficere moliuneur, qui ipsum alino coequant. Faceo de me, quem
nouo locurionis genere equum emissarium susurrant; exorem es filios ha-
benrem, propter parrem familia mea, de Francia recollectam. Dictis
abest pudor; Orempora O mores? Si gratiam sequor. Sanctissimam FI
dem

## Folio 44 — 1665025204:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
LLVESTER SI. 1. 1
demrelinquo. Si non sequor J exulo. Sed porins liceat cum fide in Palat:d
exulare, quam sine fide in Lario regnare. Praeter hasverborum con-
cumelias, Factorum alias addiderunt. In primis Coenobii bona
quamplurima dilapidarunt, sei pecunia accepta divendiderunt;
ita ve Monachis ad extremam eseltarem redactis, non haberet.
quod ad rictum cultumq; quocidianum repraelentaret. Serenis-
simis auribus Domini mei (Teribit ad Cxelarem epist. 2.) mallem re-
ferre lata, quam rristia; sed cum videam Monachos meos atenuari fa-
me, premi nuditare, cacere quomodo potero? Tolerabile quidem hoc ma-
lum, si non etiam simul melior pes foret ablata. Neseio quibus codicibus,
quos libellos vocant, eorum sanctuarium Domini venundatum est; colle-
eta pecunia nusquam reperitur; apochecae ex horrea exhausta, sed in mar-
supis nihil est. Quid erzopeccaror hic facio ? Si cum eraria Dominimei
fieri posset, sarius esset me solum apud C allos egere; quam cum roc ecenii-
bus mendicare apud iralos. Petroaldus Monactius, retractariorum
antesignanus istuie, qui ad Canobium spectantia bona vendi-
derac; reixse Cerbertus Abbas, apud Ccrebertum Perdonen-
sem Exiscopum conqueritur exist. 3. O nostri pes consilii? scribu,
praeseniis malistarum. stulium est dissimulare, loqui inuidiosum, ne odio
personarum asi videamur. Si licet Abbari quibuscumque personis trade-
re immobilia Monasterii libellario nomine, mobilia obieniu eleemospna
nec relinquere si qua forre residua sunt eorum haeredem fieri Monachum
specialirer, quo spectat noui Aabaris ordinario: Perroaldi dicuntur fuisse
omnia, abbaris nulla: ex ita esse constat, quoniam nihil nobis relictum est
praeterrecta, es communem vsum simplicium elementorum. Epistola Do-
mini mei iubet Perroaldum coli, tenere quod venuiii duplicarur pondus pa-
rentibus positis in eadem erurina, vires necorii perpendite. Considerate
quid amiserim, quid assecurus sim, nihil plane praeter grariam Domini
mei. Perrus quoque Fpiscopus Papienis, diripiebat id quod re-
liquum fecerat Petroaldus: Ped neque manibus temperabat B0-
SoComes aliqua vlurpare. Ita Boloni Gerbertus cpist. 4. Rece
dant mulea verba e sequamur facta. Sanctuarium Dominimei, nec pe-
cunia nec amicina vobis demus; nec si darum est ab aliquo consentiamus;
Faenum quod vestri culerunt Bearo Columbano restituire; si experiri non
vultis quid possimus cum cratia Domininostri Caesaris, amicorum consi-
lio arque auxilio. Petro vero Episcopo Papien(i exist. 5. Quod Abba-
tiam sancti Columbani habere videmur, talorum nulli zratias acimus.
Si ante Dominum nostrum à vobis laudari sumus, non indebitas vobis ad-
dimus landes. Murua exposciris collequia; es a rapinis nostrae Ecclestae
non

## Folio 45 — 1665025204:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
SILV F STF R II. P. H.
non cessatis? nostra velur propria miliribus dividiiis, qui dinisa in ine-
erum revocare debuistis: Rapie; praedamini,vires Htaliae contra nos con-
cirare; opporeunum tempus nacti estis; Dominus noster bellorum certami-
ne occuparur. In hismolestis perturbacionibus, Gerbertus ani-
mum non depoluit, sed _ Toannem summum Pontiticem inter.
pellauit, ee Bobienses Monachos officii admonuit. Ita PapX
Loanni exilt. 15. Bearissimo Papa Joanni. Gerberrus, solo nomine officis
Bobiensis Caenobii Abbas. Duome verram: Proh dolor, Sedem aposto-
licam si appello, irrideor, nec ad ves propter hostes est veniendi facultas:
nec de Jtalia ecrediendi libera potestas. Morari difficile, quando nec in
Monasterio nec extra quicquam nobis relictum, praeter viream Pastora-
lem, ex apostolicam benedictionem. Ita deinde Fratribus Bobienl-
bus epist. 18. Scripiura sancta dicit. Dui ficte Dominum quarunt, nun-
quam invenire mereantur. Qui Reculam sancti Benedicti professi estis,
es Pastorem venerandum abiecistis, es colla Tprannis sponce subdidistis
(non de omnibus dico. sed de vestris cyrannis ducibus) ante Tribunab
Christi quomodo apparere vuliis ? Haec quidem, non causa rerinendi hono-
ris seribo, sed sequenda loquens, cura Pascorali animam meam libero, cri-
mine, non audiences implico. Apostolica priuilezia revoluire; anathema-
ta, quae mihi ostendistis ad memoriam reducire; insuper intellieite quod
Sacri Canones dicunt: Dui excommunicaris quolibet modo se iunxerit.
excommunicatus sit. Videte in quanto periculo res vestrae sitae sint. Supre-
mus Judex faciat vos sua praecepta coenoscere; et ea opere implere. Ilaec
omnibus Coenobitis: Ista specialiter Rarmundo Monacho cp. 19.
Recte quidem frater conguereris super Abbaris rui privatione. Oues in
convallibus ande ora luporum, absque Pastore Monachi in Mlonasterio sine
abbare. Secundum scire ruum es posse, bene te velle es facere adhortor
ex moneo. rnius anni eria imperia diversa superte, docent quae fides, fal-
lacia, es inconstantia, fucuram desolationem non tanium parierum quan-
tum animarum inxemisce; es de Dei misericordia noli desperare. Icta
monebat e Catagebat Gerbertus AbbaS apud Cxlarem, Sum-
mum Pontificem, Epilcopos, Duces, amicos. Caenobitasi arma
etiam pro detentione non tam sui quam Turium ec bonorum
Monasterii sumere paratus, nis suspicio de fide militari illum
auerrisser, ec ad Audia Philosophix quae intermilerat impulis
Sec. Significabat hac omnia Geraldo Abbati Aurilacer epist. 16.
Occidis, occidit, mipater, starus Ecclesiarum Domini, Respublica perit.
Sanctuarium Domini peruaditur, praeda fit bostium; Consule parer, quo
Me COB

## Folio 46 — 1665025204:0070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
le sLk II. c. M.
mecontera. Mes quidem mei arma sumere, castra munire paraii.
Sed quae spes sine rectore Patriae: cum sides, mores, animos quorumdans
ralorum pernoscamus. Cessimus erzo forrunae, studiaqe nostra tempore
intermissa, animo recenta reperimus, quibus si placei maxistrum quon-
dam nostrum Rarmundum inceresse cupimus, incerim dum Calendis De-
cembris iter inendamus. Inter haec Monachi Bobienles Cuje moni-
ris Cerberri, sive adhortationibus dc minis Pontiticiis, Augulta-
libusq; permori, ad oblequium redierumt, X Abbarem quem
Praefracta remeritare reiecerane, ciccerantgi demisse quaesie.
rUnE. Laudauir Gerberrus hanc eorum prompritudinem, X d2-
tis ad eoslitreris epilt. 83. Grarias agebat. Gerberius gratia Domi-
ni si quid est salurem dicit, dilectissimis sibi filis Bobiensibus veriu sque 
ordinis. Rem dignam vestroque nomini convencentem penitus esistis, pa-
trem quarendo, parrem visitando, quia iure vos veros filios esse docuistis.
Erco ex pro vestra dilizentia, ex pro fide constanti circame, nunc ab-
sens erates habeo; es mox propiria divinitare praesens debitas exhibebo.
Feo quidem es siiam propemodum in porru constiri; vos tamen malignis
Ructibus iactari. iniquo animo fero. Sed scimus Dominum omnia posse
eumque morum prece pauperum, considimus afflictis opem illico laturum fo-
re. Praeltitit eo in ofticio Gerbertus, id quod crar veri Pastoris
Coenobiarchae. Nlam l in corpore mrltico Ecclesa, ve aliquis
doctus Plalmorum interpres disserebat. Canobirae locum obti-
vene oltium, de quibus ille dixerie, omnia ossa mea dicent. Domine
quis similis sibi: Gerbertus os de ostibus meliore spiritu animaris,
ec opibus Coenobii infractum; in retinenda, quam non exambi-
riis, qui anachema meruerane, plane placidum ec benignum.
Octendie; reetiam istud minime praetermilerim, quod fuerit For.
tis ad onera ex labores, citiusq; trangi, quam a recto inflecti Do-
euerie; tum quod infirmorum Caenobicarum imbecillitarem
Custinuerie; Censu in priuaris adueris caruerie; vicam in Christo
_ diviniore Philolophia absconditam, in maximo etiam rerum
turbine rixerie; candidus ab intus, conscientiae puritare; 2b ex-
tras honestae converlationis exemplis; plenus medulla devorio.
Dis, pietaris d charitaris; adstrictus corpori Chrilti, Spiritus
Sancti Sacrario, persanctorum communionem, in vinculo p2-
cis, de ruitare mentis; qui nec dubioscasus de excx lubrica vitx
FimIIIE,

## Folio 47 — 1665025204:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
SILVESTERII., P. MI.
timuie, nec redeunte Fortuna. Secundisq: LucCeACHEIDUS intU.
muit: codem tenore animi, moribusq; modectis, cui etiam Ly.
FICUS CAHETE POTvETIE.
Est anrdus ribi
Rethoo tubio.  scentoto
Temporios dubusqe rectus
ET REC
GONSTANTTA, FIDLO, IAVDENTTA,
DIN REBVS
L.L LL5VLadMM.
Ontisit inter haec 2d6. Idus Decembris ann. 983. Roma
L Ochonem II. Auguctum exmaerore animi diem vltimum
obire. Hiuic onte Principis APostolorum BaCilicam, in loco qui
Paradilus dicebatur, marmoreo sepulchro condito, Gerber-
tus, gratirudinis ex Cupremae pieraris indicio Epichaphium in-
Ecriplit hoc schemate.
Curus ad mpetcum ireuere ules, laclt ostio
Duem Dominum. Populiqe suum nouere parentem.
HIONIS AVOVST
Orto decus Dinum Caesar clarissime nobis
Immerisis rapuit re lux septena Decembris.
ATuleteespoMan Cla Piolctes qucum koa
frequentes aderarr, de luccessoris electione agere caperunt.
Variantibus inter eos sententiis, aliqui Henricum Bauorix Du-
cempraeficere voluerunt; quod tempora malisna virum depon
Scerene, insolentis saracenorum. de luperbia Cracorum rehe-
meneer de nouissima rictoria in Othonem adaucta. Romanici-
ves, Romano Imperio Romanum Civem prxesse, nec diurius
exceris Regibus Sceperum Augustale permittendum aftirman-
res, Crescentio Nomentano, vel alicui ex Principibus Tcalixe de-
ferebant. Alii non discedendum ab recta Orhonum linca, me-
ritoac recordatione Ochonis Imperatoris optimi cenlebant, de
Otta

## Folio 48 — 1665025204:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
ILVFSTER II. P. 51.
4d
Otonem puerum optabane. Frant qui recularent Orhonem III.
parri surticere. Craecum criminabantur, quod Theophania PTice-
phori Constantinopolitani Imperatoris filia, natus etec; metue
bancgi ne Cirxcorum more, quem ab insticurione matris imbi-
berae, Fluxs fide imperaret, vel porius conrognaret; Pheopha
nia Imperatricorerum poconte; illo Colo nomine AWouItO. LC.
berrus Treuirensis, se Villegehius Maguntinus, Archiopilcopis
videbantur Imperium Orxcanicum ac muliebre defugere; pee-
ro adhuc Ortione infra annos puberratis, sccpero serendo nec-
dum apto: neque Roma rbi Comiciis dictus locus, tunc tempo.
ris quando in Custessis icum prxesente. Namq; LTenrieus Beua
rix Dux Ochonis I. nepos, incellecta Imperaroris marte, puerum
Orhionem in suam accepie porestarem, quo paratior illi viama-
sab. 22. meret ad Impecium veniendi, ve Krantius memorabac. F.c qui-
dem cemporis angultia, deliberandi, ee Fauores propuero im-
plorandi, spatium _ occasionem ademerat: quando Principes
illo ipiodie, quo Ocho secundus rebus humanis excesserat, ad
1. 5. Lom. Succestorem designandum coinissent, ve Panvinius HOFABAE. In-
certuit Comitio; reipse BoniAlio Epilcopo Gierunden. epift. 25.
E Geraldo Abbati Aureliacen. Cpilt. 16. dum Calend. Decem-
bris Romam Poicurum ec ad 8. Calend. Tun. Se mansurum insr
Duat, AbbaS GerbextUS, _ dissentientibus Proceribus pro Otho-
ne puerointercessit; vlus etiam auctoritaro Adalberonis Fixi-
Ecopi Phemorum; ex cuius persona Feberto e Villeresio Pcri-
PlIL. Fcberro epilc. 26. Labefactari Rempublicam vestram quorum-
dam ienania, cum perhorrescimus, tum erubescimus; es privilezio amo-
ris nostricircavos, es communi parriae cornatione. Paucine creat sunt
ex parentibus Rezes, qui nouum filio Domini vestri praeponere vultis ?
Force quia Graecus, vi dicitis, more Graecorum conrenantem sustinere
non vultis ? Quo recessit sanctissima fides? Exciderunt ne animo benefi-
cia othonum vobis contata: Nlarnam intellizentiam vestram revocate.
generositatem perpendite, ne perperuo dedecori generi vestro esse velitis.
Si vires vos destiruere exclumaris, meliora sendientes perquirire; nos fau-
lores, Coadiutores in talibus nezorys fore perpendire. Villese(io ep. 27.
Mlana, pater. constantia contaborandum, pro habenda ratione pacis
asque ori. Regnorum percurbatio non aliud quidem est, quam Ecclesta-
rum desolatio. Nos quidem piecas, es mulsa circa nos ortonum beneficia,
filio Casaris aduersari non sinunt, denique Reres nostros ad auxilium ei
ferendum permonimus: uniuscuiusque partis pactum, si placet commune
consem-
2. 4. Savon
ErInC.

## Folio 49 — 1665025204:0073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
conensi n sempternum, stabilaus: nihil a vobis nisi salua sidelitare
Domini nostri perquiramus. Tlac Domino reste loquimur, es plena side
necorium vestrae prudentiae comminimus. Qui Orhones conetur exrineue-
re cui volet superesse: Mementore illius Tulliani: stultum est ab eis sidem
exicere, à quibus multories deceptus sis: simul etiam quod non frustra di-
minitas contulic vobis nosse, ac posse, quid super his approbetis; ex his con-
traria senriatis, qui vi faveant, ex tamen a vobis dissideant ruris senifi–
caris rescripris. Scribebat e Dominx Imizx (ne Forte Alilix Ocho-
nis Corori) apud summum Contificem Toannem, de Pheopha-
niam Imperacricem; multum pocenti; ac quos Fautores, quos
competitores Ochohaberet, quidue in eius promotione facere
Oporreret signiticabat Gerbercus epist. 22. Dominum Papam con-
veniri Nuncis es existolis vestris volumus ac nostris; ex si quos, es spe-
cialiter es in communi habemus fautores, es adiurores, vt qui simul iri-
stamur, propitia divinieare caudeamus. Dominam meam Theophaniam
Imperarricem nomine meo convenite. Reces Francorum Lotharium. L. H
aonicum VT. es Carolum V I. filio suo fauere dicice: nibilque eos aliud cona-
ri, niscerrannidem enrici. Rezem se facere volentis sub nomine aduo.
carionis, velle destruere. illum illum designabat, qui Principibus qui
buldam adiumantibus appellaverat le Aurustum, ve MutiuS l. X4.
_ plurima erronnice aulus, puerum quoque Othonem in Cuam
acceperat poteltarem: de cuius postea manibus, illum Principes
CXEFARerC, VE KranEZIUS: X Aquisgrani, diademate Colenni CXOF
natum, atque ab Joanne Archiepilcopo Rauennare Apostolica
Sedis Lcoacoinaururatum cenunciatum q: C x larem (alutauere.
ve Panuinius e alii cradidere. Interim dum Orro, in potestato
Ilonrici decineretur; isqi Augustalibus ciculis vurpatis erean-
nidem exercereti ac in ca Principum GTermanorum dissensiones
Tcali quoque Crelcentium Nomentanum Imperatorem lalutal-
Sent; isqi Romae tantam, in Ecclelialticos praecipue crudelita
TeM exerCeret, ve Summus Pontifex secedere in Hecruriam
conctus sIF, ve idem Muriusmarrat; Cerbertus pro lalure Reipu-
blica ex Orhonis dignitace rehementer Colicitus, tum aliisim
Perii Principibus. cum Nasuncino in primis Archiepilcopo cas
calamitates signilicans seribebat, epist. 84. Mula charris non cre-
dimus, quae Lecaris comminrimus, ut huic abbari agrardo sibi intimo
Patermeus Adalbero Rhemorum Archiepiscopus, vobis per omnia fidus
mulia commisi, de staris e. pace Regnorum vobiscum habenda. Insuxer
ea qua per existolam vobis sienisicavit, sic se habere Dominum testem in-
VOCat3
S IF V F S TE R TI. P. BI.

## Folio 50 — 1665025204:0074
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ILV F Se  R I1 +, 1L.
vocat, et pers adereae  qua doois placeant se non est aptum scri-
pris, ei vivis rependire verbis. Sed omi pater, maerens simili de causa
maerentem quibus affabor verbis? Caesare destituri praeda hominum su
mus. Casarem in filio superesse putanimus. O quis perdidit? Quis nobis
lucem alteram eripuit. Agnum matri, non lupo commini oporruit. MC
quidem doloris immaniras, mihi consulere non parieur. N’unc fertur ani-
mus praeceps in hostes valos, qui mea fundirus diripiunt: nunc quasi me-
liora deliberans, terrarum lonzinqua perit. Sed dum redit oiho, dumge
harent infixi pectore vulsus, dum Soeraticae disputationes ipsius frequenter
occurrum refrinsitur imperus, es peregrinationis mea taedium apud
Gallos virumque relevarur. Consule pater, es si erea maiestatem vestrant
nulla mea sunt merita. iamen nec defuit, nec aberit aspectus. si forruna
ve quondam riserit. Cum tempas unum nactieritis, es cum impe-
rarricibus, es cum his ad quos referre putabitis, me seruum sidelem Caesa–
ris ab exilio revocabiris; qui nihil deliqui, nisi quod Caesari fidelis exriti-
Scribebat ilta Gerbertus ex Calliis, quas dubia Rcipublicae in
Tealia tempora cum repetere coegerunt, ue scephrano Romanae
Ecclesia Diacono scribileo. Cumque inter ea Locharius
Rex Francorum, He aC MecC Murata ad Lotharingiam quam
viuo Orhoni e successoribus permilerat, recuperandam con
tendisset. Virdunumq; iam caepisset, et Godetridum eius Prin-
cipem in suam redesisset porestatem, vlera etiam processurus vt
Krontziusnarrat; Gerbertus rna cum Adalberone Archiepilco
Po, tocius Imperii rires contra cum movere, miltis Legaris ad
rniverlos Principes Imperiinon praetermisIE; AC PrXterea exer.
citu in Cermaniam ad fines Calarum admoto, Primates Regni
Lochariensis, rei le se Imperio permitterent ac datis oblidibus
filio Imperacoris parerene obcinuie. Flicandem ex Lorharium
deserverunt, et locium belli FTenricum Boium in Galliaregnare
prohibuerunt; ex tancum conando opud Cermanix proceres eF.
fecerunt, ve hic Reipublicae hoctis dictus HE. Cumque is Calen
dis Februarii cum exercitu accurrere, e conatibus aliorum obsi-
Rere properasset, Gerbertus cum Adalberone, contra illum Prin.
cipes d magnates concitauit; prouidens, ne divina Cimul e hu-
mana iura pessundarentur; neve peeualerent qui convenerant
aduerlus Dominum. _ aduertus Chrictum eius; ec ad extremum
ne illum confortem Regni facerene aliqui, quem lemel admil.
sum Orho repellere non posset. Hoc Gerbertus pro lun side ec
piecare in Ochonem III. hexilemm Alium, cui propter maxima
Orho.

## Folio 51 — 1665025204:0075
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
SILVESTER II.  M
Orhonis parris beneficia tantopere deuinctus, ue d Tenrici alt
consilia, e Francorum Regum impetum infracto animo con-
tempsexic: ve insinuar epist. 35. 2d Geraldum Abbatem Auri-
liaceri 37. 2d Robertum Palarinum 39. d Noresarium Fpilco-
pum Lcodienlem. In ca rerum perturbatione, Adalberonem
Virdunenlem Epilcopum, e ITermannum eiustrarrem Goditre-
di filios, in tide Othonis pueri nutantes Gerbertus contirmauit;
vegi Codetridum parrem in Foedere cum Ochonibus percuso sc-
querentur admonuit cpist. +F. 2ddens epilt. 47. Felices quibus pa-
eerna vireus exemplar sit imitabile. rester genitor hoc perit; repentinus
casus ne vos deterreat. Filio Caesaris fidem quam promisistis servate; om-
nia castra ab hostibus rmemini: denique nec Scarponnam, nec Paidonis
Castellum, nec quialibet eorum quae vobis religuit. Francis relinqueris;
illectis, ant vana spe suae liberationis, aut terrore sui cruciasus, aut fily
Friderici. Haec praecepta maenanimes parer, senerosis filys dedit. Sen-
tiant in vobishostes; non se rorum cexisse C0defridum: auxilia on dique
comparate liberatores parentis qui 27. C alend. Aprilis me interprecem
fieri voluit sibi, suique. fidissimum. Hocegarius Epilcopus Leodienss,
inter alios pro Codetrido ac aliis constantissime seterat: Adal-
bero Archiepilcopus Phementis in fide Orhonis nonmnihil ritu-
bauerat, ec metu perterricus ad Archiepilcopos diversum quid
a priore sententia, vel conctus scriplerat. Coterum Gerbertus
Forricer in culcu ex observancia Ochoniani nominis perstirie; _
Noresarium, ve ex iple perseueraret, de Ailios Codetridi in Offi-
cio contineret, pramissa laudatione hortatus ett, cpilt. 49. Spe-
Et abile faciunt nomen vestrum, ait. praesemia tempora, quibus paucorum
laudatur probicas, multorum praedicatur improbitas. Speculatur nunc
amicus vester C0defridus, qui amicorum se potius quam sua amaverint:
qui exori ac liberis opem laturi forent si se vlrima rapuisset dies. E+ quia
tancus vir de vobis optime senrit, hoc solum indicio esse porest, quanta in
vobis eniteas virrus. Dui se amant quique sui sunt, bortatur es admo-
net, et Dominae suae Theophania, Ailioque erus fidem habeani: minime viri-
bus hostium sint infracti; nullo terreamur casu, aderit lata dies, quae pa-
eria proditores ex uberatores vere, suppliciis es praemis distineuat, dis
grecet. Fidelissimum vobis Adalberonem Remorum Archiexiscoxum.
nullo modo harum rerum conscium facietis; qui quanta prematur ryran-
nide restantur existola ad Archiexiscopos vestros decreta, in quibus ni-
hil eorum quae voluerit scrip(et, sed quae Tyrannus extorserit oscitanti.
Serip(it Pracerea Cerbertus Mathildi Comitissx rxori Codetri
disac

## Folio 52 — 1665025204:0076
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ILVESTFR II. P. N.
dis ac parruo illius sigetrido; illam, ne pacta vila cum L othario
auE Carolo Faceret, neve vIla ratione trepidaret; HUIMCVeFO VE
Potius Fugoni Capeto, contra Carolum competitori adhaere-
ret admonens. Ita Machildi Conitissa exift. 50. Deponat Domi-
na mea Mlathildis omnem quaerimoniam. Clarissimus vester coniuX Go-
defridus, inter pares praecipuus, ac ipsis victoribus formidabilis hoc prae-
cepit. Exhilarare menem, qu’a spiritus rristis exsiccat ossa, consilia tur-
bat. Dominae Theophaniae Imperairici, semper aucusta, ac slo ejus sem-
per Aususto cum filiis vestris fidem purissimam sernate; pactum cum
Francishoctibus nullum facite: Francorum Reres auersemini: Castra om-
nia sic renere, sic defendue, vi nullam in his habeant parsem aduersarii
vestri; scilicet, neque pro spe liberationis maris. neque proverrore perem-
prionis ejus, aut fili Friderict; Haec L2. Calend. aprilis ad Flumen ma-
rronam mea fider commisi, quae vobis plena fide reculi. Ica deinde Sigi-
Fredo Comitispatruo Cerbertus, epist. SI. Nimirum vrorem circa
parentes vestros, qui nunc exules sunt hahentes eos ad Rumen Marronam
TT. Calen. Aprilis allocuri Cumus: es quae Dominam nostram Theopha-
niam de sua fidelstate serre voluerunt, per epistolam mandamus. Et quia
cum beneuolena ononis ex Eeriberri quorum custodia servantur; eos allo-
qui valemus quaecumque es vos es Dominanosera ers mandare volet, lit-
reris nos habere faciaris. Hioc insuper vesirae fidei communimus; quia so
Tuconem vobis in amicitiam collicauericis, omnes impecus Francorum
facile denirare valebins. Coererum quid cum Godetrido; Machil-
das eorumq; liberishactenus egerie, Theophania Imperatrici
Eignificauie, Scripea epiC. 52. in qua quid le vellene, quid ipse
proilla ac Orhone posset, quo in stacu apud Lotharium, Ludo-
uicum, a Carolum, ipse ac Adalbero esset, renunciare non in-
Terrmie, iCiS verbis. Cupieni mihi vos adire secundum imperium ve-
srum, non frusera renisa est divinitas. Nam FF. Calen. aprilis captos
Comites alloquutus Codefridum, patruumque ejus sizifridum inter hoscium
cuneos, solus repertus sum vestrarum parcium, cui fidenter de scaru impe-
rii vescri suas sententias concrederent. Scripsi itaque ed cohortatorias lit-
reras secundum intellectum eorum, coniusibus, liberis, amicis, et in fide
vestra persient, nullo incursu hostium terreantur, eorumque exemplo, si
forruna rulerit, exilium porius eligant pro fide vobis servanda, quam pa-
eiria solum cum persidia. Iios eco viros imprimis charissimos habeo; qui-
bus zravins est quod vestra necoiia, non valeant exequi, quam quod ca-
privirari hostium videnur addicti. Sed quia Principum dissensio interi-
nus Regnorum est: Principum vestrorum concordia, remedium rantorum
malom

## Folio 53 — 1665025204:0077
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000077.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
se a .le a2 2. M.
malorum nodis jore bnt; suas qu e asse opiout.
Noueritis eiiam Reces Francorum nos non aequis oculis intueri, eo quod de
vestra sidelitare eis contraria sentiamus; simulque quod mulia familiarita
re veamur Adalberonis archiepiscopi Remorum, quem simili de causa
insectantes insidelissimum sibi purant. In his omnibus quid nos velitis fa-
cere, e si inserhostes via paruerit ella, quo es quando vestram praesen-
riam possumus adire cerrius sirnifieate nobis, paratis per omnia vobis ob
remperare. Res processit, ut iam non de sua expulsione acarur, quod role-
rabile esset, sed de vita es sancuine cerrent. Hhoc mihi secum commune
est, quasi se contra conarus Kecios incitanti. Moles denique oppressionis
tansa est, vestrique nominis cantainuidia, ut suas miserias nullis audeat
vobis senificare rescripiis. Sed haec eyrannis si nualuerit locusque ad v05
perfuciendi sibi parverit, non frustra de vobis spemceriam habuerit, ad
vos confuziet; qui oobis ac filio vestro in quo valuit suffrazium medicarus
est. Scrip(E praeterea Roberro Palatino inter aulicos Theopha-
niae Principi, cum Cuam cum Adalberonis Archiepiscopi, Adem
atque constantiam in rebus Orhonianis exponens, ec quo loci
deinceps illum habere optarene, ve significarene requirens;
exist. 37. nimirum; quod ad auxilium Orhonis quamplurimos
Declamatores, re Galliaceltetur, exacuerie; quod de Aide, pie-
eate, _ stabilitare Adalberonis Archiepilcopi ersa herilem Cx-
Paris defuncti Alium nemo dubitare debeat: Et an in Francia, in-
oiE, velue miles succencuriatus procastris Caesaris remaneam, an para-
ius omne periculum subire vos ad eam, an porius ad iter quod ru ex Domi-
na mea bene nouisti me praeparem, sui officii erit rescire acque rescribere.
V
Ochario Rege glorioullimio ad 6. nonas Martias terris lub-
 tracto, Gerbertus, neque pierati in vita Functum, neque
commilerarioni in relictam Reginam, neque Audio in Rempu-
blicam deesse roluic. Inprimis detuncto exequias rieu Christia-
no celebrauie, veque Romae a Summo Pontitice celebrarentur
Scephano Dincono epist. 77. insinvauit: deinde claristimo Re.
Si Exirhaphium conscriptic.
CHoros

## Folio 54 — 1665025204:0078
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DEL VASTER CI. 1. M.
Terrifici Mariis quod eras conspectus in Astro.
D Ratorea ex perlona flemma Regina, daris ad eius man
trem Adclaidem Imperarricem licteris cpist. 75. _ CuHra-
sia animae vita functi, ee consilium auxiliumq: riventi ridux
expetiie; inrebus scilicer dubiis, quando et Ilenricus nondum
quieuisset, et de succestione Regni Francorum duo contende
rene, et inter Ortonem et Francos adhuc bellum Ferveret. Don
mina Adelaidi (ita fcribebat nomine ReginX GerBCREUS) Imve-
ratriei semper Augulta, Flemma quondam Regina nunc lumi-
ne Francorum orbaca: Elapsa sunt tempora mearum deliciarum; rem-
pora decorismei, o mi Domina, es o duleis mater; dum is quo florente
Aorebam, coniurem in perperuum viduam fecit. Oamara dies 6. Nona-
rum Marciarum, quae mihi virum eripuit ? quae me in has ansustias prae-
cipiranit: Intellicat pia mater remitum es ancustias filiae doloribus ple-
nae. Non esse me paenitus praeoptarem, nisi divinitas solario reliquisset mi-
himatrem. O quando videbo: quando alloquar: Ftenricus quidem vestra
praesemtia, ac Rezinae in Curia zomarrici Montis obi confinium Regno-
rum est ad 25. Calend. Tuny, me ex filium meum occurrere voluit. Sed
haec mora mille annorum mihi est. Noveritis interim Francorum Princi-
pes, mihi ac filio simul fidem Sacramento firmasse. In hoc e in reliquis
quae sequenda ac vitanda sini; vestro iudicio viemur: vt non solum Fem-
ma Recina, sed omnium dicamini mater Regnorum. Recordamini prae-
terea vestrorum verborum; quod virum meum prae me dilexeriris, quodque
ipse pra me vos amaverit. Pro sint anima ejus hi dulces affectus; ee quod
remporaliver exhibere non valeris, spiritualiter recompensetis per sanctos
Patres, id est Episcopos, Abbates, Monachos, ac per sernos Domini
quosque reliziosissimos. Pietaris pertunctus ofticiis, ad pacis inter
Principes Caricienda Scudia curas converrit. In primis Pheo-
phanix imperatrici, e Ochoni Augulto, quo in periculo Adal.
vero Archiepilcopus Remorum, vna lecum verlaretur, eo fine
lignificauit ex persona Adalberonis scripta epilt. 90. Ve verum
que ad commilerationem, _c hinc ad pacem incundam permo-
VETet. In quem cumulum, aie, ira furorque Rezis in nos proruperit, testis
est imperus eius repentinus ex inopinatus, vixqe sine multa cae de partium
repul-
Cujus ad ob sequium coiere Duces, bonus omnis
uem coluit; Care Caesaribus monimenta doloris
Caesar Lothari pratndis luce secunda

## Folio 55 — 1665025204:0079
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
EEVESTER II. l. I
resas. Qui pai inter nuntii erant, castra dirvere, quae sub vestro re
mine nobis sunt, imperabant: somul es offerre iussurandum secundum
coram libidinem, aut urbererno excedere. Incerserebant es anriquam
renevolentiam Divi Auzu li circanos, nostrumque familiare obsequium:
quae es his somilia nestrae saluri in praesentiarum obstitere. Ferte erzo cer-
eum solatium tempore incerto, nec dubia spe deludamur, qui in conser-
vanda fide nunquam dubitanimus. VI. Calend. Aprilis Conventus Fran-
corum inductus est, ibique crimine insidelitaris pulsabimur, quod Fpisco-
pu Terdunensem licentia donavcrimus, quodqe ad praesbiierii honorem
promonerimus. Is etiam, ut res fiat impossibilis, a nobis videtur repeten-
dus. Si haec ita se habuerint, vestri nostrique fidelis Cerberius ac Reinerus;
secondum quod voluistis. Nouio naazi vobis minime occurrere poruerint.
Sed vestra Clementia Colonia, quo post veneuri sunt aliquanto ducem
aprum idineris eis pronideat. Ad LT. Calend. Marrias Oitonem e He-
reberrum Comires alloquemur, iterumque daris obsidibus quos recepimus,
fraerem meum vestrae seruituri remiriere aventabimus. Duibus angustiys
ob fidem vobis seruatam, semperqu servandam premamur. parscis expres
simus. Sadutare vestrum auxilium vestra ex parte constanti anino ex
pectamus, es ve hoc ipsum hostes lateat obseeramus, ne aerior eorum in
nosira exardescat. X in alia, 86. Senriamus es nos grariam iam bene
fundaram, Ccilicet, Ve Cezato es melius scripris de pace, e paris conditio-
ne cum nostro Reze habenda dignemini senisicare, nobis per omnia para
tis, quantum fas est sidem sincerissimam exhibere; sieqe saluri vestrae ac
nostra in commune melius pocerimus consulere. Angebat AdalberO.
nem Archiepilcopum. _ Gerbertum, quod Rexillum compel.
leret. Adalberoriem Exifcopum Virdunensem, quem ilte ad5a-
cerdorium promouerat; devetracris silium cuendum, ornan-
dumq: Lulceperat, in ius rocaro, anathemate ferire, et porro
alios epilcopos ad cumdem excommunicadum inuitare: quem-
admodum lcripris licreris Previreri Archiepilcopos 5q. dolebat;
intinvans sibi inter malleum, _ incudem, re ira dicam, polIco,
Sine inetura animx, ac corporis spem euadendi fore disticilem.
Frgoeuthore Cerberto; in eadem nalta conclulo, ad pacem in-
ter Ochonem ac Regem Franeorum Canciendam Facilius incli-
TaMIES Camg; is FaMIO FelicIUS PrOCUTAUIE, GUIANEO OCCALIONeS CX
temporenacx, verique parti necossitarem imponerent; FTugo-
De Copero de porrectione Regninegocium Carolo, Locharii ECa-
eri Facessenre, _ tam Callorum, quam saxonum riribus bello
concimuaco; non modicum arrriris, se Lorhariensibus dudum.
20al.

## Folio 56 — 1665025204:0080
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
51
LLVASI ER II. P. M.
a Ctallis capris. Fys2 clap(s, ad lua rever(s, Peqi Imperio de-
dlentibus. Adcamdem pacem Cabiliendam Adelais, se Theo-
phania Aususca FTemma ridua Regina, Bearrix Ducissa, _cM2-
childis, Corolus, e Flenricus Duces, Ludouicus Rex Gerberto ee
AdaIberone monitoribus, Metis ad Colloquium una cum Prin.
cixibus ee legatis convenientes, conditiones quas Gerbertus
pealcriplerat, tabulis e fide publica Tublignarune, exist. 67. Fa
pace iam confecta, Scripsic de eius vtilitaribus cidem Fcberto
Archiepiscopo Treuirer, epilt. 200. Duamum veilitaris Reipublicae
conculerit, quantumue collatura sit pax inter Reces nostros bene fundata,
restis est Cinitas rerdunensium, (ine caede, es sanguine, sine obsidibus, ine
pecunis in incezrum imperio vestro restituta. Festiserit Colonin, rebus
sibi diu substractis, in interrum restimendis; quod viique maturius foret,
nili acrior cura Reenorum nuper in conficienda pace lonsius nos derinuis
set, propier inversos mores quorumdam nostrorum. L abOFALIE PPXFCK
hraec Cerbertus, Propace inter Ludonicum Regem, ec AdaIbC-
ronem Remensem, quando iplomonitore, ad 4. C alend. Apri-
lis, Beaerix Dux, apud Palatium Compendiacum hoc efecerat,
ve Calendis Tunii ad Moncem Falconis Dominae Imperatrici, Du-
ei Carolo Rex Ludonicus, Regina Femma, Dux Ilenricus cau-
Ca conficiendae pacis occurrerent: qua demum stabilica, Ad al-
Bero Senior pro rranquillitare Regnorum plurimum Catageret,
ve eidem Beberto Archiepilcopo Cierberrus, qui adcolloquium
venerat, sionificabat epist. 1OI.
IAF
EO E CCL FSIF
. Mamouo ucerm denomia Acctetua porm gla
 dios alicsplles, ae Laclenea Mlaelam in nationibus, in
Les. Luo lnt aoao CpIIL. 86. Quda reme-
dium morbismis, Ceribit, inveniemus Terdunensium execrata Ciuitas 
rnicarem danta dmn esta selut Sansemam socletatem hu-
mani generis abrupisti. Quid enim aliud eceris, cum pastorem tuum vo-
luntate haredirari Recis, consensu es favore comprouinciulium Episcopo
r
crepationes in populis. Scrinxit hunc Cerbertus in Verdunen-

## Folio 57 — 1665025204:0081
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000081.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
d L l. dea 1d d d 1e 180 10 21
rum electum, ac insuxer Episcopali benedictione donarum; aahuc pertinax
minime recoenoscis; reque velui membrum inusile ac deforme, sine onitale
corporis ex oleo in oleastrum inserere tentas? Ided Pastorem non recorno-
scis, quia Rerem ruum Regno privare moliris ? Non est rui iuris creare
nouos Reces ac Principes, id est, sub insolita transire iuza. Crauissimum
est peccarum ruum impia Civiras. Non confrecit aries muros IuoS, non
fame interfectimilites, nullo celorum cenere percussi sunt: ru tamen San-
ctuarium pervasisti, ac possides; spelunca latronum factaes; hoctes huma-
ni reneris amicirui, oblii vireinum sanctique thori, obliti consancuini-
taris ac muneris jam in sacris diebus, es in sacris locis horrendum lupa-
nar fecerunt re. Altaria Domini caleibus allisa; ac liconibus effossa sunt;
opes Reliciosorum es eauperum, rapinae es incendis paruerunt. Reuerte-
re revertere ad pacem Ecclestarum, ex ad vnitatem Rernorum, Cinitas
virturum expulerix, ac viciorum receptrix: ex v0s, si qui ectis Domine
pars melior, redite es separamini velut oues ab haedis. Zouimus antest
Sanos pollura Civiraris, nouimus satellices manipulares, quos divino ela-
dio feriendos bactenus parienter rulimus; nunc caecitare meniis presses, es
calixine moriis consoxitos, sententia damnationis ex diuinis lecibus pro-
mulcara communi omnium bonorum consuliu percurimus. Delignabat
Gerbertus, Orhonem e Ileribertum Comites, qui cum alia
MulEa CONErS EpiscopuM VirdUMeNLeM FeNEArENE, BOnag: FC-
clelix illius a Godetredo relinuiro alienata, seu porius per rim
CAEOTEA FELIMERE CUPereNE, COnEra COS TeripHE CerbertuS epist.
203. ex perlona Adalberonis Archiepileopi. Theophanie Im-
Peratrici r0. Calend. lunii: Frarre meo de inferni tenebris liberato,
quaedam lux vestribonoris orrri visa est; sed eam lucem ne cacoinne cupi-
diratis Orro es Feriberrus Comites corrumpant. summoxere elaborandum.
seaque justas es honestas peritiones frairis mei clementer audieris, cum
pro sui merito, ium pro vestra beneuolemia in me; imiustas autem es
quas egrannus errarionabilitex excorsit, in destructionem Ecclestarum Do-
mini, ac in dedecus vestri generis, prudenri consilio deviabitis. Num
villas res dumensis Episcopi, quas pro redemprione sua. una cum filio
Naalbero Episcopoinunus donat Codefridus, Comes iureiurando in per-
veruum ab Feclessa alienabiris? Num castra in et sdem ad eorumdem vo-
cum excruere patiemini, qui nunc furcivas delectorum militum contra-
hunc copias, vt in vos si apud Caprimontem estis imperum faciant:
Num quia DuX Theodorieus Sacanacam villam pervasit, quasi in oliio-
nem Rezinae Luveniacum oppidum se inuadere simulant scelus facturi, se
vobiscum paucam persenserint manum. Dac dixi, mencem pro vobis om-
mino

## Folio 58 — 1665025204:0082
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000082.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
ILVESTEIR II. P. M.
nino sollicitam habens, ex plena fide execururas quaecumque per Flerber-
rum vobis fidissimum sienificastis, qui hoc sibi donari perit, ut vestra
pariis fuerit verissimus interpres.
C I
LATOOVILLILLCIO
VBLIC AF CVl1.
Orhario Rese Francorum anno nonsentelimo octuaoesi
, molexto decedenre. Ludonicus filius in Regnum succes.
serdE. Flugoni CApeto Duci Parisiorum una cum regno com
mendatus. Ludonici Regia Porectas breuistimi profecto tem-
poris fuit. Anno enim vno regno poritus, sine liberis decesit:
vxore Cxl Aquitana, inertiam adolescentis minime ference,
domum ad luos reverta ve crat, virgine. Regnum iurc haeredi-
cario guxlicum exat Carolo fratri Locharii, qui tunc luperttes
Lorharingix Ducem se se Ferebat. At Calliillo praeterito RC.
sium honorem ad FIugonem, cui etiam Forharius filio sine libe-
rismoriente regnum donauerat, transferendum censuereiquod
hunc amarene, illum odissent. Carolum oderane, quia iniquior
Lochario fratri parriagi ec Cermanorum Imperio addictusni-
mium videretur. Ieaque Non. Tulii anno a partu Virginisnon.
sentesimo octuaselimo septimo. (lugo Capetus insisne Regium
Suscepit, Nouioduni quod est oppidum Belgiex secundae, Caio
Ccelari minime ignotum. Carolus Dux le Regni iure ac debica
Succestione exurum videns, caneam iniuriam xquo animo ferre
non pocuit. Ieaque bellum Fugoniinculic. L. audunum giRegiam
(edem caepit; in qua obsessus cruptione Facta Llugonianos mili-
tes magna Scrage edita in fuga rereit: ac Monris Acucimunitio
nem Lauduno provinguam in porectatem redegit. Inde Remo-
rum ac Suessionum agrospopulatus, tandem Rhemos prodirio-
ne Arnulphi, Regis Lotharii ex concubina filii, qui iam camdem
Vrbemoccupauerat, e Adalberonem Archiepilcopum fraude
circumventum captiuauerat, e ca de coula ab Epilcopis dam-
natus, ac tandem Regi reconciliarus, spe pacis cum Carolo con-
ficiendae Fugonis Bencheio succestor Adalberoni Acchiepilcovo
designatus fuerat, ac idem Fugoni dederat, perfidia Adal.
farii

## Folio 59 — 1665025204:0083
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
DOLL L II. P. M
Farii praesbiteri cae BiE, valtauie, ee Primates quoldam L audunum
abduxit; rbi Adalbero Archiepilcopus Fato Functus est: re PapY.
xius Masonius ex recultis historicis memorabat. C’apca fuit . 2.0.
tuncremporis d Flemma, Regina Lotharii Regis relicta: nec-
non Adalbero Laudumenis Epilcopus lede propria exclulus: in
quem etiam nefandistimis quibusdam criminibus confictis, nOn
Tolum proprio spoliare conabantur hosteshonore, verum ctiam
ignominiam Cempiternam ITemma Reginae inurere. Sulcepit
tunc amicorum ec publicae tranquillitatis curam Gerbertus: dc
inprimis Toanni summo Pontifici, quibus motibus regnum vni-
verlum perturbaretur senificauie; simulq; ve is controversiam
de regno inter Carolum e Flugonem ortam dirimeret, inter-
Dellauic: deinde ex perlona capriuorum datis ad diverloslitte
ris, oxem pro illis ac consilium implorauit: e ad extremum
Pro concordia inter discordes apud Principes Competitores plu-
rimum laborauit. Oux cum coireminime posset, Xe ex collo.
quiis aliquocies indictis, nihil quod ad arma excutienda vlcerius
Speraretur, ad Flugonem respiciens iam victorem, Proceres lI
qui adhuc pro partibus Caroli sabant, eidem oblequentes red-
dere conatus, tandem tandem quietem publicam regno resti-
tuic. Ira ex persona Flemmae Reginae scribebat Imperatrici
Theophanix exist. L L9. Pieras vestri nominis subveniat afftictae, a
praedonibus caprina. Et mibi quondam fuit es genus, es dignitas, e Re-
sium nomen; nunc quasi sine genere, sine dignitate omnibus afficior con-
rumeliis, ancilla capriua crudelissimorum hostium facta. Et quando ille
impius Carolus vocem meam audiret, qui vestram audire contempsit:
Et vos quidem me vestra memoria dignam habuistis, dum qua fieri circa
me velleris; imperaris: hic autem Reziam Vrbem occupauit. Parere alicui
non putat suo nomini convenire; nolo ejus spiritum explicare, qui sibi re-
na manuer prominit. Hoc tanium oro, ne in me faminam illidatur;
dum in mares effunditur. F.X perlona Regis Flugonis Siguino AF-
chiepiscopO SenOnen(L OS. Recali poreniia in nullo abui volentes,
omnia necoria Rerpublicae in consultarione ex sententia fidelium nostro-
rum disponimus, vosqe eorum participes fore dignissimos iudicamus.
Liaque honesto ac benieno affectu vos monemus, vri ante Calendas Nouem
bris eam fidem quam caereri nobis firmaverunt, confirmetis, ob pacem es
concordiam sanctae Domini Ecclesia. roriusq. Populi Christiani; ne si
forie, quod non optamus, persuasione quorumdam prauorum dilixenter
vobe exequenda minas ascdiaris, Sententiam Domini Papa es Pronincia-
lium

