# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/1677843462
# Title: Ad Valentem Triplex Nummus (shelfmarks Leibn. Marg. 190, Stück 3; Leibn. Marg. 190)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1677843462
# Lines: 498 recognised on 16 of 16 pages, mean confidence 0.87
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 1677843462:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1677843462/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
Leibn.
arg
IlI
e
eibn. Mar9. 190, Si

## Folio  -  — 1677843462:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1677843462/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 9 lines, status machine
e
su
d
e
Miedoisichsisco)
londesbibliomon
AOMMOIOI
e
bn. Nlar9. 190, Si

## Folio  -  — 1677843462:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1677843462/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 6 lines, status machine
m sss
A s . IIIHII )IIII
ee eeeeie
DERSÄCHSISCHE LANDESBIBLIOT
ratur: Leibn. Mar9. 190, Stick 3, (3
eeeeei

## Folio  -  — 1677843462:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1677843462/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
Mf s s sII
1Msttitsttttsttttstt1tet11151t1111t11 t1 11 1t1 11 t111 t11stt11 1 111 t111 t111ttt1t stt. A sit tsetletattositi
LoEaBENISNEII SINNTNBIIS
Ur: LBibn. Mar9. 190, Suic

## Folio 1 — 1677843462:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1677843462/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
05F∞3 E.X 3 Ee. FX3 EXZ 
3E
n
ist
AXp E∞3 Cx 3 CxB Ee d EL 3 CxI EHI EXS EX3 SO
IRIP LCL
DVENZORLaM ad Norisium nuper in Vibem misi pro Fumenio,
 quem alia lonse negoria distinent: ac nunc idem impariens mora respon.
Tum 2 TC, V A LENS, quamprimum jure quodam Aagiro. Nam et ce do-
cenre Samariem epochamque Samaria in Calarea nummo Norisius vidic: de
illum, opinor, cui magilterii adeo pudebie, ue cum illud epistolium legerie,
penicus obmurescat. leaque cum cui pexesertim ulciscendi caula silum arripue-
Fit: e, si quid cordis habes, Norisio nunc ricemrependere, ac ferre opemamico
laboranti decer. Frar ille nummus, sinelcis, si nondum ad ce nostra perlara est
Pagina, Norisio quidem ita referente inlcripeus ..... ZB B A ZZOE Fx averla
DaFEC, non A PTA HI HIPOZBBAZF BHHL. .. .. L. FD. Neque enim riderat ille
alcerum magis inceorum, quem ostendence perhumaniter, ut solet, V. Cl. Ou-
DTN EFO, Ca2X Regix Custode, diligenter explorarimus, cum aliis ejuldem
Ca2a plurimis, quos hic ex alibi indicaturi Cumus. FA hic aurem ita perspi-
cue inTCripEuS, NEPSH XATZAP ZBBA ZFOZ. In parce nummi postica
HRCEANEUIM APDAFCNE, NL--. - - -.. H HEPOZEBA Z F5B N. L. La. Ffigies incerim
Genii ciricaris edem plane in VErOque. AC Caelac in priorecam rultu dispar ab
alcero, quam similes incer se Fuisse imbo moribus rulgo existimantur: quoniam
portio Neronis de orudelitate Domitianus a nelcio quo in Apologetico dici-
tur. Teaque ad Domitianum reterri oporcere priorem illum riri periri adhuc
mulci censent: reterri cerre posle a nobis demonstracum est haud uno argumen-
co. Et Norisi quidem incerest Domitiano illum obstinare adlerere: cum de
ruleusille, quem Ccalpi luo ipse in libro curarie, non Neronem referae, led
Domitianum: ee lubisto poruerie samaria culcum profana supersticionis in num-
misinsculpere, qualis hic depingitur: non poruerit sub Nerone. Ve aurem in-
celligas quam lonse a cudio concentionis ablim, quam me veritas una de
lectec: do Craeca, li quidem ita censeas, do rudioris tcalprurae vicium istud elles
do utrumque Neroni adscribendum esse: denique dopriorem sic legi oportere
MHZB. R ALZ A PFA. H. H PO. vel HPEd. ZL BA Z F 2. H. Nam est ea licterain
ancipiri concrovertia apud cos, qui negane elle vel O vel 8. O quidem certe
aiune esse non polle: nec Occor Zebasor: quod netas erat Neronis ae ro Ocer 2C
Basor alium appellare, praecer Dirum Augustum: quo aeronullum ex xren
misina cum SC Dirum quemquam axpellat e Cae laribus, praecer illum: _ auLeM
sibi non satis liquido ibi apparere: Sed O vel  tancum. Ieaque nunc quidem illis
aITentiUE, qui lEGUHE, MWTSOMCKIS KasOEpCA nadem Zcbasr. Somnium enim de
Fpocha Samaria, quod capur dispurationis Fuie, mirabili omnium consentione
Sibiloque exploditiu.
Tam si qui sine illi Zebasoi r05a5, paucis accipe. Nam de C XLaFCA LLIHC prO-
misi alias ne dicturum: de hic locus poscir ur hdem meam liberem, ac DrO-
missi (alcem nunc parcem exsolram. Duo sune illi dumeaxac, AuousuS, et Clau
dius. Ac Cxlarea Augustorum; inquies, quorlum dicitur, auc unde tam in-
Colens appellatio: Ouoniam ab Hlerode priore in honorem Augusti condita
ea ciritas est, ab alcero Hlerode prioris hlio in honorem Claudii ampliACALA
Se exOrMATA. Neque enim anni unius opus fuie cam amplae ciricaris exstructio
NE M M V S.

