# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/167915642X
# Title: [Qua Divi Thomae Vera mens de singulis vitae humanae & Christianae officiis inter rigidas & laxiores opiniones media defenditur] Qva Divi Thomæ Vera mens de singulis vitæ humanæ & Christianæ officiis inter rigidas & laxiores opiniones media defenditur (shelfmark Leibn. Marg. 210:2)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=167915642X
# Lines: 19,398 recognised on 493 of 496 pages, mean confidence 0.92
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 167915642X:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
a
i 
s
s
er
b
t
ali
e
a
6
s e
ente
e
s
es
ab
t
 jac 
ete
poli
l
ea
e
e
des
 d 
e
au
epevi
t 
e
t
 e a
ed 
it
e
a
e
on
o

## Folio  -  — 167915642X:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
Ur. OWM. Ma19. C.c
eeee

## Folio  -  — 167915642X:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
eee

## Folio  -  — 167915642X:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
 +68
Leibu. Marg. 2
+

## Folio  -  — 167915642X:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
-eibn. N

## Folio  -  — 167915642X:0006
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio  -  — 167915642X:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
e
i
Aat. Libr.

## Folio  -  — 167915642X:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
l
r. 1

## Folio  -  — 167915642X:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
 d a
LNVI
CTTOTIS
AD MOR A L E M
TEEOLOGTAM
PARS AFTFR A.
Y A DIVITTTOME
Vera mens de singulis vicx huimanae ex Christiana
officiis inter rigidas et laxiores opiniones
media detendieur.
COX T R A
Amadaeum Cuimenium Apologistam ee VVendrochium:
TEis addita es confermatio 33. C apitum de moribus.
EX CenTUTZ SaCrX Faculearis ParisenSS CONFrA
Amadaeum.
AuthOre R. D. V EN CEH TTO BAROMTO Ordinis
Praedicatorum ex Familia S. Thomae Fholosana.
ac
6
P A R ISTIS,
Sumpribus STMEONIS PTGET, via lacobaea;
ad insigne Prudentix.
NI. DC. LXV.
Cum Prinilegio Regis, es Approbatione Doctorum:

## Folio  -  — 167915642X:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 8 lines, status machine
a
u
1
c
a
BIBL IOTHE CA.
H H. CTTA
Haerea

## Folio  -  — 167915642X:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
A
e
F
IOR F NI
TRIBVS HTVI
SCRIPTIONIS CAVSIS.
stoitelabobtatot. s.
lt
s
de
Tnulla sic ad. Scribendum vrgen.
eior cailla, maiorum imperio.
rerum d temporum momentis,
A Quae vericares ad lalurem compa-
u
ratas illustrari exioune, e impo-
Sica ad innocenrix orauissime la lx detentionem
necessitare; non dubico (Christiane Lector)
quin boni consulas hanc nostra Theologix ad
superiorem Festinacam, masis quam macuratam
accestionem, cum vix eam pariantur, ne dicam
praererire, sed nec differre longius, hae eres à
me enumerara caula, ciera granem concuma-
ciam in maiores, vericaris Dei in iniusticiâ de
cenex, e abiectx cum prodirione innocentix
crimen. Ilarum caularum vel vna, non solum
ponte currentem ad Ccribendum incicare pol-
2 i

## Folio  -  — 167915642X:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
PR EFATIO
Pec, sed eo eriam reluctances impellere; qua
exgoratione omnium impecum ipse lastinerem,
ederrectarem onus, non cuiulcumque maiorum,
sed Cummi Ponciticis impolicum manu, ec im
perio, opus derlu probabilicarum, id est, de ve-
ricare ad omnium Calurem necectaria primis li-
neamentis deductis inchoacum, de imperfectum
abiicerem, non Colum cum hoc cerro vicuperio
Fuangelii: Ecce homo qui caepit aedificare (id enim
nihil mocor) Cederiam cum indubitara intamia,
veriraris ex ionauia desertae, d neolecti boni
communis: Ec histisminime commonerer, cau-
Carus non line aliqua modestia specie, me im-
parem Cummi Ponciticis implendo mandato, plu-
res uperesse ad lacessirae vericaris detensionem
me ralidiores; nihil occurreret quo possem ex-
culare postremum accularionis capur, D. Thome
e eius scholae, de lingulis viex humanae, 
Christiana officiis mencem, pranis interpreca
cionibus Amadei corrupram esse, de cacuisse:
quali hoc silencio agnolcerem, de peae me Fer-
rem, Angelicum Doccorem eiulque discipulos.
lacissimam ad omne genus Aasiriorum porram
relerasse.
Vbi paucis, re Lector, monvero de his causis
srauistimis, quae istud ad superiorem parrem
Theolosie moralis auctarium eflagirant; Non
dubiro quin a nonnullorum sulpicionibus ab-
Horreas, quali Cusceptus a me SiEhic labOr, graFIS
quemquam lacessendianimo, de non verius vira
necestirare, calumnias sanctissimo Doctori, eius
Schole, corique Familie Dominicana, aut sive
lis ipsi vircuri illatas depellendi. Inde ergo hanc

## Folio  -  — 167915642X:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
AD LECTOREM.
accessionem ab innico exrorcam incelliges, rbi
Paucishaec eria capita atcigero.
Acque reincipiam a Pontiticio mandaro, cuius
memini ad finem nostrarum animaduertionum,
Adem dictismeis Faciar, que ad Mercori Pari-
hensem, post primam Mancue, alceram AuC-
nioni, e postremam ins Belgio edicionem ex-
eac pretixa operi Epistola, qua rectarus Cum, de
icerum contirmo, comitiis Generalibus Ordinis
Predicacorum Rome anno 1656. habicis, nomine
Cummi Poncitieis Consilium; aut verius prece-
prum euulgacum, ex Theologis Thomistis, quoe-
quor lune in orbe Christiano, à definicoribus de
ferendum, religioni d Schole nostrae sloriolil-
Simum: cedere Beacissimum Parrem, qui nunc
sloriolssme leder Alexandrum VII. EOE nOua-
rum opinionum hoc saeculo, in Theologiam
moralem inductarum quibus disciplina Fuan-
selica reloluitur, ac conscienciis, cum graui ani-
marum periculoilluditur, et le maxime velle, à
Theolooisnostris, in Ecclehic hoc morbo occul-
colaboraneis remedium, opus parari, ex seue
riori e cuca sanctissimi Peaeceproris doctrina,
quo haecmorum ex opinionum licentia, que in
dies grallatur, qualicaurerio cohiberetur.
FOvCEOLOTO cempOre, quod à comiciis ad
hunc vlque diem eAlurie, duos noui e Schola
nostra imperio Poncificio paruisso, nempeloan-
nem Marrinez de Prado Castellanx Prouincie
Prepolicum dionissimum, duobus de Theologia
morali comis ediris, quibus ica ad riuum qua
Stiones secat, ve rix vilum Amadeus ex illis lo-
cum poruerir excerpere, quo etiam aperris de-

## Folio  -  — 167915642X:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
PR A F A F1O
oranationibus, suas laxicares Fuleiret; et Mer
corum, qui lua Bali ica opinionum securicaci à
lese consuluie, re nullibi ab Amadeo ad Cue
caule parrocinium cirarum legerim. Sedis iple
qui ridebatur mandarum Ponriticium occupalle,
enoseoleuasse onere, a risidioribus Theologis
lacessicus, nouum impoluir se detendendi, ec
hanc subeundi palestram, de moderando proba-
bilium ru: que non licuir aetingere, ommilla
Probabilictarum laxitare e licentia: Acque ica
factum est ve cum pucarem me in Cummumr
Pontificem reuerentix e oblequio larisfecisse.
delaro ad nostros eius imperio, ex nuncii ofticio
detunctus, aliud longe grauius accesterie, illud
eriam promea cennicare implendi.
Spe icaque exclusus, me illo onere leuarum
dei, rbi aliorum humeris impoluissem, in me
plane recidie, illi Ferendo imparem: nec Luperest
derrectandi locus; cum alrera huius scriptionis
caulamihi occludatur. Nam quod molicus Cum
opus, _ cuius prima lineamenta delcripsi, cum
aliqua non Polum propriinominis, sed eriam ip-
hulmet veritaris, et Dei caulae noxa delererem.
Priori parre de probabilibus generatim ean-
cum egi: nunc luperest, re quod rniversim di-
ctum est de opinionis à legerucae delectu, parci.
busoctendam, de communem regulam, in lingu-
las de virrucibus ee viciis quaestiones inducam.
Id quidem non admodum difficile est, constituto
ad quam exigantur, auc unde depromantur, sin-
sulares de moribus aserriones principio: d in-
deinexculabilior herem, E laborem perinde Fa-
Eilem, ac necestarium Cubrertuserem, priera

## Folio  -  — 167915642X:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
quo lata detunctus lum MagIs Improbo, IonsC
reiliorem.
Ea est moralis discipline ratio, a careris om-
mino diverla, ve cum rorapraxim spectee, nisi
Singularia minurarim expendas, omni sic Fructu
caricura. Parum est quod monui ad calcem ope-
ris, me imicatum Machematicos, qui demon-
Ararionem verbis se oratione contectam, de
menci discipulorum quasiniectam, oculis eriam
aspectabilem subiiciune, lincameneis de Aguris,
radio in arena descriptam, de representatam.
Ouamuis enim eo conneniane Machelis de Mo
ralis, ve que docene e demonstrane, ad sensus
vlque deducane, quadam veluri manuductione
sensibili, longius camen alio discrimine summe
obleruando distant; quod demonstrarionibus
Machematicis, Ceu Pola menre percipianeur, seu
Tubiiciantur oculis, Tua eademque veritas con-
Rec, de lineis eantum hac Facilioris capeus, et
discipulis cardioribus magis obuia sic, _ aleius
imprimatur. Ae Echice, E prima rancum princi
Dia, aur proximas illis conclutiones communes
accingat, nullum operx precium Facie, nec ad
vlum, quem vnum spectat riam lacis expedicam
munie: deinde singulis quae inde deducuneur
conclusionibus, Cua inestreritas, quas isnOres
principiorum gnarus, nihilque inver comparal.
Ce, led prorsus oriole e inuriles ad bonam men-
cem Fucure Cune, nisi paenicenda mercede, ex illis
renincaris officio re detuiste. Neigitur videamur
Eectoribus insidias, ee oftendicula instruxiste,
pocius ad damnarionem, quam Arauisse riam ad
rircurem es Calurem; generalibus regulis MOTUI
ALD LLOTDAEM.
21

## Folio  -  — 167915642X:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
PR A F A FIO
superiore Parre consticuris, agendum omnino
de lingulisomnium rirrucum officiis, eo veilius
quo minurarim e accurarius lingularia prole-
curi Fuccimus.
Flinc erudirissime dictum à Philo(opho; diver-
tam in corum moralis e aliarum disciplinarum
methodum elle incundam. Ad Theoricas arces
e scientias, methodus relolutionis necessario
insticuenda est, qua ab intimis ad Cuprema, ab
effectis ad causas, a mediis ad principia astursa-
mus: quia lui causa quaeruntur, quae ad Theo-
riam perrinene, _ ruius vericaris nocicia para-
cur; cocerrior, purior, de detaecarior, quo à
sensibilibus e lingularibus longius recesserit:
ac contra Moralis, compolicionis methodum
affectat, ex sibi pene lingularem rindicar, que a
tine vicimo ad media, a principiis Cyncereleos
altissimis, per varios conclusionum gradus, sen-
im ad opus accedar, quod rnicum inspicie sui
laboris opera pretium.
Fgregie hoc scientiarum dilcrimen, illustrae
Scala Lacobo Parriarcha per Comnium vila: hinc
Angelis Cursum in Calum Pubeuncibus, inde
ad cerram delabencibus. Theoricae Sciencia e
Pheologix mechodo resoluroria, per scalam
Turlum arrepimus, d ab effectis ad caulas, a
crearis ad Deum altursimus: contra Morali
Theologis, mechodo compolicionis, descensum
Ansclorum imicamur ex inspectis in lege aeter-
na rirae reoulis, ex illa depromimus nouas, qui
bus, quid Facto opus fuerie, innorelcar. Huie
ergo methodo nobis insistendum Fuic, e COn-
Ricuro opinionum exlese curo delectu genera-

## Folio  -  — 167915642X:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
AD LECIOREM
eim, prosequenda fuerune singularum vircucum
officia: alias nostro dotuissemus, nisi Tractario
nem inchoacam r. Parto, alcera, quae instene (in.
sulis hominum agenda demonstracum cNers
quod pro vicili implenimus, nostrâ ad Ama-
daeum respontione. Acque ica imporcuno ho-
mini, hoc debemus beneACIUM, DE NON SIE Pa(-
Pus nos ignorare, quid singulis rerum de rempo-
rum arriculis, nos Facere convenirer.
Huic commodo ista parte comparato, adde
aliud, non ommino (pernendum, quo curiols
factum est Paris. Laxiorum probabilicacum ori-
Zinem inquisiuere nonnulli, rano prortus labo.
re: mulei hac infelicirare decerrici, a longiori
luperledendum pucant investisatione, rari perin-
dehuius corrupcelae Peu malorum diluvii sicuenri-
li Ruminis capur vix posse deprehendi. Cacamuel
Puo Apologemare, antiguissimam ee mundo cox-
nam finsic, ragam probabilicatem: nOS VerO NI-
Peram, de parrum nostrorum Eaculonaram esse
concendimus. Sed quo loco, quo auchore pri-
mum caepic: quaestioni difficillima ex plurium
opinione insuperabili, puro nos latisfecisse, et
ad originem vlque, improbo labore, cerrum icee
muniuisse; Probabilista pucane à le deprehen-
lam, apud D. Anconinum, in quem ex eaca Anci-
quitare primum referune, nostro seculo, rno vel
altero proximum. Sed demonstravimus deceptos
plane fuisse: mulco enim D. Anconino, recencior
est haec probabilicatum licentia. EF I veris agcre
liceat, Salmaneica nata est superioris laeculi an-
n07g. innentore Barcholomao Medina Salman-
ricensiprimo Theoloeix protessore, rragnoleas

## Folio  -  — 167915642X:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
PR AE AF1O
me lincerissime agere, ausum id Caceri, quamuis
pessimi aur Calcem non boniinuenci, aliqua in
nOS (quia ex nostris erac) sc derinatura inuidia.
Sed ille rimulam cancum aperuit, alcita opinio-
niminus curx, minusque aduerla probabili, se-
curitace a peccaro, de arbitrario illius delectu
permisso. Hloc examine Ouectionis Facti autho-
reP. des Champs demonstrarum, poceris L ector
comperire, venon sic opus crambem bis coctam
hic oberudere.
Duas habemus caulas huius auctarii comper-
cas: cerria superest, eo operolius cractanda, quod
una possit consilium nocrum, etiam morolori-
bus approbare: quia necessirarem indixie prOr-
Tus ineluctabilem, Amadxorelpondendi. Pon-
cificium decrecum de Morali Theologia ex prin-
cipiis D. Fhomae apparanda, cirra vllam culpam,
e cum aliqua re dixi modestix laude decrectari
a me, aut exculariporerat, iniecto in aliosra-
lidiores onere, e iam occuparo, et impleto acu
curace a nonnullis hoc mandaro. Nec minus iu-
Ia detensio supperebat, ad aliud capue, de opere
Morali inchoaro ad calcem, idest, ad vsum ex
ad praxim deducendo. Id a muleis iam Factum
legi, e a Mercoro expectarur lonse erudicius,
ee exactius, quam a ine centari possic. Sed D
Thomam eiusque Discipulos, eo periculosus de
Aagiciosius vexaros ab Amadxo, quo oblique
pecantur, de aliqua hionoris specie, in laxicacum
quas detendit, parrocinium aduocaros, delerere
indeten(os, d calumniis opporeunos, quali Bchi-
cam Christianam corruperine, de primi morum
dicenciam in E cclelam invexerine, cum hactends

## Folio  -  — 167915642X:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
AD EECTORFM.
nulli nostrum, Calcem Larino e communi Per-
mone, quas omnes debemus rindicias pertolue-
ric, nec parare audiuerim; Hloc qua rarione Palua
conscientia, d Caluo relisionishonore, quam
Proticeor, ee Schola cuius sum auditor, de disci-
pulus, derrectare possim, non video: maxime
cum adeo aperrae, ee acroces Cinthuius auchoris
calumnie, adeo riculenta Ccriprio in omnes, re
E eriam lilentio, que nobis atinguneur, praere.
reamus, simus corius generi diris humanis deuo-
vendi, ex quasi Fccleliae pestes ab hominum (0-
cierare depellendi. Sin Falla sine rei reuera Pune
e enormia mendacia qux ex nobis referuntuE:
quod aliquo loco, et simili caula Percullianus
dixie, omnes milices ad hec mala auerrenda ell
OpOrtet, quocquor Dominicanam reltem prae
ferune, e Schola Angelici Doctoris nomen de-
derunt, nisi reline communem causam videri
prodidisse. Nullus plane est qui necelsaria huius
defentionisiura non probet, de incestabiles cen-
Peat, qui illi defuerine.
Plura luo opere peccauit Amadaus longe im-
maniora, quam dici ralear, aur cosicari. PrimuIm
quod ea Scripleric, quorum horrore caurum (E,
nem illa inquiraeur: deinde qnodnulloiure, nul-
la veritate, aut zelo, nistamaro, olorietur lua a(-
serta posse lacessri: re in illum cadar Pexipeurx
verbum, laetantur cum male fecerint, e exultant
in rebus pessimis. Super his duobus sccleribus
cacerem, nili illa cerrio cumulasser, ascitoD.
Thomae d eius Schola, luarum asterrionum in E-
niris depranarionibus (uffragio. Ouisvero calum
niam adeo acrocem, nec minus aperre Fallam,

## Folio  -  — 167915642X:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
PR EF A TIO
Canguine abstergendam, ee rita dispendio amo-
liendam neger, aur id feri publica incercessione
vecet : hoc vero ira invicte, e insuperabilicei,
a nobis Factum agno(cet aequus LectOE, VE ex
infiniris que a D. Thoma e a celebrioribus, ac-
queantiquis Dominicanis depromie, locis, de
monstrauerim, nullum sincere relarum, nullum
nonnihi praecer mentem auchorum, pranis inter-
precationibus corruprum, e pessim â hde Falla-
cum, de eruncarum.
Ilas corrupcelas, omissis quae lare prolequor
coroopere argumenris, vno, coque breuissimo
e iuxta efficacissimo enincam. Nemonescic in
Scholasticis dispurationibus P. Ferrerii crudicio-
nem, in quibus vica parcem decriuit, ec parem
in D. Thomae Ccholasticorum Principis, inda-
sandamente diligentiam. Illi reco duorum (un
prarioinci voluminum D. Thoma post noctur-
nam ex diurnam lectionem, post acrem inquis-
rionem, duo eancum reperra lunt loca, ec exem
pla, quibus Favere vilus est S. Doctor, opinioni-
bus pro libertare contra lesem Canribus; _
Amadaeo non Columtide, sed eriam crudicione
in scholasticis illi minime comparando, crede-
mus infinica depromenti: Nonne rides, crudire
Lector, cum praecermissa sine a diligencissimo,
d sincerissimo (cripeore, quod nihil ad caulam
Facerene, Fuisle ab Amadaeo Fal(aCa3
Ouis vero Amadaeus sIC, ex vero nomine,
cuius eriam insticuri, licer roro opere rariis con-
jecturis centarim, et me assecurum crediderim,
eum esse Perrum à Ctausa valle; ab catamen
nunc opinione lonse ablum, nec relim mCIS

## Folio  -  — 167915642X:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
AD LECTORE M.
coniecturis fdem haberi. A Poera Simonide rel-
Donlum Ferune, querenti Principi quid esset Dens,
Sibi eoocculrius illud arcanum rideri, quo acrius
e longius, pluribus ad deliberandum postularis.
_ datis diebus, rem exploralser: idiplum crian
vlurpare mihiliceat, e quod Forte Femere pro-
nunciaui, omnino cecracto, mihiionOrumm PTOE-
Cus huius auchoris rerum nomen de insticutum.
Necmale hic connenie, quod memini me le-
sere apud Vidermamum Societaris Marrialem,
Ceriprorem epigrammatum elesantem, quorum
vno probaturus Cordubense calum et tolum in
Tlilpania, creandis opcimis ingeniis apcissimum.
Peaecer exempla anciqua quae (upperebane, Aane
sepublica Romana ex Annaea tamilia Seneca
Philolophi, e Pragici, Lucani Poera, FloriIi-
Rorici, e Arabum errannide Averrois, quos
omnes rna culit Corduba; aliud nouum _ recen-
eius addidic auctor nominacus, cuiusdam pueru-
liCordubensis marris imperio, nescio quid velo
rectum deferentis, qui homini obuio, e inqui-
renti, quid reiprae manibus haberet, Cubcilissime
respondie, nisi clam re vellet id esse mea man
cer, non iussister opercum ferri. Ica de hocope-
re Amadei sentio, nisi voluisser hic auchor om-
nes latere, quis esset, quod riea genus protitere-
tur, aliud a suo nomen operi, non prekxisee,
quo voluic, nullius parere nocicie, ve omnium
nosrum coniecturas Frustra exerceret. Ec id For-
ce assecurus est, nam quod eeo, e mulci me
acriores subodorari lune, Theophili nomen
quasi Graecum Larino Amadei reddirum, rana
Cuspicio est, ex insciria Graeci idiomatis: neque

## Folio  -  — 167915642X:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
DR A FATIO
enim à Dei amore Latine, precer auctioris
mencem incerprecari licer; led omnino Grecilac
ciculus, quod forre duo opus iltud partico labo-
relucubrarine. Id mihi cerris compertum argu-
mencis, pollum alterere; opus ex Hli spano au-
chore auc collectore Fsclapes confectum, cui
responderit Aquila, ex parce donacum lacinitate
ab Amadtaeo. Nam ab Hlispania geneis linoua
vernacula primum prodiisse, ratio cemporis, de
methodi, aperre demonstrar: quas enim F sclapes
collector, nullo ordine exlcriplerar propolicio-
nes, in certa capira digetsie Amadeus; e hinc
constare porest certo arsumenro Flclapem Ama-
dieo, licuri chaos inde mundus exricie, rerum
ornacui ex distinctioni preiuille.
Sed quid opus pluribus in re apertissima: Id
certum est, concentionibus de re morali, ance-
quam in Callia ferverene, Ilispaniam perstre.
puisse, authore ECclapes, qui has Amadei pro-
policiones collesir. Hluic collectori responlum
est ab Aquila: Aquilam conturauie Prancileus a
Dictare opere ediro anno 1653. idest, decennio
Fere ante opus Amadaei, guod UIEO anEC PEX-
cesserit, antiquior Francilco Aquila, e isto
ECclapes, qui primus videtur classicum cecinisse.
Fadem bonafide adiungo aliud, mihi non mi
nus indubicacum. Fluius Carraginis ab Fsclapes
confectae, e ab Aguila confurara, Amadaeum
Fere semper Aquile interpretem, quibusdam ve-
tolocis, etiam authorem agere: d que de luo
aftere, omnino resipere, aue verius latrare Pe
erum a clausa valle, e Scriptorem de absolurio-
nemoribundi: et si istud opus, de aliud de im-

## Folio  -  — 167915642X:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
AD LECTOREM.
dnimicare Cyriacorum ex ofticina Theophilipro-
dierie, neceste est huius eriam authorem esse
vel plurima suppedicasse calumniarum genera in
Dominicanos sibi Familiaria. Aeque in hanc po-
Aremam opinionem propensior lum: neque
enim, etiamsimaxime vellem, perluaderemitii
possem, alienum esse ab hoc opere Perrum à clau-
la valle; protessum. Dominicanorum aduerla-
rium: Praecerea nolim abrogare Edem viro ora-
uissimo, neganci à Theophilo scriprum hoc opus-
culum. Ouid isirur: Facile est conciliare discor-
des senrentias. Perrus a clausa valle mareriam
Parrim suppedicauie, calumnias nempe in nostros:
eas Amadcus auidius arripuit, nulla veri, aue
diligentioris examinis cura. Hloc Forre libri ci-
rulus arcanum regie, quod duo honore de labore
parcico confecerine: re candem concludam hoc
verlu Ouidii adrem accommodato:
Materiam hic libri praebuit: ille manum.
Ouis rero fuerie Perri a clausa ralle adiucOE,
qui ab illo parara diseserie: id cerris arsumentis
consequinon polsumus: Sed ex indole hominis
Facile adducor ve credam, magis exrraneum
quam insticuri auchoris fuisse. Nam alio loco
inlinvaui melius Theophiloconvenisse, cum his
qui foris erane, quos aliqua opinione eruditio-
nis sihi conciliauerar amicos, quam cum luis,
quos innara morolicate Fatisabar. Id enim Fami-
liare est hominibus imporcunis, (qualem se vbi-
que prodic hic Auchor) re cum minus molesti
dine, iis a quibus longius abTunE, quam concu-
bernalibus, qui eorum mores nedum nOTUNE
cerrins, Sed ex illis eriam molestias PaTIUHEIE,

## Folio  -  — 167915642X:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
PR AF ATIO
libencius Tua consilia a opera communicent ex:
Eranciso
Ouilquis eandem fuerit harum calumniarum
arritex, plurimum nos illi debere agnolco, et
prae me fero; quia depulsis, quas in D. Thome
Echicam effuderat renebris, aliquor eius dores
non omnibus compertas, e forre apudnonnulu
los dubias; locum dedic, aperris demonstratio-
nibus comprobandi.
Cum Angelici Doctoris Panctitas longe praester
erudicioni e subrilicari, conveniebat plane illius
Echicammasis pie quam subrilicer cractanda, re-
liqua rincere opera, que ab ingenio magis, quam
amoribus e affectu proticiscuntur. Vno verbo
eius laudes coplectar: prortus alia est, ab ea quam
ex S. Doc. videri rulc Amadeus deprompsille, va-
riis fraudibus incerpolatam. Sed hoctuco abster-
loFacile incelliges (Christiane L ector) neque (c-
curiorem esseposse, cum semper legid laluri con-
Cular, neque veriorem, e protundioris sensus,
cum vbique abAtrula rimerur, e in luce aperram
proferar; nec ab his tribus regulis, a ratione, à le-
sC xcerna, ex Fuangelio vel minimum recedar i
Denique illa eadem sic Echica, quam Christus
Primum aperiens os snum ad Fuanselii predicario
nem docuie, re luculencissime explicat S. Doct.
2. 2. Ques. 69. _ nos paucis eriam hic perstringe-
ius, ve ab origine e exemplari, unde deducta
est, quam detendimus, Theologia moralis An
gelica, eius dores mirari possintomnes, Coliin
uidi aue imperiri, carpere de lugillare.
Cum primum Deus nos à le conditos sccunda
gencrarione instiruat, et hominis condirionem
Christiani

## Folio  -  — 167915642X:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
3
AD LECTOREM.
nomine augeac, acque graciam nature, relurt
Caeleste germenterrena inserat arbori, concinuo
diunoctuque, id animo verlandum, nec rnquam
ab ca cogicarione rel momento cellandum; quid
anobis veraque Pors ofticii exigar: quia lem-
Per nos asere oportet hominem, vel Chrictia-
num: nam licue rario est hdes hominis, de qua
vere Apostolus pronuntiat peccarum esse quid-
quid ex Ade, id est, ex rarionis regula non Aci
ita Ades est rora rario Christiani, ex qua illi vi
vendum est. Fgresie docer AngelicuS PFRCCPTOF,
ACC. T. Summae, 3. Cx quae H. 9T, T. 2. Q ITCM 2. 2.
Quae lt. 3. arr. 3. Praecer nacurales disciplinas, opus
esse alia supra nacurae vires, vel hde qua cre
denda myiteria de implenda praecepta cradat,
vel lege dinina, naturali d humana, altiore.
Theologia scientia, quae Adei articulos explicet,
detendar, d inde conclusiones deducat. AB his
cribus Deidonis, necesse eMrationem nacuralem
coridem beneticiis pertici; nam quidquid veri
aur boni nosse porest, ex residuo lumine post
orisinalis pecearirenebras, Ades, lex divina, de
Pheolosia, probane e contirmant, si quid erret
corrigunt. e emendant, postremo ad alciora
promonene, quo nequidem cositarione d roto
Posit alturgere.
Flanc Christus memorata concione r. FUangC-
lii incerprere D. Phomanos docuic echicam: nam
cum ex Augustino eriplex sic bonorum genus, in-
tranos, aut inera, vel lupra politorum, vulsus ex
errrore Felicirarem in insimis FOrcUNA _E COrPO-
ris bonis experie, Philosophi hoc errore dam-
nato, Felicirarem, quaerendam docene, in ipla

## Folio  -  — 167915642X:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
PR AF A TIO
virture, sed corrupra ex Epicuro, qui ad volu-
prarem retere, auc inslata ex Scoicis, quod ca
una pocent se beacos: vel iis eriam abiectis er-
roribus, Placo, e Aristoreles, virrurem oradum
ad Felicicarem, non Cummum bonum consti-
tuune: Ced finem vlcimum Dei nociria ex crea-
eis comparata, e amore inde consecuto, consta-
re docent: acque haec estmera, quam carionaru-
ealis, nis hdei e legis dininx lumen accelserie,
prete gredinon pollet.
Id mirare, Lector, Christus Familiari _ po.
pulari fermone incerprere D. Thoma, anciquo-
rum de Felicitace ee virture, opiniones ad exa-
menseuocar, primum errorem vulsi in eorum
daminat: ille beatos reputar eos qui bonis exrer-
nis abundane, ac contra Christus, quibus. defint
Felices praedicar. Opinionem mediam corum,
quibusrna vircus, vel selata ad voluprarem, vel
abColuca, Cummum bonum est, corrisir de emen-
dac: Periparericam vero sencentiam probarcon-
Ritura vixture quasi medio e oradu ad felicira-
cem. Ouid candem hisaddic: Nacuram ad divini-
caris consorrium, ee visionem promouer, de
Cubinde vircurum intularum supellectilem appa-
rac, quibus ad illud Cummum bonum prouctra-
ur. Illa concionis Christi brenissima interpre-
carione, videor mihi compendio perstrinxille
Thomisticam, quam nostra Apoloria propuona-
muS contra Amadaei corruprclas, moralem:
contremat quidquid ratio nacuralis certi, de veri
Ratuir, de ofticiis virae humana: corrigic eriam
Se emendar, quae de virture relara ad volupea
cem abiectius Epicurei, vel altius de eadem rir-

## Folio  -  — 167915642X:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
AD
LECTOREM.
cure absolura e intlaca scoici Cenriune, Peripa-
cericam vnam probac rircurem, quam Christia-
na perticie, absoluic, e ad alciorem Cupra ho-
minis Corcem, divina proximam arcollic. Hic
damus specimen ex sultum corum; quae toto ope
EC prolegnimu.
Acque hac disserendi rarione, duo submone
mus, quae ab operis Lectione decerrere possene
oftendicula. Fimendum erar, ne ricilicisatori
Amadaeo responsuro, Cuum mihi vicium affrica-
rec, de deminuris quibuldam quastionibus Fa-
eti, vel senlus auchorum, cum illorricarer. Sed
his bremssime perstrictis; quia nON POTCTANE
obmuti, veiliora e selectiora colliso ex prom
peuario copiolissimo D. Thoma eiulque Disci-
pulorum hausta, de jua vbique pietatem rel
piane, adiunctam recondira crudicioni. FTinc
etiam aliud depellicur oftendiculum; ne obscae:
narum quectionum; quas mover Amadeus, Fae
core qui ilta legerine, enecentur: Sed Angelici
Praceptoris verbis rlus, quibus nihil Cactius
e Sanctius, hac molestia Lector ce leuabo, et
calticatis quam propuono causa per D. Thoma
opera qualiber apocheca aromarum ex Arabia
Felici Fragrantiora ve co suauissimo odore pertu
(0, ex Amadaei altereis, nihil sic sraucolentix
aflacurum peruencurum, nisi re huiulmodi ri
ciorum plus horroris nos capiat. Noue cum
VVendrochio concerrationis caulas, exordio
quarcae Dispucarionis aperio, renihil sIC OpuS,
pluribus Lector cs derinere.

## Folio  -  — 167915642X:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
or
SYEL ABVS LOCORV M F X
D. Thoma, ejusque discipulis, quae à cor-
ruprelis amadat vindicantur.
ZS CRF BENDYS CNeE toruS liber, SI Sin-
a gula gux ex S. Doctore, e Thomistis, ma-
la Adeloca reterr Aduerlarius, collioerem: quia
infinice Cune, quibus scarer interpolationes, nec
Fere aliud Cunc Dispurationes nostre, quam S.
Praceptoris Echiex conrra huiusmodi plasia vin-
dicario. Fnormiora annocabo: ex cum rnica (iF
allequende rericaris rario, mendaciorum rero
nullus finis, aue modus; ridetur nullum genus
Fallarionum in obscuranda, d traducenda nostra
Theologia morali omisisse Aduertarius. Mulca
Ccriprorum nostrorum lacelsir loca, plura ad luam
caulam asciscie, verumque malis arribus rentar:
eorum verba cruncat, rel fraude deprauac, vel
preces iplorummenrem, ad luum Censum decor.
eis intexprecationibus crahit.
Loca de probabilitate falsata.
Pag, 13. 8 r4. celebris D. Thome lOcuS ex
Ouodlib. 8. APT. 6. Fallacus, _ praecer eius men-
cem explicatus.
Pa5, 16. Mala Ade relatus Sorus: de leguenri
perperam reprehensus Caieranus.
Pac, 37. S. ANCOnINUS ErUnCaTUS; d precet
eiusmenrem explicarus: licur AIberrus MagnUS.

## Folio  -  — 167915642X:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Pa5. 35. Syluester. Pag. 40. AluareS erUnCaCUS
Pa5. 43. Nugno exrra Thesim cicatus Pag. 44.
Pa5. 45. Ildephonsus erunCatUS: MarrineS PTC.
cer eiusmentem explicatus Pag. 47. e 48. Pau-
lus de Blanchii exera thelim cirarus: a ibidem
Ludonicus LOpeS FrUNCaLIIS.
PaG. TOT. D. Thomas e Caieranus depravari:
Pag. 330. Suppressus per fraudem insienis locus
Caierani, de Opinionis pro lese delectu.
Depranationes ex Tractatu primo
de Peccatis.
Pa8. 64. Corrupeus insignis locus D. Phoma e
cruncarus de aliene morris desiderio.
Pa8. 65. mala Hide cicari S. Vincentius, Z anar-
dus _ Serra.
Pag, 70. D. Thomas perperam citatus a San-
cheq d Amadco.
Pag. 88. immanis corruprela principiorum D.
Thoma.
Pag. 103. calumnia in Conradum de Splue.
Arum ex truncatis illorum verbis.
PaS, T2F. D. Thome locus de electuariis per-
Peram a Diana e Amadco lacessicus.
P28, 126. Mens Caicrani male explicata de
Praecepeis Eccleliae.
Pa8. 140. calumnia illata Banneho de 2ggrel-
Core praeneniendo.
Pa5. 153. Hlolcormale lacesrus.
l25. 264. ex sequentibus Fallari D. Thomas e
Syluecter.
Pag. 166. Caieranus.

## Folio  -  — 167915642X:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Pag. 167. Bannes s Soco Falso acculari: e
icem P25, 175. Soro illata calunin Cx MOHTE
piecaris e Pag. 178. Caierano.
De Relisione ejusque partibus.
Pag. 20t. Falsaraloca D. Thomae, D. Antoni-
ni, Paludani, de Syluestri, de horis canonicis
e P25, 203. 50c0. Pa8. 204. lcerum Socomale
cicatus P25. 2.
Pa5. 208. Fallo acculatus D. Thomas de Sa-
ctamenco Macrimonii.
Pa8, 212. FnOrmicer rruncacus D. Thomas de
incentione Ministri Sacramentorum, de illarxe
calumnix plures de Marcrrii baprilmo. de Ordi-
ne Episcoparus. Irem pluribus calumniis aspersi
Paludanus Tabiena, Cano, Caieranus.
Pa9. 222. Enormis impoltura verbis ex Opul.
suppoliricio eruncatis.
Pa5. 232. _233. Florribilis corruprela D. Tho-
ma deincestu, et de speciebus de circumstanciis
peccacorum contirendis.
Pa5. 244. e 245. Mala hde cicari de iure eli-
gendicontellarium Caietanus, Serra, SocuS, et
Syluester.
Pag. 253. Calumnia in D. Thomam de instieu-
rione Fucharictiae.
Pa9. 254. Alia calumnia in D. Thomam de
contelsione Facta laico.
Pa5, 257. Alia in Caieranum capeata accularia
decontellione praemirrenda ad communionem.
P25, 260. De Sacramenro _ Pacrificio Milla
D. Anconinus ee Syluester tallocitari:

## Folio  -  — 167915642X:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Pa9, 268. Ntale cicarus Caieranus de simonia.
Pa5, 270. Perperam acculacuus Socus. Fr idem
Pag. 27E. FalCo explicacus a sanchez e Ama-
d2eo.
Pa5. 274. _275. De Centuris Caieranus Fal(o
cicatus de excommunicarione inferentis manus
violencas in Clericum.
Pag, 2dT. ec 252. De Collicicancibus mala hde
relacus Serra.
De Frat.
Pag. 284. Falso acculari Nicolaus Tansenius de
Combetius.
P2Z, 285. X 256. Dominicanorum de Societate
bene merirorum invidiola (uppressio.
De Charitate.
PaG. 296. De officiis charicaris criminatio fal-
Pa loci Caiecani.
Pag. 297. De desiderio morris aliene Socus in
alienum PeNCam deEOrES.
P25, 299. De Pcandalo ad peccandum daco lo-
CUS D. PHOIR CHORIIECE COFFUPEUS, EruncarIS
eciam verbis.
Pa5. 300. Decalumnia ad defensionem Ban-
nes in prauum sentum decorrus.
Pa9. 3Or. De correctione fraterna, idem Ban-
nCS prapostere correctus.
P15. 304. Depraecepro correctionis FrarernX,
Soco perperam explicarus.
Pa5. 503. Decorrectione Frarerna, constirurio.
nes Prxdicatorum in alienum Censum explicace:

## Folio  -  — 167915642X:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
de mulro grauius Franciscanorum decortae.
Pa5. 310. De eadem correctione depravatio
lociD. Thoma.
De Pracepro dilectionis bet
Pa5. 3T2. Despeciali dilectione Dei, mala Hide
Eelari Serra d Bannes
Pa5. 314. concraidem praeceptum speciale cha.
ricaris, tallax argumencum ex D. Thoma de-
Promprum.
Pa5. 315. De concririone, intempeltiuarepre-
hentio Caicrani.
Pa5, 316. Conera praeceptum speciale charita
eis, pessime aduocatus D. Thomas.
Pa5. 318. Conera idem praeceptum, traude rela-
TUS CZD. Thoma locuS.
Pa5. 326. In idem praecepeum, Fallax consecu
eio ex D. Thoma deprompra.
Fn, Christiane Lector, quibus arribus, Ecti
cam D. Thomae Amad. in lux pexlidium alcil-
ciuer, quibuluearmis, cum se ab illo dissencire
prae se Fere, lacessuerit. Nolo Adem mihi ha-
beas, Cyllabum incerpolarionum subieci ad li-
men operis, re ipse explores, dolone, an lincere
reculerim: E librum legeris, plures occurrene ci
bi corrupcele, que inhoc (yllabo deliderantur,
exlcribendum enim erac rocum ipsius, de nostrum
opus, si omnes hic collesillem. lis vero explora-
eis, non dubico quin boni consules huncnoltrum

## Folio  -  — 167915642X:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
laborem, et impolicam taccare nobis iustxe de-
Fentionis necessitarem, ne tor calumniis pateree
nostra schola, e Familia. Nec minus incelliges
Suppecere nobis iustas expostulandi caulas, 2d-
verlus Carmelicas Lurdunenses, Academix Pa.
risiensis Theologos. Oua enim rarione, potue-
runc commendare bonam Adem huiusscriproris,
in cicandis auchoribus, cum tOr a cantas cuicetI
muscorruptelas molirum esse: Vnde Facile cre-
diderim, nulliuscirationis Adem explorasse: Ced
Forre hoc lustrarium perinde ac C apucini ExprO
vincialis, captarum de supposiricium est. Neque
enim credibile est adeo aFLOCCS, dE COMPCEEAS
incerpolationes, cum graui tamae e consciencix
noxa, quasi obductis oculis approbasse: hoc
etiam agerrime culit Pacra Facultas Parisiensis,
ec qua ralet authorirare in Alios ad examen h05
patres rocauie, ve nisi Factum purgene, non lc
imposterum inter suos habitura.
Sed ne in aliorum lapsus curiolior, ipse prae-
ceps parirer que cadam, icerum icerumque Le-
etorem monirum velim, ex Amadai asferrioni
bus, e censuris in eas laris, inc eas tantum ac
cigisse, quae ad nostrum insticutum, id est ad mo-
resperrinene, e a quaectionum alcioris sublellii
examine abstinuisse. Vnum dicam a nonnullis
Scripeoribus antiguis locum Caierani ex cap. L.
Apolosia, de Ecclelia serua naca Christi Princi-
pis nacuralis, alio, quam praeferant verba, de
Eorrum: e ne hoc cuiguam sic oftendiculo, id vi-
Cum est inserere huic (yllabo, quo D. Thome de
ejus discipulorum loca a calummiis, vel eriam à
apicionibus rindicamus.

## Folio  -  — 167915642X:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
ea
e
e
3 1  ex esa nis ela 2
 6Et
ex u e e
let 1olos olet o let red.: led
 a
atad colet iotet itad ntos cur
R su se esi iesi eti eto t et toti
12
 6 set
i ro
A P P R OB A YIC
DOOTORVM PARISIENSIVM.
 YOS intra Ccripei Theologi Parisienles ac-
l. d curare perlesimus Parcem alceram Mtanu-
ductionis ad Moralem Theoloeiam, cui ad dita
sunt animaduersiones in opus damnatum Amadaei
Onimeny, sC. Anthore R. P. V EN CENTTO
BA RONTO TheoloCO Dominicano. IN Ca VeTO
cancum abest, re aliquid sive Fidei, sue bonis
moribus aduerlum deprehenderimus, quin porius
valide impuonae corrupcelas morum a nominato
Auchore inductas, de ab illarum conforcio D.
Thomam eiulque Scholam, cuius celtimoniis
aburebatur, aperre rindicat. Dacum Paristis
dic 13. ApriliS 1665.
EVDOVLEVS EREMONT.
H. PEL22-L1LD.

## Folio  -  — 167915642X:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
u es  Do i udo  A _ e usa uta a D ulo eo 
Ctut. D l
ed e cole 613 F 2 6(d ored e0 oto ase 6d ed 6 Old
A P P. R O B ATIC
Prefessorum Ordinis.
D Theolosiam Ntoralem Ntanaductionis
parrem alieram. seu vera mens D. Tbo-
mae, e C. R. P. B AR ONFO Ordinis Praedica-
eorum, ex mandaro Reuerendissimi P. Cene-
ralis perlesimus. Hlanc prerer careras laudes
haber, re quod ciculo pollicerur Cumma Ade
impleat, ee crepcum aliis D. Thomam ita ven
dicet, de verissimum probet, quod olim An
gelicus peaeceptor vica functus, cum ab exrra-
neis Cuum, corpus haberi noller, de iuberet luis
reddi, cuicam dixic, se numquam melius quam
inter luosesse, vbique inceorum, ex castissimum
morum preceprorem exhiber: nili quod pari
cum doctrine purirate coniuncta eloguentia ma-
iorum efficie. Hanc isieur Moralem Fheolo-
eiam seu clarissimum Echice Christiane specu
lum X D. Thome rindicias publici iuris debere
heri arbicramur. Dacum Parisris dic27. Marrii
anni 2665.
FF, BER N A RDVS L A D AL YSSEDOcOC
Pheologie, e Prior Nouiciacus Creneralis
Parisienlis Ordinis Pradicat.
FF. A N TON YN VS M ASSOVLTELectOP
Theolosie Ordinis Predicat.

## Folio  -  — 167915642X:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
RINILEGF DV
RO T.
L Cs PErMIS AU R. P. VINCENZ BARON PTO-
Felleur en Theologie, de l’OEdre des Freres
Prelcheurs, d’imprimer ou faire imprimer par
qui bon luy semblera, on Liure qu’il a compolé
inticulé, Manuductio ad nonum Theolociae Sco-
lasticae Controuersiae s Fthicae studium vsus, en vn
ou plusieurs Volumes pendane le cemps ee espa
ce de dix ans, ducane lequel cemps nous failons
eres-expresles dettenses a tous Libraires, Im-
primeurs, ou autres de vendre d debiter ledie
Liure, ans la permission dudic Pe R F, Ou de ceuX
qui aurone ordre de luy, à la charge qu’il lera
execure luivant la Forme d reneur concenué en
Original. Donne a Paris le NaLS 1658.
Par le ROY F ALLENTIN.
Resistre sur le Liure de la Communanté; sui-
nant l’Arrest du Parlement en datre du 8. Avril
1653
Ledic R. P. B A R O N a cedé, quitré _ tran (pOI-
re ledir Privilese cy-deNUS aSTM EON PTCFF,
Marchand Libraire de Paris, pour en iocir en
son lieu e place, Cuinane l’ActC PaNE CHEF euX
le19. AOuA1664.
Acheue d’imprimer pour la premiere (ois le 20.
AVFII 2665.

## Folio  -  — 167915642X:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
e esa esa la ra a e
ple ot
si
pred 
C
ota es 
 ee
C Ct
e ess e ess eso ila . E
Ca Calet olet 1olet old a Tet ora oled
i
 
i X    1 X
te
p
ISPVTATIONNAI
DTSDVTATTO, PRTMA.
Duersus Amadaum Cnimenium de V sa Pro-
babilicarum in qualibet materia morali. pa-
gina 1.
SECTIO I
Animaduersiones in praefationem, es suffracia libri,
 (ex ex illo tractatus.
ART. I. Animaduersiones in praefationem es suffra-
eia censoria totius Libri.
5. 2. Placium Amadai aperitur es praesidia ener-
tuntur.
S. I1. De suffraciis Libri.
ibid.
ART. II. Animaduersiones in Tractarum secundum,
de opinione Probabili:  S. Thomae. einsque Scho-
lae ab Dominicani Ordinis vindiciae.
e
S T. Dominicani ab instituri oricine, es ex reculis
S. Thoma abhorruerunt semper a laxioribus opi-
nionibus.
1
S. TI. Expenduncur Thomistarum testimonia. 16
S. TII. Consensus Franciscanorum cum Dominicanis,
es Subtilis Schola cum Ancelica, de vsit proba-
bilium adlesem restrincende.
 21

## Folio  -  — 167915642X:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
5. IV. Responsio ad quastionem facti de opinione pro
babili: e una quastionis pars expenditur.
32
S. V. Resoluitur secunda pars quaestionis facti, quo-
ad antiguos Scriptores Theolsg0s.
S. VI. Dirimitur veraque quaestionis pars restimoniis
recentium Thomistarum.
4
S. VLT. Respondetur reneratim tori Opersculo. st
ART. LIT. Animaduersiones in dinersa D. Thomae
restimonia, quibus abutitur Amadaus tractatu pri-
Mo.
6. 1. Expenduntur restimonia ex D. Thomarclata;
tribus prioribus Propositionibus.
ibid.
S. II. De ebrietate, es desiderio aliena morris. 5y
S. III. De alienae moriis desiderio, ex tertia Propo-
sitione.
63
5. IV. Dictorum epiloens, e defensio casticaris, ad-
versus quarram Propositionem, e sequentes. 65
S. V. Ad Proposiionem ondeeimam. In peccara con-
era casticatem. feri possint venialia paruitare Ma-
ieria.
5. VI. Corollaria quibus relignae huins tractarus
Propositiones refelluntur.
S. VII. Ex Superioribus reiciuntur 5. Proposirione
ab Amadao falso D. Thoma ascripiae.
et
S. VIIT. Contra Propositionem 10. de osculis ob dele-
ctationem sui, non copula morosam captatis. 65
5. IX. Ostenditur imman: tas peccarine fandi aduer-
Sus 12. Propositionem, qua asseritur minus esse fur-
tocriginta recalium.
88
5. X. Ex principiis constitntis, refelluntur plures ex
Tractatu de Matrimonio Propositiones contra Ca-
Stitarem.
d
5. XI. In Propositionem 8. es plures sequentes. 16

## Folio  -  — 167915642X:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
S. XII. In Proposirionem secundam ejusdem Tra
Etatus.
S. XIII. Contra decimam quariam Propositionem.
104
S XIV. Confirmantur superiora ex Salmanticensibus.
106
6 XV. Dua ad quaestionem obsernationes de natura,
granitare delectationis venerea.
S XVIT. Dirimitur Contronersia.
S VET. Resoluuneur variae de casticare difficultates.
111
ART. II. Altera Temperantiae pars Sobrietas defen-
ditur, e Teinnus leces corruptis Amadaei reculis
opponuntur.
11
5. I. Doctrina Dimi Thoma de Peinnio explicatur.
125
5. II. Fxpenduntur octo Propositiones de Tcinnio. 110
5 1II. De electnariorum 2 su mens D. Thoma ex-
plicatur.
121
5. IV. Praecepium Ecclesiae de Teiunio sernando obli-
care sub moriali: ex ona in 0) nadraresima pro-
hiberi, contra secundam ex sepcimam Propositio-
nem.
SECFTO II.
126
Defensio Turis naturalis  Iusticiae aduersus 5. A-
madaei Tractatum.
130
ART. II. Animaduers. ones quibus Tusitiaes Turis
naturalis ratioes principia ex D. Thoma expli-
cantur.
5. I. Refellunur ondecim Propositiones ex Turis na-
turalis institutione.
13
S. 21. Fxamen sex Propositionum de homicidio. 137

## Folio  -  — 167915642X:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
S. TII. DeCaesarea caesione marris ad moriem dans
natae, ut infans vi ex actus bapcizetur.
130
5. IV. De calumniatore, de accressore. de oxore in
adulterio deprehensa, an inste occidi possint. 140
5. III. Expenduntur quae supersunt quaestiones. 150
ATT. LI. Animaduersiones in tractarum 10. de Vsa-
ris.
5. T. Vera D. Thoma mens de osuris.
154
5. TI. Qua Cajetanus superioribus addat aut inde
deducat de 2faris.
155
S. IIT. Expenduntur Propositiones quatuor, es Sotus
a calumnia dindicatur.
163
S. IV. De Monte Pietaris e ex illo calumnia a Soto
depellitur.
S. VLT. Aerticulus fucatae osurae ex pretio locata
Pecnniae.
17
AISPVLALTO II.
Defensio Relisionis aduersus Amadai septem Fra-
Etatus.
SECT1O I
182
De Relisionis ratione es partibus; unde generatim
respondetur Amadeo.
ibid.
AR T. I. Rario Relisionis ex definitione virtutis
Christianae constituta.
183
5. I. Fxplicara definitio Virturis, es distinctio Chri-
stianae a Morali.
10
A
5. TI. Fx virtutis Christianae praestantia confirman-
tur superins dicta de inrenarurali es c.
186
S. AT. Partitio exactior virtucum veriusque ordinis

## Folio  -  — 167915642X:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
natura, es gratiae: es inde officiorum nostrorum
maenitudo demonstratur.
19
ARF II. Animaduersiones in Fractatum 6. de HIo-
ris Canonicis.
S. I. De Denotione es Oratione obsernationes ali-
quot ex D. Thoma.
ibid.
S. II. Refelluntur Propositiones Tractatus sexti de
Tloris Canonicis.
SF CTFO II.
200
Animaduersiones in varios de Sacramentis Tracta-
tris.
200
ART. I. Communis notio Sacramentorum. ibid.
5. I. Defenditur sanctitas Sacramentorum contra
primam Proposirionem ex Fractam de Matrimo-
nio.
208
5. 12. Dua Propositiones de Mlateria dubia Sacra-
menii Bapei (mi.
ART. 1I. Depeiluntur infinita calumniae Amadaei a
D. Thoma cinsque Discrpulis.
6. T. Summacalumniarum amadai.
2TF
ibid.
5. TI. Defensio Paludani, Armilla, C ajerani e C a
ni
5. III. V indiciae D. Thoma.
SECFIO TTI.
Animaduersiones in Tractatum duodecimum depae-
nicentia.
ART. I. De Absolutione Moribundi.
278
279
S. I. Principia duo ad quaestionem ponuntur. 220
ART. TI. DeConfessionis onere, sen de Peccatis es
Peccatorum circumstantiis Confessario aperien-
dis.
8. I. Deonere consitendi peccata dubia.
236

## Folio  -  — 167915642X:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
S. II. Deonere confirendi circumstantias acgravan-
tes.
220
5. TI. Expenduntur sicillatim Propositiones Amadaei
de circumstantiis acoranantibus.
231
5 2II. Ex principiis constitutis oetana Propositio ex-
penditur.
ART. III. De seillo Confessionis.
23
240
ART. IV. De Satisfactione, oltima Sacramenti Pae-
nitentia Parte.
SECTTO IV.
245
animaduersiones in Fractarum 7. de Sacrificio MVi (.
Sae,  24. de Fncharistia.
246
ART. I. Fxplicatur nocio Sacrificus es Saeramenti.
ibid.
5. T. Fucharistiae ratio qua Sacramentum e qu’a
Sacrificium explicata.
243
ART. II. Fxamen sex Propositionum ex Tractatu
14. de FBcharistia Sacramento.
S. T. De Materia Fucharistiae.
5. TI. De osu Sacramenti Fucharistiae.
ARF, TIT. De Pracepto Communionis.
ART. EV. F xamen 3. Propositionum ex Fractatur.
de Sacrifisio Missa.
ibid.
ART. VLT. Circa Propositionem 2. C 3. de pretio 
stipendiis Missae.
SECFFO Y
26F
Animaduersiones in Tractarum nonum de Simonia.
265
ART. VET. Tres de Simonia Propositiones Amadai
expenduntur.
260
5. I. An liceat pacto expresso so oblieare ad rem
temporalem pro spirituali conferendam. 268
8. 2I. Verum pecnniam dare liceat vel electori, vet
_SC
25.
258

## Folio  -  — 167915642X:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
alteri ut interce dat apud collatorem benefici. 272
SECFIO VETEMA.
Animaduersiones in Tractarum 15. de Censuris. 272
ART. T. Expenduntur tres Propositiones de excom-
municaris ministrantibus: de faeminis incredien-
tibus monasterium virorum: de Reliciosis relin-
quentibus claustra.
ART. TI. Fxamen 3. Proposit. de Clericis dieladian-
ribus, de interficiente veneno lericum, de exhi-
bente arma ad innasionem Clerici.
DISPV
FA LLD II
De Virrucibus Theolocicis.
SECF1O T.
Animaduersiones in Fractarum de Fide,
274
27E
ART. T. Examen gnatuor Propositionum qua ad
Tudicium de harest pertinent.
8. T. De Absolutione ab Tlarest occulta.
ibid.
ibid.
5. II. DeConfessariis sollicitantibus ad res venereas,
261
ART. EI. Fxamen sexta Propositionis.
8. T. De quarto loco Animarum.
5. TI. De D. Tenatio es ejus exercitiis.
S. TIT. De Dominicanis Ingnisitoribus.
5. IV. De Episcopali iure.
2.9C
ARF. II. DeFidei objecto, an ad illud pertineat Fi
des explicata Trinitatis e Tucarnationis ve me-
dium ad (alurem necessarium.
292
S. I. Obsernationes ad quaestionis resolutionem.
ibid.
d. TL. Dirimitur Controuersia.
282
28c