## Folio 60 — 1665025204:0084
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000084.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
lEdSLER IF. L. M.
do. iustsa oetionis assitat Lelum recali porentia. FX Perlorda
Adalberonis Archiepiscopi Remorum, Carolo Duci exist. 122.
Duomodo à me consilium quarivis, qui me inver infidelissimos hostes depu-
raris. Durmodo parrem nominabitis, cui vitam extorguere vultis ? C’erte
non sic promerui; sed perdicorum hominum consilia semper fusi ac fuzio.
Nunc de vobis dico. Recordamini quia diciris, et recorder; quid vobis-
cum contulerim de vestra salure, cum primum nos adistis: quid consily
dederim super adeundis Rerni Primatibus. Nam quis eram vi solus im-
Ponerem Rezem Francis ? Publica sunt haec necoria, non privata. Oaisse
me puratis Rerium zenus: Festor Redempiorem meum, quod non odi.
Quia os vobis sit faciendum quaritis? Hoc cum difficile dictu
sit, nec saris scio, nec ssre ausim. amicitiam meam exposei-
iis? Vrinam adsit es dies, qua honeste liceat vestris interesse obsequiis.
Ouamuis enim sanctuarium Domini pervaseritis; Reginam, cui quae no
vimus curastis, comprahenderitis: Episcopum Laudunensem Carceri man-
cipaueriris. Exiscoporum Anathema nezlexeriris; raceo de seniore meo,
concra quem vlira vires ne cocium suscexistis; vamen beneficii quo erea me
osi estis, cum robur hoscium subduxistis immemor esse non possum. Plura
dicerem;, es quod vestri tautores in primis sint deceptores: sed non est
huius temporis. Nam metus est haec eadem dixisse; ac prioribus scriptis
vestris, non respondisse, idem est in causa quoniam cause renemus scri.
prum. Nusquam tura tides. Rariones harum rerum tractare, conferre.
communicare, quolibet modd si R. K. 7. 6. FI. TI. T. Z. V. dat_
absidibus ad nos 2 sque pervenire posset cui talia fas esset: sine quo nihil ta-
lium asr possmus es debemus. x perlona L audumensiS Epiicopi
ad Epilcopos, epist. 98. Quamuis Regia porestare, per quorumdam ho-
minum factionem a propria sede sum ad praesens exclusus. Episcopali ta-
men officio minime sum privam; nec damnant crimina falso illata
quem innocens in hac parie non remordet conscientia. Sentrat erzo grex
Pastoris absentiam; senriam ex ego vos meam dolere vicem. Jlaque mo-
neo, oro, roco, obsecro, ac pronomine terribilis semper vivemis Domini
obtestor, ne Ecclesiae mea quolibet modo, per quamlibet personam sanctum
Chrisma rribuaris; nec Episcopalem benedictionem, es Missarum solem-
nia in mea parochia peracaris; quia scriprum est. Duod ribi fieri non vis,
alterine feceris. At si diuina es humana contemniris iura, nec nostris
monicis acquiescetis; quamquam divina oltione sitis feriendi, ramen ad
maiorem audientiam Ecclesiae legis, vos provocarum iri pernoscaris. ICa
omnia ex alis ex persona aliorum scribens Gerbertus, multa Pru-
dentia
luum Fpiscoporum duriorem sralis, nostraque omnibus nota mansuetu

## Folio 61 — 1665025204:0085
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000085.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
2l. d.dLl 12. e. H.
dentia rus, cerroribus Pontificiis e Fpilcoporum anathematis
suspecx fidei Faurorem, intamix ex periurio acque lacrilegiis.
Porentix aduerlariorum, contederationis Frusonis, cum Ausu-
stis, Ccudiose imiectis, Carolum ad Caniora consilia reuocare pro-
curabati cui etiam (cripra cpistol2 Fr5. Prasentiam luam ad co-
Cilia de pace ineunda, simodo duces icineris mitteret oHterebat:
fidelirer admonens, re Reginam, _ Episcopum secundum di-
snicacem luam leniter tractarer, neue le concludi inter manin
vIlacenus paceretur. Praecerea cum veroque comperitore coit.
vead colloguium venire non dedignarentur; cui quidem illi lo.
cum incontinibus Francix, Burgundix d Lorhariensis Regni, a
2r. C alend. Ian. r(que adinitium Ouadragelimae desIgnarent,
verique occurrere paratus, re pax e cranquillicas Reonorum
_ Eceleliorum Domini, nostro, aie, epist. F38. virio non destima-
our. Caeterum cum viderer Carolum rictoriis insolenrem, 2d
nullashonectas conditiones relle de (cendere; monebac quosdam
Pxoceresne (e praecipites darent; quibus lacius foret aliquomo-
doperiisse, quam sibi luisq. Posteris aeternum opprobrium reli-
quisse; quod re effuserent, illos ad colloquium mucuum inuita-
bac; re ab illo perdilcereur, quae appecenda, quae ritanda esent.
priu(quam Principum conventibus milcerentur epifc. 136. 240.
Rebus cencaris ac infectis, cum Carolus pertinaciter in propo.
sico perleueraret, de cum summi Pontificis Judicium ac enten-
tiam, cum Epilcoporum execrationem, tum omnem Ecclelialli.
cam centuram contemneret. Gerbertus ex nomine Flugonis R
BIS. e Principum, quosilli concilinuerat, ca omnia Pheopha-
nixe imperatrici significauie, colloquiumqi illius cum sua Augu-
Aa de Fcedere perpetuo ineundo exvetijc epist. L20. Beneuolemium
es affabilitarem vestram circa nos sentientes, obsides à Carolo accipere
es obsidionem solvere secundum voluntarem vestram voluimus, tidissi-
mam socierarem ac sanctam amiciriam conseruare cupientes. Porro hic
Carolus Lecaros ac imperium vestrum contemnens, nec super his acquie-
scit, nec Reginam relinquit, nec ab Fpiscopo ullos obsides accipit. Et hic
quidem viderit, quid sua sibi prosit pertinacia; restram aurem amiciliam
ad nos in perpetuum confirmare cupientes, Sociam ac parricipem vestri Re-
eni A. decreuimus vobis occurrere ad villam Satanicam 6. C aben. Septem-
bris. Et quae inter vos de bono ex aque sanxeriris inter nos ac filium ve-
Atrum othonem Anzustum, sine dolo, es fraude, in perperuum conserua-
euri. IMta Cerberrus prorranquillicare Regnorum: quae tum le-
Cuta

## Folio 62 — 1665025204:0086
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000086.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
STLVESTLR II. P. H.
cuca cles semne ugod Pal paltcdac. Cum acdblio
guacli La ous iceta volcolpai a
rotum la Cuscona ctenanuu ccm raore dlugo l. i
quodbelaocpe ato ce Mu me
eis publicae fuit; Carolocemeritatis sux, ee violatx Eccletalti-
Burgundix nmradu.
L audunen Lco lacantezs dectus procnione nelle
cae dignitatis planao acns Lsceraco rgmestuo in Chron.
AR CHIEPISCOP ATVS
RR E M F N S IS.
 Emorum Vebem, Arnulto Praesule Lorharii Regis naturali
Alio cam prodente, a Carolo eius patruo Duco captam
ec direptam esse diximus. Ille re Fraudem pertidiamgs tegeret,
colerauit se in vincula duci, ee ve capriuum a patruo detineri.
eempe pudebat illum tidei, quam Flugoni Resiante dederat,
violaea. Adhuncmodum, cum se ve captiuum ab hoste detine-
si vellet rideri, caulam prodicionis sibi imputata dubiam adeo
reddidie, re Parres Spluanectenses in Synodo ad eam acculario.
nem disceptandam congregati, nihil aduertus Arnulphum, sed
in iplostancummodo, quos proditionis fuise autores, _C PFX-
cipue Adalsarium ac iplius locios liguido constabat, nominatim
detonauerint aut Ratuerint. Accessir e iltud, quod longe secre-
tius dolum factum occuleret: quod de ante, e in eadem Syno-
do Spluancccensi, vna cum caereris Patribus Arnulphus ad om-
nem suspicionem tollendam, sententiam excommunicationis,
aduerlus omnes qui cam netaria perperrassent, se publice, e pri-
vatim intorlerie: ipleq; omnes Galliarum Episcopos in hunc l0.
cum auctoritare Primatiali ad hunc effectum convocauerii, ve
eosdem prodicores e praedones, post habitam orationem
invectiuam sententia Anathematis percellerent. Ictud est ana-
chema ab Arnulpho pronunciatum, ante spnodum Syluane
ctenlem
Arnulphus Der fratia archlepisop. Commbiou eraconibus
Remorum. Duid ribi vis Pradonum Rhemensium scelerara manus ? Nihil
BC IC

## Folio 63 — 1665025204:0087
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
SILV ESTE R II. P. MI.
me re movent, pupilli es viduae lachryma, nec aduocatus illorum: Telis
nolis: ipse Dominus ruus, ipse restis est es Iudex, es granis vlior, cuius
rudicium non effuries. Vide, quid ante oculos ipsius eceris. Sanctam pudi-
ciriam virzinum non erubuisti: matronas eriam barbaris verendas, nu-
das reliquisti; orphanum ex pupillum non respexisti. Parum ribi hoc:
Accessisti ad templum Mairis Dei cunctis morialibus reverendum:
ejus aerium perfrezisti, polluisti, violasti: quod oculi ibi viderunt concu-
pinisti: quod manus aurectare poruerunt rapuisti. Et nos quidem contra
divinum es humani ius misericordia abutentes, quod cibi es porus abstu-
listi, non indulzemus, sed propier impia rempora non exicimus. Fxisimus
autemreliqua omnia, quae polluiis manibus pernasisti ac retines. Redde er Zo;
aut sencensiam damnationis in pervasores rerum Ecclescasticarum a Sacris
Canonibus promulzatam, eam in te latam, mulioriesq ferendam accipe.
Anathema in Predones.
Amborieare omniporentis Dei, Parris, e Fily, ex Spirius sancti
ineernemente es adiuvante Beara Maria semper rireine, auihoritate
quoque es porestate Apostoliseradica mobisqi relicta, excommunicamus,
anahematizamus, maledicimus, damnamus, es a liminibus sancta
Maeris Ecclesiae separamus, vos Rehemensium Praedonum Authores, fa-
ctores, cooperatores, fautores, es a propris dominis rerum suarum sub
nomine emprionis ab alienatores. Obtenebre scant oculi, qui concupierunt;
arescant manus, quae rapuerunt; debilitenur omnia membra, quae adiuue-
rune. Semper laboreris, nec requiem inneniatis. Sit porrio vestra cum
Juda rradicore Domini, vt omnia iniuste ablata, praeter cibum; es po-
rum propris Dominis ex interro resticuaris, coramus Rhemensi Eccle-
sia paenitendo humiliemini, qui sanctam Phemensem Ecclesian
reveriti. N’on estis. Ne cessent a vobis maledictiones, scelerum vestro-
rum persecurrices; quamdiu permanebitis in peccato peruasionis. Amen.
Fiat, tat. Hluculque sententia Anachematis per Arnulphum
prolata: qua re speciosiorem fucum faceret, Epilcopos omnes
Colliarum, Syluaneetum convocauit: eisque re idem Facerent
imperavie. Oui lugubri eragedia Rhemensis cladis ante oculos
ACCUTAEO proPOTica, Zelo offensi numinis inslammati, negilaris
de Fraudibus Arnulphi edocti, paribus animis aduextus eos qui
adeo netoria perperrare auli fuissent, oratione latisacerrima
inucetis candem lententiam domnationisprotulere. Inucheban-
cur primum Pacres, in Adalgarium, ec lociosictis verbis; Quousque
se extendet effrenata licenria vestra, alterius Judae Satellites? Ad quem
sinem scelerum prozredietur incepta audacia vestri Ducis? Dicimus Du
et

## Folio 64 — 1665025204:0088
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000088.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
64
+ +. Y B. SY F E II. L. 11.
eis Adalcart presosem, qui Sacerdoralem dienitarem (uo nomine pollisit 5
Teisitur interpellamus funeste presbyter. Quid sibi visum est, post illa
cruenta, quibusre Lauduni exereuisti, et iterum vilis Apostata factus,
Adalberonem Rhemensem Archiepiscopum traderes; cuim apud eum ve-
luri fidiscimus custos cubares, conmua assiduus esses, consilia disponeres,
sacrosancta administrares? Num rigorem Ecclehiasticae severuatis, et
Judicium omniporentis Dei effuzere te purasti? rrbis porras hostibus ape-
ruissi: venerabile templum Marris Dei velur hosrium oppugnasii casira.
Nunc etiam vos pradonum maxima porrio, qui ecclesia inzentibus be-
neficis eraris oblizari, qui diciris hareditate possideamus sanctuarium
Dei; qui signa militaria loricari, caleati, cum seutis, es lanceis anre
aram Bearae Cenitricis Dei inculistis; qui polluris manibus Pastorem cum
Clero e populo inter Sancta Sanctorum comprahendistis, cuscodia di
stribuistis, carceri mancipassis, es adhuc retineris. Num inguam, Vos
dina iura effucieris e ros quoque quorum dolo, es fraude, consilio,es
auxilio, tancum scelus factum est, cum his qui Principes tanti facinoris
fueruns consociandi estis, et paenam peccari simul feraris, qui causa pec-
cari simul conspirascis, bonaq: Cinium Rhemensium pradones impiis simi
velat sub hasia discraxistis. Nec eriam vos abesse debetis, qui in Adalbe-
ronem Laudunensem Episcoxum non minus leura perfecistis, e vt pullu-
lantem haresum rescindamus, quae dictitat omnia licere Carolo, eriam in
locis saeris; Rhemensem simul, es Laudensem Ecclesiam veramque sacri-
lecio, quamais dissemili polluram, à saeris removemus officys, donec le
sitime reconcilietur veragi. Et ne quis nos talibus monstris hominum fa-
vere, talibusque necoriis assensum prabicuros putet, sed pro fide in qua vi-
nimus, omnibus expositos periculis; sentenciam nostram ita confirmamus.
statulimus, corroboramus
Anathema in cos.
Amhorirare omniporentis Dec Parris, es Fily, es Spirius sancti
incervenience, es aduvande Beata Maria semper rirzine cum omnibus
Sanctis, authorirate quoque ex posestate Apostolis rradua, nobisque relicta
excommunicamus, anathemanzamus, damnamus, es a liminibus san-
ita Matris Ecclessa separamus Adalzerum presbreerum Diaboli mem-
brum. Episcopi, Eleri, es rorius populi Rhemensis tradivorem; eos quoque
qui huius pradicionis extiterunt inveniores, authores, factores, cooperato
res, faucores, Ciuiumque depopulatores, e a proprys Dominis rerum suarum
sub nomine emprionis ab alienatores. Plis adiuncimus L. audunen sis F. pisco-
Prperuasores, ac ipsus Episcopi cravissimos toriores. Fiat, sient scripiu-
ra dicir: Dui dixerumt haredicare possideamus Sanctuarium Det. Ideus
Medis

## Folio 65 — 1665025204:0089
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000089.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
STLVESTFR TI. P. M.
peus pone illos ve rotam, es siur stipulam ante faciem venri. sicut ignis
qui comburie (uam, es sicut Rlamma comburens montes, ita persequeris
illos in tempestare tua, es in ira rua rurbabis eos. Imple facies eorum
ienominia, es quaerant nomen ruum Domine. Prubescant es conturben-
eur in seculum seculi, ex confundantur, ee pereant, es cornoscant quia
ribi nomen Dominus; Tu solus alsissimus in omniterra. Et quia puxil-
lam es viduam non miserari sunt, neque remplum Dei reuerici; domi-
niumque Ecclesiarum sibi osurparunt; fiant sly eorum orphani, es exores
eorum vidua. Scrureeur faenerator omnem substantiam eorum, es diri-
piant alieni labores illorum; nutantes transferantur filii eorum es mendi-
cent, es ejciantur de habitationibus suis. Fiant dies eorum pauci, e
principarum eorum accipiar alius; es duplici contritione contere eos Do-
mine Deus noiter; nis resipiscant,  Ecclesta Eatholica fructuosa paeni-
tentia satisfaciant. Amen. Fiat: fat.
Illis verbis Parres Syluenectenses in Adalsarium detonabant.
auctore in speciem, Arnulpho, qui torius proditionis, doli de
Fraudis expers rideri volebat.
Caererum eadem fraus _ dolus Arnulphi non potuit tanto-
pere occultari, guin manifeltis inditiis, argumentis, ac restimo-
niis reregeretur. Ita Flugo Rex Summum Porificem contrapro.
ditorem, et pacispublicae perturbarorem interpellauie, daris lic-
terishocrenOre.
BE ATISSTMO PAPAETC
Tluso Dei sratia Francorum RCx.
TOuis arque inusivaris rebus summo studio, summaqe cura, vestra
 conselia expetenda decreuimus: quippe cum sciamus vos omne rem-
pus in humanis ac divinis studiis exesisse. Considerate ereo quae sunt fa-
cta, es facienda praescribite; vi ex sacris lesibus suushonor reddatur, es
Recalis porestas non annulletur. Arnulphus Recis Lorhary; ve dicitur,
filius, post graves inimicitias ac scelera, quae in Regnum nostrum exer-
cuit, loco parentis adoptatus est a nobis, ac Metropoli Rhemorum graris
donacus, iuscurandum praebuit, quod comtra praecerita es fucura valeret
Sacramenta; libellum sidelitaris sub nomine chiroeraphi conseripsit, re-
cirauit, corroborauit, corroborariqe fecit; milites ac omnes Ciues iurare
coerit, ve in nostra persisterent fide, si ipse aliquando in potestarem ho-
Aium deveniret. Concra hac omnia (ut cercissimi restes sunt) ipse
portas

## Folio 66 — 1665025204:0090
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
BILVESTER II. P. M.
porcas hostions parefecit; Clerum ac Populum suae fidei credirum capii-
vicari es praedae distribuit. Sed esto, eum esse addictum alienae potestati
(et ipse videri vult) cur crues es milites peierare coezit:? Cur arma
contra nos comparat? Cur vrbem es Castra contra nos munit ? Si
capeus est, cur non paritur liberari? Si vibostrum oppressus, quare non
vult sibi subveniri? Et se liberatus est, cur ad nos non redet ? Vocatur
ad Palatium, ex venire contemnit. Inuitatur ab Archiepiscopis: nihil
se eis debere respondet. Ereo qui vices Apostolorum tenens; Scatuice
quid de altero Juda fieri debeat, ne nomen Dei per vos blasphemetur, e
ne forre insto dolore permori, ac vestra racirurnitate, Vrbis Rhemensis
scilicet excidium, roriusque Provinciae moliamur incendium. Nec Judici
Deo excusationem praecenderis. Si nobis quaerentibus atque rocantibus for-
mam Judici dare nolueritis. HIxec ad toannem Pontificem Roma-
num Fuso RexFrancorum. A qualis omnes Comproninciales
Epilcopi, iam certiores Facti de Fraudibus, dolis, ee proditione
Arnulphi; ad cumdem Poriticem Maximum sive indignitate rei
siue autoritare Regis permori lcriplere. Sic le habet epistola.
OMTNO ACHLVERENDISSIMC
A N N
opcou Dixceleos.
TOn lumus nescy, Bearissime Paier; iam dudum oportuisse nos expe-
rere consulta sanctae Romana Ecclesca, proruina atque occa sit Sa-
cerdoralis ordinis. Sed mulcitudine Trrannorum pressi, lonzicudine
terrarum semori, desideria nostra hactenus implere, nequinimus. Nunc
izitur vestro examini, non sine magno dolore perferimus, nouum atque
inusicarum crimen arnulphi Rhemorum archiepiscopi; qui famosus apo-
para factus, locum iudae tradioris olim, in Ecclesra renet. Dui filius
quondam Ecclessae Laudumensis, cum Episcopum suum dolo ex fraude cepe-
rit. Ecclesiam ejus pervaserit; ad cumulum suae damnationis Rhemen(em
sibi credutam cum clero ex populo captiuavit. Nec monet eum nostra voca-
rio, vel porius saluberrima exhorcatio;no Archiepiscoporum Comprouincia-
lium muliories repetira, camonice facta coram Deo es ancelis ejus professioi
non chrrocraphi in conspectu E. cclesiae recitata descriptio; non numero sa Sa-
cramema, moris excocitara consilis. Stant suo virio quamplures Eccle-
sa Pastoribus viduatae. Pereunt innumerabiles populi, sine (acerdorali
benedictione es consirmatione. Ipse factione Tyrannica, diuina humanage
iura
es

## Folio 67 — 1665025204:0091
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
LL15ItikcL. c. M.
ra conemnens yrannidem exercet. Regibus nostris, Huconi videlicet
ex Roberro ejus filio, a quibus camam sloriam rraris consequurus est, in-
rericum meditatur. Freo tandem ad monstra perdicissimi hominis ex-
perrefacti inimus in sementiam Domini dicemis; Si peccaverit in te fra-
eertans, vade ex corripe eum inter re es ipsum solum. Si ce audierit;
Tucrarus eris fracremruum. Si aurem re non audierit, adhibe recum ad
huc onum vel duos. et inore restium duorum, vel erium ptet omne ver-
bum. Oued s non audierit eos; dic Ecclesra. Si aulem Ecclesam non au
dierot, sed sibi ethnicus ex publicanns. Adesto Pater ruenti Ecclessa, es
sencentiam ex Sacris Canonibus promulzatam, vel potius ab ipsa veritate
prolaram, profer in reum. Senciamus in vobis alterum Petrum, defen-
sorem ex corroboratorem Christiana fidei. Rerat Sancta Romana Ecclesia
sencentiam damnationis in reum, quem rniuersalis Ecclesia damnat.
Suffracerur nobis vestra autoritas, in huius apostara derectione, es in
ejus qui domui Dei praeesse possit Archiepiscopi noua ordinatione; simulge
invocaris Fpiscoxis nostris frarribus, necessaria promorione; et sciamus es
intellicamus, cur incer caereros apostolarum vestrum praeferre debea-
mus. Flucusque ad Toannem summum Pontificem Fpilcopi
Rhemensis Provincia. Non tam cito quam Calus publica portu-
labat, remedium adhibuit Loannes summus Pontitex: pexeler-
tim ab Hleriberto Comite, Pocero Caroli, pro Arnulphoram
lirreris, quam Legatione missa interpellatuS. Furebat inter hac
Arnulphus, _c scelus Cceleri cumulare non intermittebac, ingen-
ti cum scandalo pupillorum, damno Ecelelia, atque Regniper-
curbatione. Exilcopi Comproninciales monere licreris Cynodicis
hominem roluerune, re a capeis de sisteret, s de admiltis le se
expursaret. Et ve omnibus palam Facerent, non se vilo malozC-
I0 aduerlus illum moveri, sedillius _ publicae (aluris amore, t0-
r0S 18. menles Frustra illum (WPEIMUERUNE, AEqUE exPeCTARUHES II
Forre ad officium rediret. Dilcedentibus tandem quamplurimis
Tuis Fauroribus a Carolo, e ad Flugonem ec Roberrum, fere
universis primoribus iam inclinacis, ipse metu potius quam amo.
re ad Regem venit, Fidem Sacramentoicerum innouauie, men
Exe Regix admotus fuit; sed fidem irerum violavie, L audimumqi
ad Carolum profugie: quo ab Flugonianis capro; ipse quoque
incer milires hostiles repertus, et Patribus in Synodo Rhemensi
repralencarus, rationemqi Elasitiorum dicereiussus, convictus.
contestus, suo se proprio iudicio condemnanir, ae Sacerdorio
obdicauir. Iso omnia ad cum modum accidisse, Gerbertus
Oetio.

## Folio 68 — 1665025204:0092
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000092.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
60
Orhoni TII. Imperacori ligmiticame, Scripea huiusmodi epistola;
Srnulphus, Rezis Lorharii. vi fama est, Alius, propiorea quod suum Epi
scopum, dolo ex fraude circumuentum, cum propria vrbe caprivanit, post
multum cruorem humani sanzuinis à se effust, post praedas es incendia in
Conventu Episcoporum rocins Gallia damnatus est; ac deinde post obirum
Beatae memoriae Adalberonis, ab Elurone Episcopo L audunensi reconci
liatus, pe obtinendae pacis merropoli Rhemorum donatus est; acceptus ab
eo terribilibus sacramentis,  libellari professione pro side suis Recibus
conservanda; quam es viva voce in Convenin Ecclesia recitauit,  pro-
pria manu subscribendo roboranit. Necdum a sua ordinatione sextus
mensis elapsus erat, es ecce quasi rempestas. Erbem ab eo proditam hostis
invasit, Sanctuarium Dei polluit, spolia diripuit. Clerum es populum
caprivauit. Post haec vero Arnulphus suos praedones sub anathemate po-
suit, atque ut idem facerent, Galliarum Episcopes imperanit: praedia Ec-
clesia quae per Sacramentum suis milivibus dederat abstulit: sed bostibus
conculit; conjuratorum manum contra suum Recem, ejusque exercuum in
aciem sub sirnis Caroli produxit. Inter ea Lcgaris, es lilteris Synodicis
Komanus Ponrsex, ut Ecclesiae rurbarae subveniat, admonetur. Se d neque
Lecatis, neque luveris consulentibus consulit. Jiaqe grauium Episcopo-
rum facto consulto, liveris synodicis, arque miri admonitione arnul-
phus conventus, decem es octo continuis mensibus, vt à caepio furore desi-
seret, seque a sceleribus prodirionis es rebellionis; quibus imperebatur rezu-
larirer purgaret, noluit. Sed cum à se maximos fautores nequiriae suae di-
scedere sensit, territus Recem adiit, noursque Sacramemis, ac nouis rerum
condirionibus, Rezia mensa parriceps factus est; at que ita Rezis ira seda-
ta, omni se se crimine exurum credidit; indeque mox rediens, fidem Sa-
cramentorum rupu, conditionibus non servatis. Arque hi quorum inter-
erat, roriens se decipi, rociens bonis suis privari non ferentes, Lauduns
Arcem occupant; Arnulphus inter hostes Regis invenitur, Synodo re-
praesentarur, pro vot santisqu flaciris rationem reddere deposcitur; qui diut
secum atque cum suis familiaribus deliberans; sua sponte in confessione
peccarorum suorum eruxit. suisque confessoribus alios restes acchibuit, cri-
mina sua in libellum reculit, eique a se vina voce coram Ecclesia recitaro
subseripsu; insienia Sacerdoiu deposuit, eoque se abdicanit, confissoribus ac
restibus artestantibus, es respondentibus; secundum professionem tuam.
cessa ab officio. Ista Gerbertus Cxlari scribebat: cui maiorem
fidem, quam auc F guialdo, qui Auctariu ad Aimonium scrip(iE.
auc ipsi Rimonio achibendam existimaverim: quodrem aliter
quam selta fuistee, auc caulaS, alia5 quam VeraS FaCtorum, LM
Perato.
P. HI.
IL V FSTF R II.

## Folio 69 — 1665025204:0093
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
SILV E SY F R II. 1. M
peratori scribere minus aulus fuisset; certus, posse figmentorum
convinci, h c2 in lirreris ad imperatorem per calumniam, ret
odium Arnulpho actinxisser: re indubium lic, nulla Fide nici quod
Euialdus Ccriplic, Armnlptum fuisse virum bonum, ee mode.
Ctum: quem tamen Bernardus Ciradius Henrici TII. Regis Con-
Ciliarius lib. 6 hist. Francorum, sentinam prodirionum Facit; qui
modohunc, modo illum traudibus e insidiis oppresferie; quiq.
luum praedecertorem Adalberonem Archiepileopum morce
muletaverir: quem mhilominus Flugo Rex iniuriarum oblicus
adArchicpilcopatum Remenlem promouere Auduie: ita uE _
istud ranum sc Euialdi commentum. Fugonem invidia erga
Progeniem Lotharii Elagrasse, odiogi sturpis, Arnulphum odio
hrabuisse, iplumqi’exterminare roluisse: quem tamen Fugo ip.
lum ad lupremam dignitatem euexit, ex tam Brunonem Lingo-
mensem, quam Coretimanum Ambianorum Praetules, ob sene-
ris sui cum Forhario proxinquitarem summo in preciohabue
ric, atque nulla alia de caula in Flugonem vel seriplerit, vel mo-
verit, quam re proditorem ec lacrilesum ad ofticium revoca.
rer: qui modo illum Carolo, alias Carolum Fugoni prodebat:
e cuiachaereret anxius, Regni _ Fccleliarum tranquillitatem
curbabac. Minime icaque oportebat, Fusoni dolo de malisar
tibus (quod Euialdus Ainsit) ad deponendum Arnulphum nici.
aut calculos Fpilcoporum in eius abdicarionem aucuparis quan.
do is iple Arrulphus Elagitiorum conscius quae perpetrauerai.
lua sponre ea contessus, _ restibus à sc cuocatis convietus, ipse
Sacerdotii insisnia (ponre depoluit, _ sencentium Synodicam
praesens, sciens. ee rolens nudiuit, admisit, suscepit, et Tubleri-
Plic; Falsum vr de iltud sic, quod idem Fuialdus accexuit: iuctio
Be Regia, quae rrgerer, degradationem Arnulphi factam fuisse:
alios Exilcoposinuitos, proprertimorem Regis in cam consen-
Cille; Scominum Senonenlem Archiepiicopum, Dlus Deum quam
terrenum Regem metuisse, caq; Propter voluntati Regix con-
Cerrire noluisse; led magis quantum potuerat redarsuisse; cum
tamen Seguinus, non aliud conacus Fuerit, ex Romanorum Pon-
tificum consticurionibus ostendere, quam eam abdicationem
rice non posse ob (que Romani Pontificis auctoritate, atque con-
Sensu heri: ve Nicolnus Vignerius in Chronico Burgundionum
demonstrar, contra Fuialdum. Scu Aimonium: Quod tamen
Arnulphus Aurelianentis Exilcopus, eloquenria et cruditionis
laude

## Folio 70 — 1665025204:0094
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000094.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
SILVESTER IL. P. HI.
Paudeinter caeteros Gallix Praesules Facile primus doceré ausus
esset, in hac causa minime expectondam esse Romani Pontiti-
cis sententiam; tum quia loannes vel neglexisse, vel ab FTeri.
berro seductus, diceretur; cum quia ipse arnulphus se se sua
sponce abdicasTet: tum quia Ecclesix atque Regnorum cranquil-
licas citam medelam flagitaret, admissa eA _ decreta ArnuI-
Phi degradario: ipsoium coniecto in carcerem Aurelianenlem,
ne rurlus quixpiam novarer, duc turbaret. Abdicaro Arnuiphom
luftectus est suftragiis Epilcoporum Gerberrus Cxlius Aquita
nus, Philolophus praestantillimus, ve Cirad appellat, Tlugoni
Regi _ Orhoni III. Aususto proprer doctrinx de virtutum ex-
cellentiam lonse charistimus, ec ante iplum Arnulphum, ab
Adalberone, reiple Remisio Ccribit cpist. F52. Archiepilcopo.
cum torius Cleris e omnium Exilcoporum ac quorumdam pro.
cerum Favore succesor delignatus: cuius electionis decrerum à
fuftrasatoribus Epilcopis in Synodo Provinciali Rhemensi con-
ceprum. _ ad Summum Ponciticem missum, Papyrius habee
ictis verbis.
Semper quidem Judicia Dei iusta sunt, sed incerdum occulla. Fcce
onule enim post dissolurionem Beara memoriae Parris Mdalberonis; quemdam
. ex Recio semine prodeuntem nobis Ecclesiaeqe Remensi praesecimus: sed cla-
more multitudinis impulse, scripiura dicence, vox Populi vox Dei. in san-
Etorum Canonum instituris, desiderium ac voca (leri ac populi in electio-
ne Exiscopi requirentium, calicavit acies meniis nostrae; liceram incause
sequendo, es concordem sencentiam diminarum scriprurarum parum in-
vestigando. Non erat quippe vox Domini, ea vox populi clamantis, Cru-
cifize, Frucifire eum. Erzo non omnis vox populi, vox Domini est; nec
omnia Clerr es populi vota, ac desideria in electione Episcopi perquiren-
da sunt; sed tancum simplicis es incorrupti, ex spe quaestus minime illecti.
Sentenua Parrum id exponic: N’on liceas, inquit, populis electionem face-
re eorum qui ad Sacerdorium promoneantur; sed iudicium sit Episcopo-
rum, et ipsi, eum qui ordinandus est probent, si in sermone, es fide, es in
Episcopali vira edoctus est. Nosizitur Episcopi Rhemorum Diaeceseos, se-
cundum has Constirmtiones Patrum, favore es conniuentia veriusque
Principis nostri. Domini sidelicet Fuzoms Auzusti, es Fxcellenissimi
Recis Roberri, assensu quoque eorum, qui Dei sunt in Clero es populo, ele-
simus nobis Archiepiscopum Abbatem Gerberrum, atare marurum. natu-
ra prudenem, docibilem, affabilem, misericordem: nec praeferimus illi
arutnt. a uoescentiam, ambuionem se extollemem; omniaque temere adme-
nistrant

## Folio 71 — 1665025204:0095
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000095.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
STL V F SY F R II. P. H.
nistrantem. Cum enim sine sapientia es consilio. Ecclesastica ac crusbta
iura, administrari non posse seramus; es hoc in vnoquoque E piscopo sit
Beculandum; maxime tamen in eo qui caeteris praest Metrovolitanoi
elizimus itaque hunc G erberrum; curus vitam es mores à puero nouimus,
sudium in divinis ac humanis rebus experii sumus; hucus consilis ac ma-
sisterio informari quarimus; ejus electionem subscribendo confirmamus,
stabilimus, corroboramus, communi omnium bonorum consultu. HeC
illi Epilcopi.
Factum Fuise Superius decrerum consensu Principis FJugonis,
Epilcoporum electione. Cleri de Populi voluntate, ac deinde
contirmatum, iplumqi Gerbertum consecrarum fuisse, omnium
hominum excellencillimum Papx auctoritate, iple loanni Sum-
mo Pontifici commemorat, seripta cptL. 23.
AF O V A N IM ITAS
IN ADVERSITATE
_ Cerbertus, liberalibustantum artibus. ee non Theolo-
L sicis etiam licreris excultus fueric: an sub specie instituen-
d filium Fugonis Regis Robertum, cum Monalterio, Movalti-
cam quoque rerecundiam missam fecerit: ee an Curialis inter
Curiales opera eorum didicerie: at que sarrulitare, dicacirate,
oblocutione, decractione, adulatione, animi duplicitate, ad F1-
mulandum acque fallendum, Cumma dexceritare vel compol
tus fuerie, vel omnes antecelluerit; hisgi malis artibus primo
ad Regiam aulam, inde ad Phemenlem Archiepilcopatum sibi
aditum praeparaverit: neque ab illius temporis Scriptoribus,
qui non assimilibus coloribus hominem repralentarune, prodi-
tum; neque ex eo quod insenio praeditus fuerit acerrimo, inqi
luisad altiora progressibus ralde prouido, vel per coniecturam
probatum: Sedneque rut inventione Daedalica, aut vecita N2-
sia. cummum cummx glorix sux arcificem de archireetum tuil.
se, ducriculum Romanae Fcelesix perduellis. (qualem illi quip.
piam Pocuitnon astingere) promeruisse, vel ex ipsius scripris de
seltis, vel ex licteris, ec decreris publicis manifeltum, quin Po-
rius tocum contrarium non incertum; re ea omnia quae hacte.
nuS

## Folio 72 — 1665025204:0096
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000096.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
TL V FSI FR FI. 1. M.
nusproduximus, dspius mprimis calamus, sic penicillus quo
eius nacuralis effigies efformata, qualis ipse fueric ranguam in
cabula expressus picturae rulcus omnibus innorescar: homo (ci-
licet, ornamentum sui laeculis seu dignitarem, seu mores spectesi
natus (plendide, Audiorum amans, non phuloCophix tancum
Ted eriam divinarum liccerarum scientissimus; Augustis, et RC-
sibus propter generis eriam _ languinis coniunetionem charil-
simus; laneticatis Monaltica rerinencillimus; inter Curiales
morum probitare, incexerrimus; Rula viriorum e illecebra-
rum expers, amicitia riris sanctistimis quorum consequebatur
veltigia devinctus; vircurum civilium Fama sloriaqi apud orbis
Monarchas Porens; inter mulea sui temporis clarissima nomi-
na, nemini sut prudentia, aut solerria, aut iustitia, auc tempe.
rantia secundus; Sedis Apostoliex e maiestatis Pontificix cam
reverens, ve ab Joanne summo Antistire album calculum pro
contirmatione Phemenlis Metropolitanae dignitatis meruerit;
ee quem magistratum non ambitione, neque pertidia, neque
Faucoribus, sed vircucibus heroicis ambiuerac, cum primum libi
iure, an iniuria abrogatum intellexie, se quo animo tulies cathe.
dragi decessit: homo poris, proilla qua spud Ochonem Augu-
Cum, Theophaniam e Adelaidem Augustas. FTugonem e RO-
bertum Reges, Principes Imperii, et Proceres Calliarum, adc09.
apud omnes summos _c infimos pollebat autoritare, miscere
omnia, ( digniearem decretam rerinere voluisset. Non Colet
ferre mognum ee liberum ingenium, cum contumelia dam-
num: cum nitul molestius, nihilgi grauiuscenleat quam exii
honoribus; exutumq; labore ee molectia non carere; d magna
irnominia affectum, non porse in Colitudine lacere, led velur in
altissima specula, conspiciendum, ad ludibrium omnibus expo-
Srum videri. Tulic tamen fortiter _x Constanter, GErDCrEUS,
obrorari sibi delatam ab omnibus quorum intererat, et a Sede
Apostolica collatam, contirmatamqieam dignitacem. Iam
quamuis in licteris detis ad Toannem Pontificem, ostendens le
eam ledem non invasisse, sed per Caronicos oradus conscen-
disse; neque sine voluntate Pontificia illam conscendisse: atque
erovocans sd cumdem Pontiticem ee an, quaue lpc illum pos-
Tet adire exquirens, aliquid humani passus iniquo animoferre
e comminari videatur, ve scribebat Joanni Papae exist. 23.
hunc in modum. Crauiter es iniquo animo fero peruadi sanctuarium
Domi

## Folio 73 — 1665025204:0097
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000097.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
e l. V l.31 6 1 1t. 2d 2l.
Domini creditum mihi à Sancta Romana e Apostolica Ecclesa. Pors
quid deinceps stabilierur. Si id dissoluitur quod actum est consensu Prin-
cixis, Episcoporum electione. Cleri es Popult voluncate, postremo om
nium hominum excellentissimi Papa consecratione? Si praecepta violan-
tur, priuilezia contemnuntur, divinae es humana leces sustolluneur
qua e vos adeundi periculum faciam; Ne dedignemini sacris apicibus
Femficare. Alioquinne miremini, si bis castris meapplico, ubi maxi-
maporrio lexishumanae, nulla divinae. Fumanitas quippe prima in acti-
uis, divinitas secunda in specularrs. Fiet hoc mea pusillanimitate.
vestra cessante marnimdine. Ouamuis inquam in iltis lieteris sra.
uiter e iniquo animo ferre, et comminari videarue; non r2-
men cam abdicationem dignicaris, sed exiliumtantum, indi-
onicarem rerum guxe id temporis cum in Calliis, tum alibi ac.
cideranr; Phemensem Eccleliam luponon pastori restituram;
Legatos Regis e Cleri Callicani proprer Pyrannidem Crelcen-
tii non auditosi Ponrificiam contirmationem X consecratio-
nem irricatam; privilesia abrogata, leges quodammodo rio.
lacas; Toannem, Fugonem, S Robertum quasi lui oblitos, de
ab Feriberro Fricallino Conire velur CaprOS, propter nouum
Resis Roberri coniusium, cuius paransmphus PricalsinuS,
proprer Carolum ex Arnulphum, ve rinculis Coluerentur e ad
dignitares restituerentur. FIxc omnia tunc temporis quando
caula asitabatuE, sc ipse ad Ecelesiam revocabatur; clarius in
licceris lexipris existola 150. Dominx ex gloriolae Adelaidi RC-
sinae semper Augustae, Gerberrus Dei gracia Phemorum Ar.
Chiepiscopus, _ omnibus suis confratribus, et Coepilcopis Rhe-
morums dicceleos bene valere in Chricto. Epistola vestri nomi-
nis lara principia praeculit; monita salubria habuit, sed iristi fine con-
clusa est. Suauem quippe animi vestri affectum circa me ostendit, vique
ad propriam: sedem redirum maturarem admonuit. Sed quid sibi vo-
luit, tam acerba conclusio? Ua enim se habet. Cognoscite, quia si hu-
iuscemodi monita paruixendiris, viemur nostrorum ex rebus, ex con-
siliis absque crimine nostri. Ne Vrbi Rhemorum praesidene; quando
non licuir: Licet es licebit vobis vri vestris consilys, ex rebus, mibi
commissis. An melius licuit Arnuipho eam obrinente? Sed ille eam
vobis dolo es fraude abstulit: Fg0 concra muliorum dolos ex fraudes,
vobis eam multis visilis mulioque labore consernaui. Mirum nimis est
vos, vestrorum bostium non senire insidias. Qui enim arnulphum ad
regni

## Folio 74 — 1665025204:0098
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000098.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
+L  E STF: R II. MI.
regn vestre consuonem restuvere quarunt, non sibi hoc curum fore
purant, nisi me prius qualibet occasione perdant. Duod mulium verest-
mile esse duplici capimus arrumento: Et quia me Remis nuper posito eum
absoluere decrenistis, es quia Roberus Abbas ve absoluererur obinuit,
ob contirmandum senioris mei Roberti Rezis nouum conurium; ut mi-
hi a Rhemensibus per litteras sienificarum est. Accedit ad hoc deseri-
men, sedes a praesentibus in Corte Calmiciata, cerre à Gibuino Cibui-
Minepore pervasa. Infinitus credo erat villarum numerus. nec ad possi
dendum susficere poierant Remenses, nisi ad Colonias obrinendas inui-
tarenur Caralaunenses. Quid erzo. si arnulphus absoluendus est, vel
si Cibuinus, aut alius quilibet in sede mea inchronizandus est? Redim
rum cerie meum, sine capitis mei periculo non est intellicere. Duod ila
esse, sed vosnimis animadueriere dubitare non debeo. Noui enum su-
dia vestra, omnibus mortalibus praedicanda; noui animi vestri dulcis
simos affectus circa me: quibus si respondere nequeo meriris, responde-
bovoris. Quocirca ut mea vobis minime inseram, deque me omnino
raceam, quem divina gratia à periculorum immensitare liberat, ee quan-
ium ad me solum arrinet; in omni felicitate disponit, es conseruat, per
terribile nomen omniporentis Deioro, es deprecor, et Remensi Eccle-
sia desolata es artrica, si quomodolibet valetis subveniaris. Dua quo-
niam Reeni Francorum est Capur. si deperierit; v membra quoque
sequaneur necesse est. At quomodo non deperibit, quae sub nomine
duorum, quasi inter malleum es incudem posita, dum eorum neutrum
Rectorem approbat, velut inter ondas maris sine remice fuctuat 
Duid porro fieri putaris, si terrius sine indicio Ecclesia ad numerum
accesserit? Neque ego hoc loquor tanquam aueur, aut divinus. Me-
mini etiam meos conspirasse non solum milites, sed es dericos; ut ne-
mo mecum comederet, nemo sacris interesset. Taceo de vilitare atque
contempru: nihil dico de grauissimis inuris, saepe mihi a pluribus
illaris. Ad haec vt redeam prouocaris, es et craviora pariar inui-
raris? Duid:d divina maiestas e adeo me infarvarum, e à sensu alre-
narum aliqui putant, vt es gladios imminentes non videam, es Eccle-
siam ruam schismate confundame F e0 vero es improborum versurias acu-
ie conspicio, es contra omnia schismata vniratem Ecclessa (ex sic decrerum
est) morie eria mea defendo. Peto erzo d Domina mea semper Aususta, ilem
a frarribus meis, qui procausarraditoris Arnulphi sive juste. sine meuste sub
anathemate posiri sunt, vrme ludicin Ecclesia expectanié parienier ferant.
Neque enim Ecclesiam, quam Episcoporum iudicio recendam accexi, sine
Episco-