## Folio 2 — 1677843462:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1677843462/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
aequeconsummatio. Ac de Augnsto quidem cestis est Plinius, lib. V. SeCt. XrV. Scra-
tonis turris, eadem Casarea, ab Ferode rese condica. quem Augucti principatu
vixisse in contesto est. Acque illud Fortasle cempus spectar eriam nummus
exiguIS CdZX RegIE, R AYZ A PTA, cumara: in altera luperficie Z E B A Z. TH,
in corona laurea. De Claudio cestem nummum habes ab Hlerode alcero consr-
cum, anno secundo Claudii, quem nummum e 6a2a Barberina recitar HoIIle-
nius in Scephranum, p29. 154. BAEIAEX Z HPA AHZ, ubi caput HlerOdis
cinctum diademare: in parce nummi postica, inEra COrOnaM LaULCAIM, R A A Y-
ATA KALZAPTA. EjuIdem Herodis nummus est Regius alter, anno lequente
percustiS, BAZTA E YZ HPSDAH Z BINOKNATATOZ, cum simili capiris dia-
demari eAioie: In aVerta AFCA, R A A Y ATR R ATZAPT ZEBAZTC FT. F.
erss Y. anno tertio, in corona laurea. Opiniones retellere virorum erudito-
rum, sire Norisi, qui ad Herodem Chalcidicum hunc nummum geminum re-
FerE, X quae Cxelarea in priore appelletur, hxsicat: Sive aliorum, qui hunc
Rorippam appellane: alcerius erie loci ac temporis. Annus ille incerim Clau-
dii secundus alteram Cxelariensium Palxstinx epocham aperie, post Auousta-
nam: ex quo nimirum Caelarea d Claudia ex Germanica caepta est nuncupari.
Hlanc primum eram exhribet mediocris moduli nummus, e Cimelio Viri II
LWHT. D. D RONFF, Canonici S. Thoma ad Luparam: quo Cimelionullum
esse arbitror, in aere praelertim medioeris Forma, postCazam Regiam locuple-
EiuS. IN HUIMIO LESIEUE, RAAXATOC R ATC A P. NNam illa jaM XEaLC, aEque
adeo sub Augucto, oirua rocundum passim in nummis occurric. Parre alcera,
ETOTC RALCAPEBDH TF. anno Casariensium decimo terrio, qui Claudii
Calaris quartus decimus fuit: cum currito capice, quale in nummo Tici exhi
bnimus, COL. CAESAREA. L. IB. DA A. Post illum alter Commodi
nummus ejuldem molis, ex eo Cimelio, caidem (IONALATAI. AYF. R AI.
AC. ANI X. ROMOAOH. C. AVTONCGCQ RaIOACG MapNOr ArCOViror KouOSOr ZEBaSOr
Capite laureato. In aVecTa PaRTC, R ATC APE SZN PE PN ANIR A T C2N. Cenius
urbis rupi insidens lpicas dextra cenet, ubertatis annona indices. Aurio ad
pedes emergente: quae Forma passim in nummis Cxlarex occurric, ut apud Paci-
NUI in SHCEON, P2O, TIT. HHZPOIL. R AIZ APIAZ. In nummo Commodi quem
cractamus adjicitur PAO. anUS CXXZIX. Adi sis Virum IIuIE. D. DRO-
NTUm, quo nemo nobis perspicacior rilus est in hac amplilsima ciritare in
perlegendis nummis antiquis: in aestimandis nemo pericior, in exhibendis ne-
mo commodior: sic enim apud ipsum pexspicue ipsi lesimus: camet( NorisuS
in Epochisaddendis pas. 477. doctissimum rirum aic ad se Ccripsisle in hoc num-
mo nediae licceralis nocx vestigium nullum luperesse: Plane autem constat, per-
sic idem, non aliam ibi scalpram fuisse, quam licteram M. Admore dioperam,
VALENS, Pro Norisio, rel contende aciem; dE nOS, (I POTeS, errOrIs arouC.
Est hic annus TrbIS ROmMX DCCCCX X X IFF. XEX ChristianE CEXZZ. idem an-
AUS CZZYTZ. durumno iniens, a secun do C laudii anno, VITBIS ROMXDCCLZZXV.
arX ChristianX Z L. XI. Ouoanno e Claudia Caelarea e Germanica a C laudio
Imp. _ 2 Germanico Cxlare Claudii Fratre appellari caepta est. Non poruie
enim non esse Claudio perjucundum hac semina appellatione a Calarien sibus
memoriam consignari, cum sui ipliusnominis, tum recerum Germanicitrarris
meritorum erga eam ciritarem. Annus hic primus Commodituic, quo primum
ille cum imperio post parris excestum, Marei nomen accepie. Leaque quem
in arx lux annum hic Commod adrencus incurreret, qui mos plerarumque in
Orience ciricatum Fuit, Cxlarienses nocarunt. Ac iidem paulo postea, a C om-
modo, uc simile veri est, admoniti, Commodianum peacerea nomen adlcirere.