## Folio  -  — 167915642X:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
SECFIO. TI.
animaduersiones in Tractarum de Charitate. 294
ART. 1. Expenduntur ex hac Tractatu facitiores
Propositiones.
5. T. Devoco mortis alienae.
5. LI. Depronocante ad ebrietatem.
5. TIT. Deviro exori scandalum praebente.
5. IV. Derecerente connitia, es de duello.
298
299
ART. II. De praecepto C orrectionis Fraterna es ordi-
ne ex Christi praecepto in ea peracenda.
3Or
5. I. Conciliatur Fnancelium cum suffracio Cre-
eoris XIII.
ibid.
5. Ir. An Consilis solum non praecepei sit C orrectio
Praterna.
304
S. VL. T. Connelluntur Areumenta Amadaei contra
praceptum Correctionis.
ART. I. Depracepto dilectionis Dei.
300
3+4
6. T. Defenditur C expenditur ratio praecepii de di-
lectione Dei.
3+2
S. TI. Argumenta contra praceptum Charitatis ob
iecta refelluntur.
314
ART. VLT. Vindicantur loca D. Thoma, ex prin-
cipia crata, a falsis interpretationibus Amadai es
Sirmundi.
379
D. I. Friplex ordo praeceptorum quorum primo repo.
nitur praeceptum Charitatis.
320
5. 1I. Charitatisrradus, e quis ad salurem neces-
sarins.
322
ART. LII. Animaduersiones in Conclusionem Operis
Amadaei es nostri Conclusio.
328
5. 1. Expendunturtres Amadat exceptiones. 330
5. 1I. Nostri Operis Conclusio.
296
ibid.
297

## Folio  -  — 167915642X:0045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
DISPVTATIO CI
Ad superiores Appendix qua sacrae Facultatis Pa
riscensis censura in Amadaum confirmatur, es
soluuntur nona VVendrochis contra Mercorum
objectiones.
SECF10 +.
De Probabilitate opinionum.
336
336
ART. Y. Confirmatur quinta es sexta Consura con-
tra Probabilitatem exerinsecam.
ibid.
ART. II. Observationes in T. Appendicem VV en-
drochy de Probabilitate.
342
8. T. Vna VV endrochis obsernatio qua Quastionis
pars praecopua enertitur.
344
5. TI. Festimonia SS. Patrum exresie d P V endrochi
de Probabilitaro vindicara.
341
S. VET. De Casnistis PVendrochis nostrumque iu-
disium.
346
ART. LIT. FX secundâ Appendice altera e tertia
Sectio perstringitur.
35
d. T. Dominus Faenanus vindicatura tribusr V en
drochii objectionibus.
354
S. II. Insinvata veritaris formalis ab objectiua, es
practica es speculatina distinctio fusus explicatu.
350
S. TTT. Fx Reculis constitutis dirimitur recens con
trouersia an subseribendum sit sanctionibus dam-
nantibus Tanseni sensum.
365
d. TII. De D. Sinnichio indicium, einsque cum
Pendrochio dissidium demente Auxustini. 368
11

## Folio  -  — 167915642X:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
5. V. Tudicium VVendrochy de Caramucle es eins.
Apolocemare breni expenditur.
ART. IV. Pindicatio Mercori:
375
38L
5. Y. Summa objoctionum leniorum  primae depul-
sio de lecelibertati aduersa.
382
5. II. Rosponsio ad alteram objectionem de Attritio-
ne.
387
5. ILI. Pramiciuntur fundamenta ad solutionem
contronersia de irnorantia innincibili Turisnatu-
ralis.
393
5. IV. Nercori arcumenta confirmantur ex VV en
drochi affendiculum remonetur ex principiis con-
stirutis.
405
5. V. Alia duo offendicula Mercoro objecta semo-
ventur.
40
S. VEX. Ouid de ienorantia innincibili iuris nacu-
ratis sentiendum sit ex authoritate Patrum ac
Theolocorum.
4IY
ART. VET. Animaduersiones in Prolexomena C a-
suistarum Apolorista es singulares de 0 su proba-
bilium reculas.
416
5. I. Animaduersiones in Prolecomena Apologista
ibid.
S. II. Guae de probabilicarum osa habet sincularia
refelluntur.
SFCT1O II
418
Confirmatur Censura de aliis Capitibus morum ex
Amadao e Apolocista damnatis.
A23
ART. I. Distinguuntur es confirmantur Censura
proiure naturali.
424

## Folio  -  — 167915642X:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 9 lines, status machine
P. IY. Confirmantur censura lata in PropoEtionesre.
Amadaei inribus eratiae es hominis Christiani offi-
cys aduersas.
ART. VZT. Animaduersiones aliquot in apola
eiam Casuistarum, es conclusio torins Operis.
+32
5. T. Conclusio vindiciarum D. Thoma a aotibus
ipsus Echica
135

## Folio  -  — 167915642X:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 9 lines, status machine
Frrata leniora facilé Lector, ipse deprehendes hac
solum craniora annotare visum est.
P20 68. l. 22. lec. iniustis. Pa9, 69, l. 33. lec. CluXerunE.)
Pa5. 70. L. 25. leg. Sanli. P25, 156. l. 25. leg. AinU. Pa5. 276
L. penulc. lec. Monrem. Pa9, 182. l. 6. adde Centum. Pa9.
213. l. 23. lez. dico. P29, 252. l. 35. leg. depliriciam. Pa5. 327
1. F4. les. aliquid. P28, 347. dele FLxC enim. P28, 353, leg.
Mansorium.
DISPVYAETO

## Folio 1 — 167915642X:0049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
ADVE RSIS AMADSEVM
Cruimenium de rsu Probabilicatum
in qualibee maceria morali.
oOLVeKAMD. Casa, alve
rius legis dininx Vindicias aduersus C aF2
muelem, ea (que erpis daturuseram; cum
repente e pralo Lugdunensi, prodiic Am2-
a aieuimenii (seu reri seu larvari Auchoris)
opus, non distimile Carainuelis Apolocema-
Ei Ced quibusda additis, e probatis larissimis opinionibus
Vilum estlonse periculolius, ac caltis auribus horribilius,
quas nullus prudentior ee rerecundior ausus esset necdum
Probare, sed neque scribere; ne Lectoribus pudorem (uF-
funderet tor spurciriis, auc horroreni incureret tot impie.
caribus ee blasphemiis. Ouamuis enim quae habet puden-
da, de prodisiola Amadxus, necessarii consecutione pro-
deane, e quali impetu facto prerumpane, ex illo, quod
eoris viribus defendic Caramuel, rerisimilis seu probabilis
cuiuscumque tationis; securx ad salurem principio; par-
cir tamen pudori nostro, e suohonori consulit in seri
bendo, et ica ab obscoenis rerbis, ec quaectionibus absti
nec, quibus scatet Amadaeus cum cruce Lectorum, ve dis-
Certatione F. relatUS SE, acerrime contra xquivocationes,
a restrictiones mentales pugnase.
Cum primum aggrestus sum ineas in Amadaeum
animaduersiones, haerebam plane incertus; quis ilta
scriplstee, an aliquis ludio de nebulo, qui PExTexEA (O-
ciccaris defentione; acrocius guolibet haererico, in illam

## Folio 2 — 167915642X:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
D2SD. T. SFCF. Y
sraltaretur. Neque id pluribus inquirendum putaui; quod
Frustra rideretur negorium istud in cenebrisam bulans, no-
Sras coniecturas exercere: quamnis Cuspicio aliqua animu.
pullaret, an (quod muleorum circum ferebatr sexIMONC)
Theophilus Ragnaudus menciro auE MUIEatO GEXCO nO-
mine in Larinum, quam Caepissime luseeac dum riveret fa-
bulam, post funus eriam proleguieretur, de hoc opere
polthumo celtarum roluisset, se immorcuum suo scri
bendi generi, e quod superstiri placuerac, rivis exempio
non displiciturum. Sed Deus meliora piis: absc ve de
riro Cacholico ac religiolo, quamuis nostrum protesso
hoste, tam arrox scelus, et morrem adeo infelicem Cuspi-
carer: quamnis srlus, erudicionis, 2c raria Lectionis
oltentatio, non dissentiret à Theophilo.
Sed meas animaduersiones iam in aliquor cractatus
promoueram, cumi riri cuiusdam nobilistimi, et Capien-
tillimi benehcio, datus est mutuo liber similis aroumentis
Hlispano sermone scripeus, authore Aquila, cuius cum
noltro collarione, comperi cerrissime plasium Amadxis
ec Theophili sub mentico nomine delirelcentis, doloso
elagii indubiratum est argumentum, Amadaei cum
Aquila perpetuus consentus: nam Praeter quod propo-
sitiones omnes, quae veroque libro exrant, conveninnt
Tentu e numero, si excipias ab Amadaeo additas duasi
_ seprem ex Aquila in rnam compactas (quod suo loco
obleruabimus) relponsionum ad astertiones obiectas, idem
Fere ex reroque est vbique renor, re vertionem non seri-
prionem dixeris esse alterurrius. Sed cum Aquila CuPEA
decennium prodierit anre Amadaeum, cerrum et, illoin
cerprece librum Erispanum Lacinicare Fuisse donatums
mucato ramen ordiné, e roluminis mole, multis parribus
auctâ. Propositiones 132. quasi Fortuito, nulla rerum, dt
arsumentorum ratione habica, Amadaeus per certa capi
ta, in quindecim tractatus direstit, ee qua ex Dominica-
norum libris loca indicaniceantum Aquila, qui E sclapes
collectori responder; ad lonoum exscribit Amadaeus,
Plurelque in Dominicanos caluminias, Theophilo Ray-
naudo Camiliares, ex libris de immunitare Crriacorums
ee de absolucione moribundi, huc aCCUTaTC ETANS-
FerF.
Atque re Aidelia rna duos parieres dealbemus, eodem

## Folio 3 — 167915642X:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
ADVEESrS AMADAEVU GVTMENIvU.
desumento Theophili Rarnaudi plagium aperire licer
srachbus al seuls luspicio in aperram prouecta sic de
moitrarionem; ae Lectol assimaducstionum no-
strarum ordine, de serie, quam nolui immurare du-
plici de caula; primum reme improbo labore leuarem.
librum iam dimidia parre confectum, irerum inchoandi.
cum re Lector agnoscat meum candorem, de menihil
cemere scripsisse, de de hac re licuti loleo de caereris, Ita-
cuisse prove coniectura, aut certa argumenca animum
impellebant. Neque enim parior, quibuldam preiudiciis,
ex amore rel odio, et rariis suspicionibus, re plerique
EolenE, excaecari
allique hanc lucubrationem alclete, quan seatun
Opus. Si quid enim reconaa, ce tatms habet
ab Aquila excepic: caerera lune Theophilo Dominica
Lorum perpecudcclacori linsularullua. dea quiolls
SB CFIO PR LM A.
Animaduersiones inpraefationem, ex suffragia libri
C sex ex illo tractatus.
Oc mihi in Amadaeum permirru, quod ipse in
LLaquilam sibi altumplit, nempe lus, in sratiam
Lectoris ordinis cractaruum immutandi, cuius com-
moda, series animaduersionum Caris demonstrabit. C au-
lam rircurum suscipio, in quas hoc opusculo videtur A-
madcus clasticum canere, e r. Sectione rircures insimi
ordinis, quas morales vocamus, Audio et labore noctro
Paxabiles, 2. altioris ordinis rirrures Christianas, e infu-
Cas, vnâ relisione ciulque partibus concentas, 3. denique
supremi seneris Theolosicas rirtures, DeO cognatas
propionabo. Flic ordo ec scopus est nostrarum animad-
vertionum, rnde polliceri liceat Lectori Fructum non
Poenicendum. Vindiciis harum omnium rircucum me ac-
cinsam, rbi meo consilio iam aperto, aliguoc pramiserim
animaduersiones in praetationem Amadaei, et (uATaBIS
quibus librum cuum munie.

## Folio 4 — 167915642X:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
25C. 1. DCC1.
AR ZTCVEVS PRLMVS.
Animaduersiones in praefationem es suffracia cen
soria totins. Libri.
DR EF AZFONE ad Lectorem duo accurate exegniE
Amadaeus, primum quam pocese diligencillime;
plagium e furtum dissimulat; e occultar: deinde ad
caulam quam rideri rule Socieraris luscipere, eria parac
Praelidia adnersus obiectas astertiones 135. Quas ex invidia
illatas calumnias rocar. Primum peaehdium allumie à
55. PP. exemplo, qui aduersus scophantas slencio prr.
inum deinde insta defensione; se univernne: alceram
Tumie ab authoribus aliorum Ordinum, onde ait prO-
diisse, quas propuonar propolciones: certium denique
exeemie Poncificiis decreris, in aduerlariorum dogmara
Theorica, quae credir in curoponere, quidquid sibi, suit
que libuerit de Theologiamorali docere.
P AR A B RA PHYS PR PMY S.
Placium Amadai aperitur es praesidia enertunur.
DR FM LS Praetationis rerbis, Anongmus, inquie (neseio
quis contra moralem Socieraris doctrinam, annis elapsis,
famosum libellum quamplurimis probris, es contumeliis
contextum per Cermaniam sparsit: Tesiricarum, v el potins
dicam, onius, vel alterius resuita opiniones, improbabi-
litatis, scandali, remeritatis, (5 erroris nota denieran-
tem. Dauciltimis his verbis prope infnita peccauic Ama
daeus: ex innumeris eria obserua. Cur Anonymum ro-
cas, quem certo cerrius Fsclapes, Peu vero, seu Actono-
mine noueras appellari: Cur addis per Germaniam li-
brum sparsisse, quem in Erispania primum editum
Etispano fermone, magna exi parre Latinum Faciebas,
quem Diarribis de immunicate Crriacorum, calum
niabaris seripeum ab rno Goliach, addeba (que incredibile
audacia, cuius in nullius, nisi in Fheophilimenrem ve.

## Folio 5 — 167915642X:0053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Luec. La LaaCaaleddMo
mise pocerae, librum hunc Hlispanum. Romaxe in conveneu
Mineruicano Dominicanorum, Furriuo peaelo fuisse edi
tum: Cur ista cacuilti hac monicione ad Lectorem om-
nino praetanda nempere plagium occultares.
Sed hae tlallaes lecores lunt altala conatione, quas
adiungiS YHO VETBOTUI FeNOTE CONETA COMMUNCMI, d
recepeam cui insticuri doctrinam, vnius auc alterius re-
strum Ceandali, sec. opiniones deniorari. Si haec ex ani
moira Ccriberes, nec aperca esser dissentio dictorum à cua
mence, cecum convenirem, se perpetua cum tuis ellee
nobis concordia. Hoc rnum a re exigo, cur iplo PExta-
tionis limine scribis, Pro comperro, ee pro contesso, apud
re cuolque, qua robis obiiciuntur propositiones, este rnius
aut alcerius reserum, caereris omnibus haberi PFO FCDEO-
bis, et sinoulis horrori esse acque execrarioni: At quam
cibi ab hoc Cano, et Pancto consilio auerla sic mens, omnes
cui opulculi pasina, ee linea clamane. BEnelonsius aF-
rumenta repetam, plura e ralidiora quam rellem, sup.
Pedicacipsa Praetatio. Si ex priuaco alicuius cuorum scri-
Ptorum sensu, credas hac paradoxa esse deprompta, cur
ex inuidia in Socierarem ab Rsclapes, se aliorum Ordi-
num Theologisais collecta este: Acque re finis exordio
conveniat, ad calcem libri concludis, nulla verieace, obiiei
robis, nulloinre improbari, d 2elo prapoltero, acque
amaro proleribi de damnari: Cur illis propuonandis, quals
Enc senlarorius insticuri, cor exeruis prasdia.
Sed quis tandem legirimo zelo locus est fucurus in (ce-
lera, E inuidiae impuretur quod prohiremur odium toc
Spurciciarum, quas cuo de aliorum nomine, quam pores
accurarissime detendis, collectitia Parragine opinionum
cecerrimarum: Acculacores ab innidia absoluis, de aterna
Eloria illustras; re ipsum rero, e quos delendis, omni
senere Cacrilesiorum, ee Faeditacum conspurcas. Sic
enim ee convenio, vel quas nobis exccrabiles reters opi-
niones. _ contendis probandas, ec cutas esse, ris rnius
aut alcerius, vel corius Socieraris este senta: si hoc po-
Aremum respondeas, prodis Socierarem, et si ribi rila
sides esset (quod absic) suaderes ritiorum omnium senti
nam esse. Si rero alteras primum, id est, prinatum rnius
aut alcerius, non communem Ordinis sensum: cur ais
Faerisse ad istas calumnias, exemplo Flieronrmi e Basilii.

## Folio 6 — 167915642X:0054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
OESD. I. SFCT.
e tuo candem ore, de calamo, silentium ad sui defension
nem obrupisse:
Non poceras hac responsione aperrius à ce iplo dillen-
eire, vel acculacioni preuaricari, ec quam suscipis caulam
communem prodere. Si rnius, aut alcerius eantum leluitae
lunc opiniones, quas Anonrmus collesir, non minus ra-
sida quam obuia, e in prompru erat detensio, has opi-
niones este exerrationes à legirimo ex communi sensu
Societaris, rnius aur alcerius filii degeneris, a quibus
depolceret panas graves ob laelam marris Canctitarem.
HTocrno rerbo quali (ponsia, poreras eorum librum de-
lere, et reimprobe labore levasses, singula quae obiiciun-
cur detendendi ex expendendi. ALtu contra male recuM
conveniens Ccribis: Cum resuirarum moralis doctrina lacte,
omnes fere Theolosia professores a tyrocinio mulceantur; in
omnesiacula contorsisse anonymum, omnes onoictu feriri:
AC proinde communibus riribus esse refellendum. Flis
verbis a ce iplo plane dissentis, et caspiras rui prorlus im-
memor. Si liber ille Famolus, quem reais, Theologia mora.
lem Teluistarum, nescio quis de srese inserip(IF, ex cento-
nibusMolinxi compactus, carpit cantum rnius aut alcerius
Teluitae opiniones; Calui, ee curi sumus omnes ab illius
iaculiS: Ripsa Societas, ee tu illius nomine agnolcas, non
vereruum, Ced rnius aur alterius seuere castigandi, sen-
sum esse priuarum, neque rostrac acculatione perstrin-
Si, nili silentio aut nimia in Ailios indulgenria, ros ho-
rum omnium conscios esse probetis.
Nam quod silentii, exemplo Flieronrmi se Basilii, in
causa non dissimili, ais diu renaces ros fuisle, ex concem-
Deu, auc paciencia calumniarum, praeter quod Falsum est,
ec concra vublicam Adem; cum non delierine rnquam,
eerbigue rencium, sc locorum, aduersushas acculatio-
nes intercedere, ec obsrepere plurimi e reseris: injurius
es in SS. Parres, quosimicarione silentii, se cognarione
caux cibi adiungis. Nam quotus quilque Cst ex rora anri
quirace, qui aduersus legem Dei pro libertate, ec libi-
dinepugnarie; nisi Force Touinianus aliguis: Tlierony-
mum rero de Basilium, Futherus in convinalibus colto-
quiis clamat, se toro corde odisse, quod calticaris, ieiunis
deses commendene, quascu reloluis.
Caererum ne singula prolequar, quae cua Pratarione

## Folio 7 — 167915642X:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
LLNIMADY. IN EREFATIONEM.
habes omnino conticta, prapoltere morali Theolosia
ua rua aaa, detentionem adleileis ex criptiei capi-
ce: primo ab hala Calumal, Gudo alo Dolteclla
cum aliguando atis, de Paltenlia calloa ltencium
valide depellendas esse, guasimere calumnix RnE, quae-
cumque scclesta exCCTAMIIIE: Quae nIA LCPONaS EUIA NON
esle, nequeillorum quos detendis, sed ros quae obiiciun-
tur quasi netanda decestari, non pores elle immunis ab
his Ragiriis; imo capitalius illa admictis, dum probas.
quam qui Derpecrarune: quia malto STanIS CFTaL, d
Deccat, qui Scelera docet aut permitrit, corumque Im
punicarem sponder, quam qui reipla admirrune, iilque
Cordibus se Con(purcane. Fac rna damnatione, de exe-
cratione impietarum debueras CNC CONTeNTUS, Qua FUEUS
esse Poreras: Sed alia ribi mens est, nam coris viribus con-
cendis, quas re Teluicarum opiniones, ee corum com
menta, exiplorum (vel porius Dianx) Scripris labore
improbo, aut Calrem ore exlcripsic, aut cuulsauit AnO-
ninus, non esecentura ab ipso fulminata dignas, etiam
indoctis dilucide constare.
Necmagis fidum, ec frmius est praesidium aliud, quod
Speras ex nostro Toanne Marrines de Prado, quod pro-
mictar opiniones robis objectas, se in Scriprores aliarum
Familiarum, re in primos auchores relaturum, a quibus
rui excerplerine, _ probarinc. Nam re omittam, in
alienum sensum, eorum menrem, de verba à ce detor-
queri: recaceam reliquorum Ordinum nultum canquam,
communem doctrinam defendere, quidquid alicui e luis
exciderie licentius dictum; ec hanc Dominicanos rni
D. Thomae, Minores ScorO reuerentiam adhibere, re
duxe seripserum communi consentu sequanEuE, de PFOVI
rili propusnent; alios si quid perperam eraciderint, in-
detenlosrelinquane, ec primi omnium damnenc: quis
Ferat e0s, qui ex omnibus Theologis sedulo inquirant,
quidquid praeter honeltum et legem, commodo ee volu-
Prati indusserint, e propuonandum suscipiane; qual
us aliquod exrnius aur alcerius auchoris clastici sustra-
sio comparetur, opinionibus hodie naris, quod piacu-
lum sc lacessere, de qui illo iure probabilicaris renuissima,
municum poenicentem contestarius reculauerie absoluere,
ieus sc techalis peceaci. Qnis eorum Fheolosorum, qui
in

## Folio 8 — 167915642X:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DESD. I. SECF. P.
Primihas adinuenere opiniones, crediderat, ed uas co
sicationes cuaturas, quo Cuimenius, aliique eius asfeclxe.
Prouexerune: re qui illud ius probabilicatis à se aAertx
nesaverit esse cerrissimum, ec ex illo Sacramenta admi-
rultrare, tururus esset mortalis peccati compertus:
Terrium quod admonetur, et extruitur pexsidium
Theolegia Morali Amadaei, ex dogmarica à lanseniltis,
et a Calminictis Maresio, Vertachero, ec aliis lacesira, ni-
hilo melius est aliis superioribus. Duo enim hic eriam
DCcCat Amadaeus: videtur aut ignorare controversiX nO-
Arxstarum, ee de rna Fheologia moralinos agere, non
dedormarica; aur nescir longius distare has duas Theo-
logix species; quam re qui de credendis dosmatibus nihil
Centiat alienum a Cacholico sensu, nequeac ab Ecclesiae
filiis, aut etiam ab haererieis meriro lacessiri, e salua
dormatum Ade, ab acendorum regulis recedere, de alios
procul abducere. Sciungenda Cuntigitur, quas Fraude
permiscee Amadaus, diverlorum Ordinum Theolorix
Non dicam plures eriam e Cacholicis, minime assenturOS
elosio quod tibi comparas ex Verrachero: ex vestris scri-
Oris certius cognosei, quid Cacholici in quacunque caula
ceneane, e qua sic ipla quodammoco Papismi medulta,
qua non magis in Papa, quam in Peluictis inesle creditur.
Sed nihil ilta haererici verba moror, aut expendo, quae me
lonsius à Cuscepta disputatione auocarene. Esto quoad
multa controvexlarum capica, re de Purgatorio, de insti-
ficatione dogmara, quae rno consentu, e ore aduertus
haereticos propuonamus Catholici omnes, e restrum e
maxime Crulcis Bellarmini( quem Antonius de Domi-
nis Pontificiorum collectoremi vocac) scripris cornosci
Possir quid Cacholici reneant: male inde colligis ros (0-
l05, aue primos, esse auira Adei rindices, _E quX extruxi-
Itis peasidia aduersus Exrecicorum Furorem, Armiora
esle, iis qqua Academix Parisiensis, Louaniensis, alixe que
Orbis Christiani Aorentissimae, appararune omni armo-
rum genere instructistimis armamentariis.
Sed hoernum olcendo, quod ad nostram controuer.
tiam facie, ee traude dogmaricam parrem Pheologix,
miscere cum morali, mulcoque peiori errore porestati
Pontificia illudere. Micamur omnes e obstupelcimus, ce
ita in summum Poncilicem compararum, re cum libra

## Folio 9 — 167915642X:0057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
ANTMADV. IN SVFFRACIO:
Angutari inseripio a0 ro5 E0a illius decreris asserueris om-
nimodam infaltibilicarem quoad res Facci deiuris, eam
que concendas constare quond verumque capue, consti-
FuciombuS IMNOCeNEH X. Sc Alexandri VII. omnem vi-
dearis abrogare decelo Alexandri VII. in P. Pirou
Apolosiam Pro Celaels. Neque enim iSHOTaLC POTCS,
quastuo opusculo lasilimas opiniones pro ririli deten-
dis, a summo Poneitce contixas, consticutione in APO.
loctam, cuius nullanthabes rationem. Mirum plane est
ce adeo cui dissimilem, de in summos Pontissces diverlo
Plane animo compalatum, re si quid pronuntient quod
cibi faucac, excipi relis quasi indubitacum, quoad res
eriam facti: Eribi aduersentur, abiicias omnino eciam
Gubadres iuris; riceris ad cuum commodum decretorum
Foncilicior n dividere, auc porius elidere.
FARAORAPHVB SEEYNDYS.
De suffraciis Libri.
Ex ex dissiris orbis Chriltianis regionibus, ex Sici.
ia primum ab rno e Parribus Societatis, deinde e
Cono Valentix in Hispania, ab ruo Capucinorum icc
runerouinciali Mnistro, et candem ex Callia, à duobus
Carmelitani Ordinis Doctoribus Parisien sibus, Congerie
enconla, porius uam Custragia cecerrimi operis Ama-
daeus; iuspicionem insesserane, ne ludio PaTiuS, auE
erro eNset aliquis, quam legicimus auchor Amadaeus.
Sedrbi sub hoc nomine latencem deprehendi Theophi
lum, centui adeo sibi risum proprium opus, sinistris
suscipionibus opporcunum, re non pucaverir possecuro in
lucem prodire, nisi muniret sustrasiis, ex toro orbe
Christiano collectis
Decensore Siculo nihil miror, Fauisse his opinionibus
laxissimis, quae ex Sicilia authore Diana COnTerTanCO,
densissimoasmine (upF2 3000. crupere. Id Adem ee 24-
mirationem apud me omnem superat, repertum aliquem,
ex lenerisima Capucinorum disciplina, ciulque familix
Mlinistrum Prouincialem, qui nedum pastus sc edi,
ed etiam landibus exculerie opus ad calum rique; rnde
o exat ignis quo constasrarer, idem qui inde

## Folio 10 — 167915642X:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
10
O15F. L. SECT. I
exaTEE, ec emicuit castigandae postica libidini; quass
turro erisinca Colidorum, id est lechalis culpa, leuius pec
carum elle roris riribus concendie, de illud opus sammis
exlectibus, et piacularibus ablumendum, hoc Colum no-
mine etiam ( exrera deessene, quamuis infinica luppetant
non minus immania e horrenda. Sancte iurac Ordinis
Fracrum Minorum Franciadum Capucinorum, Prouin-
cix Sanguinis Christiminister icerum Prouincialis, id est.
omnium ex coca Prouincia austerissimus, se maximâ ani-
mi rolupeare, nec minus incencamentis indagine, quale
pretiolum opusculum aftabre concinnacum, sedulo ridiste
accurare cuoluisse, ee pensicularius expendille: e quamuis
Spurciciis scateat ad quas infernus exhorrescat, aic, sibi ne-
musfuisse amcenistimum, pulchris, variisque Aoribus im
cunde consitum a Capientissimo AmadXo.
Vix oculis meis credo cuista leso, de alia quae pudor pron
hibet reterre, nec puco Capucinorum vili, huiusmodi rerba
excidere poruisse: aeque ad iltum calum multo me gravior
occupat supor, quam cum Capucinorum Annalibus à B0.
verio clesanci, et Fulliano Scriprorelero, calum Bernar-
dini Ochinie secundo Panctissimi Ordinis Ninistro Cc-
necali apoltata, Geneuam protuoi: Cummeque laudo-
quod nuper de religiosistimo Parre ex eadem Familia rela-
cum est, in cenlorem exartisse, re irarie se apud Mini-
Arum Generalem, qui visicationem Cui Ordinis obic, ac-
cularurum Cacrilesii, ee remerata ac prottisatx Relisio.
nis, ec tanti sceleris poenas grauissimas dacurum. Nam re
monui; mulco immaniorillorum est reacus, qui scelera
docene, ee laudane, quam qui admirtune. Vix parimur,
c0s qui Exomologelin peccatorum Faciune, ea efferre ver-
bis, sed praecipimus re molliane aue ceganE, quam AerI
Porecthonectis. Onis patiatur libros lacros e Pheolooi-
coshuiusmodi porrentis spurciriarum Fcedari, reimposte-
rum ludibrio Fheoloei Cacholici habeantur apud haereri-
cos, ec horrori avud pios omnes : Sed de his plura quam
rellem. Vrinam necessitas ne dum Doctorem Angelicum,
nostrolque Dominicanos, ab huiulmodi criminum con-
Forrio, sed eriam Cacholici nomen ab haerericorum, ec im-
Diorum (commaribus rindicandi, ista ab inVITO NON exTOF.
sillent, qua boni consulet aquus Lector, e condonabie
Audio, ec 2elo in Theolosium, et matrem Ecotelmo

## Folio 11 — 167915642X:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
DEFEASIOELFDEAIIA
LEterErS SFCFAOYS.
Animaduersiones in Fractarum secundum, de opi-
ac Dominicani Ordinis Snutcra.
TCPTPIUITA OCCUTranE tot hoc librO, quae seminum
opus Theophili probene, ec ex eius osticind prodiisse;
emultis camen rnum obseruo, quod argumento sic lucu-
lento; nempe ingenirum Authoris in Dominicanos
odium, eo certius, ee nocencius quam aliis quacuor in
Ellos exararis libris: quod lacear de industria, muleis no-
Strorum Auchorum elogiis occulcatum. Sed in amadaum
caditillud Faciri, pessimum inimicorum eenus laudantes:
mulco crudelins hic Panic landibus, quam alibi scomma-
ribus e calumniis. Idem rbique est animus, idem consi-
lium; Sed puonandi de nOCendi aPTeS MUTaNEME. Alibi
crumpir aperris concumeliis, ee Carcasmis odium, hic
comprimitur; nempe re aliqua bencuolentia obseruantia,
ec honoris significatione, nos ad suarum opinionum con-
Tentum perrrahat, ec in nOCErOS SCripEOreS, quali in Pri
mos Authores omnium laxicacum, inuidiam derivec.
Vbique Dominicanos cum anciguos tum recentes, ee Om
nium Masiltrum D. Thomam objectac accularionum
Auctibus, re a Cuorum capiribus depulsi, in nostram per-
niciem redundene.
Mica est aduerlarii callidiras. Ex quibusdam nelcio
regulis, ita comparatus est, re si quae sic commodi de 810-
rix spes auc seges, ad se coram referat, agre aliorum ad-
miccat consorrium, aut A excludi negueane, Primam sibi
Tuilque rindicet: cum vero res est plena periculi de inui-
dix, de inde intamia, de alia pleraque mata FIeNEUT; NC-
dum socios, sed eriam duces e magistros, ex aliis fami-
liis interdum, sed rbique ex Dominicanis actumit: qual
dicar; quid damnas quod aliena dicta reteram: non mea
lensa depromo, neque noua dogmara cudo: s quid pec
carum sic, ne mihi ab aliis exscribenci impures: veiillo-
rum slorium non ambio, ita nec convenie, me A quat
aone Probabit. 5. Lhoma oms oto

## Folio 12 — 167915642X:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
C2
DESD. I. SECF. I
meruerunenoram, lubire: cestis parres obeo, de aliquan.
dointerpretis, rua tancum re merito acculari pollem, si
malâ sdeillorum rerba reculissem, aue porperam eorum
mencem euiceris me ese inFerPFCTaTUM. TIX TUnE pFO-
Funda callidicatis praestisix, unde nomina mille, mille no-
cendi artes, quas primum depellam quibu sdam generali-
buspraeindiciis, deinde aliquor locorum examine: neque
enim racar, aur licer, omnia expendere, cum copta pau-
Corum Auchorum quos retere, nobis suppetar, led ex uno
D. Thoma eiulque celebrioribus discipulis, reliquorum
corruprelas semouebimus.
P AR A GR A PH VS PR TMY S.
Dominicani ab institnti origine,  ex reculis
S. Fhomae abhorruerunt semper à laxioribus
opinionibus.
VM mens D. Thomae, lex sit eius Scholx. de torius
Familixe Dominicana, rbi superiore Disputatione
demonstrarum est, Panctum Doctorem ita a probabilicare
verlacili alienum, adeoque cenacem esse opinionis à lege
stantis, re aduer lam ( Fa ICa (C, neset quantâcunque pro-
babilicate polleat, a peccaro exculare: nullus Cuperest du-
bicandi locus, quin lesicimi eius discipuli abhorreane à
nuperis laxitatibus, qua securicarem cuilibet probabilica-
ei, contralegem pugnanei, pollicentur. Locum D. Tho-
MMX ex Ouodl. 8, QFF, 13. FeferE Amadaeus FFaCE de opi
nione probabili num. 6. ee addic, Haec si vera sint va
operancibus ex opinione probabili. Elto: neque enim D.
Thom. eiusque discipuli, in se recipiune, quod imminee
periculum peccari de damnationis, ex opinione adueisâ
legi, et Falsa operantibus, quod nunquam sic moralirer
certa, quam diu duchores magni nominis, et rationes
illi incercedune de arouunt Fall.
Fsic Adem Cinimenii appello: locum D. Phomae, caci-
4o exemplo quod habet ab ignorancia rerum facti, omni-
nOCOrTUPIE. HhOc enim res facti ec iuris praecipue diste-
runc, quod illarum cum nullus, iltarum rero cerrus sin
modustinis et numerus, hoc pro comperro et contelle

## Folio 13 — 167915642X:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEF ENSTO PRVDENTTA.
axiid omnes ponic, ad culpam non impurari quamcum-
gueienorantiam, maxime rerum facti, quae infinica sunt
Sed carum cantum, quas re seire referat de possis, quales
Cunc iuris nacuralis omnes. Vnde illud emersit dileri
men ex primo sumime obseruandum; quod res facti om-
nes scire, sc supra rires nostras ec praecer ofticium, ac prO
inde ionorari ponine ciera culpam: secus sic de rebus iuris
nacuralis: nem cum paucissimis principiis concincancur,
inseripea sne cordibus hominum, ee fere omnibus obuix.
quicquid ex illius iuris isnorantia AEperperam, rix excu-
latur a Deccaco; quod staruit S. Doctor loco ciraro.
Nec distentie re purat Amadaus eiu(dem Ouod L. aFF. 15.
Imno saperiorem doctrinam, ec a nobis constitutum dis-
crimen, lueulentissime contirmat: Error, inguie, con-
scientiae quandoque habet vim absoluendi, quando scilicet
precedit ex ienorantia eins, quod quis scire non potest.
vel non tenetur: sieut, inquie, si aliquis incenderet accede-
re ad ororem (uam causa delectationis, (5 ita intenderet,
peccaret venialiter, (i alia et supponeretur eo nesciente
nihilominus peccaret venialiter. (Vides domnari renia-
lis peccati copulam ex Cola rolupeare initam, etiam cum
Tua, led excusaria lethali peccaro ex ionorancia facti, si
aliena ipso nesciente, dolo occuper locum lesitima rxo-
eis; qui error refertur obrepsissé Lacobo fraude Loceri,
lusticientis Liam loco Rachelis.) Si veroerror conscien-
tix perrineat ad res iuris naturalis, addie S. Doctor: non
ExCUSarE A DCCCATO, CII Ip SCeE CFFOF DCCCatum SIE, hoC
nomine, quod procedat ex ignorancia iuris nacuralis,
quod quilque Scirerenetur ee Porest. Sicur, inquie, si quis
crederet fornicationem simplicem esse peccatum veniale,
C tunc, quamnis crederet se peccare venialiter, l ex
aliqua sine dubio opinione probabili) non tamen, inquie
Lanctus Doctor, peccaret venialiter, sed mortaliter. Po-
cerat ne aperrius, ralidiusque, his locis damnare qua(-
cunque opiniones probabiles Fallas contra legem, quam
consticuro illo discrimine inter ignorantiam rerum facti,
de iuris, quod illa interdum, ista nunquam exculet à pec-
caro, quamdiu est rerum quas scire possis et debeas.
Ex vno crimine dilce omnia, crudite Lector. An pu-
eas Amadaeum bona side ec sincere quicquam Facturum,
cum adeo illustrem D. Thomxe locum, qui sic omniun

## Folio 14 — 167915642X:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
2A
DESD. T. SECF, I
controuertiarum basis ex regula, Fallarie: Si magistru
remerare, qui ominium reritur manibus, nec pudore, nec
intamiae metu deterritus elt, puras ne illi Fore religion
discipulos interpolate, quorum libri CUm TaEO exFeHE, VIX
erobari porest corrupcela, ec plasiarii crimens, Sed nebis
coctam crambem obcrudam, contule qua superiori dis-
pucatione demenre S. Doctoris fuse dispucanimus. HTic
ruum obseruo, cum de ru probabilium profunditime
in Ouodl. discultam ec explanaram quaestionem D. Tho-
mx in Summa praetermilerit, nec extraneorum rilus im
puonauerit, hinc factum ab anciquis Thomiltis fere inca-
ctam fuisse: rix enim aliud scriplerunE, quam quxe com-
munis Magistri incerprecario, ec in veramque summam
commentaria, vel detentio ab aemulis requirebant. K c hx
omnes caula detuere discipulis S. Doctoris, quibus 2d
hanc eractationem inipelli Porerant.
Pximus omnium quod sciam, asgrestus est ex nostris
Barch. Medina, e lonse a Magistri restigiis recestit, cau-
lamque aliis errandi prabuic: nec Tolum a Maoistri men-
Ec, sed etiam ab auica Ordinis Dominicani senrenria e
sloria detecit. Nam S. Doctor explicaram in OnodI. do-
etrinam puristimam, non tam Cuo marre invenit, quam
ab anciquis nostris Parribus, ab Flusonc Cardinali, ab AI-
berro Maono, aliilque anriquis Theologis haustam ex
ornauit. Nec dubico, quin illis roluerit accepram re-
Ferre, iplomet Arriculi rZ. Piculo, qui ica habet: Vrrum
ille qui habet plures praebexdas peccet plurium opinionem
non sequendo. Hoc quaectionis Peacu quali indigirauie ori-
einem malorum, quae Parres nostri de Francilcani a
Ouillelmo Fani Amoris, aliisque amulis passi SUnE. EX
qua rero scintilla cancum incendium conslarum sic, paucis
accipe.
Ebroinus Dictauorum Exiscopus, primus legitur plura
Sacerdoria habuisse ad annum 838. quo primum Auchore
et laculo, haec polroamia benefciorum peltis orbem in-
nasic, Episcopacui Dictaviensi, adjuncta ABbatia S. C Cr-
mani a Pracis ad Tuburbium Parisiense. Multis haec cumu-
lata Sacerdoria Placuere, ee cum inde grave damnum
impendens praeuideret Cuillelmus Parisiensis EpiscopuS,
eanco malo auerrendo, hanc de Beneficiorum rnitate
controvertiam ad annum 1278. iussit à Theologis dif.

## Folio 15 — 167915642X:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
DEFENSTO PEVDENELA.
Ducari: an scilicet salua conscientiâ ee lalure, posset quis
adire, et habere plura beneficia. Tandem plenis Theolo-
gorum comiriis, quibus e nostra Familia, praerer alios
celebres Theologose _ ex Franciscanis, incertuie ITu∞0 a
Cancto Charo cum Theologix Profestor Parisis, breui
Postmodum ad purpuram allumprus, eorum que lustrasiis
decretum est, nullum posse sine laluris periculo, pluribus
beneticiis pociri,  ex rno in annuos reditus 15. libcas
Parisienses perciperer, quae pretio noltro fere quinsen-
eosxequanc. Flinc omnium discordiarum ee malorum ori-
50, re Paulus Amilius Fristoricorum nostri Eaculi iudice
Ciphofacile princeps, restatur his rerbis, sacri mendi-
cantium caetus, vorinam pauperratem laudibus efferentes,
in divites sacerdotes consionabantur, eorum cupidicate, e
ambitione. Seruorum Dei numerum multis partibus im-
minui, alos bina, aliosterna, alios plura sacra, eaque opu-
lenta (acerdoria habere. Hacilli praedicantes, habebant ad.
versarios summos viros, Cs maena (si modum Capientia
imposuissent) incenia, in quibus Ouillelmus à fano amo-
ris, qui ut vicem pro avaritia improbata, (3 casticata re-
poneret, vocinam paupertatem ipse damnabat. Ouibus
de causis, ordoreerque Dinorum Francilci, de Domini-
ei, parum à ruina abtuerit; quod pro beneficiorum rnitare
starene, aduersus polrsamiam, id est, pro opinione à le-
Sestance puonarent, aduertus probabilitates.
FIxc ce paucis voluimonitum. Lector crudite, reinde
agnolcas quam inique Dominicanorum nomen, de D.
Fhomam reluri clrpcum habeat aAmadaus, de in PaLO-
cinium aduocet laxistimarum conera lerem opinionum;
cum ab incunabulis Ordinis, pro lese, et pro turis opinio.
nibus, rique ad Cansuinem decertarine, cum à S. D0-
etore in cuius rerba iurant, hoc dogma inconcustum ha-
DeanE, quod acieur contra lesem, semper esse malum
nec excusari per hoc, quod sit secundum conscientiam.
quacunque probabilirate municam, quae in cerricudinent
moralem nunquam sic cualura, quandiu reclamabune
Doctores oranes, de contra stabunt rationum momenta:
quorno verbo convelluntur, juxcunque Amadaus tO1
lua opere congeric arsumenta.

## Folio 16 — 167915642X:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
D25P. L. 3FCL. l.
PAR A OR A PHYS SECVHDYSI
Expenduntur Thomistarum restimonia.
TForr a 5. Doctoris rectioiis, abeint rlli antiquos
LNrum Thomistarum, et modernorum. Non licuié
singulos consulere: Si secus senriant (quod aftirmare vet
negare rix aulim) dieam cessisse cempori, a recentiorum
masisinienca actendisse, quam S. Doctoris documenta,
et anciquorum l’acrum exempla: quod de Soco dicino-
lim. Neque ad hoc coonne cicara ex illo verba in 4. sen-
rentiarum dilt. 28. 9. 2. 2. 5. 2d5. Nam eo locicantum do-
cet, s quis adhaereat opinioni, ex maoninominis autho
ribus probabili, cum stat prolese, ee grauioribus rario-
num niomeneis fulcitur, guales lunc D. Fhomae e Scoui
dum ille censer reum publicis cabulis connictum homici
dii, inste damnari, ec oportere ad morrem, à iudice, cui
priuarim comperra sic eius innocentia: Scocus negat id
legitime feri posse. Socus hoc luculento exemplo, regu-
lam a se consticuram illustrat: a discipulo D. Thomae
absoluendum iudicem, qui Scori opinionem secutuS,
abltinnerit a damnando reo: negue id benekcium a Sco-
tista reculandum iudici, qui reum ex D. Fhoma senten-
cia mulcaric. Der Guimenius paris probabilicaris pro lege
verimque, non hinc pro honcsto, et lalute, inde Pro
commodo; Doctorum numero, ee auctoritare, e ratio-
num momentis dissidentes opiniones, ec tum illis asten
ciemur, ec damnabimus Conteltarium, qui propria opi-
nione sepolica, Poenitentem securum aduerlam, noluerie
abloluere.
Recolendus hic esteriplex gradus opinionum, accurace
a nobis distinctus; primus probabilium Colicarie, quE
adversam nullam patiantur; secundus est puonantium
verinque pro ofticio, qualem diximus discordiam fuisse
Anseli Judais praefecti, cum custode Perlarum, de cuius
generis est disceptario D. Fhomae cum SCOcO: naM SCO-
cusproinConte certar, ne poenas decimmeritas: D, Tho-
mas pro authoritare legitima, ec censet privatum huius
malum compenlari bono publico. Tertius dissentus est
opinionum

## Folio 17 — 167915642X:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSTO DRVDENETK.
opnionum hinc pro lere, inde pro commodo cercait
cium, parum aut nihil Fere malicimendum est, ex arbi-
crario primi aur secundi generis opinionum delectu: quia
Cemper aliquod officium i plCTUIE, PaF aUE maiuS e0 Quod
Omictitur. AC ex alcero confictu srave impendet peri-
culum, ne reile honelto, commodum Caluri anteponas;
quod Ciceroni aliilque Philolophis rilum est adco PrX-
Posterum, reculpae imputene, (i vel dubites id cibi ruquam
licere. Doctorum reliquos ad Sori sensum admitto, de in-
TexPretOT:  id sentiant, quod Amadaus contendic, rnius
Doctorisnomine, effici probabilem opinionem, quamli-
bec lesi ob nostrum commodum repugnec, aliis Docto-
ribus seclamancibus, sraui censura dignum pronuncio:
sicut quod infert inde, consectarium, non posse cirra cul-
pam, reculari absolurionem paenitenti, securo opinio-
nem rnius Doctoris auctoricare Factam probabilem, etiam
lifaveat rolupcari contra legem: nec rili Thomictarum
quosretert (quamnis Forte laxiores sine quam par sic disci-
Dulis D. Thomae) propolicionem hanc eoro ambieu, nulla
exceptione admitrune.
Thomistas rbique carpit, etiam dum laudar; quid Fa-
cturum puras, dum aperre damnabit: immerico Caiera-
num acculat periculole errase tomo 2. Opulculo 6. Cap. 2
quod summo Pontitiei scriplerie promisam esse rerica-
TeM FerUM, que Fidei principiis continentur, non carum
quae nacurali lumine indasandae Tunc. Ouid verins hoc
allerro Caierani: quid iniquius centura Cacharini quam
retert ec lequirur Amadaus, eo loco Caieranum periculo-
se errasse: non magis lane, quam s quis dicac, resmere
cemporarias, maxime intidelium, non esse permistas ple.
noiure Ecclehiasticae porestari. Sed peius errat Caramvel
Theolooix Fundamentalis num. 182. dum nesac, vilam
in mundo dari auctoricarem, damnandi opiniones
Probabiles. Exculari non posse à sraui nocd cemericaris,
hoc Caramuelis altertum, omni senere argumentorum
cuicimus: quibus demonstrarum est, nihil probabilicate
indifferenti ad bonum e malum periculosius: nec posse
curam feri, nisi in euidentiam euadar, vel adhaereat legi.
Neque probabilicatum indicium Cubducie ab autoritare
Ecclehxe Caramuel, nisi re impune probabilicatibus indul-
eat de orbi illudae Christiano.

## Folio 18 — 167915642X:0066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DESF. I. SECZ. I.
Sed mira est Amadaei aequicas: Cacamveli rniversiint
quaecum que probabilis opinio in maceria Fidei, demorums
turissima est ad Calurem, e supra omnem Ecclesiae centu-
ram polca: Caietano aurem non omnis generarim opi-
nio probabilis, Ced ea Fantum cuiuS nUIIMM exEAE ex SCTI
Peura e Fraditione verbum quae ad Philosophos, e iuris
Peritos, non ad fidem spectar, extra Porum Ecclehalticune
est: de tamen mirius cum Caramvele agitur, quam cum
Caierano. E90 concra periculolum, aur porius mani-
Felte haerericum Caramuelis altertum, ee Caietani veris-
Timum elle conrendo, et demonstrarem, niliagerem iam
actum superiori disceptatione. Dux ex cribus cognomi
nibus Barcholomaeo, Marrino, et Perro Ledclina, atque
ex Toanne Nider retert, vellem liceret explorare: led
cum hiorum auctorum copia ad legendum non luppetat,
iIlOS INCeEPECTOF ad sensum Maeriner; de antiguorun
Thomistarum, quos certum est non adinisisse rum e
delectum opinionis minus curxe pro conimodo, nisi cun
ca probabilicace pollet, quae omnem aduer (a Fere abTOT=
beat probabilitarem: quali diximus dispucatione superio-
ri, omnes Frui opiniones à D. Fhoma de imoribus in-
ductas.
Exrerum si Amadxus sui Ordinis defentionem e non
Atro Ctacuerar reperere, quarendum illi masis erat, quid
D. Thomas de quaquere, ee nominacim de rlu probabi.
lium doceret, quam quid eius Discipuli sentiant: cum
S. Doctorrnus nobis sc, inctar omnium, _ supFa OmNES.
Si D. Thomae mencem rimari placebat ex Dilcipulorum
interprecarione, antiqui erant recentioribus longe, ante-
Ponendi: Si modernorum aliqua rario habenda erar, lonse
aliis praestane, quos terc nunquam citac, Poannes à Can-
sto Thoma, Rranius, Perrus a Tapia, qui nuper cum
opinione Cancticaris desit vivere, Bascholoimao à Marty-
ribus rocatione ad summam dirnitarem, eiusque admi-
nistratione simillimus, qui Pheologix moralis summani
Scripsr, quali torius Paltoralis regiminis, quam ad mor-
cem rique servauic regulam. Flis adde Marrinem de
Prado praeposicum castellanx Prouincia, pluresque alios
erudiros d Panctirare illustres, quos aroumento elt Rare
omnes pro opinionibus curis e probabilioribus: Nam (
lixiracibus, rel minimum Fauerenc, non MuistenE Praete-

## Folio 19 — 167915642X:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
D EFEASTO P R V DEN PTA.
Miss a Scriptore adeo CollicitO CauIX quam VEGeE: MaXI
me cum illorum rnus instar plurium esse postic, de ma
eoris sic apud nos auctoritaris, quam cereri omnes colle.
etim obscuriorisnominis, quos diligenter inquihiuie, ra-
tus non facile eorum libros a nobis reperrum iri, rehdem
relationis exploremus.
Celebrioribus Dominicanis inter recentiores à me no-
minatos, qui cerrius de Scholae nosrae sensu restari pos-
Tunc; addendus est Tulius Mercorus, hoc nomine criam
anceponendus, quod Tulnis prae caereris quaectionem era-
ctaric, in qua sibi summam poluisse risus est, ee mentem
D. Thomae indasairit canca subeilitare, _c in apertam lu-
cem eruie, renisi flaciem pertresister, adhuc in hac abysto
penetranda haereremus: arque ita ad Cancti Doctoris Ca-
pienciam, nostramque in illum reverentiam commen-
dandam, concioisse crediderim. Male plures habet,
quidam eriam aCFiteI aronune Dominicanos, quod rni
D. Thomae sese addixerine: et hoc vocat AmadaenS, Ser
uile quoddam e pecuinum genus oblequii, nempe quod
non acrendane D. Thomalibros, Fodinam auri esse inex-
haustam. Lenium metallorum Fructus in summo est, in-
quic Seneca, illa opulentissima sunc, quorum in alcola-
cet rena, astidue plenius responsura fodienti. FTaec quibus
capitur rulsus, tenuem de pertusoriam habent reri lpe-
Ciem, _ FUINdAIENEO CaFCHE. D. Thomae Doctrina Colida
elE, ec qua PluS Pateat iMErOxTus. Dui praeceslere interpre-
res Caieranus, ec alii; quali fosionis metallicae opitices,
venas auri aperuerune, non extrauserunt: supra Dilcipu
lorum caprum, esse Masistri mentem probanc, quae ex
illa noua quoridie eruuneur, superioribus ignOtA e OC
Culta.
Inter haecnumerare licer opusculum Mercori, rnius
ee alterius arriculi D. Phoma coregium commencarium
ex quodlibetis: cum difticilem clamat Amadaeus, quia
non capit. Ouos rero nectir ex illa nodos, dissoluimus
Subcilissima Meccori incerpretatione, ee omnino necesta.
ria, nis relimus cum Anonprio, D. Thomam nullam
admicrere iuris nacuralis ignorantiam, guae Fallam quam-
cumque opinionem lesi aduertam a culpa exeulet.
Duare hic masis audiendus et MercOruS, quam Bar-
cholomxus Medina, aliiquerecentiores Thomilta hune

## Folio 20 — 167915642X:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
C
DZSP. Lo SECT. I
securi, quia minus operose articulum ex quodliberis;
quam MercoruS, incerpretari (unE.
Propolitio de liciro delectu cuinscum que opinionis pro-
babilis, est Amadaeo, quod generi humano primum Ada-
mi peccatum: nihil est, quod non inde deducat et probet
mali: quia rix rnquam deelt, rnius aur plurium Docto-
rum auctoritas; quxe rerisimilem, id est, curam apud ip-
sum opinionem Faciar: cui vero non adsc sceleri quami-
becimmani, et Custraoetur aliqua verisimilis ratio, CuM
morralicaci animae, de acheilmmo supPeTanE quaS OPCTX
Pretium sic profundissimi Theologi ralide refellere: Neque
enim omnibus Carisfacie Amadxus Cua Theolosia nacu-
cali.
Acque ex hoc ruinoso, e purido FundaeNEO, quah
consectarium, secundam eiuldem eractatus Propolitio
nem deducir, Ministros Regios in cributis imponendis,
ee rectigalibus exigendis, minime reneri opinionem pro
iure subdirorum probabiliorem sequi, relicta probabili:
e licet idem iuris neget subditis, ex minus probabili opi
nione cribucum recusandi, e Judici rem re libuerie adiu
dicandi: non delunt camen Doctores, qui xquo iurelta-
cuane, Regibus sc lubditis rivendum.
Verum tras pericutosissimas opiniones late refutanimus
disputarione reraque superiori, hoc maxime arsumento:
quod iultum rbique bellum ex reraque parte accendant.
Vnum addam, quem Expius in parrocinium aduocat hu-
inmodi laxicatum ex Dominicana Familia Barnabam C al
lesum, esse auctorem intimi Ordinis, cuius exrane aliquot
conerovertia ex losica, et cractatus de conscientiâ proba-
bili, quem inseruit quinea auc sexexe Edicioni loannis à
cruce, readiunctus grani auctori rendibilis Reret. F105
sibi Thomistas adCciseit in Parronos, quia celebriores ille
aduertantur.
Ouod rero Parictum anconinum, Caietanum, Syl-
mestrum, ee Armillam, pro se Care scribat Gallegus, A-
demnon meretur, ee Falsi connincam hoc arriculo: nec
leve argumencum est, quod ex illis nulla verba referae
Amadaeus: neque enim causa quam rrset adeo negli-
gensele, repociora illorum celtimonia, quam nouien il.
lius Thomilta, ignoraret aut cacerer, cum Gallesi vertons
quak cedro disna exscribat.