## Folio 75 — 1665025204:0099
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000099.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
S ILV ESFE R II. P. M.
Fpiscoporum indicio relinquere valeo; nec rursus conera Episcoporum Le
dicium. obi maior praecipue autoritas adfuerit, eam quasi per vim rerine-
re dißono. Duae indicia dum expecto, exilium ranium quod à multis fe-
Tix pusatur, prvarim quidem aui publice non sine dolore mulso, sed ramen
aequanimiter colero. Occurrit enim senioris mei Rezis Roberis clara facies,
latus aspectus, ositata colloquia; sermones vestre, sapientia es grauitate
pleni: ium Principum es Episcoporum gratia, atque affabilicas: quae dum
mihi eripiuntur. ipsa quodammodo vica videretur onerosa; nisi mihi sola-
sio sit clarissimi Orhonis pietas, benenolentia, liberalitas, qui ranto amore
vos vestraque dilizit, et dies noctesque mecum sermonem conferat, ubi, es
quando vos familiariter videre possit; coanumque sibi ex studiys consimi-
tem seniorem meum Roberrum Rezem alloqui, es amplexari. Si ereo RO-
manum iter, quod causa synodi me plurimum detinet hoc tempore dilatum
fuerit, circa Calendas Nouembris me expectabitis; harum rerum inter-
prarem sidissimum. es per omnia vobis obsequentem. Res est. Abdicato
Propter Aagitia Arnulpho, _c, ve Diemarus eius temporis (crip-
tor aftirmat, iuste promoro _ subrosaro Gerberto, rox illa Se-
ouini Archiepilcopi senonenlis, non porse line Sedis Apostolica
iudicio quemquam Carhedea Exiscopali moveri, haelit apud Fau-
tores Arnulphi; re quam quam is libera, luagi sponce lede Mc.
tropolitana decesserie, perluaderi tamen sibi palsus est, se nOn
rite fuisse deiectum; adeoq; le rivente, non poruille deligi Ger-
bertum: postquam id rniverlum inscio Pontifice Romano, cuius
iuris est, caulas abdicationis Episcoporu cognolcere, eosq: II
demeruerint sradu deiicere, Factum (c. Ab ca perlualione, tan-
eo ardentius ad Toannem summum Pontificem prouocauie,
quonto indignius ab FTugone haberetur: non caneum honore
Archiepileopali cum magno dedecore exutus, verum etiam in
carcerem Aurelionensem compactus. Tulit Foctum indigne
Toannes scmmius Pontifex, ac imprimis Epilcopos qui Arnul-
thum deiccerant, et Gerbertum ordinaverant, Romam ad di-
cendam caulam enocauit. Cumque nemo accestisset, _ ITugO
Rexmisso Joanne Archidiacono Remensis Ecclesae, datisq; lic-
terisloannem, re in Gallias relipse Ciratianopolim reniret, vel
Legacum mitteret interpellaset, loannes Leonem sancti Boni-
facii in Vrbe Abbatem. Cuum a latere Legatum ad causam co-
onolcendam destinauie. Is vero Aquisorani, diem illis omnibus
d aliis Galliarum Fpilcopis assignauit; quo 2d Synodum aucto-
ritate

## Folio 76 — 1665025204:0100
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000100.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
LL VLSLER II. 1. 15.
ritate Apostolica indictam convenienres, de Facto Rhementium
deliberarent. Sed neque Aquisoranum, quod extra fines (1al-
liarum esset, quilquam Callorum comparuit. Ptaque Molo.
mum Locharingix oppidum, quod Rhemensi Mecropoli subic.
etum eslet, eos ad quartum nonas lunii annigos. convenire
iustir. Sed neque ibi aliquis ex Callis Episcopis adesse voluit.
Aliqui ex Locharingia, ee interiore Cermania Pexlati inter-
fuere; nonnulli etiam ex Tralia AbbaceS Leonem comitari alte-
dere: coram quibus Gerbertus Tolus. Pola Sua innocentia FrCTUS
comparens, cum modesissime peroraret, ee inregritatem Luam
demonstraret, patientissime audirus est. DicebaE: Semper quidem
Reuerendissimi Parres hunc diem pra oculis habui; spe ac voro ad eum
intendi, ex que à frairibus meis admoniius, onus hoc sacerdori non ine
periculo capiris suby. Tanca erat apud me pereuneis poxuli salus, tanta
vestra autoritas, qua merurum fore existimabam. Recordabar praereri-
torum beneficiorum, duleis atque amabilis affabilitatis vestrae, qua pra-
stantium saepe numero cum multa laude osus fueram. Cum ecce subito
contrarius rumor vos offensos insinuat. vitioque dare, quod magna parrum
virrure inter alios constabat. Horrui faicor, es quos antea formidabam
Eladios, prae indignarione vestra posthabui. Nunc quia propiria divini-
tas coram tulit, quibus salutem meam semper commisi, pauca superinno-
centia mea referam, es quonam consiliorbi Remorum pralains sim edi
seram. F20 quidem post obicum Diui orbonis Aususti, cum statuissem
non discedere à cliemela Parris mei Adalberonis, ab eodem ienorans ad
sacerdorium praeelectus sum: arque in ejus discessu ad Dominum, coram
Hnstribus viris fururus sum Pastor Ecclesiae Rhemenses desirnatus. Sed
Simoniaca haresis, in Perrae soliditate me stantem inveniens, repulit; Ar-
nulphum praeculit. Fiuic aurem plus quam oporruit fidele obsequium ex-
hibui; donec eum per mulsos es per me intellicens palam apostarare, daro
repudii libello, cum omnibus suis apostaricis dereliqui; non spe, non pactio-
ne capessendi ejns honoris, ut mei amuli dicunt; sed monstrosis operibus
diaboli virentis in efficie hominis laritamis adductus. Sed neque eso qui-
dem illum dereligui, sed ne illud Prophericum incurrerem 2. Par. 29. Im-
pio praebes auxilium; es his qui oderunt me amicitia iuneeris, es idcirco
quidem iram Domini mereberis. Deinde cum sanctionibus Ecclescasticis
perlonga temporum sparia in eum peractis, leseqe peremptoria consumma-
ea, nihil aliud restaret; quam vi indiciaria potestate Principis coercere-
eur, ex tanguam sediciosus ac rebellis à principali Cathedra remouererur,
Lese Africani Concili i semel ac iterum à frarribus meis, es Regnipri-
mori-

## Folio 77 — 1665025204:0101
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000101.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
SILV ESPFR II. P. H.
moribus conventus, es commonitus sum; vt excluso Apostata curam di
scissi, es dilaniari susciperem populi. quod quidem di distuli, ex postea
non satis sponie acquieui; quoniam quae cormentorum genera me comita-
reneur, omnimodis intellexi. Haec est viarum mearum simplicitas; haec
innocentia puritas, es coram Domino, ex vobis sacerdoribus inhis omni-
bus munda conscientia. Sed ecce ex aduerso calumniator, vocum nouita-
sibus. (vt maior fat incuria) delectatus obloquitur: Dominum tuum
pradidisti, carceri mancipasti; sponsam ejus rapuisti, sedem pernasisti.
Jeane ezo Dominum rradidi, cuius nunguam fueram seruus; cui eriam
nullum sacramenti genus onquam praestirissem: Sed si illi ad rempus fa-
mulatus sum, fecit hoc imperium patris mei Adalberonis; qui me in FC-
clesia Rhemensi commorari praecepit, quoad 2 sque Ponrificis mei Sacrati
mores actusque dignoscerem. Duod dum opperior, hostium praeda factus
sum; es quae Recum marnisicentia, magnorumque Ducum larzitas clara es
praecipua consulerat, violenta praedonum manus abstulit, meque nudum
pene cladios enasesse doluis. Denique postquam illum apostaram dereliqui,
vias e itinera illius non observaui, nec quolibet modo ei communicani.
Quonam ereo modo eum tradidi, qui ubi runc remporis fuit nescini e
Sed neque eum carceri mancipaui, quem nuper sub praesentia fidelium te-
stium conveni, es ne ulla derineretur cultodia admonui. Si it aque vestra
auroricas pro me staret, eaneum Arnulphus vilesceret, vt mihii obesse
minimum valeret. Quod si contraria, quod absit, sententia vestra decer-
net; quid mea incerest, verum arnulohus, an alius Rhemorum constitue-
cur Fpiscopus: Jam de raxea sponsa sedeqe pernasa, quod dicicur, ridicum
lum est. Dico enim primum, nunquam illius fuisse sponsam, quam pro
lesirima donatione spirirvalis dotis, collatis ance beneficys expolianit, pro-
scidit, dilanianit. Necdum sacerdorali insirnicus erat charactere; et
jam omnia quae notara sponsae fuisse videbantur, satellires simonis vastave-
rant. Dico praeterea, etiam si concedatur, quolibet modoillius sponsam
fuisse: vrique esse desji postquam eam polluram ex violatam, es, et ita
dicam, adulteratam suis praedonibus prostituit. Non izitur eam, aut
quam non habuit, vel quam suo scelere perdidit illius sponsam rapui:
Sedem autem muliicudine populorum refertam, aduena e perecrinus
nuilims fretus opibus. pernadere qui porni? Sed forie Apostolica Sedes no-
bis opponitur, tanquam ea inconsulta, summum hoc nezotium discussum
sit, vel ignorantia, vel contumacia e Cerid nihil actum est, vel acendum aus.
fisit, quod Apostolicae Sedi relarum non fuerit; ejusque per 18. Menses
expectara est sententia. Sed dum ab hominibus consilium non capitur.
ad filis Dei supereminens eloguium recurrieur: quin si oculus, inquit
ias
erSO non
solos tres
Ergo acta
Rhemesta
a malo
vitiara
Sraphio

## Folio 78 — 1665025204:0102
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000102.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
21. 5. d d l. e 2d. 4 11d0
ruus scandant ab le, etue eum es proyce illum absie? es frairem peccan-
dem, coram restibus, ex coram Ecclesia commonirum, es non obtempe-
rancem, decernii habendum tanquam F ihnicum es Publicanum. Con-
uentus erso Aarnulphus, es commonitus litteris es lecaris Episcoporum
Callia, ut a caepro furore desisteret, es si valeret se quodammodo prodirio-
vis scelere purzaret; dum monita sulubria contemnit, habitus est tan
quam Ethniens es publicanus. Nec tamen idcirco djudicatus, ut erhni-
ens es publicanus; ob Sedis Apostolicae reuerentiam, sacrique Sacerdorii
privilecia; sed a se ipso; in se ipsum sententia damnationis prolata, hoc
solum in omni vica sua exisse, praedicare iudicatum est: quia nimirum si
eum se ipso damnante Episcopi absoluerent, paenam sceleris cius incurre-
rent. Si, inquit, magnus Leo Papa, omnes Sacerdores es Mundus assen-
nat, damnandis, damnario consentiemes inuoluit; praenaricarorem con-
sen sus non absoluit. Hhoc enim Deus omnium indicanit, qui peccantem
mundum generali dilunio interemit. Et Papa Celasius. Ergo, inquie,
qui semel est cum suo auctore damnatus; etiam imparricae quolibet prauae
communionis effectu execrationem sui cestat es paenam. Excluso itaque
illo ab Rhemensi Ecclesia, mihi reluctanti, muliumque ea quae passus sum
e parior formidanci, a frarribus meis Calliarum F piscopis, hoc onus sa-
cerdori, sub dinini nominis obtestatione imposirum est. Quod si forie
quippiam ASVISLEGIBrS DEVIATVMLFST, non id malitia sed rem-
poris imporrauit necessitas. Alioquin rempore hostili omne ius omnege
staturum cauere, quid est aliud quam parriam perdere, es necem infer-
re: Silent quidem leces inter arma, quibus ille odo feralis bestia, ita
hoc tempore abusus est, ut Reuerendissimos Sacerdores Dei, quasi vilia
mancipia manciparet, nec ab ipsis sacris Altaribus temperaret; es com
mearus publicos intercluderet. Redeo ad me Reverendissimi Fratres, cui
specialiter ob salurem pereuneis, populi, rorhusque Reixublica curam, mors
furibunda cum suis incabuit copys. Tlinc dira exestas, horrea es apothe-
cas armaramanus sibi vendicat. Illic foris gladius, intus pauor, dies
ac noctes reddiderunt insomnes. Sola vestra authoritas. ut rantorum
malorum leuamen fieret expectata est: Qua tantam vim habere creditur,
et non solum Rhemensi, sed omnieriam Ecclesiae Callorum desolata es pe-
ne ad nihilum redacta subsidio esse valeat; Duam divinitate propitia ex-
Dectamus, es vi fiat omnes in commune oramus. Ita Gerbertus mode-
Cissime pro lua innocentia perorauit. Cumque Raymundus E.Di.
Scopus, litteris Apostoliex Sedis in commune pronunciatis pa-
lam omnibus fecisset, Toannem Pontificem non aliud in prx-
sentiarum, quam rericatem facti inter arnulphum ec Gerber-
tum

## Folio 79 — 1665025204:0103
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000103.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
STLVESTERII. P. M.
tum inguirere; neque ad olteriora relle procedere, donec Mo
nachus quem ad Regem FTugonem Leo AbbaS Legatus duci po.
Autabae rediret, 2c quid Rex constituisset, quidue veller tieri
reFErrEE; Et tamen Leo praeiudicaro animo iuberet Gerberto.
cantiper ab administratione Pastoralis ofticii. e a communio.
ne fidelium, quo ad Fugo responderet, vel Synodus Remis ad
25. Calend. Tulias indicta decerneret abstinere; Gerbertus qua
exat animi aequirare, Paris habuitillud ex lege divina, ac hruma-
natritum i(IMLBTC; Non esse inposestate curusquam Episcopi, ex Pa-
eriarchae aut Lecari Apoltolici, quemquam sidelium a communione re-
monere, nisi sponce confessum, es connutum, es ad Concilium venire ne-
dentem. Sibique nihil obstare horum, quippe qui nec confessus, nec convi-
etus, es qui solus ex Gallia ad Concilium venerit. Dux cum Leo lurda
aure audiiset, Gerberrus, non tam ab admonirione Freuiren(Is
Archiepilcopi, quam sua sponte ob reverentiam Apostolicae SC.
dis e in Germaniam secessie, e iussa Legati fecir; _c ram LTugo-
nis voluntacem, guam synodi Rhemensis sententiam parienter
expectanie: Certus, eriam ritam prius protundere; quamcon
era vel Episcoporum, vel maioris auctoriratis Epilcopi Epilco-
porum decrerum, Ecclesiam Rhemensem cum perichloschil
matis retinere; re anre Calend. Tulias, ance srnodum Remen-
Tem, non postlatam a Leone sententiam (quemadmodum ali-
quis suxpurabae) Adelaidi Ausultae perleribebat: Leo Posthaec
Synodo Remis ad Calend. Tulis convoenta, Epilcopos qui Arnul-
Phum deiccerant, _ Cerbertum suffecerant audiuie. Ddicobant;
In rorius Rerni discrimine. nihul melius es vritius feri porvisse quam
et prodicore Arnulpho es Tyranno excluso, veilis populo es Regna Pastor
constimeretur. Ouod vero grevebantur, sine Sedis Apostoliex
auctoricare, id factum; respondebant his verbis: Resy, ac nostri
Lecari Romam profecti, ex existolas pontifici porrexerunt, es ab eo in-
diene suscepti sunt: es et credimus, quia C rescentio nulla munuscula ob
rulerunt, per iriduum a Palatio secluse, nullo accepto response redierunt.
Quod peccatis nostris exizemibus provenire non dubium est, vt Romana
Ecclesia, quae mater es Caput omnium Feclestarum est, per iyrannidem
oppressa omia numa. Deinde, nihil line prelentia
Lcgaet Apostolicae ScusMlaula Arnulphi Factum ese docuerune
his verbis. Cerie Seguinusenrabilis virae Senonensium Arcbiepisco-
pus. Doni Papa annis vices per Callias sibi Roma creditas innouanit.
e Legari à lacere apostoui, cum decrero privlesq veniens, ejus vices
2sque

## Folio 80 — 1665025204:0104
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000104.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
.1. 51 L R
Inhainss praphta Stapsum sacerdorio exvit, atque
Sacerdoralia deposur sena. e ad indicium aduocamur, qua si ir-
nocemem oppresserimus. Nos vero illum non solum non oppressimus, sed
etiam per 18. Menses bella, seduiones, rerni dissidia molientem toleraui-
mus. Icta Fpilcopi apud legacum differebant. Signum est Segui-
num Archicpileopum huic spnodo minime intertuisse. Itam.
Pontitex auroritatis Apostolicae retinens, _ tamen Metropoli-
tanx Sedis dignitatem, ec collatum Legationis a laFereMUNUS
Scouino servare cupidus, misic deinceps Leonem AbbaTeI VE
Fuialdus ad Rimoniihe age ad Dominum SegLinUM AF-
chiepiscopum Vrbis sennonicae, qui rice sua in Vebe Rhemensi
Synodum congregaret; mandans illi, re sine dilatione reuoca-
rec de carcere arnulphum, e degradaret Cerbertum. Collecto
isitur Concilio icerum in Vebe Rhemeni, ex iustione APOstoli-
carcuocatus cA Arnulphus de custodia, Sc cum honore magno
receptus in propria Scde. Gerbertus aurem incelligens, iniuste
(Scilicet) line Pontifieis autorirare Pontificalem sibi delatam
fuisse dignitarem, poenirentia ductus, remisit pallium ad Abb0.
nem Abbacem Floriasenlem, quod ille nomine, ex ex pertona
illius resticuie; ve ipEi seribit iltis verbis. Duod exo venerabilis Pa-
ter callens animi vestri sensa fidelicer, simpliciterq. Vt praecepisti deprom-
Pst; nec animositarem Rezis perhorrui, dum sidem quam vobis promise-
ram ex asse servani; quandoquidem nihil addidi, nihil minui, nihil mu-
raui, nihil reliqui. Forum omnium restis est ipse Arnulphus. Rhemensis
Archiepiscopus liber es absolurus, cui nostrum pallium eorenore deruli,
quo illud acceperam ex sacratis manibus vestris. Ad cum modum Gex-
bertus, dum licuit caulae luxe tidens, reritare pollens, securus
conscientia intcgritate cutus. pro dignitare sibi delata discepta-
uie: cumque Apostolicae Sedis reverens, ee rniratis Fcclehacti-
examans esset, camdem rel hoc lolo nomine lubens, volens do-
Poluit, ve Romano Pontifici suprema in omnes Epileopos auto-
ritas inviolata, integragi remaneret: mirum et fuerie, quomo-
do vel Benno aliguis Pleudo Cardinalis, vel quispiam alius aulus
Tic, tam acrocia, quam actis Synodirhemensis intarcta lunt.
Cerbertoaffingere; quae vix harerieus, aut schilmaticus poset
effutire, aut euomere: Frustra re quispiam inhis conturandis
luggil.
usque ad praesens, omnium Episcoporum Callia consense prosequurus est
iuxta decrera Apostolucorum virorum Zozimi, Leonis, et Crecorii peri-
torio; es confessionis, es si ua placet, dici, abdicationis, accepro libello

## Folio 81 — 1665025204:0105
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000105.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
SIV FSIBR II. P. Leo
Tuogillindisq: quasi a Gerberco conscripris, sudaveries cuipro-
num masis tuistet, Bennonem porius horum tabularorempre.
mere, quam innoxiam Cierberti memoriam Aasellare.
RELIOIO, SEVENIIB Cu
MODENIuOIE
RHIE MENSIS ECCLESIAE
ocaioclamb luga to. a acipulicci
berri seriphe, ilta de Gerberronotauie; quod promaximo suae sa-
pientiae merito, qua roso radsabat in mundo; donarivo Reris Furo-
nis munere contificrum adepius xhemense, non muliis annis illud
ordinanit splenaide, in his quae forent necessaria Ecclesia sancta.
NTon porerat TTelsaldus illustrius elogium in Gerbertum
proculise, quam a maximo sapientiae merito, qua roto radiabat
in Mundo. Si quidem se Paulus inter caeteras rirtures Epilcopi,
quem breui Cermone Tito depinxir (veFlieronymus in epictola Xit. 1.
ad Paulinum observat) Scientiam quoque in eo eligat scripeura-
rum. Obrinencem, inquie, cum qui secundum doctrinam est
Fidelem termonem; vr porens sir exhortari in doctrina lana, et
contradicentes reuincere. Sancta quippe rulticiras Colum tibi
prodest: de quantum aedificat ex vitx meriro Ficclesiam Christi,
tantum nocet, Si destruentibus non resistac. Daniel in fine
Sanctislimae visionis, iustos, dit, fulgere (icut Aellas, _e inrelli-
sentes, hoc eAt doctos, quali tirmamentum. Multum inter se
distane, iusta rusticitas, e docta iustitia. Alii sellis, alii coelo
comparantur: quamquam iuxra Hebraicam veritatem, verum-
que de cruditis possit inrelligi. Ita enim apud eoslegimus; Oui
autem docti fuerine, Fulgebunt quasi splendor frmamenti; e
qui ad iusticiam erudiune multos, qua si steIIX in PErPCEUAS XeFer-
nitares. Cur dicitur Paulus Apostolus, ras electionis: Nempe 2. Cor. 10.
quia vas legis, _e Sanctarum Scripturarum armarium est: ar-
matus spiricualibus telis, porentibus Deo ad destructionem, mu-
nitionum consilia detruentes, ex omnem alcicudinem extollen.
tem se aduersus scientiom Dei, ee coptivances omnem intelle.
cum
Elgaldus Monachus Floriacensis, qui summa fide vitam

## Folio 82 — 1665025204:0106
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000106.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ILVESTER II. P. M.
ctum ad obediendum Christo; _e subiugare parati omnem in-
Obedientiam. Non indoctus Sacrarum Scripturarum Cerber-
cus. Sed Orhone Augusto recte, diminorum peririssimus; et ma-
ximo sapientia splendore, qua roro radiabat in Mundo, ve FTelsaldus
laudabat, illustris. Fa instructus divinae lucis Framea, _ lan.
cea, non intermilie contra quemdam sui temporis, haerchar-
eham dimicare, atque machaeramtum lacrx cruditionis, tum
Ecclehalticae porectatis, in alcitudinem Babrloncam Pringere.
vrgeregi; invocata etiam Maioli Abbaris de Summi Pontificis
Porentio, epist. 58. Abbari Mlaiolo Cluniacen(I. Praclara quidem
exhortatio vestra in pernasorem: sed cum scriprum sit, quod lesus caepit
facere ex docere, cur diversa imperia, diver (a caeli climata praetendivis,
et ei quem anathema staruistis, alis non communicantibus communice-
is? Restirerunt Sancti Parres haresibus; nec puraverunt ad se non per-
tinere, quicquia alicubi male cestum audiere. Yna est quippe Ecclesta
Carholica, ioio terrarum orbe diffusa. rerba vestra sunt; immo per 205,
Sancbi spiritus. Non est Christi fidelis, cui hac ambirio sa audacia non
sit derestabilis. Derestemini erzo peruasorem; sentiat vos sibi non faue-
re, non sibi communicare; ac per vos non solum quosque Reliciosos vestre
ordinis, sed etiam si fieri porest Romani Ponrisicis se maledictis vreeri.
ex quomodo rem, et erat cornouistis, cornitam secundum dignivarem ve-
stri nominis diudicastis, nos nostriqe omnes velut fidissimi comites tan-
tum ducem sequemur, nec onquam huic peruasori ac tam probroimpro-
bo, vestro sine iussu communicabimus. IIxc Cerbertus Capiensagri
Sibi concredici atque religionis colonus, ingi cuellendis 2 Zanis
haerelcon solicitus, ne forte triricum purioris doctrinx obrue.
rent. Eadem rigilantia _ leveritore in moribus costigandis;
Ita ve aliquos male oratos anathemate percelluerie; _ inter
alios Rochardo Cameracens praseriplerit exist. F13. Eis lieris
acceptis Bal. quem nuper excommunicanimus excommunicaie, ob suam
axorem male derelictam; es quod ne cligentia diurius est dilaum. obedien-
ria corrigatur; nibilq, sibi profuerit Romam adisse, ac Dominum Papam
mendacis delusisse; cum Paulus dicat, si quis vobis aliud annunciaverit:
praeterquam accepistis, etiam Angelus, avathema sit. Estote er zo nobis
cum diminarum lecum defensores, qui Sacerdoralis dienitaris caudetis
esse parricipes. Seueritati milcebat Cerbertus clementiam, eamqi
ita temperatam aliis commendabat lcribens epist. 68. Esse docti
viri, more boni medici mollita primum proferre; ne primo eustu amaris
ingestis ancidoris, salurem suam foronidabundus aliquis incipiat expane-
secre.

## Folio 83 — 1665025204:0107
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000107.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
SIL VLST F R II. P. M.
scere. Moderatione Porro eanta in administratione Rcclesia
firie, re cum omnia solus, promagnitudine Capientix posset Ra-
tuere, inconsultis Episcopis noluerit, sed eos ad Synodum inui-
Farie, data ad Comprouinciales epist. FFO. Mulia super RarW FC=
clesarum Domini, mulia super publicis privarisque nezoris ratiocinasu
ri, cum nostrae Diaceseos confratribus, charissimo ves inuilamus affectu:
non eantum nostri quantum vestri causa honoris ac viilitaris. Locus lo-
quendi Mons sancta Mariae Terdonensis; tempus 3. Iduum Decembris
Talere. Voluic quoquerna cum Coepiscopis ad Synodum in par.
tibus Rheni forre a Legato Apostolico indictam profcilei, ibi-
demq pronccessiratibus publicis laborare, ue exist. FOB. Fcber-
eo Archiepilcopo Previrensi Sgnificat: Sed morbis suorums
Epilcoporum e Regiisnegotiis detentus, accurrere non poruit:
hoerno tunc felix; quod ad Beari Orhonis Sepulchrum, Pre-
verim, tanquam 2d Arcam Hoc in luis quibus Premebaturne-
socijo, CAdeuorione roluerit properare.
L 1
IT AS ANIML
NN LX ILIO, GERMANICO
FT NY ITINERE ITALICO
R A N
icumebeio. Guodin Lfrico carmine luperiultipre-
1
conio dicieur: Si fractus illabarur orbes, impauidum ferient
ruina. Exutus dignitare, Cede e patria quali cicctus, amicorum
_ Macenatum consuetudine privus, e inter alienigenas exul,
tam imperturbato animo setie, ve neque Audia licrerarum in-
termilerit, neque de subcilistimis quaeltionibus, criam Diale.
eticorum ericis responta edere distulerit: ve vel ex hoc vnico,
quod de hacthes logica, plus ne sit vriratione, qu’am capacem esse
rationis, coniicere Fasest. Ita respondebat Domino d glorio-
So Orhoni Caelari semper Augusto Romanoru Imperatori, Ger-
bertus Fpiscopus debiex servituris oblequium. Cum ferventioris
in Germania anni tempore demoraremu, vestris imperialibus adstricti
obseguiis; vt semper sumus, semperq erimus; nescio quid arcani diui-
namens vestra secum racite rerractans, motus animi in verba resoluit,
es quae ab Aristerele summisque viris, difficillimis erant descrixia sen-
tentiis

## Folio 84 — 1665025204:0108
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000108.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
84
SIEVESTER II: P. M.
remiis in medium proculit, ut mirum foret inter bellorum discrimina
quae contra sauromatas parabaneur, aliquid mortalium bosmentis re-
cessus habere poruisse, a quibus tam subtilia, iam praeclara, velut qui-
dam rivi a purissimo fonce proftuerent. Mleministienim, es meminisse
possumus, affuisse rune mulios nobiles scholasticos es eruditos, inter quos
nonnulli aderant Episcopi sapientia praeclari, es eloquentia insienes.
Eorum tamen vidimus neminem, qui earum quaestionum vllam diene
explicarit, quod quidem nimis ab 2 su remotae, nec dubicarionem ante ha-
buerint, e quaedam saepe numero ventilatae dissolui non poruerint. restra
itaque divina prudentia; ienorantiam Sacro Palario indienam iudicans,
ea quae de rationali, es ratione vri diverso modo a diversis obiectabantur,
me discurere imperanit. Quod quidem tunc es lancuor corporis,  era-
viora distulerunt nezotia; nunc secunda valecudine reddita, inter Rei pI
blicae e privatas curas, in hoc ipso imnere Jralico posius, comesque ab ob-
sequio factus, quae de hac quaestione concepi, breviter cuxio describere; ne
Sacrum Palatium corpuisse putet ltalia: es ne se solam ractet Crecia in im-
periali Philosophia, es Romana potentia. restrum est Romanum Impe-
rium. Dat vobis vires. ferax frurum Jalia, e ferax militum Callia
es Cermania, nec Seythiae desunt vobis finitima regna. Noster es Caesar
Romanorum imperator, es aucustus, qui summo Graecorum sanzuine
orrus, Graecos ingenio superas; Romanis hareditario iure imperas; viros-
que incenio, es eloquio praeuenis. Et 2d Finem, post, an2lylim quae-
stionis longe doctissimam, addic. Hlaec generositas, haec vestri animi
prudenria subtilius intellexisse visa est, cum me fidi interpretis nomine
cornitum. dulci alloquio recreastis; mea commoda es incommoda exponi
vobis curastis, eoque praestanti officio palam fecistis, cui es quanto sacerdo-
ii Rhemorum Feclesia parent. Deponamisitur apud tanii Judicis aures,
moderni temporis, malorum mareriam; quidue inter dissidentes conve-
niat, quid in controuersia sit: 2t 1010 genere causa coenico; iudicium di
lisens haberi possit; cui parri faueat aequilas
Contigie, illum ipsum Cerbertum ex Germania in Icaliam.
ac deinde Romam proficilci: non re Archiepileopatum, quem
volens lubens sponte depoluerat deprecaretur, aut lententix
Aposolici Lesari, cui Forre sublerip lerat quippiam opponereE;
sed re innocentiam suam Apostolicae Sedi probaret, e eum
quem Pontitex resticuerat Ecclelix Rhemensi, non paltorem,
neque mercenarium, sed purum merumqi lupum elle oltende-
ret; adeog:, e se non ob Ragiria aliqua Sede ciectum; dc aduer.
carium non meriris, sed mucabilitase Principum, de quorum.
dam

## Folio 85 — 1665025204:0109
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
SILV FSTFR II. P. M.
dam Fpiscoporum, ad camdem restirurum; non tam priuaro
quam publico, tocius Feclesix Callicana Bono demonstraret:
non tam luo quam Imperaroris leu consilio. seu insinuatione,
ad eam rem rentandam ad ductus. Enim vero Ocho Auguctus
illi perseripserar iltis verbis. Gerberro prae omnibus dilecto M2-
Fictro, necnon es archrepiscopo amantissimo; abo descipulus sidissi-
mus, perseverantiam es stabilitarem. Si rerum eventus vestra voto obse-
cundat, nemo est mortalium; qui plus nobis gaudeat. Si autem (quod
nollemus) vestris bonis discordat, simili vobis rristiria afficimur. Nomi-
nis erzo es causa vestrae prouidam curam, non minorem in Austria, qu’am
de nostrarum catu rerum habetote. Nam es id voluimus vobis insinua-
re: quod aduersarius vester Arnulphus, filius decepiionis, jam iter suum
diricit ad Papam; quod Zeone Abbate renunciante cornonimus; cuius
rei cratia haec est consilii nostri ratio, vt nuncius noster cum ipse Leone ad
Papam diricatur, qui pro vobis sidei intercessor habeatur. Vivas, valeas,
ex in aeternum falix permaneas. CacuIS CaUTUSQ; GerbOrEUS, nOn
isnorauie, quorlum camistio Oratoris ab Augucto ad Sedem
Apostolicam in iplius negotio spectaret. Ieaque doctus ad om-
nem caulam mulcum ralere praesentiam (reille dicebat) Tur.
Di, ipse Romam proticisci roluie: non refacta. _ probata infi-
ciaretur. Sed re rindex esset lua innocentiae in Rhemensi di-
sitace, quam promeritis, ex virturibus obrinuerat, e magna
Facilitare dimilerat.
Z X I V
A R C II IF P IS CO P A TVS
RAVENN ATIS DTONITAS,
ET ADMINISTRATIO.
Acerhxec ad Imperatoris aures delatum est. Toannem Ar-
chiepiscopum Rauennatem ofticio decessirse. Ergo Orho
Imperacor rerum ee dignitaeis Cerberri Caragens, Theophaniae
matri Augultae proillo scripsic, quae illi cam dignitarem _ le-
dem, apud elerum ee populum Rauennatem procuraret. Ita
Ocho Ccribebat, Dominae Theoptiania macri Augulta, epilt. F17.
Semper quidem vrilitari vestrae prospicere volumus, ac prospiciendo cau-
demus: quipxe qui nos nostraque omnia vestra serniemi denoverimus. EX
Non scu psit oo M. sed Ad elbero
tanto

## Folio 86 — 1665025204:0110
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000110.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
interpolata
LL SYER II. 1. 1
aneo erao affectu, lamoque amore praesumimus, a vestra munificentia pe
tere. id quod scimus per fidissimos. Nuncios olim nobis concessum esse: 2d
est, si in reenorum confinio quolibet, aliqua F celesia vacaret pastore, in ea
non alium constituendum, nisi quem vestrae vtilitari omnimode aprum sa-
no Judicio deliceremus. Et quia omnibus Prouincialibus nocum. Jtalia
prius, es nunc demum Callia expulsum; sed in fide non ficta perstantem
habemus abbarem es Archiexiscopum Gerberrum; hunc Ecclesia Raven-
nari praefici modis quibus possumus oramus; qui vobis quidem est verus
filius, nobis vero per omnia obsequentissimus seruus: cuius absentia es e
granamur, tamen ob communia beneficia privata post habemus. Super
his vestrum velle experiri quanto cirius lacris reseripiis obnixe efstazita
mus. Fecit Ausucta, _ tam Clero quam Populo Ravennati,
Gerbertum missis licreris et Nunciis commendanit. Caererum
fama vircutum, ec meritorum Ciciverti, ia oniversam Tcaliam im-
pleverat. Itagi Clerus _ Populus Rauennas, magis corum iu-
cundamemoria, quam licteris Augusta excitatus, concordibus
Sustragiis illum sibi Archiepiscopum designavie: cui quidem
Otho imperaror licteris Augustalibus, quantum in eo fueratirer
ad eos apices praestrauie: Toannes aurem summus Pontitex tur-
barum Calliae milertus, cam dignicarem, ve tam huic quam
Arnulpho prudenter consulerer, liberalicer conculit: ac cotan-
dem inter haec rica Functo, Grerorius V. TuccelTor, pallium in-
Sone Archiepiscopalis praestantix misit, amplificata ciuldem
dirione de lurisdictione his litteris: Grecorius Episcopus Seruus Ser-
norum Dei, Cerberio Sanctae Ravennatis Ecclesiae Archiexiscopo, ac nostro
spiriimali filio; e per re eidem Ecclelia, cunctisque sSuccessoribus ruis Ar-
chrepiscopis in perpetuum.
ti psa Sedis benenria ex antiquae consuerudinis zelo
provocau. Fraternitatem uam Ecclesia Ravennari praefecimus, insienia
Praesulum eiusdem Fcclesiae dignum duximus ribi conferenda, cum v (ut
pallii, quo vri debeas certis temporibus cerrisque modis, sicut antecessores ruos
rosos fuisse cornosces. Hoc de nihilominus admonentes, vt licut a nobis
huius decoris ∞sum, ac Sacerdoralis officii honorem accepisse re caudes;
ita etiam morum atque actuum probitare susceptum in Christo Sacerdo-
immadornare contendas. Sic enim altero eris decore conspicuus, si cum
habitu corporis, memis quoque bona concordent; et foris composieus.
intus autem directus, Deocum Propheta vere dicere possis; Prouidebam
Deum in conspectumeo semper, vi sit a dexreris mihi, ne onquam com-
monear. Vi antem charitaris in nobis fundatae dulcedinem recoenoscas
ex Era

## Folio 87 — 1665025204:0111
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000111.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
SILVESTFR II. P. H.
ex cramita larsieate nostra, post mortem Adelaidae imperarricis Auru
Sta, donamus ribituaqe Ecclesia districtum Ravennaris Erbis, ripam in-
recram, monetam; teloneum, mercarum, muroses omnes porcas Ciuita-
i. Si vero alia privilecia aliquibus facta apparuerint sanctae Fcclesia
obnoxia. es huic nostro priuilezio contraria, auctorirare Dei es Sancti
Perri ad nihilum redizenda illa dyudicamus; es hoc quod faciemus sta-
bilirum, es intactum permanendum iubemus. Donamus eriam ribi, tuaeque
Ecclessae Sanctae, Comaclensem Comitarum. post morrem adelaidae impe-
rarrieis Auzustae; et ru, ruaque sancta Ecclesta, ruique Successores, illum cum
omnibus inibi pertinentibus libere ceneant, ex ordinent in perperuum; es
quod bene factum est vebene reseruamus, es in melius corroboremus, pri-
uilezium quod suo praedecessori Joanni, cum Monte Feretrana ex C er-
niensi Ecclesia, es cum omnibus quae ribi lareiri sumus ex nostra beneuo-
lenria, ribi, uaque sanctae Ravennari Ecclesia, tuisque Successeribus confir-
mamus, es incorrupia semper esse decernimus: id est Monasterium sancti
Thomae Apostoli, es Sanctae Fuphemia Martyris, cum omni interritate
corum, es cum omnibus rebus ex possessionibus eorum, culsis es incultis
eam in Cinitare Ariminensi pesosis, quam exrra. scilicet in Comitaru
resaurenti, Ariminensi, es Monte Fererrano constituris; qua omnia per
cenrum jam. curricula annorum vestra Ecclesia, es vestri antecessores te-
nuerunt, ex vos, Dei craria renetis quiete; id est castellum quod vocarur
Zizabicci. cum omni pertinentia sua, es Curre de Sancto Ftermete, cum
praedicta Ecclesia ex cum casalibus, es appendicibus suis. Sc. C astellum
quod vocarur Galliola, cum omni pertinentia sua; necnon es Castrum,
quod vocatur Cranariolo, cum omnibus rebus es possessionibus suis. Et
28 paternitas bonitaris nostrae filiarionem devorionis cua summo affectu es
asfuenter in Christo enuniat, auctoritace Dei omniporentis, es Sancti
Perri Principis Apostolorum, hoc nostro priuilezio praecepium de Rexienst
Episcoparu, cum omnibus sibi adiacentiis; à renerabili Orhone Aucusto
ribi nagqe Ecclesiae, ruisque Successoribus auriburum confirmamus, stabili-
mus, es inconnulsum permanendum praecipimus, et teneas, defendas,
recas, es ad Dei honorem, tam ru quam rui successores libere ordineris.
Confirmamus eriam ribi, tuaque Ecclesia in perperuum donamus Casenam.
cum omnibus inibi perrmentibus; es potestate Apostolica iubemus, et
de subtus strata, usque ad mare, nullus audeat districtum, aut venario-
nem ellam exercere, nisi cuitu, aut rui successores iusserint, sed ab sque
omnium hominum inquierudine ad honorem es xtilitarem tuam potesta-
sive omnia ibi facias, et praecipias. Omnia etiam priuilezia iam pridem
a praedecessoribus nostris ina. Ecclesia collata, omniaque praecepia, aut à Re-
sibus

## Folio 88 — 1665025204:0112
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000112.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
sibus aut imperatoribus pro Der respectu, auribuia, hoc nostro privile-
sio, in voluneate Dei ex auctoritate sancti perri confirmamus, corrobo
ramus, es in aeternum valere volumus; es praecipimus. Si quisizitur
contra haec quae per hoc priuslezium nostrum pie ex firmiter disposita sunt.
remerario ausu pre rentanerit, sciat se auctoriare Beaui Perri Principis
Apostolorum, cujus immeriri vices azimus. anathematis vinculo in-
nodarum, es cum Diabolo ex Juda traditore etiam in supplicii incendio
concremandum; sicque irremediabiliter involuendum, ne onquam à ne-
aibus anarhematis sit absolurus. At vero qui observator extiterit in om-
nibus, custodiens huius nostri Apostolici consriuri auctoritatem, ad cul
eum Dei respicientes, benedictionis grariam a misericordissimo Deo no-
siro muliipliciter consequatur, es vica aternae parriceps efficiatur. Scrip
rum per manus Perri Vocary, es Scrimiary Sanctae Romana Ecclesia
in Mense Aprili. Indictione 20. Bene valere. Datum a. Calendas
Maii per manum loannis Fpiscoxi Sancta albanensis Ecclessa ex Biblio-
Thecari sancta apostolicae sedis, Pontificarus Domini Crecori Summi
Poncificis ex rniuersalis Papa, in Sacrarissima Sede Beari Perri aposioli
anno 0. imperante Domino Orhone III. à Deocoronato Magno ex pacisico
imperatore. anno s Mulctione 10. Suora scripta.
In eo Rouennate Archiepiscoparu, Gerbereus Archiexilco-
pus cum mulea alia optime constituie, tum illud egisse constat,
quod eodem anno a Partu Virginis 097. in xde Vrhiana Conci-
lium habuit Epilcoporum omnium, qui Rauennati Ecclelia
subiiciuntur. In eo Concilio decreta fuise multa legimus, ad be-
ne beareq: vivendum admodum reilia: intertuitque Synodo
Ortio Celar, velicronmus Rubeus histor. Rauennatis lib. 5.
reltatur.
SILV ESTF R TT. P. H.
2 L2
ROMAE CVM OREOORIO PONTTEICE
u
222C. t
Romanorum de lcaloruni Plenq Oppoldera Ccicei.
tium Promentanum. Einscrrannidem, Pontitex Maximus in
Feruriam ciectus, necnon Clerus ee Populus Romanus multis
calamitaribus oppressus, ferre non sustinens. Othonem in IEa
liam
ThoniTII. a Cermanis Proceribus ad imperium cuecto.