## Folio 3 — 1677843462:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1677843462/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
in nummo eo, de quo nuper ad NTOrisium SCrip SIMAS, KATCAPB. PPPMA-
NTRE KOM. A. in coronalaurea, Casariensum Germanicensium Commodiano-
rum anno primo. Post Commodi obicum Cola retenta est prior C xelarCX Ger-
manicae appellatio, in nummis Pelcennii Niori, Sereri, ac Julix Domnxe: quos
ad Germaniciam Fuphratesixe ciritarem reterune omnes Antiquarii, inquir Nori-
Cuis, pa8. F 2. ubi eos sequitur duces: Led, ut est in parcemia vetere, roproi n-
prco ostgoi. In Fuphracelia Fepuarinciar Nocirix extribene, e Rajoupciar, oppida
duo: Rajopcar FEpuarmir Demo. Neque cuiquam homini lano non incredibile
videatur, qua primum ciricas dicta fuerit Rassapciae Fepuarun, camdem postea
Calarea rocabulum Fastidise, ut nomen sibi cuderet alEerUI PEquarincias. OUa
ad istum igitur nummum, anno illo quem diximus P 1O nocatum, de Cer-
manicia e Commagenes ara Norilins disputat, non est hic operx precium
pluribus verbis retellere, cum necullus sic istic aur Germanicise aut C omma-
genae locus. Alias a nobis de xrace Commodi, quem hic nummus barbacum
depinsic, dispurabieur.
Hlabes hactenus, optime V A L eNS, quamobrem Cxlarea Augustorum in
illis duobus nummis appellarasic: gux sitibi nondum faciunelatis, conterte do-
mum IIIustr. riri D. DR ON FF. Faciet ille cibi copiam nummiminimae FOrma,
Diadumeniano Cxlare percusI, COL. PR. FL. F. AVFG. CAF S. Cum
Scrapidis capice. Colonia Prima Flavia Felix Aucustorum C aesarea. Sic enim in-
CErPFCtaUE; CFaecorum numismatum admonitu: nisi quidcibirectius iltis oc
currit. Ouxe si tibi probantur, intelliges nullo labore, cur in altero nummo
quem delcriplimus. Neronis nomine ac vuleu, Merropolis Calarca appelletur
EI HIPOZ ZEBA ZF5 N, hOc eA, napcm ZEbaSI ZEbaSIOY, Casarea prima A
susta Ancustorum. Nam O pro d Exepe Colicum in nummis lapidibusque poni
dilces ex Spanhemio ex GruLerO. FC = unicum pro Zebasi, ut in nummo Com-
modi ante allaco, alteroque lingulari Crispina conjugis, quae filia Brurcii PEx
sentis, eo anno Contulis, quo solus rerum poricus est pôst obitum M. Aurelii
Commodus: RPFCHTETHA. C. BPOTT. Recavira ZE6aSn BCoVioV: aUE, quod
cu maris, Bossin: quanquam ca rox si in recto Foret, prxeponenda Auousta ciculo
Fuisse ridetur. VE hic aUteM C GTACC pTO CEbaSI, SIC LAFINC OCCUFFIE A pFO
Ansusta, non modo in nummo perelesante ejusdem Cimelii Droniani, mole
exigua, qui M. Aurelii capur senile exhiber, in altera parre Paustinam conju-
sem, cum exigraphe, FAVSTINA AVC. C. A. C. Colonia Angusta C a-
sarca: verum eciam in aliis, quos in Ancierherico deseripsir Cumenius: ubi cum
Splendide ce exagitaric, quod eos Colonix Alix Capicolina dederas, hihil ad-
liuc reponere ausuS C5.
Pro his aucem quae cibi indicamus, cuximus a te quaedam vicissim doceri:
aut s impar es, ab his quos adhibere roles in consilium: nam haec e habere non-
nihil difficultatis ridentur, e esse tamen diona exploratu. Dic, amabo, cur
Exlarea Palxestinx cires Ctatim ethNICOS nMMI REPEXIeNLANE; An ConditOr
urbis ipse, Herodes prior, ethnicus fuie, condidirque cirirarem idcirco pro
ettinicis, nempe Crxcis indigenis ac Romanis, Sibique in ea Praerorium, Wr la.
crae litrerae prodidere: Cujas ergo Hlerodes fuie: an GFaCUS, an AcricuS: Vidi
cerre nuper, qui hanc illius Fuisse patriam colligere vellene, cum aliis argumen-
eis, cum ex recusto lapide, quem Sponius descripsit in Miscellaneis, p2g. 319.
viros utique delicati admodun Cuperbique Fastidii, qui prisca Judxorum hi-
Aorix reritarem nesent aliis ex fontibus curo repeti, quam ex Pacris licteris, dein-
de ex nummis antiguis, ac recustis lapidibus: in eaque sint haeresi, uE CetCTA
monumenca fabulis esse simillima censeant. Audux effacum: sed quod haud