## Folio 21 — 167915642X:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
C ONSE N SVS F R A N CTSCA H.
luo Mebo; algue nac lantot quidam Lheologus.
suspicabatur non esse genuinum Pheophili, quod e
intolens, citare de reterre auctores qui Lacine non Ccri-
pltene lecector enconeca, qual re eate Dene
argumenta, quae ex illius officind prodiisse dene
bunc.
Pexter morem, auctores Tralico et FTispano Permone
Consensus Franciscanorum cum Dominicanis, es
dubias fersora u Linferibio, in est produ
lium ad lerem restrincendo.
PECESS AR EYM duxi huic arriculo, de nostris in
cractatum amadaei de opinione probabili animad-
versionibus, consentum reriusque Familie de scholae, de
ruprobabilium securo, demonsteari: re una responsio-
ne indeperita, retellam, infinica Amadei argumenta, ex
Francileanorum restimoniis, que ad luas propositiones
muniendas, non masis sincere, nec minus preter horum
auchorum mencem, quam Dominicanorum e Thomi-
Itarum passim asciscir; re reriu (que schole, comperto hac
de re sentu, iudicet xquus Lector, quid reri habeat Oux
sio Facti, institura a P. de Champs, suis in Pantenium
libris, Caris noro; cum rno breui opusculo contendit, la-
xitares ab antiquis, auc exeraneis Theologis probabili-
carum inductas, 2 Cuis coercitas, dt ad seueriores regulas
Fuiste correctas.
Licet haec retelli posine, ex iis quae vleima parre Dispu.
rationis superioris diximus, rbi accurace invectisauimus
antiguorum mentem de rlu probabilium, de certis ar-
dumentisdemonstrauimus, omnes ad vnum ance BaF-
cholomaum Medinam, capicalirer huic laxitati tuisse ad-
verlacos, ee nihil opushabuisse emendatione, ee restri-
ctione recentiorum: aliqua etiam ex Scoro, Cingularia
ee mira caurelae acculimus. Verum canti apud me est ad
hanc controuersiam, rnde pendet xecernitas, Subcilis
cum angelica schola, in hancrem consensio, re ad illam
mandam nullum sum laborem derrectaturus. Sed eo
i
DARACRATHIS LCLLEIS.

## Folio 22 — 167915642X:0070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DESD. I. SFCT. I
nos levauie ex Francilcana Pamilie, et Scori Academia;
recens quidam auchor, pio e cruditomasis, quam lon-
30 dehac controuerhâ opusculo, nuper re creditur TH0-
lola ediro: ica enim Collicire e anxié, sese occulcanie hic
Scoricta, Fugiendae re puro slorix, quam breuissimo
lcripro maximam ee perpetuam meretur (neque enim
alia potelt esse caula Fallendi homines) ve nullum rolue
sic lui veltigium, ex editionis anno, aut lOCO exTaTe:
led quo se diligentius abdidir, eo ridetur clarius inno-
ruisse, Francileanum esse piissimum, ec protundum Sco-
tiltam, qui Parris Cui Canctirarem relipiat, sii masistri
Subrilicarem Pere xequer, e rbique eius mencem asséqua-
EUT. Teague quid Francilcana Familia, sive quid ScoruS,
quem sibi in magistrum delesic, quid eius discipuli sen-
tiane, aut sentire oporteat, de probabilicacum viu, la-
randus ne suc an restringendus, nullo labore, emolu-
mento ingenti, summa rolupeare lonse honeltiori, illa
quammenticus Capucinorum Fxprouincialis, dicebat sc
ex Amadai lectione percepisse, licebir discere ex hlius
Francilcani disserratione, cuius, in graciam Lectorum
hic compendium de medullam dabo.
Primo remoris ambasibus, aduersariorum Cophilinata,
quibus eracte retellendis, mulcum nobis cemporis amis-
sum est, rno rerbo excludic, detinitione opinionis pro-
babilis, de qua dispurandum suscipir peaemilla, ec COnEIO-
verlia Racu reuocato ad sensum noltrxe quarrae regula,
2si de opinionibus probabilibus, hinc pro lege, Caluris et
honesticaula, inde pro commodo, rem licicam, aur il-
liciram esse concendentibus; postut mens vuo aut duplici
iudicio practico rerique propolicioni contradictoria assen-
riri, de pronunciare veramque parcem contradictoriam
eHelicicam, ex propriis rarionibus, ec non esse licitam,
exrationibus parris opposexe. Controuerlia stacum his
verbis constitutum, 5. 7. illustrat exemplo serui, clam
Subrixieneis bonatuiDomini, in Colurionem Cux mercedis:
de illoisiteur quaritur, non quidem, an possicesse dubius,
e perplexus, proprer rationes hinc inde oppolitas, neque,
an reiectarua parre, possit alteram eligere: verumque
enim quilibet nostrum id Reri posse in se experieur: sed
an audiris rationibus pro VEraque PaTTC, PONSIE FOrIaLC
duxlex, auc rrum iudicium practicum, quo sibi persuadeatu

## Folio 23 — 167915642X:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
C. ONS EHSVS FR AN CZSCAN.
2t
viram que partem, re actu sibi propolicam, elle rere pro-
babilem; scilicet, illud quod subripic Furriue à Domino,
eseluum, e non Cuum: teneri ad resticurionem, d non
reneri: rirde indifferenter ex duabus parcibus simul pro-
Polris, poltic licire quam libet roluerie amplecti, haben-
do limul consensum paratum ad alteram Pastem, re le-
curam ad CaluLeM.
Tocorero opulculo, sive rrgeat aduerlarios, seu ret
Bondear, non aliud aroumencum verlat, quam quod nos
primâ clasle repoluimus, ex principiis (ynaerelcos repe
tirum; id que non cora ca amplicudine qua prolequuri
sumus, iuxta rarios mentis gradus, Ced ca cantum Parre
VIgCE, Quam MerCOTIS ex DeluGO, d D. FaGHaNUS ex
Caltropalao obiiciune Sanchez, qui hanc controversiam
grauissimam de ru lesicimo reriusque partis concradi-
etorix, ad cum satum renocat, quo subcilissimus ilte
Scoricta deduxit. Ouare, re cerra methodo quas fusus
proteriprobationes digeramus, ad duo arsumenca reuo-
co: quorum primum pocest hâc Formâ proponi. Ad Vici-
eum cuiuscunque opinionis probabilis aliensum, ec rum,
vecestarium est, mentem rerique parti concradictoria
assentiri abSOIuEE VE rera, Sc re FaIsa: quia indicium opi
nionis probabilis practicum, est reluri conclusio deducta
ex principiis Cyndereleos derebus asendis, cuinsillarione
alsencitur, ee riillius, cransir in altensum rei illaca, re ve
rx X licirxe, aut secus re Fal(ae de illiciea: aEqui LCpUGNAL
incellectum, assentiri rerique parti contradictoria. Maio-
rem provositionem concedune adverlarii: quare San-
chez licet renvar posse incellectum, ex principiis incrinle-
eis, habere assensum veriusque partis contradictorix, 2d-
mietie tamen elici posse a principiis exrrinsecis, id est, ab
authorieare Doctorum, qui alterveri parti Favent.
Id vero omnino repuenare probat noler auchor; primo
ex Scoco5. 9. quia, inquit, in ConradiCtOLMS neSAHO
non Polum remoner affirmationem, sed eciam iplam rem
attirmacam, ideo nullo rempore, nec reipsd, nec cosi-
catione intellectus, dux contradictorix poltunr simut esle
rera. Idem declarat 5. X. ex Seoco in 4. Mlecaph. qua ll. 3.
rbi incerpretatur hoc commune dictum, concradictoria
non posse incelligi, aue rix: quia non poltune, inquies
imus concipi ve rera cum assensu, quamuis nihil vecet
B iii

## Folio 24 — 167915642X:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
e4
I5P
E. SECT. F
axprehendi sine assensu. Ideo, inquic Scorus, contraria
opiniones postunt esse inmente apprehendente, non iu-
dicance. Fodem 5. Tr. Occupat relponsionem aduerlario-
rum, contradictoria non esse quidem absolure reca in
se, led collaca ad nOS, quia VeTa APPATENE: CONtra
ille instac, reritas rerum polica est in convenientiâ ad
luum exemplar, e ad ideam diminam, vel est ip (aMCELCS
ve relucet in incellectione dinina (ui cauSa: AF certum eAt.
veram que partem concradictionis non esse determinare
veram in ideis, ec rationibus aerernis: Frgo nec porelt
rila rarione, a nobis reraque pars concipi, ee indicari
reta. sed ad summum illarum altera disunctiue.
Idem argumentum Contirmat 5. T2. Non minus repu-
gnac, propolitiones contradictorias de moralibus, simul
veras esse, sculicitas e non licitas, quam de rebus ad
speculationem pertinentibus: Acqui iltarum rerique re
puonat reritarem inesse; re probae Scorus ex Arist. 4. MC
caph. rbi contra Prrasoraeos asserentes quaecunque appa-
rent esse rera, arguit PhiloCophus: R ica sic, contradicto-
ria simul Fore vera; quia pluribus diverla opinancibus, 
quiliber rerum assequatur, idem erie simul recum de Fal
Cum coniunctim aur dinisim. Probat vero primam pro-
Politionem ex eodem Scoro. Veritas cuinscunque conclu-
honis seu moralis sen speculariux continerur principus
vnde deducitur; e C illa sine Cubalterna Peu subordinata, re-
Feruntur candem ad rrum primum principium e imme-
diarum, cuius veriras, de recticuido elt per le noca vel à
Peacepto divino, quale est istud non licet subripore rem
alienam inuito Domino, illud vero principiumnon pocest
contipere recam que concradictionis partem, nempe rem
ad subripientem iure perrinere de non perrinere.
Secundum argumencum mulco rberius ee eleganrius
prolequitur per plures parascaphos cuius summam hac
torma propono: simens eodem aur diverlo indicio practi
co pollit assentiri verique. parri contradictoriae re rectae de
licita, sequicur consticuendam esse quintam conscientiam,
qua omnia dubia practica dirimar his duobus est (5 non
est, ea vero conscientia noua elt, inaudita, repugNaNS, _
diverla à quacunque alia conscienrix specie, ergo cum
eor ritiis scateat est ommino abiicienda. Primam arou-
menci propolcionem explicat 5. 7. e probarionem iat

## Folio 25 — 167915642X:0073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
C O NSE NSVS FR AN CISC A.
insinvanimus, opinmo probabilis posita est in iudicio pFa-
ctico ex principiis Cyndereseos in regulam rei agendae:
at consciencia ex Diuo Thoma et Bonaventura, quid aliud
es quam conclusio illaca ex principiis rationis, de Per
discursum admorca directioni agendorum:
Minorem Fuse prabat 5 9. d pluribus sequentibus r-
que ad parascaphum r4. Resumencis omnibus Pramitti
relur Coliduin fundamencum, conseientix definitionem,
quam 5. 7. dic rix differre ab opinione probabili turâ, seu
legi consentanea, sicut dicemus prosresti argumentorum,
quibus aliud praestruie Fundameneum, à parcitione con-
Ecientix 5. 8. secundum Scoriprincipia, in quatuor reluci
Species diuisx. Cum enim conscientia lic parricipatio le
SisXternX, _ quasi Vicaria Dei, Siprobe fungacur luo
munere, e Deinomine vera praecipiar bona, ac mala ve-
cec, primam consticuit speciem conscientix recta, seu le-
SIXFEFHR CONTEHFAMCX; Q GULA NON PUTaL SCOTuS rCCederE
conscientiam, cum actus quoad speciem indifferentes
permirrit, et indulser: rnde purar existere secundam re-
luri speciem conscientiae indifferentis, re dictat opus, nec
determinate bonum moralicer aur malum. Distentit 5.
Doctor a Scorohac specie conscientie, quam non agno-
feir, ex alio principio, de actibus quoad speciem indiffe-
rentibus, quosmali aur boni concendit racione imbui
oporrere, cum singulares Aiune e individui. Sed haccOn-
eroversia semora, quae nihil ad nostram retert, conscien-
ria certiam speciem Facie; secesu à diuinâ lesC; CuM Pe
errorem suadet malum, de cuadic in peruerlam, Ceu quod
idem est, in exroneam. Si veromens harcat, de paribus
argumentorum momentis, hinc inde librata, in nCUETaM
Parrem rergere velir aucpossit, Ac quarra lpccies con-
Scientia dubix. Ad superiorum aliquam reuocaneur alix
Species: probabilem qua stac pro lese ad rectam, qux
vero sac pro libertare ad perverlam reterimus, vel 2d
dubiam, ad quam perrinet sccupulola.
Dui incimos animi recessus Theologi, ae Philolophi,
lonse accuratius rimari sunc, de lustrarunt, quam anciqui
e recentes Mathemarici, e Astrologi, Caeti, cerrarum,
ec maris sparia emensi sint; hos canrum meneis humana,
Leu conscientia, status ac eradus distinxerunt: ad quem
VerO supOrIOEUM, DTAHE adverlarii percinere suum ilIIu

## Folio 26 — 167915642X:0074
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
26
DISD. L. SECF. I.
eudicium, de reraque contradictionis parte, Falsa et rera
recta de illicita:
IIlud noster author accurare excludie, ab omnibus (pc
ciebus conscientix enumeratis 5. Fr. quo enim nomine
hanc conscientiam appellas: Non Ccrupulolam, quae non
corquer animum auxid religione, sed porius omnem auel-
lic et lemouer scrupulum, nec excosicaca dicitur à suis
auchoribus, nisi ad imentis cranquillicatem. Non accen-
lebunc etiam conscientix erronex; cum contendant Con-
venientem esse rectae rarigni. Nec minus lonse abest à
conscienciâ indifferenti; quia haec dererminata est ad
rnam parcem contradictionis; alcera abstrahit ab reraque
Darce, rel porius vergmque complectitur. Eodem argu-
mento euincitue, ad conscienciam dubiam non scuocari,
quia hec suspendie pperacionem, illa dirisit, ee ad cane
Mnvellic.
Dices ad rectam spectare: Sed ab illa multis nominibus
excluditur; maxime, quod recta rnam cantum contradi
ctionis parrem eraeseribat, ilta rero reram que comple-
ctatur, cum chmen repusnet, simul quamlibet illarum
reram esle ec Fallum; quod repurat opinaNS, neC aEten-
dic necellirium este illarum alcerurram esse malam de Fal-
Cam: ac proinde, dum verique astentituT, Vt ver _ b0-
nx; rerum nomiha, de nacuras permiscet, lucem tene
bras, malum bonum appellar.
Siad vilam ex enumeraris conscientix speciebus, re-
duci polsichaec recentiorum conscientia, ad dubiam ina-
sis accedere, ac proinde periculolam esse, de pervexla
Proximam, demonstrat noster auchor 5. 9. Ouia reliquxe
consciencix species, alceram contradictionis parrem rel-
Diciune: recta quidem, opus contorme legi; perveila,
dissencaneum ab illa; indifterens, opus determinarum
quidem diriger, led expers boniraris aur malicix moralis;
dubia vero reramque concradictionis parrem spectar, et
dim assensum susvendie, impedie opcrarionem: quod re-
rius ee efticacius existere deber, quam à dubia, ab hac
quinca conscienria recentiorum, nam conscientia dubia
relpicir reram que partem contradictionis dilunctiue can-
cum, de ideo rimer operari, nec Ranre duhrio porest se
dccingere operi: alias eligerer peccare, hoc iplo quod
peccandi pericutum non reculet, dur fugiat: illud rete

## Folio 27 — 167915642X:0075
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
AdeHoTOLLaCILAH.
conlcientia quam impuonamus, ausec magis quam du
bia; quando quidem posicine allencitur, partium alteram
cuius delectum permirrie, malam esse de Falsam. Dicc
conscientiam hanc, aur opinionem recenciorum, nihi.
ditterre a conscientia probabili, quam hic authorreuo.
car ad primam speciem conscientix recta. Sed 5. 10.
inde amolitur hoc argumento, quod conscientia rere
Probabilis delionee roluncari rnam contradictionis par-
tem, Cemoca alcera; quod minime connenic recentiorum
probabilicari, recamque parcem approbancis. Deinde,
hic auchor non agnoscit opinionem probabilem, nis sIC
indicium practicum, ex syndereleos principiis deductum,
conformius lesixrernx: quam definitionem late ec eru-
dice explicar 5. q. ec tribus sequentibus.
Sed ad huius crauistimae ditticulcaris enodationem, ac
lucem, obseruari relim; probabile de quo cories dictum
necres adhuc extausta est, bitariam sumi: primo late.
Pro quocunque rerisimili, quod racionibus non sC
desticurum, quae aliud sentiencibus negocium Cacesane,
qualia sunt plura placica philosophorum, et harecicorum,
contra res Ade receptas, de providencia, de immortalitare
animorum, ec. quibus quamlibet arsumentis verilimils-
Busmuniantur, netas Acassentiri. Peaeter haec rerisimilia
improbanda, qua laco sensu dici possent probabilia, Ced
improbanda; Crictiori significatu rocabuli probabile di-
Citur, quod rere probari possic: id que icerum duplicicer.
vel assensucantum, vel allensu ee rlu, itaut probari pol-
SC, de rurpari. Jeaque probabile roro luo quo lacistime
Paret ambitu, cribus oradibus contineei de distingui con-
enientissime porelt, extremis duobus, rno medio. PxFre-
morum primus et remorissimus, elteorum rerisimilium.
quorum altensus dersus periculo non caret d ricio, de ad
illum gradum referimus qua cumque finem vlcimum ho
minis, et subinde immortalicacem animorum, Dei rni-
carem, existentiam, _ prouidenciam, impusnant placi-
ta e arsumenta, quorum licet non occurrat solurio po
Siciua euidens, idelt, qua Falh connincat, omnis camen
illis assensus denegandus est. Alcerius extremi sradus
sune ea probabilia, quorum alsensus ee rsus innoxius eAt,
de legitimus, huius ordinis lune opiniones quacumque
probabiles nesariue et policiue cura, Ye ManL PrO LesC et

## Folio 28 — 167915642X:0076
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DTSP. I. SFCF. Y
Talure, a qua omnimodam a peccaro, et a malo, immu
nicarem habent. 3. Denique, ee medio gradu ac latu,
concinentur probabilia, quorum assensus nihil maliha-
bet, Ced rius periculo noi caret: itaque pares innoxie
illis alsensum adhibere, sed non perinde tutum est ca
vlurpare, seu ad opus d ad rlum reuocare; cuius generis
innumera dedimus exempla: eoque perrinent, guacum
que diximus Cpecularine, non practice probabilia, qualia
repucamus quascum que aduerlarii ingeniose excogitant
opiniones, pro commodo conera legem pugnances, qui-
busnihil subcilius ad exercirationem ingeniorum, nihil
Periculohus ad vlum de ad Calurem.
Ilas omnes nostra distinctionis partes, coreoie illu-
Irac exemplum accommodatissimum, et pluries reperi.
cum renatoris, cui ad insrellum Eylua, occurrie vel certa
tera agreltis, incertus masne sic an Femina, vel quid
aliud apparet se in syluis morans, ee dubius haeret fera ne
sic Sylueltris, an manluera, relhomo, nec in has omnes
Parces delunc aroumenca, quibus omnes probabiles tant.
Sed rerisimilius hcilli, Feram esse spluestremi, non tamen
Lepolica omni Formidine, ne mansueta sIc, aur homo.
Ouid ad ilta: permietimus renarori horum omnium
opinari quod libuerie, ec ad arbierium assentum praebere
Parti quae masis arrilerit: at lonsealiud est dersu; ne-
que enim licer ad opus aduocare. Ouare dicerem has
omnes partes probabiles speculariue, et quoad altentum,
noxias esse e periculotas, ad rlum reuocatas, ob Formi-
dinem adiunctam, ne dum creditur probabilicer Fera
Syluestris, Selopo aur celo, domeltica luo domino chara,
aut homo interimatur.
Non existimo rilum, hanc nostram probabilium divi-
sionem in tres oradus, eorum que consticuram distinctio-
nem, negaturum. Sed hic mirari Cubit, recenciorum
Theolororum hduciam, qua iura divina dispensane, ee
reloluune, mulro largius ee liberalius, quam humana:
damnane homicidii, aur grauis iniurix venacorem, que
Probabilius repurans se Feram Cyluestrem, d ragam im-
Decere, nihil moratus Formidinem sux opinioni adiun-
etam, ne Forre displodat aut iaculetur in feram domecti-
cam, aur hominem, reuera homicidium admirtar; nihul,
eamen dubicane ab OINI MeTU PeCCati _ daMMaTIOPI

## Folio 29 — 167915642X:0077
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000077.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
CONSENSVS PRAHETSCANORVII.
21
e08 liberare, qui opiniones sequantur probabiles, cum
Formidine cum innaca ipsis, tum ab aduerlis opinionibus
Probabilioribus insectâ, ne a Caluris vis abducant, Xt 9r3-
uicer impingane in legem diminam, idque mulco proba-
bilius sC, quam à lege _ à Calure non esse distentancas.
Ouare rerem absoluam, ee aliquam lucem conteram
Profundissima dispurarioninostri Scorilta, obseruandum
eltrlcimo; cuilibiet opinioni probabili, cuiuscumque sIC
generis d ordinis, aliguid Cubesse Formmidinis, nC res socus
se HaDCAE, GIIAMI OpINCMUE, aut credamus; eaque FOrMI-
do aut dubitacio, ex eriplici capire existit, ab incuidencia
mentis et rei; arque inde oriuntur dubicaciones de myste-
eiis Adei; quas non excludit omnino Ades, sed tancum
Cas, Qua vincane ee crahant in oppolitum, rE ex ScOtO
docet noster author s. 5. nascitur eriam haec formido à de-
bilitace arsumentorum, quibus munitur opinio, veltan-
dem ab aduercae paribus aut ralidioribus fundamenris:
licet rero huinsmodi Formidinem aut dubitarionem, om-
nis opinio aue. obscura cognitio adiunctas habeac, non
tamen eodem Cunt locohabendae; nam cum opinio Fauet
legi, de consentanea est tinirltimo, ac recto in illum ap-
Pecirui, nihil morari oporret huiusmodi dubitationes, de
Proculamandanda est omnis Formido; quia huiusmodi
opinionis, tum assensus, cum rus, omni caret vericulo
Deccari, de damnationis; quod cum nequeat amoueri de
abstersi ab aduersis opinionibus, summae mihi ridetue
esse Aduciae, ne dicam remeritatis, ilta superioribus equa-
rc, quoad securitarem saluris ec innocentia.
Ex his omnibus agnoscer facile cruditus Lector pro-
Fundam mentem Scoristae nostri, de quam sequitr di-
verlam a nostra methodum: nos de probabilibus cgimus
coro luo ambitu, caque detiniuimus, re hos eres gradus
accurare distinctos complectuntur. Hlic vero auctior a(
lumpsie explicandum, e definiendum probabile, omnino
Practicum, seu astensu a ru probandum; illud que accu-
rate detinie, quatenus est indicium prudens legi, Fini vi-
cimo, ee recto Capientum in illum appecitui conforme,
quod Formidinem sibi adiunctam nihil IMOFCEUIE, nec im-
Dediat cerram destinationem, e dilectionem boni overis:
quare illam Formidinein dicie simplicem esse, non trmam
dubicarionem, e ad intellectum speculariuum perrivere;

## Folio 30 — 167915642X:0078
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DISP. I6 SECF, 1.
quia o impellic ad operationem. Addit ctiam aculies
etse diversi generis a indicio practico, quodistius deter-
minatio actualis sic, eiusque contormitas ad rationem
repucatam rectam actu cognoscatur: difformitas rero de
qua estformido, e vericas opposira, concipiuntur solum
repollibiles, quod tamen laris est, re opinio adiuncta illà
guasiradicali forinidine, ex Aristorele siE quoddam aebi
le, e intirmum. Arque ex hac philolophi sencencia, idem
auchor ex Scot05. 25. Corollarium infere Cumme hic no-
candum, cum ex Arist. 4. mecaph. textu 18. se habeat opI.
nans ad sciencem respectu reritaris, eodem modo quo in-
Firmus ad hominem Canum. Sicur, inquie Scocus, homins
intirmo allaborandum cst magis quam lano, ralecudin
xecuperanda, ita etiam de opinancibus stacuendum est,
quod minime, inquit Doctor subcilis, contingeret, l
idem posset esse verum et Fallum. Scori dictum egre-
sie eius discipulus ad rem subiectam vurpar, si reraque,
inquir, pars contradictionis esset licita, et probabilis pru-
denter Scu probanda, adensu ee rsu, ad quid oons lonod
disquisitione, re agnoscamus quid curo heri postit aue
debeat:
Acque hinc ralidissimum arripie argumentum, Contra
ouintam conscientiam, paraer. 74. V(que ad 18. a cesti-
monio omnium antiguorum, e recencium, maximé
Scori, _ D. Thomae, quibus proposca dubicacione de
rebus controuersismoralibus, et rariis argumenris vert
Similibus, et ralidis, hinc inde dubicationem aurentibus,
nunquam vili antiguorum renic in mentem, ad haec du
bia responsio recentiorum, perinde Facilis ac necestaria,
Eticam purassene: liberum cnique esse opinionu ex aduer-
Copnonantium, quam placuerie sectari, quod rerisimilt
bus argumeneis nulla destituacur: ac nuII vIgUAML anEI
quorum ita risum est respondere sibi cutum elle: imo
Scorus in 3. distinct. 25. qua st. L. monet ideo bene videndum
esse in moralibus; cum inter se Doctores altercantur, ante-
quam aliquid asseratur; idem mor et guast. 2. in prologum
dubiis ex Scripeura emersencibus, quorum coenicio ne-
cellaria Cr ad Palurem, an scilicet aliguod peCCATUI IOE-
cale detur, in Scriptura non expressum, nec ab rilo incer-
precum deductum, aralibus, inquie ScoruS, debet hono
sibi cavere, ne dum se exponit periculo incidat in peccatum

## Folio 31 — 167915642X:0079
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
CONBENSVS FRANCISCANORVIE.
C si neplicat de suâ salure inquirere, dum exponit se peri-
enlo peccari ex senere fuo venialis, mortale interdum in-
currat; ex negligentia aut temeritate. Plura addemus ex
eodem Scoro d aurhore paras. sequenti.
Ad sinem huius compendii, obleruari relim summam
Scientiarum omnium cum Theologia cognationem. Nul-
la ridetur à Fheologia remorior dialecticis quaestionibus;
cercum camen est, ex ex modo dictis constare porest, om-
nium concronerharum Cen dormatica, seu erhica TheO.
logix, relur originem repeti à duabus dialectica quaestio-
nibus: quarum r. disputat Aristoreles de legibus propo.
ficionum contradictoriarum, an perinde propolicionum
huius oppolitionis de fururo concingenti, altera determi-
nare AE vera, alcera Falsa, rei omnes admietunt, cum
propolitiones contradictorix hune de re praesenci, auc
Praecerita, relabsolurae necessiratis. Thomistae post Phi-
solophum, negant semoro Dei decrero, hanc concradi-
etoriarum legem connenire propositionibus de Futuro
concingenti, ob manifestum a cxeceris discrimen, quod
huiusmodi Fucuris, nullum deceriminarae veritaris (ubsE
tundamentum, quale compecir necessariis ab ipsaimet na-
cura, praelencibus aur praeteritis ab ipla dererminatione
Presentix rata, aut iam praeteritae irreuocabiliter. RecCM
ciores ab Aristorele d a nobis dissentiune, acque ex hoc
modico dissidio Loricae, sparla est in omnes Theolorix
Parces, primum de Sciencia Dei, deinde de praedestina-
cione, lubinde de prouidencia, ee de sratia dissentio per-
Petua.
Non ominino distimilis est oriso controuerharum de
Parce morali etiam ex Logica; Ad illius sinem disputane
dialectici de demonstratione, ac subinde de scienciarum
ruicate, cuidenciâ, ee ab aliis habiribus diltinctione; an
scilicet differat ab opinione, qua rarione cum illâ Atare
postit, aur pugnet. Inde existie concrouersia, quae tOta
ad specularionem, nihil ad mores videbatur pertinere,
un eadem de re per diversa media demonsteaciuum vnum,
Probabile alterum, meneis assensus opinacinus, de scien-
citicus, pottint convenire, simulque stare. Nesanc Tho-
misca omnes, ex duplici principio de lege arris (yIlogi
llicae. quod rimedii, rnde inferrur conclusio, sequatUIE
astentus, non solum illationis, sed etiam rei illatr: vode

## Folio 32 — 167915642X:0080
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
2
DISD. T. SFCF. Y.
deducine repugnare cuidentem, ec probabilem ciuldetr
rei assensum; quod perinde est, ac rem pro indubitaca
habere, e cum Formidine, ne secus sc, illi assentiri. RC
centiores nihil orari quamlibet, dissidences in speciem
Scientiam e opinionem, eas conciliant ri divertorum me-
diorum: atque ex hâc controuertiâ omnino speculatiua,
quali ex scintilla incendium, contata est haec Caeterarum
omnium oriso de remorali controuertia; de consciencia
probabili, quam recentiores contendune stare, cutam de
reraque parre contradictoria, quod toro opusculo coregie
impuonar Scorista noster, et i quae ex illo omilta sint,
addemus s. sequenti.
PAR AGRAP EYS OYAR FYS.
Responsio ad quaestionem facti de opinione probabilis
(s una quaestionis pars expenditur.
C. Thomas nonnullis Tansenii asseclis risus est adeo
Dlonse ab Augustini de craciâ de praedestinarione sen-
rentia recestille; ve sentiant, de incerdum obmurmurent,
canto discipulo magistrum omnino inexplocatum, neque
lectum, nisi in Gratiani decreris, aut Perri Lombardiili-
bris. Nelcio an riscilcenda huius grauis iniurixe D. Tho-
maillatae, ec vicem Tanleniltis reponendi causa, author
quaeltionis facti, cuius examini nos accingimus, ad cal-
cem operis de libero arbirrio editi, nomine Anconii Ri-
chardi asserat, ee multis probare nitatur, nec Augulti.
num Tansenio lectum, nisi apud Caluinum, ee ex solis
huius haerericilibris, else norum. Non admiodum placene
huinsmodi accusationes, aut detentiones; quae magis luis
auchoribus nocent, quam iis in quos agunE. Verumque
dictum omnem tidem superar, nec secundum mihi cre-
dibilius est primo. Sed qui huiulnodi paradoxa prote-
FUNE, hOC POIUML CIETCaNEuE re rix etiam cum vera di
cune fidem exigere possine auc inveniant.
Non aulim dicere paris esse, re sic loquar, improbabi-
licaris, a recentioribus Societaris Theologis lariorem
probabilicatum rum, aliquâ cui parte arctacum, intra
Arictiores metas, ac Ausustinum nunquam D. ThomX
lectuni

## Folio 33 — 167915642X:0081
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000081.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
CONSENSES FRANOTSEANORVM.
lectum, nis in Magistro sentenciarum, ret Tansenio in
Caluini libris, sed dissimulare etiam nolim, mihi maxime
suspectum fuisse, rbi primum lesi altertum, nec propius
a vero quam superius paradoxum abesse; quod paucis
breui corius quaeltionis examine demonstrabo, rbisecre-
vero quibus convenirenos oporteat, et de quibus aliqua
POstic esse dissensio.
Ouoad nocanda, quae primo capire ad coram quaection
nem praemitrunur, duo obteruo: primum quod nocan.
d0 2. habetur reluti fundamentum torius quaectionis,
nempe ad conciliandam opiirioni probabilicatem, duas
ex Suare conditiones reguiri, re scilicer nihil contra illam
connincens afferatur, deindesvr Armro aliquo nicaturtunda-
menco. Mihi omnino suspecta est reeaque conditio, imo
priira absolure Fala est. Nam si opinio no delinac eAe PrO-
babilis, nisi conera se habeat aliquid cuidenter connincens,
in curo crune opiniones conera immorralicarem anima
contra originem mundi enihilo, aliasque Adei reritates,
qua cum ex Nominalibus, de Caramuele, demonstrari
nequeane, nihil convincens afferri porest concra opinio
nes ipsis aduersas, ac proinde si ster prima condicio, vere
Probabiles CrunERE CuEX. Onare dico opinionem deline-
re esse probabilem, si conrra ster dubium grave, ne sic ad-
verta lesi e Paluri.
Sccunda etiam condirio rix admicti porest, neque enim
Armum dici debet fundamentum, quod pari aut ralidiori
impecitur: Acque hoc norando eversO, PlanC COTrUunE
dux propolitiones, quarum causa insticura est dispucatio.
Necamus e duabus opinionibus probabilibus, posle nos
lequi minus curam, et minus probabilem, quia decst illi
duplex condicio neceltaria ed probabilitatem tutam, ec
expedicam; nempene contra illam cec dubium scauc,
quod verluadeat magis aduerlari lesi, quam convenire,
ec quod sic ralidius eius Fundamento.
Non masis placet quintum nocandum, quo rerborum
ambase, involuitur distinctio per se aperra, duplicis se
neris opinionum moralium, spectantium rel ad res ex
Colo Prxecepro, vel ad res efticaciâ medii, et Tubinde ex
Drxcepto saluri necessarias. Videntur aurem g0 nocando.
opiniones de rebus efficacia medii necellariis exeludi
quaectionibusiniis, et rovocari ad quaestiones facti, quod

## Folio 34 — 167915642X:0082
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000082.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
34
DESD. I. SFCF. I.
omnino alienum est a mente Theologorum, et d veried-
ce; cum necellitas ec etticacia rerum ad finem consequen-
dum, sic fundamentum iuris, quo res praecipiuntur: quid
sunc necessarix ad officium implendum, et ad fnem pro-
Policum consequendum.
Elis pramisis, propolica quactionis duplex pars, aut
Census distinoui porest: primus elt, plures e Societare
Theolosos, improbasse rarum probabilicatis rlum, nul-
lismetiscoercitum, e certas illi praeleripsisse. Secundus
sensus, de sacus quaestionis esle porest, hoc illis singulare
esse, e a careris aliorum ordinum Theoloois anriguisi
vel recentibus, laxaex probabilicaci rlera omnem modums
certos hines praeseriplsse: primo sensu quaestionem hoc
Parase. lequenti, alio sensu expendemus.
Ouod ad primam quaeltionis parcem atrinet; vlEro
concedimus quod disputatione r. sect. ricima declararunt
est, plures huiusinsticuri Scripeores, temperasse probabi:
licaris rlum, e neminem de illo instius lanciuille Paulo
Comitolio, quem secundo oradu seguntus Suares, laxi-
cates probabilicatum scu dias propolitiones de sequenda
opinione minus cuca, ex minus probabili, correxisle qua-
cuor exceprionibus, de Sacramentorum ministris, de
iudicibus, de medicis, de Scholarum professoribus. Sua,
rem, ee Comitolum secuti sune plures eiusdem insticur
Seriptores, qui late referuntur roro capire octauo.
Sed ad examen illius capitis; obleruo duo; primum
Suarem de alios parum consequentet ad lua principia, has
metas adhibuisse. Vel enim omnino hae dux proposirio.
nes, quas propuonar ille auchor, erane abiicienda, rel
immerito lacramentorum ministros, indices, medicos,
Scientiarum professores, Fraudanr communi iure, e dua
bus opinionibus probabilibus, sequendi minus turam, et
probabilem: de qui hoc ius starmine nullâ exceptione ad
tribica, videntur magis consentanee quam Suarem, ila
docuisse; imo Forre minus pericusose: quia cum illa pro-
babilicas adeo rasa, e effrenis, lui horrorem incutiattol
ablurdis de malis, qua secum erahie de importar, qui illa
Tubmonene, scruato principio rnde prorumpunt, horro.
rem mali, non renenum minuune, de immedicabilius
Faciune.
Cacerum has quatuos exceptiones, à Suure de aliis,

## Folio 35 — 167915642X:0083
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
ANTTOYOR, SEHTENT. DE PROBAB.
Paxae probabilitari apposiras, lare returanimus di(pur. 2.
cora sectione z. Sed nemo breuius _ neruosius impu-
Snanic, noctro Scorista 5. 21. Ouonicatur, inquie, fun
damento haec exceptio, non facile intelligi porest. Nun-
quid aeque chara est mercacori, milici _cc. Cua anima
ac Sacerdori e Iudici Cua d Nunquid paris est periculi
peccarum in nundinis, bello ec. ac in Tribunalibus, Tem-
Plis ex Pharmacopoliis admissium: Est- ne minoris nOXX,
Daena aererna damni e sensus, homicidii ee Furri, quam
iniquae senrentix causa insticta: Aliis ne regulis con-
scientia medicorum, judicum e Sacerdocum, aliis mili-
cum se mercatorum metienda est; re iltis laxistimus pro-
babilicarum rus permistus, illis prohibitus sic: Alium-ne
Deum colunes Si recta regula conscientix est probabilitas
juxcunque, quidni ad omnes pertincat: quidni illo ivre
omnibus communi rivere liceat In eorum ergo damnan-
da est, vel perinde omnibus permierenda est hxec regula.
PARACRAPHVS OVAR FYS.
Resoluitur secunda pars quaestionis facti, quoad
antiguos Scriptores Theologos.
L FFR a pars quaestionis facti, in eo posica est: an
Laha quatuor exceptiones, rus vasi probabilicatum,
Eingulares sine Suaresio, aliilque Societatis Scriproribus;
Quahi carerorum ordinum Theologi recentes, ee antiqui,
omnes ad rnum, ne excepio quidem D. Thoma, e SCOTO,
indulserine licenciam probabilium nullo fraeno coercicam.
Si id obcendat Author quaestionis, reridetr PEX Se Ferre,
rem seribir lonse incredibiliorem duobus paradoxis lupe-
rioribus, D. Augustinum S. Thomaeignorum, nec lectum
nis in Gxariani Canonibus, sicue nec Tansenio, nisi in
Calmini libris. Compertum enim est, effrenem illam
probabilirarem, esse superioris et nostri Caculi inventum,
idque probo iildem cectibus ab Aurhore quaectionis ad-
nocaris.
Didacus Aluares Pag. r0. cum elogio citams di(puF.
80. In X. 2. duas cancum dersu probabilicatum sencencias
retert; primam seueriorem, qua delectum curx cantum

## Folio 36 — 167915642X:0084
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000084.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DTSP. I. SECF, I.
prolese opinionis permicrie, et in parronum illi alcilcit
Cajeranum: alceram laxiorem, quae cutum Facit arbitra-
rium reriulris opinionis probabilisrium, eamque retere
in Bartholomaum Medinam (UUM CONTerTaneUM, d
hoc etiam nomine illi videtur addictior: ErGO AntC MC-
dinam, isnoca exac opinionis pro libertare deligendae si-
centia: Ergo anre Medinat Sola regnabat SenTenCIa
Cajecani senerior, ec tutam reputans Colam Prolesc opi-
nionem, quam secucus est Conicolus, et oloriatur se a D.
Thoma Cumpsisse, non invenisse (UO HTAETC: neC OpUS
fuit exceptionibus suaris; quae laxarunt porius quam
restrinxerine hanc licentiam, iuxta illud; exceptio firmat
reculam in contrarium; nam A Colis SaCFaMenEOrUM Mi-
nistris, medicis, indicibus, ec artium Magistris CAuEUM
sic, ne opinionem minus curam ee probabilem sequaneur,
id caereris hominum pleno iurc licebit.
Tus verorasum probabilirarumi, ante metas à recen-
cioribus constituras, superioribus laculis obcinuisse, qua-
cuor omnino celtimoniis comprobat Auctor: primum ex
Leone a Dino Antonino decerprum est. F. PAFF. TIC. 3. CaP.
20, 5. 20. Leo quidem Epistola 92. docet in dubiis et ob-
Scuris, sequendum quod nec peaeceptis Fuanselicis con-
crarium, nec decreris SS. Parrum inver ituE aduexTUM.
Hlic primus ex antiquicare locus, demonstrat inapiam at
rumeneorum ex SS. Patribus, qua laborant aduerlari):
Led illum coreoiz arre Pherorices Fucar Author, his pri-
misterrii capieis verbis: Si Sanctorum Patrinmi restimo-
niis arcumentari liberet, plura se prolaturum praeclara (
insignia. Si coc suppetane, cur rnum tantum refert,
qui nihil prortus ad remr faciar: Nihil verius Leonis ret
bis; in dubiis nihil sequendum quod Buangelio, et decre
eis S5. Parrum aduersetur: quia alias in haeresim aut in
errorem delabereUE. Sed putatne nâc Leonis senrentia
doceri, nihil esse maliaur periculi, s sequamur ea de qui-
busmerito dubitamus, an cepuonent Fuangelio, imo ita
elle, probabilius credimus: Ergo locus hic Leonis nihil
prortus tacie ad opinionum laxitarem. Et Sihic rnuS
ex millibus, e rora antiquirate delectus, ad rem sub.
rectam ineptissimus sE, quid praesidii sperare postunt ex
55. Patribus: Nec magis beneuolos Scholasticos ha
BCME; rnum D. Anconinum citanc, et in illo AIbertum

## Folio 37 — 167915642X:0085
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000085.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
ANTEOVOR. SEATENT, DE PROBAB.
57
Maenum, Paludanum, cui porest adjungi alcer eiusdem a
cacis, einstituri relacus appendice ad dispurarionem, loan.
nes Nider, qui plures ex antiquis retere Ccrupulolis, FeIII.
tenres opinionis probabilioris e rurioris delectum, de in-
quisitionem, de jubent concenci sine minus cuta deprobabili
e cuiunstibet Doctoris Classici consilio acgielcant. Per-
eius addienr celtis Panormitanus in capue Capellanus, de
Feriis: Vbi eximir a PCCCaTO, non PervanteM jus PExCePTI,
cum rariae occurrune opiniones, licet poltea apparear
concrariam opinionem fuiste reram, de quam lecucus (I,
minus subrilirer investigasse. Panormitano consenrien-
cem inducir Spluestrum. Fandem ex omnibus antiquis
qui anre superius laeculum Aoruere, capice 4. aAertUL ex
Dionrtio Carthusiano decrerum aliquod Sorbonx, iuxta
regulas laxioris probabilicatis Formatum.
en quo tandem reciderie quaestionis pars gramistuma,
desensuantiquitaris, quo ad hanc controuerliam, inde
aecerna Calus pendear. Ad singula restimonia paucis
relpondeo. Ad Anconini primum, iam oblernarum elt
hunc fcriptorem, à Fhoma Sanchez reponi incer Aucho
res, qui sanc pro delectu opinionis probabilis ex lesc:
Nec dubia est eiusmens eo ip IO quo CITaTE lOCO T. PaFEC
ciculo 30. ibi enim suscipic curandos conscientixe timora-
exe scrupulos, ee incer seprem remedia, quae aCCUTALE
Dexseribic, quarto loco est opinionis alicuius cura electio:
Scupulosi enim omnia immutane, rel in majus ausent; de
inde tura que que rimene. Ex criplici caus a sic illorum mor-
bus pene incanabilis, bona quaeque aliorum collacione
minora, inter mala reponunt, peccara leuissima lethali2
reputane, pericula remorissima, re proxima ee ingruencia
turiune, leuissimis dubiis corguentur. Fris omnibus ma-
lis accedie polremum, nempe pertinacia conera Calutaria
consilia.
Hluic morboimplicacissimo, eticacia adhibet remedia
O. Anconinus, relecatis cribus causis rnde existie, Monce
primo, illud axioma, in dubiis turiorem parcem elisen-
dam esse, ad scrupuloIOSnON PCFFIHCTE, DE PExCeptuM,
led ad Cummum reconsitium, quia cimene minora bona
quasimala, d ab illis sibi cavent quasi a peccaris: quare
in illos connenit exemplum caelibatus collati marrimo-
MIO, cui Praeterendus est ex conslio, nOn Ex PFRCePIO

## Folio 38 — 167915642X:0086
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000086.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DISD. T. SECT. T.
quia macrimonium per se licitum, est ctatus caelibatus
imperfectior, ideo illi postxoni porelt ex consilionon
aurem debet ex praecevco. Ad huiusmodi rerum gene.
ra, pertinene Ccrupuli anxie relisiolorum, qui reputant,
se grauis peccati reos, nisi obmilto minori bono ad ma-
sus alpirene. Movec eriam aliam huius morbi caulam,
incerprecatione illins Ecclehastiei 30. Oui amat perieu-
cum in illi peribit. Id enim rerum habet, cum pericu-
lum oraue elt dc imminens ex dubio cationabili non leui,
qualia sune quae scrupulo los distinent eC LOEgUenE. OuarC
in remedium illius mali, auream apponie D. Anconinus
reGULAM, QUaML LACCE AUETrUnCAE AuthOE quaectionis, quia
eius causam jusilabar: agendo courra leue dubium, non
Deceac qui adhaeret opinioni alicuius Doctoris, Cs habet
rationes probabiles pro ipsa, macis quam pro opposita opi.
nione. TIXC ex D. AntoninO verbL expFeMA CUF LACeNTIE:
Acculatur VVendroxius cemeritaris ee audacixe in cor-
rumpendis deprauandilque S5. Parrum celtimoniis, et
ex hoc rno exemplo Anconini credicur manifeste connin-
cicriminis Fallarii: nolim suscipere detensionem VVen-
droxii, sed non postum distimulare, meliori sde egisse
quam aduerlorium, qui daca opera incerpolauie locum
D. Anconini, rude contra eius sentenciam constabat, ex
mence S. Doctoris, non exculari à peccato, qui cum FOr
midine contra lesem asir, nili habeat rariones magis
probabiles, Pro ua quam pro opposica opinione: Fr8O
ex Anconino non licet sequi opinionem minus probabi-
dem de curam, stancem pro commodo, concra probabilio-
rem prolese.
Pertinaciam cimoraex conscientiae conrra (2 luparia mo
nica (quxe est cerria huins morbi Cau (a) CUTAL Ex AIBCrEL
Mlaoni regulâ, sentientis posseFrarrem simplicem, le qui
consilium Doctoris maoninominis: ec addic ibidem sen-
tenciam D. Thomx Ouodlibero 8. damnancis peccatt
mortalis quidquid sc contra lesem ex conscientiâ proba-
bili, a ca de re sit etave distidium incer Doctores, nihit
obesle scrupulots: licer enim eiusmentem eo modlibeto
non omnino explicet, tamen remedium quod inde de
Promit, de ex AIberro Magno, efficax est concra nuiul-
modi morbum; qui re plurimum nascitur ex dubiis de
apisibusiuris, quorum aic isnorantiam esse exculabilet.

## Folio 39 — 167915642X:0087
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
ANTEOYOR. SENTENT, DE PROBAB.
Si quis enim dubiter de vi pexecepti amoris Dei supet
omnia, an per riex decursum aliquando liget, de Cc im-
plendum, non est dicendus scrupulis angi, led dubio sea-
vissimo; quo neslecto, E praeceptum non impleac, in-
currere poterir peccacum lechale. Scrupulus eAet, SI
ex opinione Scoridubicaret, an granc esser peceatum ali-
Quod fectum praeceriri omillo amore Dei Cuper omnia: de
qui ex ciusmodi dubiis e lenibus scrupulis, de iuris divini
apicibus, ex ignoranciâ aliquid admitteret, non centere-
cur incurrere in Regulam D. Phoma, e in legem diulnam,
Sed posset curo hoc dubium deponere.
Icta praeseribit Anconinus eo loci scrupulols, quali
pueris ee intirmis, qua si permitrantur peruicacioribus, e
concralesem divinam rixosis, non remedia illis, sed re-
RenA PEOPInanEuE. HIoc enim mulco incempestiuius est,
quam si praeleriprum riuendi genus pueris, de infrmis, a
Canis ec a ralidis rsurpetur. Adde D. Anconinum non ita
indulgere scrupulosis, quin relit illos de etanioribus de
Probabilioribus argumentis, Cuas res peragere, quae in-
valescane aduersus scrupulos, e dubia lenia quibus cOr-
quentur. Ergo ex eoloco rerius Sanches D. Anconinum
in parronum eurx prolese opinionis, quam aduerlarius
in minus probabilis rindicem asciscir: quandoquidem
non exculat a peceato etiam scrupulosum, nisi quatenus
raciones habet pro opinione quam sequitur, magis quat
Pro oppouca probabiles.
Sed longe aperrius hanc nostram sententiam docec. 2. P.
c. 5. C, 20. Parr. 2. ubi pramissâ distinctione criplicis dubii.
nempeiuris, Facti, ec perlona, has Raruie regulas vere au-
reas. Si cerrum sic Factum, incerro authore, porest sentencia
Cerra ferri, nullo nominarim desirnaco. Sccundum illud,
neminem indiceris suspicionis arbirrio: Sed poresteantum
Fenerarim pronunciari, qui delictum indubitatum admisie
excommuniestus sie, niliinera indictum rempus resipuerie.
Si rero factum ambiguum sic; cum abstinendum est à
lencentia, si sraue inde consequamr alcerius damnum:
nam indecens est ex Oregorio in re dubia cerram ferri senten-
tiam: neque enim spoliari debet quis, porsectione rei, cu-
ius ius estambiguum, donec certo consterrem ad illum
non perrinere. AC Si nulli noxa immincar, ambiguo facto
nihil recar cerram ferri sencenciam, ab (que praecipicatio.
 iiii

## Folio 40 — 167915642X:0088
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000088.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
A
DESF. I. SFCT. I.
nis ricio: recum dubium est, an quis sic rire baprilaeus,
aut ordinacus, an hostia sc consecrata, irerari debet (a
cramencum, quia ex S. Leonc, non picaturiteratum, quod
renoratur esse factum
Ac Si dubium sic de iure, nec de illo congeniant Docto-
res, cum inquir, periculosistimum estrem detinire, _ ex-
pressa desit auchoricas Scripeurx vel convincens tatio.
Ouid verorum Facto opus censet D. Anconinus: Futiorem
viam esse consulendam, de elisendam: MOneF tamen CA
vendum a centura aduerta opinionis quali haererica sIE,
e nos etiam hanc caurelam adhibemus; neque enim ad
verlarios damnamus, quasi harelim doceane, sed pericu-
loCa et rimenda.
Nec rerius aut Cincerius asciscirur Spluester in parro-
num harum propositionum, quas ommino cuertit, eo
dem quo ciratur Ver. Opinio q. L. Vbi quaerit cum est ra-
rietas opinionum, cuinam sic adhaerendum. Respondet
variis consticuris regulis rere aureis, quibus meriro dice-
bac quidam Romae vir crudiristimus, Sylueltrum paucili-
nis verbis exhausise erauistimam concrovertiam. Tgieur,
cum opiniones auchorum dissidene, Eillarum vna habeat
prolelesem, vel anriquam ex probaram consuecudinem,
eoque praesidio aduerta destituatur, ex prim a resula, Aa-
euic illam ilti praeferendam esse: quia ex iure minime
muranda Cunc, quae cerram sencentiam semper habue.
runc. Vel opinionum reraque, lesis praesidio, perinde
munieur, aur destituitur: Er cum ex secundâ regulâ, qua
tieri porest sune conciliandae, ve rna aliquo, alcera alio
loco, e tempore obrineat; quia conveniens estiura iuri-
bus concordare: si conciliari nequeant opiniones, ex ter
ria regula connenit sequi communem: guia in caus a du-
bii, pro mulcicudine peaesumendum elt, _e communis
opinio Doctorum indusir probabilem exrorem, inisi L2
cionabilicer convinci polsit Falli: communis aurem ea har
becur opinio, quae cradicione aur stolsa COnArmaTIE, nec
deest authoritas Doctorum.
Si veroincerra sic opinio communis, ob disidenciun
Doctorum parem fere authoritarem, docet Syluester ex
quarea regula, quid quid sc de Foro seculari, in FOrO COn
sciencix sequendam esse, quae validioribus rarionibus AI
metur; Ec G rnanicarur ris ori seripro, alcera ScxipeE equl

## Folio 41 — 167915642X:0089
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000089.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
ANXIONOR. SENTENE. DE PROBAB.
4
eati, ex quinca regula, docet praeponendam benignio-
rem, qua scilicet Faueat iuramento, religioni, Sacra-
menco. Si dissideant moderni ab antiquis, istos ex lext
regula monet esse praponendos, quia temporis diueur-
nicas videte aliquam auchoricarem arculiste, nisi nouis
racionibus anciqua opinio Falsi connincatur, quod hacle.
nus non concisit, in nostra controverIa.
Duid ex his Siluestri regulis porest colligere quaectio.
nis aurhor, quod sibi Faueac, cum aperre doceat, in toro
conscientix aireponendam opinionem ralidioribus ar-
sumentis, e antiquorum cestimoniis, contiracam 3
ac inquies, aliis locis aliud scripsIc. Sed rbinam: primum
eodem Verbo q. P. Vbi ex Panorimitano, eradit sequutum
opinionem alicuius Doctoris non subciliter investisatam,
exculari a Deccato, quandiu FaL(Q NOI aPPATCE, QuaMUIS
Progresu emporis Falsi convincatur. Respondeo hoc P2-
normirani altertum admicti à Syluestro de iuris apicibus,
quorum supra diximus exculari ionoranciam, maxime
si ad resiuris poliriui spectet, de Sr difficilioris inguisicio-
nis, de opiniones dissidentes rerinque legis praelidio de
Ricuantur.
Obiicitur alcer locus verbo Confessio 2.n. 3. Vbi habet,
qui opinatur probabili ratione, quid non esse morcale,
Non ceneri ad illius confestionem. Sed eodem locoanti-
docum apponir, definitione rationis probabilis, qua sci-
nicet appareat rera omnibus, auc maiori, aur Caniori PaFEI:
led tractenus non est cuictum, id probabilicatis genus
convenire propositionibus, de quibus disputamus. Reter-
cur etiam rerbo Scrupulus: sed eo loci D. Anconinum de
hoc arsumento disserentem exseribie, aur in compen-
dium redisit, e cum ex eodem D. Antonini loco, cuer la
Sc arbitraria probabilicas, quid ad illam contirmandam
trahi porest ex compendio D. Anconini à Silestio ac-
curate collecto:
Exantiquis, qui ad inirium superioris laculi, auc pau-
Loante vixerune, praecer Paludanum de quo intra, rnum
cancum Cuperest Facultatis Theologica Pariliensis decre-
rum, cuihactenus non screlponlum. Fo rero, ad luam
sencentiam contirmandam, nihil illustrius proterri posse
aic aduerlarius: at ego contra sencio, nihil illi capicalius
adverlari: rem indicet aequus Lector, quae ics le habet,

## Folio 42 — 167915642X:0090
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DESP. T. SECT. I.
reste Dionpsio Carchusiano in 4. Penr. dist. 25. 9. 3. Ouaest
cum est a Theologis Parisiensibus, an mulieri studio lalu-
eis, ee rica perfectioris, insticurum religiolum ambienci,
ingrellus permitri polser, recepta sraris pecunia ad rictum
necellaria, in Monalterium, cuius praeseriprus ellet mo.
nialium numerus, par suis reddicibus, nec plures alere
Posset, nec lubinde rllam recipere, nisi ferret secum ad vi
ccum necellaria.
Ad hanc quaectionem duo respondent Capiencissimi
Theolosi: primum rideri id licere, Si Rac Sine Fraude auF
vila ri, nec eiicienda sic puella, nisi pecuniam numeret. Sed
quod hodie receprissimum est, re nulla in Monasterium
virso admittarur, nisi collarâ dore, rilum est quid ha-
berelimonix; quare ad fugiendam, aur semonendam,
huius ricii suspicionem, tandem respondene, curius esse
nullam cecipi rlera numerum praeseripeum: quia non ha-
bec Monalterium quo slat, nec curum putat eo nomne
quidquam recipere. Porerane ne riri cimorari apertius
damnare laxicarem opinionem, quam correcta e LCETA
Etacâ priori opinione qua ridebatur recedere a rigore,
masis quam ab xequitate legis. Faceret ad mentem ad-
verlarii decrecum, a postremam responsionem prima
correxistene, at secus accidit. Ergo timebant sibi ab opr
nione minus cura, quamuis forre masis probabili.
P AR A OR A PH YS. QVEN FYS.
Dirimitur vtraque quaestionis pars restimoniis
recentium Thomistarum.
Voauc eria monnimus esse huius quaectionis capica.
Obcendic primo aduerlarius, concordes elle recen-
res Theologos, maxime Thomistas anriquis, quoad li
Derum ex licicum rum opinionis minus ruix, ec probabi-
lis pro commodo, omissi curiori, ee probabiliori pro
Lcgc. Secundo concendic hunc delectum, rno consentu,
docuisse omnes, nullis meris coercirum, et primo Socie.
caris Pheologos, pluribus exceptionibus emendasse, no-
str2 aut superiorum remporum errata. At Thomistae iis-
demmet locis quibus reteruneur, exprecsis verbis, Ccribuna

## Folio 43 — 167915642X:0091
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
RECEPT. PHOMIST. VINDTCANEVE.
Cententix deminus rurâ, et probabili opinione sequenda.
principem ec primum Auchorem esse Barcholomaum
Medinam, ad cune se ab antiquis, qui illum pracessere.
Theologis dissentire. Pracerea iildemmet locis quibus
CItaNEUE, OcCuparunE Omnes exceptiones Suaris, qui di-
cicur primus rlum probabilicatum inter certos fines cohi-
buisse, immo plures addiderunt excepriones: Frgo Fal(a
est Thesis quond sinsula capita, id que sigillarim demon-
ArO.
Ouond primam parrem, Aluares semel de irerum, pri-
mum inter Epilcopos cap. 3. deinde inter recentes Tho-
mictas cap. 5. Citatus, disp. 80. in r. 2. controvertiam de
rlu probabilium in duas diuidit sencentias, recentem
rnam Auchore Medina, anriquam alteram duce Cajeta-
nO. Ergorecentes Theologi de Thomiltae, distidene ad
antiquis, quoad licitum rium minus curx, ee probabilis
opinionis. Fractius Doctores antiguos, à modernis dil-
LenTENEeS CNUMCEAE LOpES L. P. C. TZO, HON 2O, VE ex MCn-
do prali habet quastio; et Cajecano neganti periculo ca-
rere delectum minus curae, ee probabilis contra lesem,
addic Socum, Cordubam, Nauarrum: his adjunsic Mar-
rines, Conradum et Canonistas omnes. Sed mulco plu-
res retert Idephonlus: Superioribus enim addic Adria-
num, Spluestrum, armillam Tabienam, RoTellam (id
CILOmneS DOMINICANOTUI reTereS SUIMMAS) SOTO: ex-
craneorum vero Canonistas ad rnum omnes, e Theologis
Cabriet, FTenricum, AImainum, MTajOF, GOmCS, COF-
neio. Nocac etiam pro laxiore opinione citari à Suare
O. Thomam in 4. dilt. 28. Paludanum dist. 36. Socum
lib. 3. de iustiria 9. 6. articulo 3. quibus locis nihil prortus
habene in graciam probabilicatum.
Elis omnibus cestimoniis Fals convincitur primum ca-
Duc quaectionis Facti, nempe antiguos Doctores consen-
cire recentibus, quoad liberiorem rum probabilitatum:
cum expressis verbis asterane, se ab antiquâ e recepra do-
Etrina recedere, de curioris delectu necellario ad Calurem.
Ec Pane ad Schola nostra bonum reterebat, caceri masis
aut dissimulari hunc distensum, quam ne dicam Angi, vel
augeri in majus: ec si pormissene conciliari discordes sen-
cencix omnino id eentandum crat, ne riderentur anei-
quam ec auitam Scholae nostrae doctrinam imUTaTe de
delerete.