## Folio 89 — 1665025204:0113
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000113.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
d 22 d3 L lut1. 1. M.
Piam evocauit. Hluic cum exercitu venienti, Crelcentius meru
percullus, revocato in Vrbem Pontitice. sccumq; asumpro ob-
uiam iuic. Imperatorem agnouie, condiriones accepic, talces
permilit: 2C Paulo Polt inera paucos diesmortuo laanni Ponti-
tici luccestorem ab Orhone dari colerauit; Brunonem C alaris
Neporem, Orhonis Saxonix Ducis Ailium, cui Gregorio V. no.
men. Ea Facilitace, qua ilta omnia tieri Crelcentius admisie.
Cxlare in Germaniam reuertente irritauit: ee Gregorium quem
Orho ordinariiusserac, lede sua expulie, inq; illius locum, pro-
cacirer alium subrosauit: loannem pleudo Ponrificem, nationc
Calabrum. Parris Rollanensem, nomine Philagatum, ofticio
Epilcopum Placentinum. Cregorius in Cermaniam profectus.
Ochonem ad lumendam de Romanis e Crelcentio rindictam
incerpellauic; Is Porro Romam in Fecto agmine rediie; pleudo
Ponriticem ignominia norauie, Crescentium ac duodecim lee-
lerum locios Cuspendio exrinxit; Romam deditione cepic, Coro
sorium in Sedem Pontiticiam recticuit: Tiburtes Pro Crelcen.
tio rebelles ad preces S. Romualdi Abbatis in gratiam recepies
contulente Cerberto Archiexilcopo Ravennate, quemuna cum
Cregorio, Orhoncq; oticii caula Romum le contulisse par fuit,
ve Flierongmus Rubeus lib. 5. obseruauit. Cerberti itaque con
Elio Rerir, quod Cregorius V. Pontifex (licet Perrus Mestnsin
Othonc III. Ausucto, iplum Siluestrum II. Papam Conditorem
Seprem. Viratus ex Auctore nominatum a multis refert) Co
cilio Romano OchoneIII. approbante, Septem Cermaniae Pro-
ceribus adcreandum Cxlarem ius (uffrasii dedit. decrero pro-
mulgaco, reilli quidem sepiem- riri Flectores imperii dice.
rentur: abhisautem delignarus. Cxlar Calucarerur, vbi vero
Romani Pontificis auctoritas e inanguratio accessisset, appel.
laretur Auguctus. In Cierberri item praelentia, Orhonem III.
Auguctum Cresorius Pontitex reninciauit, ee lacrotum vnsui-
ne, cum disdemate inaugurauit: Ochoitem, Romana Eccle-
six prxrogaciuas. ee priuilesia, cdiro diplomate comprobauit.
Praeter traec, Cerbertopraelente, ec approbance, Otho Augu-
ctus. Sanctum Romusldum Abbarem Clastensi Praefectura le le
abdicantem oudiuie. _c virgam Pastoralem in manibus Archie-
Pilcopi deponentem admisit. Fix Cerberti item Consilio, San-
Aus Adalbertus Episcopus Praganus, decrero Concilii Roma-
mi, a Pontitice Cregorio nd luos Bohemos remittus, ad marty

## Folio 90 — 1665025204:0114
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000114.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
LLVESILaLIM.
rii palmam occasionem arripuit: Otho irem imperator periurii
_ violatae pudicitia criminibus a Sancto Romualdo absolurus.
caula peenitem ix nudis pedibus Roma vique ad Careanum
Mloncem, 2d5. Michaclis Ecclesam perrexiti per FOTAm VerO
Ouadragesimam in Classen(i Monacterio B. Apollinaris, paucis
Sibi adhaerentibus mansie, iciunio de plalmodix inteneus, cili-
cio ad carnem indutus, in lecto Rorea instrato delicatum cor-
Pusmorrificans, tamersi exterius purpura fulgeret. Fcistud pOr-
ronon sinc Gerberro Factum, quod cum Boleslaus Polonix Prin-
cepsad Oregorium Pontificem e Ortonem Cxlarem misiser;
rogatum, ad sehomines religione praestantesmirti, qui reli-
quos Regni valtissimiincolas _ accolas, ad Christi fidem addu-
cerent: Cregorius eOrhorem ad Sanctum Romualdum reie.
cerune; isreco pro imperio, cuiquam ex luis id muneris mari-
dare noluerit: Led arbierio Pontificis ee Augusti, neCHOn AF=
chiepilcopi Cerberri auctoritare mittendi Praedicatores reliqué-
ric, quorum calculis duo, Toannes ee Benedictus eam sponte
provinciam luscexerunt, cogi abcuntes haudita diu polt, mar-
errio affecti sunt. Euerine hi ex Pereo Coenobio apud Raven-
nates a Sancto Romualdo aedificato, in quo praecunce illo, vi
tadgebatur Caelicibus altimilis. Nulla ibi mortalium bonorum
cupiditas, nulla ambitio: Verum post cerra precum divinarum
ofticia; hic reria cexere, ille ex equinis leris veltem conticere,
alius cochlearia cauare: aliguam omnes, imitatione vererum
ascecarum nauare operam. Inter eos ex omni nobilitate, ma-
xime Cermanici languinis viros, duro vivendi genere supera-
Bac omnes, Sanctus Bonitacius. Orhoni Canguine ec aniciria
prusciam
eon RU
ita coniunctus, atque charus, re cum non alio nomine appellas
ret, quam Animae Sux. Fuit is una cum Ochone olim a Gerber-
eo liberalibus sudiis, musica pexsertim instructus: ac relicto (e-
culo, Monasticam vicam sub magisterio S. Romualdi prOtenuSs
qua bene insticurus ad mareyrii etiam coronam properauit, de-
honatus in Prustiam a Gerberto iam Archiepilcopo _c Romual
imarti. do Abbare: a Crcgorio aurem Pontifice Archiepilcopus Pruthe-
prorlesen. parum in Sarmaria Furopaea destinatus: de quoista admiranda
i quonia
xulli eunc Petrus Damiam.
in Russia Cum Bonatias post acuminum craniticae disciplina cursum; ad prae–
Cemiles.
outlls l1815
dicendum ium ire disponeret. Romam primum pergere studuit: es ab
edolerra.  u consnionem archrepiscopatus suscexis. In 1o1o ills
isine-

## Folio 91 — 1665025204:0115
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000115.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
iinere vir venerabilis, eum omnibus quidem qui cum sequebantur pe-
dester ibat; sed ipse iugiter psallens, es caeteros lonse pracedens, nudis
emper pedibus incedebas; pro labore quidem vineris quoridie comedebat,
per singulos dies de medio pane es aqua vivens; in diebus festis, isnoco
videlicet, omni liquamine, quovidiano victui porna qualibet, vel berba-
m sadices addebat. Post quam aurem consecratus est, quocidie, ex Mo-
masticum pariter, es canonicum in celebrandis horarum officis ordinem
absernabat. Cum vero iam Eleramontanos peteret fives, equo quidem ve-
Bebatur renerabilis Pontifex; sed siut diciur nudis cruribes sexper es
plantis, adeo intolerabilem fricidissima recionis sufferebat alzorem, vt
volens descendere, non pedem à subharence ferro disunceret, niso aqua
calida submeniret. Ad Ceneiles autem postremo perveniens, cum tanta
saepit fervidi pectoris constantia praedicare, et iam nullus ambizeret quid.
vir sanctus Marrgrium flazitaret. Illi vero rimentes, ne siut post
Mareprium Beati Adalberri corruscancibus miraculorum sirnis, Sclauo-
vica gentis plerique conversi sunt, ipsis quaque similiter eveniret; lonzo rem-
Pore a Beato riro manus artificiosa malusa reprimebant, ex cupidissimo
mori, nolentes accidere, crudeliter parcebant. Tandem cum per ienem
cransisset illaesus, Rezemq, ac povulum baprit asset, à furente Reris fratre
BecaLuS, Opiaram Mariprii coronam accexit: ut Nomenclator in ROmanO 5D. Luny.
Carryrolorio restatur.
De Septem viratu, quod Cregorius Ouintus, ex Sacrisena-
tus, cui etiam magna pars Cerbercus intertuit, sencencia, illum
in senre Ciermana instituerie, ipsi Imperatores st Principes Im.
perii in lirceris ad Pentitices Romanos daris. Exxe Caepius conti-
centur; ec innumerabiles, cum historiographi; cum Turisperiti,
cum a lecreris Principum viri IIlustres; quinimmo ec iphi holtes
Ecclelae apertissime agnolcune.
Exhistoricis Joannes Triphemius, Toannes HTaucleruS, COn
radts Veierus a Secreris Fenrico VIII. Imperatori, Francilcus
Trenicus, Tartholomeus Placina, Donatus Bollius. Cochtredus,
Rhegino, Egnacius, Anselmus Cemblacensis Abbas, Goenebrar-
dus, S. Antoninus, Bonitatius, Vernerus, Roleuintcius, A. nCaS
Syluius, Flauius Blondus, Mathens Palmerius, Toannes Vila-
HuIS, Mecheus Paris, Fenricus Robdortius, Marrinus Polonus,
AIBEREUS ArgentineniS, Prolomeas Lucen(IS, Auctor Chroni.
Ci. AI. Fxiderico II. aegualis, AIbertuS Staden IS, ArnOIdus AB.
bas Cubecensis, Auctarium Sigeberri Aquicinctinum. Magnum
Chronicon Belgicum, Cuntherus in Ligurino. Otho Frisinsen
EISEPi-
SELVF SF LL 15. 50 I.

## Folio 92 — 1665025204:0116
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000116.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ILVESTER IL. P. H.
sis Episcopus, Amandus Friderico I. a lecretis, Velbertus Con-
radi HI. Imperatoris Capellanus, Sisebertus Gemblacen(iS, Ma-
rianus Scorus, Anvales Merropolitanarum Cermanix Ecclesia-
rum primi. Monumenta Aquilesientis Ecclesiae, Annales MC.
diolanensis Ecclesiae, Marrinus HTofman, Ditmarus Merlebur-
sensis Epilcopus, Flenrico Sancto ec Orhoni HII. coreuus, Adel-
boldus. Carolus sigonius, ec alii Catholici. Ex proterso vero
Philixpus Cicuoldus Scatuum Bauarix Cancellarius, nuper libro
de Scprem--Viratu edito: ex anre cum Gcrualius, apud Gene-
brardum ad annum 007. libro peculiari ad Orhonem IV. Impe-
racorem Ceripto, quo demonstrat a Cregorii V. temporibus Cer-
manorum Imperium a Romana Scde pendere: Propter eam
Sepcem virum insticutionem.
Ex Theologis _ Turisperitis, Barcholomeus Salicetus, Taco-
bus Philippus Porcius, Toannes Stella Venelus, lacobus Aedizo-
nius, Anconius de Rolellis. Nicolaus Culanus, Philippus C Or-
neus. Aluarortus, Bonifacius de Viralis, Baldus, Francilcus Z. a-
barella Cardinalis, Barcholus de Saxoterrato, Ioannes An-
dreas, Albericus a Rolate, Lupoldus Babebergen(iS Epilcopus
Othonis III. Coxtaneus, Augultinus de Ancona, MarFiliuS P2-
tavinus, B. Augustinus Priumphus, S. Thomas AquinaS, (1O-
Stiensis C ordinalis, Bellarminus, at que Baronius, dc alii.
Fx Principibus Robertus Bauaria Dux, Comes Palatinus
Rheni, Electores Friderici Austriaci, _ Ludovici Bauari, Ro.
dulphus I. Austriacus Rex Romanorum, Flectores Rodulphi I.
Austriaci AIBertus I. AustriacuS, FTenricuS VI. Friderici L. Filius,
Flectores Orhonis IV. _ Philippi; Flectores Friderici L. _ ipse
Fridericus I. Electores FTenrici VIII. Sx iple FTenricus VIII. Fle-
aores Friderici Secundi _ ipse Fridericus Secundus, Electores
Caroli uorri, _ ipsc Carolus Duartus, Electores Friderici Per-
tii. Maximiliani Primi, _ secundi, Caroli Duinti, Ferdinan-
di Primis Rodulphi Secundi, ec Marchix Primi, neenonip (RCsCS
 Imperatores Romanorum delignati.
Fx Flarericis Simon Schardius, Flenricus Pantaleon, GcOr-
sius Fabricius, Sebactianus Munsterus, FTenricus Butingus,
Toannes Balaus Anglus, Christianus Masseus, Thcodorus Bi-
bliander, Tulianus L’aboerius, Michael Buchinger, FTadrianus
Damman Candanus, Basilius Toannes Hlerole, Marthias Castru.
eius Darmctadanus, Valentinus Munzerus, lacobus Fisenber-
sCF

## Folio 93 — 1665025204:0117
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000117.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
SILV E STFR II. P. M.
sex, Auctores Thearri ritx humanx. Flieronrmus Meligerus
Toannes Lucidus, Toannes Pomerius, Vuoltansus Teraus, Cicor-
eius sabinus. Georgins Schonberger. Mathias ScephaniPome.
ranus, Ccorgius Richterus, Perrus FTelgius, Nicolaus Cilnerus,
FTelias Reulverus, Cuilhelmus Freminges, ee ante alios ip C en-
curiatores cent. 1O. Cap. 10. P25. 546. 5. 3. iltis verbis dilerris;
Crecorius suam parriam insieni aliqua dignitate ornaturus, sanxit v pe-
nes folos Germanos esset jus elicendi Rezem; qui post diadema à Romano
Contsice acceprum, Imperator es Aueustus appellaretur.
ASSVMPTIO AOCOM
R OM A N V M.
AOnuS Leo, Vnivertalis Ecclesix Antistes, ne illicita,
V auc minus digne persona ad Episcopatum, prouehe-
rencur, Aatuebat; ve in his prouectionibus cogitarent, hi ad quos
perrineret; ne aut a baprilmo rudibus, aut a scculari actu re-
Dente converlis, officium pastorale credatur: cum omnis eradus mili-
ia Christiana, de incrementis profectuum debeat aestimari; an possint
cuiquam maiora commitri: arque merito sanctorum earrum venerabiles
Canctiones, cum de Sacerdorum electione Loguerentur, eos demum idoneos
Cacris administrarionibus censuerint, quorum omnis atas, a puerilibus
exordiis 2sque ad prouectiores annos, per disciplinae Fcclesrastic ae stipendia
cucurrisser; et unicuique testimonium prior vita praeberet; nec posset de
ejus prouectione dubitari, cui pro laboribus multis. pro castis moribus,
proactibus strenuis, cel sioris loci pramium deberetur. Nam si ad hono-
res Mundi sine suffrazio remporis, sine merico laboris. indignum est per-
venire; es notari ambicus solent, quos probitaris documenta non adiu-
nant; lonse macis dilizens, es prudens habenda est dispensatio diuino-
rum munerum, es caelestium dignitatum, ne in aliquo Apostolica es
Canonica decreta vislentur, es his Ecclesia Domini rezenda credatur.
qui leciimarum institutionum nesci, ex torius humilivaris ignari, non
ab insimis sumere incrementum; sed a summis volunt habere principium:
cum valde iniquum sit, es absurdum ve imperiti Macestris, noui anti-
quis, es rudes praeferantur emeriris. HLaec e alia plura, ad Aptri-
conos Epi(coPOS, per Mauritaniam C xlarienlem constitutos.
MaGMUS

## Folio 94 — 1665025204:0118
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000118.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
0a
IL V F S +L K SL. P. H.
maonus ille u maens ated Romani Pontificis, in
Siluestri certe assumprione oblcruata: qui a pueriria in liberali-
bus artibus enurritus, teste Diemaro: rir humillimus ac profeltio.
ne ricae regularis S. Parris Benedicti Monachus, virtutum incre
mentis claristimus: at que promaximo Capientix merito, qua
toto radiabat in mundo Hlusoni Regi, e Orhonibus Augultis
charus, Hlelsaldo; per publicosmunerum et officiorum, quibus
apud Monarchas orbis funsebatur, gradus ad Rhemensem ECu
clesiam iuste, seu merito promotus; illa tandem sanetillime de
incegerrime, quamquam curbulentistimo, inter ciuiles lites de
bellicos tumultus, tempore administrara, ad Rouennarem in
Icaliacranstatus, viam libi ad Romanam aperuic: praelertim
illatempestate, vere rempestare, quando mulris annis Ecclesia
Sub capitibus, in quibus varua aut nulla Canitas, sub eyrannide
male lanorum Principum gemens, tion rugis tantum, autnae
uis, sed vlceribus deformis iacuerat. Nolo ca retricare, aut iu-
um dolorem alicui, in eo cui iam medela nulla, excitare: qua
non siccis oculis aspexere tunc Augusti et Principes Orthodoxi:
ad tantam abominarionem, qualis ab illis illis quorum veinam
nulla excaret memoria, cum Cumma nominis Chrictiani isnomi-
nia introducta, cohorrentes ee mederi properantes.
Sone Carolus Sigonius Gerberrum ab Ochone IMpCEROre
lib. 7. de Davennati Fcclenae praepositum fuisse Archiepilcopum memo.
Gn. tral. FaE, quod esset vir Philolophia, Astronomix, ec reliquorum li-
beralium artium sudiis insigniter crudicus, ca praelertim xetate
qua nullxe, ruc rarae admodum ciulmodi fuere licrerxe. In tunc
etiam inquir post Cresorii Duinti Pontificis Romani proxinqui
sui morrem, qui 1. 2. Kalend. Martii obicrar, oculos idem Octo
converrie, cum doctrina es vineurum lande praestantem, tum de se
optime meritum, quixre suum in scientiis iplis quibus excelluit
onno 599. Magistrum. Ieaque Comitiis habitis, ad 6. Kalend. Novembris,
cum Pontiticem. Romanis iplis Carelinalibus e Proceribus suF-
trosantibus e exoptantibus, dedic, ec Siluestrum Secundum
appellanit. Ilaec eadem, ve Barouius obleruac, reltantur aeque
FTermanS. Lamberrus, d Marianus eiuldem seculi Scriptores, aE
caereriomnes. Ravennatis Ecclelixe ex Phemens (re dictumr
est) hic eunc exat Archiepileopus, Secutusq: Imperatorem RO.
mam venienteni dd quem rel etiamideo coniecit oculos. Otho,
ne Pontitieatus quo pratunctus fuerar Germanus Hoo Creso.
rIUIS.

## Folio 95 — 1665025204:0119
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000119.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
SILVESTF R TI. P. M.
s in aliquem relaberetur Romanum: Romanis ipse infestus
guorum nulquam rucam expertus esset fidem. Ex his quxha
etenus de Cierberto bona fide rerulimus, an tanta Sede fuerie
indispissimus, vel eius extiteric hostis infestissemus, vel lux FOr
sunx Faber acturistimus, vel erarixe Principum, homo alioqui
libercaris amans im dicendo ex seribendo auceps scientisimus
itauE adulatus Imperatori Romano populuS, nOn verO Proptee
virturum ac meritorum laudem cum postularit, ve a male fidci
marracoribus aliquis mucuatus, non multum opporrune prodi
dic; nosqi alibi secum sentire, _ verbis ciuldem rem pronun-
ciare fecie. Tuum lector etto Judicium. Eius tam cita, tamqs
inopinata assumprio, s continuata prolperitas magnis aucta
progrestibus; riri peaelertim qui in Conventu Epilcoporum.
iudicio Apostolica Sedis depolitus e Throno Rhemen(iS Eccle.
dix, redoctus antea in ordinem fuerat, insvera atque idedmi-
randa de iplo opinandi, at que soriben di miniltravit occato-
nem: iplum nimirum magicis artibus, ad Apostolicae Sedis cul-
men provectum tuisse, pacta pro mercede, diabolo animas quam
Aaruroloco. Flierololmis (Penuneupara in Vrbe S. CrucisFc
eleHa) exactor violentus exrorlerit. Ad ingerenda aurom ista
Simplicium auribus, additum est argumentum non leue, quod
in tam redi seculo, Mathemaricae scientiae; praecipue vero AcrO-
nomix hie scientissimus esset. Icti fuere colores, ut idem obler-
eat. de demonstrat Baronius, quibus ad tain ablurda ac mon-
Aruota finsenda Cchysmaticushomo, qui sequenti hominum
atare rixic, eAtrius ad cum adeo deformem repraesentandum.
illis qui non novere Siluestrum. Fuit ilte Benno, qui se Cardi-
nalem Archipresbrrerum nominat, quiqi ex schilmaricorum
Scistione sibi nomen tanex dignitaris abripuit, post annos octua-
ginco; cum Romana Ecclelixe FTildebrandus, qui _ Gregorius
Sepcimus praelideret, _ aduerlus cum FTenricus Imperaror schis-
maricus bellum gereret. IRe inquam fuit priimus tingendarum
de Silvestro Fabularum archirectus, quarum suctorem prodi-
disse Colum, Sic confurasse. Papirius Masonius qui illius (cripea
omnia lesir, de eodem in Coregorio Seprimo habets icta primum:
Si quis, inquit, Bennonem lesit, qui se presbrierum Cardinalem vocat
esque odium ejus in omnes rerro Pontifices 2sque ad Crecorium Duintum
es maxime in Fudebrandum exacte considerat: nullam et fidem haben
sam existimaliis. Odi enim natura est, vt nec dormire cum veritase
BB6

## Folio 96 — 1665025204:0120
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000120.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
9
IL V E STF R IF. P. N.
2ib. 60
nec vicilare possit. L.20 librum luum punum maledictis, es a Casarda
nae factionis homine (et apparet) dictarum facile respuo, exc. EF in Sil-
eeltro Bennonem hunc eius primum auctorem Fabulx aserit; et
quidem certe; eo quod nullus ante eum de Siluestro ca CcripsiI.
se reperiacur. Ipse enim primus eam de Silvesro FabulamnaE.
rat, qui de alios Gregorii Septimi Prxdecessores magix accu-
lac, de reluti maleficos damnar. Nemo poenitus scriptorum qui
ante Bennonem Scriplerune, eius commenti vel leuistimam
mentionem fecisse reperirur, cum de eius Ponrikicatu scriple-
runt: contra vero qui sub ejus Pontificatu rixerunt honorif-
cam de eomentionem habuerunt: ve Dichmarus Fpilcopus, qui
. 2. 2 pucro liberali arte nurricum, e ad Rhemenlem Eccleliam
iulte id elt merito promocum; opcime callentem altrorum cur
usdiscernere. _ contemporales luos raria arris noritin lupe-
rares _ PTelgaldus Floriacensis Monachus, qui promaximo (2-
pientix merico, qua toro radiabat in mundo, e pro inviolata
astrictagi vitae Regularis S. Patris Benedicti professione, quam
Monachius ex amussi obseruauie, non minus quam pro tama vir-
eucum qua Aoruit in administratione Ecclelx Rhemen(Is, il-
lum Primo ad Rauennarem Sedem evectum, deinde ad Apolto-
lacum Perri Apoltoli Sanctissimi assumprum: _ Rodulphus Cla.
Der, Pro eo quod maiorum ortus prosapia, inzenio fuerit acerrimo, ex
arrium liberatium studiis. plenissime instructus ob Ortone Tertio
Augusto Romana Vrbis sublimatum Pontificem aRerveTAE. Vn.
demihi cerrissimum orgumentum, non nisi puram putidama3
impolturam esse, de commercio, vel pactione cum Oxmone 5
cum inverilimile, immo impossibile videacur, Ortonem Impe-
ratorem relisiolissimum. Sonctorum Nili e Romualdi ABB2-
cuns Franconis Vuormatiensis, _ Ciebehardi Costancien (iS Epi-
Ecoporum: Flereberri Coloniensis Archiepiscopi, e aliorum
vicae incerritate praeltantium virorum consiliisnicentem, tam
propudiolum hominem qualistorer Cerbertus, simagus, lique
Daemoni denorus fuisset, Primae Sedi, adcogi vniverlx siccle.
Sxe voluisse imponere; aut veroictos viros sanctissimosporuisse,
vel infinuare, vel, tolerare remtam indignam: praelerrim cum
ec Cxlat, Bihil illis, praelertim vero Sancto Francoinconsulto
decerneret. Nam is (ve est in vita Burchardi eius tratris, eius-
dem Vuormatiensis Ecclessae Episcopi, ab auctore cius remporis
Ecripta) rebus Ecclesasticis in lua dicceh rationabiliter ordi-
DatIS.

## Folio 97 — 1665025204:0121
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000121.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
SILV F STF R II. B. M.
srio in expedicionem Tcalicam cum Octone Tertio Imperato.
re profectus erat: ibiq; plulguam anni spario in seruitio impe.
raroris vigilanti animo Audebar, eiusq; secreris Pemper inter-
crar; _ quando de rebus maioribus tractandum aliquid erae.
ranca Fomiliaritate ex auctorirare, quamuis invenis enet; opud
Imperatorem habebatur, ve sne eius consilio raro aliquidAa
tueretur. Cunctis affabilis erac, cunctis benignus extitit, e plu.
rima donendo, sloriam non modicam apud cunctos quaelivit.
Unde ec omnes maximo honoro ac dilectione illum habebane.
_ quasi lanctum iam renerabantur: e idcirco ab Imperatore
muicum honoratus, sx charus, prxe aliishabitus, illius consilio
e malos coercebat, ee Rempublicam in pace regebat. Quo co-
dem tempore Imperaror e praedictus Epilcopus induri ciliciis,
Pedibus paenitus denudaris, quamdam speluncam iuxta S. Cle-
mentis Eccleliam elam cunctis inerauerunt, ibiq; in oracionibus
ac ieiuniis, meenon in rigiliis quatuordecim dies laFuerunE. FC-
runt quidam, ritionibus, se allocurionibus divinis fuisse conso-
latos. Ab hoctam sancto imperatore, tam lanctis consiliis, de
praelidiisinnixo, tam sancta ec eminenti Ecclesix, ut cst ROma-
na Apoltolica Masum suisse, rur aliasindignum aliquem homis
nem praepolitum, cso vero non percipio: praesertim cum video
lateri Orhonis eorempore sanctum Romualdum actidentem:
quinecperiurium, nec libidinem, priuaras BOxaS in IMpCTaTO
recolerarit, quin argueret, de Peveriore disciplina castigaret:
ve si publicum Aagicium Cummo cum probro, ee scandalo Chri-
stionorum coniunetum, connivencibus oculis aspexislet, vel
quod srauinsforet, laudaset aut susscsset, non solum com
plex, Led outor sceleris haberetur ac dicereturs repore qui Ab-
ba5 apud Ravennates, Archiepilcopum Rauennatem Masum.
Si Magum. Vniversali Ecclesia Pontiticem propoluisset, rel im-
ponipassus fuisser: rirxe Orhonis rector de Mogister; tectis aurem
e conseius Gerberri Aquirani: amans vero de zclans publica
honectatis; cuinihil minus consruens aur decorum; qu’im no-
tatum a Sanctis, Cuper Sanctos praelidere, ip losq; illos à quibus
nocatus sic luperare; de praelerrim summorum a Fastigio, aleius
conscendereli damnatumq: Pordium, vel damnare alios, vel ab-
Soluere: ex eiectum a Pontificatu, de omnibus Prxlulibusiudi-
care; si e hoc aliquis peculans calumniis faxit artexere, quod
Gerberrus Archiepiscopum Rhemensi deiectus sir. Sed ec iltud
calum.

## Folio 98 — 1665025204:0122
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000122.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
SILV ESTFR TI. P. H.
08
calumniam diluit. de dilcurit, quod tlelgaldus adiunxic; nimi-
Tum; Gerberrus a Ravennate Prasularu ad Apostolarum Perri Apostoli
Sanctissimi, festinus conscendens: multa in eo vircurum operatus est in-
sienia, es praecipue in eleemosina Sancta, quam foriiter tenvit, dum fide-
liter vixit; qua nescio an Magus, daemoni iam addictus postet
operari; ex an is Magus qui tot Sanetis, quosnumeraui, amici
tia. tamiliaritate, _ intrma necessirudine coniunetus: ec ab his
linon lancte innocentergi. Salcem non Aagitiose, neque proxu-
diose rivere, monitis ex exemplis doctus, vel aduetus. Ipsc de
Se Siluester, ve FTelgaldusaddit, laius es hilaris, ita in R, littera
luIIE. Scandit ab R, Cerbertus in R, post Papa viset R. HlOc aperre de-
monstrans, quod hi tres Exiscopatus honores, quos professione regularis
vica Patris Benedicti Monachus factus, suscepit rexit, es renuit, huius
R. litera signo in capite sunt declarari, Rhemensis, Kavennas; Romanus.
FIxec Flols aldus. Rerum ignari recentiores, qui post praesentem
aetatem claruere Scripiores, adeo Bennonis perculsi lunt cesti-
monio, ve in conrroversiam revocarine, num Silvester ilte esset
inter Pontisices annumerandus, quem crederent à Diabolofuis-
Se promotum, ve apparet ex Sigeberto, qui post annos ducentos
luum Chronicon scrip(t. Ac non ista qui illo scculo claruere
Scriptores. Dirmarus, Claber. Flelsaldus. Lamberrus, FTerman-
nuS, de Marianus Scotus, qui res sux xetaris quas cominus incuiti
sunt lcripleres qui omnes ab (que controuertia, nulla vel leui du-
bicatione. Siluestrum post Cregorium Ouincum legirimum nu-
metano Romanum Pontificem. Et extat praecerea Fragmentum
veteris Chronici Floriscen(is, a Pithaeo editum, in quo haec ver-
D2. Hic Ocho Terrius, Cerberrum archiexiscopum Ravenna propier sum-
mam philosophiam summo amore excolens, ordinauit eum P’apam, voca-
uirque nomen ejus siluestrum.
A2V
CIA POLALCMEVSA
ndI
OBSERVATI
ocilidtlo
ALLNISTRANDISEL BMM
duarum, lponn  rorbat Apotolusi de
PrX-
etinsexoris virum, hoc est; rnius sponsa Ecelesia, non

## Folio 99 — 1665025204:0123
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000123.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
a lact 11. 1. Hi
ora ertim rei rextatur Calus animarum, et rbi necesse habe
Pastor coonolcere rultum pecoris lui, luperq. illius custodia
perdius pernoxq: visilare. Minis POterit, sIE eriam ArGUS 1O.
rus oculeus accendere, si pluribus Ecclesis quam vni PrxlacuS
E proprer Siluecter P’ontitex, cum accepisser Cilelerum Archie
piscopum Masdebursenlem duas parochiastenere, ei diem in
Concilio Romano Ratim inirio Ponciticarus habito, ad caulam
dicendam dixit. Cumque ille peccussus paralysi non posset ve-
nire, rem omnem ad Concilium prouinciale Ciermania remilIE,
a Commissariis Aposolicis decernendam. Dumarus lb. 6. Cum
etiam Lconis Vercellensium Epilcopi, merica in Sedem Apocto-
licam eiusgi Ecclesia in qua S. Fulebius requieleie, necessitates
expenderet, opud Othonem Imperatorem precibus tantum
egir; veis Vercellenlem Cinicareni cum Comiratu, necnon Co.
micarum Sancta Agachae eidem Leoni, e Vercellensi Ecclesa
donauerie; Ccripeo alplomate per manus FTeriberchi Cancel-
larii, quod extac in Labulario Vercellen, ae citatur a Baro-
nio, nuino993.
ECCLLSTASSTCA DISCIDLINA
FLAOITIIS VIDRMdIO
COERCENDIS
Vido Vicecomes Lemonicentis, Capto Orimaldo Episca.
Popro Monalterio B: anthomienti, quod ab eo expolce.
Bac, in Turri Lemovicensi cum capriuum renebat. Is dimissus
juxto condirionem Vuidonis, Romam adiie, et Gerbertum Pa-
pam. Siluestrum nuncupatum incerpellavit. Vuido ad Judicium
Coram Papa cuocarus, causa ip(o die Palchxe ventilata, à P ap2,
Senarugi sententiam damnationis accepit. Inde EpilcopoOrin
maldo traditus ad costodiendum, post diem tertium tradendus
ad poenam, sed inter se concordiainita, amici facti sunt; _ an-
ee diem condictum clam Roma egressi, rever( sunt ad propria.
Ademarus Monachus sancti Marrialis Lemonicen. apud Masso-
nium in silvestro. Azolinum quoque sive Ascelinum Epilco
pum

## Folio 100 — 1665025204:0124
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000124.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
1C
SILVESTER 11 1. M.
Dum Laudunensem. Romam ad Subsellia Apostoliex Sedis cuo.
couit; misso de publicaro hoc edicto pleno zeli.
Sclvester Episcopus Sernus Seruorum Dei A2olino, sive ascelino L. au-
dumensi.
Super salure ex Apostolica benedictione omissis, nihil est quod admi-
rari possis; quonam sub rontificali nomine, homo eriam moribus esse
desisti. Nam fides morralem Deosociat, perfidia mihilominus rationa-
bilem brutis animalibus aequat. Cum que hoc torum le sapere constet. Ve-
hementer admiramur, nacinam je conditionem reliquisse, ex nova, es
inaudira scelera inhumanius perperrasse. Epistola Rcgis Roberti, e suo-
rum Pontificum, Apostolicis e imperialibus oblata est manibus, quae te
coram oniverso C lero ac populo, de his publicis accusat criminalibus. d
Synodum habitam Compendiaci, cum à Rhemensi es Turonen( Archie-
piscopis, caeterisque C onfrarribus inuitatus fueris, accepiis a quibusdam eo-
rum ex aliorum sacramentis, pro vitae ex membrorum atque capriona
securitate, tandem venisse diceris; synodalem (eueritarem. cum ubimet.
ipse conscius merito perhorresceres, ad misericordiae preces eadem episto-
la reste venisti, lesibus re non posse obiectis respondere manifestasti; Do
minum Recemtuum offendisse te non nezasti; indulsentiam tantum po-
stulans per Vniversam Synodum Rezis zrariam innouaris periuriis obii
nuisti, daris obsidibus. Archidiacono scilicet iuo, es alieromilite, Tur-
res Lauduni te reddicurum promisisti. Mazistrum ruum Rhemensem
Archiepiscopum, pro accipiendis Turribus sub Judae specie recum ducens
capere voluisti: Carcer quippe carerorum fraudis in eum conceptae dere-
sis dolum. O Tuda Macistri proditionem innouans, es Pontificalem elo
riam nostris temporibus derurpans? cum Mozistrum Archiepiscopum tra-
dere velis. Domino Rezi non parceres, si posses. In carcere renes traditor
milites, es fefellisse non vereris Recem. Exhorarionum epistolis quories
re monuimus, ex ab istis periculis eripere puduimus? Sed quoniam ir-
ruemibus peccarorum cumulis. te coercere neguiuimus, in hac proxima
Paschali hebdomada Romae re adesse praecipimus, es generali ibidem ha-
benda Synodo repraesentare te monemus. Euius ereo invitationis nostra,
nulla occatione sis transcresor; quoniam nist adfueris, Synodicae auctorita
ii in eodem Concilio subracebis, es de absencia nihul lucraberis. Viarum
excusario nulla re premat; quoniam in L orhariensi Rerno nulla re manent
insidiae. Ialia vero nullam praetendir formidinem; nisi corporis molestia
occuparus fueris: aliter excusatio nulla esse porerit. Sed reltes mulendi
suni. qui esruum languorem confirment, es accusatoribus ruis respon
deant; es lesibuste expargens. Pxtar in Codics F. pil. Gerberri Pa-
risiS,

## Folio 101 — 1665025204:0125
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000125.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
STLVESTFR II. P. M.
rissis impresso. Conrisit hociplo remporo (verbis Clabri nar-
rabo) rcocto Imperacor. susgerenrem tam iplo summo Pon-
ritice, quam aliis quibuscumquo zelum protectus relisionis do-
mus Dei serencibus, quolque in Benci Pauli Ecclehia nomine
tenus Monachos, caeterum pravé degences, inde expellere de
beroc. ac alterius incticuri, (quos ridelicet Cononieos dicimus)
in eodem loco seruicuros, ve ci susgectum tuerat, substicurus el
Cet. Cumque hoc appereret implere decrorum, apparuir cino
etu per rilum Boacillimus Apostolus Paulus, arque sdmoncre
curauit; Si vere, (inquiens) zelus divinae seruicuris, optimi ope-
risce adurit, vide ne huius propolici insticurum prxsumas im
murare inmonachis expellondis. Non enim omnino expedie,
cuiusqi Ecclehaltici Ordinis, quamuis ex parro depravari, pro-
polirum rnquam abiici, leu immurari. In conanquernusquil
que indicandus est ordine, in quo le primitus vouit Deo lerui-
re: reemendari rantum licet corrupro cuique in eadem proprie
vocotionis Forre. FIxc Apoctolimonita Poncifici Maximo ec luis
reculic, curam asens, qualicer incticurum Monachorum Poruil.
Ter in melius retormari. I2 Glaber lib. 2. Hist.
LLL L
CL EM ENTTA IN HOSTES
E AF. F.
E P AM AF.
Vmmam bonoru coronidem vlcimam Chrictus poluie, (ma-
Enificat Chryloctomus) dum edieie, Dalisice inimicos vestros,
orale pro persequentibus vos, bene facire illis qui persequuntur vos. Isud
supremum Christ. anxe Philolc phix culmen est; proptereaqi de
coregium habet praemium, aequeclarum, eiulmodigi merce.
dem, qualem priorum ommino mandarorum nullum. XOn
enim terram re miribus; neque consolationem ve lusentibus:
nec milericordiam re milerentibus; led quod omnium est longe
sublimius, Cimilicudinem vel fliationem Dei Parris, Proutho.
minibus par est, diligentibus inimieos promietie; ve similes, in-
quic, Cicis Parri veltro, qui es in caelis; qui solem suum exoriri
facit super malos ac bonos, e pluit luper iuctos e iniustos. Si-
quidem ille, non modo non odio. sedbeneticiis convieiatores
Prole.

## Folio 102 — 1665025204:0126
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000126.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
102
S ILVESTFR II. P. HI.
prolequitur: quod ipsum aequis nequaquam lancibus axpendi-
cur, non solum ob benericii excellentiam, veruin eriam ob am-
plicudinem dienitatis. Fuie mandato. E alias, cerre ed sum-
mum Faltigium evectus Siluester Pontifex, Cacis superqi fecie:
cum Arnulphumillum, dignitatis, Forrumsrum, FamXe, eC VicX
insuper (ux hostem, non tolum rivere, sed etiam eidem Carhe.
dere, ominiagi eius Rhemensis ornamenta geltare permitu, edi
toca dere diplomare, ab Tosepho Maria Suarelio Avenionenlis
Bibliotheca Ilustrisimi ee Reverendissimi Domini mei Franci-
Sei Cardinalis Barberini pexefecto, mihi communicato, quod II.
Iustristimo illi ips Cardinali eranmilit cruditiltimus Paber DO.
minus de Pereyle Senacor Aquen in Prouincia Harboneri, anti-
quitatum curiolus
Paester Fpiscopus Sernus seruorum Det. Dilecto in Christo filio a
nulpho sancta Remensis Ecclesta Archiexiscopo. Aposcolici culminis
est non solum peccantibus consulere. verum eriam lapsus errgere ex pro-
pris privaros gradibus reparatae digniaus insienibus reformare: et 
Perro scluendi libera sit porestas, es Romana Gloriae vbig. fulseat digni-
tas. Quapropter nbi sirnuloho Remensi Archiexiscopo quibusdam ec–
cessibus ponuticalihonore privato, subvenire dignum duxnus, ut qura
rua abdicario Romano assensucaruii; Romanae pietatis munere credaris
posse reparari. Est enim Perro ea summa facultas, ad quam nulla morta-
lium aequiparari valeat felicitas. Concedimus ereo per huius priuileeii
nostri scarma, ribi baculo es anulo readiris Archrepiscepali officio funzi,
es omnibus insienibus quacunque ad Saneta Merroxolim Remensis Eccle-
sae perriment, soluo more perfrui, Pallio solemniraribus scaruris vtaris.
Benedictionem Recum Francorum, es ubi subiectorum Episcoporum ob-
tineas, ex omne Maxisterium quod rui ancecessores habuisse visi sunt no-
sira auctoriare Aposcolica geras. Pracipimus eriam, vt nullus morialium
in Synodo, aut in quacunque parte abdicarionis rua crimen ribi quoque-
modo opponere praesumat, vel hac occasione in improperi contra re verba
exardescat, sed nosira re vbiqe auctorit as muniat, eriamsi conscientiae rea-
eus occurrat. Confirmamus insuper ribi, e concedimus Archiepiscopa-
rum Remensem in incerrum, cum omnibus Episcoparibus sibi subrectis, seit
cum omnibus Monasceriis, plebibus, ritulis, es Capellis, alque Corribus
Cascet.
FxCodice Sanct.

## Folio 103 — 1665025204:0127
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000127.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
SILVESPFR II. P. M.
Cascellis, rillis, Casalibus, e cum omnibus reous ad L. Cclestam 
periimentibus saluo ex inviolabili restamento Beari Remizii Francorum
Apossoli, scamentes apostolica censura sub duini ludici obcestatione
es anarhematis incerdutione. vt nulli onquam nosirorum successorum
conrificum vel alia quaelibet magnae, paruaque persona hoc noscrum Priuile-
eium infrincere liceat, si quis vero quod absit hoc Romanum decretum
violare tentaverit anathema sit
d
OF.
Iluccctum porio iu Caelitibus colendis Fuisse religiolum.
Demlo dubitaucn, jui eius perluatione de auetoritate Pex
motum uC OmeM. velaeris diuorum pignoribusin lo-
cum ayoustiorem transtacis, maior veneratio extriberetur. Ita
Aquisorani Caroli Magni Cxelaris osta, sub pauimento rempli
recondita, elam effodi, e rna cum Cruce aurea quae incollo
detuncti pependerat, cum parte veltimentorum adhue impurri-
bilium lumens, in loco et Sarcophaso magnificentiore, masna
cum veneratione repoluit: ve Ditmarus scribit. Its Raco electus
Bremensis Epilcopus, inssu ciuldem, osta Sancti Bencdici PaPa
VII. quem Orhol. in exilium ciecerat, Namburgo Romamre
duxit: Sancti icem Bartholomei Apostoli, ex Beati PauliniNo.
lani Epilcopi Benevento; item Sanctorum Abundii a Theodo.
ex Martyrum Soracto Romam Paricer tranctulit, eisqs BaCilin
cam xditicauic magniticam.
ALS c
Ad culcum item Calitum pertinet, quod eius Ponriticacu a
aonum circicer M. Annulus Pronbus, quo Diva Virginum Pri-
miceria Deipara, Iosepho Virginitatis aecernum seruandae (0-
cio, _ conscio desponta, siue c Prioraru Semimuren (i Mandu-
biorum, vbi a Ccrardo cognomento divite Burgundiorum Co-
micum primo parence extransmarinis partibus revolicum nullo
CexEO DutOre memOraF. Genebrardus; Tiuc quode cerrissimis mo- ad an. 870,
numentis demonstrat loannes Bapricta Laurus PerusinuS SaCrO
Purpuratorum Collegio a secreris, de nos etiam alibi ex eius hac
dere Commentario abunde docuimus, Flierololymis Rom2 de-
lacus, in culcum Clutinis, ex non multo post Perulinis venir ; su
spicien.

## Folio 104 — 1665025204:0128
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000128.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
104
SILV E STF R II. P. H.
spicientibus ee venerantibus piis in incomparabili semma ori
finationem Foelicitatis humanx, a desponlatione virginca. Res
est. Flugoni Ecruriae Marchionis Flugonis Iralixe Regis Neporis
exor crar Judicha, Orhonis Ausulti Nepris, ec Siluestri Ponti-
fcis aftnis; mundi muliebris ex pracipue semmarum nimis
amans. FIaec Raynerium Clutinum, preciolorum lapidum pro-
renelam Romam misit, conquirende cius trugis caula. Factum
dimino favente numine, ve illic Cemmarius quidam ex Vrbe
Flierololyma aduenerit; a quo Rainerius Margaricarum atque
rnionum tancum commercarus est, quantum auri, orgentiqs
a Iudicha arculerat. Iluic Auctarii loco idem cemmarius annu-
lum Onychinum dono dedic; celtatus illum precium non habe-
reneque dignum videri vevenu expOneretUT; quo ReginXCC
lorum disicum Poseph. Oppignorarie sponsus. AccipOret mu-
nus, quod masno cuperet emprum, quodq; illi vleronea libe-
ralitare nihil tale opinanti clargiretur; postquam Cenius illum
ad tradendum adigeret; de rerum leries ita traheret, ve guae
antiquiora forene, lubinde mutarent Dominos; e sidei credan-
tur alieria, quae consenaissont apud priores: Feliciore commu-
catione porselsorum, apud quos in maiore xstimatione, 2de09.
reneratione. Hlunc in modum Annulus Marianus Romam de
latus, Ttaliem divirauit; apud Cluhmos primum, a miraculo
insioni (mortuus ricam ab ejus contactu recepit) religiose ser-
vacus; paulo post ad Pcrutinos delarus, e Sacrario, ara, Wych-
nuchis, cultugi magnificentissimo splerididistimoq: dignistimus:
in Laurentiona Principe BaCilica, omnium toro Orbe concur-
rentium venerationi expolitus. Mapheus Barberinus Olim S. R. F.
Cordinalis, nuNC POnC. Max. VrbanuS VIII. in hunc panxit cru-
ditum idixta ac pium epigramma, quod adiungo.
ad ce
 Est nor, que supplex rbs eerusina colit.
Es gemino consrans areu, felicior index;
Nam peracie virconapra salutis opus.
Vircineo terra coniuncens faedere Caelum
Hac duce non Pelazi, non sireis onda nocet
Imbriferis arcus fulsens in nubibus orbem
Effera diluuii damna rimere vetat.
Sic Deus omnipotens. voluit Decus, annule, maise
Ex lib. pior
rum carmin
ui Maphei
bario Ba-
horini.

## Folio 105 — 1665025204:0129
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000129.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ILVESIER IC. I. M
cum Adelais primi Ortonis coniux. Foemina Canctissima, ee tam
Spiritu prophetix, quam dono mirdculorum clarissima, inque
culcu divino amplificando; ae pouperibus lubleuandis muniti-
centistima dic 16. Decembris ex hac vita misrasec; Siluecter re-
rum ec riex illius gnarus, vicam ejus Ccrip(Ic, d defunctam San-
aitacisticulo insigniuie: inq: fine Commentarii publicas preces
dicendas in Missa ipsus,  FToris Canonicis appoluie. protes
fuis in eodem libello, quod non semel in licteris ad olim viven-
rem datis Farebatur, ab eadem Diua, se multis ditatum mune-
ribus, ec honoribus affectum.
Ad culcum etiam venerationemqei Sanctorum spectat, quoc
5
A L. V INC L,OS
A CemORA
IE ANNIWERSAB
P
DMNIVM FIDELINM
a=
eaVM
miune in comnopacis, non nouum est in Ecclela, sec
iam inde ob Apostolorum cemporibus, exemplo pachabxi,
qui XII. M. drachmas argenci misit FTierololymam ad usum (2-
crificiorum prodetunctis, rurpatum. Soncta enim e Calobris
estcogicatio, litare ac orare pro Fidelibus illis, ue a pecearis, sei
Poenis, Deccatorum Poluaneur. 2 Augustinus, oblatum esse PcribiE a l. 0 Con-
Promatre lua Cacrificium praecii nostri, Sc. Fucharictix.  Ambro- Sesl. c. 12.
b in ora
fius, protratre suo Soerro idem se obrulisse, praedicat. CIs iple siono su
Faustinum quendam hortatur, ve germanam Cuam vica fin. nebr de obi
etam, non tam deplorandum, quam prosequendam orationi
busexistimer, nec maestificandam lactirymis luis, Ced magis ob
iu fratris:
C epist. 8.
lacionibus onimam ejus Domino commendandam arbitrerur. d dl. L ex. 9.
Crprianus anriquior Augustino, negat ofterri pro eo, nec lacri-
feium pro dormitione eius celebrari debere, qui excedens ad
curelam, sur curam Clericum nominaser. Veroque retuctiore e de Mo-
Tertullianus, ceiam anniuerlariorum meminie, de vxore dicens nosamin.
mari.
Rare proiis, quinos pexecesserunt cum signo fdei, de dor.