## Folio 4 — 1677843462:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1677843462/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
resere prolatum a se ne crederem, eFecturos se Spopondere. Dic pPxeFeKCA, CUX
extra sudaam urbes quinque in grariam Calarum ab fTerodiadis condicxe lune,
in Judaa nulla: An in Fudxa Caelaream primam condere idcirco noluie prior
Hlerodes, quod minime ausus fuit incerra lancta, ne Judaorum animos often-
deret, ethnicis domicilium collocare: Cuolque Paris habuicFlerodianos echni-
eoshabere in comitatu: An ipla Tiberias, an de Fulias, in grariam suliae Tiberii,
non matris, ut Tolepho vilum est, led conjugis, ab Hlerode altero condica in Ga-
lilaa cenrium Fuie, quod in dicione Laera fudxi non tulissene sub protano nomine
urbem exstrui: An ex illam eamdem ob causam urbis Sebactes nelerissima qui-
demmentio est, aur in Cacris paginis, aue in nummis, ante Domitiani AUO. CXOF-
cum: an caula, inquam, cam diucurni silentii ex eo repetenda, quodinvilagenei
Sudaex illa xdisicacio in suo ColoFuir, aeque idcirco eO anHO INCCTEUDEA, quo
caepra est, dudum ante Christi natalem, neque ance primum Domitiani an-
num reperira? Care enim existimes Samariam, ex quo excila fuic a Salma-
nastare, oppidi nomen esse, idemque cum Sebaste. Resionis ex illo tempore
Samarix appellatio est, in Cacris Norieciam Testamenei licreris, innummis ve-
ceribus, denique apud Plinium: quo ceste Neapolis Samaria, qux D A AOFF
NE AHIOAT. ZA ML A P B. in nummo Domiciani legieur, e Cimelio DrOitianO,
primum in ea provincia: Sebasce, alcerum dumtaxat locum ex gradum obtinuie.
Cxlarea Philippicerre, quin in Decapolicana regione, acque adeo in protano (0lo
fuerie, nemo, opinor, ambigie. Nectamen ulla vel in istius etiam Cxlarex, vel
in Tiberiadis numilmatibus, noca protana supersticionis apparet, nisi mulco post
Sucaeim captam. An eadem erga Judaeos reverentia effecie, ne innummisino-
mecare publica rulcum Cuum auc prior Hlerodes, quem vulso Maonum appel-
lane, aue Ailius Aechelaus insculperet: Exstar illius quidem cerre in Cimelio
Rerio, _ alibi, HUMUS, AP A AOY cum ura: ex paero altera, salea, ut
nonmillis placCE, _E VOK EON APZ8. Oua rox non sudaex cancum, led eori
Sudaorum genei Regem impolitum Lonac. Archelai aurem nullus, quod qui-
dem sciam, nummus adhuc conspectus a quoquam. Care enim ce impellat in
traudem nummus ab aliquo moneta veteris adulteratore reconcinnatus, qui ex
Auousti vuleu vel alio smili Fecie Archelaum, inSCFIpSIEque B A ZTA E ~ Z
AP X BA AOY FON A PZOT. Fuic enim a Manaa regis fere cemporibus us-
que ad Hlerodemtam Sudxaresio dirila a Galilxa, acreono (Ccaelis, nisi quod
in Cacris summo Pontifici Hierololymis verlanti Ieaël quoque paruic, e ulero
adrersus barbaros Cocias rires copialque junxit incerdum: Sed Fuere lemper, si
istud exceperis, tam inter se prorinciae illae dilcrecx, quancum ad cirilem ad-
ministrationem accin. c, quam nunc est ab Icalia Callia: gua nihilominussum-
num Pontificem Romx degentem Cacrorum praesidem, ue par est, agnolcic. Id
vero planius historia Judich propediem, ut spero, edenda docebit. AC nec urri-
que illi quidem provincix, led sucaa cantum ac Samarix prapolitus a Ro-
nanis Herodes Fuir, ut Adem Faciune Caelarea e Sebaste ab eo condirx, pex-
ter alia argumenta. Inde Echnarcha est appellatus: quo nomine ibi fuit nemo
post iplum: quodnemo post ejus exceltum in lua porestare ac dirione tenuie
tocam sentem eam, quae illis remporibus senris suaxorum, Edros issainos, pe-
culiare nomen sibi vindicabat: hoc est, fudaam simul ac Samariam. Arche
taum Fchnarcham qui Faciune, quicumque illi sine, Pacro leriprori Macctaeo
adverlantur, qui cap. II. 22. Tolius Judaex finibus Archelai dicionem circum-
Feribit. Fer nunc de nummi istius sinceritare judicium, qui Archelaum exti-
Det de Baornea d ebrapur: quae duo rocabula an eriam recte copulentur, scil
citare, qualo, ex hominibus Crxce periris, quo istud exemplo, vel quo reste