## Folio 44 — 167915642X:0092
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000092.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
t
DTSD. T. SFCT. I.
Nec rerius est secundum capur quod obrenditur, et.
Fraenem licentiam probabilium, ab anciguis se nostris
Theologis inductam, rariis exceprionibus à Suare PE
mum, deinde ab aliis ciusdem inscituri Scriptoribus cor-
rectam. Contra hanc quaectionis facti partem, alterant
pronuncio, et demonstrandum suscipio, omnes, opinio-
nis Medinx, seu laxx probabiliraris, a Suare caltigatio-
nes alcripeas, fuiste à Banne Medina succerore, eiul-
que primarix Salmanricensi Cathedrae Cuffecto occupa-
tas, pluresque alias addicas a noseris Thomistis.
Bannes Cua in 2. 2. Commencaria edidic anno 2584. id
est, decem ante editionem comi 3. Suares in 3. Partem,
et T4. annis anre Vasques Commentaria in T. 2. Pralo da-
ca. Bannes rero loco citato. Ouxest. Pagina 22. Com-
mentarii in 2, 2. 9. F. a. F. dubio 3. Medinae sni decestoris la-
xiorem de probabilitatis ru sencentiam correxie, consti-
tura distinctione opinionum duplicis generis; carum scili-
cer, qua verlantur circa actiones exercendas, seu circa
res ex (olo praecepto necessarias; de carum, quae de rebus
IPSIS adunE, ve r. S. an domus de qua lis est, propria sc vel
aliena: _ hoc ordine opinionum ContinenEuL, Les necel
Paria re media ad Calurem, rel quemlibet fnem honectum
consequendum. Opinionum Prioris ordinis, cum Me-
dina delectum concedit arbirrarium, ee permittie opinio-
nem sequiminus probabilem, relicta probabiliori: id re-
ro negat de opinionibus secundi generis, ad quas reter
runtur opiniones, quxe perrinent ad Sacramentorum ad-
ministrationem, ad iudicia publica, ad vim de efficaciam
remediorum, quibuS IMOFBI CUTANEUE. ErSO ex hoc prin
cipio à Banne constituro deduxit Suares correctiones ra-
Ex Probabilicaris.
Bannem segnitmr Nugnus cicarus eadem pasina: nec
Probaca, aur improbaca eius conclusione, quoad opinio.
num primi generis liberum delectum, eo gratis concellon
nit abhac regula generali, esse quandam Pamolam exce
prionem in Sacramentis administrandis, non licere le-
qui opinionem minus probalilem, sed adhaerendum cet
ex ex curiori.
Verumque Thomictam quoad has exceptiones, sequi-
cur IIdephonlus citatus pas. 24. Sed non bon à Aide: quia
ius conclusio dimidiara reterrur. Sic rero habet vetbis

## Folio 45 — 167915642X:0093
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
VINDTCANEDE PNOMISTS.
omills: Ouando vero opiniones versantur circa res, vel
circa factum, cum praeferenda est opinio probabilior, s
seguatur ex minus probabili aliquod incommonum, vel
damnum ex Charitate vel rustitia vitandum. Tmmo ad
dic: Si damnum sequatur ex probabiliori opinione, se-
quenda est minus probabilis, eo quod turior est, ut emre-
tur damnum. PF3o hie Auctot negat licere sequi opinio-
nem minus cucam e probabilem, si immineat damnum
ex charirare ritandum: 2c non caret periculo huius dam-
ni, opinio pro libertare minuscuca; e probabilis, quam-
diultac probabilior pro lese: quia verisimilius est legem
codelecta riolari, quam seruariilla sam: Frgo abstinen-
dum est ex Tdephonso, ab opinione minus probabili Pro
libertate; cum habeat adjunctum probabilius periculum,
de damnum pexuaricationis legis, a Charitare vicandum
lis exceptionibus e correctionibus Medinae opinionis,
nouam adhibet Aluares caucelam; non licere sequi opi-
nionem prolibertate, si aduersa pro lege sic nocabilicer
probabilior. Hanc exceptionem impugnat Corneio, led
detendicur ab IIdephonlo.
Cresorius Marcines omnium in speciem laxistimus,
reipsâ aliis severior est: permirrie quidem delectum opi-
nionis minus (peculaciue probabilis, dummodo practi-
ce probabilis tiac: sed adeo alienus est a regula nuPeta,
cuilibet opinionicuram probabilitarem concilianci, rnius
Doctoris sutrasio, aliis reclamantibus Theologis, ve
contra conrendar, non cuadere practice probabilem,
etiam magno Doctorum numero, nili accedat sravisi-
ma, ac pene conuincens rario. Sic, inquic, opinio Theo-
logorum Berhicx Prouincix, aestimantium pretium Fru-
menei lese publicacaxatum, polle ciera cuIpaM PEXTK-
Sredimercatores, non esse probabilem practicd, quia re-
clamant Theologi Castellairi. Addic probabilitarem (e-
curam et practicam, de cambiis, non posse stacui suttra-
sio illorum, qui commodum ex eambio percipiunt:
que resula Funditus cuerric securitatem nouarum opinio-
num, ex suorum auctorum sustrasio repeticam: quia nul-
l vel cerre pauci lunc huiulmodi opinionum culores, qui
ex huiumodi inventionibus non expecane sloria, aui-
dius quam Frapesira luerum ex luis cambiis.
Censer itaque non posse elisi opinionem quamlibeu

## Folio 46 — 167915642X:0094
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000094.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DF5P. T. SECT. I.
speculatine probabilem contra lesem, nis hat practice
probabilis. Hlac distinctione, nodum quaectionis ad vi
num secat, e soluit; ec aneiquos Theologos cum mo.
dernis conciliar. Rem paucis explico, revocarâ distin-
ctione probabilis, supra explicata, lace e sricte CumPEI:
ee huius icerum probabilis quoad alsensum cancum (quod
Cpeculatiue dicimus probabile) ec probabilis quond alten-
Tum e opus; id rero Martines rocat practice probabile.
Fixc duo postrema probabilium genera adeo diverla
Tune, re incerdum quod est in supremo probabilitatis (pC
culatiux fradu, excludarur in eorum à probabilitare pra-
etica. Hihil verosimilius hâc Cajerani opinione, ralidam
ese Formam bapcilmi his rerbis: F50 se baptizo in no-
mine Genitoris, seniri; eg ab veroque procedentis: nihil
eodem genere improbabilius, scu masis dubium, aquà
roleacea, aur ex Cale expressâ in materiam Baprisimi al-
Tumpeâ, ec tamen iltius materiae improbahilis speculari-
uc, rus practice probabilis est, acque omnino adhiben
dus puero moriruro, si desir aqua elementaris. FORX
vero Baprilmi in nomine Genitoris _C. Speculatine Pro-
babilissimae, improbabilis est rus practice, quamliuoc
currir memoriae forma communis Baprisini in EcctelIa
recepta.
Flac sencentia, seu distinctione Marrinez sic explicata,
nihil verius, nihil accommodatius sedandis Theologo-
rum dissensionibus. Cum hoc Fhomicta concedimus, H-
cere opinionem nullius, aur minimae probabilicaris specu-
lariux, eligere, de rurpare, dumimodo practice probabi-
lis Ar; id elt, Her pro lege, et lubinde careat omni pericu-
l0 peccari, hac ad minus exculatione, quod necestaria (II
ad maius cuirandum malum. Ouid enim est probabile
practice: Diximus alioloco, a probabili speculatiue di-
Hinsui, sicue voluncarem conseguentem Dei ab antece-
dence, ex circunstantiis adiunctis, quas probabile specu-
laciuum excludie, acceneis solum rei principiis. Probabile
rero practicum perrinet ee porrisitur ad quascunique,
rei de qua opinamur, accidentarias circunstantias. Men
cem meam aperio, cories rurpato venacoris exemplo,
noua obseruatione locupletaro, quam locus hic exisit,
sc gux ad Factum Lamechi Coinum incaure occidentis,
accedic. Elactenus obseruauimus quidem, s probabilitet

## Folio 47 — 167915642X:0095
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000095.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
RECENTES THOMISF. VENDTCANEVE. 4
Feram repuret, quam ferire possir iure, cum Formidine
eamen, se dubio paris aur etiam minoris similicudinis
reri, hominem este; esto assensus prioris partis specula-
cive probabilior sic; practice tamen omnino est impro-
babilis; quia nequit ad rum licire deduci; nCque exCu-
Pare renatOrem, Si Feram Cagieta, auc slande plum bet
impetac, cum periculo homicidii. Si tamen ipse renatOF
de sraui, e probabili dubio, ne quod sibi appareE, rruS
SC, auc larro, qui in se insurgane, nisi ilIOS OCCUDCT; ex
graui metu allentus probabilis speculatiue, accedit ad Pro-
babilicarem practicam, qua licet LagIELaM Cx aTCU, aUE
slandem ex scloxo emitrere, arcendae morris causi; 2d
quod ius haber etiam cum periculo alieni damni. FX qui-
bus omnibus colligere est, reram mentem Marrinez alio-
rumque Phomictarum, cum permictunt opinionis spe-
culatiue probabilis, ee minus curx delectum, si Practice
Probabilis cuadar; non Cola in iplam probabilicacem pa-
rem aut minorem, acluer(x opinionis pro lese, reAexa
cogiratione, (quod rolunt recentiores ex ridendum, auc
Porius Cummerimendum est) sed adiuncto graui damno
alieno, auc proprio, quod lex retari relic, quale est, mor-
tis impendentis venatori ab relo, aut larrone, probabili-
cer le occituris, nisi occupencur. Esis circunstanciis qui
bus lex aliqua Pere nunquam deest, corum pondus accedie
Probabilicari, rnde secura et cuta feri postit, non a Ccipsa,
re Post Medinam primum huius inventi auchorem, con-
cendunt recentiores mulei, de negant exprestis rerbis D.
Thomas, ex antiquis D. Antoninus, Syluester, CaicTanUS;
Qui Ex PFOFCNO CONELOVCNCIAMI EFACTATINE; _E HCSANL CX2.
regula Syluestri, opinionem quamlibet probabilem pro
libertare, omni legis praesidio desticutam, posse inualelce-
rc, ee turam heri contra aduerlam opinionem lege muni-
Cam. Si veroneurra opinionum carear sua lesc pro qua
puoner, ex eadem regula diximus conciliandas esse huius-
modi opiniones, veincerdum rna, aliquando alcera ob.
cincat. Paludanius, Viguerius, Victoria, qui prolaxioris
opinionis securitate referuntur, rem cantum artiserune
obiter, quare sunt incerprecandi ex regula Spluestri, cum
licirum esse reriusque opinionis rum, cum neurri deest
lua lex quam implendam concendat.
Aeque hoc sensu Paulus de Blanchis recens Thomistz

## Folio 48 — 167915642X:0096
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000096.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
tst. L. SFCF. I.
citatus par. 24. docer licere Sacerdori ordinario. (eu de-
legato, depolica propria opinione etiam probabiliort
voenirentem absoluere, securum diuerlam minus proba-
bilem; quod explicat exemplo rei connicti publico indi.
ciocriminis morre puniendi, cuius iudex prinacim scic
Falso accularum ex omnino immunem: Scorusnegat pol
se legirime à iudice ad morrem damnari; D. Fhoinas
alterit debere: veraque sententia munita est a lese, Sco-
ei quidem, ne insons occidatur, D. Fhomae re publica
de duchenticae probationis rario habeatur, eriam cum de
crimento priuaro: et iam supra diximus contessarium D.
Thoma discipulum, non posse negare indici absolurio
nem, qui reM MOETe exemerit, nec illum pOeniteaL eK
sencentia Scori, quia veraque opinio cum lesi Faueat Pra-
ctice probabilis ck. Acque hoc rnum vule Paludanus, ci
cacus pag. 8. e ad illum sensum incerprecor aliquot Theon
l0g0s diuerlorum ordinum, qui absoluendum contellario
contendune reum adhaerentem opinioni à sua diverla:
id concedam, E reraque opinionum poenitentis e con-
Fellarii, pro aliqua lese pugnet.
Achdissensio opinionum sic, pro lege de pro libertate
Puonancium, liberum delectum relinguimus ex D. An
conino, e Splueltro, h opinionum puena eo deducta elt,
quo solent promoiere scrupulol, re opinio pro legele
nem inserat cancum dubicationemi, sidendam pouus.
quam dissoluendam, nec maiori, aut pari, vel paulomi
nori probabilirate debiliter aduerlam proliberrate; ee A
collatiosie, non mali alicuius, sed bonicantum, quale est
matrimonii collari cum coelibaru: Ccrupulos enim sibi
fingune, id oiine mali rationem habere, s maiori bono
locus CuperHE.
Cxrerum Thomistxe etiam recentiores, licet Bartholo
maeo Medinae aliquaniutum Fancant, nunquam eamen
eo delaps une, re expressis rerbis docuerine, opinionem
Prolibertare paulo minoris, auc paris, cum aduerla pro
lege probabilicaris, securam esse, seu practice probabi
lem, quod praecer citaros quatuor, auc quinque, expressé
docet Ludonicus Lopes relatus pag. 20. Nam rbi senten-
eiam Bartholomai Medinxe explicuie, quae id rideturme.
rico Colius probabilicaris rindicare, annorat Ybanes Caris
cridice obseruare, licirum esse elisere opinionem proba-
vilear

## Folio 49 — 167915642X:0097
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000097.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
RECENTES THOM. VINDTCANTVE.
Bilem ad actiones, seu concractus; secus rero, cum in
dubio verlamur, de rebus ipsis; peaecipue s magni snc
ponderis, re sunt quae pertinent ad Calurem; quales Tune
Sine dubio, ad illam necellariae, ex (olo precepro: quia
in his eligenda est probabilior. FTis omnibus recentiori-
bus Thomictis, addo duos magni nominis Toannem
Marrinez de Prado, et Araujo, quos sibi aduerlari Ama-
dans non difficetur, nec alienus est ab his restrictionibus
Toannes a S. Thom. VE MercOruS explicaLZ. P. aFI. 7. Cum
vero reliqui Thomictarum qui citantur Cap. 5. Thomas
Mercado, Nazarius, Candidus, obirer tancum hanc
controvertiam delibarine, interprecandi sunc omnino
IUXTA IenCeM COTUM, qui FuSuS, de accuratius, de hac
controuersia scriplerune: renunquam practice probabi-
lis, seu cura sic opinio pro liberrare, quam diu Aat COntra,
aeque aut masis probabilis prohonecto.
Ad hunc communem sensum scholae nostrae rrahere ni-
FIEF MercOruS loco ciraro Barrholomaeum Medinam:
quamuis re rerum Facear, rideacur aliis Thomictis paula
inde remorior; cum TIdephontus, Topez, e reliqui, quo-
rum mencem explicuimus principem Faciane nuperae hu-
nus opinionis, ab antiquâ seueriore omnind diuerlae. Oua-
xe ridetur mihi Medina, maiori quadam Forruna in Scho-
lis, quam nominis similicudine, cum Molina convenire;
ec quam ilte in Theologix parcem dogmaricam induxit,
invenra à se, re in Domino gloriatur, sciencia media fu-
curorum, super comprehetione caularum secundarum in-
nixa, doctrinae de scientia Dei, de Pradestinatione, de
Gratia a 55. Auoustino, Bernardo et Thoma hausta
immurationem, camdem invexisse videtur in Theolo-
eiam Noralem Bartholomxus Medina, asserra securitate
laluris, ee immunitare a peccato, opinionibus pro liber-
care, etiam minori probabilitace pugnantibus, aduertus
opiniones de rebus ad CalULEM, Cx PEXCePTO, aut necesi-
care medii necestariis. Aeque rei Molina, PERTeF EOTaM
Socierarem, innumeri ex aliis Familiis adhaeserune, ica
in Medina nuperum inventum pedibus manibusque iuc-
rune, mulco plures ee lonse aperrius ex aliis, quam ex
nostrâ Familia relati cap. 6. Fx Augustiniana quaLuOF
Salonius, Atagonius, Ludouieus de Beja, Basilius Pon-
21S. Ex Caxrrelicanaeres, Cornejo, Lerana, VrbnnUS

## Folio 50 — 167915642X:0098
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000098.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DISF. I. SFCF. I.
ab ACcentione. Ex Cisterciensi LOrca, PerrS a S. TOtC
pho, Maletus. Ex Benedictina, Sairus. Ex Francilca-
na, Anoles, Pelbarrus, Villalupensis, Toannes Pontius;
HTanzeur. Ex Capucina, Balleus a Coriolano, Caspen-
SIS, Gelualdus. F.x Ordine Sanctistima Trinitatis, Lean-
dex de S. SackaeNEO. Ex Hlierololrmitanis, GarciaS.
Ex Clericis Minoribus, Averla. Ex Theatinis, Diana,
Pasqualious, Marcus Vidal, Lantranchus. Ex Parnabi-
tis, Botius, Flomobonus. Ec Sommalehis, Spinulas
Ex Oratoria, Merula, Cuarzinus, e Tannarius.
Non dubito, quin Medina (i Cuperstes CNet, MIFAFCTMIE
se canta discipulorum, et asseclarum curmâ, nihilo Moli-
nx interiorem, nec minus Ruperet, sc extraneis maois
acceprum; qutam suis, qui nonnisi muleis castisationibus
emendato adhaeserune, reiam pluribus celtimoniis com-
Probarum est: atque hinc existic noux causa admirario.
nis, quam non dubico, prudens Lector, cuum animum
Tubituram; quid sic, quod cim haec de curx opinionis pro
lege e Calure delectu, regula comperta sic SS. Patrum,
maxime Augustini ec Bernardi; nec non etiam SCOLI
mens; hanc Scriptores ex Dominicanis plures, de longe
aerius inveltigarine _ propugnent, quam ex ipsilmet Pa-
miliis, quae Rugultinum ec Bernardum parentem agnol-
cunt, e Scocum Magistrum elegerune, inde etiam illIS
nomen adhaeret. Hlaec obscruatio larius paret quam de
probabilicaris securitare dispucatio, d ad plures alias de
Pexdestinatione ex de Gratia pertinet, sed in prompru cau-
Pa est, quod in D. Thoma in cuius verba inramUS SS. Pa
crum maxime Angustini _ Bernardimeneeni, sen sum, ac
Spiricum (re ipse morti proximus loguebatur) optaret, et
assecutuS SE, _ curam rbique, cum ad fidem, tum ad mo-
res, Sectatus sic doctrinam. Falso gloriaremur eius disci
pulorum nomine nisirbique in SS. PatreS quos colitre
Magistros, reverentiam peaeterremus; nisi mordicus illo
rum lencentiis adhaereremus, nis doctrinam rbigue la-
nam, sc moribus Christianis conveniencissimam, secta-
FeMUT. Videor enim Angelicum Doctorem nos rerbis
Christi compellantem audire; in hoc CognOsCenE omnes
ros meos else discipulos, si Sanctistimis Parribus Ruou-
Mino et Bernardo ausculreris, si cOrum Census accuratius
rimemini, si rbiquemeliora, de riciniora Caluti sequami

## Folio 51 — 167915642X:0099
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000099.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
G EN ER AE FS RE ESPON SYO.
mi, aliosque doceatis. Hlaec ad minus bona reportamus 
Eudio, ee proposiro sectandi D. Thomam, quod Theo-
philus alibi seruile, ec pecuinum genus oblequii rocare
non dubitauie.
I
PAR ABRAPH VS VE ZZNTYS.
Respondetur seneratim toti Opusculo.
TIOm am Morum celeberrimum Anelix Cancella-
rium, de Marrrrem, Ferunt audiro (ub (pecie Peregri
ni Pralmo, exclamasse, qui se alloqueretur Pcasmum este,
aut diabolum. Liceat mihi idem rurpare de Amadxo; ista
Ccripsisse Theophilum Felluonem librorum, idque Lus-
duni in Bibliocheca Socieratis instructissimâ, de in maxs-
motorius buropa Librorum emporio, rnde licuic exto
to orbe, Bibliopolarum opera, comparare libros huictar-
tagini consicienda. Parum suic nullum delectum habuis-
Ce, nec melioris norx Authorum ambivisse luftragia, ee
omnes ad subsidium promiseue aduocaste: placuie criam
continsere, qui nunquam scripserune, nec rsquam ex
Sirere. Ouid Facies homini ita intemperanter aburenti
ec orio ex licreris 2 Mira elt srti, de animi inconstancu,
et Forre etiam dolus, quo seFegAT. Dui Bannem. Can
didum, aliolque Dominicanos, non nisi per convirium
Frarres, ee Fraterculos alibi solebat rocare, hic perhono-
eitica appellatione laudar doctissimos, ReuerendistIOS,
Ac. Accurata Responsio ad singula loca, difficilior elt,
quam recentari queac, e esset sine dubio illi timenda, s
a nobis sperari posset; sed in curo se POlitm PuTat, d ex
era celijactum, quod rix cencesimam partem ad manum
habeamus librorum, quibus abucitur ad Cuam causa
quamuis expedita sic ad omnia Colurio, ex antiguis Theo-
logis ante Medinam e Sanches, nullum reterri, qui 2d
remtaciat, ee permittat arbitrarium, ee vagum probabi
licaris cuiusque rlum: recentiorum enoltris obscuri no-
minis, rel ambigui sentus, fere omnes eNe, neC exETa-
heorum rnam esle mencem, sed inter se disladiari: e
quamuisre convenirene, cum de iure naturali ee divino
SICUE; antiquOS Paties, ee Theolo5OS, qui cuTIOrem Par.

## Folio 52 — 167915642X:0100
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000100.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DISD. I. SECT. I
rem in dubiis ex praecepto sequi iubene, anreponendos
esse recentioribus, qui id consilii esse volune.
Opusculum confecie Amadaus quindecim tractatibus,
ee risinci quinque supra centum propositionibus de re
bus torius Religionis granissimis, de Peccaris, de Chari-
cate, de Fucharistia, ecc. quae omnes Ccent pro libertare,
aut potius libidine, contra legem; _ adCo COmpertx no-
uicaris, ne quid aliud dicam, renullum antiguorum Pa-
erum qui alsentiatur, rilo opusculi loco cicatum legerim.
Duid hocrei est. Tonorarunt ne ilta Sancti Patres, aut ta-
cuerunt: d h de his aliquando illis fermo fuit adeo ne
contempri lunt ec deiecti, renullam illorum rationem ha-
buerit Amadaeus, et in recentioribus cirandis Cedulum,
Pisuerit aliquando reculisse:
Onamnis alix decsent causae damnarionis huius opus
culi, canto SS. Parrum quem pextere contempeu lonse
oraviorem ea qua cranstixum est, censuram commere-
batur, hoctancum nomine, quod propolitiones centum
viginci quinque d se propusnatas, nequiverir aut negle-
xerit, alicuius 55. Parrum suffrasio munire. Dices For-
re pihil de bis seriptum ance Scholasticorum laculum,
Led noua esse illorum inventa, quibus doctiores e dicio-
resenasimus: verius dixisses audaciores. Non dubiro illis
omnino intacta, quod pro obscoenicare rerborum, laluo
aurium honore, nequeant efferri. Ouid sD. FlieronymuS
has pudendas e pucentistimas quaeltiones ex Amadaeo,
omni ejurata rerecundia, e reverentia publica legeret:
Nonne in illum quod alias in Sabinianum scribieret: Ha
betoluerum sceleris: non possum tibi inserere quae seripsisti
proh nefas non possum ultra progred; Prorumpunt lachry.
ma, ante quam verba, (5 indignatione pariter C5 dolores
in ipso meatu faucium, spiritus coarctarur. rbi mare il
Ind eloguentiae Tullianae ? Vbi torrens puuius Demosthe-
nis? Nunc profecto muti, C vestra lingua torpesceret.
unuenta est res, quam nulla eloquentia explicare queat.
Repertum est facinus, quod nec mimus finsere, nec scurra
indere, nec atellanus possit effari.
Nonnullos audiui cestantes, se lecto quaectionum
SyIlabO, Prae SCeleTUI QUX exCULANEUE, _ elCVANEE
acrocitare cohorruiste. Fequis neser eos, qui Ragiria ex
senuando lundent more sexpenris, qui probabilitatum

## Folio 53 — 167915642X:0101
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000101.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
GEHPRALIS RESBONSIO.
tenociniis Euam Seduxit, erauius peccare de periculosius
zere, magilque timendos, qua qui in aperta scelera impel-
lunc: Flas arres serpentinas admovet Amadaus, duim li-
bidinum ee Aagitiorum senus omne, qua porest eleuat, ne
2b iiS ip CALUML IIMLAHIEAEE dCFEFFCAMUE. Si ita nedum
impune, sed eriam cum spelaudis et praemii, liceac mo-
ealem Theologiam Ccribere, cauendum masis erit à C. a-
luistarum, quam à la SciuisimOrum SCripeOruM, quam a
Caculli, Perronii ee Arerinilectione: Nam longe mode
Aiusagune, minusque licenter, quam hic ScriptOr, qui
le primarium. Pacrx. Theologix Protessorem iactac, in
xecernum Theologix dedecus. Et si menciro nomine sIE
Theophilus Rarnaudus (quod muleis, mihique iam pe-
ne pertualum, nolim credere. ) FOCnC CYGHCO CanTI,
diem clausisset exrremum, homo ne dum Christianus.
Sed, etiam Sacerdos de Religiolus. Sed quidquid sit, neque
enim in re obscura, relim aliquid remere lacuere. Fsto
sic Theophilus Author libri, rindicanda mihi ridetur So-
cietas ab edirionis tor scelerum, et curpicudinum inuidia,
e suspicione: neque enit MINUS MAErI quaM exFraneiS
imporcunus fuit: _c R quando lonsior inItabat DereSKI.
natio, amicis sacularibus luas lucubrariones credebat.
Hioc ab uno eius Familiari mihi rolatum est, cui suX Fchi
ex parrem, aliaque scripea reliquie, cum AveNiONC CCAF-
cerc Romam profectus est. Duare si ex hominis insenio,
ec moribus; iudicare licear, crediderim sociecatem huius
edicionis consciam, auc cerre Colliciram minime fuisse.
sedipsum morre instance, quasi ritimo mandaco, post
humum d infelicem hunc partum, commendasse ami-
corum alicui, cuius operâ malis auibus prodierie.
Sed ne masis videar conjecturis Rhetorum more,
quam argumeneis ec Dialecticae lesibus asere; Cummam
corius libri e nolErarum Responsionum, ad finem huius
arriculi sequencibus explicandam Cubiunso. Ouidquid
virium e reneni habet opusculum; hoc rno syllogilma
continetur. Opinio quaecumque pro libertare sLanS, au-
choricare alicuius Doctoris, vel rarione verisimili Ca-
eta probabilis, hoc Colo nomine cura est, etiam Ci repu-
nec aduerla opinio probabilior pro lesc. Aequi proPO
stiones 126. ex libris Theologorum SOcICTATIS CKCCFPEX
e eroducta, quali errorum ee Aagitorum semina, habene

## Folio 54 — 167915642X:0102
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000102.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
4
DFSP. T. SECT. T.
rerumque, vel alcerum probabilitatis gradum, ab aurho-
ritate Fheologorum, maxime ex Dominicanis, _ inFer-
dum D. Thomae, rel ab argumentis rerisimilibus: P15O
immerito damnantur quali periculolx. Ergo cutistimae
sunc, et paris ad Calurem securiraris, cum opinionibus
Prolesectancibus.
Toernum est quod contendie Amadaeus. DCCUETat,
Lector, torum opulculum, expendar qua ad singulas pro-
Positiones honestandas congeric, agnoscer hoc rnum elle
argumentum: non delune Auchores moderni, qui has
propoltiones detendant, nec racionibus verisimitibus
delticuuntur: Erso probabiles Tunc, ee tuta, quamuis piO
liberrare puonene, perinde ac si pro lege Rarent.
Nostrarum responsionum haec Cumma est: FalsiNTIma
ese argumenti primam propositionem, ee secundae eam
Parrem, qua dicuncur huiulmodi PropOCitioneS, IMUNITI
principiis ex cestimoniis D. Thoma; ac proinde nullam
esse consequentiam, e periculolstimum quod infertur
aTertum. Si post superiores dispucationes aliqua (upeF
esset dubicandi caula, illam omnino colleret Amadaei o-
pusculum. Ouis enim non sibi cimeat, non abhorreat, ab
ea cuiuscum que probabilicatis securitare; ex qua tor lce
lerum immanicares eleuer, tor curpicudines honestet.
Contecta iam praecipua controuerlix parce, de probabi-
lium securo ru generarim, non est quod admodum cu-
remus; an quas defendit Amadaeus àstertiones, alicuius
Doctoris sustrasio, rel ratione rerisim ili UnianEUE, Cu
diuersissimxe sinc probabilicas, et securitas opinionum, ac.
que ex diversis capicibus repetantur: Ped cum D. Thomam
pallim, eiulque discipulos, obtorto collo erahac ad lut
erroris conforrium, explorabimus qua Ado id mole.
EUS AI.

## Folio 55 — 167915642X:0103
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000103.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
DEFENSIO VIRTVEVM MIORALIVU.
ARTFCVEVS TERZLYS.
Animaduersiones in diversa D. Fhomae testimonia
quibus aburitur Amadans tractatu primo.
DOTERAm a longiori cestimoniorum D. Thoma
Lexamine superledere, cum demonstratum sic rlcima
varre superioris dispucationis, Patrum aut Doctorum ne-
minem masis Sanctistimo Praeceptore, abhorruisse à li-
centia opinionum probabilium concra lesem: quando-
quidem nullam illarum re ipsa Falsam, dissidentibus inrer
Se Doctoribus, paritur in peccari exculationem erali,
quacumque probabilicare, e ienorantia. Ouid hoc dos-
mare inconculso D. Thoma, capitalius aduertatur consi-
lus e principiis Amadaei? Fsis adde; ex innumeris ee in
sentibus D. Thomae scripris, nullam excerpi pocuisse, à
P. Ferrerio dilisentissimo Scriptore, astertionem MOca
lem, probatam à D. Thoma pro libertate, quamdiu 2d,
verta pro lege labat probabilis opinio. Ouis ergo credae
Amadao, insentem meltem ex D. Thomâ, huiusmodu
opinionum pollicenti:
P A R A GR A P HYS DR TMYS.
Expenduntur cestimonia ex D. Thoma relatan
tribus prioribus Propositionibus.
PO AN NFS Sanctius omnium nostri Exculi laxOnUI
laxillimus, mulca ANerca Ccripserat in perniciem Chri-
lianxe pieretis; id que inter caecera, quod primum appO
nic Amadaus, nihil peceare eos qui a divinis inspiratio-
mbus dissentiune, ec perperam se huius repulla (quam
carentiam correspondentiae barbare ommino vocaE, qui
vallim elesans rideri rule Theophilus) dum contitentur
apud Sacerdorem, Ce quali alicuius culpa acculare non
nullos. In hunc Theolosum, Salazar ex Societate SCri-
bcor non ignobilis, 2el0 Religionis accensus in (UITFeXIE
 communem huncsensum, ac morem Christianorum.
iiii

## Folio 56 — 167915642X:0104
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000104.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DESP. I. SECF. T.
se acculandi de inspirationum divinarum neglectu, pie de
erudire defendic. Vellem ad manum habere huius Au-
thoris (cripea in Amadaum Sanctio quam Salazaro lin-
liorem reilistima, de repulsa inspirationum.
Paucis respondeo veristimum esse quod afFerE ex D.
Thoma in 2. Senrent. dist. 39 gua st. 3. dec. 3. 2d6. Cum
conscientia dictat alieui, quod bonum est facere aliquod opus
consili; si non facit non peccat, quia non apprehendit illud
et bonum debitum, CG praecepto subjacens. FIOC. EAIEN
non prohibet, quin simus rei ob repulsas divinas inspira-
tiones, non tolum ex contempeu, quod admicrie Ama-
daeus, sed etiam ex neslisentiâ profectus nostri. HIeC
enim duo sune riex Christianae Fundamenca, in ria Dei
rerrocedendum e cadendum, nisi progredinicaris; nCc
Posse seruari mandata, nili incerdum aliquid boni a ce exi-
5a5, quod Ec consilii non praecepei; neque ab illiciris cel
lare, nisi aliquando a liciris abstincas. Ouare liceE nOM
damnem peccari, dissencum ab inspirarione aliqua lingu-
lari, quae ad alciorem perfectionis oradum rocet; non ca-
men excularem a cuspa, si quis apud se Sacueret, nullum
dare locum cositarionibus, jua Cusgererent bonum a
Deo COmmendatum, nON PEXCeptum. Nam praeter quod
huius proposiri Author e cenax rix porest exculari a con-
rempeu divinarum inspirationum; est CuPEA VITES NaTIR
CorruPEX, etiam oratia Panarx, res ad riuum ita secare, ri
ab illicitis ee inconceltis rolupearibus sibi teMPereE, quI
permissis indulserie, a a laethalibus peccatis se cohibeat,
qui renialia, alio (que defectus nihil curarit. Nemo Che-
Stianae pictaris nOn OMMInO exPCES, de Panx mentis: ab
omni culpâ absoluet cum, qui ex Amadaei regulis, ita com
Paratus sic, re nullam inspirarionem admittar, nis rei ex
Praecepto ad Talutem necellarix: reliquas qua Dei nom-
ne consulune bona adiiciat.
Dehis praeltaret Rodiones ex Societare scriproris legere
cap. 6. Primi Fractacus, quo mulea conserit ex Augulti-
no, Bernardo, aliisque SS. Parribus, reprobec dictum
Sapientis, eum qui minema neslieit, paularim defluere: et
Augultini Evist c43. noscandiunori relabi recro, quandiu
ad priora concendimus, e descendere, re caeperimus
stare: noltrum que non prooredi reuerti esse: de si relimus
non redire, currendum esse. Nelcio qua ratione ex hS

## Folio 57 — 167915642X:0105
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000105.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEELASIO VTREVEVU MIORATIru.
55. Patribus, exculabie ab omni culpâ Amadaeus luam
carentiam correspondentia ad divinas inspirationes, qua-
cumquerarione continoat; sive per puram omistionem
Euc per actum posriui. Sed quid quid sit de his Scholamin
nutiis, hic fidem in Amadxeo desidero. Auchor à me lau-
datus eodem capite refere D. Thomam 2. 2. Qualt. 184.
aFc. 5. 2d 2. hoc de statu relisiolorum decernere; eos men-
dacii e distimulationis reos esse, Si Cuscepto Caru perte-
ctionis, non comparatae sed querendae, ab illius intentio-
ne e Cudio, animum reuocent, contenti eo sradu
vircuris, quem consecurifuerine, omnis prosreslus cui2
abiecta. IlOc peccari damnat D. Fhomas, quod non fue-
rar cacendum Amadaeo, nisi, sentirec exculari ab omni
culpa inspirationum repullam, ec pestimo consilio ten-
caset bastidium rerum spiricualium, corporem ad Calurem
e profectum inducere, ee horum malorum inuidiam in
Dominicanos deriuare, à quibus lonsistime ab sunt D.
Thomae restisia securi.
PAR AORAPHVS SFCYNDYS.
Deebrietate,  desiderio aliena mortis.
Ac lenior est Amadaei Fraus, prae corrupretis quibus
LLsecundae ex cerria propositionis suftrasium ambit.
S. Doctoris ciusque discipulorum hec rbiquesententia est,
Potistimum L. 2. Guae lL. F0O, arF. 8. bonum hominis honelto
contineri, quod illi conveniac ex Cicerone, qua ceteris
Praltat animantibus. Nam re cgresie Ecclelialticus c. 13.
Pondus super se rollet, qui honestiori se communicat. IDSa
hominis insticutione, qua Deus corpus d appetitum ra
cioni sibiecie, honectum rbique quaerendum, id cst, b0-
num virturis consentaneum, homini quà ex ratione vi-
uic, ea necessitare sectandum praseripsiE, vene dicam ipE
homini, aut rili creacurarum concesserie, Led nec sibi
leruauerit Facultarem, boni rationis lxdendi, ee rela-
xandi; et ca lese a natura hominis reperirâ Cancita TUNE
omnia Fere viix humana otticia, quibus prohibemur, ne
tacultare loquendi prxe exceris animantibus collata, ad
nostros sensus, iis qui nos audiune e inFETTOSanE(INCCSC

## Folio 58 — 167915642X:0106
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000106.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DTSD. T. SECZ. I.
aperiendos, ad mendacia aburaUT. Finc etiam bruris
Praectamus, re communem cum illis comedendi aut se
nerandi appetitum, inera metas a ratione constitutas co.
hibeamus, ee cibum pocumque ad viex incolumitatem
Ceruandam, non ad rolupratem adhibeamus. L onsC ma-
Sis opus estri, ad traenandum generationis appecieu,
ne roluptarem caprer, nec liberis det operam, nili cerra
desc, quam netas sic rila quacumque causa violari. HLInc
tuc omnium Scriptorum consentu, damnandam quam-
cumque rolupeatem lechalis peccari, quae ab iis meris re-
cellerir: neque rila auchoritate posse honeltari fornica-
tionem, id est, cum non lua seu solura copulam, SicuLneC
adulcerium cum aliena coniusara, multoque minus im-
munditiam, molliciem, alia (que id renus pexposteras
dibidines, quibus taculcas generandi à sine lonsistime ab-
ducitur.
Eodem locoreponir S. Doctor, s ad ea(dem regulas
exisit, cibi ac pocus rum: hoc Colum discrimen interes
dic, quod cibus privatum cuiusque, generatio commune
specieibonum spectet: atque hinc non minus damnanda
estcomellatio, e ebrietas, quam scorratio, e immun-
dicia. Ebrietaris vicium ex duplici capite D. Th0-
mas a(citert 2. 2. qu. 250. arF. 2. Quod abhonesto, id est, a
bono rationis aberret immoderata, ex nimia compota
rio, qua ab hominis Corre abimus in bestialem, aliilque
Deccatis timus obnoxii: et hoc est alcerum capur rnde
ebriecas damnanda est. Sed re ad primum redeam.
Illud elesantistime explicat S. Doctor Aer. cicari re(pon-
Sone ad 3. Cum cibuM SE POTUML SUMI OPOTLCAE, VECON
venit incolumitari corporis; cunc EE, inquit S. DOctOF, rt
Pocus Cano superAuus, inAemo sIc moderatus. Flinc ex
culari, e honectari pocelt porus ebrietati proximus ee Cant
cati recuperandae ex praescripro medici necellarius. Neque
enim recedic à lege temperantix, gux porum moderatur,
vecontert ad raletudinem. Sed an sc ad hoc necessaria lav
gior pocatio, medicorum eAnon Theologorum id decer
nere; e rbi constiturum fuerie, nihil mali e culpxe subelt
ropioliori vino quod Cano supertuum, asrotamen, ra
decudini reparandae opporcunum, moderacum elt.
FTocS. Doctoromnelque eius discipuli, de oficiis ri
Exc humanx es Chriltiana Paruunt; quibus ex COTuI OM

## Folio 59 — 167915642X:0107
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000107.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSTO VIREVEVM NIORALIVM.
riumque Philosophorum senteria, aliud addendum: FanEI
auud illos este, quod rocamus honectum, seu bonumho-
mini qua homo est consentaneum, re anceponi precipiane
cuicum que bonoilliaduerlo, neque delerendum, auc la
dendum, rilo intamix, auEmOTEIS MCtUI. EIInC docenE
vicam non esse redimendam, vel leuistimo mendacio.
mulco minus copula, cum Polura aut aliena: neque etiam
ebrietace, quidquid concendat Amadxus post Lestium,
non minus licicam ee innoxia esse ebrietatem, ve morrem
FusiaS a CYTANNO INFENEaLAI, GuaM YEex PEaecepEO me
dici cureris. Comra Caietanus negat idem verobique iu-
sis esse: discrimen eA cbrietatem Praecepcam à me-
dico cemperatam esse, de Pobriam, neque à fine à na-
cura constiruro recedere, imo ad illum conferre, ec omni-
nonecellariam esse: a erranno aurem imperatam, elle
exerrationem à luofine, et a recta ratione: unde vicium
IIMX NCC FOIIUNE, NCC MINUUNE, auE excuCanE, nis velis
impune, e innoxie hieri, quodcumque praecipitur im-
Pendence morris periculo.
Ebrietaris eadem protus est quae furri homici-
a, ex fornicationis rato, quamdiu actio quae illi
lubest, à fine e rarione recedie, nulla authoritare,
nullis minis, exculari porelt: non certemagis, quam ro-
luncaria emissio seminis, quam cum aliend illesicima co-
eula, quam res aliena inviro domino sublaca, quam ho-
micidium insontis: e illi plane Fheolosi decipiuner,
Guihorum qua enumerauimus, praeceptorum rim abro-
Facamcensent, cum iussu Dei, vel sententia Tudieum, de
sulto bello, sic caedes hominum, cum permisi suncHe-
braei bona Asrpciorum secum deferre, et Oleas mistus
elt ad mulierem Fornicariam. Nihil huiusmodi Praece
Deorum aequirati decractum; sed mareria illis ommino
lubducta est. Neque enim cum Decalogo vetatur homo
occidi; alienum rapi, aliena mulier appeci, ee contrectari,
largius rinum pocari, in eorum haec actionum Genera pro-
hibentur; led re certis contineneur meris, a quibus si
Lemoucantur, nihil spectane ad PExCePtum: aEque ita DC.
calogo caurum est, ne occidas insontem, rel cum in
quem nullum ius riex e mortis, a Deo, vel authoritace
publica acceperis, vel ex iustâ detensione tibi compara
cum siC. Eadem est interprecacio turri, cum Exmini ca

## Folio 60 — 167915642X:0108
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000108.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
60
DESD. T. SECF. P.
pula, aut nimix porationis, rim semper habere peccaris
quam nec Deustollat, nili maceriam praecepeo subiectam
mucee; realiena de Polura har coniux, aut si ad te perti-
neat aliquo ritulo, quod erar alcerius domini; ee vinum
copiolius Caluri e rlui cationis noxium, ad ralecudinem
reltimendam commodum (c, _ necestarium.
Flinc convelluntur, qua habet Amadaeus propositione
Secunda, perinde cbrierarem honeltari minis erranni in-
rentantismorrem, nisi rino re insursiraueris, ac medici
ita praescribentis Caniraris causa. Nullum inquie, ex
Lestio ebriecaris discrimen intercedit: par cst rerobi
que necestiras moriendi. Sed esto, inquir Caieranus, lon-
Setamen alia est ex morbo, alia ex erranni Furore. IIIa
matetiam praeceprimutat, ee pocationem Cano immodi-
cam, e noxiam, Facit xoro moderatam, Calubrem, de
medicam: arque inde lex naruralis, remedium creat xgri-
cudini curanda. Duid rero ad hoc eyrannirabies: ebrieta-
rem inguis, inducit arcendae morri necesariam. Sed mul-
eum retere, an id HabCAE CX INMAtA VITEUTE, AN ex eyrannS
maliria. IIlud ebrietarem pucat Caieranus honestare: istud.
vero non magis quam mendacium, quam homicidium,
quam turcum, quam Fornicationem.
Fluius gravissimae concrouer(ie criplex omnino gradus
est. Primus, negantium licirum esse vIla ratione copio
liorem vini pocum; liuc indicta excrinsecus necestitare n-
nis crranni, siue incrinsecus à Panitare recuperand a cut
Porus seruit. AlterO Sradu extremo Amadaus contendit,
honestari porum ad ebrietatem rlque, ex veroque capice.
Media est Cencentia Caierani explicata, à qua recedic AI.
varez, de primae adhaeret: aeque ita interpretatur D. Tho-
nam, nosque cum illo, reuerentix ec obseruantiae gratia
in Cacram Faculearem, cuimasis placuit, ex AIuare, quaM
ex Caierano interprecatio.
Ouod ebriecati indulset Amadaeus, hoc de Fureo, homi.
cidio vlero concedie; ea recula quam aix eradicam à D.
Thoma quodlib. 5. 2rF. F7. _ quodlib. 12, aFF. 27. vnde
Fractaru de instiria ec iure infere, proposirione 8. Chri
Stianos capriuos sub Furcarum dominiomilitances, polle
cum ad nos accedune. Christianorum domos pertringe.
re, devactare, ee bona subripere, ad cuitandam morretun,
eis non exequentibus, ItMIMEHEEId

## Folio 61 — 167915642X:0109
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
DEFENSTO VTREVEVME NIORALENM.
H
Duid reroiislocis docer S. Thomas, vnde adeo acrOx
in rempublicam Christianam infert cum Palao consecta-
rium Onodlibeto 5. quaerit, verum pecunia utO aCCC
Pta, Cui redimendi causa elarronum manibus, restituen
da sircredicori.
Respondet, quamnis ad exiremam necesitarem reda-
ctis, omnia sine communia, nec maior impendere postit,
ea qua premuntur, qui a lacronibus CapTIHI LCMENEUT; nOn
camien ex illa liberarum eximi à pecuniâ Coluendâ: quin
potius eo arctius ad iit astrinoic, quo illi subuentum est
graviori periculo laboranti. Ouare, in extremâ necesti-
cace constituris, omnia Cune comunia ad sublenadam indi-
senciam, si nihil habeant suum, quo sibi subuenianc: (I vere
Luppetat aliquid proprii, debene suis bonis rei, et ab alic-
nis abstinere: nam ridiculus ester, inquic S. DoctOF, I
quis tamem exrremam patiens, nollet continsere panem
sibiin arca reposicum, caulacus alienum ad le perrinere
ex lege extrema necessitaris, qua omnia hune communia:
ita est, A nec ex Propriis, nec ex mucuo acceptis amicorum
bonis, nequeas ce à periculo liberare: ac s re redemeris
Decunid mutuo acceprs, restimenda est credirori qui nu-
merauir, de officio charitaris, ee iustirix latisfecit, Decu-
nia mutuo non sratis daca. Extreme indigentix, de im-
Dedimenti morris periculo, hoc rnum concedit D. Thoms
re ex alienis bonis cum cua desunt, panem ad fugiendan
morrem lumas, non pecuniam ad delicias, e ad opulen-
riam.
A Palao ribi permirtit externis bonis proximi rei, Prove
elt necellarium ad ricandam extremam necessicatem; sed
illa rastare, capere, et aspOrrare, cradereque minanti
morrem, est cibi necestarium ad illam vicandam: Prgo id
Facere pores, neque dominus illarum debet ese inuITS.
Led porius debet ex charitare consentire. Oux consecurio-
nes: D. Thomas extremam famem, paremque cgesta-
tem patienei permieris buccellam panis alieni, ad sucten-
eandam ricam comedere: Ergo mihi licet eo necesticaris
arriculo, Christianam religionem cuerrere: Onodnam
onstri hoc genus ett? Acinquis, A neC per me, nec
per anicos pollum à morris periculo extrinlecus impen
dence meliberare, cum fient omnia communia ex D
Fhoma. Onid hoc est, omnia communia: id est, lice-
hic terram calo miscere, Ecclesiam perdicum ise, nuHI

## Folio 62 — 167915642X:0110
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000110.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
dL
DFOD. I. SEC T. T.
reI (ACTX ParCerC, C ita necese (E, re cuadam Caluus de in
columis: Cum haec porrenta accendo, appolitis quibul.
dam D. Thoma rerbis contirmata, videor mihilesere hi
Soriam Fuangelicam, Fomeri de Virgilii cenconibus con-
textam: Neque enim minus aliena PunE à D. ThOmX Ver
bis, quae illi affinguntur paradoxa, quam à sensu Pocta
rum Gentilium, reritares Enanselica, ee nunquam audi-
ea Christi miracula. Ouamuis Amadaus Ccribat, V. Th0
mammira Cui ingenii perspicuicare, nihil intactum re-
linguere, e pro sencentia Palai aperrissime sare videri.
AcConra concendo capicalicer aduerlari, nec posse traht
ad incerprecationem Palai de bonis ex necessitare commu
nibus, cirra perniciem relisionis, ec ruinam principio.
rum doctrinae Angelica.
Extrema necestitas exmente D. Thoma, omnium que
Sapientum, dat jus inbona externa proximi, e semovet
metas, quibus inre sentium diuila Cune bona, prius iure
naturx communia. Sed quis dicat ius conterre in vitane
insoncium, in Rempublicam, in Ecclesiam, ee omnia vi-
ex humana ac Christianx officia convellere: TToc enin
ruo consectario, Amadxus e Palao cuertunt regulam A-
postoli, non esse facienda mala, ut eieniant bona ad pro
prium commodum: de medio tollune virtucum Cardina.
lium Forcicudinem nobilistimamm: omnia officia subdici ist
principemi, ciuis in parriam, Christiani in Ecclesiam; et
ordinem chariraris prorsus labefactant. Flac omnia con
sequimala, ex relara interpretatione bonorum ab extre
ma necessitate communium, cuidentius est quam re plu-
ritus demonstrem. Ouis enim nesee nihiliniguius, quand
ad bellum iniuctum militare, e insonees occidere ec.
quem vero Christianorum lacer, neguistimum esse bel-
lum a Fureis Ecclelia illatum 3 Fc hoc si superis placet,
licebit captiuo Christiano prosequi, rsque ad internecio
nem omnium Christianorum, _ Fuanselii excidium. De.
inde; certum est Forcicudinis parrem pexcipuam este, cau
Cam iultam defendere, cum mOrris ConcemPT: de ex illa
ciui, reipublisa, Christiano, Ecclelix bonum commune
curandum, cum rirx dispendio. Ac Palao 2b his cerristi
mis regulis ee officiis, eximie eum, qui sibi MOELeM H
met; ciu lque susiendae cansâ, permierie quae cum que illuc
consectarium habet. Ouidni plura3 Quidni regem prO