## Folio 106 — 1665025204:0130
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000130.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
ALVESTFKCAI. M
BC
marito superstire; Proanima ejus orees de refrigerium interim
adpoctuler ei, e in prima resurrectiene consorcium; _ OHerAE
Fdc cunor-arnuis. diebus dormirionis eius. FIdem alibi; Jam repere ad
latione C
Deum, procuius spiriru poltules, pro qua oblationes annuas
reddas Cireoorius Plazianzenus in vica Caelarii, meminie an
niversaris pro defunctis. S Paulinus vero rogat Amandum, ve
Profratre quod qui maluit ad Dominum debiror crantire, quam
liber, orec: remisericors _ milerator Deus, qui facit omnia in
Calo  in Terra, ee in Plari, e abysIs, retrigeret animam eius
Stillicidiiomilericordix sux, per orationem ipsius. Ouin BCuE
ionis, inguis, accentus ab eo ardebit rquend inferos deorlum:
ita proculdubio, etiam res indulgentix eius, inferna penetrabit;
ve roscido pietatis eius lumine in tenebris ardenribus XstUAHECS,
hac ob refrigerentur. h Ambroius, _c Trigclimum, de Duadragesimum
dudsu obitus diem obseruari folicum leribit; at que veram que obscrua-
tionem habere auroritatem; qua necellarium pietatis impletur
in Festa. OFticium FF iB. Ephrem. cum trigelimum aiem compleser,
meniosat
Cui memoriam Aieri peciuie. Et longe recustissimus omnium
Ll. 8. C.47. VClemens, etiam orationes recirst pro quielcentibus in Chri-
A0. _ Capitc 48. PerasatuE, inguit, diescertius mortuorum, in
Plalmis, in Lectionibus, atque Orationibus, proprer cum qui ter-
tia die relurrexit. Tremnonus, in commemorationem supersti-
cum atque defunctorum. Etiam quadragesimus, secundum ve-
reremformam. Moysen enim hocmodo populusluxie. Necnon
Anniverlarium pro memoria iplius, deturqi de illius facultati-
bus pauperibus in commemorationem ipsius. Ad hocinctiturum
dc corona respiciens, quem suxerius nominaui Tercullianus. Pro defun-
militis.
in in fu.- Ctis, inguis, anuna dic Facimus. Sc m HaZian ZenUIS; Alia persolui-
pero Casa uS, ait, alia dacuri Curmus, idesi pieranis officia, auniverLariosho-
ri frairis.
n. l. de or-
Bores _ commemorationes offerentes. _n Amalarius Fortuna.
dine anci- TDS. Episeopus Preverensis, Synchronos Cudonici VII. Impera-
phon. c. 65. Foris, ad quem etiam libros de ofticiis Fcclesiasticis anre 800.
annos fcripsIt. Pos orticium Omnium sanctorum, ve ipse in
eodem lib. memorac, inseruit officium pro Morruis. Mutirenim,
aits transierunt de praesenii seculo, qui non illico sanctis coniunzumur;
pro quibus solitamore officium acitur. Ducentis polcarmiss S. Odilo
Abbas Cluniacensis, (quod S. Perrus Damiani in iplius vit2, e
Sirebereus in Chron. ann. Domini 998. refert) re id quod in
Occidema alsad ricurali Eceleha, pie religioseq; in Mone-
Aeriis
Brtaris.
Sepist.r.

## Folio 107 — 1665025204:0131
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000131.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
SIEVESTER II. I P. M.
ceriis quoque lui Ordinis Scruaretur incticuit, cumque nulla
publica Pontiticia lanctione, id vel olim Dublice per vnivertas
Ecclesias, vel priuarim in Caenobiis Monachorum aGCTCTUE,
Postremo ee Romani Pontificis, rt Baronius ad 4. Nonas No-
nembr. in Mareyrolog. Rom obseruat; Siluestri II. auroritate,
vt Cxprianus Manens, ex recustissimis cerrissimisq; Monumentis
Vrbevetanis (in hac Vibe cum remporis SiluestroII. sedente,
mulca ab eo gesta, Vrbevetani in publica Tabularia retulerunt.
ex quibus Manens Chronolosiam conscrip(c) memorat, rbiqi
locorum seruandum lacris legibus lancirum est: nimirum, vt
polt solennicarem Omnium Sanctorum. Commemoraria fiat omn
vium fidelium Desunctorum.
ANNI SECVBMCLIS REMIIOSA
Lon
L.C lantus vel ad ccum duncterut. vel ad piecatem la
. lucemq: viventium promonendam pertinet, quod silue
Stex annum millesimum secularem, ab inani secularium ludo-
rum celebracione, ad verum Colemne lacrum reductum celebra.
rit; Populumq: ex rniverso Christiano orbe, ad limina Princi-
Dum Apoctolorum, renerationis ex devorionis ergo consluen-
tem, laecus aspexerie: ex tuum benedictione apostolica, tum in-
dulgentiis ex Thelauro Ecclesiae crogatis dicouerit. Enim vero.
siverum est, ut verum esenon ambigo, quod Bonitacius VIII.
in diplomare resticutionis lacri Tubilxi memorat, multis retro
ante seculis, onno quolibet cenrelimo incunte, populos Fre-
quentes veriulque lexus, cuinlcum que gradus ex ordinis, RO
nam ad veneranda Sanctorum Perri de Pauli Maulolxea conve-
nire fuisse Colicos; minime abest a vero silueltrum quoque le-
cundum, qui trecentis tontum annis, scu cribus Colum seculis
Bonifacium antecessie, annum secularem transegisse: _e pro lu-
dis secularibus inhonorem rel Apollinis de Dianae ve Fectusto-
catur, vel ob exactos Reges ve Capitolinusmeminit, lib. 2. in-
Ricuris, Festos dies inhonorem veri Solisiustitix ac Deiparx RC-
rinx Ccelicum, necnon reliquorum Diuum. ob eiectos inter-
nales

## Folio 108 — 1665025204:0132
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000132.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
SILVESIER II. P. A
nales Principaeus, de poreltares cenebrarum harum debellatas.
ProAisatasqi agitarie le le
Auctoreshabeo grauistimos, qui me non ex rano coniectare
Silueltrum celebrasse annum secularem vindicane. Tursellinus im
tistoria Laurecana, Bonitacium VIII. secularem annum vel in-
Raurasse vel instiruirse aic lib. I. Cap. F5. Cincconus in Bonitacio
Octauo; Angelus Pientinus lib. 2. Cap. 7. de Tubileo, ad receprum
omnibus prioribus seculis morem cclebrasse; Octauius Panei-
rollus in Commentario de Thelauris Romxe ablconditis; Marci-
nis ETauarrus in Commentario de lubileo, plulquam per milsés
annos. singulis seculis cam celebrandi Tubilei consuecudinem
perleuerasse; Toannes Monachus, e Georgius Caietanus Cardi-
naleseamdem olim inoleuisse pronunciant: Vnde Toannes des
Friburso quaest. 6. de Indulgenciis, S. AnFOmiNUS L. PaF. CUMIMIX
tic. 10. Cap. 3. ee loannes de Turrecremata C ardinalis in cap. II
quis.S. icom in Leuirico de pen: dist. L. vnamimiter scribunr, quod
adiunso. De initio vero huius instirutionis Indulgentix anne
Tubilei, nihil cerce reperire poruimus, nis quod rulsariter di-
citur. quod ab antiquo tempore incepie in annis cenresimis a
Nacivicare Christi, sed proxier mulcas cribulationes ortas ins
Orbe multo rempore cessauit; post vero tempore Bonitacii VHII.
circa annum 1300. fuit renouata. Toannes de Anania in Fracta:
eu de Tubileo anno r450. Postquam multa in ejus rei probario-
nem arrulisset concludie: Lix praedictis porest dici, quod cempo-
re compilationis decreti, erac in Ecclesia Indulgencia lubileis
Sc costat quod compilatio decreti praecessit Bonitacium Papani:
Augultinus Valerius. Cardinalis Ep(copus Veronensis in Com-
mencario Anni Sancti 2000. artirmaeiam ancequam Bonitacius
Octauus Cancirec, a maioribus ex Edelium pietate riu ex moribus
recepium fuisse, ve ad sacra Principum Apoctolorum Perri e
Pabli limina seculares percgrinationes devore obirent: Boetius
Exilcopus in lib. de iure lubilei ee Indulsenciarum scribit, quod
nolueris Bonitacius onnum cence simum iam olim Tubileis alue-
tum, certas ob caulas mutari; Paulus II. TuliusIII. SE CleMeHS
Octauus Canctionem Bonifacii VIII. innouances iildem verbis
quibus Bonitacius diserte Facentur, vererum eraditione se maio-
rum Monimeneis cestatum esse, anriquissimo (ve lerib eCle-
MenS) Romanae Ecclesix Insticuro, Per decurrences Laeculoru
aetares, hoc est singulis cencenis onnis à Christi Domini e Sat-
IatO-
0

## Folio 109 — 1665025204:0133
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000133.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
SILVESTER II. IM.
aacoris nostrinatali, amplistimas peccatorum Induloctas 
remisiones propoliras fuisse, iis qui lacra Beacorum Apostolo
rum limina, pic ac devore visicarene; quam lane retuctam in-
sicutionem, non rana Cencilium superltitione, Ced celioholo Cyl
tu, _ Christianorum concursu Romx celebrandi fel. rec. Bonis
Facius Papa VIII. Tuo Apostolico decreto, ad cerricudinem praes
senium de memoriam fucurorum contirmavit. Ista Cleimens ex
mente Prxdecessorum luorum; quae volui adducere, ve ostonde
remi Siluesrum II. poruisse annum lacularem suo Pontificio ce-
lebrasc, quamquam incuria FTistorioscaphiorum eius temporis
id scribere praetermisisset.
RLOII IIIVECCAI
OMKISTIANIS et
Oratius Furcellinus in Epitom. historiarum, Faelix iltud lib. 
 seculum anni M. nomini Christians praedicat, quo Polo-
nia, Danis, Fungaria, Mosconia, Rusia, Chrictianis Laeris im
BuEX, tres Reges porentisimos, _ duos Duces nobilissimos. ab
Apostolica Sede iistirulis e insigniis ornatos accoperunt: Omis-
SiSiis, quae Carthuicio ec P. Damiani obreplerunt; Ccilicet LC-
satos Miecislai Polonia Ducis 2 Siluestro monitu Angeli qualI
reiectos: Monacos Camaldulenses; a Busclauo Sclauinorum
Ducc, ve Romam ad Pontificem procorona impetrandairent
Frustra Solicitaros: Ouomodo enim Miecislous, anno millesimo
Talutari Legatos mitreret; qui anno tertio vel quarto ante (ve
is ipse Carruiruis supputat; dum anno quarto Scephani Vnga-
rorum Regis, id est quarto vel certio pormorrem Geilae Paeris
Scephani, _Miecislai id factum fuisse asseuerat) iam in huma-
nis esse deherat vel quomodo Angelus Siluestro Poncitciin-
hiberet, ne pari digpirare Bolestaum, Scephano, Adei pietate,
et rei Christianae proparatione aqualem, si non luperiorem.
Ornaret: cumnonlonge ante Benedictus Pontitex VII. divino
pracula monitus Lamberto Archiepilcopo Cracouien(, à Mic- lib 2. C
cistao Polonix Ducc pro Resio Diademare oratori supplicanti lib. 5.
10. T. hist.
praedixerie; in breui coronam exaliando dabit Deus Polonis e ut Mie. Polon.
chouius,
21V

## Folio 110 — 1665025204:0134
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000134.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
IEVESTER TT. P. H.
1.
chouins. Vac Cerus. Herburtus, e anrc eos Dlusol.
lius e Cadubcuss ooslarestantur: Quomodo deinde
Buclauns porest esse Dux Polonia Bolellaus Chrobri, cum illes
Fuerit Sclauinorum, id est Vinedorum, vel Boemorum, vel Vanda-
lorum, hic non eorum Princeps: ille Elium Bucslauinum, qui
Postea Monasticam apud S. Romualdum proFestus; Chrobrius
autemnec Bueslauium, nec Bolestaum. Sed Miccislaum II. 8t
Carimirum Ailios genuerit: Quomodo icem isiple Chrobrius,
Monachis, legationem tam insignem; cremicolis quieti _ con-
remplationi in secessu Colicario addictis, negorium tam arduum;
tanque nesoriolum commiereret; qui meminiser Parrem Mic-
cislaum ad Benedictum Septimum, viros dignitatibus illustres,
e in his Antiltirem Craconiensem Legarionis Principem, pro
titulo e diademare imperrando destinase: Ouomodo deinde
imperante Fonrico Angusto, qui anno FOr4. Falces imperii lu-
Ecepit, pro diademare ad Benedictum VTII. misie: qui iam an-
nO FOOF. Vel quod verius exictimo millesimo iplo, coronam
ab Ochone TII. hospire dono datam, ec citulum Regium à SiluE.
Aro Summo Poncitice collatum. prxesenre Benedicto Sanctx
Romanae Ecclelix Cardinali Archidiacono, Sedis Apostolicae LC.
sato, de laeris operante Ciaudentio Cnelnenh Ancistice accopit e
In ranum, remihi laborasse rideatur aliquis, qui fidem prime
Claltis Fictoriographorum Polonorum, proprer piam, lednon
ad amussim examinatam narrationem duorum illorum eleuare
conatus, e quod xdificaverat destruere connilus. Regium di2-
dema de rirulum Resium Polonix, in dubiumi an a Cclare, an à
Poncitice Maximo accepiltene, vocauit; cum tamen potuissee
relcisiis quibus inceperat vlcerius insistere, ee non magis Archie.
Pilcopalem dignitatem Cinelnensi ancictici, quod Ditmacus ait,
quam Resiosticulos, id temporis quando Ochorenit, praelen.
ce Apostolico Legato, auctoritare Silueltri delatos constanter
alterere; sue cruto HHgelicisgi praedictionibus, mo-
nicisei cum a Siluestri Pontitieis, ac Ochonis Augulti muniti.
centia religiolistimum Boleslaum excludere: quandoquidem:
non absic a vero (quamquam id a Polonis, milicia olimnon
Ccriptioni dedicisminime rradicum) aequalem rircucibus ac me-
ricis Scephano Flungaro Boleslaum Polonix Principem, aeque
dignum Fuisse diuina ee Apostolica benisnitate, ve ne ab Ange-
lo Pontitici appareme loquemreque implius ab adipilcendis Re

## Folio 111 — 1665025204:0135
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000135.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
SILV ESTER QI P. M.
siisapicibus differretur; _ ne a Siluestro, divinitus ad deferen
inspromeritos Apostolis gentiumhonores excitato, ab oa di-
onitate arceretur; vel tunc insentioceatione rrgenre, quando
Orho Augustus, Siluestri discipuluss ipsi languine coniunctus,
ipsuse; supremxe dignitatis auctor, huc rotis sive denotionis cau
Ia ad amicum nuper caput Dinum Adalbercum Antiltirem Mar-
erremrenerandum, Cinelnam Poloniae Merropolim pergeret:
vbi par erat Boleslaum de re Christiana bene mericum, dignita-
te, quam Pacer Miccistaus a Benedicto VII. _ Succestoribus A2-
sicauorat a Sede Apostolica ornari: cui hospes Orho Auguctus,
hospicale munus coronam Regiam ofterrer; a Legaro Apostoli-
cocum auctoritate imponendam. Duodmihi magis verisimile
est, Boleslaum Chrobrium, ante Scephanum FTungarum Regia
insignia à Sede Apoltolica accepisse: quandoquide Poloni prius
quam Flungari tidem Christi amplexis Fcclesiam Polonam con-
diderint: cum Cicila, Parer Scephani cum Vngaris Cuis Chrictia-
nam Relisionem non prius quam quinto post Polonos anno lu.
Sceperit, ve omnes Chronosraphi actirmant. Siguidem Mie-
cistaus Polonus, anno 965. ducta in matrimonium Damibrouca
BoleslaiT. Boemorum Ducis filia, moxtorum le le ad propa,
sandam per omnem principarum Cuum Religionem Christia.
nam, hortante _ adiuvante exore converrie: Basilicasnonem
diverhislocisx dificauit, easqs suppellectibili omnis generis pre-
tiola ornauie, censibus ex possestionibus locupletauie, e in dice-
celes diltributas, duas quidem ex his Archiepilcopis, nempe
Cnelmensem _ Craconien lem; reliquas veros hoc est Polnanien-
Tem, Smosoronienlem (quae postea Bicinen(is, ac demum Vur2-
tistaviensis dicta est) Cruluiciensem qua Vuladislauiam post
tronslara est, Plocenlem, Culmenlem, Lubussensem, e Caine-
menlem. Cingulis Epilcopis actribuie, eisqe decimas omnis gene-
ris Frusum, de luis iuxta ac nobilitaris, plebisqi agris edicto per-
Detuo adscriplie; Inde inferioris ordinis Sacerdotibus ac Mini-
Aris Ecclehacticis, in lus cuiulque dixcelI, certxe portiones Epi-
Scoporum arbirrioiure sempiterto actribucxe: quibus eriam pa-
si Praedia, ex porsessiones à Principe e locupletioribus quibul-
que adjunctae. Templa item in oppidis de pagis permulta, Au-
dio pictatis certantibusinter se omnibus, extructa. Quibusre-
bus perficiendis A gidius Cardinalis Tusculanus. Toannis XIII.
Ponrificis Maximi, qui per illud iplum tempus Leoni VIII. (uc.
cesse.

## Folio 112 — 1665025204:0136
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000136.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
LL VILSEFRIL. I. 1
cellerat elgarus platum. qu primus archiepiscopos, de Fpilco
Postcanturs ad saetuant Saltiet, de Cermanici Canguinis, cum.
Polonirudescsent, ac Nouirii peaetecir. Addiri lunt etiam in
Feriores Sacerdores, qui parrim locii, de consiliarii, partim ad-
ministri essent Epilcoporum; quorum opcra, sudio, atque di-
ligentia religio Christiana celeriter magna capie incrementa
in Polonia; praelerrim cum alii muneribus ac honoribus à pio
Principe, ditionem suam omnem eius rei grotis circumeunte
allicerentur. alii minis adigerentur. A Miccislai Sorore Ade-
lcida Princers Vnsarix Cicila. ca in macrimonium ducta, Per.
Tualus, ec ip se cum Vnsaris luis, Christianam Fidem, quinro pose
Polonos anno lulcexie, cum iam pridem Miccislaus, quo augun
Aiorem principatum posteris cius relingueret, hortance Sena-
cu. Lambertum Cracouienlem Acchiepiscopum, rirum doctum,
_ cloquenrem Oratorem misie ad Benedictum eius nominis
Seprimum Pontificem Maximum, ve Regium Diadema Sibi mit-
teret, Regemgi Polonorum le e posteros luos esse iuberet: cui
eamen id remporis negatum; vel quod differre cam rem Ponti-
Fex divino oraculoiuberetur: vel quod Otho I. Augultusi eams
dignicarem Polono Principi à Pontitice deterri aegre ferens, Beo
nedictum, co quod Oratores Polonos ea de re admilerat, in
exilium ciecerat. Plam de morre Miccislai; non porerat nuncia-
ri, ve aliquis rule: qui anno 097. Tub Gregorio V. Pontifice de-
cessie. Mliecislao parri succedens Bolestaus Chrobri, Pei aceF,
nonminore Rudio ac pietare, Religionem Christianam longê
laceq; ampliticauie, d Cabiliuie: _ a Cregorio Ouinto Pontiti
ce APOstolos, Adalbertum, et Bonitacium Antistices. Toannem
_ Benedictum Fremicolas; qui fidem Chricti, obi nondum di-
nulgara esset promulsarent; vbi vero Feliciter disseminata, om-
nisedusseate excolerene, implctaum. Cumque esset Princeos,
non minUS quan Pa Aa LAKUS, SE externOrum Principu
necessirudinibus, iuxta e clariltimis rebus gectis illustristimus,
quimilicaribus _ ciuilibus vireuribus plurimos eorum antecelle.
ret, principacenes ullimum, augultiorem quoque vi-
dere, e inter Reres Christianos numerari, ex paterno inscituro
exopraret: non Monachum, sed quod rero limilius est. (Nam
_ iltud opinor. P. Damiano vel cius incerpreci obreplie; huic.
 pel Bulclaumum Boleslauum _ per Sclavinos Polonos inrelli-
Sici illis dum Monachum a Sanctis Mareyribus qui de viventes
Osfi-

## Folio 113 — 1665025204:0137
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000137.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
STL. V F: STF R II.
1
efficium nesauerunt. et occili neminem mictere poruerunt, d
iam anno 1005. Caeli, nelcio an anno Lor4. quo ITenricusim
Perare caepir legationem mitrebant) viros Principes Legatos;
non Henrico, Sed quod ommino certum est, Orhonc III. impe-
rance; non ad Benedictum VIII. cuius Ponciticatum quinque
Mareyres. re ponent Monachum ad cummitrere, non actiserunes
Ced ad Siluestrum Secundum destinauir; qui Regium insigne d
ticulum à Pontitice Aagitarene. Pontitex porro, re ad Sanctio
rem Senatum relata, ec cum Othone Imperatore communicatai
cum etiam, _ olim Benedictum antecellorem de diademate Po-
loniae Regi debito admonicum meminislet (re Baronius memo-
rat) ex nuper ipse quoque cadem de re, re Cartuirius seribit, di-
vinitus edoceretur, Regioshonores decreuit Boleslaoi quos Be-
nedictus Sanctae Romana Ecclesix Archidiaconus Cardinalis,
Orhoni Augucto ad Diuum Adalbertum Cnelnam in Poloniam
percgrinanti, Legatus e Comes adiunctus deterret. Fnim
vero, ve Ditmarus obscruat, nullus Imperator maiori onquam
sloria Roma cgressus fuit, atque Romam reuerlus; VEnOn Cx
vano Baronius aftirmet, L. egatum a larere Archidiaconum C ar-
dinalem S. R. F. cum Ortione missum iuisse: qui quae Apostoli-
ea Sedis ex auctoritatis forent, conticeret atque exequeretur.
Ergo cum Orhro Auguctus, magno de (plendido comitaru in
Poloniam ad sepulchrum noui Martyris renisset, et a Bolestao
Principe, plulquam Resalimagnificentia ac liberalitate exceptus
eset. Silueltro Summo Pontifice decernente, Benedicto C’ardi-
nale Lesato Diadema imponente, inter solemnes ceremonias d
Caudentio Archiepilcopo tratre Marryris peractas, Regem Po-
lonix, lociumgi ee amicum Romani Imperii Calutauit: vel etiam
esseiussie, re Clerus rniver(i Regni Polouix, in lectionibus de
S. Adalberro, legit, at que omnes Tistoriogrophi Polonorum
quos superius memoraui testantur. Legati Apostolici, opinOr ex
incuria non meminerunt: cum tamen certo cerrius fIE, Polonos
non aliunde quam a solio Apostolicae Sedis Resiam dignitatem
quahuisse: S Cartuitio etiam ac Petro Damiani Ades: adcoq.
ab eadem Sede, idgiSiluestro Secundo praesidente, impetrasse:
_ ca propter illosiplos Polonos Siluestro Pontifici de Romana
Ecclelix, viros Apostolicos, Marerres, Fidem, Relisgionem, hu-
manitarem, Antistites, ac demumiplos Reges debere.
Sed e Vngari (vt Cartuicius in vita S. Scephami narrat Colo.
manmO

## Folio 114 — 1665025204:0138
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000138.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ILV ESEFR II. P. 1
manno Rezs ad um snactto diadema Regium acceperunt:
Quamquam enim rulgo crediderine, Scephano Disdemocali-
tus ab Anselo impositum esse, ve Cromerus referebat; Cartui-
tiustamen rem ad hunc modum accidisse aic. Ouarro a patris
Geilx obieu anno, Scephanus divinitus permorus, cumdem AU-
Aricum Prxlulem, qui eriam Anactalius dictus est, ad Sancto-
rum Apostolorum limina misit, a Petri Apostolorum Principis
successore petitum, rt recens converla Pannonix largam benc-
dictionem impartiret, strigonienlem Eccleliam lua auctoritate
Metropolim constirueret, reliquos Epilcopatus lua benedictio.
ne Frmaret. et ipsum Ducem Resio diademare cohonestaret;
vt eo tultus honore, quxe diuinx sratix adiutorio capisset, ca
magis magisq; promouere, ac Rabilire posset. Per idem etiam
tempus Mielca Polonorum Dux Christianam complexus Adem,
Teratos suos Romam milerat, ve Pontificis benedictionem; et
Regium ipsi ticulum impetrarent. Assenlerat quidem Pontitex,
e iam coronam egregio opere contici curouerat, quam ci mit.
teret, lua benedictione adiuncta. Sed quia nouit Dominus, qui
sunt eius; qui eriam duobus apostolis proposiris Mathiam locio
suo peaetulic, ex cum Apostolis annumerandum censuit, illa co-
rona Scephanum ornari voluie; postea Felicius gloria sempiterna
coronandum. Nocte enim eius diei, quo statuerat Pontitex CO-
ronam Polonorum Principi perterendam, apparuit ei AngelUS
Domini, aicgi ad cum. Noueriscras, hora diei prima, ignOtx
gentis NTuntioS ad Fe venturOS, Cuo Duci Regiam COrONRI, e
Apostolicae benedictionis UnUS a FC exPCTIIUrOS. Fam erZO
Coronam quam parare iusticti, illis incunctanrex tribue, ad iplo-
rum Ducems cam alportaturis; nec dubires illi eam cum Regni
sloria prorica eius meritis deberi. Itaque cractina luce _c hora
qua praedictum crat, Prxsul ACtricus ad Ponciticem venit, de-
andacumig: libi officium prudenter exequens, Sanctiq; Ducis
res gectas ordine referens, d Sede Apostolica Regni Coronam
Periic; octendens dignum esse Ducem cohonore, s dignitate;
quippe qui divina tretus ope multos sibi populos subiusasce,
mulEosqs infideles sua porentia ad Chrictum converristet. Iis
audirismire exhilaratus Pontitex, precibus illius libencer an
tinic: crucem qsanteRegem ceu Apostolatus insigne gectandum
adiunxic. Ista Cartuicius de Stephano Resc Vnearix: alioquin
hihil etiam nesans de Siluestro, in aliam Coronam proBolestao
PaFd.

## Folio 115 — 1665025204:0139
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000139.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
SILVE STFR II. P. H.
e23
Parari iusserit: vel ab Othone Augustoeam, munushospitale
parpri roluerit, Seu permilerit: parum referre exittimans, quis
artitex, quoue de auropararit: dum ea modo Apostolica Aucto-
TIFALC IMIPOHEFCTUF.
A Suet
CL ASSFC
A
Ao nato millesimus Saracenico bello inf
Sulo a. alacem in Campaniam delati, Capuam
occuparant. Igitur Orho admonitus a Siluestro, ralida ma-
nu barbaros aggressus, haud minore virture hostes devicit,
quam Falicitare Copuam recepir. Tursellin. lib. 7. Ab ca
rictoria Siluester Pontifex animo crectus. Cxlarem e alios
Principes Christianos 2d prolequendum feliciter bellum ex-
hortatus, clasticum in Saracenos cecinit, promulgatis licteris
expersona Flierusalem devastarxe, Vnivertali Ecclelixe. Itaha-
Benc epict. 27. Ea quae est Flierosolymis, rniuersali Ecclesiae Sceptris Re-
enorum imperanti. Cum bene viceas immaculata Sponsa Domini, cuius
membrum me esse fateor. Res Mihi maxima apparet, caput artollendi iam
pend auritum. An quicquam difsiderem de ce rerum Domina, si me
recornoscis tuam: Duisquam ne ruorum famosam cladem illatam mihi
purare debebit, ad se minime periinere, vique rerum insima abhorrere:
Ft quamuis nunc derecta sim. tamen habuit me orbis terrarum optimam
(ui partem. Penes me Prophetarum oracula. Parriarcharum insienia;
hinc clara mundi lumina prodierunt Apostoli: hinc Christi fidem rece-
pit Orbis Terrarum; apud me Redemptorem suum invenit. Fienim
quamnis obique sit diminitate, tameu hic humanitate natus, passus, sepul-
eus, hinc ad Caelos elatos. Sed cum Propheta dixerit. Frit Sepulchrum
ejus sloriosum: pazanis loca sancta subverientibus, temtat Diabolus red-
dere inclorium. Enuere erzo miles Christi: esto sienifer es compuena-
ror; es quod armis nequis, consilii es opum auxilio subvent. Duid est
quod das? aut cui das ? nempe ex mulio modicum; es ei qui omne quod
habes graris dedit: nec tam ingratis recepit: ex hic enim mulsiplicat; es
in fururo remunerat: ac per me es benedicit ribi, ve larziendo crescas: s
peccata relaxat, ve secum regnando vivas.
Concigir eriam per idem rempus, re Selaui qui ad littora
Maris
Anus a CH

## Folio 116 — 1665025204:0140
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000140.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
YL
CL Y L. S ILK II. P. H.
primo ab is CCcea laala. Cietiica. bina
sicis. ua Pallle Pole piclta cli  tellise. nitu
eeperdera toa tu tc. I. 3. PleutuDi
exeitati ac submissi a Siluestro, contra Infidelrs bellum ciente:
Postguam Doctores Sanctx doctrinx id remporis ad eos miltos
nedum contemmerene, Sed etiam ad nCCem raPEarenE, rCm9i
Christinnam everterent: ve Hicolous Vignerius par. 2. Biblio-
theca lua narrat.
maris Baltici Fidem Christi susceperant, superbia Ducis Theo.
dorici axalaeoaes elad ro cCu. abils
expilaca; Cicerttist Lecle liiam celaluoidec
Epilcopalis cuerta; qua conctu n t a ees scet
modum olim Balthalaro, etiam ab holtibus, manus expansis di-
hoscollecti Christianimilites, audita Sabbaromista, _e Fucha.
riltia accepta, in hostes irrumpentes, eos vicerunt, insentistra
APaC. 300
Z
TDICTAE DE AIAERF.
TCL
annos expletos loen, la etiam ad licceram imple-
ren Waes Fuangelista paactal Salalam postmille
xatis, iectise. sple ea euscant tonne vilgardus
circa annum M. Secularem Audio arris Crrammariex incumbens,
artes cateras negligere, illam sectari lolam d rnicam voluit. Is
cum ex eius artis sciencia exepisset inflarus superbin Aultior ap.
Parere, quadam nocte assumplere Damones Poctarum species.
Virgilii. Hloratii, atque Iuvenalis, apparentesq; illi Fallaces re-
tulerunt gracesi quoniam luorum dicta voluminum chariusam
Plectens explicaret, seque illorum memorix Felicem esse praeco.
nem ostenderer: cui etiam promilerunt insuper sux glorix post.
modum illum fore participem. Ilis Daemonum Fallaciis depra-
uatus, caepir mulea rurgide docere tidei laerae concraris: dictaq:
Poccarum per omnis credenda esse asfcrebat. Ad rltimum hx-
recieus repertus, connictusqi, iussu siluestri Ponrifieis ab Anticti-
te eius Vrbis Lcone, qui proxime successerat, damnatus cAt.
Plures etiam per Ialiam eiuldem peltiteri dosmaris reperri,
Caca.
cum eAt, lcalia, FTispania, e Sardinia, per haerericos ve-

## Folio 117 — 1665025204:0141
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000141.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
STLVESTER II. P. HI.
Catagente Summo Pontitice, aur sladiis, aut incendiis M2oi
Aracuum Perierunt. Ex Sardinia quoque Intula, iplo tempore
aliqui coresi, Partem populi in FTilpanm corrumpentes, d ip(i à
viris Cacholicis exterminati funt. Claber hilt. lib. 2., proculdu-
bio curante iplo siluestto, cui ex octicio incumbebat Lupos ar-
cere ab Ouibus.
 L L
PATRIMONII APOSTOLICICVRA.
Arolus Sigonius habet lib.7. quia petente Siluestro, Otho
dma
Tercius Augultus, Pipini, Caroli Magni, _ Ludonici impe-
ratorum privilegia Romanae Ecclesix concessa, renonanit, cOn
Frmauic, _ Patrimoniei Apostolicu rindicauit: isq. ipsc Silvester
Pontitex Vrbenecum profectus, Rempublica eius Civitatis myl-
eis saluraribus legibus vinxit: _e Cx senam adnoto exercitu, cir-
cumsedit, et ad obsequium Romanae Sedis revocanit.
X XZ
Vm ace Sleltet ellet viex lcuerioris observantisti-
a s mus, e vitiorum CenCor acerrimus, ue Baronius laudat,
id inprimis modis omnibus curauit, re Apostolica disciplina
Romae restitueretur; un de in reliquum corpus Fcclesiae rircutum
exempla manarent. Arnolphus Comes, eius remporis scriptor
Fidelissimus, de Vrbe Romana sub Pontificatu Siluestri disserens,
memorat; quod ea gua cum coleret idola, iure dicta Babylonia
inveniretur; postea aurem ob lacrxe Religionis culcum in Dei Ci-
nitatem converla, non amplius Babylon, prophano sic nomine
appellanda, quae Babylonis per veritaris Cudium abstertisset in-
fame nomen; sed dicenda Cinitas Sancta: jux in tantum creuit
in divino cultus re proruinis murorum, dc vecerum tanorum, (ur-
sant quoridic inguis, hocmaxime cepore, innumera xdificia Fc.
clela-
VETERIS DiSClImd
C SEVOIYM.

## Folio 118 — 1665025204:0142
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000142.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
SILVESTEM CL. 1. A
lidentur d SaeMaOuo Guacazla a Monachis, lexoginta
2 Cononicis, exceptis iis quae exrra Civirotem lune; e in aliis
Ecclesis, live Capellis quae in eadem Vrbe abundane, e San-
eticare hominum ornancur; quam Vrbem incuences, quasiundigi
Collectae plurimae sentes, alsumunt verba lacrx Scripeurae; et di-
cunt. Omnixorens Roma, eloriols dicta tunt de te, oux Ciui-
tas Dei es facta. Haec e alia Arnulphus de Catu Vrbishoccem-
Pore quo Siluester Apostolicae Sedi praefuit, in cultu Christiana
Rolisionis et veceris disciplinae virentis, et Aorenris, a vigilam-
tia se Colicitudine Pontificis Siluestri.
clelarum, (ne Monasteriorum; ex quorum numero riginti pol
II
D
rias Siluestro Cerip(E: CIIL. L5. Reuerendissimo Papae Cier-
betio, Orho eratia Domini Imperator semp Auzustus. Quia temporis
difficultare astrictus vestris voris sarisfacere nequed vehementi marore
afflior. Moneor enum pietaris affectu caos fea Matura necessitas
suo iure omnia constrineens; quala  tis, qualatious met
corporis quadam sui reneris contrarterare opor. Mulah et e0 jeaa
corpore, vobiscum mansurimene; vestroque solario atque subs pino
Jalia relinquimus; Fruzonem Tuscum vobis per omn san Sizifridur
Comium Spolerinis ee Camerinis prafectum. cuis dru qui sal
lite sunt vestrum ob amorem. vestrum sub parrocmium calmus, noprumque
Lecatum eis ad praesens praefecimus; vi Populi oua 3do-
bis eius opera, ac debita serviria ne deficiant. Fuit h Fa HLCHI
TTccria comesirineris Orhonis, at eio am vici-
mo debientis: qui in Vrbicis emmuleBas em Co Peu
fuerat, cumq: a comuratione taccmr CManscaletal.
Vrbe Otho Angustus, has consolato
Colacio ronsum   oo.  Murins lib. 24. hisi. Cerm
Quod
Hlunc Augultus Romae cicico s, de Siluestricurctam
religum. repoce qui lummae elet aucoaciss d imperarori Fa-
in Veoremanere rellet; lamq: acee lequi in Germa-
nianestinaret, nis ei Cxlar. Ncum porencistimum praesidio de
veret: Siluester vero sibi a perduellibus metuens, nequaquam

## Folio 119 — 1665025204:0143
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000143.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
SILVESTER TI. P. M.
Duod Fugonem actinet, hunc ve Laurus in Commentarie
de Annulo Deipara, obseruat, Vberrus huc Adelbertus lulcepie
silium: Adelbertum Fugo Ttalixe Rex _ Arclaremum Comes,
Sed ex pellice: juncto marrimonio Locharium, qui parri ab Ic2-
lix diutina dominatione ad Germanos luos redire sestienti, vo-
eiscalorum ita depolcentium suffectus est; quos omnes liquido
constat a Carolo Magno nobilissimae originis auspicia murua-
205. Ftruriae autem Marchionatum Flugonis lunioris Familia
obtinuit, ex quo ab Flugone Tcalix Rege, continuata serie pri-
Ecorum Marchionum, eius administratio in Bortonem fratrem
transtaca est; mox e Vberto Ailionotho demandaca, Borlone
in exilium deportari iusso. Cumque hie Vbertus Vuilam Bonita-
cii Marchionis Camerini ac Ducis Spoletini Aliam, in matrimo-
nium aUXINCE, CZ HIS PROCFCAFAS FTUDO, AXrES QUA PaFErNUS FErU-
rix, Quamaternus Camerini Marchio, _ Spoleri Dux appclla-
tuS FuIE: EaMEa aequitate atque animi magnicudine, re priuatiha.
bitu Expius se suorum subditorum immilceret, deq; Imperantis
Dominirebus oblogueretur ipsc, quo iuctas ex liberas in le (uos93
plebis ac Procerum criminationes exculparet; e quae digna-
animaduertione existimasset, ea quam mature castigasset; Vnde
_ optimi vocabulum, inter lui temporis Marchiones merico iu-
re ofeeutus eA. In rebus porro paulo difficilioribus magnX FOr-
ticudinis documenes edidit. Capuano enim Principe a Factiose
quibusdam per vim netariam obtruncato, eo starim FTuzo ac-
currit; Capuam valido exerciru obledie, expugnavit, capita Fa-
ctionum suctulie, de incerfectum Principem vltus est. Prestoirem
Othoni Auousto fuie, itcrum ac certio Romam ad Crescentii
Nomentani errannidem proftisandam reuertentis in quibus Vr-
bis cumuleibus vel Romx Dux appellatus est, imnieque in rebus
omnibus Christianam Rempublicam: cgresie; dum et Octonem
periculo eminenti exemit, Romaqi in tutum eduxie; ee quond
vixic Siluestrum Papam, quirna cum Ochone ROmA CGreNUS,
sedem relinguere destinarar, Romam reductum in cucela ha-
buit. De eius obiruiltud racere non debeo. Cum ob morbi gral-
Santis aeltum propeiam eset re extingueretur, ac Errulci, Traligs
Principes rotius Regni lumen cripi rniversis impense deslerent.
Epilcopus quidam in ligno quod in isne tunc ardebat, litrera-
rum reltigiis expressum hoc lemma depraehendit; Fuzo Marchio
quinquaema annis vixis. Non multo post, anno scilicet milletimo
Primo

## Folio 120 — 1665025204:0144
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000144.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Primo 12. LLatCe. LaMuA, Ia310 lui deliderio omnibus reli-
cto cum plura Monalteria parrim xdificalser, partim locupleta-
sec, dignitatemq; Apostolicae Sedis, de attinis sui Pontificis sil-
veltri incolumitarem Arenue defendisser, mortalirarem lanctil-
Time expleuits relicta ludicha vidua, cui annuli Virginei miraculis
illustristimiinventionem, C Iutini _ Perulini reculerunt accepta.
Sednosad Ortonem e Siluestrum. Non muleo post quam
Roma discestit Ocho, insolito calu extinetus cA. Crelcentii
olim exor regnandi auida, Cuis illecebris Orhonem pellexerat.
Tragi ob lubitum eius ex Vrbe discessum ira Furens, renenatas
chirothecas pro munere amatoriomisit: qua illa peste infectus
extomperii, Caluris 1002. anno, 5. C alend. Febr. apud Pater-
num oppidum ablumptus interiic: memorandum peltiferi amo.
ris documentum. Tursellin. lb. 7. Perrus Damiani in S. Romualdo.
Ortionem defunctum 15. Postmense secutus est Siluester; anno
1003. dic Maii 12. rbi ledis sux annum iam quintum incho2.
ser. Paulo ante mortem ad preces Vitalis Patriarchae Veneti,
renouauit e contirmanit privilegium, luper iuribus sedis Cira-
densis, in Epilcopos Histrix, arque Venetix prouinciarum, 2t
Andreas Dandulus in Chron. referr. Optaslemus, ait Baronius;
eius aliasres in Pontiticaem gectas, illius ipsius epistolis notas
fieri; ve ex volumine 160. Fpiltolarum quamplurima cegnoui-
mus. ENet profecto, ve ex eis innumera hauriret Lector, quae
de eius Poncificia in Romana Fcclesia functione, laude dignisti-
ma perciperet: pexelerrim cum ante id temporis munera Fpilco-
palia cam constanter, tamque Aideliter obivisset, ue omnibus nu-
merisconatus sic, eNe quod vidererur, de ne levistima quaeque
praetermitteret, in his quae spectarent ad detentionem Turium
Rcclelia. Nugas deillius obitu, abhomine Schilmatico Benno-
ne primum excogitatas, mendaciqi Aylo vulsacas; qual in Ba-
Eilica Sancta Crucis in Flicrutalem, quodam die lacris operanti,
paccum cum Dxmone, in adipilcendo Pontiticatu inicum in
memoriam venisset, indeq; se moriturum cognouisset; vnde
Poenitentis morus, ec errorem luum coram populo Fatus. Om-
nesprimo, Post habita ambicione e cabolicis fraudibus, ad bc-
ne ee lancte rivendum exhortarus eet; deinde vero rnum-
quemque rosasset, ve postmortem eruncum, corporis luilaceri
ec dissecti. bigx superimponerent, eogi loci sepelirent, quo spon.
re ab equis rectus forer; alii de bobus id (re inhuiulmodi com-
MCB.
12
SILVESTER II. P. M.

## Folio 121 — 1665025204:0145
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000145.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
AL VFSTFR II. P. N.
mentis titubari varie Colet) recitane, ab cisgi sponte eurrentiu
bus, nemine dirigente ad Lateranenlem Basilicam rectum, cog:
loci lepulcum esse: has inquam nugas superuacancum est refe-
lere; certissima veritate nicentibus iis omnibus, quae superius de
Silueltro, ex Scriproribus F cclesacticis eius temporis reculimus.
niliforre de concumelia detruncationis codaueris, de bisa e
equis, deqi in incertum rectatione, rerum lic, Romanos odio
Imperatoris por pari reddere voluisse; de quam ille Joanni pleu-
do Poncifici Panthosaro, a Crescentio contra Cregorium Duin-
cum intrulo irrogarat, quondo exoculatum de manibus pedi-
Dusqi imminutum, asello versa ad caudam facie impolirum.
ad patibulum circumduci iusserat; eam Siluestro vero Pontifici
intulisse; adcripto etiam Magix _ veneficii elogio, et ad per-
Detuam perduellium ignominiam, Parietibus etiam BaCilicae
S. Crucis referune inscripro, aeque ad muItOS AnnOS PEx inCU-
riam tolerato; mortuis iam Ochone _ FTuSOnC qui POcerANE
scelus prohibere: Deo aurem prohumillimo ac virtutibusom-
nibus cumulato Pontifice rindicias agente; re equinon aliortum
Sed ad Principem Vrbis Basilicam Lateranenlem funus permira-
culum adduxerint: Si camen adduxerine, _ nOn HXC, VE _E FOrTE
calia omnis de Maria Othonis Augulti, de Crelcentiirxore, de
Hlierololymis, de apparitione damonis lacriticanti, deq: Coniru
 collisione orsium a malionis commenta fuerint: cui Sergius
Sanctistimus, terrius ab iplo Pontitex ance Ponrificatum e in
Pontificatu, ve Plarina rectatur, Canctissimae vitx, ac in Deum
totam mentem convertens, necnon quiiusté e interre omnia
subernabat, Epicaphium Lunensi marmori insculpeum affise-
ret, hoc schemace, quo huculque extat parieci actixum.
E P IT A P ATIV M
IN BASILTCA LATER ANENSI.
Iste locus NTundi Silvestri membra sepulti
Venturo Domino confer et ad Conitum.
Ouem dederat Mundo, celebrem doctissima vireo
Atque Caput Mundi culmina Romulea.

## Folio 122 — 1665025204:0146
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000146.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
122
SILVESTER TI. P. M.
Primum Gerberius meruit Francicena Sede
Remensis Populi Metropolim parria.
Inde Ranennatis meruii conscendere summum
Ecclessa Recimennobile, fitqe potens
Post annum Romam mucato nomine sumpsib
Vttoto Pastor fieret Orbe nonns
Cuinimium placuit sociali mente fidelis
Obclit hoc Cae sartertius Oiho sibi
Tempus vier que comit clara virtute S’ophia
Gaudet, (5 omne seclum francitur omne reum
lauiceri instar erat C aelorum sede poirtus.
Terna suffectus qui vice pastor erat.
Tste vicem Perri postquam suscepit, abecit
Tustralispario secula morie sin.
Obrieuit mundus discusa pace Friumphus
Feclesta mutans dedidicit requiem
Sereius hunc loculum mitipietare Sacerdos
Successorq suns compsit amore sib
nisquis ad hunctumulum devexa lumina verris
Omnipoiens Domine, die. Miserere sui
Obije anno Dominicae Incarnacio-
nis M. III. Indic. I. MensIS
.S Maii die 12.