## Folio 5 — 1677843462:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1677843462/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
idonco approbene. In eximio cerre munismate; e Cimelio Viri Hlustrisimi
D. BECON. Summi rei arariae, judiciarix, ac maririmae in lua provincia
Praefecti, FTerodes seGHenS HP AAHZ F P YPAPXHZ, d idem post bien-
RIUm APFDAHZ BAZTAF X Z alibI BUNCUPAEUE: nusquam auc ille aut alino
Baorcus ersacrus. Ouarum quidem junctura vocum ur est inconcinna, quid de
icta, quae sunillima est, Ratuendum putas, Baorncus ebrapus. In Archelao cerre,
nc diximus, Fal( ticuli Cunc. AF in Calilaa qui regnarunE, Sire cetrarchae, sive
regio etiam ciculo, haud par istis religio fuit vultum suum in nummis signare.
Ex co ille numero fuic Flerodes, quem rulgo Ancipam rocane, quem primo
recrarcham sub Caio, deinde sub Claudio regem HLIII FCPEXTeNEANE: CIIM
iplum, de quo Lucas in Actis cap. XII. Vide enim quo metu, qua religione
Cim. Onem Cacea pagina, limul ac nummi veteres, nusquam Antipam vel Acrip-
pam, led simplicirer Hlerodem appellane, hunc ego vel Ancipam vel Aorippam
vereor appellare: Herodem hunc praecile dico: Ilerodem olim unico nomine
appellatum puco; onarus urique, uc jam semel dixi, apud homines non ine-
rudicos, ceterorum restium, ubi contra lacras paginas nummolque, de lapides,
proferantur, fidem nullam esse.
Flac sunc de quibus ab his, per quos olim profecisti, relim ipse doceri:
dummodo cerrius aliquid afferane, quam sic restimonium Tolephi, vel simi
lium. Ab his aurem ut aliquid exsculpas, quod ad nos deinde reteras, dicam
vicissim aliquid in aurem, quod sic ere rua. Cur, amabo, in indiculo num-
morum recerum, quem nuperrime in lucem emisicti, denuo crabrones irritas,
nec a convitiis abstines: Cur Fumenium puenacem acque contentiosum vocaS,
quod GaIBR HMMUI, RRFST. NDMI. de restituta NumanEia INFerpReta
EuS SIC, neglectis Antiquariis, qui de Numidia accepere: cum nihil dici felicius
cerciulre illa Fumenii incerprecatione postic: Cur cumdem rides, qui prima
Olim conjectura in nummo LaxsensUm PB de anNO SeCUNdO INECFPECTaLIS GIE,
qual lierer L inversa: taces callide vel improbe, quod in Ancirrherico postea
dixit idem, p29. 56. malle le isauan Baorneas cum Philoxeno legere. In seru
centiam abis illius, qui rcun Bonns ce docuit legi oportere. Equidem quod
hunc consuluisti, magnopere laudo: est enim perspecta riri erudicio. Cave
tamen illum semper audias; praelerrim cum in Noris ad Lactantium, pas. 110.
uc Constantinum Mlaximi coonomen accepisse prObet anNO CCCXFT. nummum
ex MediobaTBO AFCTE, IMP. CONSTANTINVS MAZ. P. F. AVG.
S. MI. HIER. VOTIS V. MVET. Z. VIOTOR. AVC. P. TR.
neque animadrestie, (sed quis est tam lynceus, qui nulquam ofendat:)
non vidic, inguam, nummos ibi duos describi: alterum S. MI. HIFR. sienata
moneta FTeraclea, RaUd aNEC anMIIIM CCCXXV. quo ee Maximi cognomen ac.
cexit in mummis, ec, ut nunc quidem opinor, ex eo Judi Naximati dicti
Fuere in Kalendario FTerrVarri: alcerum P. TR. percussa Treviris, antC aN
nos ampliusxr. Sed quorlum alteram illam Fumenii cogicationem lane non
inerudicam de his licceris PB omisisti: Acerbe re scilicet Ancirrhericus ille
singulis fere rerlibus pupusic: quo ex libro ne minimum quidem apicem au-
Tus es attingere: cum e jam criennium eamen eluxerie, ex quo publicam
lucem aspexie, de ingenti promillor hiatu per catus ac ricos habere te in
Drompen jactires Fumenii Ancirrherico quod opponas. Ergo illae ingences mina
quo reciderunt: Ad haec tantum duo capica, quae commemorari: neque illa
quidem ex Ancirrherico, uc dixi, sed ex primo de Nummis conacu Fumenii
repecica.
AE quancam in molem rolumen excrelcat, si quis ereara hujus quoque no-