## Folio 63 — 167915642X:0111
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000111.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DEFENSIO VIRTETVIE MIORLLIVU.
63
cionem dclerere, Pro quibus omnibus ofticiis, mors mil
lies enter opperenda: Ec quod decerius est, magisque
opud me execrandum, D. Thomam prohis impietaribus
Ctare aic apertissime Amadaeus. Ouamuis mulca in opul
culo Amadaei pii omnes damnent, illud Cane non postre.
mum est, quodrnum hac appendice proseguor, D. Tho-
mamper summam Fraudem in eor scelerum de curpitui
dinum parrocinium ascisci.
PAR AOR A PH YS L ER FLVS.
e alienae morris desiderio, ex teta
Proposition.
CFD rix poruir Ragiciolius quidquam moliri Amad. in-
Scerprecatione et corruprelâ quaectionis 76. Cx 2. 2. d 3.
Lenc. dist. 30. 9. F. aFr. Y. 2d 4. Ex his duobus locis tentar
deducere, licirum elle desiderare alteri morrem, de illa
saudere, non quarenus illimala, sed quarenus cibi bona-
reci in bonis succedas. Aeque re plagiarii crimen, ma-
nibus contrectandum Cubijciam; actende, Lector, quid
D. Thomashis locis Rarmat: Priore de maledicto disserie,
ee Cumpro disputationis exordio ab cermolosia nominis.
nic maledicendi reccarum bitariam adinitu, efferendo
nempe, aut imprecando malum. Primum enunciatione
tic, cum ricium, quo quis caret aftingis, aut quo occulto
laborat, euulsas: e hoc ad derractionis peccatum perri-
nec. Aeque hoc primo dinisionis membro sepolito 2d
aliam quaectionem, alterum in duo senera parritur, in
imprecationem ex imperio, cum malum jubes interri; vel
ex roco cum opias morbum vel morrem: id que rursus
bifariam, si ex odio inimici, malum illi impreceris; vel si
ad bonum commune, aut aliud majus referas; ex regulis
dultirix, charieare in illum cui videris imprecari.
His ita explicaris, duas conclusiones ctatuic S. Doctor;
primam, maledictum ab odiohominis profectum, num-
Qua DCCCaTO carere: alteram, maledictum legitimum
elle, ex affectu boni iusti: re cum iudex eeum damnat, 2d
quas commeruit vaenas; cum Ecclelia filios rebelles ana-
dere: Onidni parriam funditus euerrere: Ne dicam A2

## Folio 64 — 167915642X:0112
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000112.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
CA
DISD. I. SECT. T.
chemare Ferie; et cum Prophera zelo divinx gloria, iri
pios diris devovent: vel ex malo veili, pura, inquic, So
Doctor, Cum aliquis oprat peccatorem pati acricudinem
ant aliquod impedimentum, ut melior efficiarur, vel vt
saltem ab aliorum nocumento cesset.
Vides quas les es maledicto praescribat S. Doctor, vein.
noxium suo Auchori trac, quas perfecti odii, id est, Chr-
stiana Charicatis Canctissimam regulam dixeris. Quid re
roilla D. Thomae Cententia, commune habet cum deter
rimis delideriis, quibus Amadaeus habenAS laXAE MOLHS
insontium; re inde commoda nostra capcemus, corum
que adeamus haeredicarem; id est, re ex illorum mileria
diremur, ec beati simus. Sed mirare Fraudem Amadaet;
exillo copiosistimo Arriculo haec tantum verba exCCTPII:
Si autem aliquis imperet, vel optet malum alterius, sub
ratione boni, sic licirum erit. Malione dissimulat rerbo-
rum contextum, ee sensum. Ad quem amabo, reterr D.
Thomas illud bonum veile, cuius causa licere aic maledi-
ctum: Nonne ad illum cui imprecatur, remelior efficia
eur, vel re lalcem eb aliorum nocumento cesset: Sed A.
madaolongior patrum rita, nocumentum est Aliis, ne ad
hxereditarem fruendam festinent. AbSic re aliud malum
relim huic Fallario, quamm ne fides illi habeacur rila, e ne
apud Deum Paenas der tor Cacrilesiorum.
Nec ex Z. Tencentiarum minus aperta est, aur magiste
renda Fallario responsionis ad quartum, cuius haec Cumma
est e mediilla, quae plus habeat piccaris _ cruditionis;
quam inceori nonnullorum libri. Bonorum quae prole
quirur chariras, quaedam aeterna suNE, d Cui cauSa aman-
rur; alia sunt remporalia et caduca, quae non sui, sed aerei-
norum oxaria guarUNEuE: e hoc maxime ab xrernis dit
Ferunt, quod inter se puonene; quia prospericas rniuS
alcerius inducie aduersirarem: vnde quia Charicas Or
dinem habet, et plus debet quisque se quam aliu, pro
PinguoS quam extrancos, amicos, quam inimicos, de b0.
num commune multorum, quam bonum priuatum ruius
diligere; pocest quis salua charicare, optare malum cem-
Dorale alicui, et saudere li contingar; non qua est malm
illius, sed qua estimpedimentum inalorum alcerius, quem
pluscenetur diligere, vel communitaris, aut Lcclelia. (lOC
Postrema rerba dolo Cubricuie AIadaUS.
Sed

## Folio 65 — 167915642X:0113
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000113.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFENSTO VIREVEIM HIORALIVU.
Sed quid inde commodi haber, re licita Faciac nequistima
delideria aliena morris, re laurius rinac: D. Thomas sa
cuic, cum licere malum optare, cum impedimenro est al-
rerius bono, quod magis diligendum sic ex charitare. Sed
quid ista, ad corrupriltimam cupidicatem, quae bonis alio-
cum inhiat ex illorum morre captandis: An ex charitate
nostrum, cenemur bonum céporale magis diligere, quam
Proximi: An non pocius charitas huiulmodi bonorum
Prodisa in alios sparbic, ee hioc ab avaricia differt: Sed
non aliid nOnIE, aUE FUTatuE genuS charitaris Amadaeus.
quam cupidicarem, qua ex aliend morre, de mileriâ lu-
crum captet, ad xerernam damnationem, a qua Sanctissi-
inus doctorabhorret, alio lque deterret.
Nec aliud sentiune, nec sentire possune Fhomistxe quoc
refert: _ id habet expresse Zanardus, cum aic licere puel.
la viro Colliciranei, relle intrmicatem ne se amplius re
Xec. Serramultas ex Diana corruprelas aferE, nCC prO-
bac; Ced aic, daminari peccari morralis à Nauarro deside.
ria proerie, vel aliena mortis; dedecus, paupertatem, auc
quodliber aliud inforrunium declinandi causa: de Lecto-
rem remietir ad S. Vincentium sermone in S. Toannis fe-
Icum. AbSIE rero re summus concionator Apostolicus,
huiumodi desideria, ex D. Thomae regulis execranda
Probet. Sori etiam verba refere, quibus probat licere
Lureis morrem ec clades omnes imprecari, re ab ejus er-
Fannide liberemur, quamnis Forte non probentur rerba
Soci. Duid veroilta, ad fliorum roca de morte parernd,
quae Amadaus honestat ex commodo paterna haeredita
cis, re poltine genio indulgere?
PARAORAPHYS OVARTYS.
Dictorum epiloeus, Cs defensio castitatis, aduersus
quariam propositionem, s sequentes.
TamrES adhuc in limine haereamus nostra dispu-
carionis, et ex 126. proposicionibus, (ex tantum aF-
tigerimus; ex his camen paucissimis animaduertionibus,
Pores Christiane Loctor, agnolcere; quancum reneni la-
ceathoc sibello, quem dixeris classicum aduertus OHO

## Folio 66 — 167915642X:0114
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000114.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DESD, I. SECF. I
genus virtutum. Equidem Prudentia de medio Tublace
elt, permisso omnium probabilicatum ru: quid enim in-
Fensius Prudentix regulis, delectu opinionum, quas rerius
Puresmalas, Fallas, e divinae lesi ac Paluti repugnare
Necmelius consultum est Porcicudini, e Justirix. Cun
morris contempru eluceat maxime Forricudo, nec cam
derrectare possic, cum instar aliquod ricae humana, a
Christianae implendum ofticium. Ita mortis terrorem au
set Amadaus, re illi omnia iustitix iura decedere con.
cendat; nec vilum seruandum, quod sc cum mortis peri-
culoconunctum: ve Facile credas illi ritam morcalens
cum muleis communem, esse suminium bonum.
Abhoc rirtutum excidio; Prudentia duce omnium ex
rincta, Forricudine de Tusticia desideraris, videtur Tem
perantia ex tuga superctes respirare aliquanculum, scaut.
simo tamen rulnere contolta. Nam cum duplici parte
conster, elculeneorum ex poculentorum moderato rlu.
quem Pobrietarem rocamus, de ab illicita renere, cont
nencia de castitare: Pobrietatem; eodemi quo, reliquos
virtures cuertit, metu ee periculo morris, cuius fugienda
causa ebrietarem perinde, ac innocentium caedem pet
mirtie: rna superest calticas, cui videtur peporcisse, a
aliquam illius habuisse rarionem. Neque enim ausus ett
leribere morris periculo, quod extreniam necessitarem,
qua omnia fiune communia, rule intelligi, id est, ex eius
interprecatione, qua omnia rircutum iura LuUnE, et PO
Digantur, licirami esse scortationem, aue molliriem. Vna
eroo superelt casticas, quae apud illum rictiret, sed cum et
communi omnium Sapientum senrentiâ, virtures solitaria
nullx sine, nec postinestare aliarum confortio se praesidio
destiturae: iis terroremorris superaris, necelle est, iplant
caltitarem concidere. Et ipse Amadaeus qui videbatut
huic rircuri pepercisse, nonem quae ex hoc primo Tra
ctaru superlune provositionibus, quasi quibuldam celis le
chalibus Ferie, et coridem confodie rulneribus: quae nulla
axce lanentur, maxime si Probabilictarum dogmata obt
ReanE.
Communis quidem est Theologorum opinio ex Sal
chez libro nono quaest. 27. conclusione 5. quamuis licitun
Ec, manum aur quamliber aliam partemt corporis lb
ampucare, ad ricam cuendam, PoHULiONCM CAMCN PTO.

## Folio 67 — 167915642X:0115
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000115.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DE FBASTO CASEETALISS
curare netas elle, criam mediis alias licitis, nec hontecari
pollerllobonotine, eriam ad ritam seruandam. Fluius
discriminis aic Sancher, difficillimum esse probationem
aliquam afferre, qua rem conticiat: quare ex Amadaei, et
Probabilistarum regulis, cum res nec manitestis Scripeu.
ra celtimoniis, nec euidentibus argumentis probetur,
quid recat, quin probabilibus opinionibus verinque curis
anMUereTE. Neque enim Caristacier contumacibus, aue
inus docilibus, e sequacilius ingeniis, quxe nec San-
chez probatur communis racio huius diseriminis, inter
seminationem exera coningii rum, de ampucationem
membrorum: quod cum ex instituTiOnC NatUIEX, ParteS
omnes corporis ad indiuidui incolumitatem sinc compa-
tatxe, carum administracionem permistam elle homini,
non quasi domino, re possic ad libitum cas a corpore di-
vellere, sed more legicimi ministri natura, cum necelle
uerie ad rorius corporis Calurem; Teminis rero ad corius
peciei, non rnius hominis bonum insticuri, negatam
elle rila quacumque occatione exera chorum coniusaleim
Spargendi FacultaLeM. AC R ita habeac, inguit Sanchez,
nacurx lex, nusquam conceltum esset inhiberi generario-
nem, quod multis exemplis putar se Falsi convincere.
Primum est coniugis quem abscluit a reddendo debito,
siconiunctum fueric cum vicx dispendio: illi eriam Per-
niccit ex medicorum consilio, pharmacis semen relolue
Cc: quidni etiam effundere exera coniusii congrestum;
Cum generario perinde relolurione, ac depulsione leminis
impediatur: Tertium exemplum est puerpera, cui con-
Ceduc ex communi Theolororum sencencia, nondum ani-
macum Foerum ri pharmacorum à corpore amoliri: qui
tamen propius, quam semen ad generationem accedat.
Duartum exemplum Tumie ab ipsa naturE, cuius (XpC
mou ipli auchori naturx ascribendo, ac proinde lesiti-
mo, Foetus quali pars corporis noxia depellitur, ad ricae
incolumicarem, quem aere iuvare non plus mali habet.
quam iudici larronem ad crucem damnanti opem ferre.
Neque enim minus innoxia est vis naturae, semen autFae
cum noxium corporis depellentis, quam iudicis sententia,
lacronem in crucem agentis.
Elisargumentis e exemplis, reiectâ communi Docto-
um argumentarione, lnsularem addic, cui non facise

## Folio 68 — 167915642X:0116
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000116.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DTSP. I. SECF. I.
assentient Probabilistae pernicaciores: semen exrra ctio-
rum coniugalem sparsi, a natur a prohibicum; quod volu-
prarem adeo incensam adiunctami habeac semen dum ab
animanci decidir; re illam habituri sine homines pro
Cummâ Felicirare, de Si semel permiltum tuerit, quacum-
cumque alià de causa emieti, timendum sC, He illud prO-
disendi scorrationibus, adulteriis _c. Scur nec Canguinis
protundendi homicidiis, bellis, nullus Anis sIE FuITUEUS:
quae mala re caueaneur, censendum est, nacurain nesaste
Teminis iacturam etiam in exeremo viexe periculo positis.
Nihil rero horum impendet, ab aliarum parrium liberio-
riadministratione; quod dum resccantur grauissimi do-
tores premiane, qui nedum à prodisa, sed etiam à ne.
cellaria membroru amputarione coerceant. Ita Sanchez.
Communem ominium sencentiam piitar (e Fuleire; c2.
Tuxam, E rulsari ratione tancum niteretuE. Sed haec leuIO.
ra sunc, quam ve cantae caulae molem sustincane; nisi ex
nostris principiis solidiora ponantur Fundamenta: AEque
vementemr meam aperiam: censeo, apud Probabilictas
quorum dux est Sanchez, BXeC AFGUMENEA, ParuM auEMI-
hil ralere, apud nos vero esse efticacissima: quae proinde,
ab aduerlariis lunt nobis tanquam iustis vossesloribus rin
dicanda. Fuius iuris nostri caula in prompru elt, à con-
crariis de probabilium rsu regulis. Aduerlarii omnem le
curitarem opinionum ab ipsa probabilitate repetunt: de
cum opinionum incer se puonancium ea sc condirio ex
Caramnele; Ve MIuEO se porius iWVCnE _ COnkrmenE,
quarri conticiant, id est, hoc ipso quod altertio aliqua
efficiatur probabilis, adiersa in eodem ordine constirua-
eur; ac proinde veraque seCuTa SIC: Non puto Sanchet
ica Cuas cogirationes adamare, re arsumentationem
singularem, qua communem Fulcir aut corrisie, credat
rim habere demonstrationis, cum ad Cummum probet
conveniens fuisse ita Cacui, non tamen necessario (ic
Suisse A natuTA CauTUM: Fr∞O ex regulis SEnCHeZ CONFTa-
ria insticutionis naturx interprecario probabilis ManCE,
ac subinde cora. Verum ex nostris principiis, licet proba-
bilis sic eancum pro lesis iure contra libidinem argumen
catio, propolicum omnino conticit: quia iam demon-
Aracum est, securicarem opinionum, cum verinque proba-
Biles sunc, à Cola lese sumi debere. Et cum gencrationem

## Folio 69 — 167915642X:0117
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000117.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
DEFF151O CaSLILA L18.
propusnet Sanchez, ex lege nacurae concra libidineM
alli omnino adhaerendum est: nec iis qui aduertam quam-
vis probabilem oxinionem sequerentur, sccuritatem à
Deccaro, e a damnatione polliceri auderet.
Vindicatam icaque nobis probarionem Sanchez, placer
allustrare luculento exemplo. Abstinentia a carnibus in
dicta est Carchusianis, Benedictinis, Dominicanis, alio-
rumque Ordinum pluribus Religiolis; hoc tamen diseri-
mine, re Carthusianis non liceat ab illo instituri rigore re-
cedere, etiam causa fugiendae morris: aliis reropermil
lus sE elus carnium, ad leviores infirmitares curandas.
Exhoc diserimine aliud profectum obseruare est, ve guin-
Coaur sexroiam Caeculo, ad nostrum reque diem Caethu-
liani vixerine, Cui instituri cenacissimi, nec OpuS FuerIE
rnquam instaurari nouis lanctionibus: cxreri vero Ordi-
nes ruerint ex concetto aliqua occasione carnium clu, ve
oporiuerir eorum disciplinam, multis casibus inde obno-
xiam, idemcidem reparari, breui etiam iterum de icerum
pericuram, nisi aliqua rarione Carthusianorum constan-
clam imirentur. Tea de Peminis roluncario Auru, arctis-
ma lese narurae cohibendo pronuneio: nam data relmi-
mma occasione, aut rimulâ, ad perniciem generis hy-
am cui compararum est, disAuet Temen in omne genus
libidinum: _ s ab hâc regulâ noctris principiis ralide
constitura recedamus, timendus est cori generi humano
qui Ordinibus relisiosis casus contigie, ex clu carnium
aliqua specie necessitaris concerso.
Haec rarionum ee exemplorum munimenea, imparia
etienc comprimendae hominum libidini, nisi ralidiora
adderemus ex sensu Feclesix, Sanctorum Parrum,
Pradirione, e Theolororum rnanimi sententia. AEque
huic lesi, cocpraelidiis muniex, nulli renacius Dominica-
nis adhaelere: Nec in ea solum seripeis propugnanda, led
eriam exemplis contirmanda eluerunc: e muleis duo aetin-
Sam. Cardinalis Annibaldus ex familia Praedicatoria, ad
Durpuram astumpeus, nobilitare Canguinis, ex Anriguis
Lomanis consulibus, de morum Panctitare celebris, sed
nocior dicatis eius nomini secundis D. Thomae in Magi-
lecum sencentiarum commencariis, quae prioribus collaca
Polteriores curas dixeris; cum eo genere morbi laboraret.
quinon aliis curari posset remediis, quam quibus purrie
E. II
32

## Folio 70 — 167915642X:0118
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000118.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DESD. I. SECT.
dum lemen cum aliqua cicillatione ciiceretur: maluie rit
Leligrolistimus mori, quam ciulmodi remediorum rlu
diucius rivere. Hloc licet in Sacerdore religiolo, (ua nOn
carcat laude exemplum, decedie camen muleis parcibus
recentiori, quod nostra xtare, eori orbi praebuie Philip
pus 3. Elispaniarum Rex, coonomenco Pius, cui adden-
dum censeo eriam Calti, quod decelorum AIphonsusno-
mine consecutus est. Principi rix ad quadcagelimum an
num provecto, suadebant Medici remedium praesentisui-
mum, depellendo purrido semini, quo poltobirum rxo-
ris caltissumx laechalirer laborabar, sed Contessarii ex
Dominicana Familia, masis placuic, quam Medicorum
consilium, de rejecto quod semen cieret remedio, sto-
riosimX mareyr casticaris occubuic. FTaeC sibi Dominica-
mallumune, lxc aliis fuggerune consilia, prastare mO
quam rilo Auxu seminis cuocato Fcedari, dt ex auitâ di-
sciplina, ante D. Thomam in Ducem e Magistrum Or-
dini divinitus datum, castimonixe incorruptionem, vicae
morcali praeculerunt, ee coro pectore a verlari sunt,
quas hoc Tractatu, & alcero de Macrimonio Propolitio-
nes curpistimas collesir amadaeus. Videtur quidem non
nullas damnare: Sed ex probabilicatum resulis, cestimo
niis Doctorum, e rationibus verisimilibus sic munit; re
dum improbare videri rule, contirmet de (uadeat. AF
que ita Saulo in cornatum Scephanum crudelitatem imi
ratur: Fheologorum casticarem prostisantium, rectes
ec indumenta seruac, re omnium manibus ceelestem hunc
chelaurum dilapidet. FTac Fraude circumuenit LectOrem
Propolicione 4. Qua ex Sanctio exculatuE a PCCCaTO mOI
tali, pollurio non incenta, licet praevila, in cosicacion
bus curpibus e actibus inhonectis, si postea in somnis le
quatur: videtur quidem omnium Theologorum nomt
ne ex Societare, eam derestari; sed illi securicarem altruie
a erium Theologorum (uffrasio, _ a FatiOnC ex CaFAM.
efticacissimâ, cui non est dignarus rerbo respondere.
In eo Sanctius ponit Ouaectionis nodum, et (re loqui-
cur) licem; quod aduerlarii faceaneur parricipare labem
pollurionis, illum qui habet cogirationem curpem, sive
aspectum, in quo praeuideatur: ac nos inquienon admit
timus, quia non prxuidetur in causa eficaciter inAuente.
nam quacum que causa, porencior est praesens, quam dum

## Folio 71 — 167915642X:0119
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000119.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DEFENSIO CASTTTATIS.
abet. Sed non aduerrie Caramuel, Cemen à dormience
decidere mulco tacilius, quamja risilance: re Cola imag0
rerum curpium, qua inter dormiendum occurrit, AuxuIrI
Pronocet, quem comprimere poruiernus corporis ctancis
licus. Terrium huius Propolitionis parronum aduocat
Acarium ex noltro Ordine, quasi Sanctio allentiatur, in-
linnacarno verbo eius rarione, ab incHicaciâ caula. Adeo
luorum Fratrum laplu gaudet, re quos ex charitare excu-
lare, aur relevare debuerac, dec in calum praecipites, de
ex illorum rerbis malione explicaris, calumniam Paret:
qualem instruie Paludano, cuius rerba ad sensum legiti-
mum poruisser trahere, Amasis rerirati quam calumnix
luduisset. Mirum est in alieno oculo fectucam ica anxie
anquirere, qui in suo erabem non sentiat.
P AR A GR APHYS OVINXYS.
Ad Propositionem ondecimam. An peccata con-
era casticarem, fieri possint venialia parni-
rare Materiae.
VErs Propositionis granistima examen praemitto
LLad superiores respontioni, quod ad illarum dileus-
sionem sit maximam lucem allaturum, de guod eadem
Eeaude lectoribus illudat Amadaus, e Lucilium Vanni-
num Acheilmi connictum Tolo(x, dum puer estem, ae
ammis craditum imitetur. IIIc. Dialogos Scriplc de ad.
mirandis nacura morcalium Dea, re sbi illo disserendi
Senere, praelidium pararet, si quando in iudicium roca-
Lecur: quali ex colloquentium, non ex propriamence di-
vinitarem sustuliser, cuius dicebar se causam huiulmodi
Dialosis agere, quam ommino prodebat: Juia Forristima
arsumenta excipiebat furilissimis Colurionibus.
liEdem arribus, castiraris CauCX PEEVaTiCatUE AmadaUS;
longo ordine recenset Theolog0s, qui peccarimortalis ex-
Culane a paruitare maceria, oscula, contactus, se oinnia la(-
ciuiae irricameta, etiam Rudio captara, re restium nube Lc-
etorem obcacer, addica hac clautulâ, huiusmodi doctrinam
a SanCheS FETFaCtATaM, Omnes SocietatiS SCFIPEOTCS exC-
CtarI; extare Claudii Aquauiux Socieraris Dexpolri Cc.
e iiis

## Folio 72 — 167915642X:0120
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000120.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
72
DESP. T. SFCF. I.
neralis praeceptum, quo cauetne rilus e Societare, criam
re colerabilem hanc doctrinam rila ratione doceac, aue
aliis suadear. Ric eriam circum Ferri decrerum Glemenris
VIII. Quo hac opinio relesatur ab omni Cana doctrina.
Ad poxulum phaleras. Crederem icta ex animo feri, nih
compertas haberem Fraudes Amadai; de nisi pro inCOn
cusso dogmare poluisser, nihil huic proxositioni deesse au-
thoriraris, et rarionis ad securam probabilitarem.
Excularem improbum e inucilem laborem in conqui-
rendis aurhoribus, qui Faueant improbande opinioni, l
FrauS abeslet, ex nisi inuiros erahereE ad CrFOTIS CONIOI-
tIUMI. Ex duobus agnosce, qua fide reliquoscitet. BOna-
cinam laudat quae st. 4. de Macrimonio puncto FO. nUMI. 13.
quo loco nihil ad rem, quia peccaci mortalis damnat (POn.
caneam commocionem spiriruum ad pollurionem, rel ac
magnam distillarionem: s aurem, inquie, exeae in exi-
Su quancitare, cum nulla rel leui commotione, dicic ex
Sanchez contra Rebellum, non esse curandum, cum AI
reluri quidam Cudor Auens, nec subinde reram rarionem
Teminarionis habear, gux pertineat ad luxuriam. Vbi
Amadaec peccacum luxurix ex paruitare materix factum
reniale: Ouod vero refert ex Dianâ, contra se nominarim
insurrexisse Franciscum Aeauxum Dominicanum, ex
Primo Salmanticensi Profesore Factum Fpilcopum; quod
videlicet in rebus renereis, negaret paruitatem materia,
hoc omnem fidem superat. Credo equidem miracum A-
rauxum, Dianam adeo tui distimilem; re cum rbique D.
Fhomom deserar, de largistime hominum indulgeat cu-
pidicacibus; hic senerior D. Thomae adhaeserit: Sed ab
Aeauxo Cuisse hâc de causa nominarim impugnatum, in
hac fere ruica controuertia D. Thomam securum, quis
credat deaertore D. Thomae acerrimo, de Aidistimo di
scipulo:
Fam rero elle perpetuam D. Thoma sentenciam, pec
carum luxuriae à parvitare inacetia, numquam reniale
feri: Praeter quod ex mulris locis comprobari porelt, id
euidentius constat, ex quaestione 25. de Malo; qu’a elegan-
cistime hanc rem duobus prioribus articulis prolequitur:
Primo quidem arriculo hanc Ctacuit cenclusionem, guem
libet actum lururia vitiolum eRe, auFab InTeRNX COnCUI
viscentia moru inordinato, auc ab iplomet actu per les

## Folio 73 — 167915642X:0121
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000121.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSTO CASTETATIS.
Mmalo; id probar argumento profundistimo, quod hac
Formâ pexstrinso. Peccarum quodcumque contingit,
vel ricio porentia, de cupiditaris a rationis regulâ sub
ducta, re cum auarus lua bona ardentius amac, ec cenacius
leruar; vel peccacum policum est in iplomet actu, de rei
illicira concupiscentia, quale est auari, qui bonis inhriat
alienis. Aqui luxurixe de libidinis peccatum, porest ex al-
ceruero, vel ex veroque capire, à rectâ ratione, ee à fine
recedere; Ergo reriu lque rel alcerurrius generis maliria
inficieur. Primi quidem, cum rir rxorem Cuam deperit
e ad illam accedienimio aestu accensus; cum enim cense-
tur Deccare ex interna concupilcencia, quod leuius pec-
carum est, pex altero, cum à fine generationis humana
hc recellus: quod, inquit S. Doctor concinsic, ex quo-
cumque ru, ec motu partium senicalium, PEXLCF MaTCA-
lem congrestum: nam illa parces corporis, de Semen à
natura comparata sunt read finem, ad Procreationem,
de insticutionem Eliorum homini consentaneam; ca vero
cancum ese porest. Si Cac a mare e Fcemina lesitimo
metrimonii vinculo coniunctis; de hOc docet natuFA
exemploanimantium, nam quae Foecus educane partico
InTeF Patrem SCmatrem onere, qualia sunt quae midificant,
ragos fusiunt concubicus, e mas soeminam sibi delisie, cur
adhaeret ad pullorum educationem: ab hâc lese homine
magis quam animancibus necesaria, recedit quicum que
rlus Ceminis partium que genitalium exera coniusium.
Racionem illustrat S. Doctor Colutione 9. arsumento-
rum: Sed obseruanda est poristimum responsio ad certium,
quo probatne masiriam luxurixe, non posse peci neque à
Pocentia a qua nacuralis exie actus, neque a maceria, quia
videtur Foemina ad illum rum creaca, neque a finc, quia
Pocest esse honectus, ve cum quis sulcipit prolem Deo
conlecrandam, neque à malorlu seminis, quia ex Arilto-
cele est quid superhuum, sicur Cudor aliaque excrementa:
FFSO nihil haber luxuria mali auc Contra natuTaM. Ex his
omnibus capitibus demonstrar S. Doctor luxuriam pec-
catum esse: rarione quidem pocencia, a regulis rationis,
exnimio ardore concupiscentix subductae: a materia, quia
actus conveniens generationis requirie mulierem, non
Quamcumque, sed marrimonio junctam: aberrat eriam
aline, nec corrigicur incentions, aliqua accidenarid, sicur

## Folio 74 — 167915642X:0122
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000122.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DESP. I. SECF. I.
nec furtum animo dandi eleemolrnam admissum: SeImCM
aurem licet sic supercuum ad nurririonem, est ramen ne-
celtarium ad generationem prolis, e Speciei perennita
rem; ideo male comparatur sudori, quem nihil retert
quacumque ratione estuar, quia inuritis est, cum ad nu-
tritionem, tum ad generationem. Ad id rero quod con-
clusioniadditur; Relponder D, Fhomas solutione ad le
DEIMUM: DCCCALLI LUXUTIX RCPUGNAFE INECFdUM naTUIEX
animalis, qualis est mollities, de quiliber Auxus AE praeret
commixtionem maris, e Faeminx; quia nihil insernit ad
Generationem, quae sic in quoliber genere animantium.
veriulque sexus: Fornicatio aurem dicitur eNe COntrA Ma
curam propriam hominis, cuius est generationem referre
ad convenientem prolis educationem. Ex conclusione lit
veriori deducit S. Doctor arr. 2. quasi corollarium, luxu-
rix actum à Colo principio seu incerna cupidicate ritio-
Cum, esse culpam venialem; malum rero à Seip(o, Peu 2 se
concupitâ, non carere peccaromortali, nili ex imperte
eta deliberarione: quia actus ex primo capice malus, quo
vir ad exorem accedie nimio rolupraris aestu, non exit A.
nesmarrimonii, nisi cantus sic, ve nullo Dei respectu pto-
rumpar in deliderium aliena: cum vero malus fic ex le-
cundo capire, a reillesicim à concupicâ, ee perinde se ha-
bec, ac gulosus non conrentus suo cibo superdue rei, sedi
sultat etiam Furriuos, ee lesc prohihitos: Frgo quamdiu
manet actus Cola incernâ cupidicare riciarus, renialis can.
tum culpa est.
Duod rero larhalis sc, Cirransear in apperitum illesi
tima rlera maricalem commixtionis, cgresic probat ra
tione superiori: quia recedic a Anc constituto generatio
nis, inmaiorem noxam proximi, quam Fuxtum: nam l
quis reus sic peccari mortalis, Cublaris FuIrEO rebUS ExTerNIS
eroximi, ad ricam Culteneandam compararis ex Rccl. 34.
panis esentium vita pauperis, qui defraudat illum bomo
sanguinis est: cum Cemen humarium propius accedat, ma
silque sc necelsarium ad ritam lustencandam, quam rit-
ture continet (e ideo air Aristoreles elle quiddam diu
dum) corcum est inurili s inordinato Auru seminis.
masis in hominem peccari, quam quolibec FurTO. TIIUd
vero peccari genus aic S. Doctor reuocari ad PEXCePtUI
Decalosi, quo adulrerium prohibetur. Narri re inquil

## Folio 75 — 167915642X:0123
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000123.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSTO CASTTTAFIS.
resp. ad 3. et ad 4. cum Decalogus eraditus sc populo, et
Deccara damnat, qua nemo communis sensus compos
negec esse mata. FIIS VerO COnTIneNEuF, à Moile de à Pa-
piencibus deducenda et docenda, Fornicario aliaque lu-
rurix genera, quae obscurioris lunemaliria, de difticilio-
ris inguisirionis. Fornicationem vero aliaque seminis
humanae dispendia voluncaria, lese divinâ de nacurali
damnari, esresie probat resp. ad F2. a discrimine inter ci
bum ex semen; quod cum ille instirutus sic ad bonum pri-
uacum hominis, cuiulque arbicrio permiltum est sibi eli
Zere: semen vero cum ad bonum commune spectet, quod
sic masis lege Canciendum quam priuarum, hinc fE. Cc-
men non polle administrari, nili ex praescripto lesis, ve
conducit ad Ailiorum procrearionem ex lesirimo macri-
monio. Ec cum lex spectet quae conveniune tempori, de
quae tieri ve plurimum Polent, quam qua raro e calu con
cingune; hinc S. Doctor relp. ad 13. aic, sub les c antiqua
vacandum fuisse provasationi seneris humani, sub lesc
vero srarix propasationi spiricuali insistendum: quia id
sequirir diverla rario cemporis. Finc etiam aic respon-
sione ad 12. ec 24. legem non actendere cducationem Pro.
sis ex Fornicatione convenientem; quia raro e calu acci
dic Led eam SCatuerC d VYSCrC, qua per Se nata est lequi
ex legitimo matrimonio: 2rque eius impedimenta amo-
dere communia, non qua calu ex senecture, ee ex morbis
accidune.
Exhis S. Doctoris principiis, deducimus in re rencrea
humquam dari paruitarem materia, re in aliis generibus
riciorum, quae actum per se e a re concupica, inordina-
cum renialem efficias, quis id habet expresse ad calcem
Arciculi. ApPeticus, inquie, incerior bonitarem, aut ma-
liciam accipie, ex eo quod apperitur: inde est, quod
etiam axperirus huiusinodi actus in ordinati peccatum s
Uhccompletus, id est, Gihac rarione deliberara: alioquin
eltpeccatum reniale. Ergo in genere luxurix non a5no-
leit culpam renialem, nisi ex imperfecta deliberatione,
nOn ex Paruitare rei concuDitX.
DeinderelF. ad 26. necat exculari peccari mortalis,
delectationem e cogitarionem morolam de fornicarione
ex genere luomortali: nec fieri renialem, nisi delibera
o rarionis sir imperlecta; qua cum advenic per con(cu.

## Folio 76 — 167915642X:0124
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000124.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
16
DTSP. I. SECT. I.
Tum deliberarum, redir ad naturam sui generis, id est,
ad peccarum mortale. Amplexus eriam olcula; Xtactus,
quamuis rideantur lonsius abesse a consrestu Fornicario,
auc Auxu seminis, exrra rum legicimum macrimonis
damnat camen peccatimorralis: R elp. 2d 28. Inguantum
ordinantur, inquie, ad actum formarionis, consequuntur
consensum: inquantum autem ordinantur ad solam de
lectationem, consequuntur consensum in delectationem,
qui est peccatum mortale: (3) ideo vtroque modo sunt
peccata morralia. Ouamuis enim non sine secundum
Tuam speciemmortalia, sicur Fornicatio e adulrerium, et
mollicies: id tamen habene secundum quod ordinantut
2d pradictos consensus. Ex quibus hoc aegumentum elt
cio: OCcula, amplexus, cactus, re ex libidine AUnE, ten
dune vel ad commixtionem Fornicariam, vel ad Auxum
roluncarium seminis, vel ad delectationem reneream:
acqui rerinque mortalia TunE DCCCata. ex D. Thoma:
Erso nulla rarione postune exculari a peccato morrali.
Hloc camen differunt à Fornicatione, et Auxu seminis ro-
luncario, quod ex se indifferentes sinc, ec ex fine amicitia,
vebanicacis, e Calurationis causa, Reri possine more loci;
nec line mala, nili ex adiuncto periculo, à quo purgait
nequeane, nisi aliquo sine legicimo honestentur.
Cur rero paruitas mareria, in aliis peccatorum gene
ribus admierenda, hinc excludatur; non occurrit alia ra
rio idonea quam quae superius insinvata est, ab incensist
ma rolupeare his actibus adjuncta; quae cum difficilius
cohiberi pollit inera cerros d legirimosfines, quam qua
Furco ec cibis admiscetur, de rbi Pemel admilla est, racio-
nem absorbeat, lege nacurali ee divina cautum est, ne
vel minima locus detur, animum rbi Cubierit exCRCaLITA.
Flanc racionem Fundamentalem illustrant quae habet at-
dumenta, _ exempla MerCOrUS Parte terria arguM. 15.
Scacum quaectionis explicat his rerbis: Scancibus dua
busopinionibus excremis, rua quae omnino negac: dari
Paruicarem maceriae in rehereis, alcera quae aftirmat, e
tacuic osculi delectationem, pro leui compurandam elle;
quaericur; an certia opinio media elisi possic, ve levis cul-
Ba lic: V. 8. breui morula delectari in contactu vniys.
digici3
Responder, quamcum que delectationem renereas

## Folio 77 — 167915642X:0125
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000125.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DAFENSIO CASTITATIS.
etiamE Physice sc modica, a natura prohibitam esse (ub
mortali: consequenter nerat posse dari consentum deli-
beratum, de aliquâ delectatione leui, qui sic culp2
deuis.
Id rero probat ex sensutiacurx, omniuinque Legistato-
cum, quibus Colemne est, dum noxium ab innoxio XSFC
distinsii porest, eadem poenâ qua prohibent noxia, reca-
ee etiam innoxia, idque exemplis illustrat. Lege prohi
betur ad cranquitlicatem publicam, de cohibendis bellis
de puonisrepentinis; qua exirâ, de simultare nalei (olent,
arma deferri; sed quia difticillimum iudiciiims est, an quis
armatus incedat ad ornatum, e neceslariam detentionem,
vel ad dimicationem, aut agorestioneim iniustam, qui-
Cumque accinctus armis deprehendicue, Cubiicitur lesis
Deenae; licet cuidenter probet se arma sumpsisle, ad iu-
Itam detentionem. Aliud exemplum afext à nacurx le sC,
quae prohibet ne conjuses sejunsatur, sed in Perpetua rita
locierare desarit, ad educandam prolem; nec tamen licet
a vita conjuxali secedere, cum nulla spes superest, noux
Prolis suscipienda, aur educandae cura: Sed cum difticilli-
um sic iudicare quandonam eo deuencum sc, de Facile
Dollit error obrepere; ideo lege nacura conjugum Cocie-
las perperua elt: quia lesitimia divorrii causa obscuritti-
ma est.
Eis exemplis probat obiter MerCOrS Fallam eAAC nOn
nullorum reculam; lesem, cum omninotolli, cum fnis
_ caula lesis dehierie: aE COnEra, nacura racam vult esse ee
tirmam lesem, quamuis causa qua lesi locum dedic sub.
lata sic; de his maxime rebus quae difficilioris sinc exami-
s. Duid vero obscurius, quid lubricum magis, ee perieu-
olum, quam renerea delectarionis momenta appendere,
cum delectatio ipta sic quoddam praestisiarum senus:
Nec dicas lenem esse materiam libidinis, anuS COnta-
ctum, aut osculum; cum incerdum ex osculo rnius, quam
ex alcerius congressu, magis quis afficiatur. Valet hic
etiam cario D. Thomae, cibi cerrum delectum permissum
aebirrio cuiusque, quod eius privacum bonum spectet;
delectationem autem reneream ad bonum commune
pertinere, et ideo naturx lege sanciendam, cum aliunde
difticillime Franari, auc discerni possit: Ergo censend
cunt omnes eadem lege prohibirae; exrra coniusium.

## Folio 78 — 167915642X:0126
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000126.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
D1SF. I. SFCF. I.
RemilluRraE exemplo racui, 2 quo in EOTIM naCUEA
abhorret, nec relminimum paritur, ne rerum compaso
diNOIUatE. EE quamuis Forre a racuo modico non clet
rimenda mundi FIINa; NON EAMIEN natura ParIEUr vIIIM
a nobis induci: quod nostrum captum tusiat, quo sra
du racuum possee rerum ordinem curbare. Cum rero
non minus obscura AE, aut periculola roluptatis renerea
administracio, quam racui; reram que homini nesacam
dicimus legqMaTuTX.
Aque hinc Cacile Poluuntur duo argumenta Caram. pri
hrum pecitur a compararione aliarum virtutum, in qui
busfrequens elt marerix modicae designatio; quidni etiam
hic locum habeat. Rationem discriminis dedimus, quod
in re reneret, sravioribus pareat periculis de disticultaci-
DuS. Falsum est eriam quod rniverlum assumit Caramvel
mareriam minimam et leuem, non esse grauibus poenis,
ec PeCCaLS OppOrrunam; cum reum peccari mortalis fa
ciat Ecclesia, cum qui ante communionem inam anis
dalam suctaverit, vel surtam aguxe rino conscerandonon
intuderie. Ec quis nelciat rniuspomietu, Adamum to-
eius generis parenrem fuisse peremprorem: nihil ergo
recat naturam rnius modiex delectationis venerex vlu-
ram prohibuisse, hâc de causa grauistimâ, quod Facilis l
error delectus delectarionis grauis, quam leuem pures, d
quae in grauissima mala cacos pracipiter.
DAR A CR APHE YS S FX ZYS.
Corollaria quibus reliquae huius tractatus Propos
tiones refeiuntur.
D CFVTAEIS quae luperlunt ex hoc Fractatu peopol
Lationibus Falsistimis, ec scandalosis; addendum est lu
perioribus, ex doctrinx D. Fhoma principiis, iltud apud
. Doctorem cerrissimum; rerum quae cient renerem, et
Auxum seminis, duo esse genera: prinium ad lururiam
perrinet, qualia Cune rerba amatoria, a spectus reruM
cuepium; alix Cune diversi ordinis, re cibus, eguieatio.
aiorem rero curam adhibendam, ad cuitandum AuXIIIL
seminis, ex primo quam secundo rerum de actionum se

## Folio 79 — 167915642X:0127
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000127.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSIO CASEETAXIS.
nere. Rurtus postremum hoc rerum genus diuidendum
elE, in eas qua neceltaria sunt, de reiles, qualis est Con-
reltionum audieneia, contrectario partium secreriorum à
Chirurso ad curandos morbos: aur quae incerdum mala.
ve ludus, Poratio largior, rus ciborum calidiorum qua
ciene renerem.
Eis ita constiruris re a certioribus inicium Cumamus.
erima regula est apud omnes recepta: ab his omnibus
generibus actionum abstinendum esle omnino, cum ra-
tus experimentis compertum est, vix posse Frequencari
cirra consensum in roluptarem reneream ex Auxu lemi
nis. Tum enim ChristI AOCUMENEUML VEPERCCPEIIL rEgCC
Ce, si manus ina, aurpes tins scandalizar re, abscinde eum
Cd proice abste
Altera regula aque certa est, à rebus secundi generis;
axime si neceslaria sint, de veiles ad viram, et Pocieta-
cem humanam, cessandum non esse, quamnis habeane
ddjunctum disunium Ceminis, si absic periculum consen-
Lus: cum enim cenlemur pari non optare rolupeatem; de
aliunde illius sensum omnino involuncarium; de inno-
xium Facie, ius re illa rrendi.
ElaC regUIIA CONFIHENEE, quae ex communi sententir
Theolosorum rariis consectariis explicar Sanchez lib. 9.
dilp. 4. a num. 4. 2d 20. Immo addic Aurum Ceminis
eraeuilum ex actione à circumstantiis mala, non habere
reacum luxurix; re cum quis ex Confestionibus Captat ra.
nam sloriam, vel ex cibonimiam rolupearem: tum quia
x circumstancix accidentario adjunguncur Ceminis dif-
umo: cum quia damna non cune imputanda iure (u0
cenri, sicur cum iudex admiscetiram, de ranam sloriam
sulta reorum castigationi. Fadem de Causâ expCTLO ex
equicatione sibi semen decidere, non eit pedibus iter
asendum.
Grauior est difticuleas de eo genere actionum, quibus
accidentario adiungitur illud disuuium, nulla tamen
Hecellitate aue reilicare honestantur: imo re plurimum
nalae sune; re ludus, nimius pocus, aut Comnus. Prima
Theolosorum sencentia, ec ex Thomiltis Medina, Zu-
nel Soci, Lopez, est ciulinodi, rebus non necellariis, aue
renialirer malis rrentem, reum esse peccari morralis lu-
aurixe, Cmalic pati dituuium Ceminis, quam ab huiustme.

## Folio 80 — 167915642X:0128
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000128.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DESF. T. SECY. I.
direbus cessare. PITaEtamen Sanchez, hanc SentenEiaM
exmente D. Thomae eiusque discipulorum D. Anconins,
Caierani, Armillae; Syluestri, Ledesinae, sc moderan
dam esse; re renialis arie morralis sit culpa, prove Fest
condiciorerum, inde Teminis Auxiis existie: quia S. D0-
ctor stacuir Pollutionis srauitarem, à causd esse ommino
metiendam, iuxta illud D. Audustini lib, 22. COnETa Fau
um Loch non quantum incestus, sed quantum ebrietas
praecedens meruit, in culpa fuisse.
Flaec ex Sanchez placuit referre: non quod illi omnino
asentiac, sC mentem D. Thomae eiulque discipulorum,
incerpretanti; quasi tora preuila pollutionis oranitas, ita
sic à causa rude proticilcitur, reipsius praenica periculum
malitiam caulx non auscat, nec ruquam e veniali faciat
lertialem; hoc enim omnino Fallum esse Carim octendam:
Sed ere nostra risum est Fore, ista ob seruasse ex Theolog0
Societatis multo doctiore ee accuratiore Amadaeo; ve in
de agnolcant omnes, rihil in hâc re Thomictas aduerla
io fauere, sed per. Cummmam iniuriam exahi in alienos sen
us: quandoquidem plures ex illis damnane Deccatimor
talis, cum qui rebus etiam liciris, sed non necessariis,
auc renialiter malis, nolinc abstinere, quamuis sentiant
inde secuturum Ceminis Auxum.
Cxrerum regulam D. Thomx male omnino interpre
EaEUE SanChCZ, duM PUITaE ex Le renialirer per Ce mala,
Auxum Ceminis Fore tancum renialiter culpabilem: naM
D. Thomam, arF. 5. Cx 9u. 54, 2. 20 _ Cx 3. DaFF, GuXeIL. 80.
art.7. actente legenti, constat hanc resulam ex causa re-
niali per se, nunquam nisi renialem nasei; lititari opor
cere ad actiones, contactus, cositationes, quae ex Tubre
Peione, oucimperfecta deliberatione, reniasis culpaerea
cum habene. Nam delectario, e praenisio secuturx pollu
tionis erenialibus per se tiune culpae lechales: neque hoc
negar Sanchez Concl. I. num. 25. dum ira tiabee, tunc lo-
lum reperirur culpa mortalis ratione pollutionis pexuila,
nec incenca, quando ab (que rrsenti necesTILaLC exCFCCTHL
actio ex natura sua curpis; et per se rendens ad actus re
nereos excicandos, pollutionem que consummandam.
Sed immerito ad dic hanc suam asserrionem esse con
era Auchores eriumi sencentiarum quas distinxie, e vI
tx facie Auchorem D. Thomam, in alienum sen sun
detorro

## Folio 81 — 167915642X:0129
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000129.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFENSIO CASTITATISS
decorta ejus regula, cuius veram incerprecarionem re
tCrE iPSEMEE SanCHCZ Ex NaVAET. SuM. Cap. 16. Vbi ex
legirimamenre D. Thomae, pollutionem docet esse mor-
calem, cum quis se illius periculo exponie, admistis eUF.
Dibus cosicarionibus, carumque delectarione, aue se Con-
verlarionibus immiscet, ec Fcedac cuxpibus concactibus,
qui ad illam provocant. Addic ciusdem lechalis culpX
reum esse, qui aliqua comedat re sibi pollurio eueniar.
Animaduertionem Sanchez in illum Nauarri locum
Probo; dum de rebus primi seneris renerem PeF SC MO-
ventibus sermonem Facic, nitril aliud exigere, re ille Au-
xus sic culpa lerhalis, praeter roluncarem huiusmodi caulas
admovendi: vbi rerô asit de rebus lecundi, de rerrii ordi-
nIS, quae sunc exera luxurix genus, reelus calidorum, ni-
mia comporario, perit voluntarem expreltam sele exci-
Candi: atque ea est lesirima interpretatio resula D. Th0-
ae, ex causa pollurionis gravicarem merientis: et 2d
lam eandem Cenrenciam communem Scholae nostrX (a
eis accommodare erahie Sanchez rerba Fenriquez, Sua-
Fer, e Valquer: Cummeque saudeo TheolosO5 ex 50.
crecare praecipuos, nobis allenciri. Fx quibus
PAR AORAPHVS SEPZZMYS.
Ex Superioribus rejciuntur 5. Propositiones ab
Amadao falso D. Thomae ascripia.
Eoreo contra quincam proposicionem, Fallum este,
talsoque alcripeum D. Thomae, ex ejus principiis
ale probari, pollucionem non intentam, licet prauilant
inconverlationibus oriosis, e verbis amatoriis, non esse
culpam lechalem, nec sub mortali quem quam ceneri has
Caulas removere. Fallam esse quond omnes parres hanc
allertionem demonstrant, quae diximus de mente D. Tho:
xeeiusque discipulorum: d irerum id evinco hoc arsu-
menco. Vel exculas a peccaro mortali praenilam pollurio-
hem ex verhis oriolis, de amaroriis, tarione imipertecta
deliberationis, vel materiae modicxe; sed ex nCuErO capicE
Etlesitima exculatio; non ex vicimo, quia in rebus re-
hereis, nullam D. Fhomas admicrie maceriam modieartu,

## Folio 82 — 167915642X:0130
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000130.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
82
DISD. I. SECT. L.
quae leuem Faciat culpam: primum etiam capue praecludis
iplamet provolicio: neque enim subreprio, aut impes
Fecta deliberario locum habet, cum suppetit rempuS co-
icandi, ee deliberandi de colloquiis amaroriis lemoven-
dis, ne lemen decidat cum sen lu rolupraris renerex. Non
immoror incerpretandis, quos retert Amadaeus Thomi-
stis: quia non lunc censendi, quicquam docuisse alienum
amence Cui PEaceptoris.
Fodem arsumento refello sextam propolitionem; intet
sponlos de Fucuro,; licita esse oscula, et amplexus, etiam
cum periculo pollutionis, Frinurbani, de aulteri alicer ha-
bendi Cinc. Non licee eriam ex iplomet Sanchez Catra
morrale peccatum, dare operam rebus primi generis,
cum inltar periculum Auxus seminis: aequi nOn CaTeNE
illo periculo olcula, ex amplerus, et praeterea ad genus
luxurix pertinent: Ergo reatum peccari mortalis incurri
quisquis se illis immiscuerie, praeniso pollutionis periculo.
Neque enim porelt exculari à peccato lechali, ex parui-
care marerix; quia iplemer amadaus censet nullam dart
in re renerca: neque ex impertectâ deliberatione; cum
suppecat cempus marurius deliberandi de Pemouendis hu-
iumodi cansis. Levior est austeritaris, e inurbanitatis
Cuspicio, quam rea cam oraui oncreleues fugiendae im
mundiria, praeletrim cum alia non desine otticia minus
periculosa, e magis casta, ad beneuolenciam d rebani
rarem celtandai.
Si dicas ex singulari opinione Caietani, ab aliis Theo-
logis receprâ, sponsis permiltum esse aliquem roluptacis
renerea sentum, quassillecebras ad coniusalem affectum.
Elto; sed ex omnium senrentia, incipie esse malus, cum
habet adiunctum periculum pollutionis, etiam intex con
iuracos: Erro multominus Ferendus est, aut exculandus
inter spon(os. Fc mirum est Sanchem, de Amadaeum.
cum imminet immundirix periculum amplexus permit
cere, non oscula, inurbanicaris fugiendae causâ; qual
maior ex iltis, quam ex torius corporis complexu, rene
rea rolupratis senlus existat.
Elincetiam inferimus, Fallam esse de periculolam se-
primam proposirionem: Centienti magnum pruri
cum in rerendis, licicum esse 2d lemen corruprum ex
Bellendum, ec pruritum sedandum, eas retricare erium

## Folio 83 — 167915642X:0131
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000131.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
DEFEMSTO CASTETAEIS.
vericulo pollutionis. Exemplis ex Dominicana Familia
Cardinatis Annibaldi, ec Philipei Regis Flispaniarum,
hanc asserrionem, ec ex illa calumniam in Dominicanos
Cupra depulimus. Hlic eriam habet locum, quod ex San-
chez. reculimus, discrimen incer amputationem partis
Purrida corporis ad vica incolumitarem, de Ceminis ex-
pulsionem ri remediorum: illam aliquando, iltam licere
nunquam. Adde si locus decur distinctioni Ceminis purri-
di e incorrupei, nullum Foretinem, se modum sparsen-
diseminis; quia omnes quo gracantur purridum esse cau.
Tabuntur: dc ne quis dubicet periculolistimam esse hanc
altertionem, Cat tueric adnotare ex Amadaeo, correctam
tuisse a Sanchez, de a Diana.
Tlinc eriam refellitur octaua propositio: a lanusine,
vel languine menstruo, propria rerenda mundare, non
elle lethale, etiam si peaeuideatur fucura pollurio. Hac
erum actio est primi generis cum luperiore qux ciet Au-
xum seminis: X hiis lenibus de caulis, permissum sICaF-
bicrio cuiusque, menstruum Canguinem, e pucridum se-
men depellere, laxaneur habenx libidini.
Dux noni propolitione retert amadaeus ex variis Tho.
miltis, nihil mali auc Falsi habent: quia castistime 10-
quuntur de parrium secretiorum aspectu, de contactu.
Non est rero omictendum quod scribie Amadaeus ad A-
nem num. 4T. Doctores Socieraris seucriores esse Caicta-
no, Medina, ec. quia indistincte aspeCtuS EUTPCS PFOPTCF
delectationem, si in ea sictatur, damnant peccatimorca-
lis; quasi Caieranus et cxereri Thomistx aliud sentiant:
vel enim illos interprecatur de delectatione rencred mo-
Fosa, vel de quacunque aliâ perceptâ ex convenienti par-
cum corporis compase, primo sensu millus Thomicta-
rumnesat, auc nesare porest, nisi a D. Thoma discel-
leric, huiusmodi reneream delectarionem esse Deccatum
ortale, cum nequeat exculari ex paruitare materix: (c-
cundo vero sentu, Fallum est huiusmodi inspectionem, de
ex illa delectarionem noxam esse lerhalem. In quo ergo
dillentiunt Doctores Sociecatis a Dominicanis:
Num. 5. Caieranum carpic cum Catharino, quoi in Sum
ma Ver. Periculum peccandi Ceriplerit, acceltum ad locum,
ubi est perientu peccandimi orralirer proprer aspectum. AC.