## Folio  -  — 1665025204:0147
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000147.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
Msttiti
t aulmatlat Msat stt attmutatt satsnstso
RIED WILHELI
EDERSÄCHSISCHE LANDESBIBLIO
r. Leiton. Mar9. 19

## Folio  -  — 1665025204:0148
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000148.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
 
l11111
renntrimitivo

## Folio 123 — 1665025204:0149
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000149.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
FR ADCISOI NEARIA SYL
Nocx ad Epicaphium Siluestri Papa l
q E ROFVS TV. vir SonctuS, Sc doctus (perspecta Sil-
dd
vestri TI. vireure cum doctrina coniunet2) Cuperius
Epicaphium (polguam ad Summum Ponrificatus api-
cem fuit cuectus, clapsis quinque annis ab obiru sil
vestri) conscripsic, ejusq; cumulo insculpendum iustie,
in quo dicti Ponrificis merica, dignieates, magnicudinem, doctri-
nam, Dictatem ceteraqi ciuldem ornamenta 24. Carminibus (pro
vE Ca Ferebac xtas) explicauit. Sic FTonorius Papa I. Sepulerum
Bonitarii V. verlibus exornauie. Laudari enim a laudato riro Ma-
ximi ponderis est, atque momenti.
Iste locus mundi silvestri membra sepulti, Sentus est, quod corpus
renturo Domino, conferet ad sonicum.) SilvestriIT. FClUrBeL ex
hoc loco, cum Dominus in Lede maieltatis sux ad indicandum ve-
merit, ex in nouissima tuba, (re inquie PauluS 1. C Or. F5.) morruire-
Turgent. Erenim rubamirum (parsertonum (re canit Eccle(a) per
sepulera regionum, cogetq; omnes ante thronu Dei. FacelTat ioitur
atque explodatur omnino ca insullasac ridicula illorum opinio, qui
duobus his carminibus innui dicunt, mébra Siluestrifuisse discerptas
eiusq; olta concuri, Ponumqi reddere, quoties Pontitex ex hac vita
migraturus ect. Sergius enim articulum Relurrectionis in nouisti-
mo die plane Facetur, Contra Sadduceos, aliosq; hxreticos relUEre.
ctionem corporum prorlus negantes.
Duem dederat Nundo celebrem doctissima Virco.) Per doctissimam
Virginem, hic intelligitur religio Monactica in Caenobio Aurelia-
nensi Ordinis S. Benedicti, rbi doctissimi, atque optimi viri AOre-
banE, a quibushauriens doctrinam, moresq; laudandos celebris
cua(F Siluester.
Aeque Caput Mlundi culmina Romulea.) Sieut Canobium celebrem
Silvestrum mundo reddidie; Sic Roma cumdem. (C apur mundi) idest
Pontitice effecit. FTinc S. Prosper Rquitanus lib. de ingraris, cecinit.
Sedes Roma Perri, quae Pastoralis honoris
Facta Caput Mundo, quidquid non possidet armis.
Rellieione renet, Xc. FF Concil. C alced. in Epist. ad S. Leonem T.
Duibus u, velut membris Capat, praes. EF S. Gregorius FP. 54. Sedes
apostolica, omnium Ecclestarum C aput est. Vide BCIlar. de POnE. ROm.
C

## Folio 124 — 1665025204:0150
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000150.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
tLV S.SYER II. P. BI.
Per culmina  MetSuntur Cardivales. Icti enim Coli ha-
bent faculratem eligendi Pontificem, ve habetur d. 79. Oportebat
de sequen. Et vocantur culmina. Ouia eorum dignitas proxima est
Pontificix Maiectari. Ob id HTieron. C ardin. AIbanus lib. de C ar-
dinalatu aix Fos in Ecclesia Dei Primates eNe, Prxeminentiam Ma-
bere, eorum maximam dignitatem esse, ee in maximo dignitaris
culmine Polcos ese: Pontificem tamen dignicarum omnium cul-
men esse, atque fontem. Fx his colligitur legitimam Siluestri ad
Pontificatum promotionem fuiste, nempe a C ardinalibus factam.
erimum Cerberius meruit Francicena Sede lea legendum, non Cil-
Remensis populi Merropolim Parria.) Bextus. Meruit, dixic, Ob
Praeclaras eius rirtutes, doctrinxeq. praestantiam, quae duo in Sum-
moPontifice maxime requiruntur. Primum, inquit: Nam prima in
Fcclelia Catholica, quam obcinuie, dignitas, Fuie Remensis Archie-
piscopatus. Fst Rems VrbSanciguissima, (dicta etiam Duro COr-
curum a Caelare de belloCall. e ab Aethico in lua Colmographia)
Callix Belgicae, _ Metropolis clarissima Campaniae xdificata, (ve
Opinatur) Flodoardus lib. 1. Cap. 1. a milicibus Remi Fratris Romuli
Romae condicoris, Patria protugis. Fuit Siluelter ArchievilCoDuS 40.
25. Sixto I. Remorum Praetule, ad quam dignitatem fuit sublatus
anno 992. Ve Demochares Teribit.
Inde Ravennaris meruis conscendere summu Secunda dignitas, qu’a
lsta tnoo s Potens
adeprus tuit ob eius me
rita, Rauenae Archiepiscop. numeratur an. 997. Fuitqi in Ordinatio-
ne 62. _ Rauenae an. dicto C al. Maii in ade Vrhana Synodu habuit.
obi multa ad benes Ocaregiriuediratione spectantia decreuit, vipore
licteris moribusq: ornatissimus; re verba adhibea Blondi dec. 2. C. 3.
FItq Potens.) NTON (FIE) ve ab aliquibus legitur. Porens dicitur,
tum obmulta privilesia, quibus Archiepilcopatus Rauennas dica-
tur, tum ob praerogatiuom, quam habet (Erenim Ravennas Eccle-
Sa Primogenita Ecclesix Romanxe micupatur) tum denique ob ali2
ornamenta, quae legiponunt apud Rubeum in FTilt. Rauen. Idc09.
iure, ac merito dixit Sergius, Regimen nobile.
eost annum Romam, mucato nomine, sumpsit.) F. C erberto, Siluester
dictus est, Forsan ob deuorionem S. Siluestri, vel ob aliquam Eccle-
linhoenomine decoratum. Ntomen commurandi in Ponrificatu,
initium

## Folio 125 — 1665025204:0151
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000151.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
SILV F ST F R II. D. M.
inicits Cump (IF an. 884. 2b Adriano III. qui antes dicebatur Agapitus.
Post onnu idest 998. LTam an. 997. Tuic Factus Archiexile. Ravennx.
Sumpsit Romam.) Idest TuICeDiE F PisCOPAEUM ROmavuM: ROmX
enim EpilcopuS, Pontifex est. FTinc emanarune illa dicendi For-
mulaes Beacissimo Papx Vrbis Romx Siluestro, OTuus Epi (copus. Sil-
velter Exiscopus, S. ee Apost. Sedis Praesul Vrbis Romxe. Vigilius
EpilcopusS. F. C. at. Vrbis Romae, eec. Ad quem Epilcopatum icit
Pontisicatum legitime a(cendit polt Sedem racantem menles plus
octo anno005. dic 25. Octobris Feria 3. vel, ve alii volunt, dies
prima Louemb. Feria item 3.
Viroro Pastorferet orbe novus.) Ponritex iure dicitur Pactor to-
riuscerrarum orbis Chrictiani. Ideo Theodorus Disconus appella-
vit Papam Leonem I. Vnivertalem Archiepilcopum; _ Achanalius
Presbycer Vnivertalem Patriarcham, _C RCSp. Florentina nuncupe
nit, Alexand. II. Vniversalem Episcopum:
cui nimium placuit sociali mence fidelis Orho, line Orro, Imper.
Obculit hoc Caesar Terrius Orho. sibi. (Tertius; (ide Cermanis
Lognimur; Ouartus. E in ordinacione Orhonorum incipiendo ab
Ortione, Pucessore Calbae) cuius Favore, de grari animi caula (quip-
Dequi ciusdem Siluestri DiscipulusFuit. _ ob prxestantes rirtures,
idcog; valde dileccus) renunciatus Pontitex fuit.
X I.
Tempus vierque comit clara vireure Sophiae.) Ob praeclaram vireu-
tem, docerinamq;Theolosia, Philolophix Machematicxe, AArOnO-
mix, _c. vterque ides Collegium Cardinalium praecipue, de Ortio
tamquam Fautor comit tempus, idest cinxit eiustempora Pontif-
eis Silvestri, hoc est Pontiticem declarauit.
2 II.
Caudet es omne sectum, francieur omnereum.) Nempe boni laetan-
tur de illius creatione: malicristantur.
EIII
Clauiceri instarerat, caelorum sede potitus Alludit ad illudi Tibi da.
Terna suffectus cui vice Pastorerat.) b0 claues Regni Cvelo-
rum, scc. ideo crar ramquam alter claviser, idest tam quam alter
B. Perrus, Scilicet Pontitex. Perrigi Suecesor.
Terna vice, _c. incelligitur de crina dignicate, quam habuie Re-
mensem, Ravennatem, Romanam.

## Folio 126 — 1665025204:0152
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000152.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
2sit SDa CL P. M.
X IV.
Iste vicem Perri postquam suscexit, abesit Id est postquam in Sede
Lustrali spatio secula morie sui.
Perri ledie lustrali spatio,
dest quinque onnis incepris (lustrum enim est spatium quinque an-
norum) ex hac vica migrauie: Male aliquid habet, (lustralis spatio)
X V.
Obriguii mcundus discussa Pace, triumphus Poltqua Siluester obije.
Ecclescae mutans dedidicit reguiem.) abiiE Pax, Mundus indo.
Iuies Ecclesia Dei ob cumultus non quieuie. Flinc colligitur quanta
esset tranquillicas in Siluestri Pontificatu.
X V I
Sereius hunc loculum mini pierare Sacerdos Eic Sergius IV. MOn2-
Successorqe suus compsit amore sui.
chus Benedictinus, rir
fuit Canctilsimae vitae, qui Siluestrum II. laudibus extulit, camquam
virtutibus ornarum, Scientiaq: praeditum: Quod quidem non fe-
cisset, li cum criminibus inquinarum (ve aliqui scribere non lunt ve-
riti) cognouisset.
X V II
Duisquis ad hunc rumulum deuexa lumina veriis Sergii pietas in
omnipotens D un miserere sui.
Siluestrum ante-
certorem hic agnolcitur: Dui sciens, neminem sine crimine rivere:
addidic illud. Omniporens Domine, _c.
x V TTI
Obiit anno Dom. Incar. 200Z. Indict. T. Nens. May dic 12.) ETINC COE-
rigendus Sculterus, qui ponit eius obicum anno 999. Indictione 12.
vocatqi cum Siluestrum Masum, cum porius Mathematicum nun.
cupare debuisset. Irem corrigendi Lucidus, Gherardaccius, Palme-
rius, lacobus Filippus e alii, qui scribune obiisse anno 1001. In-
dict. I4. Item Marrinus Polonus, qui rit obiiRTe annO FOTT. ObijE
ipitur die r2. Mlaii. die Nercurii, quo etiam die anno c47 2. vica Fun-
ausest Carolus Dux Aquitania Frarer Ludonici RegisFrancorum.
Fx his carminibus constat, quam longe aberrauerint illi, qui de
Siluestri Magia, _c. licceris mandarune, inter quos fuerune Benno
Fictus Cardinalis huius fabulae auctor, Polonus, Sabellicus, Plati-
na, Volaterranus, Jacobus Filixpus, aliiq; qui docrissime contu-
tantur a Panuinio, Voonio, Coquaeo, e nouitsime a R. P. Abr2h2.
mo Bzouio Ordin. Praed. qui nullipepercie labori, retabulam de
Silvestro conficram radicicus convelleret, ad nihilum qirediseret.
D F O
26
Errata in Vita S. Adatoe MA)1PdB. 4.3. verlu 20.
ProL. t LCBBHC L. Confessorem.

## Folio  -  — 1665025204:0153
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000153.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 19 lines, status machine
i ADALBERI
V R S I IY I
l
COMTTIS ROSEMBEROL.
5.
Pracen. Fpiscopi. Gnesnen. Archiepiscopi.
(5 Mariyris.
BDEMORVMI, TIVNOARORVM, POLONORVU,
PRVSSORVM APOSTOLT.. :
Vita (5 passio.
. Cm Ab eius Synctrono ee Familiari.
SILVESTRO II. P. M. FDITA.
Tunc primum ex Bibliocheca Calsinen cura, ee Atu
dioR. P. F. Abrahami Brouii Poloni S. T. Magi-
Ari Ordinis Praedicarorum suo aurori vin-
dicara, in capiea distincta, clariori-
busq;e noris illustrara.  C
ROMR, FX FypoEraplau. Camerae APOHI. M. DC. X X L
dC M PE _M 155Y.

## Folio  -  — 1665025204:0154
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000154.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
Phus Ccrip leric viram S. Adalberri Marerris,
quam hic damus.
Fir. Batduinus lumus Ordinis Seraphici S. Francisci Regularis ob-
Cervantix, par. 4. Chron. acoral. ad annum Domini 1003.
Scripsit siluester LI. Pont. Max. es vicam S. Adalberei Marepris Prasen.
Episcopi.
si.
Fenricus Spondanus par. 2. Epirom. Annalium Baronii anno 10OZ.
Siluester I. Enocifex Romanus scripsit viram S. adalberti Mareyris Pracen.
Fpiscopi.
Cxlar C ard. Baronius tO. L F. Annalium Ecclesix ad annum D. 1003.
Eius quoque Sduestri Papa nomine scriptam vidimus S. Adalberti Martyri
Pracen. Episcopi vuam, cuius est exordium: F. st locus in partibus Ger.
manixe eC. habetur ea in Bobliorheca C assinen.
ce
rita haec infrascripra S. Adalberri Mariyris repericur seripea manu
Libiodutum in dididindea easmenst.
CO D. Ancomus a AeaPoli S. L. P. Monachus protessus Sacrt
Monacterii Calsinensis in insigni e publico Archiuio ciuldem
Monolterii Archiuista, ex Prothonorarius Apostolicus specialicer de
pucacus, Vircute Priuilegii Apostolici Sanctils. D. NV. Vrbani PP. VIII.
per Reverendissimum D. Abbacem Cassinerlem prxelentem. Vicam
hanc S. Adalberei Fpilcopi, d Martrris a Siluestro II. P. M cdicam,
ex luo originali in persameno licreris Longobardicis conscripto, st
in celebri Bibliorheca Calsinen. aseruaro de verbo ad verbum extra-
etam, e exemplacam, _ per me recognitam, e cum luo originali
collationatam, _ concordatam sublcripsi, Colieog: Archiuii Sigillo
signaui. _c publicaui rogatus, _ requisicus. Idem qui lupra D. AN.
tonius Archiuista e Prochonocarius Apoltolicus manu propria.
LOc. 3 Sig.
Imprimatus s. nont acceat. l. cL. 5. P.
a. LPcopco BCaC. raclo.
Acccac L1. Mouu, Guer Mlester II. Papa. e Philolo
Imprimntur Fr. 2Cceolaus aodtes15 dacra lab. P0st.. C MaC.
LL+EI.

## Folio  -  — 1665025204:0155
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000155.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
Tlluctrissimo, ex Reuerendissimo D.
D. IOAINEIL
 amana a
Dei Sratia Archiepiscopo Cnetmen. L egatO
Nato, Regni Polonix Primati, ac primo
Princip. D. Colendissimo.
tiR. (DLL LLLt BZOVIVS DOLONVS
S.Lacistet Ord. Pradicatorum P. F. P.
Lauthoritati, e erudicioni sil
veltri II. Casii Pone. Max. plu-
rimum debet Sarmatianoltra.
Parum illi fuit, Poceltate cla-
uium qua inter mortales supre-
mapraestabat, insentia noltrx
senti decora aperuisle, dum
Monarchas nostros inter Chri-
Rianes eges esse tussit; nisi acumine Ayti, quo do-
etissieus temporis Scriptores superabat, ApO
Aolum Sarimaticum atque l’annonicum, ad viuum
vique exprimeret, delinearetqi, scripta ac edita San-
Cti Adalberci Prasani Antistitis, ee Cnenensis Me-
eropolicani rita, qua ab iptius tamiliari manu veril-
Cimis coloribus illita proltaret, nobis Polonis ad glo-
riam, vobis Cnemensibus Pealulibus in exemplum.
Pam à Surio atque Canilio, anorrmo auttiori ad-
Ccripeam, Sed a me Siluestro Cxsio POnt. Max. Cx
Archi.

## Folio  -  — 1665025204:0156
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000156.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
Archiuis Cassinensibus vindicatam, notisqu; clariori
busillustrem, Tibi dico, Ilultritsime _ Reueren-
dissime Princeps; qui antiqua e praenobili V ezyk0
rum progenie, ac nisi Fallor, a Vice Comitum Mc-
diclamentium Augustali (quodcuum cemma, ser.
pencis, Resium intantem, dexera manu imperii
intione ponum cruce onultum geltantem, rietu
cuomentis indicat) Sirpe deriuata, maonis Atauis
editus, Aultissimum pucasti, ad imitendum, non
tinc maximum Sanetxe Polonorum Ecclesix Anti-
icem cibi proponere. Ab cius aspectu, feretibi
consenitam praedicabit, d in auiternos PeFerCE AN-
nales sera poltericas virtutem, qua generis clarita-
cem exornasti acque superacti, dum cudiis e bonis
axtibus denotum peetus ab adolescentia imbutus, vi-
uidum ingenium non nisi ad praeclara actolleres; d
quibus ornamentis, omnibus olim Romx, e poltea
in paeria Magnatibus, sed praecipue Screnissimo Si-
sismundo III. Magno Resi chacus, riam tibi ad ma-
ximas dignitates aperuilti; primum inter arcano-
rum illius conscios allectus: inde Curator Pacrimo-
nii Regii in Regno Neapolitano pexefectus; paulo
Polt propter rem bene administratam e morum in-
ceoritatem Relisiolissimo Sacerdotu Collegio San-
Eti Stanistai Cracouix annum exatus, et Abbatis Cla
ex Tumbxe Intula insignieus; ac non mulco post ad
Praemistiensem, ex ex ea ad Posnaniensem Cache-
deam, ac candem ad Metropolitanam Diui Tui Adal.
berti Sedem, qua supremum in Regno Polonix ho-
noris Fcclesialtici ex Senatorii Fastisium obrinet, et
ad cuiusticulos Lesati nati, Primatis Regni Polonix,
e

## Folio  -  — 1665025204:0157
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000157.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
eprimi Principis, nonnisi prouectiores, d eme-
riti Episcopi alsumi consucuerunt, Tu xcace achuc
vigente, (e d Divino ac Regio Fauore alpirance, omni-
busbonis gratulantibus cnectus, in ca nihil magis cu-
ras, quam in priuato quidem cultu candem mode-
Aiam, conitatem, benionitatem, ritae innocentiam
seruare: in publico vero officio, votis et expecta-
tioni omnium latistacere; eandem altitudinem atri-
i exerens sere supra rires, certe ingenti omnium
cum admiratione; renon fallus fuerie prudentissi-
InuS Rex, qui tuam solertiam delererit, ad cultum
Numinis amplificandum, ad sacra ornanda, ad fidem
auitam propasandam, ad Ecclesialticam discipli-
nam Panciendam, ad Formandos Regnimores, ad
Reipub. Felicitatem stabiliendam, caq; constituen-
da vel exequenda, quae ad rniverlorum salurem (pe-
ctarent, in hoc amplissimo Reono; in quo iam om-
nes moderationem animi tui lingularem, ingenium
aere, iudicium macurum, zelum divinitonoris, (a-
crorum, a quibus celebrandis nulla dies tibi abie, ve-
nerationem, priscae tidei culturam, P’ontificii mune-
eistam solertem, quam indetessam administratio-
nem, lesum patriarum obseruantiam, pacis et quie-
eis publica cudium; et re compendio dicam, Adal-
bertum in Puis praeclaris seltis suspiciue, mirantur,
venerantur. Inter alias Pastorales TUaSCUTAS, Sy-
nodus haec Pronincialis quam l’etricouix, cum Puis
Suftrasaneis Illultrissimis Fpilcopis ante aliquotme-
ses celebrasti, xeternum prostabie monumentum.
Tux, e Collicitudinis in procuranda. Tibicommilla
Ecclesia, e Venerationis in colenda Matre Ecclesia-
FAT

## Folio  -  — 1665025204:0158
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000158.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
rum Apostolica Sede, ad quam relut Colummam, d
tirmamentum Orthodoxia, omnia Tua, et Puorum
(uttrasaneorum, adcog; Saneta Fcclesix Polonx
scitaprour par erat reculisti;misogi 2d55. D. NI. Vr-
banum VIII. P. M. Toanne Foxio Archidiacono Cra.
conien riroincomparabili Oracore, principis Pastoru
virsulam censoriam expeciisti: incerim in hoc eur-
bulencissimo rerum Polonix Catu minime neslises,
qua Deum Omnipotentemrogare, re Rcipub. Pe-
ricula in Juum capuerransferantur; qua consiliis, c
opibus sine collatis, siuc contractis invare, ne Aqui-
lonare terrum, nostrorum vires bellis Moscicis, l’au-
ricis, lureicis, COmimraEIOME OMIMIUM QWOEqUOEI
Sexcentrione sunt haerericorum, ee Atheorum,
ac praecerea iniuriacemporum, inundationibus, fa-
me, peltilitate, non dico tractas, sed impeditas pro-
sterneret, ec lunus exeremum denomine Polono
ageret. Voueo, ve reliqua qux moliris, quaequemo
lieris, Feliciter cedant Tibi, Eccleliae, Reipub. Polo-
nxe, scure breuius dieam, verni Tibi, in cuius Einu
Ecclesia, et Resprib. Polona secure quiescie; vnde
cibi adpolteros incompar abile emineat autoramen-
tum vircutis, qua resis, e prxeis, polles eL PEX-
Rasi paratus, exemplo Diui Fucelaris, etiam lansui-
ne, liopusforet, Calurem publicam signare. Ro-
ma apud Sanctum Petrum ex meoMulxo Kalend.
lanuarii M. DC. XXIX.
lu

## Folio  -  — 1665025204:0159
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000159.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
llustrissimo, a Excellentissimo D
 aL
KS I N
Duci Brachiani.
e
FR. ABR AE  M BZOPIRS POTONIS
S. F. Masister Ordinis Pradicatorum P. F. P.
il
N Xerxis nomine superbiam ha-
e) ca
de
bitare, sue eillabat Seneca: quod
foriem et numerosum exercium
in Craciam duxerit, eanique suis
armis, copiisque quasi naufracio
ueNo
obruere, Isthmumq suam lon-
eo muro pracinxisse centauerit;
illo illo enentu. At econ vestro Vrsino nomine, verius,
omnem excellentiam (s maenitudinem habitare. non
verebor affirmare; quandoquidem incapaces numeri
Vrsinos Romanos, Jtalos. Germanos, Flispanos, C al-
los, Anclos, Dalmatas, Pannonios; Bohemos, Polo-
nos, quasi uniuersum orbem, meritis, cloria (. laudi-
bus implenise, (5 inter 101 MTaximorum Pontificum,
Cardinalium, Antistitum. Ducum, Marchionum,
Comitum. Dinastarum, Procerum, Moderatoribus
Orbis sansitine, (5 necessitudinibus iunetorum Princi
pum

## Folio  -  — 1665025204:0160
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000160.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 19 lines, status machine
pum suspicio. Dinum Adabertum Vosinum, Comilem.
Rosembereium. Dinis Hlenrico (5 Cunecundi A-
eustis coenatione propinguum. Bohemia. Vncaria, Po-
lonia, Prussia Apostolum ac Marirrem, illustrissimis
coronis radiantem, non à quouis ex trivio, sed à C’ asio
Summo es Encomiaste e Pontifice silvestro II. suis,
id est verissimis coloribus delineatum, contra potestates
(5 principatus, sacularibus et visibilibus potentiores nu-
merosioresque puenantem, iriumphantemque. Flunc F ibi
Excellentissime Princeps. velus rediuiuum, certe suo à
me auctori vindicatum, et notis quilus quibus Illustrem
repraesento, Familia lua decus, ornamentum, C5 in v0-
tis, seu rebus desideratis praesidium; isto voto, ex intimis
praecordiis concepto, et Fua nobilissim a atque magnifi-
centissima stirps. toties Tuis C asys immixta, aique
perpetuo nenu coniuncta nunquam desinat Magnos Vr.
sinos procreare. Magnicudinis Orsina heroas (s hare-
des. Roma apud S. Petrum ex meo Musao C alendis
Tanuarii M. DC. dA1A.

## Folio 1 — 1665025204:0161
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000161.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
si
2. _ C Y A C A. iB C 3OE2G
A 5.5, 1,O
EPISCOPLET ML
I
ulla a dllita
LasioLLcTLIa
t iin den
ANCTIADADDFRY
D A + R I
OCYS elem Cetmaniae Partibus, Di
les opibus, Praeporens armis, virisqi feroci
bus, quem incolx Sclavoniam nomine.
dicunt; cuius maior pars adhuc infidelita-
tistenebris occupata, lignum, rel lapidem
u aliam creaturam pro Deocolumei plerigi
 velo nomine tenus Christiani eteu fe
lium riuline. Genus caula pericli tic res Caluris. NTonnulli c2
men exeadem sente, ex bene credunt. et pro lpe fucurxe mer-
cedisbona opera agunt.
be
TOTA

## Folio 2 — 1665025204:0162
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000162.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
PASSIO S. AD AL BFRFL
a
Ocum hic Hexrieus Canisius in suis aneiguis lectionibus Dois, apud
urium Dere Boil nominat. in medie saleu ad Albis fontes. loco
aperro positum; quem Boiohemes, idest Boios, seu Bauaros renuisse, ab
aurhoritare aT. Vel (err lib. 2. rerum Bolcarum docet. De medio saleu as-
senrior; quod uniuersam Bohemiam; Fercinia Silua perperuo ambitu cin-
8at, e claudar ondiqe ad faciem amphizhearri. De Fiymo vocabuli, Ut
à Bols deriverur, vel à Boys oriso ei genti; non mihi possum persuadere:
qui videam Bohemos, à Cermanis, quorum pars Boi lingua, moribus,
symmerria vulius, ac torus fere corporis qu’in e affectibus lonse dissi
dere, neque quicquam cum Germanis vul eo habere: Porius zoanni Du-
branio aurem adhibeo, qui B hemos originem a Sclaninis, quorum linzua
ex morum similucudinem adhuc dum retinent, traxisse multis demonstrat;
et non omiserim rolaterranum, qui eos verus renuisse nomen, verisimile
maxis credit, quam nouum muruatos. quandoquidem es Ptolemaus, es
Scrabolib. 7. Ceozraph. Buiemuri. Bohemiam, es Bemos Sclatios Bohe-
mos, in ea parre zentem maximam esse memorat, iuxta Marcomannos es
Quados poxulos bellucosissimos, e Traiano deinde à M. Antonio debel-
laros, quos hodie Morauios, es Austrios, vel sylesios nuncupamus : quosque
Bohemis conterminos facit Auberrus Myraeus, in Commentarie de rebus
Bohemicis.
Germanix Parribus. Dui Sclavica ceniis populos, unis lantum
Venedis contineri putant, Sclaninos, quorum magna pars Bohemi, ex Po-
loni. Cermaniae partibus adnumerant. Nam his, ad mare Cermanicum,
amontibus sarmaticis 2 sque ad fluenta Vistula, Viadri; es Albis loca ab
Flistoricis auribuuntur: qu’in es Civitares cius ipsius ora mariima. LU-
beca. Tamburrum, Siralsunda Rostochium rismaria, es sexta medi-
terranea Lunebureum renedicae ab ipsis, a Larine vero scribentibus es
lequentibus randalicae nuncupaneur. Corn. Facit. de Germ. addubitat.
Germanisne, an Sarmatis renedos adscribat. Prolemans vero; Venedos
vull esse sentem Sarmaricam. Geozraph. lib. 3. cap. 5. cui tornandes de
reb. C et. subseribit, qui ad sinistrum lacus Sarmaricarum slpium in
Seprenerionem ab exorruvisculae, rinidarum narionem populosam ad Da-
nastrum (Omestrum hodie Poloni. Trram Larini appellant) consedisse;
indeque ad romtum es Danubium extendi memoriae prodidit.
Sclavoniam, siluester; Bohemiam Canisius habet. Viraque lectio
potest sustineri, si ad zenus es speciem respexeris. Quando quidem no
nuum

## Folio 3 — 1665025204:0163
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000163.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
no 2  ad  A.  d ete ed an L db2
uum est, specie divisos, nomine generico nuncupari; ila v variae quo
nge renies, sola dialecto, vel proumcis distinctae, so modo vnius generis,
es linqua fuerine, communi quandoque nomive appellemur: quemadmo-
dum omnes Transalpini, Etrascos; Vmbros, Larinos, es alios ausonia po-
pulos, lalos vocant: ita ut Bohemia sclavonia quoque dici possit; cum ea
dem natione censeantur, non solum Bohemi, verim etiam alii populi, qui
Dalmariam, Illyrium, estriam. Carparhum e Lunzariae moncana venent,
Bulcari, Rasci, seu Rasciani, Serbi, Bosmenses, Carni, Croatae, Russi, Po-
dolii. Polynii. Noschi, Cercassi, Pierichorsei, hoc est quinque moncium ac-
cola; Hemq: Pomarani accolae serus Venedici soue Balihici Albitenus;
denique Lusacy. Cassulii, Silesii. Morani, es ipsi de quibus silvester lo-
quitur Bohemi; omnes : claninorum nomine; non à Germanis; neque
à Dalmaris, aut illyricis, sed à Sarmatis oricinem vrabentes: quando ys
ab istro sine Danubio, cui ad Septenerionem assederant, transmisso eo
fumine. alysiam, Pannoniam. Macedoniam. Thraciam. Estriam dine-
xarun; inier Drauum es sauum, sive saum flumina, et in Illyrico ac
Dalmaria Colonias deduxerunt, eique, Rezioni Sclavonia nomen dederunt,
omanumque imperium prorsus debilicarunt, Procopio C. aesariensi de bello
Cor. lib. 2. ex 3. Tornande alano lib. de regn. es temp. success. Crecorio
Paxa in exist. ad Episcopos Istrien. Flaio Blondo dec. T. lib. T. ab inclin.
Imp. restibes. N’eque Germaniae quoque pepercerunt, sed ad Occanum
sque Cermanicum Provincias amplissimas occuparunt, et ad eam am-
plicndinem pervenerunt, vr prope dimidiam Furopa, nonnullam etiam
Asia partem reneant: nisi fallor, ve force non fallor, VIR. L illi in Sacra
ErisOrIA GeneseOS 6. Cap. nmINaLI FAMOST; a seculoporentes: (I
SL. A VAVL erhymon suum aenoscuna: cur Latenis F AMOSI. in eorum
idiomase SL. AVINIsins.
1
PF
Gicur in illis Sclavoniae Enibus rbi Chriltianitaris Religio
 Pulcherrima doruit, erat rir d Sclauonieus nomine pOtens
in hrovore. _ divieiis, Ragransainore instirixe ac operibus mise-
ricordix, vix mgnUS inCer CuncOS eiUS FOrrX HaBIFAEOLCS, aUTO
_ orsento locuplerilsimus inter delicias ambulens, custos divi-
na legis, obediens praeceptis Ecclelis, cerus omnipopulo, ee ve-
re ami-

## Folio 4 — 1665025204:0164
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000164.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
ASSIO S. ADALBERIC
reamicus pauperum. Lic Accepice Vxorem dignam generis luis
e iplam honestis moribus plenam, quae nec delectabaturmulie-
bribus pompis, nec auro, seu lapidibus preciolis, pro minimis Du.
tans ea quae sulei maxima ducunt: lancta crat moribus. lancta
Termonibus, Fortis in ieiuniis, familiaris Deo in orprionibus, ma-
cer lusentium pupillorum percgrinis, ec riduis grarilsima POror.
Prohisergo, _c his similibus quibus ambo Aorebant virturibus.
honorabant cosnobiles, de divites, ex colebanti maxime paupe
rum turbx.
dCanisius habet. Zlannicus; quod idem est, livera Z. resoluta in ss.
Slannicum alii dicunt: Dubranius lib. 6. hist. Bohem. Comirem Libicen-
sem: Anonymus in vita S. Adalberri apud Surium, Rezes, adeoque san-
ctum Tlenricum ipsum Imperatorem, es Orhones linea sanguinis contin-
centem. virum maenum, ac mortalium felicitarum copia affiventem, mi-
sericordia, es liberalitate in pauperes praestantem laudat. Marhias Me-
chouius Recum Polonia Chronocraphus, insinvat sente fuisse vrsinum.
Stirpe Rosembereium: quod nos inferius ad oculum ostendemus, ex ejus-
Sclauorum noinam Castam moribus, plenam eleemosinis. fidem lo-
quentem operibus, nobilitari suae pulchre respondenem, discipulamque fuis-
se virtutbs assittur.
dem lib. 2. De rebus Polonia.
Dubranius Scresislanam id est Custodem famae, Anonymus ex genere
C
M
Cicur cimne CatCoagio, lancta prolesmeritona.
creaueram acos pletpecioor Cancris, catpolin laeri
esset fucurus cum ignoratum fuisset, parentes ejus prae nimia
Pulchricudine quam duxir, destinauerimt cum seculo. Ouidquid
aurem pius parentum error in hoc deliquit, mox culpae proditor
exlestis vindicta gladius correxic.
roithecus; anonymus roicechus; quod nomen si interpreteris, sonat exer-
eitu consolationem.
ca tuisset, inter ccltos ahanos iuvenes quos pre
baptimacis lauaero darunten onten rucntus. eut guancus
Pro Vincentio. Codex Sanctae Cacilia Vventius, Caniscus habet
eL RI.

## Folio 5 — 1665025204:0165
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000165.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
EPISCOPL ED MARTYRIS.
DERLEVEVMATTAE. OVOD
SS. DEIP AR AB
I ACTC
L lL
l
it lit
in ven snalidine pueri corpusculum rehemen-
D cer exereuic, de prae nimia inflacione ventris, veris cuiulli
bec speciem praetendere ridebarur, acque in horas crelcente
dolore periculum morcisimminere caepit. Turbabaneur paren-
ces, decurrune rbertim lachrmae Patris. ee curuis vnguibus la-
cerat ora pallida nuerix; Rent macti fratres; Cxuic dolor intra
vilceramatris, nec vox, noc animus, nec color certa ledema
nent. Tandem Cub ipla pene morte conturiunt ad pium, es mi-
Pericordem Dominum. e gux humanx necessitari plus omni-
bus sanctis succurrere solet. Macrem Dominigloriolam Mariam
oppellane; inde reniun ad Templum cum magna humilicate,
e devorione cordis, ponentesgi puerum super Altare Dei Cic-
nitricis _c semper Virginis Marix, voris placabilibus voverune
cum Domino. Fisita peractis, auerla estindignatio Omnipo-
tentis Dei, _ extennaro renere, puer prictinx redditur pulchri-
tudini. Parentes vero qui caula tivius malifuerant, poenirentia
sucti, slorificauerun Dominum, ex eius Genirricem, qui 2d
profectum hominum irx sux moderamina dilponit.
L 2L L
 Veraucem proficiens xetate, et Capientia rbi cempus adue
L. nit, Chriltianitatis imbuitur licreris, nec egretus est e do-
moParris donec memorirer didicie Plalterium; deinde pro di-
Scendis liberalibus Audiis, milic cum Pacer ad Archiexilcopum
Adalbercum, qui ab eius a quo edotus est verbis, moribus de vi-
ta nunquam discestie. Pexerat aurem idem Cacex Vebi, quae L. 2.
tine

## Folio 6 — 1665025204:0166
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000166.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
A5SIO S. LDLELBERFV
tine Virdinum Civitas, Craecne Parthenopolis vOCAEME
Vrbs queldam plena populo, d vna exmazs itous, vo
PriUS OTHO(CEPETA RCSaCm.  AlLCI DIO PECCALIS 1BCO.
lencium, Cemiruta dontuos u anesa llacionauris.
DAEDONOMI ET SIVDIA
N ipso rempore Ctac torMasicter Scholarum Scericus qui
copiamultanimis, qui crelece Audio Aorebat. Erso Archie-
Pilcopusille, Pect Pea n Sacrolancti Chrismaris perun-
etione contirmat, _ ex luo nomine AdaIBCrtUM vOCANS, DrXFA-
eo Magistro Scholarum cradidit erudiendum. Aderat dilcenti
Spiritus semper indiuiduus conres, ec currenti diuito vena inge-
ronem, cuius illustris memoria per omnem saxoniam haberetur.
nium ratio, ee Centus. ee.
S Scericus. Anongmus, Achericum; Canisius Ochricum; alii Diethe-
ricum nominant hominem facundissimum atase illa quasi quondam Ciice-
DLES F
t. l11
Oro aurem ee Beoaris Rudii non xmulatus est Fa-
cientes iniquitatem, HecCecie in contilio corum quibus
exanc inutiles actus, ex puerista negoria. Led mox ve longius ali
lurans lessiporis oration ro petloluens, anre occurlum Ma-
zittri sisocooresscebal, lioetibus quoque (recpus cuum ab
humanis laudibus Occulraret) circumibat pauperes, debiles, ec
caecos, quibus secundum modum mileriarum Custicientia Col2-
mina praestabat. Verum ne a bonx opinionis Cudio cestaret,
Pater eius ex Mater omnia Curticientor dabant, qui, de Magiltio
ejus auri, argentiqi Cummam non modicam asterentes cari fulii
doctri.
quo persens Magister locum praebuic, occulris itineribus ad
Sanctorum Martyrum domicilia persebat. ibigs secundum men-

## Folio 7 — 1665025204:0167
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000167.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
EPISCOPIET NAREPRIS.
octrinam masho picio Cnerum. c vero indetesso curtu 2d
omne virrutis exercicium. Lemetiplum semper exrendens, inter
suos Collegas pulcherrimus resplenduit. Etenim recessu Magi-
Ari, quando cxeteri inanibus ludis. _ ideo pro lesendi labore
inserviebane, ille Dauidici nectaris mella degultans spiricuali
faudio se Colabatur; quando illi prondences in angulis lcholae
dulcis oblonia Magistro turabantur, ille Furriuas oracionos Ma-
tri Domini Cui mirtens Angelicas dapes sibi mercabatur.
SIMLLI
t
e
dt t t. t8c
Idemus nunc inter alias virtures quas habuit, Canctae sim.
Plicitaris quam dicisimus crar. Quadam dic dum rediree
a Scholis, rnus qui exar locius itineris; Praetereuntem puellam
humi prostrauie, _e caula ludi cum de luper proiccit. Concurrune
Scholares; ex quidnam elser acturus cum ingenti cachinno ex
ectant: ille autem quia prostratam puellam retisie, ob impul-
Cum sulci, iam se nupsisse verissime credidici inde crisens se lim-
Plexpuer, dedir le in amarissimas lamentationes, acque conti-
nuo lachrymarum imbri oculos humectansiheume, nuplu inquit:
e criminis mschinatorem disito monstrans, aiebat; hicmenu
Derefecit. Hlaec _ similia Deoplenus infanculusiam tunc agen-
do, multorum oculos in se detixie, miraneium cius acta, ee di-
centium, Benedicens benedicat hunc puerum Deus; qui intra
limina puexitixe adhuc politus, d optima quae que sic arduus lur-
sit. O ter quarerque beatus, Si haec humanitaris Audis tota
devotione compleverit, et arrepti operis curtum congruo exitu
perminarie. Ouibusvero cognitus crat Pacer, e eius miritier
macer; non estmirum, aiune, Eitantus est de tantis parentibus
Ortus: Patris iultitia Aorer in eo, e maternae pieratis imazo in
purpureo pectore vernat. Ouot annis Auduit incertum eAt: Scd
quia secularis PhiloCophix scientissimus erae, nonimus omnes;
quem Dominus credo adhochumanx Philolophix Audere ro-
luie, re poltea divinxe Capientix monres Faciliore gressu scandere
Posset; aut porius seculi omara paruulus potare debuie, Ve po.
Atea vir factus, avidiore animo Dei duleia POTaret.
OCCa

## Folio 8 — 1665025204:0168
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000168.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
StO. S. A.
DCCASIO AD CLERICAEVM.
1t
2 3.2.
DOchac Mogister Scholarum Actericus Imperatoris Ortionis
Archiepiscopus Vero Magdeburgeni Adelbercus debitum narurx
perloluens, ex hoc pelago ad lictora lempiternae besticudinis
transuolarat: Alummus autem ille parriam, charosq; propin-
quosrenisens. sub Cacrae Civitatis Pragx Epilcopo Christianx
milicix armamilicacurus astumpsic. Nec multo post capit lan-
suorpessimus eundem Fpilcopum, et derestabili fine clausurr
vica, venic civltima dies. Nam in extremo anhrelicu, cum ta-
menadhuc magna pars animae luperstes Foret; actantibus, quo.
rum ille adolescens Donnus Adalbertusrnuserat, hunc sermo-
nem xora voce retulit. Ileu mihi qualis cram, de quantum di-
versus ab illo. dualem menune esse vellem J Feu me miterum perdi-
di diesmeos, iam paenitentiae fructus nusquam est; perii? obi nunc bonor
meus; es inanes divitia: O caro purribilis, et esca vermium  vbi nune
Sloria, es pulchrindo vanitaris rua Decepisti me, decepisti fallax saecu-
lum; promintens mihi annosam sanitatem; es ecce insperata mortis sla-
dioconsumor; veniabile tamen vicumque erza pium Dominum foret, nist
quod commendatae plebis scelera ad cumulum miseriarum accedunt; volu-
prates enim ex desideria eis pro lese erant; nec prohibui furentem, nec pro-
hibere porui sponte pereuntem populum, qui adhuc hodie nil sciunt vel fa-
ciunt extra quod dizius sarana in eorum cordibus scripsit. Pa mihi quia
Siluis hoc es dolet, dolebiique in auum. Nam ecce ezo dira mortis victimas
in infernum recta via proficiscori obi vermes mei non morientur, es irnis
meus ardebit in aeternum; ex oltra. Bc ait, _ cirius dicto obdor
minic.  Factusq. es planctus magnus luper eum. FimVerunE aU.
temomnestimore mmagno; Sed prae omnibus Adolescens DOn-
nus Adalberrus, qui his diebus deliciosus miles crat: nOctC ca-
dem praedictus Donnus Adalbertus, Laccum induxus cilicinum,
ee capur cincre respersens. Uingulas circuir Pecleliasi pauperibus
quoque quae habuir large dispenlans; le ec caulum luam Doni-
noprecibus commendauit: ipsi aurem Fpileopacushonorem,
iam cunc aliquicacitis repromistionibusi nonnulli publico see-
mone promittebant

## Folio 9 — 1665025204:0169
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000169.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
EPISCOPIET MAREPRIS.
 De morie horrenda Dicchmari Prazensis Fpiscopi, memorat L
mos pracensis Decanus, in Chron. Bohenta.Sudtalus 110. 6. lX
quibus Ecclesia Bohemorum es Polonorum, in lectiones maturinas nar-
rationem muluanii, de occasione melioris vita Sancti Adalberii, qui
ance hac toro tempore adeo lascivus erat: ut homo qui incubaret terre-
nis delicis, vacaret puerilibus jocis, quareret cibum es porum, ac vt
pecus incuruares vulcum; nesciens rectus secernere calum: vt Anony-
mus in vita Diui nocabat: ad exemplum, ne quisquis adolescentiae, e
inventuris delictis occupatus desperaret, posse ad meliorem fruzem
emercere: quando adalbertus non solum veniam peccatorum post pae-
nisenciam meruerit, verum eriam Mariyrii laurea dignus fuerit co-
ronar
5
d
AL 15
et ++ eti
DOIEOELCHS NISEPICOIS non longe ab Vrbe Pragata.
Atus est Conentus desolarae plebis, una cum Princive il
lius cerra, X fir diligens inquisitio quem proillo Ponerent. RC-
Sponderune omnes vno ore; ee quis alius nili indigenanoster
Donnus Adalberrus, cuius actus, nobilicas, divirix ac vita cum
honore concordant: ITic, quo iple gradiatur optime nouit: hic
etiam ducacum animarum prudencer administrat. Fodem die
Dominico, quando electio facta est, quidam ralidistimo Demo-
neraptus tertur in Ecclesiam, rbi Sedes Epilcopalis elti dc caepit
palam contireri mala sua, quorum sibi conseius erat. Tunc con-
venerunt Ministri Dominicalismenlae, orantes pro co, e lacris
verbis inimicum persequentes. Fxelamanie per osillius impuris-
Simus Damon dicens; Duid mihi, e vobis e Veniltisme detru-
dere de hoc habitaculomeo? Ouid aurem prodest, iactare vos
inania verba F.coillum qui sePurus est in ilta se de valde timeo;
ubicumque cum videorel audio, non auluslum sare. EF cOn-
tinuo spumans Damon, murmura, ec horrilona verba ingemi-
Bac, X diris denribus diu intrendens, ad rltimum (Deogratias)
exiuit Damon, homine Cano. Dic Poltero anre ortum Solis re-
nic Huntius dicens, quia hesterno die Donnus Adalberrus con-
sensu