## Folio 6 — 1677843462:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1677843462/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
rissimi cui partus sub aspectum proferat: Vnicum ego nunc umice indicabo,
quod emendes, si est adhnc inceorum, priulquam Fumenius relciac. Pric
iste post duos Cxlarienses ance allatos nummus cerrius de quo nunc conterro
recum Cermonem insticui. P20. 351. nummum Volusiani aFerS, IMP. C. VA.
F. GAL. VEND. VOLVSTANO. AVO. Dic cu primum ubi calem
videris, ne quis reconcinnarum a ce malerolus (uspicetir. Habet Occolane,
Pa5. 458. IMP. C. VA. F. GAL. VIND. VOLVSIANO AVO. Tu
PrO VIND. repOniS VEND. CuE autem: OuOnIaM IN HMIIO GEXCO,
quem alibi afFers, SCFIpEI est, AYP. R. FA. DTH. PAA. OXPHA. OYO.
AOCTANOC. CFB. Tta nos quidem les mus in perraro Cimelii Droniani
num O, _ in alterO ruTTUI, A. R. PA. D. EAA. B. BOAOXOTANOC. PY.
Verum, mi homo, qui Lacinis Vindex est, quod nomen sellic adsertor ille
libereatis a Nerone, idem GrXCis est licteris permUTatIS OVESE, SIve BersiE.
ux qui Bricannicus illis est, idem ictis BPE F A N NEKOZ es appellatUS: e
rnooi Bpcrarises Dionp(IO PeriCDCTA, V. 566. _ BpcrEoOr MarcianO HleracleOEX
V. 363. Quod Latinis Brund sium e Bricannia est. OvirctE quidem Plucarcho
in Calba dicitur, Ziphilino BirsiE. Scilcitare aurem ex aliquo Graece perito,
num vel hoc indicio uno, uc alia deline, prodane isti scriptores, quo sine sub
caelo nati: qui nelcierine Craeci sermonis cuphoniam poltulare, uc Ou ersic
Sire B:rsiE per merathelim licrerarum dicatur, qu: Lac nis Vindex est: perinde
atque cum Mdeisamr iidem appellane, quem dici MBcacumr ab his qui in GF2CO
tractu nati dx alei sInE, oportuic. Ac Feltira cua es hujulce nummi interpre-
catio: Imp. Caesari Vandalico Finnico Calendicorendenico Yolusiano Ang. Pcimum,
unde coc riculi eriumphorum Volusiano adseruntur, quorum ne unus quidem
in Treboniani parris nummis apparet: quomodo tor partae announorictoria,
quoc 2 nemine Augustorum priorum arinis pluribus: In Finniam sire Finlan-
aiam, aue in Vandaliam ulque penerrasse arma Romana, quis unquam Com-
DiaVIE PExTeF cCD PA deinde Parsarmos exponis, d, Lacine putas Vandalicum
reddi posse: quis vero hic risum contineac: Vandalos, inguis, Finnos, 6a
lindas, e Vendenos Baudrandus recenset verbo Vendeni; cum PtoleXo.
Fallis, o bone: lonoissine abfuie Vir Cl. Baudrandus ab hac impericia. NTuI-
los enim uspiam ille Vendenos, sed Venedos habet, quos Lithuanos esle ar-
Ditratur, a Venedico sinu cognOminatOS, qui nunc sInuS CA DanEZICAHIIS.
Calindas idem in Prussia collocar, Ptolemeum lecutus, qui paricer lib. TFF.
cap. v. non Vendenos, led Ovcresas Venedas habet. Dic praeterea, (odes, an
uquam Germanici, Dacici, Parchici, Armeniaci coonomina videris in num-
mis praeponi vel nomini Augustorum rel iph Augulti ciculo. Oux hicistaigieur
noricas, vel porius barbaries est: In Caii quidem de Claudi nummis plexil-
que Craecis Germanici nomen Augusti riculo praeponitur in hunc modum:
TATON RATZAPA PEPMA NTRON ZEBAZTOT, _E YT. RAAYA. R AT-
ZAP. FEDM. ZEB. quoniam ridelicet non cam ibi ciculus rictoriae, quam
sencilitium a Germanico deductum nomen elt, quem Fracrem alter, altei p2-
irem habuic. Sed quid isthaec re exempla jurane: Legc ergo, si ne audis,
RVTONCKTCOP Kaiap PanEeIOS DIrIOS PaMOS OV ErcE SIVe BErStE Ovonooaros (IVC BONOOaVOS,
2cβa505, in alEerO EuoeBNS Pins. In LatinO, Imp. Caesari Calerio Finio Callo
Vindici Volusano Aue. Iam Occonem procliri laplu in Cuo legise VA pEO
C A Craci nummi admonitu credam, donec Latinium ridero. Ouoc hic igi-
tur nomina Voluliani lune: quoc Hlerennii Fuere iildem temporibus. O. IIF. R.
ETR. MES. DE CIVS AVO. Onintus FTerennius Ftrusens Messins Decins
dug. dc Hostiliani Fracris, C. VAL L. NS. HIOSTIL. MES. OVINTVS