## Folio 84 — 167915642X:0132
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000132.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
84
DISF. T. SECT. I.
non else ex luo genere peccatum mortale; quia ex (O 
Berraris arbirrio restat peceare mortaliter, etiam praesenes
buscalibus occasionibus peccandi. FIaec ex C aietano refet
Amadxeus malh fide suo more omissis qua Caieranus in-
Seric his rerbis: Et hoc quidem si sine orrente necessitare sit
ad incantelae peccarum spectat. Cacharinum virorum illu-
Arium demorlorem, d prae careris Caiecani Mastigam
imicatur, maliona eius verborum interpretatione, cum
Posset locum explicare de periculo remoio, non proximo
ad peccandum: quo sen (uomni Caret censuLa.
Praecerea ulus ad peceandum locus est periculolor
Ccenâ, de spectaculis mimorum; unde deAer Saluianus lur
Saeculi Teremias omnibus fere libris de Prouidentiâ, la lci
uiam omnibus sensibus hauriri: _e tamen accessum ad hi
Ariones eximie Amadaeus a peccaco mortali ex Sancher,
qui asserit comcediis intereste, non esse morrale, etiamsi
TeS EEPES REPEXTENEENEIT, S audiaNEE OB COIAM VaNAM
curiolitarem, ab (que periculo probabili in peccatum mor.
cale, ec si audiantur ob delectationem curiolam, non la-
Scinam, ex ipsis rebus curpibus contingentem: neC MO
ratur alios, qui comcediarum frequentiam damnant le
thalis peccari, quod soluendo mercedem histrionibus, i
caula, re instatu peccari morralis vicam degant. Id re
ro exculat cum Baldello hac Fucillissima racionC: ( quis
accedat rbi histriones Pat pecuniarum ex aliis, qui ad
ThCAEFUM CONAUXErUNE, CorrOlerinE, quxe possir esse met
ces idonca. Flxc lonse periculoliora sunc, quam quae pert
culosissima ue sespne aiccanum.
Sed in hoc laudandus, quod in Ancidorum huivsnod
corruprelarum, addiderit ex D. Thoma 2. 2. guae s 168.
ATF. 3. 2d 3. haec aurea ad rem istam dirimendam rerba
Officium histrionum quod ordinatur ad solatium homini
bus exhibendum, non est secundum se illicirum, nec sunt n
statu peccari; dum moderate ludo oruntur; id est non vten
do aliquibus illiciris verbis, vel factis ad ludum, C5 no
adhibendo ludum negoriis, Cs in temporibus indebitis, e
onde illi, qui moderate tuns subveninnt, non peccant, se
inste faciunt, mercedem steru eorum, eis retribuendo
Si aurem superstue sua in tales consumunt, vel etiam si
stentant illos histriones, qui illicitis ludis vruntur, peccant.
ynasi eos in peccato foventes. Vnde nenstinus super Lea

## Folio 85 — 167915642X:0133
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000133.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFEHSTOC ASTTTATTS.
HoC AnGenelo VoCbt.
P AR AGR APAYS O CFAYVS.
Contra Propositionem X. de osculis ob delectationem
sui, non copula morosam captatis.
Ia non esse mortalia, ex D. Thoma coris viribus Pessi-
maomnino Ade, nicitur probare Amadxeus, PFoPOl
cioneilla decima, cuius occationem dedic Comitolus,
omnium ex Societaris Scriproribus curissimus, quem xgre
terrem eratii ad laxonum parres, ne que verba ex illo relata
non minus casta quam elegantia hoc paciuncur: sic enim
habet. Ouando osculum, C5 amplexus honeste initur, cilarur-
que in osculantibus aut bis, quibus suanium datur, voluptas,
qua non ad ractum venerea voluptatis, sed primarum secun
darum que qualicatum, qualis est lenitas, Cs mollstudo, refer-
turieaquenimis est, meo quidem animo peccatum non est pro-
nontiandum morriferum. Duibus verbis, Cemovet Comiio.
lus omnem renerex rolupearis sentum, neque admictie
divertum ab eo quem capere quis posser, ex olculo manus,
auc rulcus senis, vel lactentis puCFI.
Dui non aliầ rarione afticeretur osculomulieris, non
damnarem peccari, excularem etiam a culpa, h prabean-
cur olcula re olim in Ecclesa ad charicarem muruo Foven-
dam, se restandam, Siabsint a sen su rolupratis venetex,
vel a consentu in illam cum consursie, nec omnino ex-
cinsuiporest, sed esinuoluntaria. Prioris generis olcu-
la, in chariraris ac beneuotentix argumeneum rurpata,
videtur mihi sponsa comendare quibus divini Epichalamii
capur rlcimum ordicur his verbis, quis mibi des te frairem
meum, C5c. FTuius alloquii anima Canctae, aut rerius naturX
humana ad verbum xiernum, nostra carne induendum,
sensus est ex Delrio; canco calestis sponsi rilendi, de fruen-
di aestu feror, ve omnis morx impaciens, diem illam
opcem, qui mihi Felicistimus illucescet, cum dabiturce
eoram ridere, te amplexari, ce osculari, qua liberrare (o-
er castissina Locor, Frarrem adhuc marris rbera CUGenEIL
dem dicit quod donareres sus hestriouto, au est m
mane nisi fore aiqusto esset in entlenm medessoateo

## Folio 86 — 167915642X:0134
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000134.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
80
DFSP. I. SECT. I.
Nec ex illisamplexibus, ec osculis, vilo cangitur libidinis
Tensu, nec suspicionem ingerie rilius inhonecti affe-
Atus.
Prarer hoc innoxium genus osculorum, reliqua dam-
nant Thomistae cum suo Masistro peccaci miortalis; quae
aliquo libidinis sensu cirillane huiusmodi oscula carpen
rem; quamuis non referat ad opus, seu ad copulam quani-
cumque Fornicariam, auc adulceram, vel peaposteram:
licer enim re lognitur Schola, ex incentione operantis,
non cendane huiusmodi actus libidinos ad congressum.
non camen delinunt eo reterri ex hnc operis: quia ve pro-
Funde dicie S. Doctor quest. Citac. aFF. 5. ad 2. QuamuIS
olcula, e tactus, ve seiuncta a copulâ, vel illius appecitus
re sictunt in imorosa delectarione ipsinsinet actus, quate-
nus est pars, auc inicium copulae, non impediant bonum
prolis humanx, procedune tamen ex libidine ad adulte.
rium, ad Fornicationem, alia (que lururiae species, re est
tadixhuiusmodi impedimenri; ee ex hoc habent rarionem
Deccati mortalis diversae speciei, pro rerendunt ex tine
operis, ad illa opera luxurix, cuius sint pars ex inirium, e
ad illarum malitiam renocantur, quamuis non reteran-
tur re ipsa ad opus.
Flac Caieranus Cubritissime et erudirissime, nec minus
caure, e caste explicar, Coluitque argumentum Amadaet
quo in aduerlam sencentiam, nicitur per Cummamm ca-
lumniam erahere D. Thomam, ve laxaix de castirace di-
Sciplina a suis auertar, e in illum derivet invidiam. Mi-
rum est, illum ruo rerbo insinvare, de nullo refellere lo
lutiones Cajerani inexhaulta erudicionis, ad suum hoc
Furile aroumentum. Delectationon est mala, nisi mala
lic operacio rnde capratur: Ccd oCcula, e amplerus secun-
dum se non lunt opera mala: Erso non est mala delecta-
eio, qua ex illis captacur. Minorem dicie esle D. Thomae
_c eius Discipulorum.
Sed non aduerrie, eres esse huiusmodi actuum ad co-
pulam praeuiorum sradus. Primus est cum hune nulla in.
centione, nec tirillarione volupearis; quo staru nihil ma-
lihabene: Secundus a primo Cumme distans, est cuIm PEx
cer adjunctam libidinem, eoro impecu Ferrue ad commix-
rionem illegirimam, re operis e operantis finem: cerrius
pradtus incer hos exrremos medius est, cum delectarion

## Folio 87 — 167915642X:0135
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000135.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSTO CASTITATIS.
ex proprio actu quis adharer ex Ane operis, licet actus et
innacâ delectarione, tanquam Cuo pondere, Feratur ad
copulam, re ad sinem operis.
Primo gradu, olcula e tactus, omnes eximunt à quo-
cumque peceato: Secundo omnes damnant morralis: Tet-
eo veco gradui, quidquid dicac Amadaus D. Thomas
eiulque Discipuli, dicune inesse peccarum morcale. PF
concra hanc actertionem, re legitimant D. Thomx sen-
centiam, mulca obiicie Martinus de Masiltris, qua ac-
curace soluir Caietanus articulo cicato: de exprectam aic
S. Doctoris mentem ese, oscula de amplexus, prOpTeK
Tolam delectationem tactus cum non ua, eNC DCCCatA
mortalia: quia consensus in huiulmodi delectarionem, est
consenlus in delectarionem Fornicarionis, quamnis non
cendar ad opusi_ licer ab eo qui huinsimodi actus exercet,
auferatur relario ad congressum, e fucuram illius delecta-
ctionem, non camen porestferi, quin ip (a quxe tunC COn-
lequicur delectario, sic inicium de pars illius, de eiuldem
ordinis moralis cum illà: ac proinde qui consentit in
delectationem horum actuum censetur consenrire in de-
lectarionem concubitus: Nam Si Fruens delectatione FOr-
nicarionis cositatae, peccat mortaliter, non porest ab illa
noxa eximi, qui consentir in delectationem Fornicationis
inchoaca; ac proinde olculum, de amplexus cum Coluca.
Propter solam delectationem, reteruntur ad Fornicario-
nem, qua in his concinetur, ve finis in principio, relco-
cum succestiuum in Pui parre prima.
Acque hinc Facile soluitur arsumentum Amadaei: o(cu-
la e amplexus non sune sccundum le mala. Primo gradu
constitura esto: secundo, ee cerrio, Falsissimum est: imo
sunt peccata mortalia, reducenda ad car luxuriae (pC-
ciem, quo feruntur: et licur delectatio morola est pecca-
eum morrale, quia proceaic ex eodem mociuo, vnde ex-
istie concubitus, contra bonum naturx, atque ita dele-
Ccatio morola de Fornicarione adulcerii Capie illius mali-
eiam; ita delectario ex osculis et amplexibus, reuocanda
est ad luxuriae species, ad quas naca Cunc inseruire, et (uo
Dondereferuntur, licer quis nolie rlera progredi, led in
(0la ex tactu aue osculo cirillatione sictat.
Acque hinc etiam Coluicur aliud Amadaei argumencum,
quo contendit ex D. Thoma cactus ee oscula non aliua

## Folio 88 — 167915642X:0136
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000136.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DESD. I. SECT. l.
genusmallua habere, quam quod à fucura copula u
cuantur: hoc enim omnino falsum est: habent enim 
mmilem morola delectationi, qua non delinit ese mOrta
lis, quamuis non cendat ad iptum opus. Sed gravior du
fculcas ec calumnia nos ad serocat.
P AR A BR A P A V S XION VS.
Ostenditur immanitas peccari nefandi Aduersus
12. Propositionem, qu’a asseritur minus esse
furco tringinta recalium.
DDE ACrXX nonnullis recerum e recentiorum SCri-
L Proribus. ludere e lascivire, rerum vilissimarum auc
decerrimarum encomiis. Ouidam febrem, alii calui-
ciem, alii stulciciam laudandam susceperune: quidam
etiam proVerone e Busiride Apolosias, et panesyricos
Ecriplerunt. Sed hi omnes videncur mihi leuius Amadaeo
peccasse, hac rnica propolirione, qua omnium S’apien
rum omnium que sencium sencentia, divinis iudiciis, de
castisationibus ac suppliciis contirmaca, peccatum AatI
nis expiandum, rix Aagro dignum centet: cum intra de
cem regalium Furrum ponic. Idque ex principiis D. Tho-
mae pucac demonstratum, hoc arsumenco, cujus Autho-
rem Facit Vasquem Commentario in art. 4. Quaest. 7Y. ex
2. 2. Peccatum censet S. Thomas eo grauius, quo nobi-
liori riremri aduerlatur; at furtum laedie insticiam, qua
ex eodem D. Thoma Praectat Temperantixe, cum qu d pu
snac quaecumque species luxurix: Ergo furrum eriginta
Colidorum grauius ett quacumque Specie lururix: IuXId
illud, minimum maximi ordinis, et generis superioris.
majus est maximo ordinis inferioris: ac proinde furtum
rnius aurei quod Caris est ad morrale peccarum, superat
inceltum cum maere, bestialitarem _cC. Scupenda plane,
de nullo modo ferenda, hac ingeniorum peculancia, qua
nullis porest modestixe ec pudoris meris cohiberi. OuIs
non execretur illos, qui dum Theologiam moralem, id
est, vica humanae et Christiana regulas scribere se prot-
reneur; lasciniune masis, quam Poecarum ee Sophilta
eum nequissimi, sibi permilerins in laudandis rebus ludi-

## Folio 89 — 167915642X:0137
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000137.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSTO CASTITATIS.
eris e pessimis, ad ingenii exercitationem, de ostentarion
nem eloquentix:
Ouis explicare possit, hinc quae porrenca errorum de vi
riorum deducac, genus illud Sophilmacum. Argumen-
cum quod retert ex Vasquez, desidero in cdirione Ancuer-
Piensi qua veor, hiuc id numquam scriplerie, sive pudor
coegerit eradere: nec tamen puduie Amadaeum propu-
gnare e jactare Frrorum vero ex scclerum quae inde
nalcantur monstra, ex infiniris haec pauca accipe. AEgu
menci in axiomate Philolophorum insinvato, ris polica
est; qua superioris lunc ordinis, rel illi aduerlantur, me-
liora ese, aut deceriora, iis quae intra jacent: Si id rniver-
fim admietamus, nulla adhibica limicarione, re ridetur
concendere Amadaus; quid recar quin aliquis Sophista
aut Probabilista, concludat grauius peccari occisa rna
mulca, quam caelo cerraque in cinerem redactis: F0
enim grauior est ruina cuiulque rei, quo nobiliorem sra
dum occupar: Atqui mulca riuic, ac proinde toro orbe
a spectabili, co discrimine praestat, quo animata et le mo-
vencia sensu, rita e moru a se carentibus: quidni inde
conticias, peccatum ruum quid. perfectius esse torius or-
bis compasine, quia pertinet ad ordinem rerum inCOE
Porearum, quarum relminima pars eminet Cuprares om
ReS COTPOTCAS :
Sed ne ridear cum Amadxeo ludere aue insanire; serio
e proprius ad rem. Si vera sierniuertim, nec rila distin-
ctione limitanda propolirio; non porest quod praeuidie
relum, quamlibet nicatur, declinare; peccatum etiam re
male aduerlum superiori rirturi, majus esse DeCCATO OF
tali ordinis inferioris: hic enim regee, minimum maxi
miquale est reniale contra iustiriam, esse majus maximo
minimi, quale est DecCatum Contra remperanciam.
Si dicas provolitionem Prictius interprecandam; cux
ealdem mecascuo non praetiois argumento; ne in orbem
corruprelas, e libidines inducar, quibus expiandis opus
tuic aguarum diluvio, ee incendio Aammarum e AEqueve
EOEmala, QUA INdE PFOTUIPUNE, AVCTFANEUE; RespOn-
deo primo ad argumentum: licer guacumque bona lu-
perioris ordinis, de illis aduer(a mala, si Physice expen-
dancur, superent qua sunc inferioris stadus, incerdum
enmen iuxca moralem astimationem sune lonse Postpa

## Folio 90 — 167915642X:0138
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000138.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
9c
DFSP. I. SEOF. I.
nenda. Tca Physice una musca, omnibus rnionibus de
marsaritis praestat gradu virae: Cedrnus lapis prerio vincie
omne mulcarum genus. Ad rem nostram adhibenda ell
hac distinctio; maxime cum diverlorum ordinum pecca
ea renialia, morcalibus comparantur: licet secundui
senus phylicum, renialia superiori rircuri aduerla, sene-
re rincant morcalia cum inferiori pugnantia, s tamen ex
circumstanciis morali lance appendantur, rnum moi-
tale infimi ordinis, praeponderat omnibus collectimrenia-
libus peccaris. Eadem distinctione soluendum est argu-
mencum Amadaei, alias re monui liceret inde inferre,
non solum Sodomix, sed eriam bestialiraris, et inceltus
cum marre peccarum, decedere Furro trisinca solidorum,
quod nelio an admisturus sE AmadaeuS.
Deinde hic locum habet erira in Scholis Colurio; quae (u-
Perioris Cunt ordinis, superare quae inferiori continentus,
Ad VCTUM eNe SIVndCGUaqUe PAFILI InCREUF COMPATATO;
Secus est R rariene: acque ica esse in re subiecta, mox dicau
exS. Thoma.
Tandem alcera provositio Fal(a cA. Nam ex D. ThOmd
quodlibet praepostera libidinis genus, non Polum tempe
rantix aduersatur, Sed etiam srauius furto, lx dir iura vica
humana, cui masisnocere, aur prodesse porest, Lemet
bene aur male administratum, quam bona luo domine
Teruata, aut Fureo sublata.
S. Doctor rariis locis, species luxuria distinguie, et
Comparat: hic summam Anselicae doctrina in hanc rem,
Paucis perstringam, re Amadai Cophilmara e calumnias
depellam. Cum luxuria ricium, inordinatus sit renered
volupraris appericus, illius malitiam S. Doctor repetit et
duplici capice, nempe ab inordinatâ concupilcenciâ, leu
a pocentia ricio: cum rir rxorem suam nimium deperitu
_ ex ea sic capear roluprarem, ve rideatur, rem cum ipsa
habere, rolupeatis masis quam generacionis sratiam
Quamuis nihil prxecermietar eorum quae conferunt ad A.
nem generationis. Hunc defectum ait S. DoctOr2. 2. 9u
254. arT. Y. Spectare ad circunstantias accidentarias, qua
speciem minime dent actui.
Alterum caput rocat S. Doctor actum per se inordi
natum: idque explicat comparatione ad objectum, rnde
spcciemmuuatur; ee cum accidic, cum cupidiras rosu

## Folio 91 — 167915642X:0139
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000139.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSTO CASTITATIS.
Pratis, cohiberi non patitur metis conjusalis congreltus.
Sed dienir in omne renus roluptaris d luxurix: acque 15
excestus ad duo capita reuocatur: primo cum quis Tolam
rolupearem sectatur, nec generarionem curar, imo impe-
dic praepostera, ec praeternacurali libidine; vel cum alienam
apperie, unde possit generario existere.
Fluius postremi generis species lune, Fornicatio, aduI-
cerium, incectus, suprum, Cacrilegium: quorum om-
nium sic differentias constituie S. Doctor. Cum actibus
impudiciria, ex quibus sequi porest generatio, impedi
tur legirima educario, id contingir, quod mulier non siE
determinata viro, nec lua secundum legem Macrimonii:
idquerriplicirer accidir; Primo, quia non est dereminare
lua, e hinc exiltie Fornicatio, gux est concubitus Coluci
cum Colura, nomine Cumpro à fornice, id est, ab aicu
criumphali, sub quo prostabane qua renale corpus ha-
Debane mulieres: vel nequir deterinALI, AUE PFOPFeE CO
gnationem, in cuius reverenriam abstinendum esset a re.
mereis, ee hinc tr inceltus, quem S. Doctor detinic con-
cubicum cum consanguinea ec affini: vel abstinendum es
lec caus a Cancticatis ec puritatis; hinc orieur suprum, quod
estillicica desoratio riroinum: rel denique mulier est sub
aliena poreltare, id que aur secundum leses Macrimonii,
e ita consressis cum illa, est adulcerium; aue iure domi
nii _ Ac raptuS: recum puella cripicur paeri, cuius sub.
iicicur poceltari.
Flarum omnium luxurix (pecierum orauitatem, hoc
ordine, atque his sradibus distinguie S. Doctor; ve mi-
nima sic Fornicatio limplex, quod circa cuiulquam inin
Fiam AAE: CA VeFONON CaFeF, Si quisabucatur imuliere al-
cerius porectari subiecta. Sed cum subesse possit ad Colam
custodiam, ideo leuius est peccacu suprum adulterio, quo
quis aburitur rxore aliena: _e rerum que peccatum ause
Tur, si vis accedat; hinc rapeus rirginis granior est supro
_ raptus rxoris adulcerio: haec omnia in immentum au-
Fentur,  Cacrilegium accedat.
Libidinum rero praeternacuralium (quod est primum
divisionis membrum) sic Parcitur S. Doctor, re Prima e
omnium minima species, sic immundieia, auc mollities,
gux cum AE, cum ab (que omni concubitu, causa dele-
CaLIONISrENETCA POHUITIO PTOCUTAEF. Si reto COnCUBI

## Folio 92 — 167915642X:0140
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000140.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DTSD. I. SECT. I.
tus accedat, triplex exursir species, bestialicaris con-
srettu cum re alcerius speciei; Sodomix concubitu qui
tic non seruaro sexu; terria est cum pratermittieur natu
ralis consrediendi modus. Eis ita consticuris, immani
carem netandi peccari demonstrat Arriculo r2. discurlu
protundissimo, 2 discrimine quo ab aliis speciebus Luxueia
distinxit.
Cirauicas peccari metienda est ex recetsu ab xterna lesen
a Cindereleos regulis, seu à ratione: quo enim indelon
sius abest, comagis damnandum est, ec execrandum. AI
qui nullum peccari genus, ilto magis exerrat à lese aetet.
Ma, à Cynderesi e ratione: Ergo nullum elt execrabibius;
eorum qua in ins naturale, _C hUMANUM INCUTTIIE. A0
demonstrandam lecundam propositionem, ob leruandunt
est rationis ec Gyndereleostres, licur aeris resiones con-
Stirui; supremam, qua principia iuris nacuralis prima, d
immediaca continentur, cuius generis est, lemen parcet
Que genicales a nacur à instituras, ad generis humani pro.
Pasationem: media quali regio haber conclutiones ex hIS
primis principiis deductas, e omnibus obuias, qualid
Lunc peacepta Decalogi: cerria denique e intima, cont.
plecticur qua Cuperioribus aPDendeNE PrRCePEA, qual
estillud, quo Fornicatio prohibetur.
Fac eriparcica iuris nacuralis divisione, quasi cerra re
sula meciri licet peccatorum magnitudinem. Certum
enim est, leuiora esse gux postremi ordinis, quam qua
secundi pracepra intringune; _c iltis lonse aurociora, quil
prima Cyndereleos principia cransgrediuneur: X cum L
bido praepoltera ad hoc postremum fenuS DECCaTOTII
perrineat, qua lonsissime recedunt à rarione, eiulque no
dum conclusiones, led etiam ip lam et principia consticura
nacura convellunt; non porest negari citra excitatem, quII
metandum illud peccatum, Prae caereris, que ius naturate
e humanum lxdune, Cic acrocissimum.
Nisi Sophiltum magis quam Theolosum agere placo
xec Amadao; non dissimalaser quod Cx D. THOIA FeT
limus argumentum: quo Facile euertuntur quacumque
aftert, huic netando peccaro intra furcum minuendo. In.
de enim non Poium, eius arsumentario soluieur, sed. II
IPCUm etiam ReEOEquetUE: Peccata ipSS SyndereseOS PFIN
Cipiis aduer la, ex sua senere lonsius a ratione recedunt

## Folio 93 — 167915642X:0141
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000141.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
_ PunE gramora is quae conclusonibus inde deductisre-
DUGNaNE: Acqui Furtum est secundi generis, libido prx-
cernamiralis ad primum perrinet: Ergo ictud multis parri
bus praeponderat alceri. Falsa ergo lance appendit pec.
Caca, ec (Ophistam, anE VCTIUS MOTUI COFTUPIOreM aBIE,
quam sincerum Theologum.
Nihiniuria genus esser, conterre D. Thomam Ama
dao, rellem prudens Lector, veriu sque consilia expende-
res: D. Thomaseorus elt in contirmanda cotius generis
humani, de ritio cecerrimo senrencia, cui Amadaeus illu-
dere visus est, dum fucitissimis aronmentis rellicat. Nero
celebraris cum rno Amalio, et Canimede nupriis, spe-
ctanre coroorbe, non minus torius generis humani exe-
crarionem meruie, quam occisâmatre e imperio latroci
mis e cxdibus extrausto: rnde rox illa optantis, patex
Neronis illud ruum genus marrimonii iniuisset, de nu-
priarum celebrasser, nec orbi imporcaster illud monstrum
in nacurae dedecus, ee hominum perniciem. AC Si Am2-
dao credimus, hoc perinde fuir ac Si Nero de trisinta re-
8alium Curco sibi applausiAet:
L A A AC R A PHYS D PCITMVS.
Fx principiis constitntis, refelluntur plures ex Tra
ctatu de Matrimonio Proposiriones contra
Castitatem.
YIDExre male convenire cum severioribus castica.
eis lesibus Amadao, quandoquidem illius rircuris
inectandae nullum finem Facie, aut seruat modum. Marri-
monium illi in perturium ee pexesidium consticurum ver-
rit in excidium: sed cum nostris animaduersionibus
ancidorum eius veneno paremus, refellendae LunE prOPO-
suiones periculosstimae, quas cum rideatur in speciem
agnoscere adeo horrendas, ve non ansiE aperte PFobare,
non camen desinic constimra probabilitatis securitare, ab
rnius Doctoris suftragio, auc rerisimili aliqua ratione,
permicrere arbirrarium illarum delectum, ee curum poli-
veri: Nos conera periculosissimum esse, ex D. ThomX
DEFENSTO CASTETATIS.

## Folio 94 — 167915642X:0142
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000142.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
+
DF5F. Y. SECF. Lo
Principiis demonstratum imus.
Fluins generis est ex Tractatu de Marrimonio.
Propolitio quarca. Conjusarum posle consrestum S0
domiticum cum rxore incipere, non quidem animo ib
consummandi. Sed intra ras nacurale. NOS ex D. THOMS
arc. 5. e aureo in illum Commentario Cajerani, docui-
mus actus ad confrestum conjugalem praeuios, quales
Cunc olcula, amplexus secundum sensus délectabiles, à na
TuTA COmPaTaTOS, e etiam aliquà roluprate per spersos, v
inseruiane generarioni; à qua si sejungantur, d sui causd
captentur; grauem ex lechalem Deccari noxam incut.
runc. Hlinc deducimus primo; Fallam esse e periculolam
quarcam Propolitionem, conjugaros posse absque culpd
lachali, consrestum posticum incipere. Ouidquid sic de
aliis Auchoribus, quos cicar ex Sarichez de Diana, temetl
inculpatur à Sanchez Navarrus, huic propositioni assen-
tiri; quod dixeric Deccarum esse ractus impudici; quali et
Navarro omnis tactus impudicus careac lethali culpâ, d
sic rancum renialis: hoc omnino Falsumi est de indignuiu
ranco Auchore, et a mence alienum riri verique Thoman
re ipse Caepius loquitur, addietissimi. Neque enim aliue
Tenric aut sentire porest, quam quod ab viroque Thoma
eodem loco didicir; concactum libidinolum resipere nd
curam congreltus, in quem tertur. de cuius sensum an
ricipatum habet, quo delectatur; quandoquidem illun
nacura allumit, relenocinium renerea rolupraris: ACql
hic de quoagitur Propolitione 4. et 5. elt inirium, et ille
cebra peccari netandi: Ergo ad illud perrinee, d inde
erahit noxam lechalis peccati. Acque hoc arrumente
euincitur Falsitaris quinta Proposicio: cumr ideim Conca
etus renocerur ad praepolteram libidinem.
DuoadZanardum Dominicanum, non licuir explora
re in eo citando, Amadaei hdem, quam CuSpiCOF CIX
cam, ee Punicam, re Dominicanis invidism Creet, guell
ruum sui opulculi scopum inspicir. Ouidquid canden
Ec, si vera reterat, Zanardum re a Magistri Scholahoc
locorranstusam haberi volo. Exemplum vero contactus
manuum, immane distar à permixtione intanda; ve pet
peram allumacur in argumentum, honestando adeo tuID
Facinori.
Duod rero Propositione s. inferr, licere poenitent

## Folio 95 — 167915642X:0143
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000143.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSIO CASXTTATIS.
hanc curpicudinem congressus postici cacere; ex resulis
O. Thomae, eximentis peccatorem ab onere contirendi
Circum SanCIAS, QUa AGGTaLANE PCCCaTUM, nOn mutaLE
specie: quo sensa explicanda siEhaeCD. Thoma regula
alio loco accurarius disseremus. Interim obseruet Lector.
Amadaum nullami praetermierere occasionem eraducen-
di S. Doctoris; sed hoc loco cacum plane Sycophancam
asic: nam conorellus aut conractus ille posticus, ex men-
Ee D. Thomae circumstantia est, quX (pCCICM MULAE, de
Deccatum Fornicationis erahie ad genus monstrola libi
dinis.
Duod ad 6. Propolicionemi perrinet, quod conjusatus
Olculum carpie roluptaris causâ e secretioribus parribus
venialem tancum culpam este, non improbabile ceneE
Spluius: cen(eotamen cerrum inter SoluTOS, _ probabi-
lus, inter conjugatos habere noxam peccati mortalis:
Quod lonsius recedat à legenaturx, qua oris oscula non
Pudendarum parrium ad conjusalem amorem, e Con-
srellum instiruit, de curpissima esse hinc constat, quod
iplos conjusacos maximé pudeac ea contireri. Congrel-
lum rero sola rolupraris causa inter conjugatos, licet S.
Kaymundus damnet peccari mortatis, rerior tamen d
cuta D. Anchonini sencentia, Si nihil PEXTCrMICEatF
suod ad generarionem conferat; reniale esse cancum
Deccatum, quod cum D. Thoma reuocanimus lupra act
Deccarum a ricio porentix e concupilcentia.
Hlorrendum est quod resert Propositione7. e apud an.
eiquos obscoeno verbo dicebatur irruminare: D. Fhomas
reuocer ad libidinem monttrolam, parem postiex, de
Torre peiorem; quarenon mirum si Sanchez hanc asser-
Cionem, ee luperiores posterioribus editionibus correxerie
quas prima docuerat. Finc Amadaus qua data pOrta,
irruie in D. Thomam se innumera conserie ab illo recra-
Ctata aur retractanda; quorum plurima, de Pere omnia
collecta lune diatribis de immunitare Crriacorum, ve A
Quis superesset locus dubirandi, an Amadauis sit idem cum
Theophilo Raynando, sublacum roluerit iceraris hoc loco
ildem calumniis, quibus respondere supersedeo, quod
duabus Apolosiis cumulare praesticum fuerir. Solum ad-
verto, Ccripri a D. Thoma recractationum libri, quo no-
minatim opinionem de Conceprione dicirur etiendale,

## Folio 96 — 167915642X:0144
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000144.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
96
DTSD. T. SFCT. L.
aduocari in celtes Charragenam, de Toannem Vicalem
verumque ex Minorum familia: deinde non bona Ede
quali dimidiarum cicari Diuum Thomam prima parre
qualt. TO2, aFF. 2. 2d 4. quali eo loci aNentiatuF in FOMIMI
Ariltoreli, Zonam corridam Leputanei proprer aectum in-
habicabilem, cum eo APriculo relata senteneia Aristorelis,
quam probabiliorem haber, addac cum Cumma caurela,
quasi Fucuri pralcius, quid quid autem de hoc (it, credendum
est, Paradisum in loco temperarissimo constiturum esse, vel
sub aeguinoctiali vel alibi.
Religua malo cacere quam paucis refellere. Viden-
dus est Paret Nicolai ad qua L. YO2. aFF. 4. 2d 6. Cx L. 2.
ubi erudirissime refellie Theophilum de propiciatorio
lapideo, re maena suspicio sic, nihil ab Amadad
differre.
PAR ACR APHVS VNDECTMYS.
In Propositionem 8. s plures sequentes.
DDROPOSTTTONE 8. coniugarum, vel coniugatam, alleril
L non ceneri circunstantiam matrimonii explicare, 
morolam habeat delectationem de copula cum (oluHIS;
quia putat sdem in marrimonio dacam non se extendere
ad simplices delectariones, circa alienum cohibendas: 20
proinde hoc peccarum eiuldem esse speciei, in coniusatis
ec soluris. Principium hoc improbabile est, ac subinde
conclusio inde deducta cuta esse nequie: quia MaEriONII
vinculum non minus animum quam corpus ligac, X ma
sis affectu constar, quam copula: Frgo aliena nedum
congressum. sed eriam desiderium, quacumque ratione
illicirum quale est ex morosa delectatione conceptuM ex
cludic. Nec feri porest propolitio cuca e probabilis, opi
nione quam in subsidium vocat, illorum qui morolas
delectationem de aliena, imputane tantum cul px renial
nam reiple retert ex pursatorio S. Inquisirionis damna-
eur haec opinio quasi periculola ee improbabilis:magis ex
culari porest delectatio einsmodi inter spon(05.
Nec eximi possune a mortali, quos Propolitione 9. a1b
coniugatos rolupratis causa contrectare parces lecretio.
reS.

## Folio 97 — 167915642X:0145
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000145.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFEHSEO CASTFFA FES
ixes i: quod ve caure adnocat Zanardus, huiusmodi con-
erectario habear adiunctum periculum pollurionis. Sed
longe periculosior est, quam sumit eadem Proposicione
ex Verricelli, distinctio pollurionis à distillarione; ve iltam
liceat provocare, etiam s hac cum maximo roluptaris
Censu, quod inde non rerum seinen, led humor cancum
aqueus desuae, nihil conterens ad generationem: nam
Sitri Facile qui(que persuadebit, quod senrit à le decidere
2queum esse humorem, acque inde aperietur porta mulie-
ribus, le se omni religione semora contrectandi, ex opi-
nione quam facie probabilem, nihil habere reri seminis,
quod ad generarionem conferar, ac proinde hominibus
nesaram, sibi concellam esse Facultarem, le se rolupratis
causa contrectandi.
Ouidquid eandem sic, seu mulieris semen, materia
eancum ricem habeat ad generarionem, scu vim aliquam
ad id exerat; harum Phplica opinionum re siC loguaF PrO-
babilicas, nihil nocet huic asserrioni cexex moraliter; mu-
heri perinde ac riro prohibicum, ne prodisat; quod cum
roluprare non minus incensa, quam quae a riro capitur
Sitluic, et necessarium est ad generarionem. Ouo extrau-
Ito, seu distillationibus; seu pollucionibus (neque enim de
nominibus curandum est) cerrum est generarionem im-
Pediri.
Flinc agnoscar prudens Lector, quam periculola sE re-
Sula cuiulcum que prohabilitatis securx. Idem periculum
oltentar, et barachrum inferni cuidenter probat esse au-
choricarem alicuius Doctoris, addita rerilimili racione,
guia icta non delune, iis quas refere Amadaeus opinioni-
bus, de Auxu Seminis Feminei post eopulam ciendo Pro-
Bolicione r0. Neque obtendi porelt ad probabilem secu-
Licatem, juxe illa propositione Prxecexitur, copula con-
lummatio, (i semen d corpore conster deAuere: cum enim
omninoinurile Er ad generarionem, ex quo capite FeDe-
ritur omnis culpa pollurionis. Vellem adnotaAtet, ex quo
Paludani libro depromprum sic, quod ex illo retere Mar-
sarica aur serquilinium Contessorum; Fceminam non
peccaremorralicer, E ltarim post copulam minsat, vel
le crigac, ve lemen emittat: Ced qui maleasic, odic I-
cem, ee venenum propinac, Paludani auchoritare quali ilL
licum melle, nobisque imponit laborem incolerabilem

## Folio 98 — 167915642X:0146
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000146.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
93
DTSD. Y. SECF. I.
cocum Patudanum decurrendi, vr illius cicationis siderit
explOremus.
Ouoad Propositionem Fr. Obseruo, cum pertincat ad
ius poliriuum, sicucipla cognacio spiricualis, ab opinio
num probabilicare minus hic timendum esset, quam in
rebusiure nacurali constituris; quia rix aue humquam,
hic habet locum exculario ab ignorantia. Responsio Du
randimihi videtur ruca, nec dissentire à ticulo Authoris
reloluri, quo donari Colet. Dehâc ergo Propositione, an
conjuges qui post marrimonium contraxerint spiritua-
lem cognationem, possine licire debitum reddere et pe-
rere, sic responder; aur contrahitur ex necessitate, nem-
Decornatio spiricalis, ec tunc non impedit _c. aursine
necestitate, e tunc, aue perignorantiam; de Sic non im-
pedie, neque reddere, neque exisere: aut per fraudem
ad insidiandum marrimonio, e cunc Fraudulentus debet
asere poenicentiam de delicto commilto. Ouidam 2d-
dunc, quod ille qui fraudulencer hoc fecit porest redde
re debirum, led non licer ei exigere; quod quamuis lc
Probabilicer dictum; non invenitur in iure exprectum,
quod non licear ei debirum pecere. Duodecima Propon.
tio deducitur ex duobus principiis explicandis eractaru de
Paenicentia: eius icaque examen in illum locum ditte.
XaEUE.
Pxopolitione I3. an qui adstrictus voro castiraris, ma
erimonium contraxie, rbi semel consummauie, possit de
inceps debitum pecere, ac s nihil rouisset: pestime abac
cur Amadaeus authoricare D. Thomae ad illi adstruendant
Securitarem. Ouia constans est S. Doctoris sentencia,
Fallam ex aduerlam legi opinionem, numquam exculase
a DeccarO, A Doctores distideane: at in re subjectâ ipse
censet perentem peccare mortaliter: Frso non exculat
immo damnar illum peccari mortalis. Sic enim habet
Ouodlibero tertio arr. 18. Mulier quae post vocum simple
continentia, marrimonium contractum carnali copulâ con-
summanit, jam non peccat reddendo debirum viro Sed an
peccet exisendo debitum, dubium videtur, quibusdam di-
centibus, quod etiam ab sque peccato exicere possit, sed ve-
rius videtur: inquie S. Doctor, quod non peccat red
dendo, peccat antem exisendo. Frgo ex redutE D. Tho
mx es ex iplius rerbis exprestis, peccat mortaliter: quaM

## Folio 99 — 167915642X:0147
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000147.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFENSIO CASTITATISS
doquidem sequitur opinionem laxiorem contra legem, et
Forre reipsa Falsam. Improbabile autem censeo quod re-
Fert Amadaus ex Nicolao Moscicensi Dominicano, e Cx
Gelualdo Capucino; quia incurrie in regulam a D. Tho-
ia consticutam Fabiena aurem non tavet Droposicio-
ni, quia negat esse vocum castiraris, de simplex tancum
Propolcum admictit.
Dehdero diligentiam Amadaei, quod hon referat locum
Cajerani; quem carpit Cacharinus e suspicio rehemens
est, verumque Cajecano calumniam instruxisse, quod
LOCUM LACCaME, ex cuius lectione eimebant, ne calumnis
emanesceret.
DARACRAPHYS DVODECFAYS.
In Proposicionem secundam ejusdem Tractatus.
CI caerera deessene argumenta, quibus palam Aerent
pericula rasx probabilicatis opinionum, illa demon-
Straret 2. Propolicio Auchore Salas, qua macrimonii li-
cire contrahendi copiam Facit, relisiolo protesto, qui iu-
dicio sibi probabili, credic factam sibi à Deo reuclarionem,
de dispenlatione rori castraris. Hlocnouum parodoxum
Salas aliquor exemplaribus primae editionis Barcinonen-
lis in orbem invuerit, sed rimide et censurx metu, 2b aliis
exemplaribus e editionibus subduxie. Sed Cabrera illius
remulus, cum quo acerrimas ScholX (imITatS exCTCUIE,
cam quam cladestinum de furriuum illius partum ag9resus
eAt. Neque a Salas consilio abest Amadaus, nam si ex
animo improbabile reputabat, re rideri vulc, debuerac
impugnare non munire comméciciis D. Thoma cestimo-
nis, et exemplo mulieris, cui probabiliter primum virum
detunctum reputanci, dac ius secundarum nuptiarum.
Ex falsistimo Fundameneo periculoliorem deducit asterrion
nem, verum que paucis demonstro.
Ouod ad Fundamenium asserrionis pertinet, muleis
Deccat arriadxus. Dissimulac stacum quaestionis, in hoc
Policum: an mulieri probabilirer credenci, primum ri
rum obiisse, sed probabilius opinanti; adhuc ese (uper.
aticem, liceat alcerum inire macrimonium. EIOc nec Syl

## Folio 100 — 167915642X:0148
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000148.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
roC
T5D. I. SeCF. I.
veltro, nec rili rmquam Thomistarum, aut Theolog0.
rum, renitinmencem, nec detendi porest; cum ratione
communi dispucatione superiori prima classe argumento-
rum explicaca, consigencibus incer se opinionibus, can-
dum pro masis probabili, quae lesi Favet, neque aduer-
lam esse probabilem, nis (re loquitur MerCOFuS) Proba-
bilicare impedica, quam netas siE in rsum FeuOCare: tum
ratione singulari ex regulis Turis; dum res dubia est verim-
que e probabilis; matrimonio iam inito esse fauendum.
Duare Fallum est ex D. Thoma, aut rllo eius discipulo
rum, dum res controverla est, idem esse iudicium proba.
bile, prudens ee Firmum: id que multis CONETA RCCenTIOTES
contucacum clt.
Sed re Poler conclusio praemissis debiliorem sdem et
probabilitatem facere, ita longe periculosius est matrimo
nium, a religioso ex praesumpra reuclatione dispenlacio-
nis centatum, quam a muliere repetitum, ex probabili
iudicio obicus primi riri. Ouis calia Fando vinquam au-
diuic, auc quod ex torâ onriguirare simile occurrit exem
plum, nis ad huiusmodi revelationes FeHOCCMUS MAEKI
monia lacrilesa Apoltatarum, qui eMonasteriis e Clau-
Aris excesserune, ejurata religione, d castitare:
Pracer hos Apoltaras, nullum legirinquam, qui le uu
caretur revelarione à Salas contictâ: nec sibi probabile
iudicium dinina renclationis, ade quid illa cerrius decse
credene; qui per plures annos, nec jejuniis, nec rigiliisi
_ precibus Depercisse, ec nihil non cencasse, casticatis
Quam voverunE SCFVANdR CAUSE PUTANE, nec tameM sUN
assecuri. Ouidni post ilta, illud apostoli rerbum qualt
oraculum caleste sibi probabilirer alsumant: Melius esse
nubere quam ori? Cerre iudicium hoc eor experimen-
ris rerilimile est, cum Deus omnes homines Caluos retit;
e rocum hoc castiraris impar Cuis viribus, impedimento
S ad Calurem, ciera vllam culpastr ejurari posse, immod
debere. Ouare certius omni revelatione probabili, ere
denr sibi a Deoin remedium concupiscentix, de Caluris le
curitarem, concessas este nuprias. Aliud genus reuela-
cionis non noui. Oux vero inde impendeant mala me-
lius quisque reputabit, quam ab vilo explicari possit. Oua
re Amadaeus, rbi in Dominicanos exemplum hoc et Pa
radoxum impesic, rerum que damnato

## Folio 101 — 167915642X:0149
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000149.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DPFENSIO CASTITATIS.
10L
Vbique duplicem inCaniam prodie probabilicatis amo-
rem, et odium Dominicanorum: Sed rix rmquam verius-
que affectus, apertiora edidir argumenta, quam hoc
loco, cum ex D. Thomx, e Thomistarum principiis,
centat excerpere, iudicium probabile Cynonimum esse, cum
Cercâ e Arma credulicare. Sed mirare, Lector, hominis
Caecitatem: qua probabilicari (ubesse porest (re Sic loquar)
debilitas aduersa Armae credulirari, ea maxime obtinet,
cum de re aliqua remere iudicamus. Ouid enim repu-
Snans magis iudicio prudenri, de Armo, quam cemera-
rium, de quo Cajetanus agit eo loco summa Piculo
Judicium temerarium, inde cestimonium depromit A-
madaus: Sic enim habet rerbis ab ipsomet Amadxore-
laris, Quamuis credat firmiter (5 temerarie, non peccat
Mortaliter: quid hoc est Armicer ee cemerarie credere:
Ex Cajetano ilta conveniune, ad Amadaimentem capi
calicer pugnant. Cajecanus rocar imlicium Armum, e
remerarium, quod peruicaciâ magis animi nicitur, quam
vi argumentorum: id rero tirmum est Cajetano: prudens
vero (quod contendic Amadaeus) esse nequic, nil stultis-
simo, cui peruicacia, summa prudencia fuerit.
Nec lncerius aur felicius, D. Thomam quam Cajera-
num aduocat in restem, aur adjurorem lui erroris. Si quis
ucminimae omnium, IaGI(QUC INCCFEX, aC HUTanES PrO-
babilicatis locus, postiudicium remeririum (de quo Ca-
seranus) secundum obtinet correctio fraterna, de qua S.
Doctor accuraristime dispucat. 2. 2. rora quxelEione 33. Ld
vero officium charitatis adeo pro tempore anceps, et mu-
cabile est, re in eo implendo, plane suspenso pede, C an-
helita temperato, re loquitur D. Flieronrmus de D. An-
conino speluncam D. Pauli subeunce prosrediendum sIC, de
Prudentia serpentis de Christi divinicare dubii, anriéque
in illam inquirentis imitanda, ec quod Ambrohus de illa
leribic, nobis rurpandum sc, id elt, re tentemus explo-
rando, ee rentando exploremus, et Prore spes emenda-
cionis affulserit, regeamus, vel omictamus in aliud cem.
eus differendum, E periculum sic ne juid pejus contins at3
Hloc docet S. Doctor tora quaestione citara maxime
art. 8. relponsione ad r. his verbis: Post admenitienem
secreram, semel vel pluries factam, quamdiu spes proba
hiliser habetur de correctione, per secrecam admonitionem

## Folio 102 — 167915642X:0150
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000150.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
702
DTSD. T. SECF. I.
procedendum est. Ex quo autem probabiliter iam. aest
scere possumus, quod secreta admonitio non valet, proce
dendum est olterius, quantum cumque sit peccatum occul-
rum, ad restium inductionem: nisi forie probabiliter asti-
maretur quod hoc ad emendationem fratris non proficeret
Sed exinde deterior redderetur, quia propeer hoc est totaliter
a correctione cessandum. Diceres D. Fhomam in COrrI
endis Fracribus, relle nos agere perieos nautas, qui om-
nem ventum caprane, re rela pandane, obuertant, aut
demictant, prore lecundus, rel contrarius rencus aMaue-
rit. Miror Amadaeum confectam rem putare, e apud .
Thomam le domonstrase Eynonima elle, firmiter, proba.
Biliier, ac prudenter existimare: Forte quod Fex PauCIS
verbis ro probabile rlurparie: acque inde periculosistima
consecurione contendit, rocum casticaris quo firmatut
stacus religionis, perinde mutandum, ac ofticium frater-
na correctionis, cum camen illo nihil tirmius esse opor
ceat, iltud sinsulis momentis, ex minim â eriam suspicio:
ne omitri aur differri post.
Indecollige, prudens Lector, quam caeco impetu A-
madxus cransuertus abripiatur, aectu probabilitaris ver
Pacilis, cui frmitarem ex Prudentiam aerram cupic, ul
dem cestimoniis D. Fhomae et Cajecani, quibus eius con-
silium euerritur. Duid enim repuonans masis pruden.
cix, Armoiudicio ex pernicacia, quod iplemet Cajeranus
remerarium vocat: Ouid magis alienum à loco D. Fho-
mxecitaro, quam Armitarem alterere suspicioni rel ini
mx, caius causa docet consilium correctionis Fraternd
aliquando incermitrendum, ve opporcunius tempus ca.
Dretur? Inde eriam agnolcer Lector, qua inopia celti
moniorum ex D. Thoma, e eius Discipulis, laboret A
madxus, cum ex tor voluminibus, in quibus rexlaristimus
vule videri, nullum poruerir reperire, praecet illa duo lo
ca, qux eius alsertioni aperre aduerlaneur. Sed tamelico
nullus insipidus est panis, sicibundo aqua curbida ambro
Aa eAt, irarus obuia quaeque criam sibi infecta arripic in
arma, quibus se conticiae, re rellicet aduerlarios.
Nec masis dubium passus est cadem Propositione, elle
in Dominicanos odium, quam probabilicatis in CanuM
amorem. Nam rbi sensit dispensationem roci castitars
monastiex ex probabili reuelatione inuidiosissimam ellea

## Folio 103 — 167915642X:0151
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000151.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEFENSIO CASTITATIS.
Ingericidi spurationem, quam pucarD octoribus acceptiore
et maois noriam Dominicanis, de dispentarione vori (0-
lemnis auchorieare Pontificia. Nec Patis fuit fucilistima
congerere, qua iam Dispucatione superiori contra C a-
ramuelem Coluta sunt, ec oeupatameliora, qua proinde
omitto, ne crambe bis coctâ cruciem Lectorem.
ReTErE ex Corrado verba a Spluestro mutuata, quod
Duret Cummis Ponciticibus iniuria esse, ac proinde, quod
unum molitur, conslatura odium Dominicanis, quale
Poncificibus genuinum passim infigant, d cum D. Tho-
mae caula priuata acitur; illis sic antiquior eorius Ecclesix
lalure. Reterr icerum Corradum Dominicanum ausum
lcribere, summum Pontificem se ridisse Facientem maio
ra cum Ccondalo eorius Christianicatis, quasi nulIus al-
cerius Ordinis pocuisser similia proferre, ee nesciret orbis
Chriltianus, Ocham Prancilcani Dialogos Cexaginta die-
rum in S. Pontificem ediros. Sed quid peccavit Syluester
in Pontiticem Romanum, cuius suie administer ee rindex
Torciliimus, qui primus omnium Fheologorum calamum
distrinxir in Lucherum: Scripse inquie rerba relata ex
Corrado, quxe animus horret legere, sed cur ad inuidiam
e per lummam calumniam subricuit, quam ad dic Sylue-
Iter distinctionem facti, ee decreri Ponciticis: IIIud ait
incerdum damnandum, ec ipse cectis ac pars magna fuie
Pontiticarus Alexandri VI. qui graviorem centuram
commerebatur, nec Puum sensum de administratione
adeo corrupea aperire, putanie reuerentia in Sedem APO
olicam srauem esse noxam.
FErC vera ita eAt, neque enim de Pontiticibus, ad illo-
cum ee Fcclelix bonum, ee oloriam retert senrire, quod
quidam de Carone scripsit, eo provectum magnicudinis,
venihil eius rirturi e Fama, ebrietas nocerer; quin iplam
ebrietarem posset honestare. Nos secus de Poncificibus
censemus, eo arrociora esse ritia (si quibus laborene) quo
Sublimius Fastioium occupanE. EF Cumme mihi placet;
alias lectus Flieronrmus à Narnio Capucinorum decus.
qui Praetatione ad Conciones apud summos Pontitices
habicas, scribic eas Fore ralidae Apolosix loco aduerus
calumnias FIxrericorum, qui Summos Pontificos incla-
mane velle etiam lua, sux que aulx viria peneadorari: cum
is. Concionibus reltatum Faciar cori orbi, se in aula POn-
ijis

## Folio 104 — 167915642X:0152
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000152.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
294
DESD. I. SECT. I.
EEcia multis annis concionatum, nulli Cvim (quLa vIcO
Devercisse: idque nedum impune factum à Ce, Ced etiam
Summo Pontiticum ac Cardinalium applautu. Ouid erg0
Cacrilegii admise Syluelter, quod accenta privari hominis
ratione, dixerit Alexandrum VI. mulco maiora dispentar
sione Voci Colemnis secisses
PARAGRAPHrS DECTAYS-TERTIYS.
Contra decimam quartam Propositionem.
E x veniam Lector, ilta exFra ControverSiam POHII,
aut leniora fusius prosecuro: in ricium ritio coarcta
mur alieno; nec minus vericulolum, et ad calum PFaeru
Drum est Propolic. 24. E accurarius examen instituerem,
e returationem eorum, quae ingerir Amadaus, cum cru
celectorum. Sed harum molestiarum aliquod leuamest
Fore existimo, ( D. Fhomx Amadao rbique, sed hac
Pocistimum quaectione dissimillimi, aduertas eius vitiis do
ces, parcis Cubiiciam. Cum Theolooia pOsica sic quade
media, inter cradicionem Christianam, e supra huma
nam Philosophiam emineat, is est Sanctissimi Doctoris
mosperpetuus, ne quidquam sibi permitrat sacuere in
contulea cradirione magistra: quxe vero certa sdei recepi
musmysteria, convenientistime explicar es defendic, ad
vocar a in obsequium Aidei PhiloCophia.
Ec ne per pluca discurram commendandae huic metho-
do, de Capientix Angelici Doctoris; argumentO sIE ex
Deipara Matre Verbi aterni, et ex matre Auna, VirsinIS
conceprio. Dehac postremâ, nihil suo privato aftectus
Sbi permilie scribere, eorum qua susserebat pietas, relu
ei convenientia, qua nec Scriprurx cestimoniis, nec 55.
Parrum; d corum qui se prxecesserunt Theologorum,
suftragio non posser contirmare. Si quid iis peaesidiis mi
nus municum occurrir, aliis Theologis dispurandum re
liguie, aut Ecclesiae dehiniendum, nec huiusmodi inven-
eorum sloriam aucupacus est, sed vnum Doctoris com
munis, quod erira via incederer, ciculum perpetuxe tradi
eionis renacissimus ambinit.
Ouod ad generationem Verbiarriner, auidissime artt
puic opinionem Anistorelis, penerarionem humomam le.