## Folio 10 — 1665025204:0170
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000170.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
ASSTO S. ADAL BFR LL
EC
Sensupliblico elecrus eit in spnleobum. Concurrune Populus cur
Clero. Sloriticantes, ee gratias asentes Domino; quia rolens
nolens nequam spiricus, contestus es electionem illius.
IMDERATONIS CALCNL
OAFIRAELLC
PD Edicho setCa Salacenco bello, adiie Veronam Impe.
 ratoris apCX, (C. OrEOTF. cuius manus fuit in praelio forris,
ee in paruo corpore maxima virtus; ausuctus melior bonoP2
Ere, _ ve Famamemorat, per omnia Cxlar Christ anissimus.
Idem tunc rictor, de rictus, pro recolligendo milire huc vene-
ral, volens rlcum ire damna Victorix; ednelciens quia mors
cum proxima pullat. Ad hunc ergo Sclavonica Bohemorum
Cleri, _ Populi manus perrexit, ferens legationem de parce
Bolellai Ducis, e oftert electum Epilcopum, rogans CiuSIaMU
Popularem contirmare consensum. PTon minuS LIMPErALOF CO-
rum diouae petitioni acquielcens, dac ei Pastoralem Virgam, et
cujus suttras anous crat. Magunrino Archipresuli in Epilcoxum
direxit conscerandum.
de t euti
AVSPICCA CL1SCOIALVS
 Ontcltacus ille selro die Amicorum Bei, l’ecri de Pauli,
multo comiratu equitat in dulcem parriam Equus aurem
cuiuSTerSA in(CdCTAE, nON MOTE FrCMEMEIUIL EGUOFUI, NCC PEF-
properis cursibus gradiebatur; neque auro, dE arSeNLO POTLAE
fulsentia frana, sed in rusticumniorem, torra canabe oca stri-
Ansincessit, ad arbierium sedentis. Ventum est ad Sanctam Ci-
uitatem, ubi Dux praeclarus ee Martyr Vvenzestaus quondam re-
onum cenuie, ac in Dei servitio rivere luum egresium praedo
cuit populum; postea vero sub impii fraeris ferro Mareyrium
condu

## Folio 11 — 1665025204:0171
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000171.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
ronsumans, manifestis indiciis, ac insentibus veque hodie Mir
culis corulcantibus lua merira probat. Ibirunc denique nouus
ille Ponritex vincula pedum Coluens, nudo pede inerar in Vrbems
hinchumili. _c contriro corde, orationis rora persoluens, magno
saudio Cinium Epilcopalem sedem insedit.
EPISCOPT EF MAETYRIS.
2222+11OLLCLL2
Ceruiens Domino; 2
nicatisnormam exercens in populo, res Eeclesacticas Tub aequa
Rat aurem cunctis diebus Epilcopatus suipie ac Adeliter
ilto, ee proticuo labore Christia-
dimtone distribuit in quac co Panpronecestariis de
Orpt ficclesta, ccaau elibus ad(crip(it; ter-
tiam vero in asmina paupeum plotula pietate expendens; viti-
mx partis summulam pro suis rlibusseruat. Praeterea omni die
vocat, quae eisnecellaria erant afAuente copia ministrans. Irem
felto quinquagenos electoactos dd milericordix opera
quotidianis diebus ter quarernos habere solitus crat, quos in
Apostolici noministionore, dape, de potu latiabat.
Litd. L d+
Aroaurem extra Fectum aliquod vidir cum meridianus 50l
R manducantem, de nunquam media nox commo indulgen-
rem. Scac lectus altis plumis, e ostro rigidus, die oculoshomi-
num palcens, nocte vero aur habuit fratrem Gaudentium, aue
execum natum, extra quos suo cubiliamicissima tamiliaritare
iunctos, _ se tertium nemo quartus recubuit in vna domo. Ip(I
veronudahumus, vel leve cilicium, e lapis pro capitis substen-
taculo commum dabane. Nunquam lacuro venere ivit dormi-
cum, _ nondum expleto lapore lursit ad Colica orationis convi-
uia. Corpus vero, ee corporis incentiua acerrimis actriverat
iciuniis, nec vili unquam voluxtati animum dare rolebat. Pax-
ua qWICS

## Folio 12 — 1665025204:0172
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000172.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
PASSTO S. ADAL BERFI
mages oeus a hulla vemacic detectis pedibus. Lultraverae
enim carcerem, ec in carcere Dolitos, quorum lonsa leries, ee in-
tinicum agmen erat. Nulliplusnora propria domus, quam libi
exat; quis, quo nomine, _ in qua PAFEC CUIBATeF iNFrUS, QUE
quot capita rediuina Calusriex redderet; quor tatalishoram-
ceret laecho. Ouorum omnium post pi oblequia, (i leminis cem-
Puserat, ed campum recurrebat, _ larione facta, unde viveret
propriis se laborase manibus gaudebat. Frinc viator intrepidus
aderat, lacris xdibus (xpius Domino pracacor imporrunus ce-
lestes Forespulhabat; num son Is genu Aexiombus oratione pro-
trahebat. sca uea Loedis mulro Aumine rigabat. ITis
oriis lonsum diem, talibus nesociis eot 2 ducebat noctem; hi sibi
mores, hoeltudium, haeccrat mera vivendi. A completorio
vlque ad Primam, non cgrestus est de orc eius fermo, et ad in-
Starmonaltica protestionis nocturna silenria leruabat.
5
diens diligenter qui cum praeda Paupere, percgrinus, et
vidca Flerent. Quando autem exrectetelira racabat; vique ad
Mica Celebrationem Dauidichs nevatur colloquiis. Nemini lo-
opera manuum laborabat, aut cum caris Capellanis Cacrx lc-
ctionis dulcedinem deguctabat.
OA Primam. Pastoralibus causis asendis immorabatur, au
cutus est verbum, quamdiu divinae menlae infulatus actirit, de
supra Sancta Sanctorum immolabat Angelicum Panem. Polt, auE
+
PA
LFS
i
aL
LCnt.
E Completorium cum solitis orationibus
mberet, quidam pauper cui nil praecer ricam ee mem
bra impius larro reliquerat, mileris vlularibus templi
oltia pullat; quo audito, cum de crosatis opibus nullx super fuil

## Folio 13 — 1665025204:0173
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000173.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
EPISCOPL ET MARTERIS.
Tene, capit curiolus excogitare, quid illi dare posset: _ cum
nihil aliva occurreret, ingressus cubile quod Tolum habuie, ru-
lic inde Cericum puluinar; cui abstrahens sericum, plumas cir-
cumguaque per domum respersir, deinde ad incentis mendici
clamorem recurrens purpuram inanem collesit in rusam, SC Per
cocuntium ianuarum Foramina emittens, hoc fertili donoma-
num pauperis accumulauic; cuius furri auctor cum lateret, cum-
que villico. domus sux prapolicushoc inter pueros asperius in-
quirere vellet, Prohibuit cum dicens; nequaquam inimicus Ho-
mohoc fecit, sed qui indisens crar Forlan pro explenda necesi.
tate astump(It.
CONCIONANDISI
Ater haec lancta opera, non delinebat pluere praedicationis
 verba, nec sibi solum bonus Pastor, sed cum omnibus cx-
lectium gaudiorum particeps esse roluit; singulis compastione
proximus, ec prae cunctis in conremplatione lu spen(us: sic alca
pecens reproximorum infima non despiceret; sic intimisproxi-
morum congruens, ve alta petere non desicteret; sic diseretionis
arrem leruare nouir, rr esset in eo e iuste consulens milcricor.
dia, ex pic Exviens disciplina; unde disputans de RegnoDei; _e
Suadens iucticiam cius, inter muleas eorum iniquitates fervente
zelo excurrit. Ips aurem contraria voluntate ad carnalem sen-
Cum relapsi bonum Paltorem lequi noluerunt; novoq; modo.
cum essent cxeleltibus bonis pasti, peccatorum fecibus expleban-
tur. Ille Spiritualibus adiutoriis caulas (uas praemunire instats
illi destruere quod fecit, diabolicis impugnationibus Festinant. II.
de a caprivitate Dxmonum, de viciorum populum liberare Pa-
rat; illi arctius se in omni peccato obligare non costants 2i
iss
et
eI
DCCA

## Folio 14 — 1665025204:0174
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000174.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
P.
5I
D S. ADAL BERI
3 CdLC
LL
D DE SR R E ND AF
YRAF PASTORALIS
Eci eFer
T Idensergo Sanctus Epilcopus Adalbertus, quis divinis le-
sibusaduertum irc omnibus modis festinarene, dc obdu-
rato cordein Deum grandia quaeque ee noua lcelera adimple-
re meditarentur, dellet peccarum, _ amarissimo luctu prole
quitur damna pradictae senris. Ouid ageret: Vidit suberna-
tionis Frultrari lacertos, _ plus oberse libi, quam povulo pro-
desse. Nelcius itaque primo quid ageret, ad vlcimum cogitat,
melius esse illos relinquere, quâm in caco, e sponte percunte
populo operam perdere; quod maxime de tribus caulis actum
esse dicune, qui huius rei ordinem ip(onarrante compererunt.
erima, Sc reluri principalis caula, proprer plures Vxoresvnius
Viri. Sccunda propier decestanda coninsia Clericorum. l’er-
tia propcer mancipia Christianorum qua Mercatores Tudaei in-
Felici auro emebane, emptaq; omnia sanctus Adalbertus redi-
mere non poterat: Inlomnis quoque apparuic ei Dominus lu-
lcitans cum; X de lenco Copore Curgere iubensi cuiille. Quis cs
tutam imperio(x auctoritaris: vel cuius rei caula quierem me
Trarisere iubes: Respondic; Fgo lum Lelus Chrictus, qui vendi-
tus lum, _ ecce iterum vendor ludaeis; e tu adhue Rertis: IIle
expergefactus, secum taciro corde pertractar, quidnam haec vi-
Siovellet. Admoner soluenda quastiunculae locium; crudirum
virum Vuilliconem: Hlichonore Prxpoliturx praeerat cateris.
hunc vir Canctistimus consiliorum suorum participem fecit: cui
cum suam visionem exponeret, respondie in propria verba et
cositationos mirisimus heros: Ouando venduntur Christiani
ludaeis, hane venditionem paritur ip se Pelus Chrictus, cuius nos
membra sumus. ETaec Sanctus Adalbertus xequa lance perpen.
dens, e abimo cordis longa sulpiria trahens, amplius careri-
muic, e quid incanco suo. populiq: sui discrimine foret actu.
rus aquirit.
RENVN.

## Folio 15 — 1665025204:0175
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000175.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
EPISCODI ET MARLLCLS
NCTArIO
C. V  
P ASTOR ALIS.
Onslio acceptorenit Romam, _ Apottolicae Sedis POmer
Ficem adiens, ita cum allognitur; C ommendacus, inquiens.
mihigrex; audire me non rule, nec capit Termo meus in illis, in
quorum pectoribus demoniacx servicutis imperia regnanL; _ Ca
regio est, rbiproiutto rietus corporis, pro lese voluptas domi-
natur. Adhaec APostolicus Papa; Fili, inquit, quia te sequino-
lune, tusc quod nocet. Opcrae pretium est enim, ve ( de aliis Fru-
ctum ferre non potes, vel re iplum non perdas. Guare meo con-
Silio, arripe cibi ocia concemplationis, et le de inter eos qui vicam
quietam, in studiis dulcibus, _ Calubribus agunt. Flac itaque
velut diuina responsione animarus, cum ad aererna lanctorum
saudia ardenci deliderio antrelaret, cacuit secum nacale (o-
lum, notioresqui populos relinquere; ac decreuit pro Domino De-
xegre proficisciat que sub alio Sole inopem ducere vitam. Om-
nia dura, ee aspera pro dilectistimo lesu dulcia sibi videbantur 5
atque pro dinice Chricto angustam pauperiem pati, non tam
labor quam delectatio crac. Post hanc luae mentis deliberatio
nem, arsencum omne pauperibus larse distribuens, Lipilcopa-
dem Cameram racuauit.
RE N
DESTDERINM DEREORINATIONIS
HIEROSOLYMITANAE
Y, Rac aurem iplus diebus Romae Imperatrix Augulta Thco-
phania, marer ejus quimodo regnat, Deoautore Maxi-
mus Orto, cuimira circa pouperes cura, de cum inquirentibus
Chrictum summacibus Viris sincerissima dilectio fuit. FPaec com
verro, quod causa orationis exulans sanctus Adalbertus Pero-
Eolymam persere rellet, clam venire illum fecit, ee arsenti can.
tum

## Folio 16 — 1665025204:0176
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000176.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
1B
PASSLO S. ADAL BERT L
tum quancum invenis Caudentius rix leuare poruie pro vistico
accipere rogauit; quod accipions sanctus AdaIbertus leguenti
nocte pauperibus Aidelicer divilue, aeque manibus luis torun ex-
pendens nihil sibi retinuic; deinde pueris remistis in parriams
habitum mutat, ec onagrum pro porrandis oneribusMMIercatUS
cum tribus numero tracribus iter allumplit. Ilabens itaque ani-
mum Terololymam pergere; venit ad Monrem Caltinum in
cuius cacumine Monasterium mirabile, ec per omnia magnif-
cumhabetur, quod in eo loco construere capit Benciltius Pa-
ter Monachorum, de omni gloria dignistimus Benedictus, vbi
Quoque, ut Gregorii melliduum os Conat, vltimam ritx parrem
deguir, de rerae religionis exemelar omnibus qui in Christo pie
rivere volunedisito conscripsit. Ilic licec incognitus esset, 12-
men Domino quod fucurum erat prouidence, honorifice à le-
mioribus iplius Monalterii hospitio luloeprus ett. ec
l L2d
Olpalicos aueus dies cum iter cceptum agere vellet, con
l
onica Fratris sancti e Epilcopi Adalberti voluntare, accel
EE ad cum illius Monasterii Venerabilis ABBaS, E cum ipso ad.
modum illustres et Reverendissimi Viri, txc sibi consilia relut
a divina arce afferentes. Via (inguiune) quam acquirendx bca-
tirudinis caula capisti, carissime frarer, longe est a recta via, _
ab illa quae ducit adricam. perplexiratibus quixpe tugacis Execuli
carere, magni animi est; sed quotidie loca noua murare minus
laudabile esse videtur. Sicur enim hiberni maris inconstan-
tia malum nautis, ita vagario de loco in locum periculum luis
lequacibus minatur. Vno aurem Sareloco, e supernis risioni-
bus eoliberius pertrui, nonnos led praecepea maiorum noltro-
rum Ceniorum, virorumq: Fortium exempla tibi dicunt. Duod
consitium Canctiltimus Adalbertus non lecus quam diminitus da-
cum accipiens, ibi tinem laboris, ex errabundx rasarionis po.
nere cogitauie.
IV MI PR IM VB
tLO
e 2 ad d L

## Folio 17 — 1665025204:0177
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000177.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
E PISCOPI FT. R
1
ARTTRIS.
a
 A SSINO. DISCFSS
DROPTER HONORES
DE L ATOS.
YOlens aurem Deus dilecti Martyris sui Adalbenri delide
ria aliquanculum dilatare, ve quanto nunc amara pri
mum ee laboriola, tanto post dulciora Forene, cum in eodems
Caenobiomonaltica lege rivere rellet, arque in hoc cunctorum
2 minimo rique ad maximum roluntas Fratrum concordanet,
ve rique in finem cum eis regulariter viueret, atque habicarcis
hoc ordine eius propolicum impedtiuic. Duadam dic ei quidam
venerabundus leniorhac charicatis verba depoluici Bonum elt,
inquiens, re maneas hic nobiscum; re monachicum induns has
Bitum; hic Deoplacicum rivere ducas; nostras quoque Ecclosias
nouo opere constructas, nostragi Altaria cum liS EpilCopuS, (3
crare poreris. Quo audito qualira commotus dixit; hoc Frater
quodinsinuas facere minime possum; quia cum amora ouium.
mearum cura Epilcopus esse deltici, non huc sub nomine Epilco-
Pituas domos consecrare veni.
Causam discessus Adalberei à Mone Cassino, Leo Ostien. lib. 2.
cap. 27. adducit, quod a Monachis Cassinaribus non tanguam Mona-
chus, sed ranquam Episcopus honorarecur; cum is tamen ienotus es hu–
militatis amans vellet esse.
Z X III
MON ASTIOAE DISOIDLINAF
DESIDER AVM APV
N ILV M.
P Fcmorai iuit deorlum per montis convexa, ee quasirnius
LN diciirinere acto ad mosnum virum Nilum perrexie, cu
jusnobile meritum in monastico ordine, velur nouus Luciter in
achereoaxe fulgebat. lub quo exiam Duce ac divinx arris. Ma-
sictro

## Folio 18 — 1665025204:0178
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000178.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
PASSIO, S. ADALBERI
Bilcco discipulorum plurima nanes LsLaVaL. I ICS
propriis manibus rictum querentes, secundum Regulam Sancti
Patris Basilii, Caelestibus vestz a. LLaC TaMA AUCCUS
mini riveret iam in primo lermoite ez es fulaHgaeHo.
dieita amore Christi feruenrens Clscacut. Le non vante anque
asgreditur lanctum senam, et provolutus eius genibus diu pro-
Tudit lachermas, quaerons ab illo responsa, ex amica solatia 3
quem intnitus renerabilis lenex, cuius meriti in conspectuDo.
invene trccepistent le, ingans ten hate; sed baec lusce-
Prio. itumersq. nocituras camen minime protutura cAt.
ilicenim re ilte habicus. ec intonsae barbae pili restantur, non in-
digena. Sedhoma Cirxcus Tum. Forra autem quontu lacunque
eAt, quam cso drici meciubune; illorum sanctorum le-
piorusa tratrum quoscunon dene fugis propria est: quod s
onanesilcum habitaueris, tolseilli quae sua lunt; es cgo cum
charis filiis Foras expellarstu de incerta re plus incertus eris; qui-
nimo accipe Patris consilium. ee vnde digressus es, repere Vrbem
Romamis qua cum Anocie sanducente perueneris, AbBa-
rem Cunem ex noltra perlona. Culmiumq: tratrum Calurabis
ad quem Epistolam nostram Feres rogantem, ve aut te apud se
quod plusvolo retineat, aut si ei difficile apparet, AbbatiMon2
Aerii Sancti Sabx mea re vice commendet.
de
1tCLAFV M
OFESSTC
 d ed . d 2
: 
Ac specomacis lesreanur Romam; indecuiMona-
 R Aerio AbbaSLedOrxeset diligeter inquirens, 2d Sancto-
rum limina Bonitacii, et Alexii, monserante populo perductus
elt. Polquam vero ingrestus est, ex sibi cum Abbate datur co-
via tandi; obculie Palutarionem se licteras quas missF Abb2S HI-
dus; quibus perlectis, ve ex longo rlu spiricus probare doctus
erat, priulquam recepisset illum, arsuta arre cuncta explorat.
Primum namque capit indignationem simulare, ec quam men-
rom sereret auerso rulcu indasare, alpera ex dura illi praedicens,
cunctagi arcanamentis eius lagaci insenio perguirens. Iuctum
Vero

## Folio 19 — 1665025204:0179
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000179.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
E PISCOPLET NARIDNES
vero e tenacem propositi virum, nec dura hon 
Fransere raluit, nec renientium centationum minae a semel ar-
repca roluntate reuocare poruerunt. Vbi erso non solum non
posse cum auerti à luo proposiro, sed etium dura praedicando
plus accendi praeuidic, accepturum seifore illum Pallicetur.
Scatuit autem Donnum Apoctolicum Papam prius Cuper hoc
convenire, re quid asendum forettanci Paeris lentonria suo-
rumgi Cardinalium contilia deliberarent. Post haec rito per-
actis omnibus, qua dic Dominus Dilcipulorum Dedeslauit, eil-
demgi Fucharistixe panem fregit, ac benedixit, monschicoha
bicu illum induit: Sabbaro aurem lancto quando baprizati Ca-
rechumeni crinalibus vinclis soluuntur. Soluta est et ipsi capite
Pendens cuculla; licgi Secundum regulae morem fratrum nime-
r0aGGresatus, quaerendum angusto calle caepit ardentius cupe
re Christum. Duo autem ex trarribus qui cum cocrane iam
dudum videntes quod sc monachum Facere vellet, non benero-
licto clypeo fusam arripuerune: Tolusrero Ciaudentius exemplo
constantis viri cum eo remanens monachicum irabitum accepits
qui de sibi carne, de Spirieu germanus ab intantia semper Aidisi-
mus comes adhaelit.
e
DFOVL AICL
ATOVE MIRACVLA.
Ple vero in obedientis achumilitare ambulans inter Fratres,
L contra bella tenrationum ac viciorum intrepidus erro ac
cingitur, e in cogitationibus luis semper ad humilem contessio.
nem contugiens, Quassacae mentis ux arcana spiritualibus riris
pandere (atagebat: celante vero tentationum nrmbo, in nonam
mellem rittutum recoruie, ac postrietoriam solito clarior elu-
ric. Praecestit erso re lux splendens, de creuie vsque ad perte-
etum diem. Obedientia rero quam ei luus Abbasiniunxerathxc
erati ve coquinae tratrum aquam propriis humeris Portarer, ma-
nibusqi corum lavandis limile oblequium agerer; sicq cunctis
Fratribus leruire nirebatur. Nec cestabat interea aemulus hoctis,
nunc aperto bello, nunc latentibus infidiis, eum impugnare.
nam

## Folio 20 — 1665025204:0180
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000180.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Dt
SSIOS. ADALBERTI
Nam cum ille cellacea rals ccuuns aqua, incerdum vinople-
na portarer, callido altu laplus Parabat; ve his confractis in Par-
res. lancti riri faciem insenti rubore pertunderer. Hlaec dum
multories serene, de ipse semper veniam prostraro corpore pe-
teret, tandem vicor eius contusionis relpexie ad haec negoria
Deus. Nam rno dierum cum tracrum men lx vinum portaret.
oftenlo pede
orruit ipsc, e ras quod portabar super marmor
etlapum. Sed mira res; ita vas lanum ee plenum vino reper-
cum es, ac Rnulla Facta esset ruina. Duodam eriam tempore
mobitis quaedam Faemina Monasterium illud orationis causa in-
Dressa ck; _ cum charicatem ibi Facere rogata fuister, iam ple-
no triennio panem se non sustasse profecta est. Sanctus igitur
Adalberrus, hanc abstinentiam pro infirmitare ciinesse cogno-
Scens, panem accipiens, ac Calurifera Crucis signaculum impri-
mens, in Christi nomine benedixit, ac deinde prandenti Matro-
nae cum apponens; In nomine, inguit, Domini mei, filia hunc
benedictum comede panem; non licet tibi lanctam charitarem.
violare; pro eius enim amore hoc prandium accipere iusla es.
Adhanc rocem credula mulier panis munera degultans, cum
gratiarum actione regreditur domum luam: e hinc ergo com
muni ciborarem nouam sibi contigise ciuibus MarraL, SC Om
nibus qui audierunt protuit glorificare Deum. Hec Praetereun-
dum est, qualicer cuiusdam loannis filiam, qui nunc Vrbis Prx
fectus esle dionolcitur, atrocissimus Febrium dolor vexare ca
Dic; quam cum homo Dei Pacraristima lua manuFangCrCE, Om-
nislansuor corporis eius imperio absceMit.
REASSVMB
= L
15
R AE.
CORAL15
a incPattorcirecompiciens.  legatoscam les
per quos Dominum Apostolicum de eius rediru interpellat; ta
etaq: est Romx Synodus prohac caula, de fc verinque contentio
magna; ex ona parte corum qui Monachum amittere nolebant,
ex alia qui Pactorem suum sanctum Adalberrum cum aucorita.
FCTC-
Rchiepi(copus rero Maguntinus Beati Adalberti gregem

## Folio 21 — 1665025204:0181
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000181.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
EPISCOPIET HARTERIS.
re reperebant. Cumque veraque pars pugnantibus sententiis in
vicem decerraret, tandem dubiam, nuntiorum Primas prome.
xuit victoriam. FTicipLC PrimAS FPALEF CrAE DUCIS FEFKX, _ cyi
qui exigebacur Episcopus praetuorat. Apoltolicus enim Pap2
eandem hane sententiam proculit; Reddamus; inquit, Patrem
filiis, Pactorem fregis sed ea lege, ve ( audierine dum, FenCAME
cum Dei benedictione, de Faciane lub eo tructum cencuplum.
Si autem à consuera iniguitate recedere nolunt, hic ab (que pen
riculo sui capiris malorum contorcia declinet. FTxerbi dicta de
dic, finica est Synodus, _ soluto caetu re dierunt quisque in do-
mum luam. Ablcedunt Legaci laeri Monachis cristibus, ee valdo
merencibus. Sanctum isicur Adalbertum Episcopum laeroanis
moCrex luus, ec magna cum exulcarione accipiunt sE pergunt.
Cum autem emenso itinere Pragam venislene, eunt obuiam ei
aeras omnis, e lexus, et cummagno; a laco animo cum acci-
Piunes dane manus, ae promiecunt omnia, velut qui de reditu eius
oppido sauderent, _ secundum cius Cacra praecepta priorem ri-
tam se corrigere pollicentur.
CAVSA ABDTCATTONIS
CVR AE PONTIEIOIAE.
E Ed paulo postcaepit cosignauia, emollicies; et neglectis
 peaedicarionibus itur in omne netas. Vererum quippe vi-
tiorum recordationibus praeventi, in carnalem partem relabun-
rye, ex perit labor Pastoralis, d diligens cura boni Paeris. In-
terhacmirabile, ex luctuosum crimen exorieur. Nam mylier
cuiusdam ririnobilis, cum quodam Clerico adulcerasse publice
arguitur. Quam cum more barbarico parentes dedecorari con-
ivgis decapitare quaererent, fugit illa celeri curtu ad Sanctum
Epilcopum Adalberrum. Volens aurem de manibus illorum.
S. Adalbertus liberare mulierem, clausit eam in Monasterio San-
ctimonialium, quod sub rocabulo e reneratione sancti Cicor-
sii Martyris consceratum, Cirmissimis maenibus rallabatur. Cil a-
nem Ecclesix custodi fideli commendar, credens, ve faemina
inter Foeminas solatia doloris, ee lub Altaris detensione vitae se-
curi-

## Folio 22 — 1665025204:0182
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000182.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
2.2
PASSTO S. ADAL BERF
curitate haberet. Crimen quoque in le transterre roluie Sanctus
AdalbertuS; Ve se scelerisourore magnum aliquid herets Scilicot
repro poenitentia fructibus illam vita aroruaret, auc ambo (I.
muliustimoreretur. O sam reique roluntace S. AdIberruSMar.
eyri coronam expolcens complellet, nil cum prudencer lupra
memoratus Vuillicoprohibuiset. Incer ca impia manus, abscon-
Laemulieri ferrum necemq: parans, armato milice Epilcopale
Forum irruperune. Quxrune, invelunturminis, de contumaci
bus dictis in sanctum Rpilcopum, qui contra fas e decreiorum.
lesalium iura adulceram detendere reller. Quod rbi ille diuin
tix concemplationis ocio vacans aure percepir, cum relueme
dix noctishora esser, dicto versu frogit silentia, ec in quo clau-
sus crat exiuit de Pemplo. deinde qui secum crant Frarribus
simi, ee pro memilero ferte pia rora Dco. Inde tocus ardore
martyrii Ragrans, non cardiore desiderio, ec curtu quam qui fu-
sicholtem, (ponte venit inholtem; ac per medium agmen in-
crepido curlu incedens, exten la ceruice air illis; sime quaeriris d
Facire quodac cto, Caltoum. Ad quem rnus exillis om-
nium verbis calia respondies Costa re mariyrii (pestenet, ec no-
bilisgloria laeti: errat pro cerrohaec lanctitas, qua nolerum rule
feri peccatum: non implebitur tua voluntas Adalberre; (ed 25,C.
tur altesees quod plus aoscoc. Guia nih haec meretrix nobis cirius
reddatur, habemus fratres tuos, in quorum rxoribus, prole,
ec praediishocmalum vlcilcamur. FTac dum furens Sclauus circa
Sunctum Episcopum delarrasset, ecce corruptus auro prodicor
adelt, qui eos etam ex agmine rocans, seque itineris ducem
prxbens, domum in qua elaca crat, domusqi custodes olten-
dic. Custos vero rentus ab illis, veillam illis redderet, nunc mi-
nisterretur, nunc amicis affectibus demulcetur; ad vlcimum
mortis timore perterritus, sibi credicam, cruentis holtibus pro-
didir ceminam. Lapicaee a tructra prehensis altaribus,
et lad manu coniusis capicalens tad est lubire sententiam; quod
cum ilse reluri vir iuctus Facere nollet. Tub gladio vilis vermula
truncola Paenas, male ricotebris capireloluit.

## Folio 23 — 1665025204:0183
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000183.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
EPISGODLEE MAREERIS.
Um his aeque horum maioribus popularis nequitia icu
L diis, Termo docentis Epilcopiconerairo nequiret, Aet b9
nus Pastor; quia in morbido grege, ligna Caluris nulla inesse per-
spexit. Elinc prospectandis sequentibus malis oculos claudere
rolens, dulcia Roma maenia reuilit, ec orio Monasterii mutat
cura Paltoralis laborem. Consaudent illo redeunte monasticae
Plebis locra COllegia, ac lonctiraris illius concubernio, e locie.
tatc perfruuntur. Dilisebane cum omnes, sed prae omnibus AB
BaSSuuS; qui _ post se, rniverso fratrum Collegio praetecerat
dllum. Sanctus aurem Adalbertus omni rilitate contentus, quan
tomagnus erat, tanto se cunctis inforiorem praebebat: quanto
Spiritualibus dinitiis aFHuebat, tanco in oculis hominum paruus,
pauper ex despectus esse cupiebat. Dicunt autem AbbaS, d Fr2
tres eius de co, quia in omni vieture ad onguem pertectusi e cx-
era martyrium rero sanctus erat; leq; de dic in diem Cempcr
nouus, ee se ipso robuctior, succrelcens ad divinae contemplatio-
nis faltisia, velut castissima Furtur evolabar.i
NONAS
M AR
IV RTV E
I
DLORIAF
COELESTIS OSTENSIO
iti
Y Olens aurem Deus oltendere seruo suo Adalberto, cuius
V
meriti esset in conspectu luo, monstrauit ei per vilum
duos ordines in Coelo; unum purpureo, alterum niueoamietu;
quibus sub diverla specie singutare meritum, Sc propri2 Mercesi
ambobus tamen esca, _ potus erat laus perpetua Creatoris. FE
facta est voz ad cum dicens; Adalberre meus caristime; inter
errolque estcibilocus conviuatiomenx, et aptissimustionor.
Fruius.

## Folio 24 — 1665025204:0184
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000184.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
24
uius cerbrcenen ooa bemmesponeree, non hoc de le
Led velur Sanctissimus Dausus reuelationis sux misteria de alio
homine enarrabat. Seio veique ciusmodihominem, cui Doni-
nus per rilum octendit caelestes acies, quarum vna roseoverha-
bat aspectui alcera vero tiliorum condebat amictu; et Facta clt
vex ad cum dicens; inter hos ordiges locum habes.
E AP ASSTOLS. ADALBEREI
30ct a C
ILIARTEF
d
.laris pulcherrima proles, acurtis puerilibus annis, cum
re Rex Francorum Orho P’errius, pulchri Cx-
jam peu
Titex de
Romam, digno ab omnibushonore sulcipitur. e magno cuncto.
maribusminores Ciuiratis, cum atAlictopaupere exultant agmi.
Aa VI-
sinebarba Aoreret, Imperialem Coronam Cum-
Vebiunlgs Domina sr ee vocllus  ses imperare facie; ee
cipem Perrarum ipla conttituer debet; cuius ipsis dicbus Pon
vtraque in lua dimisie exordia. Ix aure Otho Alxium cacumi-
na multo milice tranmeans, susd Vrbem Rouennam Regalia
Pturus, icor arripuerat Romam. Roma enim cum capur Mundi.
cum Principis Apostolorum corpus suo Cinu Foucat, merito Prin
a Febri Correptus, corpus terrae, animam Colo
caltra poluerat. Ibi in eius occurlum veniunt Epistolx cum Nun-
cijs, quas mittunt Romani Proceres, _ Senatorius ordo; pri-
mo illidduentum totis le vilcerious desiderare, ac debita Eiden
litate PTOFLentur expectare. Venra Domini Apostolici mor-
cem nuitelant, ex quem procopenam, Regalem exquirunt ien-
centiam. Frac aurem in C’apella Resis quidam Clcricus nomine
Brunoslxecularibus litteris egresle cruditus, de ipse de Regio lan-
mulcunt seruidae inventuris tlunc gura Res placuie, a maiori-
suine genusferens, magnae indolis; sed quodminusbonum
bus electum Maountinus ACCMIC SuilligituS, _ TUUS COI-
Jeoa Voebaldus lpilcopus aacumer ant Romam: qui a Romanis
honoritlee acceprus, totiusq.C len Populiq: consentu, Favente
etiam Rege. Vrbis Epilcopus olatur. Veniens autem Rex
rum gacno Impeitase Corans a Lxcantur cumeri.

## Folio 25 — 1665025204:0185
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000185.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
APISCOSI ENMAREPRIS.
na viduarum, quonium cum nouo imperatore dacoutis
Bouus Papa. Elistemporibus Christianillimus ille Imperator, cui
circa servos Deimaximum semper Audium, a uxes clras
fuic, crebro alloquebatur sanctisimuns Ldalbertums dc ha.
bebat eum sibi. tamiliarem, audiens ntex quacunque sibi
dicebat.
CF.
l
ET RF.
LATIC
Rchiepilcopus quoque Vuilligilus Romam venit, at que ret
sn B. cerem quaerimoniam canens interpellat, conreminat ro-
eacum voris, _ vt reportarerillum omnibus modis instac. In
APostolica quoque Synodo Canonum cestimonia revoluens co-
ram omnibus se iucta pecere clamat; peccarum esse singulis FC.
elesiis maritatis solam Pragam viduari; insta poscentibus bene
volam aurem dari, viduxe Fcclelix maritum suum praeberi, li
vera mente poctulat. Rursum exitinere quo vertus eltad p2
triam; continuis litreris hoc idem reiterare non cesTat; nec di-
misie prius, donec pollicitus est Dominus Apostolicus facturum
se esle quae vellet. Fristatus est autem homo Dei, quia linque-
recositur Monasterium; prx Ccierat enim, quia Poputum, cui Pa-
Aoralem curam debuie, a via sua mala nemo Aectere quisset.
Sed erictem animum eius hoc valde solatur; quia s in commisstis
sibi animabus dignos tructus agere nequisser; extraneis _non
baprizaris praedicator missus fuerat. Ergo cum multislachry.
mis dulce Monasterium linquens, cum summxe discretionis Vi
ro Nocherio Episcoportera Alpes proficilcitur. Cumque ve-
Iuc duorum propemenlium iteraseretur, venerune Magunriam,
rbi propter peltiterum aectum sibi, luisqu; contrarium, delerens
Ttaliam ImperatOF commoratus est. Mausit autem cum Imperz-
xore S. Adalbertus aliquanto tempore, quia tamiliaristimus ei
crat, _ nocte paricer ac die imperiali C amerxe adhaerebat. LIOC
autem non sic, veluri Exculi aliquo amore captus; led quia dile-
xit iplum, ex dulcibus dictis ad amorem calestis patrix accende-
revoluit. Nam die, sire nocte, cum rurba locum dedic, lanctis
alI0.
A
AI

## Folio 26 — 1665025204:0186
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000186.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
alloguis asorcalcu slum ede, ne magnum pucaret lc Im:
Peratorem esle: Cogicaror se hominem moricurum einerem, ex
pylcherrimo pucredinem. _e vermium escam esse futurum. Vi
duis exhibere se marirum; pauperibus, e papillis monstrare le
Patrem; eimere Deumr re inctum de districtum Ludicem; amare
repium venix largieorem ac milericordix Fontem; sollicire pen-
Pare, quam angulta via guae dueic ad ritam, ec quam perpauci,
qui inerant per eam: bene agencibus esset per humilitarem (0-
eius, ve contra delinguencium vitia per zelum iusticix crectus.
Ad huncmodum plura subnectens, monet charum filium Prae-
sentis vitae bona despicere, xeternitatis electionem desiderare,
mansura quarere, in cemporalibus rebus detransiroriis siduciam
non habere. Cunctis qui in domo Regia erant seruiens, Sc velu-
ciseruus omnium. sc corum vilistima gux q. omnium eractabat.
e omni humilitate corum Ceruitia Faciebat, noctibus cum car-
plerant Comnum calccamenta. corum detersebat. d a lanitore
elque ad Principem Regix domus omnium calisas aqua ablue-
Bac, _ purgaris Cordibus eas suo loco restituebat. Ilaec e hu-
iulmodi plurima leruicia egit in camera, ec quantum quaeq: vi-
liora erane tanto libentius ea pro humilitate exhribebac. Sed ser-
vitii illius Ructor diu manhir incognitus, donec cuiusdam Volta-
rii bona indolis relatio nobilem prodidie tarem. Vidie quoque
ibi Comnium nocturnum S. Episcopus, quod huiulmodi crat. Rc:
meante se ad Patriam putabat le Fratris lui C urtem adire, e ino
ejus medio stare domii, cuius Aructura erar espectu delectabilis,
Parietes es recta nivei candoris, omne opusmulto lumine ec ma
Bno decore retulgens; intus duo lecti, rnus ad suum opus, alFer
Pro quiere tratris, ambo amplissimo splendore praediti. Sed qui
Epilcopo debebatur mulia eminentior, totus purpureo splendo
re Cerrceisq; pannis, _ auro. de divercissimis pulchricudinum con
loribus resticus apparuit, e ab imorsque ad summum clarissi
misornatibus excultus. _ capitale surco panno rectum, aureum
hrabens supra librum aureis liereris scriptum. Munus hoc donat
sibi filia Regis. Cuius vitionis ordinem cum aliquibus narrando
exponerer; vide, inquiunt illis quia Christo secundanEe, MaTEVE
eris fucurus. Regis filis quae dat tibi Regia don2, haec est Domi-
na C aeli, Sacratistima Virgo M ARPA. FIoc audiens ille, Factus
est laecistimo animo; ex ingressus cubiculum cordis, cgit grarias
hanctoru Sancto Anscloru Domino, ee Omnipotenti CMTRISTO.
Fhine
26
ASSTO S. ADAL BERF

## Folio 27 — 1665025204:0187
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000187.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
FPISCOPLET MARETRIS.
Fsinc Matrem sratiarum, gux Regis solio proxima (edet pron
cervice, et sauila mentis iubilo adorat: Oratias cibi, inquiens.
Virgo maris sella, qux me re pia Domina humillimum seruuim
tuum respicere dignata es. Flac ipla tempeltate adiie Puro-
niam, quarens auxilio sanctum senem Martinum: HeCPrRTC.
rije Floriacum, gua beacissimum corpus Contertoris nostri e
Patris Bencdici, Cuo grege colloeare meruie: vbi eriam quis il-
le SIE, caecorum rilus, claudorum gressus, _ caeleltium miracu-
lorum multa millia protestantur . Post tam renerabilem ho-
rum locorum visicationem, regreditur ad Imperiale domicilium.
Inde suam mencem, de quod Deovolente agere vellet torum or-
dine pandens, caepit cum praetato imperatore familiarem _ ex-
eremum termonem habere. Posthaec pacis eiolcula libans, cumqi
Domino multum commendans, sccundum quod Archiepilcopo
Tuo Vuiligilo placuit, proficilcitur ad senrem apoctarricem in
Sclauoniam. Scinit ipse quia consilio luo non obedirent; sed no
inobediens eser, iusum icer maluit adimplere. Floc eriam eius
animomignam spemtribuit; quia si non in filiis, tamen in alie-
nis, _ in barbarilmo, animarum luera congregare Poruit. Frnne
enim mulex nationes per circuirum per quas aue sibi marey.
rium, aur eis baprilma conterri poruit. Cens auremtixc Bohe-
morum (celerariltima ad quam redire compullus est, in odiums
sui nominis grande netas commilerune . Nam parentes (uOs5
nobiles ec praeclaros viros, miserorulnere prosternune: Fratres,
fratrumq. Filios, malculum una cum faemina omnes morre (x-
vistima dammarunE; Civitares quoque corum isne ac ferro de-
vastantes, omnia corum bona in capriuicarem redegerune. Dum
haec mola domi seruntur, vnus exar ex luis Fratribus cum BO-
leslao Polonorum Duce, in expedirione imperaroris: Duxvero
ille pro amore laneti Fratris, magnis promictis ee amicis opibus
cum Colatur. Ergo prohis (celeribus adirum sibi clausum putans
ille Sanctissimus Feros, noluic Frustrari aduentum Cuum, led de-
clinauic ad praetacum Ducem n quia sibi amicistimuS erAE, vE SI
Bohemi le recipere rellent, per luos missos oxplorare Poset.
X Fon Turones aut Floriacum tantum, sed es Luteriam Parisiorum; ad
Sanctum Dionpsium areoparicam inisse Sanctum Adalberium memorat
Anonmus in vira scribens; Parisios quoque venit, ubi sanctus, ex pre
viosissimus mariyr areoparira Dionysius, fuso sansuine requiescit: qui
Aihenis Philosophia suduit, ubi, quem canlus praedicabat, ienoto Deo

## Folio 28 — 1665025204:0188
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000188.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
ara posita erat: qui eriam Callis Fuancelizandi responsa accepit; quando
oprimus Elemens in Perri sede tertius sedit, es dum Pazanis Christum in-
Eereret, pulcherrimo mariyrio viram fimiuit. Cuius hoc inter catera est
eloriosum, e mirabile, quia post necem reliziosus eruncus, proprium ca-
pui manibus portanit; es sequens mulditudo ancelorum landes Deoce-
cinerunt.
Anomrmus in viva sancti adalberii; eius fraires ab hostibus caesos
quinque numerat: ox quibus maiorem, in servitium Imperatoris prose-
ctum, vacanis expuenandis operam nauasse, ibique cum Bolestao Polonorum
Duce grariam amiciriae promeruisse dicit. Maichias Mrechonius lib. 2.
hist. Polon. cap. 8. e loci in que casi, ex sinculorum nomina memorat,
cam scribit: Bohemi aucem culpam scelerum suorum in Sanctum Dei re-
rorquentes, invaserunt Oppidum Libicz. ex quinque cermanos sancti
Adalberri necarunt, Videlicet Sobbabor. Spiczimirum, Sobrostauu Zimis-
Las e Czastanu. Nec bis malis contenti, omnem prolem, e cognationem
eorum cum sinculis inhabicatoribus L.bicz deleuerunt, ac interfecerunt,
oppidumque stammis iniectis exusserunt, solo Poray sexto germano Beari
Praesulis adalberri in Polonia Bolestai Chrobri seruitis dediro per absen-
niam saluato. Bohemiamq reperere non audeme. Eluic Porayo in Polonia
delirescenti; es meliora Bchemia tempora expectanti Boleslaus Polonia
Princeps donann safficientes pessessiones in Polonia: ex cuius stirve nobi-
les de armis Rosarum, albam Rosam in Campo rubeo deferemtes; quorum
proclama est Poray, a praefato. Poray. Sancti Adalberri germano orizinem
sumpserunt. Potoni hodie RozycZoS, Bohemi Rosembereios appellant: seque
ipsi Rosemberzii ostentatione stemmatis ab Vrsinis Romanis descendisse
cloriancur; seurum pincentes, ex nummos aureos (habent iusauri siexan-
di) sienantes, isdem omnino masinibus, quibus Vrsini Romani: il a 28
non nepid affirmare poserimus, Sanctum adalberrum fuisse sente rrsi-
num, stirpe. Rosembereium C. 1t
.dE
Mirum est quod in eo facto saedis frarrum, historici Bohemiae referunt
de Sancto adalherio. Contiserat (. ferunt illi) Sanctum, coram summo AN-
sistite sacris eperari, es conserrarione corporis, arque sanziinis Domini
Nostri resu Christi peractasiad Alvare obdormire. Mirabantur om-
nes mystae somnum quod in vanco con sessu Concilii ei obrepsisset. Aliqui
ringebantur, e remere indicabant; nec lamen starim excitare audebant,
donec summus Poncis ex animeduerrisset. Illico enim Adalberium exci-
rarunt. ex vt reliquum sacrifici perageret monuerunt. Experrectus, chi-
roiecam Episcopalem postulahat: du quaesita est, quam inirio induerat: es
cum illa non reperiretur, randem aliera prolata, facro finem de more
impo-
ASSIO S. ADA LBERFL