## Folio 7 — 1677843462:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1677843462/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
AVC. Tam profecto a Vandalis, Finnis, Calindis, Vendenisque derictis Vo-
lusianus reculie illas appellariones, quam ab Fcrulcis luperatis O. FTerennius
Errulcus est coonominatus. Finii vero nomen, vel, ut alia mulea, iplum quo-
que ionc. a: vel Fenius es, UE apud GTUTCTUM P2S. 782. 10. FENIVS
ACHTDL LVS. Ac in cor cerce silii nominibus mirum Foret nullum appa-
rere paternum: itaque Gallum interpretari Craecam L atinamque (yllabam PA A.
eE GAL. jus ecratio postulac: ue Preboniani Galli Alius a0nO(CaEu, Calerins
Finius Gallus Vindex Volusianus, LCFipEOTibUS FETUI RLOMAMaTUM iONOTUS, UE
alias dicemus.
RestaE UnUM EXFremO, quod re moneam. Nosti COONATVM: Frigi
dum illum Diarii FexEOreM. Oux Norisius objecie Fumenio, imperire ab ea
objecta, a Cognaro maliciole Fuisse delcripea nuper dixi. Hlic senex placidis-
Simus, Fumenioque iplo cyuerescos, ex his grarissimum lelesic, acque ut le
malicia ac fellis expertem probaret, iterum delcripsic: acerbillimum que id
Fore Fumenio, cum incredibili, uc apparet, animi volupeare dixic. Hunc locum
autem si exceperis, opus illud quindecim dierum ne micam quidem habet,
non dico cruditionis, qua semper caret, sed Falis aur leporis. Crimen est
aurem illud hujusmodi. Cum exponeret Fumenius nummum singHLaFEI AN-
COHINO PFINCIPE CONAATUM, KOLNONEL. HO A E SLH. HIPOATON. K A.
_ PONTANOC, ACTAPZOY. RAF. APZIB. PT. HOAP A2N. Qui num
US CruCem fixerat Antiquariis: nam ad vocem illam HPOATON Eanquam
ad scopulum omnes adhaelerant: Fumenius Felici Minerra Sic interpungen-
dum censuit. HI. POATON. acque interprecandum, TLvrEcos Posscor, idque
coregie Aabilivic. Tres omnino pasinas illius nummi implet expolicio. IbI
dicendum fuic aliquid de ACarchIs: quos quis est eriam ciro, qui non norit:
cum de his ad Fastidium cractene interpretes Actuum Apostolicorum: Teaque
ex adrerlariis suis Fumenius, de modo, quo ACIarChE elioCbANEUE, nOn FO-
eidem quidem rerbis, sed ramen iildem lencenciis nonnulla delcrip(Ic, quae
ille ex Valesio, ut Valelus ex VPerio acceperat. Ouantumris enim istud per
Se lere sic, ericum, ac perrulgacum, ac nullius fere crudicionis, commodum
tamen rilum ei est ad inteoram nummi exposicionem. FTic Furci NTorisiuS Fu-
menium insmulat, idoneus scilicet accularor: cujus de historiam Pelagianam
ex Teansalpinis Cchedis consuram olim fuisse, ne ipse quidem ForraNIS CO-
Bnatus ionOTaE: _ in recenti de Epochis opere, cum primum lucem alpexit,
e orese arium pars luas agnoric, pars luas repetitum venic ingenti srepicu
plumas. Sed majore etiam ltili acerbicare hoc iplum, Norilli verba exaggerans,
Lemel iterumque Cognatus inculcar. Fumenium de alieno labore sibi famam
parare eruditorum sensa ac verba sibi sumere, taciris auctorum nominibus
quippe qui vieinti versus ipsos ex Valesu notis in Ensebium descripserit. Nihil
aliud iste reperit ab annis quatuor, quod reponeret objecto sibi ab Fumenio,
quem imperite lacessiverat, semino crimini: altero inlcitiae in judicio ferendo
de overibus Auoustino actriburis: altero, ad spers haererico dormare Diarii.
TU, VA C FNS, _ Cognatum monc, si pergat obstrepere, culicem, ut qui-
dam docet, cap. VrFZ. libri FXI. Hlexaemeron, fugandum absinchio: e N0-
rilium, Cuperum, alio (que similes, care imireris: quos amicus quidam noster
antique se Facere appellarir in licceratura scrurarios. Vale. Lureriae Parilorum,
dibus Ouincil. N DCL. X X. X Z LL.