## Folio 105 — 167915642X:0153
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000153.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEF ENSTO CASFFTAFFS.
Ja ri Ceminis ririlis, nullo foemina admixto, absolui re=
Dutancis. Nam praeter quod se rbique addictum Aristo-
celiprohretur, hic placuie masis Peripacerica sencentia,
quam Flippocratis e Galeni, qui ad generationem homi
nis lemen foeminae requirunt, perinde ac viri, cum sensu
volupearis decilum: quod haec PhiloCophi opinio Virgi
nicari Deiparx adtriodum consentirer, ee cirra mitaculum
eius Virginitarem expedire detenderet. Nam Si Lomen
mater ad eforimandum Foecum nullum conferac, led
dumcaxar Canguinem, non menstruum, sed detaecario-
rem, qui ricesmarerix, non efficieneis obeat; Virginita-
cem Deipara Cartam, cectam que eruamus, nullo concu
pilcentix senCulacelticam, rel nouo aliquo miraculo ex-
cinctam libidinem. Pa de caula manibus, pedibusque in
Sententiam Aristorelis, itum est à D. Thoma eiusque disci-
bulis rno puricaris rieginalis curandae Audio. Aliis vila
estprobabilior opinio Elippocraris, rbique semen verin-
que necestarium, cum roluptare reloluendum requirentis;
Sed in Deipar extinctum concupiscentix sensum; eodour
senere miraculorum, quo riri semen supplecum est, quo
ablacum pondus prolis, dum reerum ferebat, quo com-
Prestus elt dolor parcus. Flanc opinionem non negamus
Probabilem, ec insinuaram a Cajecano ad ArticulU 5.
Duxet. 32. ex 3. parce, iildem verbis eleganrtibus, qua se
tert Amadaus, e Falsi negat extare edicionibus post an
num 2370. nam ea habet Lie dunen(iS qua veor anni 1581,
Omnes Facileagnolcent, minus expedicam Flippocratis
opinionem Deriparetica; ad Virginitarem Deiparae, nullo
ex hoc capire necellario miraculo defendendam.
Delibatâ filii Conceptione priori, ab alcera matris
omnino abstineo. Duo cancum moneo, legicimos Divi
Thomae discipulos (quamuis id toris viribus concenderinc)
non potuisse receptan de Conceptione opinionem, ha-
aenus deprehendere in rilo ex legirimis eius operibus.
nec ex iplius doctrinx principiis cruere. Aliud addo, idem
Doctori Angelico 55. Parreslegenti contisiste. Sed Aman
daeus asseverar extare apud D. Thomam multis locis, 55.
vero Patres aic Fulebium Nerembersium duos supra vi-
sinci reperisse, qui expressis verlis hanc Dcipara immu-
nitatem cradiderine: lonse felicior est Petrus de Alua,
quiplures dehac re attictunar libros et tractarus leriprosu

## Folio 106 — 167915642X:0154
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000154.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
10C
1dt. I. SECF. L
D. Thomae supra rigitte insencibus rolumimibus. Sut
nosad ilta: Obmurescimus, noltramque ec D. Thoma
cacitatem inculamus, de lumen illis caelitus datum sratu-
LanuI.
Meminime lesisse apud Bannem, Rorere in Fispania
genus quoddam hominum, qui careris mortalibus ocu-
lorum perspicacia praestane, e quorum nos SIUMMAI
tantum parrem arcinsimus, iltos acurius lince secreriores
partes introspicere, arque eo lumine quasi innato, nulla
atre magica auri Venas, et Thelauros terra visceribus ie
conditos, non aliquo tancum signo, sed rilu eriam de
Prehendere Colicos. Caudemus iltis auctoribus, aliilque
recenciorum multis, collarum lumen, quod sibi nesacum
TatetUT BerHaEdS. Sed cimeone granissimus TheologIX
locus aduextus haereticos ab authoritate SS. Parrum apud
illos rilescat, ee omnino eleuetur, dum audiunt apud illos
Lesi expressis verbis cradica, quorum credebatur superio
sibus Caculis, nequidem illis rnquam in mencem renisteo
PARAORADHYS DECTMNSOVAREYS.
ormantur faperiora ex. Salmanticensibus.
Acrrrrs Doctoris angelici, ee eius Schola, men-
LLtem interprecari lumus, de omiciis iuribusque casti
eatis; quorum praecipuum, e cxrerorum reluri balim
sauimus, innatum, de lese dinina praescriprum, omnis
venerea delectationis extra coningii fines, adeo acre e
et necessarium odium, re si vel minima rolupras libe
dinosa capcetur per se se, nec aliud agenti PrXteF men
cem obrepar, illius sentus roluntarius nequeat à lechali
Deccaro exculari levitate materix, qua ririorum CareTa
fere omnia genera e mortalibus venialia cuadunt. Licet
hoc caltitaris ius singulare pro ririli illustrarim ec contir-
marim: tamen cum scur Capienter onene Parres Sal-
manticenses excalceati ad 20. disp. de Decc. quaestio haec
communissime obuia sic, a pluribus racta, a paucis com
Prehenla, ec Forlan a nemine laris distincta, ne iisdem re-
nebris obuoluacur, rilum est Religiosiltimis, de erudicist
55. Parribus quam extent litrerc, aut licrerarum apices in

## Folio 107 — 167915642X:0155
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000155.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DEFENSIO CASPITATIS.
is Parribus, pro illius elucidatione altaborare.
Hicmirari (abit, quid sic, quod cum Amadaei roto hoc
cui respondemus, opusculo consilium sic, ee Ferernus la-
bor, Propolitiones pro commodo contra legem, munire
D. Thomae ec discipulorum eius Cuffragiis, nullibi sal-
manticensium meminerie nobilissima discipulorum Can-
cti Thomae portionis, qui de rebusmoralibus duos iam-
dut in F. 2. Fomos ediderune: neque alia huius silentii
causa multa cositanti occurrit, quam quod eDisputatio
nibus illorum nihil excipere pocuerie calumnix oppOrtu-
num: aded cauré d Cancte scripserunt de moribus, ng-
xime de casticare, re inde agnolcas Sanctissima Virginis
Therelia Alios, et Angelici Doctoris discipulos esle, 2c
rindices dignistimos. Non omictam cuins in menrem re.
meconiecturam, s Amadxeus sic idem alio nomine cum
Petro a clausa-valle, vel cum Fheophilo qui scripsic libel-
lo de immunirate CyriaCOrUM, ParreS exCalcCaTOS C ar-
melicas in D. Fhoma verba iurase, ve sibi ac CuiS, SCuE
loguitur, Romachum Facerene, quid si ctiam inde ex so-
macho Rarueris, nequidem memor esse nominum corum
Per labria Cua3
Sed ad rem: non ingearum de inurile puro fore Lectoris
E Paucis perstringam. Jux illi cota appendice tusus Pro-
leguuntur. Tria vero praectane mulea erudirione de Pru-
dencia: Parasraphor. Obseruationes praemicrunt ad qua
Ationem, 2. dirimune controversiam, duobus postremis
inde deducunt maximxe reilicaris consectaria.
PARAORAPHrS DECLMYSOVTAEIS.
Dua ad quaestionem obsernationes de natura, es
Tranitate delectationis venerea.
a
TSDVTAZLOMIS vemonet Fullius exordium sumUnE,
a volupraris, de quaasendum est, detinitione: qua
leiunsitur à quacum que alrerius generis delectarione, lve
mente, sinc corpore percepra. L quidem si generarim qua
late paret delectationem accipiamus, his rerbis describi
Porest; est affectio a re appetibili, seu convenienti prote-
eta in. Caculrarem, ab sencis auidam, praesenre laram, cum

## Folio 108 — 167915642X:0156
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000156.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
108
DESP. I. SECT, L.
alli fruendae estidonea. Nam ve obseruanE SOIMantCeN.
Pes, quamlibet res sit per se bona, e appecibilis, nilita
culcas ad illam capescendam, ec Ervendam, sc aPEaca, La
sidium masis parie quam voluprarem, vnde ab Ausulti.
no rere dictum, palaco non Pano poenam ese Panem, la
no luauem, ec oculis xegris odiosam lucem, Puris gratan
a amabilem.
Sed cum delectationi, adiuncta st aliqua immutatio
tacultatis, a re pexelente, e coniunctâ sibi, qua Fruitur,
eriplex exursit genus delectationis, iuxta roridem immll
cacionum sradus: primam omnium minimam rocamiu
incentionalem, quia Cola emistione speciei eHicieur, ca que
videtir Cutticere ad operarionem senluum subciliorum,
quales sunc visus, audicus, ee Forre eriam oltactus; nan
probabilius est, sensibile lonsius à senlu positum, posteil
lum atticere, prore conveniens fuerit aur distonum, rolu
Peare aut dolore: atque ira res procul rila, rel à rémond
ribuslocis, auribus, et oltactu excepta, licet intercapedo
loci Forre impedimento sc, ne in illos senus PhysicaS IMI
mirtat qualitares; verius est ec experimento comproba
cum; (0là specie Cui emiss2 illos oblectare, posse auF rexatC.
Huius generis immutatione inimorcalia Beacorum 
damnatorum COrPOTa, iuxta D Phoma Sententiam,
rebus convenientibus aur intentis, Feliciraris aur damnd
tionisparrem, idest saudium excipiune, auEPCeNaS P
EIUNEHE.
Sed quamdiu pastibile est, _ morrale COrpUS; dolor, d
volupeas sentuum, maxime cractiorum, quales sune sultl
e ractus, adjunctam habent immuracionem phylicant
quae secundum consticuir sradum delectationis, ea que la
ee diftunditur per omnes sensus, e Partes corporis: quis
nus ex primisde secundis elementorum, e mixroruin qua
licacibus, ex lenirare, mollicie, aur duririe, Ferum Cen(ibi
lium afticiuneur, prorr ipsis conveniune, aut aduerlanculo
Elanc vocamus delectationem naturalem, per omnes col
porisparres; nec secrerioribus excepris, disfulam: quae ru
MOnEED. ThOmaS 2. 2. Qu. 154. arF, 4. expers Sic boni, au
malimoralis, indifferens ad verumvis, quae indilcrimind
cim, de reluri necoltario sensibus percipicur, admioro
sensibit.
Leris seetto stadus, delectario est de qua disputa

## Folio 109 — 167915642X:0157
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000157.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
DEFENSTA CASTITATIS.
+e
mus renereâ de libidinosa; gua praecer immutationes duas
explicatas, certiam haber singularem, ex seroli humoris,
liue seminis, ec spirituum generationi insernientium mo-
Cu: atque hinc renerea delectatio ab aliis, tum animi, cum
Corporis delectarionibus secernitur. Nam aliarum nulla
habet, qux ilti propria est, immutationem aur delectatio.
nem, qua semen ec spiricus ad generationem comparaci
centur, cum libidinis sensu: quare alix delectationes
quacumque corporis parre excipiantur, innoxix sunc, ni-
i enim mali habet rola contrectatio; neque cuiusquam
ei, quamlibet mollis d cenerx, quacum que corporis paF.
e, nihi accedar provocario aliqua seminis, ee periculum,
auc axperitus illud spargendi exrra coniusii rium: unde
ac illud delectarionis genus, cerrae parti corporis ad se-
erarionem insticura convenire, e ab aliis, imo ab ips2
soluncare, omnino excludi, nisi quarenus est, ee dici
colerinelinacio corius suppositi, quae cum commune om-
lum, cum priuacum cuiusque parcium bonum appecic e
COTAC.
Duxcumque erso immutatio aur delectatio, Seiuncta d
Provocatione illius serosihumoris, caret ririo et periculo
renerea delectarionis: illud rero maxime imminet à ca-
lore, quo la parces abuncant, e Facile cietur: nanr quo
actuolior est, iuxta agentium actiuorum leses, eo minus
adrelstendum ralet. Frinc crebrior est harum parcium
commorio a natura caloris. Einc etiam lonsius ablunc ab
allomocu, e periculo, quibus à senectâ, a morbis, vel à
Caltisatione roluntaris corporis, hae partes desticuuneur
ngeniro calore. Hinc tandem concludune nominati
heolosi; quodcumque inest, malum auc peccari perieu-
um, osculis, amplexibus, aspectui, e aliis id genus,
non exiltere a prima immuratione, quae beatis e immor-
calibus corporibus competit, neque a sccunda qux pes
omines paxtes corporis diftunditur, sed a terrid gux cet-
cam sibi sedem rindicar in lumbis ec renibus. Hxec de pri-
miâ observarione.
Alceram gua rix seiungi porest à concroversix iudicio,
sequenri s. explicabo.

## Folio 110 — 167915642X:0158
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000158.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
15P. l. 8FC2.
PARAGR APZYS DECTMVS-SEX FVS
Dirimitur Contronersia.
FCrNBO OBICHanE Salmanticenses, granitarem alt
Dleuirarem culpx, ex delectarione libidinosa, ex duplici
Capire reperendam esse: nempe pro ratione affectus, qua
quaritur, rel proratione rei, ex qua captatur delectatio;
Ex x. Capice srauis est, Amasno impetu ee ardore; leuis,
Sremisse ee lansuide quaeratur. Ex alio capite, srauis
censetur volupras caprata ex illiciro concubitu, ex AUXU
seminis, vel magna spirituum commorione: leuis qua
percipitur per transennam, ex conspectu aur contactuo
Elisconstitutis; cerrum est r. delectationem ex veroquo
capite srauem, ee quaesitam exrra coningium; lechale else
peccatum: Perinde etiam rerum est, de apud omne.
Theologos certum, roluncariam delectarionem delibera
ce, quamuis lansuide guxesitam, de captatam ex obiecto
Saui, ad lethale peccatum impurandam: quia inuolu
conlensum in rem sraiem; de luo genere lethalem. Ouso
recocensendum, Si res vnde captacur volupras libidino
la, leuis sc, de languide apperatur: Ad hoc, duo R espOn
dene Salmanticenses: licet opinio, quae hanc voluptacen
exculat a peccato, non careat probabilitare speculatiuar
TuTiOTEM Famen reputare, quae peccati lethalis damnat
cam delectationem; (I FAMIEN ExPFCISE DEF SC QUXTaTUI, a
Ephusrnius gxaria cau (x admOveantur. Nam si obrepat
porius aliud asenri serio, aut ioco, nec eam aucupetul,
exculant a lechali. APerri rnam habent rarionem; nempa
Periculum incidendi in grauius lururix peccacuri, si gus
data operâ sectetur delectationem reneream, quamlibe
enim minima, relue inchormentum quoddam AUXUS Ct
Teminis, illud ciet, commonet spirirus, e ex modic a (cin
eilla inssens contlacur incendium.
aduerrunt autem, Theologos hac in reamoSS, II
CertOS, e quasi lubrico itinere cespitantes: Dianam qui
dem obseruat Caramvel Theolog. moral. 2053. Cexcencs
admitrere quantitarem lenem in mareria renerea, (emc
auticerum nesare: nec magis sibi Sanchez constat; nate

## Folio 111 — 167915642X:0159
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000159.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFLHOIO adecctcIo
dilp. 46. nu. 9. editionis r. exprellis rerbis docet dari possa
delectationem reneream, qua si absic periculu consentus,
in Auxum Ceminis auc actum, non imputabitur in lecha-
lemculpam: posterioribus edicionibus haec verba erasa
lunc, illisque suffecta retractario latis incaure, quia aliis
locis eandem habet doctrinam, qua camen non Fuere
correcta. Fx quo habes emendationes, Peu retractario.
nes, quarum Amadaus sanchem Facit autorem, eo defun-
eto, fuisse ab aliis in sextas, prxerex aurhoris mentem, ec COn
Eraca, quae iildem libris expresse docet: quare rel absti-
nendum crat ab auctiore emendando, vel quae impro-
bantur, non exane rno loco etadenda, qua aliis extant, de
leguneur omnibus editionibus, secundum certam men-
cem Auchioris, quae probant adiectirias, ee alienâ manu
appositas retractationes. Nec Polum eo loco vel AEgU-
menro de castirate, centarx sunt correctiones huius Au-
choris; alias obseruat Cardin. Delugo tom. 2. de iusticia
disp. 26. inerulas, adeo intempestiue, ee Prapostere, re
inducarur Sanchez, referre Canctiones, qua non nili erien-
hio Post eius MOxtem, lacX sunE. Sed ad nostra redea-
rnuS.
PARA GRAPHVS VLZTM VS.
Resoluuntur variae de castitate dificultates.
PPENDrCIS inirio obseruarunt Salmanticenses ex
_ S. Thoma qu. 75. de malo, aFr. 2. 2d 8. Ferum &
actuum de quibus hic disputamus, duo genera eAte; quae
dam luxuria curpieudinem insitam habene, alia relu-
ei adiectiriam, quia Cune illius peccati caulae Proxima,
AUIEFCIOEX: de prore inillud influune, sraves aut lemo-
FCS. Ec ad torius controuersix lucem s. 4. caularum libidi-
nem cientium, eres distingune ordines. Primo constimune
leuiores, quxe per se rix sutticiane, ad immutationem libi-
dinolam, niss alixe accedant, in quas referendus est, l acrioe
mocus, aur Auxus sequatur. Ad id genus caularum leuium,
reuocant aspectum earum partium corporis proprii, vel
alieni, ciusdem aut dinexs (eXHS, quX nUdR pEXFeTUNEUE.
kodem etiam pextinent, conspectus imaginum, de starua-

## Folio 112 — 167915642X:0160
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000160.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
15P. 11. SFC+ Y
rum. Quodct illas parces, que ab oculis lubducinon lolelllo
Causis item levioribus, aHMMMICFANE FaCtUS MANUUM, 2C
Dedum raptim e sine mora peractos, rerba rrbanitatis,
honesti affectus argumenta.
Secundâ classe collocant caulas, quae plurimum valent,
ad morus lasciuos, guamnis vii (uam nON Ita exCTaNE
quin laepius impediantur. Froc caularutm frauiorum loco
seponune, multa de quibus disputauie AmadaeuS; re CON.
Spectu, auE COntaCtUM parEIUM, _E FeTUM CEPIOTUM,
juxe vix, Caluo pudore, possunt nominari. In his rerOErI
plicem distingine delectationem, vnam pure sensibilem,
que licet per le Sicinnoxia, ad dunt camen, si illam quxe
renei e captanci, experimento conster; deducere ad re-
meream, e ciere lemen, peccati mortalis damnane, relues
causam efticientem illicita delectarionis, de Auxus Leminis
consecuti.
Tertii generis, reluri medias constimmune caulas, quas
necleues, nec graves dixeris, sed promiscue quandoque
ad illis, quandoque ad istas accedere. NeC CerTIOTeHL
Dutant posse regulam constitui, qua hae Cau(X SCCeENAN
cur, luis locis reponenda, quam cuiusque experimenro
suarum virium; veilli fusienda sc, veluri caula illicic
delectationis, ex qua expertus est, sibi solere accidere. Ad
dune etiam monitum Calutare, qua causas huiusmodi le
cernamus: cum de srauioribus agitur, videri Care IUSo
propericulo fugiendo; atque ita cum de securitate non
conster, timeri debec periculum, et caula unde immineli
ricanda omnino est: in causis vero mediis, nilil mali pu
tane, nobis Favere; quia non ica ridecrinstaze, de rigete
Periculum granis delectationis, remorealis culpa sIE, nil
CauCa (ubmoneatur.
Singula sigillatim explicare pudor prohibet: vnun
addam dubium, quia eo Caluo subiici porest de dirimi,
rndenam meciendae sine huiusmodi caulae, ee grauibus,
aut levibus accensendae, an a periculo impendente, 2UIy
re sic loquar, actnali insuru ad delectationem ciendam,
an rero ex vi, reica dicam innata, ee habicuali quamuis
ne illam exerar, mulca impediant. Theolosi in rarsas
opiniones hic scinduntur: quidam PuLANE STZUILAEEH
caulx, auc culpxe reperendam esse, ex postremo capite;
eideo conrra Cranadum, peccati morralis damnanb
curiolu

## Folio 113 — 167915642X:0161
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000161.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFEHSTO CASTITATIS.
curiolum porius quam lasciuum conspectum, partium
rel actuum curpiorum, licet qui illa sibi permittit, cerrus
SC, Se huinsmodi rerum conspectu, auc contactu, nil com-
mocum iri. Putant tamen Salmanticenses, srauitarem
caula, ecculpx actendendam magis esse ex periculo experi-
mentis comperto, quam ex quacun que rei innata vi 2d
ciendam delectationem, quae tamen cassa de irrita creda-
cur prudenter tutura. Duare sectuso periculo et lcandalo;
exculane nonnulla peccaci mortalis, nisi inquiune, ma-
Enam indecenciam adiunctam habeane, à dignitare per-
lonx: ec ideo peccati mortalis acculant eos, qui sccluso
etiam omnipericulo, curpiora censpiciunt, quia calis al-
Dectus ominium reuerentiam oftendit.
Sed nihil corầ Disputatione occurrie Colidius, rel magis
ad rlum necellarium, e accommodatum, quam quod
habenenum. 272. Ouamuis secundum apices Mecaphy(-
Cx, videantur exculari posse a morrali, qui Sibi permitrune
curpiorum contactus, aut aspectus, caulari inde nihil
Compararis re Cunc, timendum damni: Taen MonenE
maxinam caurelam adhibendam; quia res est lubrica, de
taerle est incautos prolabi in peccata grauiora; etiam
cum omne periculum abesse putant. Hoc etiam nomine,
magis nobis cauendum est ec timendum, quod difficilli-
mum sic delectationem nacuralem à renereâ, leiiem à GFa-
aidistinguere, rel admilsâ nacurali ec leui, libidinolam de
pravam excludere. Quare periculum reluri ansuis (ub
herbalatet; cum ob recensicas causas, tum quod etiam
illa lui tiducia, non caret culpa veniati, quae paret ad la-
plum in morralem. Et hinc Forre pluresnesane lenita-
cem marerix in rebus renereis, quod credane rix posse, in
ea deliberate captâ sisti sradum, sicur nec in delectatione
nacurali, ex osculis percepta.
Sed recor Pordium cogicationes abstersamus; de his
dilterenti ridetur Pors mihi saulis contigisse, acque vi
illi patris asinas quaerenti, delacum est imperium in TCraeli-
cas; ita dissertatio de his rebus Cordidis, nos deduxit ad
bearx ricae felicitarem, in qua ve Chriltus nos docet, Bcati
allumpris corporibus nec nubenE, nec nubenEUT. Nam
cum ad conjusia, corpus oportear obnoxium esse immu-
carioni nedum Phyhex de nacurali, sed eriam multo de
eriori; cum ab his omnibus impassibilicas corporum bes.

## Folio 114 — 167915642X:0162
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000162.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
114
DISP. I. SECF: I.
Eos eximat, Pola immuration c intentionali descecatissitra
puristimum crebus corporis roluptaris sen sum, CunEXteF.
RU PEECePEUTI.
ARZLCVEYS SECTHOrS.
Altera Temperantiae pars Sobrietas defenditur, e
Lejunus leses corrupris Amadei regulis
opponuntur.
ABROPOSETIONES huius Fractatiis, Cuperioribus adjum
lsimus, cognatione argumenti; nam Cobrietas ser
manissima est castitari; de pars altera Temperantia,
quam pestime habet Amadaus: Amplissimis sele cam
pus aperic de iciunio, e abstinencia disserendi: Infinica ex
55. Parribus occurrune de illo argumiento; ab Amada
aliorunique Theologorum sentir, e à nostri saeculiru,
adeo aliena, re meriro dubitare postis, an aliud EvanSe
lium inductum sic 2b illo quod SS. PaELES pFOFCMTCUNE, C
Cuis nos scripris docuerune, an eodem Chriltiani nomine
cenleatur Auradaus cum Basilio. Flic omnes iciunii le
sibus astrinsie, ille omnes fere absoluie: Ouadragesima
lis iciunii rempus, apud illos exar requies Coquorum, a
juxurixe genus aliguid laucumr, vel coctum sustasse; ille
vero delicias cancum tmacat, aue pene augce.
Saeculo D. Anconini praerer rnamr refectionem, cam
que serorinam, collatio rix laethali peccato carebat; hodic
jejunium perperua esse comporario porest citra vilam cul
parmbram: remerieonon Colum temporis e dilcipline
Led etiam Euangelii, mutationem esse factam dixeris.
Teiunium olim seuerisume seruatum exhauriendae libidins
hodic R Parcior sic, aue difticilior Colito Comnus, si re
minimus dolor capiris cimeatur; masis ex praleripeo
Theologorum quam Medicorum, d iciunio quali a renc
AO cellare licet.
Sed cum Amadaus ieiunii legis reloluaE, FestimOnII
Dominicanorum, quae illorummens sic, aut esse debes
ox praeceproris sancti doctrina paucis pexstringam.

## Folio 115 — 167915642X:0163
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000163.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
DEFEHSTO SOBRTETAEES.
PARAGRAPAYS PRTMYS.
Doctrina  Lhoista ao Lejamo capitani.
2
Em D. Thonasmore suo copiosisime eractat 2. 2.
Lguxest. F47. cuius summam hic breui subiiciam. Le
lunium accenset rircutibus, quod institmcum sic domanda
concupiscentia ad calticatis securitarem, ve docet APO-
ltolus 2. Corinchiorum 6. In iciuniis multis C castirate
Quod reilistimum sc aptandae, ee promonendae menti, ad
terum dininarum contemplationem: hinc Danielem post
erium hebdomadarum iciunium, disnatus est DeuS reue
latione caelesti. Denique Probat S. Doctor, iciunium
Non solum speciem, sed rim etiam habere vircutis, quod
hedum Futura peccara semoveat; Copita unde oriuneur
Concupiscentii. sed eriam praecerira; expiatione condi-
Ena ee vicione quadam purger _ expugnec. EF E rircus in
medio sir posita, illud coresie icinnio constimnt S. DoctOF,
Lrecta ratione repetirum. Nam s Canitaris causa inter-
dumminus cibi Cumitur, quam communis rsus requirac,
sirtus moralis e Christiana, seueriorem praeseribie abu
lcinentiari ciliorum; extinguendis viciis, de promoner
do bono necellariam, eam carrien moderandam docet,
negrauirer noceat rira incolumitati.
Vnde infert S. DOctOF AEF. 2. Suscepcum ex hoc finc
honestoiciunium, ad cemperantiam perrinere, cuius est,
in rluciborum medium, Icu remperamentum constime.
e d lectari; quamvis cuchi postir ad alias qualcumque
rircures, quibus fuerie adiumento.
leiunium ita constirutum iure naruEX, ait S. DOctOF
ese Fcclehaltica contirmari, additâ cerri remporis, cer-
aqueciborum generis designatione: nam sieut ad Prin-
Dem Pertinet, qua iuris lune naturalis, ee rniuerlim
bonum commendane nouis praeceptis contirmare, de ad
publicam eranquillitatem, tanquam cerrum praesidium
duocare; ita Ecclelia Pastoribus incumbic, nouis legi-
bus laluri fidelium consulere. ee quxe velur sulpenta ha-
dec ius nacurale exercitia ee officia vircurum, ad vlum
driouere, designaris remporum, aliisque circumstariu
E

## Folio 116 — 167915642X:0164
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000164.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
226
DFSD. I. SECF. I.
eiis. Ouare cum demonstratum sic, iciunium prodelse
plurimum, ad peccata tum expianda, cum cauenda, e
ad mencem in dininorum contemplationem, ec affectum
promouendam, acque ad haec bona conterenda (c effica
cillimum; hinc iure nacurali omnes astringit, quancum
quilque his remediis, ec praelidiis eset ad Calurem: (ed
CUM InCCKTA SIE, ee vesic loquar, raga huius lesis RaLUIIa
lisracio, accedic praeceptum Eccleliacticum, et à lesc na
curali, prius accepea ri ligandi, vicem quasi illi reponi
delionarione certa temporum ee ciborim, quo conué
nientius, e commodius impleri postit.
Flinc Colurione 3. argumenti eruie regulam summie
necellariam, qua mulex Amadaei, e recenciorum selaxa
TiOneS prOMiTANEUT. Praecepta Ecclesiae generarim, dt
istud nominarim de iciunio praecersredi, culpam esse in
rerdum lechalem: nam ve inquit S. Doctor, quamnis prx
cepta quae rim Racuti communis habene, non lisene om
nes xquoiure, sed veconvenit tini, et bono à Legistatore
inspecto; si quis tamen hoc commune Ctatucum praecet.
grediatur, aut ex contempeu Legictaroris, aut CiEra CON
cemprum, srauis inde noxa emersit bono quod inspi.
Cic, e curat promonendum, peccat, inquit S. Docto1,
talis transcressor. Si quiS VETO COMMUINE PERCePEu se
iuniinon server, iustâ de causa, qualis est imporentia, au
ea occasione, quae Radesset, Legistaror seruari nollet, ra
ear omni peccaro huiulinodi eransgresio.
Inde infert non omnes indiscriminatim qui jeiunium
minime obsertant, sed incerdum aliquos peccare setha-
licer. Er si obijcias ex D. Augustino de vera relisione cap.
27. ab ipsa Dei sapientia homine assumpto, à quo n It
bertacem vocari sumus: pauca sacramenta saluberrimi
constituta esse, quae societatem Christiant populi, hoc est su
Deo libera muliirudinis continerenet; FF ri idem habet.
Ausustinus Epistola Fr9. Ouidam relisionem nostrum, quam
manisestissimis, C9 paucisimis celebrationum Sacramentu
Dei misericordia voluie esse liberam, seruilibus premun
oneribus; quale videtur esse illud iciunii PEXCCPEM,
Proinde non ligare conscientiam, nCC FeOS FACETC DCCCd
ei mortalis cranseresores: ad haec respondet S. Docto.
Tolurione 3. Arsumenti D. Auoustinum incerprecandui
eNe deiis: Oua neque in sacrarum Scripturarum Canont

## Folio 117 — 167915642X:0165
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000165.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
DE FENSTO SOBRTDTATTS.
bes, neque in Conciliis Episcoporum starura inveniuntur
neque vlla vniversalis Ecclesia consuerudine roborata sunt:
horum vero nihil deest iciuniis, ex PrXCCpEO FcClesIX
consticuris: neque nocent, sed plurimum prouneliberta-
uitidelium, quatenus peccari seruiturem semovent; qua-
lem libertatem commendat Apostolus ad Galat. 5. FoS
enim Fratres in libertatem vocati estis; tantum ne liberta-
tem detis in occasionem carnis.
Flinc Arriculo 4. Concludic, non omnes, nuIIO exCCDTO
hac lese iciunii ligari; quia impolica Fuit re connenit mul-
cicudini; de obseruanda est, ve Ferr cemporum de hominum
Fatio; nec mens fuir Legistaroris ab illis seruari, quibus
impedimento est ad maius bonum, nec lesirima decAt
Caula, jux a communi PacurO exiIaE. FF Si illa com-
verta (E, nec possic adiri praelatus, quilque sibi index elto:
 dubia sic, obtinenda est dispentario à Pastore. Neque
enim haeC Ecclesix praecepta, paris sune auchoricatis, et
ad Talurem necessitatis, cum Decalogo, qui nullam ad-
utrit relaxacionem aur exceptionem. Ita S. Doctor (0-
lurione primi Argumenti.
Respontione ad 2. liberat à les c icinnii pueros, ad cerrii
lepcennii tinem reque; quod cum egeant cibo larsiori, et
Pluries sumpro, ad debilicatem naturae, ee aetaris susten-
Candam, ee ad incrementum corporis, quod ex residuo
cibo, ad sacam magnicudinem oporret excrescere: Con-
senit tamen ea atare periclicari vires, aliquo iciunii ex-
Perimento, ex illi astuelcere. Incerdum criam ad auer-
cendum sraue periculum, quod reipublica imminet
omnibus indicicur iciunium, etiam pueris de iumen-
cis.
De percorinantibus ec opcrariis distinsuendum cen (et:
Peregrinationis, et operum labor, minui aur differri
ollic, cirra eraue incommodum rica e profectus, non
ine praecermicrenda iciunia; secus rero, omieri nihil ve-
Cac: quia est praecermencem Fcclesia, huinspraecepri ob-
eruarione, necellaria ricae humanx ec Chriltianae officia,
deslisi aut impediri. Si quae rero difticultares rreeant,
Quae rem Faciant dubiam; pecenda est a maioribus dispen-
acio, aur consulenda consuerudo, à piis de probis vluepa
ed.
eauperes aiciunio non liberat, nisi eos, quibus nOn
pecir Tacultas ad unam refectionem, quae sufticiar pes
2 ii

## Folio 118 — 167915642X:0166
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000166.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
+18
DISD. I. SECT. I.
diem riex sustentandxe; qualem deesse air mendicis, qui
octiacim rictum quaerunt.
Exiildem principiis Arr. 5. Capientiam Eccle(IX apCHL
e commendat, insticutione iciuniorum Caris tempori
buS: nam cum ad purgandam mentem, ec in divinorun
contemplationem acrollendam, plurimum conterant,
opportunistima unt tempore Paschali: quo cum Christo
PatO _ SepulTO, Peccata relaxantur _ SepelinnEIE, CunS
relurgence illius glorix consorrium, ardentius quaren-
dum est.
ArtiC. 6. Probat, vna refectione oportere eum quiieiu-
nat, contentum esse: cum quia ita habet consuecudo Lc.
clesrae, cum quia iciunium insticurum est, veleruata, e illa
Sa naturxe necestitate e incolumitate, FCLFXHCTUF COnCUI
Pilcentia: hoc aurem sic convenientistime, (i lemel pet
diem rehciamur, quo Parisft natura, de aliquid concupi
Scentixe derrahieur. Magis vero incerdicitur cibo quant
Pocu, quia pocus lumitur, masis ad remperandum calo.
rem, e cibos concoquendos, quam ad alimenum, ideo
conceltum est Cemel tantum comedere, pluries aurem bi-
berenihil vetat: quamuis prudentistime addac S. Docto1,
cum peccare, ee ieiunimericum perdere, qui larsius po
ret e Eapius, sicur etiam is, qui immoderace cibum rut
refectione lumie.
Elinc Paratur via ad interprecationem Colurionis
3. Argumenti; qua aserit electuaria minus aduerCari ie
inio, quam cibum: quia licet NON OMMInO CAFCANEN
alendi, tamen astinnuntur quali remedia, e ad cibOruI
concoctionem: quare non Poluune iciunium, siCuE nec
aliorum remediorum rus; nist quis Forre in Fraudent
electuaria largius hauriat, reiciunii laborem leuet de ti
Siac.
Hrinc etiam horam ad refectionem delignacex concilic
Calcedonens: in Ouadracesima nullatenus censend
sunt ieiunare, qui ante manducaverint, quam vesperie
num celebratum sit officium Addicrationem S. Doctol,
amictarionem corporis, ex iciunio insticuram, e 2sin
ad expiationem peccarorum, rel caurelam: ad verum qua
contere dilatio prandii ad horam nonam, quia circa lex
cam, Facta concoctione Praeteriexe caenx, appericur cibu
concra exrernum aeris calorem, ne humores incerni ad

## Folio 119 — 167915642X:0167
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000167.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
DEFENSIO SOBRTETATIS.
A+
rantur: differenda est igitur refectio ad horam nonam,
astligendo et macerando corpori; alias iciunaretur citra.
vilum incommodum de mericum: justa etiam est illa di-
latio, quia corpus macerar, sine sraui derrimento Caluris.
ACc. 8. Probat conveniencem iciunio esse, abstinentiam
2 carnibus, lacticiniis ec ouis: quia pluries, ee fere singu-
lis huius Ouaectionis Arr. dictum esticiunium ab Ecclela
insticurum, ad retraenandam concupiscentiam, esculento-
tum ee renereorum: ca rero accenditur cibis, qui Praeter
adiunctam delectarionem, maxime alune de Pascunt, qua-
les Cunc carnes animantium, e gux ab eis proveniunE,
qualia lune lacticinia ex gresibus, _ oua ex auibus: qux
rum sinemasis consentanea corpori humano, PEa CX
teris cibis placent ee pascune: inde plus superest alimenti
ad semen, quo maxime accenditur libido: e ideo nobis
Ecclesia his omnibus interdicit.
Hlanc convenientiam illustrat S. Doctor hac egresia
Obleruarione: cum ad genETATIONCM ExIa CONAUANE, Ca-
lor qui estmaxime a vino, spiricus, ee humor ex abun-
dantia alimenei; hoc maxime differunt, quod calor se
Piritus, breniores sine _ ciro facescane; substantia vero
dumoris sic diucurnior: ideo iciunii cempore, incerdici-
cur masis rus carnium, quam vini, aut leguminum,
inde calor e spiritus creantur, magis eriam carnibus,
quam pilcibus, quia re plurimum masis Capiunt ee
alunE. Haec Cmultis pauca Paris sr collesisse. Ad AMa-
daeum redeamus.
P AR E OR AP AYS SECYNDVSI
Expenduntur octo Propositiones de Lsinnio.
FEc breuius expendi possune, si quid veri habeane,
Lnec ralidius retelli, Si FaIIX SnE Propositiones A-
madaei de Peiunio, quam D. Thoma explicara doctrina,
veluri certâ regula.
Sanciea lege iciunii, id primo inspiciendum est, 2d
quos pertineat, quos liget, rel quinam ab illâ immunes
Cenlendi linc: nec hâc in re certior, aur xquior starui por
Cresula ilta quam subiicio. Cum iciunium pursandis
H iii

## Folio 120 — 167915642X:0168
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000168.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
420
DISD. I. SECF. T.
guae admisimus, ee cauendis quae timemus peccatis, ettin
cacissimum (c; ab omnibus seruari oportere, qui hocre
medio eseant: nisi aliunde parcimonia rictus ex egeltate,
aut labore graui, ee penso diveno perinde Patigeneur, aue
concupiscentia debiliretur ac Reri possie à ieiunio. FTac de
caula mendicis, agricolis, alii (que huius generis operariis,
merico remitritur risor iciunii: nam praeter quod, plures
Ita paupertate premuneur, ve secum agi feliciter credant,
E ad vicam, et Familiam Cultencandam, panis d aqua nOn
desine, vires extrauriunt alsiduo de incensiltimo labore.
Ouibus rero arrificibus facultas suppetie ad rnam rete-
ctionem, Caris copiolam, _ aliunde quaI CxCTCCNE, 2IS,
aut cui incumbunt opus, non admodum Fatiget e debili-
cet, cerre non rideo cur immunitarem à ieiunio obten.
danc, vel indulgeant Theologi.
Fluius generis puro esse, quosabhâc lese eximie Ama
daus Provoltione z. Partores, lutores, barbiton (ores: ad
idem capur renoca riatores qui lecticâ, curru, non masis
incommode singulis diebus, breuia irinera conticiunt,
quam s domi degerene. Nam cum rna ictius immunita
eis caula sit, vel ex renui rictu, vel ex labore assiduo, a
graui, aictario e diminutio virium, ac concupilcentia,
ad minus par illi quae ex iciunio esse Polet: cur eximas
artitices, viatores, qui ab huiusmodi malis, cacum que
causis lonsistime absunt: Nec decretum Fusenii (si ver
ba acrendantur) hoc indulser axtificibus; illos enim tan
tum leuac onere ieinnii, qui laborio(a OpeTA exeECCNE.
Nec aequior est 4. Propolitio, qua arcitices hac immi
nitace donat, quo cempore cestant ab operibus: e nimitu
est illa caucela, qux ex praecerica, aut fucura detarisatio.
ne, captat exculationem a ieiunio; de mirum quantunt
concupiscentix blandiatur. Vnum contendo aetificis a
operarii ciculum, vel etiam opus, leuibrachio peras en
dum, non esse caulam laris idoneam, ad iciunii relaxa
rionem, nisi accedant alix, quas reperivimus, vel ex ce
nui rictu de erestare, rel ex laboriosis operibus, quae du
noctuque exercent artitices, et corporis rires exhall
eiunE.
non Colum a ieiunio, sed etiam a carnium abstinencia pra
snances, lactances quamlibet robutas: e80 Cane censedi
Larios etiam videmur s. Lo, Qua Sallatu

## Folio 121 — 167915642X:0169
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000169.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFENSIO SODRTETATIS.
vbique habendam esse rarionem Faculcatum d virium, ne-
que ipse abnuie Amadaus, damnaca laxiori opinione
cuiudam Maxrini Fimus, qui eribus iciunii parcibus di-
ltinctis, abstineneia a carnibus, refectione rna, ante me-
ridiem non praelumenda, ab omnibus iis cribus oncribus
liberat praegnances e lactantes: remitrerem cerrium de
Sccundum onus; a cerrio, nempe a carnium alistinentia.
non auderem liberare, quali ex cercâ causa, nis intrmitas
e Paltoris licentia accederet.
Vellem Theologi inspicerene mulierculas rulticas, qua
luo exemplo delitias diuitum, ranum que timorem, qua
libi a iciunio, quall à reneno cauent, et Theologorum
indulgentiam damnant; cum ferune reerum, auc alune
Daruulos, arctistime riuunt, rix minimam parcem ha-
benceorum, quae ablumune, qui censentur inter dinites,
lrictius e religiolius iciunium colere: e camen quos
Pariune, ee nurriunt alumni, regeri sune e vivaces, diui-
cum vero filii, quorum nucricibus nihil nesatur delicia-
cum; macilenei lunc, extabescunt: adeo victus arctior, ne-
dum animis, sed etiam corporibus curandis, praestat ci-
bis delicatioribus, re immeriro Theolori ex prxluPES
Opinione, divicibus nimia cura ralecudinis, lonse indul.
Geneiores sine, quam Euanselii disciplina Patiatur.
PARACRAPHNS FERTZNS.
Declectuariorum vsu mens D. Thoma explicatur
V X hactenus ex Amacao reculimus, exculari ve.
cumque postune: Ced quisferat Propositionem 6.
Qua ridecur illudere iciunii praecepro: Si quis, inquit, v0-
luntate absolura vellet, in die ieinnii, sapius comedere:
sempertamen parum cibi sumendo, peccaret mortaliter. se-
cus si voluntate conditionata: nempe si inuiretur ab ami-
cispropinantibus sibi, aur se visentibus, quà inuitatione
quasi condirione omnes cibi sumpriones essent veniales.
Llanc attertionem contirmat restimonio quatuor Thomi-
arum, Cednon dissenciune a (uO PERCCPIOrC, ex quo hoc
documentum habemus; rna tantum refectione constare
eiuniu, nOn vO POrU: Sed licet seruarâ lese iciunii,

## Folio 122 — 167915642X:0170
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000170.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
122
T5P. I. SECT. I.
POLIS IterATI POSTIE, CaVendUI FaEN MONet S. DOCtOF,
ne Fraus obrepat, et capretur occasio iciunium Fraudandi,
nimiortu vini, e electuariorum, quibus ex S. Doctore
obseruanimus, Paras. Superiori, Polle subese Peccatum
morcale, in legem iciunii, C auidius exPCCANEUE, ee PO-
centur largius, nec solum parce in retrigerium nimii ca
loris, e ciborum concoctionem, sed etiam roluptaris
CaUSa TUIANEUE, tanE Copia re cedane in alimenEUm:
tum enim non est dubium, quin pexeceptum iciunii lecha-
licer lxdanc. FTic est sensus rerborum D. ThomX quxe re
Fert Amadaus Propolitione 6. qua prae manibus habemus.
Sic rero habet S. Doctor, in 4. dist. 25. 9. 3. arc. 4. licet
electuaria aliquo modo nutriane, non camen hic est prin-
cipalis eorum rus, unde nec loco manducarionis lumi
consucuerune: e ideocalis Cumprio, iciunium Ecclelia
non Coluer, quamuis homo possit rocaliter, vel in Parte
ericum iciunii perdere, reletiam mortaliter peccare, i
Scimmoderata libido: non tamen cstrranSSFeNIO PDEX
cepri Eccleliae, nisi in Fraudem lumeret, aut s eis qual a lIIS
cibisrreretur ad tamem exringuendam.
Etinc occationem caprar craducendi sancti Docto-
ris, e aduocat in restem calumniae Dianam F. P. cract.
24. relolurione 60. illique nocam rierque inuric foedisti
mam, lacrrmis eluendam: Sic enim illum acculat delato-
re Diana I vera ex illo referat, neque enim lieuit adhuc
locum Dianae contulere: Ex superius dictis à foriiori patet,
refellendum esse opinionem Divi Thoma  anth, (dc asse.
rentium licitum esse sumere in dic iciuni electuaria saccharo
condita ob solam delectacionem, (9c. Si vera AEDIanX, d
ex illo Amadaei accusacio, non poruie acrocius Atagirium
impingi D. Thomx. Ouid enim Panctistimo, e exactisi-
momorum, et Adei masiltro, ad sempiternam infamiam
Probrolius, quam iure ob nimiam laxicarem, ee roluxca.
cem, esse a Diana damnarum, omnium laxonum laxilli-
mo, qui riux rocis oraculo Vrbani VIII. dictus est mun-
dipeccara sustulisse. Si rero remere de Fallo, corius PC.
cleta PERCCPEOF, inculatuS SE, quasi palpo, ee roluptarIS
illicicae magilter, iudicet Christianus Lector, PaF nCvI.
quam calumnia instructa c ee andita.
Sed re in capur authorum recidat tantum dedecus et
lagirium, accurare expendam quae de electuariorum eti

## Folio 123 — 167915642X:0171
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000171.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFEASTO SOBRTETATIS.
docuie sanctissimus Masister. Fribus comperitur locis,
hanc quaectionem de electuariis ad iciunium collaris acri
Fille: primo in 4. dist. 8. quaest. F. arc. 4. 2d 2. & dist. 15.
Guast. 9. arF. 4. Xx 2. 2. GuaesL. T47. cuinsinos compendium
verstrinximus. P. Nicolai Cuis ad primi loci marginem
notis, obseruat inusitaro rocabulo, electuaria accipi pro
liquidis quibusdam condimentis, qualia elici Colenc ex va-
rus Rorum, herbarum, Fructuum, ee gemmarum generi-
neribus. Addic a D. Bernardo Cerm. 25. in Canrica id nomi-
nissumi, pro condimeneo medicinali, ee nomini Jesu
accommodari; eodemque sensu, licer non simili applica-
tione, rlurpari à Cxlario libro seprimo c. 68. apud Lacer-
dam in suis aduerlariis cap. 58.
Sic explicatum rocabulum rsurpaL S. DoctOr, airque
lumi ad cibos digerendos, sicut vinum de aguam, ad de.
ducendos per omnes corporis partes: unde infere huiul
Modi porum, non Coluerciciunium, quamnis aliquo mo-
donueriat. Addiceamen, cum ad Cumprionem Dominici
Corporis, requiratur non solum iciunium Ecclelae, sed
CEAML NaTUTX, Propcer reverenciam Sacramenti; ideo
decundum communem sencentiam, electuaria ee vinum,
mo e aquam prae altumpra, impedire a PerceprionC Fu-
charistiae.
Distinctione rerors. expendirsententiam illorum, qui
electuaria voluptatis causâ, non in remedium sumpEa,
Loluere docent iciunium Ecclehasticum: ee refellic Argu-
mento ralidisimo, a nacura lesum politiuarum, quarum
ca rario es, ab omnibus Theoloxis recepta (nec reclamat
Biana; venon actendane, quâmence, e incenrione, led
an reipsa obleruentur, ex resula communi, nodum vir-
rutis non cadere sub praecepte, sed ad finem exira posiium
perrinere, ex quo spectotur meritum, aur demeritum apud
Dcum. Acque ex certissimo principio inferunt Theolog1,
cum qui ranx slorix causâ, diebus festis interest SacrO,
implere praeceptum de Sacro audiendo; quia lex humana
actum exisic quo seruetur; quo rero id animo HaE Per-
mictie. Dei iudicio expendendum, e remunerandum:
lrectâ et piamence, auc si mata ex aliqui circumstantiâ
TES PTRCCPER PETABANEUE.
Inde S. Doctor quaectionem subjectam soluit: cum ele-
Eluaria sinc quoddam porus auc remedii genus, minime

## Folio 124 — 167915642X:0172
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000172.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
124
DFSD. T. SFCF. I.
iciunium Ecclesiasticum Coluere, quamnis aliquo modem
nurriant; nec impuratur in peccatum contra legem ieiu
nrii, etiam ( ex illo roluptas capcetur: quia circumstan-
eia haec ad praeceptum non pertinet, nec magis à Lesista-
coreinspicitur, quam quo animo, an Colo religionis stu
dio, an ob ranam sloriam SACrO INECFSIS. Addic candem
ad caurelam, ouamsis homo possis (rocaliter aut ex parre
ex hoc merirum iemniperdere, vel etiam mortaliter pecca
re, si sit immoderata libido, non lamen est transcressio
praecepet Ecclesia; nisi in frandem sumeret, aut si eis quase
aliis cibis vteretur, ad famem extinsuendam. Idem habet
in Summa lupra relatus.
Fricruum Lector iudicium appello, num Diana, e
Amadaeus iniquissimam Diuo Thoma calumniam instru
xerinc: quid erudirius: quid Panctius: quid denique re
rius ea S. Doctoris sententia ? Nonne apud omnes rece
prum est, legem posicinam (cuins generis elt haec de ieiu-
nio) actum quo impleatur pexcipere, non modum acten.
dere: Nonne ad rem lubiectam regula haec accommoda
ristima est: EC si quod periculum inde imminebat, nonne
caucissime summonit, cum addidic, legem iciunii ele
ctuariorum ru laedi, si magna copiâ in cibum cedant,
non s modicum sumatur: Vrinam Amadaus, ec Diana,
Echicam Christianam simili caurelâ de prudentia, ac (euc
FIEatCFTaCtArenE: Apud D. Thomam modica suTtA nC
dum electuarii. sed eriam aquae, degustata Colius rolupta
eis causa peccatum reniale est, apud Dianam nullum:
ee inclamat refellendam D. Fhome sencentiam quali pe
riculolam, quod neser modici electuarii porum lesenr
Politinam icinniiviolare, quamnis allerat, ex alio capite
incurrere in legem grauiorem iuris naturalis, quo prohi-
bicum pucac homini, nihil vnquam agere, omisso fine
honesto, e a voluptare diverlo.
Sed isti censores D. Thomae mentam decimane, et legis
capica praecipua nestigune, in alieno oculo festucam anxie
quaerune, nec in suo erabem sentiunt. Ouid enim laxius,
dc quid ad Deccarum masis procliue, ec ad ieiunii con-
tempeum, quam qua hac propolitione, et aliis eiuldem
tractarus, ex muleorum Theologorum opinione, coris
viribus concendic Amadxus, de Fucilissimis distinctiuncuHs
rim omnem lesum seloluic e Elac propolitione docet,

## Folio 125 — 167915642X:0173
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000173.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFFASIO SOBKTETATIS
cuta conscientia iciunii peaecepto illudere: Cola mutatione
incentionis, de apposita conditione arbirraria, morralen
cuspam in renialem, auc nullam mucat. Ouid enim re-
eac quin iciuniorum olores ita apud le ltacuant; licet
nobis illaso iciunio modicum rini, aue electuarii sustare,
millies per diem, ec ne potus noceac aliquid cibi, ad rnam
rnciam, qua paruitatem materia in re subiecta Facie, co-
medere: ergo Calua lege mille rncias ciborum, incesrum
Mihi exit Corbere, si id Ferat Romachus: eaque conditio-
ne appolita ricium corrisemus, ec amoliemur omne Dec.
cari periculum; neque enim absolure lumo pluries cibum,
quod netas esset, sed conditionare, si vinum quod licet
hauriam, acque accessio cibi resipiee naturam porus, qui
quaeritur, et licicus est, ac proinde innoxium erit, quod
illiadiunsam in remedium. Ouidni inchoante Ouadra-
Selima plures amici, quorum Deus vencer est, qui Fpi
curum magis quam Christum, eiusque crucem colune,
corum cempus iciunii, huiusmodi compocationibus im
Pune, ec innoxie Fallere poltintd
Hlic cogor retractare laudacionem Amadaei, de dili-
Sentia, ac peritia, in cicandis a inquirendis auchoribus,
quos in celtes luarum laxitacum aduocac: neque enim
alta restimonia ex praesidia, luo marre comparanit, sed ab
no scriprore Fispano. Fere omnia subripuie, tacitono-
mine auchoris, quem adiutorem habuit. Collesic quidam
allumpeonomine Esclapes, rernacula lingua, supra cen-
cum eriginca duas provositiones, plecasque omnino eal
dem, cum his quas propuonat Amadaeus, nonnullas om-
mino diuertas, ex rariis Societatis (criproribus, quas pu-
car legi divinx aduerlari: Responder quidam Doctor, n0-
mine Aquila, de rbique Dominicanos loco clypei habet.
de in illos omnium laxitacum inuidiam derivat: ab hoc
Scripeore Fere omnia Amadaeus sumpSIE, sed incerdum
mucac, maxime si locus sic exculandi suos, de rraducendi
Dominieatos.
Bic: Sic enim ex Aquila haber. Si quis die iciunii, pluribus
vicibus interraptis, modicum degustet, nec velit mortalicer,
Sed venialiter rancum peccare; onius dumtaxat peccasi ve-
nialis reus est. Icta retere Aquila, nec abnuic SalaS. Sed
visum est Amadao Salas purgandum, et Thomictas ora
LaHonde hanc ex salas lesca proponcioiem coru

## Folio 126 — 167915642X:0174
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000174.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
126
DESP. I. SFOT. I.
vandoselse, quasi doceane, Ramici inuirent ad porumt,
ea conditione posita, comestiones modicas Aeri peccaruni
veniale: cum eamen Salas huius rebanicatis non memine
tic, led concendat Sola incentione non peccandimortass.
cer, suctaro Exepius cibo, culpam cancum renialem ad
ticri.
PAR ACRAPIIS OVARErS.
Praecepium Ecclessa de iciunio sernando oblicaro
sub moriali: es onain Quadracesima prohiberi,
contra secundam es sepumam propositionem.
Rcxears dolo, ee quasi cuniculis actis, legeniciunis
LLlacestinie Amadaus: nunc multis machinis aperte
labetactat. Nos contra parauimus munimentum, de pra-
sidium inexpusnabile ex D. Thoma; eranssressionein le
ois iciunii lethalem esse posse: ACCOntra Amadaeus con-
cendie; velnullum; alic tantum reniale peccatum esse, ex
Caietano in summa verb. ieiunium Fdicionis Venecx an.
2584. vetbis guae in aliis desiderantur. De Caierani senren-
tia eximente à lechali culpa legum humanaruni eransgrel-
Pores, plura diximus Dispuratione luperiori contra Cara-
muclei. Hic addo, Caieranum perperam erahi in illam
opinionem, ex loco guem CitaF AMaAXUS, SUIIINX vet-
boClericis: nairi ibidem acurissime distingeie, aliud esse
praceprum Ecclesia, aliud pexeceptum ab Ecclesta: non
exculat a morrali, qui in quinque Colemnia EcclesiX pra
Cepta grauicer impingunt, (e d qui leuiora ladune, quo
tum inquir eransorestio, Ereimeritas, s concumacia, 
contemprus Dei absic, non est peccarum mortale: Med
iudicio haec rocar praecepra ab FccleMa, illa Ecclesia prX
cepta.
Addie eriam verh. icinium (quod in edirione qud veot
desideratur) vinculum quo tenemur ad Ecclesia icrunia; ex
communi interpreratione, videtur esse pracepri vinculum,
oblieantis ad moreale transoressores; ex inobediencia, vel
contempru, quando contra obedientiam directe asitur, vel
sine rationabili causa: quia tune scienter accretur contrt
opus praceptum, ( hoc eso non andéo ex iure scripro assere.