## Folio 29 — 1665025204:0189
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000189.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
EPISCODLET MARIYRIS.
imposuit. Tandem à Summe concifice causam es somni es chiroteca des
perdicae rozarus; non somnum. sed pietaris officium illud fuisse respondit;
asseruirque eadem bora, quinque fraires suos casos, sepulturae dedisse, illicqe
chirorecam in altari Dina Dei Paremis qu’a requirebat reliquisse. Missi
Bohemiam Nuncii qui in fidem dictorum Adalberri inquirerent; didi-
cerunt eadem hora, qua adalbertus Roma ad altare visus est dormisse;
eundem in Ecclessa in qua fratres ejus cesi sepeliebantur interfuisse. fa-
nus eorum curasse: chrrorecamque deposuisse; quam cum Romam qui missi
fuerant retulissent, parem ei, quae in fidem sernabatur, facta comparatio-
ne repereront. Dubranius lib. 6.
 Antequam in Poloniam veniret, in tluncariam ex Bohemia pri-
mum deftexisse, ibidemque Neophyros Christianos in fide confirmasse, alios
eriam sacro lavaero abluisse anouymus in vita paucissimis verbis insinuat.
Luculentius ista Carruirius in vita S. Stephanirncariae Rezis; Cap. I. 2.
es 3. apud Surium. Quod Angelus Specie palcherrimi iuvenis; Geisa
rnearorum Principi secundum quierem apparuit; qui aduentum in Yn-
cariam sancti Adalberri divinirus pronunciauit: Dux vero obuiam ser-
uo Christi cum fidelibus, quibusque procedens; bonorifice eum excepit, es 2t
in visione erat admonitus, modis omnibus se obedientiae filium fore de-
monstraiiit. Dein de iubenie ipso, facta fuit ubiqe concrecario indomita
centis; per sanctum Episcopum facta conciones; ejus exhorrationibus mox
illi conversi, ex baprizati, muliis inlocis Ecclesia conditae, ac luce illa quae
illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum, prosticatis tene-
bris, caepierncaria enivere; es complerum est in ea, quod Propheta ait;
Populus qui ambulabat in renebris vidit lucem marnam. T.uX lucis inui-
sibilis Christus est quem runc Cemciles videre meruerunt; quandoe tene-
bris revocari, illum esse ex verum Deum, es hominem verum perfecté
crediderunt.
LCi S F.
Manhias Miechouius, ejusdem Apostolarus in rncaria meminit, ex
de Polonico; erurenicoqe addit. Exinde scilicet ex Pannonia conver sus,
anno Domini. 996. Craconiam venit, ex vulcari Bohemico quoridie
concionando praedicauii, in eo loco ubi nunc Ecclesia Sancti adalberri stat.
post palmam mareyrii ejus supera dificata. Dimissa Craconia una Me-
propoli Polonorum, in Cnexnam aliam Metropolim, comitandibus, ducen-
ribus, e in vectizalibus pronidentibus eum miliribus Ducis Mlrecistai, es
ejus silii Bolestai peruenit. Illic mortuo Roberio Archrepiscopo Cineznensi
ad instandissimas praeces Miecistai Principis, es filii ejus Bolestai, Ca-
hedram Cnexnensem recendam suscepit. Nec lonze post constiruto Cau-
densio germano suo in Archiepiscopalu 6NeZ ven. ad seminandum ver
B_m

## Folio 30 — 1665025204:0190
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000190.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
SSTO S. ADELLBLATI
favencibus, rnzaros Christiana rnn ita pridem, nec uniuerse
lium vel baplizant oi quidam volunt, vel baprizatum jam ante confir-
prosegnitur relicto pro se Canentio sine Razino fratre archiepiscovo.
bum Dei. es fidem Christianam proparatuum in Prussiam pricepa
7sa Miechouius. Oppoliae in silesia dum praedicaret, vesticia pedum vi nu-
dus plantas insistebat, duro lapidi impressit, qua eriam nunc in Basilica
Carhedrali vrarislaniae ostenduntur, es nos ea inspeximus. Eadem de
Vnearico, es Polonico, arque Pruienico Apostolau habet Marrinus Cro-
merus in Bolestao T. lib. 3. Sanctus Adalberius. cum RaZinO, (ive Cau
demio frarre, ex viris aliquot reliziosis comirantibus profectus in enga-
riam, ibique annum, es amplius commoratus, Cessa Principe cum exore
aahuc suscepta, per picm aatus imbuit: Stephanum Recis A-
quam rncaris nanauit operam, cum Cracouiae, es in itinere, qua venie-
Morruo vero illis diebus Looet mo Cnesnensi Archiepiscopo; adal-
mavit. u En Polomam ite perreit. Acceptus honorisice a Primori-
bus, es carera muliiudine, ac ab ipso Miezistao Duce, eandem Polonis
bat, lum Cnesna inprimis: es eo aidem maiore studio, es alacritate
quod lincuae es sangminis costa demis suis cum Polonis intercederet.
berrus maenis Principis precibus exoratus sufficitur; sed non mulio inter–
iecto rempore, viso nocturno divinitus admonitus, jam inde ab initio su-
sceptam ad Prussos pereerinationem, aere dimitientibus eum Principibus
NDIVM LBSMEMa
Votacto, c contra, iMagna indignatione remierunt ci
ixxe, _c Furoris PleHa TTBa, diCentOS; SMIMBS PCCCALORESS
porulusiniquitatis, Sens durx cervicis; tu Sanctus,
Cu aas s careas uaca, Sc ribi omnia cum Dominos
tantus ac talis, non portat cohabicationem, et conlortia iniguo
rum. ex tamen, unde tam noua Caneritas exurgit, ve rories revul-
(os, tories abiectos, tories interdictos, tories desitutOS repetat a
Coenolcimus, agnolcimus (sinseminant) ec quid sub nomine
Diecatismendolum cinniat haec Sanctitas. Nolumus eum; quia
Eveniet, non veniet pro nostra Talure, led pro puniendis malis.
_ iniuriis quas Fcacribus suis merito inse ssimus. Hon est Corre.
etor Ccelerum, Parrix q. liberacor, et ciuium, se d Ixsitrarris vin-
dictamo

## Folio 31 — 1665025204:0191
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000191.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
EPISCOPLET MARETRIS.
dictam reportat. FIac exhis similia audions S. Ad Elbertus tan
rolxtirix saudio exuberauit, ve pene a solito rigore dilcedorer.
Dirupilti; inquiens. Domine rincula mea; quia cibi sacrificabo
hostiam laudis. quia pastoralis curx funes, ex vincula de collo
meoiplorum retucario abrupit, quia periculo desertionis Elio-
rum os iplorum me hodie liberauit. Obone Telu, quis similis
tibi: Dominator rirtutisaeternae, tibi laus, honor rirus, de slo
ria. Noluicti eosqui tenolunt, de qui a ria reritatis, in propria
desideris dectinant. R it
n Est qui in dubium renocet, an in ea Polonica perecrinatione
S. Adalberrus fuerii factus Archiepiscopus Cnesmensis  et in ba P
clessa tunc remporis fuerii Merropolitana. Sed hoc dubium discuriunt,
Zristorici eoloni qui affirmant, iam Merropolitanam fuisse. Miecho-
uius anno Christi Domini moncentesimo sexacesimo quinio- Yno, es
eodem dic Mlies co. Princeps Polonorum cum maioribus Kegnisui in pra
senria Dambroutae ex Bohemorum. Sacrum baprisma propioratione di
mina Cnoxna suscepir pro Aliesk ea Mliec zyslai nomen accipiens: es aliud
Sacramenium matrimonii, cum virgine Dambroutea, ex Bohemia adue
cta conraxit; connivia, munisicentiam, es spectacula pluribus diebus
elarciendo, ex cunctis Regnicolis baprizari praecipiendo. Et quia mulie
restabant sacro fonve baprixandi, ideo pex edictum sricte demandanit.
ve omnes in Civitaribus, es Villazis, nobiles alque ignobiles, seprima dic
Marrii adveniene Idolis confractis, es in lacubus, aut aquis submersis,
simul e lapidibus ab veriusque sexus hominibus obrutis, sub consiscatione
bonorum; es exterminarione bapeizareneur. Qua die adveniente; ut
erat staturum cuncti iussa exsoluentes, renascebaneur in Christo, ex bapri-
Labantur; servaturq; ille mos 2sque inhodiernum diem in maiori Polo-
nia. Nam pueri in Dominica Laetare, facto 7dolo, seu macine; alicube
in lieno lonco porrans, alicubi in vehiculo ducunt, es in aquam pro-
ciences demerzunt, sinculi proxere domum repedantes. Ad dilavandum
autem, es auxendum orihodoxae fidei rudimenta, inclytus Princeps, es
Monarcha MiecZyslaus erexit nonem Cathedrales Ecclesas in suo domi
nio. Duas Merropoles, Cnexna, es Cracouia; caeteras suffrazaneas F
clesas inciso lapide extruxit, ferro es plumbo iunxit, es sufficienter do-
tanis, preut temporis condirio permiltebat. Prima Merropolim in Cne=
na, tanquam in loco pro tunc celebriori, in inulum, es honorem Bearis-
sima pCariae, alteram in C racouia ad instancissimas preces sua C oniuzis
Dambrouka, in iitulum Sancti rencestai Mariyris, quoniam ejus nepris
eras Dembrouxa, fundanit. Primus autem, archrepi (copus Cnesnen.
ordii.

## Folio 32 — 1665025204:0192
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000192.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
32
SSIOS. ADAL BFRTV
ordinarus est rillibalmus; Craconiensis primus archiepiscopus Proho
rius Miechonius lib. 2. cap. 2.
Marrinus Cromerus eadem narrat de baprismo Miezislai; es de cre-
eione Ecclestarum Merropolitanarum. es Carhedralium in Regno Polo-
nia. Postquam, inquit, Dambroua Cnesnam splendido comitata ad
necta est. Miescha sive Miexlans Princeps, baprismo, vi convenerat, rilit
Christiano initiatur, anno Christi 965. moxiorum sese ad propazan-
dam per omnem Principarum suum relisionem, horrante; e adiuvante
exore connerrit; Basilicas nouem diversis locis adificat ea (que supellectile
omnis generis pretiosa ornat, censibus, es possessionibus locupletat, es in
diaeceses distributas, duas quidem ex his Archiepiscopis; nempe Cnesmen
sem, es Craconiensem, reliquas sinculis Episcopis artribuit lib. 3. histo
Polon.
Cromeri Compendiator Cadanus, toridem verbis describit, tempus ba
prismi Miezistai, ex curam propacanda relisionis Christianae in Regno
Polonia; cui rei Miezistaus Baselicas inquit nonem diersis locis adifica-
vit, ornanit, locupleranit, es in diaeceses distributas, duas quidem ex
his Onesmen. es Craconiensem archiepiscopis, reliquas Episcopis astri-
buit. hist. rerum Polon. lib. 3.
Eadem Toannes Herburihus, Loachimus Bielscius. Marthias Strilo
uius Lodocus Decius es alexander Cuagninus Chronocraphi rerum Polo-
nia affirmant, securi rincemium. Kaclubium; es ejus succenturiaro-
rem Joannem Dluelossium historuzraphum omni exceptione maiorem,
qui Miezistaum anno saluris 965. sacro lavachro initiarum Basilicas no-
nem condidisse, es ex his Cnesmensem; es Craconiensem. Archiexiscopa-
les esse voluisse, ex vetustissimis Regni monimentis asseverat: nullus vt
meriro in dubium renocare possit, Sanctum adalbertum, es hoc in Prus-
sia martrri lauream adepto. Caudenium ejus frairem Archiexiscopali
dignitare fuisse; arque à rempore Miezislai Cnesnensem Ecclesiam Me-
tropolicanam sedem fuisse id ipsum eriâ artestante illorum remporu aequali
Dichmaro Episcopo in sua historia. Duod vero aliqui existiment Crezo-
ri VII. Pontificatu, nondum Archiexiscopalem dignitarem indidem sta-
bilitam esse; eo quod ille lib. 2. exist. 73. Doleslao Duci Polonia scribens,
congueratur; quod Episcopi, inquit, Terra vestrae non habentes cerrum
Merropolitanae sedis locum, nec sub aliquo posiri Mlazisterio, huc atque il
luc pro (ua qui (que ordinatione vacantes, vlrra regulas, ex decreta 5S. l a-
erum liberi sunt es absoluri; id referendum est porius ad distinctionem
seu Rabilitarem sub Merropoliranis Ecclessis sufracaneorum. Cum enim
vita functo Aarone in Sedem Craconiensem succedens Lambertus Craco-
uien-

## Folio 33 — 1665025204:0193
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000193.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
EDTSCODIET NIAREYRIS.
niensis aniistes nezlexisset ejus dignitatis insirne pallium Archiepisco-
pale à Sede apostolica poitulare; hocqe decedente successores quoque inter-
misissent idem phrycium flazitare: ac interim tamen aliqui Epescoporum
Fraconiensem pro Metropolicano haberent; alii nonnist Episcoxum agno-
scerent, ex ab eo ad Cnesmensem accurrerent; indeqe incerrum facerent,
quae sedes sui Merropolani esset: praeserrim cum huc aeque illue, nunc sei-
licet ad Craconiensem, nunc vero ad Cnesmensem, prout vel occasio se of-
ferebat, vel libidotrahebat; voluit Crecorius cerrum lacum M propoli-
rano, cerris suffracaneis adiunetis desienari; ve disciplina Eccle stastica
mazis ex ordine servaretur.
DEREORINATIO AD DRVSSOS
PRO LIDEI DROPAOATIONE.
ITde aduersus diros Barbaros, protanosque idololatras
A gladium peaedicationis acuens Sanctus Adalbertus; cum
quibus post dimicare oporreret, à modo deliberare capit.
Verum Liuricenses quos Christianorum praeda, milerorumque
hominum damna palcunt, on Prullorum fines adiret, quorum
Deus renter est, X gloria in contusione eorum. Tandem alter-
nanti ex sententis successie animo, re eius regionis quae proxi-
macst, a noca fuerat Duci Prussia, Deos, _ Idola iret debella-
turus. Dux rero Prullia Bolestaus cognita voluntate sanctil-
Timi Adalberri dat ci navem, ec pro paccirinerister denosmili-
FCSAEAE. Sanctus vero AdalBertus adii primo Vrbem Gedani
quam Ducis latistima Regna dirimenrem maris confinia tan-
gunt. Ibi divina milericordia aduentum eius prosperance, caepie
praedicationi insictere. Ibi crediderune mulex carerux. Ibi Mis-
Larum Colemnia celebrans corpus immolar Christi, cuinon post
multos dies se iplum hoctiam tuerat oblarurus. Ouidquid aurem
supertuit de co, quodiple, ee noui baprizati communicaverunt
collisiiubet, de mundissimo panno involurum, Sibi PervAEPrO
viarico deporrandum.
o BoleMaUS DUX PrUSTIE: Arzumero est, erussiam tum etiam iuris Po-
lonia fuisse ex Bolestaum propacandae fidei Zelo succensum. Adalberio om-
nem stimulum admonisse, omnemque opem culisse, vt eas zentes adirit, es a
daemonum seruirure vindicaret.
X X XI
PRA

## Folio 34 — 1665025204:0194
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000194.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
ASSIO S. AD AL. BF 1
RAEL VDIM MARTYR
DOcera suen ae talutaris omnibus nauem alcendie, ac rol.
a
licur ab eorum oculis nunqua postea videndus. Ilic prospe.
risHantibus vencis post poucos dies ad lictus egreditur, eE rever-
(a est navis cum armaro custode; Sanctus aurem AdalBertuS PrO
Praelticis beneficiis gratins rectoribus, es rectorui Dominoagens
reman sic ibi una cum seminis Fratribus, quorum alter Praesbyter
Benedictus, alcer dilectus ec a puero sibi comes Caudetius paulo
ance aduenerat. Tunc magna fiducia Christui praedicates intrane
paruam intulam, qua curuo amne circumdaca, formam circuli
adcuntibus monstrat. Venientes autem loci porsestores cum fu-
Cibus, e pugnis, expulerunt eos, ex quidam arrepto naviculx
remo altitir Sanctissimo Fpilcopopropius; de vri forte Plalmos
canebat, ingentem ictum inter scapulas dedic. Excuslus volae
ex manibus liber Plalmorum, e Corpore extenso totus humi
Procternitur, e tamen adhuc cor immorum manens trepidare
nescie, led per angultas fauces roce mixta; Gratias, inquit, tibi
Domine lelu, quia etE amplius non erit, Caltem prore crucifixo
unum ictum accipere merui. Fransiens vero in aliam partem
Auminis, Retit ibi Sabbato. Vespere autem facto Dominus viX
Sanctum Adalberrum orans duxie in villam. Concurrie interim
tumuleuans rulous, ex quid primas de illo esset acturus Furibun.
di expectant. Sanctus vero Maryr e Epilcopus Adalbertus quis,
S vnde, vel ob quam caulam illue venicet interrogatus, mici von
cerespondie; sum inguit, Sclavonica gente oriundus, nomine
Adalbertus, profectione Monachus, ordine quondam Epilcopus,
officiovero Apostolus. Caula nostri itineris, est veltra Calus: ve
relinquentes simulacra muca ex Curda agnolcatis Crcatorem
veltrum, quitotus, ec extra quem alter Deus non eAt, e creden-
tes in nomine ejus ritam habeatis, _t cxlestibus gaudiis perfuda-
mini. Illi aucem indignantes, _ cum clamore Blasphema verba:
aduertus cum proclamantes periculum mortis (ibiminancue, se
cerram baculis percutientes fremunt dencibus in cum. ec fustes
capiri eius apPOnunE. Magnum sictibi, inquiunt, quodvique
huc

## Folio 35 — 1665025204:0195
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000195.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
EPISCOELEL MMAITRIS.
hyc impune renilti, d sicur celer redicusipem virxitatib Pal
ux mora necis damna parabune. Nobis emim, de omm regue
cuius partesnos lumus, communis lex imperar, de vnus ordo vi-
vendi. Vosvero qui eltis alterius, ee ignorx logis, nisihac no-
ete discedaris, craltina dic decapicabimmi. Vnde ipla noctona-
vem conscendentes, e non procul ascendentes maerumt quin-
que diebus in quodam vico.
REVELATIO MAHLLRI
Ac dum in diverla parte geruntur, ecce in Monasterio
. R vbi ille nucritus fueraE, converso cuidam Toanhi C an 2p2-
riotalia Dominus per vilum octendit. P. Cummo caelo velutvo-
lantia deorsum veniunt rique ad cerram linceamina; alb2 SCuE
nix, e munda ab (que omni Cordo, et macula, ambo lua onera;
Singulos ridelicet viros de rerra leuane; ambo Felicissimo cur (WV
mubes, _ auram, (yderatrantnant. Vnius nomen, extra ipsum;
qui haec ridit admodum pauci sciunt; alcer vero crat re hodie
meminit Marerrum numero annoratus sanctus AdaIbERtUS; cui
Angelus minister iam exlectis menlae conviuia praeparauit s
AC Pater Nilus, ignorum est, quid de coriderit; sed dulcibus
Scriptis eundem virum Toannem ita alloquitur. Scias dilectissi-
me filis quia amicus nocter Episcopus Sanctus Adalbertus ambu-
lat cum Spiricu Sancto. e prxesentem vicam bearistimo finc est
trantmeaturus. Irem Frarer Oaudentius quae opere Furura
erant, in nocturna quiere, miltica revelatione agnouit. Exper
refactus erso incerrogat sanctissimum Adalberrum, an vellet
audire Comnium suum. Illo vero respondente; Dic (i quid habes
dulcistime Eili. Vidi, inquis, in medio altaris calicem aureum
vino lemiplenum; _ eius custos nemo CrAF, me aurem volente
ebibere rinum, oppoluit le mihi Minister altaris, de audacibus
verbis velut quadam imperiola auctoricare ne biberem corradi-
xic: quia nec mihi, nec alicui hominum hanc licentiam dare
vellet; pro coquod ribi in cractinum Canctissime Pater esset re-
servatum promistica refectione. Hlac co loquente fugit Commus
aboculis, _ ingens torpor occupat trementiamembra. Deus,
inquit.

## Folio 36 — 1665025204:0196
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000196.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
ASSFO,S.ADAL BERT.
inquiisi Sanctus Epilcopus; otili prosperet huns rilum; Fallaci
Lomno oportet credore neminem. lam die exurgente purpureo
iter sibi arripiime, ec Dauidico carmine viam sibi abbreviantes.
duleis vitae soudia continuo nomine appellant Christum. Inde
nemorola, de feralia lustra linguentes, Solealcendentead meri
diem in campestria loca venerune. Ibi Sanctus Adalberrus Mis
Cam celebrauit. e post lacram communionem pro allcuiando
labore icineris pauxillum oblonii accepit; ec dicto vertu ex sc-
quenti Plalmo sursit de gramineo cespire; ee quantum iactus eA
lapidis, rel mistio lagirx progrestus locoreledit.
 
eede ta
lerum caepir cum omnus, ee quia ex prolixoitinere fel
lL. tus erae pleno cornu perfudie eum Coporitera quies. AHuie
mox Paganicus Furor armara manus _ irruerunt super eos impe
cumognos _conieceriine omnes in vineula. Furbativero e
conterriti; extimarune se omnesmori. Sanctus vero AdaIber
cus stansligatus ad Caudentium, e alium tratrem ligaros, con-
sonti animo. _ hilari ruleu aici Fraeres quare concriccamini
guisignobilis color subito mutauit genas veltras: sciris quir
hiac pacimurpro nomine Domininostri letu Chrilcis cuius virrus
vlera omnes rirtutes, pulchritudo lupra omnes decores, Poren-
cia inenarrabilis, pieras sinsularis. Ouid enim forrius, quidue
Copulchrius3 Quam dulce est pronomine lesu dulcistimo fyn-
dere languinem. Prosilic ex turibundo asmine (Anongmus Siso-
nem nominat) Senex quidam, quicotis riribus insens iaculum
movenseransfixit penerralia cordis Sancti Martyris Adalberri.
Sanctus vero Adalbertus in se senem irruentem conspiciens, mi-
ti voce dixie; Ouid ris Pater: aut cur manus innocenti fanoui-
no polluis: at que cruencaras sponte Diabolo cradis: Ipse aurem
Lacerdosdolorum, e Dux coniuratae cohorris, reluc ex debi-
eoprima vulnera Facie; deinde Concurrunt omnes, ex vulnerr
milcentes vulneribus iram exaturant. Proftuit purpureus Pan-
Suis per Foramina veriulque laceris, ec extractx hacta seprem
insentia rulnera pandune. IIle oculis, de manibus in coelum ere.
ctis,
V

## Folio 37 — 1665025204:0197
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000197.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
EPISCODI ET MAREERIS.
Cis, aic; Domine adiuuame; et vinclis soluris, exrendic manus
inmodum Crucis, ex suppliciter preces effundens pro lua, _ pro
perlequutorum Calure sit. Domine Deus omniporens exaudi
propicius orationem meam, et ne arrendas iltorum tacinora,
quae in me indigno propter Panctum nomen cuum commilerunEs
quis nelciune quid faciune; Ced aperi ianuam cordis eorum, vt
ze factorem omnium agnoscant, e incellisant, _ 3d te rever-
tantur; re paltiomea non sic infructuola, nec ictis, nec aliis qui
mei memoriam fecerune; Led concede omnibus in praelenti (ae-
culo quietem, ec pacem, ec in Futuro ricam xeternam condona-
re digneris; saluator Mundi, qui cum Patre, ec Spiritu Sancto
cuncta gubernas in Excula lxeculorum Amen. Ei dum complel-
Set orarionem ampurarum eA caput eius; ficq; nobile corpus fe-
lici laplu occupat terram. Sic lancta anima migeauit ad Chri-
Scum. Dilcipuli aurem raxientes Masistri cilicium Canouine
sperlum, amaro planxerunt animo, dicentes heu consolatio
nostra, ex spes saudii nostri, cur nos Aenres non consolaris
Sed rbi cadaver Sanctistimi Marerris, _ Pontificis Adalberti
corruie; concurrit rndique armis munita dira barbaries, _c non-
dum expleto turore capur Sanctiltimi Marerris palo fixerune,
corpus vero dilacerandum bestiis loco ipso dimilerune; _c sIC 1X-
eo clamore laudontes lua scelera rnulquilque ad ledes proprias
reversi lun. Sed re ostenderet Omnipotens Deus, cuius meri-
ti eset tatus Martyr; Per trisinca diesiusta a Domino, ab Aquila
corpus eius custoditur, rbi nulla fera, nulla auis accedere porvit.
Fam divino iudicio aquilâ custode discipuli aspezerunt. Post ve-
roinfidelis turba necdum humano Canguine Latiatas tolleres Cor.
puseius milerrime dilaceratum in mare dimiserunt. Inde rero
indicio tulgidae columnae, luper corpus eius in Caelum v(que POr.
recta, manifestarum est corpus eius Discipulis; _ renientes cum
muleis Chriltianis abtulerunt corpus eius, de coniungentes ca-
put corporihonorifice sepelierune. _c dignam Ecclesram nomi
ne eius construxerunt; rbi merita, de rirtures eius exuberant
vque ad hodiernum diem. Passus est autem Beacissimus Chri-
StiMaetre ec Pontifex Adalberrus, Octauo Kalen. Maii: Scilicer, Ve
qua die Dominus Lelus Chrictus pro homine, eadem die, iplepro
eius nomine pateretur, ipso adiuvante, cui fichonor cum xeter-
si0 Parre ec Spiritu Sancto, e nunc ex per infinita Exculorums
Taecul2 AWEM.
Crome-

## Folio 38 — 1665025204:0198
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000198.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
5STO S. LD AL BF. RLL
Cromerus lib. 3. Verum Colonicarum, ea quae de praedicatione ex mar-
eyrio memorantur narrat compendio istis verbis.
Dum relixionem Christianam in Prussia marna cum difficultare.
es parientia disseminat, à cente barbara es immane, Damonum es Ido-
lorum sacrificulis cum Ancistire instisantibus; veneranda mysteria per-
asens, prope oppidum quod Fishausum Cermani postea dixere, ad lirrus
Oceani, a barbaris confossus interficirur dic 28. meusis Aprilis, anno
Christi 997. Cuins corpus postea Bolestans Dux, Parre jam morcuo, dila-
ra in aliud tempus alrione à Prussis redemit; es minimi quidem; pro-
prerea quod appenso in statera, perexiguum ipsi pondus, duvina vt
credirum est vircure efficiente, inesset. Tantum enom argemi, suvve auri,
vc alii volunt, barbari pacti erant, quantum corporis ponderi responde-
ret. Deductum solemni compa, primum in Tremesnensi Monasterio
collocanit; nec mulio post ad Cnesmensem Basilicam transulit; nec mora.
capit monumenium inclydi marigris Christo plurimis, ee saluriferis hu-
mano generi clarere miraculis.
Longe diftusius eadem prolequitur ante Cromerum extoan-
ne Dlusoctio Machias Micchonius, ve lequieur.
Prussiam per milites Miecestai et filii ipsins Bolestai conducus San-
ctus Adalberius, artingens essam Runium nancauit; es dum pronavicio
nummiscareret, a remice in capur reme percussus, grarias Deo exit, es
non maledixit. Circuibat ricos, es oppida pradicando Prutenis per in-
terpretem, ex Idola confurando: docens solem. Cunam; ignem, lacus ex
ligna quae adorabant non esse Deos, sed creaturas Dei. Sacerdotes aurem
es Poncifex, lingua ipsorum Crinue dictus, ne amplius prophonando de-
turparet Deos, es rius eorum, conspirauerunt nécandum. Dic er Eore.
neris nonas Kalendas May in colle saxoso cuidam vico immineni; LuXta
lirrus maris prope oppidum Fiszhans, invenerunt Sanctum Dei dovina
celebrantem, es insirentes in eum, sepries confossum, pluries scissum, et
ictibus quassarum occiderunt, capiteque abscisse in arbore suspenderunt.
quem Aquila per iriduum custodiunt, donec membra scissa per hospi-
tem viri beari in sporiam collecta, iuxta locum mareyrii in terra abseon-
sa sunt.
Ahacas estaus Chrobrinecem Sancti Dei, missis nuncis requi
rebat corpus eius. Ad quem ermeni; Deumcuum, inquiunt, occidi-
mus, terraque obrurum minime poreris habere. nist arzemum tancum ap-
pendas, quanum ponderat. Misit ergo Bolestans viros Eccle scasticos.
cum cerris miliribus, qui iuxta Romone corpus oblarum, primum reco-
noscentes esse Sancti Adalberii; in altera parte tabulae appenderunt ar-
Zenti

## Folio 39 — 1665025204:0199
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000199.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
EPISCODE ET HARETRIS.
renii quandivarem, quantam aestimabant appendere corpus. Sed mira-
bilis Deus in Sanctis siis, tantam corpori sancti Adalberii tribuit le-
vicarem, ut prope nihil ponderaret. Secundum paltarzitur, arcento in
ferinia reposiro, accipientes corpus in capsam nouam ad hoc pararam con-
dune, es honorifice in poloniam deduxerunt. Bolestans cerrior factus
inera medas Polonia adesse corpus sancti Adalberii, coassumpris vicinio-
ribus Episcopis, virisque spiritualibus ex saecularibus, cum maxima
muliiendine occurrit, es prostratus in terram excepit, es usque in Mo-
masterium Camonicorum Recularium Sancti Muxustini, ductum Tre-
mesma, quod Mieczystans Parer suns, quum viveret condidit, de du-
xit, ex locanit: breuique tempore exacto, collecta muliiudine Ponifi-
cum. Ecclesiasticorumque es sacularium virorum Cnesnam ranquam in
locum dieniorem, es Merropolitanum, 13. Kalend. Nouemb. oranetu-
lit. Vbi mira Dei virrure; stupendis miraculis caepit clarescere. Cerma-
nis, eannonis, es Prouincis vicinis ad Sarcophacum ejns constuentibus,
es in necessitatibus saluraria solaria reporrantibus. Sed es Orto Terrius
emperaior, instinctu suo, suorumque astantium suasu; in zrani aecritu-
dine facto voso visitare sanctum Adalberium in Cnezna, subito; et
miraculose connaluit. Miechonius lib. 2. cap. 8. rerum Polonicarum.
Nostro hoc tempore sigismundus Terrius Rex Polonia, es Suecia, prO
ea qua in Caelires flacrat pierate, arcenteam incomparabilis preti, es
arrificii arcam Diuo nuper ohculit, dicaniiq; in qua saerosancta illcus pe-
rnora recondita.
Cxeterum haec omnia, quae de vica, meritis, Canctitate, pe-
regrinationibus, mareyrioii sancti Adalberti siluecter II. Pon-
eitex exaravie, Aubercus Myreus Canonicus Antuerpien(IS, CX
hilloriis Bohemorum in compendium redacta contirmanie, isto
quod adiunso elogio.
Adalberims apud Bohemos nacus illustri, ex Recia maiorum prosa-
pia marrem habuit ex Sclavorum gente, parrem vero qui Penricum pri
mum ejus nominis Germania Rezem sanguine comincebat. Mazdebur-
cum puer, jam pridem a parencibus divino culcui consecratus ad lictera
rum studia missus est; ebi eum Adalberius Prbis Episcopus, rum suo no-
mine affecit; cum antea Voicechus appellareeur; eum is Capientia aique
Christrana pietaris ornamentis imbnit; ut reversus inde ad suos omnibus
esset admirationi. Sanctirare iciur vita, es erudirionis fama, ac gentis
splendore, ciuibus suis grasissimes, ubi per id rempus Prazensem Fecle
siam eraesulis morre destuui consisit, ipse omnium consen sit Dpiscopus ele-
etus. e a Vuillisiso Mocumtina Archiepiscopo consecratus est. Suscepeus
il aque

## Folio 40 — 1665025204:0200
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000200.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
A
DASSTO S. AD AL BF RFL
itaque masha Clerr. Copulique alacrivate, Ponrificarus munus quoacd vi-
xit summa fide dilixenriaque administravit. Duodecim pauperes quo
die mensa suae familhariter adhibebat: compluresque festis dubus mopes.
accersiri ad se iubebat; quibus larga vitae subsidia benigne ministrabat.
Raro, nisi die sacro, anve solis occasum, cibum capiebat; neque onquam
sarur quieri se dabat. Corpusculum quippe acerrimis aterebat iciuniis,
ac viciliis; neque nox lectulo reddebat, sed excipiebat illum nuda bu-
mus, vel renue cilicium, supposito pro pulvino capiri, lapide. Inter
haec strenvus Pastor, cura, es exemplo sancta vita, es verbo praedica-
rionis insistens commissum sibi populum ad iustitia, virtutisque tramitem
perducere conatur. Sentit opus hoc ministeri cardius quam optabat. sibi
prouenire; Bohemis in omnem vita licentiam effusis, es coniuziy leses ne-
farie violantibus: Ad haec Clero quoque Ponrifici inprimis aduersanve
quo minus pios suos conarus prouchere posset. Quare Romam sibi primo
quoque rempore a deundam puvauit, quo à summo Ecclesia Praeside solui d
Pastoralis effici cura, ex secedere in sancta contemplarionis ouium posset
Inde sacra Hierosolymorum loca cositans; cum Cassinense Monaste-
rium periisset; ac inde recedens, suasu sanctissimi Nili abbatis Romam
reversus, istic a Leone Abbare Monasticam vestem suscepit. Sed illico,
adnitente Archiepiscopo Marumcino, ad Sedem suam reverei in Bohe-
miam a summo ronvisice iussus est. Sed non diurius Praga substitit,
quam in pristinam viriorum consuerudinem relapsa Bohemia, virum
sanctum iterum Romam adire compulit. Vnde es Crecori V. auetori-
tare rursum in Bohemiam missus, posi quam nec quieus, aut compositis
incolarum animis vri licuit, Boleslaum Polonia Docem, exorat, Ut, ad
Pruvenorum animas Christo lucrificandas navizium prabeat. es ad in-
cultarum istarum centium arva, vomere Dei proscindenda, coxiam sibi
faciat. Itaque eannonia, es mazna sarmatia parte Fuan seliy luce es mi-
raculis collustrata, denique in eam Prussia resionem venit, quae Sambia
dicitur. Nic cum ex Prutenis onum ad Christi nolitiam perduxisset.
haius osus est hospitio, cum duobus vita Comitibus, quos ex Polonia se-
cum adduxerat. Carerum in ipso prussia incressu, subito Barbarorum
concursu, ienotam vestem, culsumque perecrini admirantum exceptus,
furorem eorum non euasit. Nam capiointer scapulas valido ictu percu-
sus, Deum laudanit, quod vel unam pro Domino suo crucifixo placam
accepisset. Inde cum forciver de Euanseliy, ac saluris eorum necessitate
verba ad pasanos haberet, neque finem eos ad meliora fectendi faceret.
illi calestia verba dedienames, minisque ac clamoribus sanctum virum
suis excedere finibus iubentes, morce denique, es extrema mala illi asque
hospitt

## Folio 41 — 1665025204:0201
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000201.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
EDISC OPL ET NAAEFRIS.
spiri comminari sunt ni caepiis desisteret, es cum suis alio migraret.
as cura mire anxius vix Sanctus, masisqe qued in huius sentis procu-
randa salute tam parum prosiceret; primo vestem qua pasanos offendi
addicerat, murare staluit, atque sine quidem ila res succederet abire
iuticos; quorum lineuam bene callebat. At armatus inter haec Pru-
verum furoe vitae sancti viri insidrabatur. Duare, rei divina insi-
enem clamaribus acrrediuntur, es ceu marum es incantatorem desit
mant neci. Evit ex irruentium rurba. qui cum oculos Aectereto rerro
Rammam conspexit qua vicum apparebet cremari, on de exierant. Dua-
re reversi illice, cum damnum ab igne nullum illarum esse corposcunt, ma-
siae visum adscribemes. vehementius in sanctum virum concitantur.
licatumq in moneis vicini supercilium perrrabunt. Fic primum DuX
es Mazister nefariae cohoriis iaculo, penerralia cordis ipsus transficit 3
caderi deinde cerratim missilia inserentes destinarum ictibus peraeunt,
sepremque lanceis confossum Marerrem calo vransmiciunt. Passum aurem
perhibent Sanctum Adalberrum nono Calendas Maiy anno 997. ferii
seaa: Emperatore Octone III. Admiranda sunt quae remoris in locis de 
morse S. Adalberii pys riris Deus revelanit. Duippe Jeanni AbbatI
Novasterii Romani in quo olim vixerat, linceum oblatum est de Calo.
instar ninis candidum, quo Adalberrus donarus in Calum proficisei vi-
debaur. At Nilus Graecus, mira sanctiraris Abbas, Cassine Romam
inianio amicum communem Adalberium bonam habere vicum, qui ve-
re cum Spirieu sancto ambularit. Corpus mareyris a barbaris asservarum
est. capite à prunco druulso. rirumque Bolestans Polonia Princeps pretio
redemprum, solemni compe reduxii in Poloniam, ac primo in Tremes-
venso Monasterio cellocariit, nec multo post ad Cnesnensem Basilicam tran-
sulit, obi inclyrus marige Christi pluribus caepit. et humano generi sa-
luaribes clarere miraculis. Iaec Myraus in libro sinculari de rebus
Bohemicis.
De Sancto Adalberto habet.
Mariyroloeium Roman. 23. April.
 Prassia Naralis Sancti Adalberri Prazen. Episcopi, e Mar
eyris, qui Polonis es cungaris Euanselium praedicavit.

## Folio 42 — 1665025204:0202
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000202.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
Ad qua BaroniuS nOcaE.
E eodem hac die acitur apud Bedam es Adonem. Fabet ejus res
restas Sur. tom. 2. Alius ab his diversas lecimus in Cod. A1S. Mlo-
nasterii S. Cacilia Transtiberim quarum est exordium: Est locus ec. (15
sunt haec ipsa acta quae damns) Plura de eodem in Breuiario Polonico; in
Epist. Perri Damiani de renuntian. Episcop. De eodem in actis S. Scepha-
ni Regis Huncariae. Sizebert. in Chron. ann. 994. Aeneas Siluius hist.
BOem. Cap. 26. Iem Chron. Vet. Polon. es noui ssime Mariimus Crom. de
reb. Polon. lib. 3. qui eum mariyrio occubuisse refere anno Domini 997.
Dies transtationis ejus azitur terriedecimo Kalen. Xouemb. cums etiam
rei cestae historiam sub Orhone III. lezi in vererr 15. vbi acirur eriam de
transtatione sanctorum abundii, ex abundamty. Hlaec Baron.
Fit mentio sancti Adalberii in dispuratione cum Rokyzana coram
Cyrzikone Reze Bohemiae quam tom. 3. anrig. lect. edidir Penricus C ani-
Sius fol. 475.
Plurima de Sancto Adalberio Dubraviius lib. 6. hist. Bohem. initio, es
Cosmus Episcopus Prazen. in vira illius.
Cente Vrsina, Sanctum Adalberium narum esse, supra diximus. Fa est
Stirps Romana, Octaniana conzenica, dienitalibus: amplicudine, opibus,
virtatibus beroicis, per malta secula, ex non valde magnis inicis, ad eam
celsiudinem execta, ve Principibus familis radium praestrinxerit; maxi-
mê propter culrum ardeniorem Christiana piecaris, ac semet susceptam Se-
dis apostolicae, es summorum antistirm raclam. Oricinem refert, ad
tempora, vtnos alibi ex certissimis monumeniis demonstrauimus, non lon-
Se ab rbe condita remota. Nobilirarem sienat, Aucusti Casaris propin-
quitate es cornatione. ampliudinem, non nisi fere vniuersis Furopa Pro-
uincys circumdatam ostentare non dubitat: quando ixsa vel sola colomas,
non in Frruriam es imbriam solum; verum es in Fi spaniam deduxerit;
ac praeterea Iralia omnem, G alliam, Cermaniam es quasi Furopâ muersam
impleuerits eum ex ea prodierint clarissimi intra alpes quidem Brachrani.
Graninae, Venosae, S. Cemini, amalsvani, asculani, Silicis Duces; Tarencini,
Salernitani, elumbini. Scandricliani Principes; Tripalda, Pallae aurea,
Scimiliani, Lamemtanae, Compaznanae, Roccantiquae, Montu Sansouini
Marehiones, Diriliani, Soanae; Nolae, Tolacozi, Albani, anguillariae, Mon-
iis Rarundi Monapelii, Licy. Sarni, Aemilia, es aliorum plusquam
guadracinca Dynastiarum Palarini Comites: exira alpes vero, in C alliis
quidem Marchiones Trinelli, es aliy quarvor traduces; in Arasonia auem
Regno
ASSTO S. ADAL BERT

## Folio 43 — 1665025204:0203
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000203.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
EPISCOPIETMAETERIS.
Rernorrsini raleniini; in illyrico Comites Blangay, in Cermania Proce-
res clivenses, Comites Ascania, es Balenstady, Dynastae Bernburrici es
Couenbureici, Marchiones Saliquellenses, Principes Anhaliini. Duces An-
Eriae es restphaliae, Marchiones Brandeburzen. es Saxoniae aliquando F. le-
cores; In Comitaru Tyrolensi, Domini a Felsio:; es in Regno Bohemia, Co-
mites Rosemberrii. RoZicis Polonis comiuneti: ne hic omiserim memorare
duos es quadracenta Episcopales, sex Merropolitanas Sedes, quae acanorum
memoria in ditione rrsinorum fuere: Ut ex hac velut seprempeda amplitu-
dinem rrsinae sobolis cornoscas; qua eriam inter suos numerare non dubi-
rat. Praefectos Romanos (summa dignitas erat) IV. Consules multo pluresi
Senarores XL. II. Regni veriusque Siciliae aliquorVII. - Viros, Imperi Ma-
reschallos, l’exilliferos, Gubernatores Vrbium es Prouinciarum, Veratos es
Oratores Summorum contificum quamplurimos, exerciruum in bellis pro
Ecclesia susceptis novem supra XC. Imperarores, Equites Torquatos Draco-
nici Crescemini, Nauis, armellini, Velleris aurei, 5. Michaelis e S. Spi-
ruus ordinum plures; Templariorum es Theuronicorum Relisionis Maci-
sros duos supremos; Pralaros, Abbates, Fpiscopos, Archiepiscopos prope
innumeros; l’acriarchas Elierosolrmitanum es Antiochenum; C ardinales,
quorum sepulturae adhuc eminent supra XX. quamquam autores spectata
fidei alios XX. aanumerent: Ponrifices Max. S. Stephanum T. Mareyrem,
S. Paulum I. Caelestinum III. ex Nicolaum III. quod indubitatum; cum
alii scripiores non contemmenditres alios ejusdem centis fuisse asseverent:
quodque ad relixionis praestantiam aminet, eidem stirpi S. Vrsinum, aposto-
lorum discipulum, Picuricensem Episcopum, es Calliae Apostolum accen-
Jeant, Ut Baroniusi es porro adiuneant, 55. Joannem es Paulum Marty-
res, monumenta familiae Vrsinorum: 5. Volusianum Turonensem Antisti-
rem. Crezorius Turonensis; 5. rrsonum Presbycerum, ab ieniculo illo no-
monarum Dinus Crezorius in Dialozis; S. Berardum aprurinum Praesu
lem Chronocraphi aquilani; S. Benedictum Monachorum in Occidente
Parriarcham, ejusque germanam S. Scholasticam, Bonifacius Simoneta, es
Plarina antiquioris edirionis; B. Joannem Raynerium Cluniacen(em apud
Diuum Paulum Roma Caenobuam Sansoninus; ac Bealos Alatthaumes
Latinum Cardinales ex Ordine eradicatorum ad eam dignitatem enectos,
virae sanctirate es miraculis illustres, in Sacrario Dua Vireinis Romae
ad Minernam quiescentes, istorioeraphi Dominicani; ac praeter hos,
S. Adaloerrum nostrum Episcoxum ex Martyrem, eiusque rermanum
S. Caudentium Archiepiscopum, Diuu Henrico L. es S. Cunezundi Au-
sustae sancuine conunstos, Anonymus ee Myraus in rita S. Adalberri.
Namque es hoc in laudibus numerant rrsini, quod per mulia connubia
solem

## Folio 44 — 1665025204:0204
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000204.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 14 lines, status machine
44
P ASSEB S. AD AL BFRTI
splendorem acceperint vel musuarint, Regibus Galliarum, AnElia, Arao-
nia. Castella rncariae, Thessaliae, nec non imperaroribus. Occideniis es
Oriemis affinieare coniuncti. Sane rencestans III. Bohemia Rex, quem pro
Sancto colunt, es porremtis clarere dicunt, non detrectanit filiam suam C en-
rilerrsno Comini Rosembereio in matrimonium collocare, vt Volaterranus
in sua Gcoeraphiae Bohemia meminit: ejusdemque filii renceslai lunioris re-
lictam Jolem Ducis Teschinii filiam, non dubitauit Petrus Vrsinus. Comes
Rosembereins in exorem assumere; fiducia scilicet nobilitatis ex magnitu-
dinis ersina Rosemberzia, imperatoribus etiam non contemprae, vo Albi-
Lius in stemmate Rerum Bohemia memorabat.
d a
ad

## Folio  -  — 1665025204:0205
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000205.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
Mi I
nttiil1
Met et set se sl sl
ao

## Folio  -  — 1665025204:0206
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000206.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
.
    f    s    ts  et e ee f  ten sol u
GnysEhIEn

## Folio  -  — 1665025204:0207
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000207.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
WVLBHannOver 35
priu
Miod orsidtisiseto
Cluibic
Honnoret

## Folio  -  — 1665025204:0208
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000208.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
dnn
s
38
se
 ses

## Folio  -  — 1665025204:0209
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1665025204/jpgs/default/00000209.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 9 lines, status machine
eli
x
7
AA E
1
C
O
D
X