## Folio 8 — 1677843462:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1677843462/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
Pego re quaerendi sponiani lapidis, cujus mentionem Ecci, Coliciendine liberene
pasina hxc racua admonet. FA ea igirur inscripcio hujusmodi,  Sponio deleripe
Achenis.
H BOTAH H EE APBLOY HAXOL
KAL H BOTAH YAN X KAL O AEMOZ
TOTATAN BE PEHELKMN BAZI AIZZ A H MB E R AHH
IOTAIOY APPLMHA BA ZIABBZ OYERECP A
KAL MEF A ASB BA Z TAE S N
BPBPPETAA PAZ HOAEDDZ FKFONON
ATA YHZ HPONOLAZ TOY EHIMEAMTOY FAS NOABO
eAB. XAAYAIOY OEOFENOYZ AALANEB C Z
Senatus Areopaci. e Senatus Millevirorum, e Populus. Fuliam Berenicen Recinam Maenam,
fulii Acrippa Resis Filiam. es magnorum Regum benefactorum urbis H EBteM YEHEFANEE,
procurante Vrbis curatore Tiberio Claudio Protosene Paaniensi.
Finse nunc animo; liberae enim Cunc, ur ait Tullius, cogicariones noltrae, neque quae.
cumque finsimus, ea esse satura ac fira ponimus: finge isitur cogirarione esse aliquem,
qui cerrissimis noverit, auc se nolle puter, uc Ac, argumentis, plani alicujus ex nelaria qua-
dam Factione opus illud esse, quod Jolephi nomine circumtereur, similiaque FOrte non
pauca: an hunc arbirraris ad cerera, si qua ei suppetane, aroumenta polle iltius lapidis
accestione jurari: qui lapis in Ferodiano genere de Ccribendo cum rereribus quidem num-
mis congruat, sed lonse aliam, quam solephus, Cirpium Ceriem repralenter) Vcramque,
quo Lacilius ea de se sencenriam feras, oculis subjicimus.
TIERODES
Echnarcha Judxa
ac Samarix: ex nummis.
Sudaea Lecr. 9u0
decedeme abla
AlEF
DFS
Calilax cerreh
 postearet ad
FA SAMLALIA: CXDUM.
mis. Anno Claudii
cercio obiic. Act.
XL1.
PA TLFP PlS
Fecrarcha LEu-
TXZ.
pnenerans
cum est Cceperum
Mt
ARCHLL A U 5.
DES, ARESFOBUL US, PHLLIPPUS.
Fecrarcha Ca
Lilaea.
LCRKPPA, qui anno Claudis
cerrio obiic.
A CR FP P A, Tub quo capta
Cunc Hierololyma: quem usque
ad rexcium Tcajani annum vi-
xiste Juctus ZiberienAs, ve
aiune, prodidie.
de sada, recacla
in Prorinciam
L. R. Judaea,
seu cribu juda,
quae judices ta-
AtenuS, auE LC
Bec, ducetro
BabuetaE.
e A
R ex Calilaeae, cujus
c
est a Vecpaia:
BUMMI OCCUTEUNE
usque ad annum
A0
vnoc Berenice.
la. XXV.
aecare juda
Tici premum.
BEK
i
ris Rectot samariae.
deinde & rex Gmul
quorum teries perduciut a primo Sere usque ad XY Y. Domitiani ARNUM. Ex eo cum nummi BlCANE, eo
onno ridetur crepea senacui post Rorippa obicum Calilaea, et klco Principis addicta, anno seguence a Ner-
ra LMP. CIdCM FCLEITuEa, LOCH CAIIC ACHHO PELCICOIK, FISCL IVDATCL EAL VMNLA SVBLATA. Si
primum vice CxCa. CO2OE Aerip-
la.
GalilRLS CK HUMMIS:
ehedea ipsa verius accipi opo
13
Si priore jurac Herodiani generis descriprione Leate, glx Lacrarum dumtaxat pasinarum
Rerippae Ailia, Hlerodis nepris, Herodis alrerius prorepeis, alque adeo revis tilia et reoum
xgoros appelletur Cujus rocis lirim isnoras, disces nullo labore ex Grucet shlcriprionibus
Dad. CCLV, 4. de Sponii pas. 112. X 329. _ 354. Ad Agrippam juniorem, Fracrem C, HIACI
Berenices, quomodo percincar nummus insignis exisux molis cCimelio RcgIO, LM. CA.
)CEHL. BA. AF P
D. VES F DOM. AV. GER COS. XII
duceus cum gemino Cornucopiae: cur e em Praecer morem cum roce Bassncas ibi copulecur,
5. SC. ubi ca-
alias cibi indicabimus; nummos enim sereres Herodiadum per annos jomdudum digessi.
mus. Ac il piiorem maris, quae Toleptrum auctorem habet, delcpeiore lequi, tuic Be-
inio
auctoricate, nummorum recerum, lapidumque nicitus, apparer liquido quamobrem Berenice
renice regis unius, hoc cst, Herodis Magni, ut rocant, non regum exzoros: siquidem nec
biratione su  Lelblte, qud eu enique senriaris.
Buoracos Arictobulus, nec Achenientium cocerems Fuic. Areo, SI mE amaS, de tota ac du-

## Folio  -  — 1677843462:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1677843462/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
l H. 1HM H. d e f s.SBB HMIIIIII
TFRIED WILHELM LEIB
DERSÄCHSISCHE LANDESBIBLIOTI
Cibn. Marg. 190, Stiick 3, (1

## Folio  -  — 1677843462:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1677843462/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 6 lines, status machine
l
Ei, suuNIMIBIIiIII
HELM
DERSÄCHSISCHE LANDESBIBLIOTHEK
Ur: Lcibn. Marg. 19O, SIICK 3, (1.
ee

## Folio  -  — 1677843462:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1677843462/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 10 lines, status machine
CWLB Hannover 35
036856320
l
Hiodorsuatsiseo
Lnvbribus
HOMOVOI
it
stfs  sii
PBnOrIm COIISS
ir: LOitn. Mlar9. 190, SI

## Folio  -  — 1677843462:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1677843462/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 8 lines, status machine
dvt1111t1ei
111111 1111 1111
is
B1
ie nitere eunit pruii
atur: Lcibn. Marg. 190, SIick:
dLC
eeee