## Folio 127 — 167915642X:0175
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000175.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFLASIO SOBRIETATIS:
dubitec, an ex illo capire iciunium rioletur, concedit ca-
menica esse, ex inobedientia contra consuecudinem com.
munem, quae rim legis habet.
Fundem laxidem; quo sic collidendus, movet haec Pro-
posicio cuiincumbimus, qua ex Fasundez concendic, nul-
lo pexcepeo oua e lacticinia, iciunio quadrag elimali pro-
hiberi: vel si audiat apud Ciresorium Magnum, ab ip (o rela
cum Epictola ad Auoustinum anglorum Episc. abstinen-
dum nobis esse ab ouis et lacticinis renipore Ouadrages-
mae, sicur abstinemus a carnibus; inteTPTeTatuT, CI lecUS
tiac, ad lenem non sraiems culpam impricari: alio(que it
eundem ser sum aduocat Doctores; quos POreraLinter-
Pretari eodem sentu, quo Cratianum indueie sentientem
non elle peccatum mortale incurrere in leges, rsu com
muni non receptas, a guibus lonse abest Ouadras esima
eiunium, ab Apostolorum (xeculo a cora Fccleha ad no
strum v(que diem CerVaTUIM.
Non desinie Thomistis insidiari inveteratus alorur;
d in celtes aduocat Baxtholoireu à Marerribus, Lacobum
de Noraës qui Pauli Palarii rexsionem Summa Caietani
Inidioma Hlispanum ec illius notas edi permilerunt. Fr∞O
inquit censendi sunt, approbasse quod iildem noris docee
Palarius, eran soressionem ieiunii carere lethali culpa. Vi-
des Lector Amadxum rbique proderelaricacem, magis
quam legis dininx Audium, de liuorem in Dominicanos,
Sanctistimum praesulem Barcholomeum à Mareyribus,
ellinis historiam elegantissimie enarratam, hodie tota Ga lli2
miratur, et aneiguae disciplina renaciltimum, erahie in
Consortium lui erroris; quod Palatii nocas in Caietanum
Probarie: quali Censores librorum nihil dissentiant ab iis
libris, quos paciuntur edi, quali Dominicani non probene
Scoriltarum libros. _ Scorista Thomictarum, quamuis
opinionibus dissentiant. Omiero quod iam monui Pala.
Tium FaISO interPrerari CaietanuM QuaS eximat a morrali
culpa in cocum, cranseressores legis iciunii: cum tamen
doceat, sin ex iure communi, Calcem ex consuecudine,
ec inobedientiâ, imputari ad eravC DCCCaTUII. NOn CUTa-
us vero ex quo capite peccetur in legem posiciuam
dummodo impunicaris se immunitaris spC, illaTUM EranE
Sceslores non alliciantur, ee lactentur.
re, quia nullibi sero esse praeceprum oblisans. Sed quarivis

## Folio 128 — 167915642X:0176
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000176.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
228
DESP. I. SECF. I.
Onarenullum ee periculosum est, quod affere ad hanc
Emmunitarem astruendam Amadaus, ouorum de lactici
niorum rum, carere lechali peccato, s eo racet ipsiul.
ec quadearesimalis ieiunii violatio: ita est, sed onde
Probas, sciunium solui cirra lethale peccatum: Caietant
inquir rerbis, qua nulla prorlus apud illum extane. Vide
hominis odium in ieiunium; aduocar cestimonium Caie.
cani, quod desideratur de numquam exricie: vel Calcen
Ecclesix mandato sublatum est. Neque terreor reltium d
Doctorum nube quos ex Conimbricensi, Fboracensi, dt
Complurensi academiis aduocar, addiris Theologorum
censuicae plurium Episcoporum decreris. Nam PEaeter quod
Contra ltanc, quorquoc ab Apostolorum cempore AOrue
runc, per torum orbem Chriltianum Voctores, e Epilco
Pi, Dex quibus illi, supra ruum sepeuaginca doctores
IMIMIDFANEE, SicuE astra adueneu Colis; incerpretand
sunene rideantur à cotius Ecclesix consuecudine abhorre
re, legicimo quem adiunsam sensu, ad PropoltioneM
Primam.
Fa rero docer ex APorio, qui habent privilesium edendi
oua ee lacticinia in Ouadragesima, posse edere lardum a
Casimen. Sed non aduertie Amadxus ex Spluestro quen
reterr, priuilegium edendi oua ee lacticinia, iuctis de call
sis concessum iis regionibus, quae olei penuria laborant,
de abundant lacte ex buryro, qualem air Spluester ese BIt
canniam Minorem. Ilac observarione cadir, quod delu
init Amadaeus ex eodem Silueltro argumentum. Licet
quibus permicruntur oua ee lacticinia, rei lardo ex Cagimt
ne; ita est: sed hoc conceltum est rancum iis, quibus deest
oleum, condiendis quadraselimalibus cibis. Oui reroi
Frispania, in Tcalia, aliisque resionibus abundant oleo, vel
s inde facile asportari pose, rei lunt iciunii legis, si hu.
iulimodi condimentis, ee obloniis reaneur: ita exprelle
habet Spluester Verbo Teinnium.
Non postum tacere amadaei Fraudem, de FIITEUMI
Dux haber hâc propolicione, e roro Fractatu, plurima
ex Hlispanis lacina fecit, sed cacer historium eadem proPO.
sirione relacam ab F. Sctapes, quod sibi suilque senciat ont
nino ingloriam. Ouidam eiuldem insticuri concionatot
Nembrilla in regno Castella agens mistionarium, cus
dam clerico se consulenti respondic, ex ACorio POHC illas
CaFHIUM

## Folio 129 — 167915642X:0177
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000177.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSIO SOBRIETATIS.
carnium abstinentia quadraselimali, ac die veneris, astu-
miientaculo in obsonium duas rucias carnis porcina, live
quod parua sicmareria, ad gravem huius legistranseres-
tionem, sive quod ex privilesio rrendi lacticiniis, putaret
licere lardum ec Cagimen, minus carnis naturam resipiens.
Raptus est ad cribunal Archiepiscopi Tolerani; et ad in-
Quisicores hic Concionaror, e grauissime acculatus, quod
hac licentia abstinentiam a carnibus, ab Fcclesia constiiu-
cam labefactaret, vel inducerer in regnum C’altella olei
teracissimum, quem indule et Ecclesia Brironibus _ Bel-
sis, aliisque regionibus penuria olei laborancibus, bu-
ciri aue E desit, Caciminis rium ad condiendos cibos.
Damnata est alterrio à supremo inquisitionis cribunali:
ulcoque periculolius rilum est, quod inde inferebatur
aliud assertum, duas incias carnium, vel cuinscumque
alterius cibi, modicam repucari materiam, in legem Ec.
dlehacticam, qua ieiunium ec abstinentiam Cancit.
Acque hincmunie propositione 2. ad collarione serorina
Posse licite Cumi, quarram parrem eorum, qua ieiunanci
utticerent ad prandium, (cu justam refectione, cuiuleum
quecibi seu panis; seu fructuum, seu piscium, haec enim
Cenletur esse quarta pars cumularae refectionis, quam ad
duas libras, seu eriginta duas rneias numerat ee appendit.
Pxaliac assertione, nullum citare porest ex antiguis Tho-
miltis: quia rel nullam collationem admietunt, vel cgm
tanrum, quae sic porus causâ, addico modico cibo et Pane
in remedium, ne potus noceat: atque hoc sen su loquun-
cur Cajetanus de Splvester ab Amadao relati. Ouare lar-
Sillimam illam collacionem ex quibuscum que cibis, etiam
ex pilcibus delicatioribus, quam prouchie Amadaeus 2d
octo rncias cirra peccatum vilum; vel cum reniali ad de-
Cem rique, ex paruitate materix, vel ex Poanne Fenci-
quez Augustiniano ex ruciis duodecim recentium Fru-
ctuum, quod rix aequene octo rucias liceorum; nostri
Thomistae haberent quasi nuperum invencum sibi igno-
cum, e improbarent quasi quoddam helluationis ee PO-
cationis nimix in noxam ieiunii, à mollioribus Theolo-
dis excositarum genus. Adeo anciguae disciplina Lenax
eltnoster Soro, re ipsis Doctoribus, qui ad cudium ca.
Piris dolore et intirmicare inepri fiune, permictat duo pa.
ita ouorum, nullo oleo cibo de vix pancadhibico.

## Folio 130 — 167915642X:0178
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000178.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
23C
electuario in Frilpania Frequenti ee praestantissimo, Lelo
canda lune ad reoulam de electuariis, ex D. Thoma con
aticuram: quamuis minus liceat ex isto desustare, quam
ex his quae saculo D. Thomae in ru erane; quia plu
rimum admiscetur Caccari, tempore D. Thomae igno-
ei aut rarissimi: ex aliunde non minus ridetur ad esculen-
ea, quam ad poculenta percinere. Ouare non dubita
quod de hoc genere electuarii; FeferE AadXuS à DiO V.
_ Gregorio XV. dictum, non frangere ieiunium, rel con
Ectumee commentirium esse, vel imposicum Summis Pon
rificibus, daco sultu illius liquoris magis diluri, quam ho-
dic feri Polear. Sed cui suspectum non sic huiusinodi ele-
atuarium, cum Dianxe qual iciunio noxium improbetus,
5. ParE. Tract. 5. ResOluE. FT. Sed malum: Sentenciam
FEFFACtALIE PAFF. TF. TraCt. 6. RelOluT. 53. Adde furilem
Paschalii distinctioneim de ouis, a quibus sibi nonnuliH
mmebanc pani bis cocto admiris, ne abstinentiam Ousdra
fesimalem ab os tallat: Prohiberi, inquit, qua sunt
moralicet oua non vero miata pant aliisque cibis. Laudo
amadaeum haec damnatem, quali Fassictima: rrinam ec
Ouarra Proposicio ad lotos Llpanos perrinet, quibu
ex moreregionis, indulsetur pervigilio nacinitaris cola.
 15F. I. SFCT. I+6
Oux cadem lecnaopione e Chocolacele
aniho plura lcriberee
eio Cerorina copioliOL
2LEC OCVA
Amadaet Lractatum.
Defensio Turis naturalis es Tustiria aduersit
AM PaepCMeua Pluribus quam rellem probaur,
madaum rircuri Dellum hoc Opusculo indixissea
Nam cum omne bonum datum e optimum, descendal
a Parre luminum, bonique semen spargac internis inspi
rationibus; Propolitione corius libri primâ, permirtiere
Dullam inspiracionum qualinnoxiam, corius boni ride

## Folio 131 — 167915642X:0179
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000179.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFEN STO IVSTFTIA.
np semina Cuftocalte et dehceasse Foncem: inde virtures
insectarur omnes, Peudentiam prastisat laxistimo proba-
bilicatum, e permisso delectu probabitium opinionum,
id est, gux malo ec Falsa propius absint. quam rero ec b0-
no: Caltitarem infinitis Cordibus conspurcac: Forritu-
dinem vero meta moreis cuius contempeu constabat oAi-
ciicausa, omnino extinxie: tandem Justitiam 2goredi-
cur inerinem, Cuoque praesidio nudatam, aliarum que
rircurum incernecioni adjunsie.
Nam Prater quod rircures sinsulares, ac Policariae nul-
la TUINE, DE EX OMNIUM LAPICHEUM MENEC, PUGNarC ne-
queune, immo nec Ctare, si dividantur; quid het Justitia
iabsie Forricudo, quae illi prae eaeceris rircuribus Clypei
loco est, ec celi depellendis, e lacessendis aduerlariis.
tam rero demonstratum est, omnino labefactasse Ama
dxum, huius Fractatus Propositione 8. qua captiuis Chri-
tianis, metu mortis permierie, crudelistima qua que in
scclesiam moliri, ad illius excidium. Cerre S rIguam
Porricudini locus ad decertandum reque ad Panguinem ee
mortem (ic, nullus porest iustior, aue magis necestarius
elle, quam Christiano, cum de Eeclesra ruina agitur.
Ac hanc permietir Amadaus rreere Christianis C’apriuis,
 morris periculum immineat: nec ContenEuS hoC graui
vulnere; Justitiam ne dum moralem, sed etiam Chri-
tianam confodisse; decem aliis Propositionibus qua ex
Allo Fractaru superlune, omnino perimit, re R ex primo
rulnere adhuc spiraret, aliis superaddiris conticiat. Sed
ve ralidius hunc hominem depellamus, aliqua actinsen-
da Cune de Turis ee Tultiriae principiis.
ARLTCrLIS LELMIS
Animaduersiones quibus Justitiae  Turis natura-
lis ratio es principia ex D. Thoma explicantur.
. AdCTONEM hanc delibammus inicio Arcicule le-
cundi; sed paulo Fulius est hic explicanda, recon-
dellamus aduerlarii principia. In quo lex naturalis posi-
ca sic dispurant Theolosi: Vasquer sngularis est opinio
qui siram este purac, non in aliquo roluntaris diviux de-

## Folio 132 — 167915642X:0180
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000180.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
23=
Ist. l. SecT. II.
creto, re plures Pheologorum docent, neque in imperio
incellectus, sicur cum D. Thoma, eiusque discipulis, ex
crancorum aliqui ponune, quali in supremo increarxe di-
mina pronidentia Castigio; sed in ipla naturx racionalis
ad bonos actus connenientia, de a malis dissonancia, rnde
diximus existere bonum honectum. Sed immerito lesis
fundamentum e caulam, cum ipsa lese nacurali permi-
Ecer, e contundic: verum quidem eAt, praecepti quod
dlecmolynam diniri indicit Faciendam cgeno, ex bonis
superAuis, caulam reperi oporrere ab illa convenientia;
qua exisitur à divire, rehomini eiusdem natura conloru
cocstare laboranei succurrar, ec sibi superAua non dene
ret, summe illi necellaria; sed illi resic loquar, exactio-
ni scu necessitati eleemolynae Faciendae, accedir divinum
imperium, quo peaecipie pauperi subueniendum, acque
hac diuini imperi) ri, quali xcernx Capientia actu pract
Duo, constare docet S. Thomas legem xeternam. Sed
quidquid sic de hac subrili masis quam necesaria quae AO
ne, ita rem omnem subiectam explico.
P A R A BR APHVS PR TM VS.
Refelluntur ondecim Propositiones ex Turis nait
ralis institutione.
TONSENXITAX Theolosi omnes, lesis naturalis ad
iminus fundamentu repetendum ese a natuexe humd
na praeltantia, et à propensione ad bonum honeltum ipit
Consentaneu, quatenus eminer cxereris animancibus. FlIna
praectare Lanuza corerius ConcionuScripEor, dOcet Deuu
in lesibus maxime iuris nacuralis condendis, in spexille
hominem, illique lerem accommodasse ad rlum, et u
ornacum, instar luroris, qui restem ad cuiu sque Ctacuralt
ae rlum axtare solet. Acque inde exursit, honectas illa
rirtutum, qua _oculis cerneretur, mirabiles amores, 
aic Plaro, exciraret Capienrix. Hlinc Calticaris, Prudets
cix, omnium que vircutum, quas hactenus propugnaut
mus, e detensuri lumus, existir incxedibilis pulchrscudon
honectas, reonis e sedibus anreponenca.
Elinc depromuneur omnia ricx humana ofticia, re lac

## Folio 133 — 167915642X:0181
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000181.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSIO IVSEEETA.
 elegantissime prosequuntur suis de otticiis libris Cice
co, d D. Ambrolius. Nam hominis cst, reratione pol-
lec, ea duce de masiltra domare affectus, volupeates fuse-
re aur moderari, Tuum cuique cribuere: ea denique aliis
Praestare, quae sibi heri relie, vel ab iis abstinere, quae ab
aliis pari nolit. Forum officiorum Paris nos moner ip(a
natura, etiam si alii magistri deessene, eiusque lumine 
documentis nonimus, de auerlamur omne genus vi-
ciorum, qua rerericia lune, re furca, adulceria, menda-
Cta: e iphus rircuris pulchricudine accendimur. Sed his
bonis seminibus accedir, nedum nostrae rationis, sed eriam
lupremx incelligene ix iperium, quo jybet NaTUEX COn-
aenientia sectari, disona devitare: acque inde legis natu-
Talis s dinina, vis de rario exursie. Neque enim (0là
dacurae cum bono consentione, vel à malo tuea et odio
constar, re opinatur Valquez: nec Colis decreris; auE re
Sulis aerernae rericaris, qua monene fugiendum menda
eum, quasi humanx locutionis corrupcetam, Fusienda
adulteria, Furca e homicidia, quali Pocieraris humana
Destes, aliaque id genus mala cauenda, colendam Adem
_ relisionem; quibus regulis Becanus, de alii aserunE.
Conrineri lesem xcernam: Sed his omnibus divina autho-
Litaris pondusaddendum est, re rim rere legis obrincane.
linc refellere licer Caramuelis dictum in Apologema-
e, cui Scorus de eius Schola Favene, liberam esse legis
uina insticurionem, ec nullâ rarione habicâ convenien.
ixe, aut pocius necessicudinis naturxe cum BonO, MetO
Deiarbicrio ctacui, ac subinde mutari ad libitum ius na-
curale; cum demonstratum sic, ab illa naturae cum bono
Cornarione de distentione à malo, reperi ee inchoari, de
dmino imperio absolui. Flinc etiam licer agnolcere, A.
madaum, _e quos propusnat Auchores, nacuram legis
ecernae non acrendisse, rel esse consecuros: qua iura ritae
lumana, ec bona cuigue a naTUTE COMPATATA, PERCCPEA
eruari e ladi, recira lege nacurali, leuissimis de causis
Convellune, ec ob noxam rnius nummi FUFEO, aUE Vna
alapâ infictam, docene iuste vindicari, morre Auchoris
iniurix ee damni
lanc philo(ophandi de moribus rarionem, exiltimo
magis ad Epicuri, quam ne dum ad Fuanselii, Sed nec
am 2d Caxienrum Philosophorum resulas accedereo

## Folio 134 — 167915642X:0182
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000182.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
134
DISP. I. SCCT. TI.
Paucinorunt in quo Exicuri, ciusque SeCtX CFFOT St POlI
cus: lonsistime aberrant ab eiusmence, qui ciborum et
renereorum rolupearem auide experiuisle, e in ed felicita.
rem locasse arbirrantur. Alienissima est ab eius mence
haec opinio, ee rolupeas corporea: eam maxime commen.
dabac, qua ex rirtute ee rebushoneste ac praeclare sela
capitur. Ouid ergo peccavir: Duod rirturem non luis
Sed rolupraris de commodi causa guaerendam, nec iuCuI
dam quia honecta, led honestam quin iucunda esse doce.
ret: Ac. Proinde veller hominem, ad se omnia reterre, On
Bia sui sratia agere: amicirias colere non ve ad sic jamict
aegrorantibus, led ne sbi desint, sixgrOraverit; darC CtaI
operam liberis, ad captandam porius delectationem,
quam ob vilam Pamilix e generis tiumani propas andicu
ram; reipublicae obiremunera. d pericula arcere, not
quod ciniparrixe quam ex ea hausie rica suc protundendar
ec ad torius corporis incolumicarem, pars sic obiectana
Periculis, sed quod Caluus nequeas elte, republica d riber
cuius sS pars d ciuis, exrincta.
Durre re paucis absoluam, non purabant se natos ella
generi humano auc cultui divino; cum ipse rel nullos, re
oriolos vellet Deos, qui nihil nesorii haberent, aut ali
Facelcerene: Ced sibi ius datum, ex rebus omnibus rolu
tarem quasi quoddum rectisal, capiendi ee exisend
Exhis Epicuri regulis, Caracallae speciem nouercae adu
rantis, e illius Aasrantis cupiditare, sed incestus imma
nitare dererriri, quam liberer s liceret, roci reposicuu
Fuic, a Deculantissimâ muliere ex Epicuri oficina, si libede
aur iuvet licec: quia omnia rolupearis, e commodi causu
quaeruntur, e honectantur.
Hlac omnia late prosequitur Tullius lib. 2. de Enibus b0
norum, e inde cgregia pollem excerpere, re hanc dilpu
rationem locuplerarem, sed moderandum est oration
Fugienda Lectorum Cacietas: Paris Fueric Foncem omnuila
errorum veluri indigicasse, inde Amadaeus torius opuleu
li. ee maxime huius Tractatus de Tusticiâ, ridetur propa
sitiones deduxisse, cum omnia ad commodum de Cui ince
lumitarem reterantur. Nam E finis bonorum Aet ab Lp
curo constitutus, Armra sunc qua illi astruuntur paradora
horribilia, licere calumniantem, auc calumnias medicat
rem occupare d occidere: quia id veile et necessasium 

## Folio 135 — 167915642X:0183
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000183.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DETENSIO IVSPITIA.
ad meam aur Familiae Calurem, ad quam relur ad primam
omnium consiliorum rationem, ec finem corius virae riti
mum, omnia reterenda TUInE. E adeML CCE CXTCFATUM PFO-
Politionum ex communi necellaris consecurio.
duidmi ccau ieguat. Dez. CloDoucione docemue
ec iure occidam aduerlarium, qui mihi alapam auc fustenn
impesic, re iniuriam riciscar, e relarciam honorem mi-
si creprum, ipsa vica anciquiorem: Idem est ius, mul-
eoque pocius in rxorem, cum adulcero deprehenlam
verumque contodiendi, quod muleo sic gravior Faedati
connubii, quam alapae insicta iniuria, rehabet Proposi-
e0 4. Duidni etiam integrum sic _e licicum ex Propos-
tione 5. milicibus in bello navali ignem pulueri lubiicere,
et le in mare praecipires dare, ne ipsi de lua in holtium re.
nianc poreltarem Nam cum corius ritaernus Ac Ainis,
rolupeas e racuicas doloris, nihilque masis aduertum CiF
nisbonis, Terniture de captivitare. quis nesechonestim-
tum esse, quodcum que genus mortis oriam (POntanea;
uxe ex iismalis exipiet  Cum rero Epicurus nolic (uos
discipulos rempublicam capessere, nec bonum publi-
Cum curare, nisi re adiunctum habet priuatum; nihil pec-
Cabo in cempublicam, simuneribus publicis meo sultrasio
Poltpolicis dignioribus, admoueam minus dignos, de
ihichariores, ex quorum dignicare, maior in me redun-
dabitrolupeas, Caluri reipublicx anreponenda: ita instrui-
Mur 6. 87. Propoltione. Octaud jus alferitur Christianis
Capriuis, metumorris cerriris, illius fugienda cauSa, Ec-
Celiam cuerrendi. Cur ita 3 quia nihil illis est porius sud
incolumitare de roluptare, cui rorum orbem denovere li-
ceac, Rilli, aue mihi percundum AIE.
BIEOLSFanca Concelta sunt priuati boni causa, cum
Dublici noxa, anxia e ridicula religione canseretur, is que
Subitaree rei occulta compensatione, cum derrimento
aliorum credirorum: quid enim ad me aliena iura e
Commoda, cum mihi Colinacus sim, mei causa riuam, de
omnia ad me referre liceat si possim: Tra Propolirione 9.
Nonminus inepce auxius ex relisione ellet, qui publiex
Seripturx iacturam, alia FaIIO CUSA FCLAFCIFE FIMICLCE, ve
docet Provolitio 10. neque enim lolum regnandi causa,
Led eriam ob leuiorem rolupratem, reilitarem que ius ria
edum est, cum omnia sinc eo reterenda. Ouidni etiam
111)

## Folio 136 — 167915642X:0184
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000184.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
736
15D. I. SecT. IE.
liberum si iudicibus, cum dubium ius est, ee verinque pro:
babile, cui roluerine litigantium rem controuerlam adiu
dicare, de benehicii mercedem recipere: re habet Propo-
Rcio TI. de ritima3
Elaec pauca ex intiniris, ab isto Fonre hausie AmadaeUS,
qux plurium Theologorum maxime Dominicanorunt
restimoniis contirmata, depromplic ex Aquila, quem ex
Elispano Larinum fecit: ve nihilmirum sIE, Praetet mo
rem mulca Flispana admiscere. Sed rideor mihi audire
uleos grauiter conquerentes, me Eycophantam porius
agere quam Theolooum, et lcriptores de Ecclesia bene
meritos, Facere de Epicuri frege, quod commodi porius
quam nacuralis ac dimini iurisrationem habeane, illique
commodum de rolupearem anceponant. Sed Facile hanc
acculationem depellam: hioc enim cerristimum est, hIs
corollariis eos cum Epicuro convenire, an rero principus
consentiane, maliim probare quam asterere. Addo aliud
non minus compertum, his controversiis ab Amadad
dispuratis, honectum rbique concendere cum roluprate,
ofticium cum commodo, lesem cum libertace, quod 
buerit Faciendi; nec minus apertum est, Amadaeum (en
Per pugnare pro libertare ee roluprare: quidni erso a
cam consectariis Epicuro consentire, nec rideri ab euls
principiis abhorrere.
Rexonet Amadaeus in his causis verinque probabilibus,
legem dininam beneticio probabilicatis, decedere liberca
ei commodo, e reilitati, ac proinde licere illa sectari, d
contulere. Hocrnum superest aduerlario praesidium, rit
de depellendus duplici argumeNEO, quorum PriUIE
Disputationibus superioribus lare Cumus prosecuti; nem-
Deillud probabilicaris beneticium, commentirium esse d
periculolisimum, ve (i detur illi locus, timer dum sIC, nC 14
Epicuri concedatur Philo(ophix à Lucretio versibus de
cantata, et a Cassendi explicata, quxe pluribus est in des
eiis, nec probabilicaris beneticio ridetur decticui; cum ril
Falsi euidentibus demonstracionibus convinci poltic, ime
nec hde credi, nisi probabilicaris rsus, à fine rleimo e a
lege, intra certas metas cohibeatur. Aliud rrsebo arsu
mentum examine singularum proposirionum, ee enicat
demonstrare, commune omnibus inesse ricium, quod
minus probabilia et cura, contra lesem et Calurem de
Eendanu

## Folio 137 — 167915642X:0185
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000185.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEPENSTO IVSFIELA.
P AR A B R A PAVS SECVNDYSS
Fxamen sex Propositionum de homicidio.
B octauo hâc incipimus examen qua contendic Chri.
LLctianos capeiuos lub Turcarum dominio militances,
Posle cum ad nos accedune, Christianorum domos per-
Teingere, denastare, ee bona subripere ad enitandam mOr.
cem eis non exequentitus imminentem: quod arc. 2. iam
explola Cic. Licet enim periculum morris, ex Fame ee
Seltare extrema, ius der ex alienis bonis ea excerpendi,
dux instanti necessitari, ad ritam sustentandam sufficiant;
Quia cum bona externa, iure sencium sinsulis divila
communia hune, e sublato illo iure, ex divisione redeune
ddprimum nacurale, quo ante inductam proprietarem,
bonacam tacacrant omnium, quam singulorum. Sed
Juis dicar, nih Epicureus, qui ad se omnia refert, cum
nedum bonorum Forcunx, sed etiam viex, de Paluris cu-
sulqueiuraabrogari, et ad famem aut morrem depellen-
dam, ius esle cgeno rica ec mortis in caereros mortales.
mo conecessitaris articulo contendo, non licere panem
Praeripere domino lesitimo, quem occupavIE e PExma
subus habet, sibi ad ricam sustentandam necellarium:
las inde nasceretur bellum verinque iustum; nam (I ex-
cranco neceltitarem parienti facis copiam panis, quo lesi-
cimus dominus esei, e quem manibus renet, ac denre
Premic, plus iutis hic habet sibi seruandi, non Colum a do-
inio quod Forretum desrir, sed a pari necestitate, cuius
rim auget, ip (a resic loquat, panis rlura auc rlucapio
vel occupario.
Siicta nihil moretur aduerlarius, addam aliud lonse
Frauius, quod inde consegnitur necessario: si CO MOrtIS
dnecellicaris arriculo, omnes iuris naturalis metXCOn-
velluncur, quidni liceat non solum acceprum panem (uo
domino praeripere, sed etiam iphius carnibus. de lansuine
Dasci, ad FatCI _E IndC CONSCCUTTaML MOFFEI aECen-
dam. Dices ad ista aninium exhiorrelcere: cur isitur ca
bonisprincipia, uude necestario consequantur. Nam A
omnia sine communia, ee liceane Cemoro iure nacur ali. 2d

## Folio 138 — 167915642X:0186
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000186.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
3C
Dr5D. T. SECX. II.
tamem auemorrem fuxiendam; quidni parricida sis, ed
rumque carnes coquas; sicur alias marres Ailios (uoS co-
XCFUHE:
Ad idem capur pertinet, quam supra Arricul. 2. expen.
dimus dubitatio de ebrietare; an A liCITA AIE PEXCCriPCAL
medico, e subinde honesta, ex proximo finc, re conduciu
2d Canitarem, cui cibus ee porusrni inseruiune, Posicho-
nectari intenEata morre à crranno, nili quis inebrietus,
ee ad tempus carcar rsu rationis. Respondimus id fiert
non polle, citra peccatum: de hane nostram sencentian
eoresie propuonant Salmanticenles disp. F0, de Deccatis
2F9. X negant lesitimam esse consequentiam ab ebrictate
reili ad Canicarem, ac proinde honestâ ex proximo hne,
ad ebrietatem exerinsece, ex malicia crranni necellarian
ad morrem cvicandam.
Huic dubicacioni similem eodem loco movent de ab.
ortu Foecus; an vinquam liceat illum motiri: rideneur rnt
versim nesare plures Theologi à Salmancicen sibus relati
quibus non obseure Favet Flipocrares Pacramento quo
Luis operibus pramircir, Chriltiano quam echnico digmio
re: eO verO Praret multa, Canctistimo invocato numme,
religioleiurac se numquam dacurum peltum Cubdiciciunt
mulieribus, ad corrumpendum Faecus, racus sine dubse
id numquam licere, sicur necmenciri. Ec illi asTenciru
pracer alios, Basilius Legionensis contra Sanchez, qui ica
licere purat, cum Foerus nondum est animatus, de mot
cem est illaturus maeri, ica ve videatur, quali. 255r ello
depelli posse cirra homicidium: ec praeter hanc caulam ab
incrinseconeceslariam, nullam aliam admitric procuran
diabortus, exrrinlecam honoris seruandi causâ, ctian
nobiliiima puellae, (pOntO aUErI COrrUPEX: huic author
asenciune Salmanticenles, nec putane legirimam elte
consequentiam, quam Basilius reset contra Sanche
quia Foetus cum cancum est asgrestor marris iure depet
lendus, cum se ip(o ilsi MOerem inFCFE, nON rerO Culla
aliunde incerdum ex malicia matris eius FaIaM PEO=
Ri825.

## Folio 139 — 167915642X:0187
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000187.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEF EHSFO IVSTEFZA.
P AR ACR A PHYS TERFFYS.
De Casarea caesione matris ad mortem damnata
Ut infansvi extractus baptiz etur.
Ac propolirio apud Aquilam est 7 2. dc ex illo mutur-
L Lcus est respontionem Amadaus, quam non omni-
noimprobo: neque etiam ridetur repuonare D. ThOmX
3. ParC. guaest. 38. AFC. TF. ad 3. Argumento quo objicieba-
tur, cum mors acerna prior sictemporaria corporis, et c
duobus malisminus sic eligendum, nC Pereat puer xrerna
morre desticutus baprismo, quo nequit aspergi quandiu
inclusus latet marerno rrero, videri secandam marrem,
veabluacur puer: Respondet S. Doctor ex regulâ ApO-
Aoli ROM. 3. Non esse facienda mala ve eveniant boxa;
de ideo non licere nobis occidere matreminsontem, ve
Laluus AaE PUCK: CE FAMEN MOTtUA FuCrIE Mater, ad HUC
luperstire puero, rel damnara ad morcem secari debet:
alias ve inquir S. Doctor in 4. dist. 6. Guaest. F. aFF. F.
Debet homo pocius dimiriere perire infantem, quam ipse
pereat, homicidit crimen in marrem commitiens Inde col-
ligere licet, non ralere consequentiam, ab extrinsec 
Causa aeterna Caluris, de macris damnatae ad mortem, ad
Communem de ordinariam secandi Macrem INLONECM:
hoc enim haberet reatum homicidii, quo aliud CaFeE.
Non est pactus Amadaus hâc proposicione intactum à
luismorlibus Caieranum abire, ex Soro illum meticulolo
opinacum, paruulos qui in reeromoriuntur, Caluos feri
ab (que baprilmo: quod in Caierano Facetur 5010 se no-
luisse reperire, nec torce quahuir, quia reperisset nullum
excare commentarium Caierani in illum articulum. Cx-
cerum si Amadaus suspicatus est, aut Forre oprauit Caic-
Canum ita sensille, non puro id esse periculosius, quam
Cardinalis Delugo suftrasium, quo non dubitauir mu-
nire Campanella sencenciam lingularem, paruulos cum
deelt aqua ad baprismum, Caluos feri posle Cacramento
lesisnatura, id est, benedictione parernâ, aut aliầ simili
ceremonia, qua magis siE in Prompeu, quam a qua.
139

## Folio 140 — 167915642X:0188
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000188.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
l4.C
DISP. I. SECT. Il
P A R AGRAPHVS QY ARFVS.
De calumniatore, de accressore, de excore in adul
terio deprehensa, an iuste occidi possint.
DR LM a propositio de calumniatore opprimendo d
occidendo, 69. est apud Aguilam, de 28srettore pallum
impactam alapam fugience insequendo 7T. Quarta de
Marieo occidente rxorem in adulcerio deprehenlam
cst 72. vnde omnes Fere Cuas respontiones, quibus ab
crudirione e dilisentiâ laudem capear Amadaus de
Promplic. Obiccerar etiam libello de immunitate Cyria-
corum, primam propositionem ab Amico ex Banne fuille
exleripeam: quare Magistrum Generalem Ordinis acculat
iudiciiiniqui, quod Amicum in eadem causa, cum Banne
Policum, hoc absoluro e intacto, damnarie alcerum de
creco Congresationis indieis. Acculatio iniguissima ett,
duobus dur cribus constar aperris mendaciis. Primo
quod relic Romx primum, aur Polii daMNaLUM AmI.
cum, curâ Magistri Generalis, cum congresationis lecre
carium ageret: at videcur dissimulare hanc Amici opinic
nem, de occupando calumniarore, prius in Belsio à L Our
niensibus, quam Romx à Sacrà̂ Congresatione, tuise
damnacam. Nec rerius est, Amici de Bannesii rnam elle
ententiam, a Bannelio taustam. Franc calumniam Fal
connincic iplemet Amicus disp. 36. Sectione 7. de Tusticiu
e Ture, dum ita scribic lua sencentia explicara, verum quia
apid alios scripta non lesi, nolo ita esse dicta, ut communt
sententia aduersentur.
Vides Lector Amicum agnolcere, se noux ec singularis
opinionis auchorem, nec rila rarione relle illius slorian
eum Banne, aue quocumque alio parciri. Ad de noud cd.
tione Ancuerpiensi Ccribere, se Polt priorem, hanc opt
nionem lesisse apud Pecrum Nauarrum, e Sarrum, omit
Co Banne, quem non cacuisset, cum haberet in prompeus
nisi sensisset multis dissentire. Et re rer a ica est: Bannes
enim Dubio 4. in APT. 7. Quae C. 64. C oncl. E. PacuiE, nuIIUNE
erortus dari ius, occupandi aduectarium, ex Cola suspicio.
ue quamlibet rehementi, sibi ab illo morcem impenderer

## Folio 141 — 167915642X:0189
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000189.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
OCeASIO IoCIIIA.
duc sranem noxam, nisi cerrus AE, ad hoc parata praeliala;
ve venenum auc sladium ad necem, rel adirum iudicem
Causa Falsi criminis imponendi: Amicus aurem huiusmodi
caurelas amovet, ee viam lacissimam aperie suspicionibus.
Adde ex Banne, porest cantum agprestor occupari; ex
Amico debet: Praererea Bannes vule damnum metien-
dum esse, illo quod agoressor molitur; AmicUS VEFO Per-
ictic cerram morrem inferre, in certum Tolius FamX
damnum. Duis ergo consensus esse pocest, Amicum inteF
ee Bannem, cum adeo imimane distent:
Omirro lonsius Familias ee Scholas differre, quam hos
Priuatos authores. Nam apud recentiores cerrissimum
elt, opinionem quamcumque, rnius authoris classici
duttrasio probabilem speculaciue, posse curo ad praxim,
Leuocari; qnibus cum haec Amici opinio peasidiis non ca-
cear, quidquid distimulene Amadaus e alii, curistimam
Cen(ene: nOS COntra ex S. Doctoris cerrissim a regula, nul
tum ovinionem quamlibet probabilem, censemus cutam,
E Fal(a Sic, de Contra lesem, nec delirrnus aur alcer grauis
Cheologus, qui rectamer. Amadao curam facie probabi-
lem oxinionein, faltam, lesi aduerlam, rnus doctor aliis
Cectamantibus: apud Dinum Thomam nequidem milse
ad possune, Cirnus adc qui Pro lege Dugnet: Frgo nihil
nobis Cu AMAdRO COMMUINE.
Sed res operohus rractanda est, veriras eruenda exna-
curdhomicidii, de quo ica rigide de vere Cauune D. Tho-
as _ ScOtuS, re nullus horum discipulus his eribus pro-
Positionibus de homicidio assenciri postic, nisi aperre à suis
magistris desciscane. Licet enim hi duarum Scholarum
erincipes, de iure homicidii minime convenianE, vier-
Que camen abhorret a crudelistimâ Amadaei opinione
Duare de subiecta GuIXCtIONE ETCS OCCUFTUNE SententIX:
Scorirnarisidior, secenciorum alcera laxistima, et media
.Thomae cucissima, cui adhaerendum omnino est, nist
relimus impunitare donare plura scclera cum Scoco, ret
ex Amadaeo cedibus orbem rastare.
Scorus quidem remeritaris acculatur à nonnullis, quod
dixerie genus omne homicidii lese divina prohibicum,
hec vilum licere crimen morre punire, nisi quibus Deus
ege vereri hanc poenam insixit, qualia lune, blasphemia,
dulreria, aliaque non admodum mulca: quin netas cst

## Folio 142 — 167915642X:0190
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000190.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
4.2
158. T. SFCF. II.
inquic, subdicum lesem principis resoluere aliqua a
Catione, aur exceptione: AEqui Dcus prohibet in eocum
incerticere quemquam: Frgo iniqua est quacumque lex
humana, de Fcclesialtica, cum poenam morris constit,
nisi prius iildem criminibus, id genus supplicii fuerit lese
dimina Cancitum.
Inde plura corolloria infere: primum, fures nisi sint
srastatores, de domos inuadant, non licere damnase
Daenacapiris, cum Scriptura eximat ab hoc suplicio, nec
vila e caelo inquie, hactenus bulla delata sC, quae FuTCS d
lese tromicidium prohibente, excipiat. Addit secundo,
adulseris indictam lesc receri poenam mortis, remistam
esse his Christi rerbis ad adulceram, nemo te condomnauit
neque esote condemno. Faceor hanc Scori opinionem sIn-
sularem esse, de quamuis humanior sic, lonse camen re-
cedere abru, apid omnes recepro, queim S. Doctor va-
lidissimis argumentis contirmat, ab ip (aMEE NatULE et 1a
tione nacurali deprompris: Quare citaca quaestione art. I.
de 2. docet, perinde licere auchoritare publica improbos
morre multare, ac priuato cuigue animaneia interticere
Sibi noxia, aut vrilia ad alimeneum.
Flarum omnium astertionum rnica est rario, qua Sco.
ti arrumenta dissoluit Cajeranus, atque inquit, nOn OPOL
cet aliunde mendicare respontionem, quam Colido a fun-
damento; cui D. Thomas altruxit coram de homicidio
doctrinam. Nulus, inquir S. DoctOr, aFF. T. DecCat vuI
rei, ad querri est a natuITE COmpaTata: atqui planEX d
animantia omnia subduncur homini, dc in illum reFerun-
cur: Frgo ius habet illis rrendi, eaque incerficiendi si no-
xia sinc ad arcendum malum, aut si veilia ee profcua, 2d
captandam inde reilivatem rolupeatemque.
Articulo 2. eadem Fere argumentatione probat reipubli-
exlicere, illaeso Decalogo improbos incerfcere, quia sIcuL
ius homini comparatum est in animancia, quatenus ut
illius commodum creara ee ordinata suINE, Ex PerPetUEna
curx lese, quae inferiora superioribus annectie de (ubdil
caulis, sicur eriam membra, et partes corporis ad illius
incolumitatem referuntur, de Si Corrupra SinE, necesse ett
ampurari, ne torum corpus inficiant: Aequi, inquit S.
Doctor, eadem est ratio ciuium e priuatorum homi-
num, si cum republica conferantur, qua est animantiu

## Folio 143 — 167915642X:0191
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000191.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
ad hominem, quae est parrium ee membrorum, ad lalu
cem aur perniciem corporis: Ergo h seipublica noceanE
ciusque Paluri ec cranquillicari impedimento unt luis cri-
minibus, morre ee suppliciis ab illa lemouendi lunt, sicue
TerrO CorruPta membra à COrpOrC CanO d inteOrO; nam
modicum fermentum eoram mastam corrumpic. Adde
Improbos, re obseruat Cajeranus, ab hominis Porce in
dedinem beltiarum delabi, quia ricio impurantur homi-
u, quae in bruris natura est libido, Caeuiria, cabies: FrSO
Perinde ac Ferx, publica authoritare insectandi de peri-
mendi sune iniprobi, ve racio poltulaverie boni com-
munis.
Inde ad arsumenta Scori respondet Cajeranus, praece.
eta legis receris iudicialia quaedam esse Christi mOrte ex-
Uncta, alia vero moralia aeternae reritatis ee authoritatis,
Qualia Cune quxe Decaloso contineneur, ab ipsa naturs
delumpra vrinicio huius articuli probarum est, ac proin-
le nedum reuclarione re rule Scocus, sed etiam rarione
lacurali Cunt interpretanda: neque enim qux Decaloso
concinentur, bona Cunc quia peaecepca, auc mala quia
erohibica; sed porius prohibentur aut iubentur, quia b0-
a auemala sune, ipsa cum naturâ consentione, aur mala
revuonancii, unde cuiusque rei honectas ec ricium exi-
Ac. Ouare ominium sapientum, omnium que nationum
contentu receprum, id que natura instirurioni convenit,
Acere auchoricare publica malos castisare, cum noxii lune
cranquillicati publicae, cuius caus a nati (UnE.
Cadem arsumeneatione conticit S. Doctor Arriculo 6.
ullo iure insontes occidi posse à Republica: quia decst
luca causa homicidium honestans, nempe poena ritii de
deccari, quo laeditur publica cranquillitas. Inde eriam
alc. 7. deducit praecipuum dispurationis capur, cuius cau-
luperiora praemiliinus: nempe nulsi priuata authoria-
elicere, quemquam incerticere, nili causâ detensionis
 cui adjuncta sic caedes agoresoris praeter mentem oc-
dentis. Mira est S. Doctoris hâc in re sapiencia ee cau-
cela. Cum quisque hominum sic sui caula, et Dei a quo
locreatus est, ac parrix qux illum insticuir, sibique re.
du parrem corporiinseruit; certum est nulli hominum in
mos convenire ius rira ee morris, quale alteruimus ho-
huni in animantia, de reipublicae in ciues malos: Ergo
DEFENSIO TVOTYELE.

## Folio 144 — 167915642X:0192
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000192.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
144
75D. T. SECF. TI.
nulli hominum concenta est Faculcas quemquam iure ocet
dendi, neque aliorum morrem ad suum commodum je
Ferendi, sicuc animancium cxdem, ad ritam sustentan
dam, vel impiorum supplicia, ad cranguillitatem publs.
cam diximus perrinere; quia non sumusnati de insticuis
aliorum graria, sed noltri Dei e patria: Frgo nulte
morcalium licet, morrem noltram optare, vel curare aul
eligere re media ad suam cupidicatem explendam, res
seruandam ricam. Oua ergo ratione licet? Venecessario
Praetermeam mencem, adjuncta est mex Caluti, ex ad
verlarii maliria, porius quaM MCA VOLNETC; VE CUM MOL
rem mihi per lummam maliciam intentar, nec ritare pot
sum nisi occupem: cum igitur cancum honeltari porel
honricidium prinaca manu factum.
Ad cuius rei lucem, bitariam, inquir S. Doctor, intet
Prete Cajerano, mors aliena annecti porelt mex laluri d
incolumitati: primo re medium ad Einem quod eo rete
tam, quasi remedium ad raletudinem, quasi cibum ad it
cam sultentandam: rel secundo mors hominis mex Calut
adjungi porest, re quid consecutum ex Ainis necestitates
TICuE ex Frequenti ru medicamentorum, existie aliqua de
bilitas corporis, quae est a remediis. Planum est demot
strare, nec minus cuidens, ee ad rem nostram necella
tium hoc discrimen obseruare. Nam cum remedia ali
alimenta, referantur ad Calurem de ricam curandam n
media, veraque optamius e delisimus, ec re rerbis C’ase
rani rear, haec omnia cadune sub incentione; quia reueta
Ci
bum ee remedia: quae vero ex sine quadam necestasia
consecurione existune, re debilitas xori vi remedioruu
haec praeter mencem nostram, nobilque omnino inuicl
accidune, e magis patimur quam eligamus.
Flinc elucescic protundistima S. Doctoris Capientia,
in genus humanum immensa charicas: hac inâ distinctse
nearcet caedes et homicidia, cu air non posse ab rilo pes
vaco elisi, remedia ad nostram Calurem: hoc enim iust
tancum est hominis in bruca; vel Reipublicae in cives, re
cuiulque noltrum in membra corporis purrida. ABCE re
ro re hoc genus poreltaris e iuris, concedamus cuiquats
in careroshomines, re morrem illorum ad Cuam Calucet
reterat, quas remedium ad fnem. Ouare non porett rile
eiculo

## Folio 145 — 167915642X:0193
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000193.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSIO IVSTITLE.
eiculo quari, nisi renobis inuiris adiuncta est nostra in
columitari, ee inde segnutura, sicur ex ralidis remediis;
nasci lolet quaedam debilitas corporis.
Hlac distinctione prami(sa quasi Face, tencbras omnes
ex hâc obscurissimâ quaeltione dispellit S. Doctor, e le
probationi assertionis accingir, acque ita prolequirur:
Ex inculpat à Cui detensione adiiersus agorellorem, duplex
existir eftectus; nempe salus de incolumitas sui, e mOrs
asresoris. Primum nihil habet mali, quia innascitur re
ous omnibus amor sui, ec Cux incolumicaris cura. Impe-
cus vero, e actus ex aftectu naturali in bonum, sua origi-
nehoneltus est, nec aliunde riciari porest, quam cum finis
non apcatur, illurique oblique auidius, ec maiori deside-
LIO, BECONaTU qUXPIE quam convenirer. Atque ica qui le
curacur aduersus aggressorem, peccare quidem porest, l
indietae cupiditate asac, si modicae iniuria d vi opPOnaE
caximam, SI leie damnum graui viciscatUE: 2E rerO SI
ram eancum tucari relit, nec postienih occilo aduerta-
io; nihil peccat: quia quisque sibimasis, quam exeteris
mortalium, rivere de bene velle debet.
Hloc D. Thomae argumenro ralide refellitur opinio
cecentiorum, eribus propolicionibus explanata, qui vi-
denrur omnino dare cuique hominum ius in alios, Par
curi nostro in bruca, auc reivublica in ciues: unde non
tumus cruenta ex horribili, quam neceslariâ consecutione,
ex Fallo et peltilenci principio, praecer alias innumeras al
ertiones, hastres deducune, quibus docemur aliorum
orrem ad nolerum commodum, perinde ac brucorum
Caedem ad noleram rrilitarem reterre. Hlinc data licentia
certiciendi calumniarorem, quamuis tamam non ricam
impecat; de insequendi atque occidendi aduerlarium qui
lapam impesir: hinc permistum riro, rxorem cum adut-
cero contodere. Duis non ridear has assertiones inculparae
Curelae, d D. Thema Colidissimis fundamentis metas con-
luuras praereroredi ex convellere, nec contulere tancum
ulta detensioni riex ec honoris, sed rindictae odio, aliisque
lauis afFectibus indulgere: Neque enim ex D. Thoma
leoulis, id est, ex ver a legis divina incerpretatione, licet
hri privara auchoritare vuius vindictae sudio, ence
Peae ira e odio excaecacâ, quid quid iudicibus non liceret:
Equiribi Force d 2o prouoeacus calumniam instruxit, auC

## Folio 146 — 167915642X:0194
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000194.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
84
DTSF. I. SECF. II.
medicatus est, quae Famam laedar non vitam, cibi poend
dec capire; qui ribi alaxam inAixic supplicio morris afficia
euF; de rxor in adulterio, quod Forre primum ex insirimi.
rare concra conjusii Aidem peccarum admisie, impune a
innoxie confodiatur à viro, qui concubinas aluit, quiFor-
tE adulECTi QUCI INECFACIE, PFIMIUIS VXOFCM COETUPIt. OuIS
credat reperios esse, aue rnquam pocuille reperiri nomi
nis Christiani, de relisiola protestionis Theologos, qu
icta docerent, possetura consciencia in alienam ritam pri
narosmoliri, vindictae cupiditare Aagrantes, guX CCrTIM
est non posse etiam à Ludicibus publica authoritare decer
ni, quia manifestam prxe se Ferune Paenitiam, crudelitarem.
e idem singulis hominum in omnes ius concedune, quoc
habemus in bruta; re aliorum morrem Sicur anim anEUN
ad noseram reteramus reilicarem, a quibus abhorret om
mino S. Doctor, e transtusa sic porius quam lesiximus
discipulus, qui ilta nOn exeCTeEUT.
Ouos vero Thomictas aftert Amadaus qui has asserrio
nes doceant, aut non improbene, quod rix crediderim: t
ir sic, dicam illis contigisse, quod Maldonatus de quibul
dam Scriprurxe Incerpreribus Cacholicis, ee Bellariminus
de nonnullis Theolosis obseruarune, Erequenti lectiona
Commentariorum, et librorum Caluini, aliorum que la
reticorum corruptos; et inde Albercum Dishium haulille
Tuam de Peccaro originali, et de Lustificatione opinionent
quae proxius accedat ad Zuinslis e Caluini errOres, quan
ad Cacholicam doctrinam. Idem de Thomictis pronui
eio h qui his assertionibus assertiantur, recentiorum maSI
laxicates quam D. Fhomxe certissima principia consu
Juisse.
Ouamuis eriam s accuratius expendantur, Possim Am2
daeo illorum suffrasia exipere. Nam quod ad priman
Propolitionem actinet de Calumniarore opprimendo a
Occidendo; diximus interpretationem Bannés, id iuris non
concedere, nisi adsine dux conditiones, quas nihil mo
taneur recentiores, nempe cerra calumnia, et inde secu
rura morris nociria: alias Ei probabile sE LaNTII MOTLS
Periculum, aur immineat cantum minus grauc honoris, ct
Era aerox scelusno posse occidi, nec tu FOrC OcCUPaTiOnet
iustam, sed iniquistimam invasionem, violentaM PFoud
eationem, qualis esse solet in apercoshoctes incursus, al

## Folio 147 — 167915642X:0195
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000195.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEPENSTO IVSTEEIA.
beltiarum renario: veram que conditionem signilicat Ser-
ra verbis ab Amadao relaris.
Addo aliud: cum illara est IX(0, aur eius tamilia iniuria
auc calumnia, hanc nocam rel infamiam, auseri porins
quam deleri morre authoris; ac proinde cum medium sit
ommino inepcum, ad cucandum vel reparandum hono-
Lem, non posse eligi nisi per scclus execrabile, ad id b0-
num consequendum: Ergo damnandi lune qui calumnia-
torem occidune, qui assrellorem indicta alapâ fugien-
cem insequuntur, rel riri qui rxorem cum adulcero de
Prehensam confodiune: Sed muleo derectabiliores lunE,
Qui ilta media aut porius scelera consulunt. Prima Pro-
Dolitio argumenei cuidentistima est: neque enim ad incu-
Patam honoris, ec ricx cucelam, pertinero porest, aur iu-
lare ad damnum Fama relarciendum, quod intamiar
borius augeat, quam minuat aut tollat: id rero ita esse
quae est altera propositio argumenti) adeo cuidens est
apud Christianos, re negari nequeat, nis Fuangelium
uremus; _t ipsimet aduerlarii agno(cunE, cum MOnenE,
hanc de caluminiatore occupando e occidendo opinio
dem, esse speculatiue non practice probabilem PFOPECF
adjuncta scandala, neque esse euulsandam; et l quando
id medirentur rellent Deum lacere et homines: id rero
qua ratione tieri porest, cum non ad aurem ilta dicantur
ed praedicentur in rectis, posse calumniarorem occidi,
erbiinnocuerit occilum esse rirum, cui cum alio rel alia
camilia intercesserint simultares, e compertus aut suspe-
ctus fueric, illi calumniam auc iniuriam fuisse medicacum,
ipsa omnium opinione e rumore rulsi, circumtere-
ur calumniarorem oppressum, poenas dedisse privara au
horirare, quas non posser iudicii via, aut etiam resia po-
celtas apud proboshomineshonectare: Ersomorsillaca.
lumniatori, aut agoressori, ineprissimum medium est
urganda Pamx, cum apud cordatos homines sic scele-
cillima. Audi quid sentiat Vasques de secunda PFOPO
tione: Duod ei, inquie, qui alaxam recepit, liceat inimi-
cum, si potest, fuste cadere, de quod is qui fuste exesus
de pollic carim insequi percussorem, e iplum occidere,
non Christianam esse, led Gencilicarem Capere, ac lesem
langelicam et Decalosum destruere; id que eriam (ce-
eraris nocum esse.

## Folio 148 — 167915642X:0196
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000196.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
14B
DFSP. T. SeCT. II.
Multa habee de homicidio VVendrochius Noris ad i
pistolam quX FOTA est FerC de hOCAFGUMENEO ex SS. Pa
pribus collecta, omnino probanda: 2 quibus abstinemus
quia Paris quod e re nostra est D. Thoma documen-
tis distoluuntur quaestiones, Apoloria Caluistarum ob
rectae 88. in quibus dirimendis intudac Vvendrochius.
Vellet exprestis Scripturx rerbis doceri, Deum iussisseve
latronu de insolentium vitX PAICatUF, et ad naturaliS
rarionis iudicium non esse referenduin, quando liceat,
quando non licear proximum occidere: nam generale
praecepionihil aliud prohibetur, quam ne quis alium, sine
causa legitima interticiar. Respondeo rationem nos do
cere, (ola authorirare publica homicidium licitum per le
ese, re medium ad communem eranguillicarem, a Pet
nata porestare numquam; sed ad summiium nos illud patis
re accidentario junctum ricae nostrae defensioni: acque ru
eodem D. Thoma _ Cajetani exempIO VEAE, (ICUE Feme
diis quaerimus ralerudinem, minimé reto qua ex illorum
ri, aueru consequitur infirmitarem, quia omnino pia
cer incentionem accidie; ica de morte agerelloris adjun
eta accidentario nostrae Caluris defensioni CatuiimuS.
Inde in prompeu est responsio facilior, ad difticilem
e reputat Apolosicta insolubilem quaestionem: Cur vica
seruanda causa occidi porsit agoreNot aliquiando, lo
noris aurem cutandi sratia calumniator nuniquam, cun
camen multis honor lic longe charior rita. ArgumencuL
mulris peceat, et omistis solurionibus V Vendrochii Cars
idoneis, ex nostris principiis respondeo, comparationeu
honoris ad vicam ese ineptam; quia SIE FCTIII qua al
dinersa Genera perrinent; quarum nos docer aristoreles
vix probe rinquam insticui comparacionem.
Prarer hoc ricium arsumentationis à collatione rerun
dispatatarum, aliud superest lonse grauius: ponit can
quam in contesso apud omnes, quod Falsisirum est, mot
tem asgresoris optari ee eligi ve medium, ad vicam let
varidam, ac proinde adhiberi posse quali veitem de nC
celtarium; ad honorem rindicandum rita potiorent
Jam millies diximus, morris delectum remedii, non ac
inculpacam ricae, mulcominus honoris; sed ad cul pabiletta
defentionem, de rindictam illicitam perrinere.
igebis cur non perinde mors calumniaroris acjune

## Folio 149 — 167915642X:0197
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000197.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEPENSTO INOTIELE:
Docest honoris detensioni, sicur ricx mors aggrestoris 
Dum ita quaeris, isnorare rideris omnino, quod lacere
Pollitneminem, sicur ricae ec honoris, ica reriusque de
tentionis diuerlam esse omnino rarionem. Vica quibus
imperi soler armis, detendenda est; et hinc accidet in-
cerdummorsassrelloris, inuiro detenlore: honor rero
verbis ec Ccripeis lacestitur ee propugnatur; sed id senus
Cerraminis omnino incruencum est: FrgO inePre qux
LIEUE, CUT Cx PriOTCpUIONa PrOrIta, COnSEqUatUIEMOES,
ex posteriore id fieri nequeat. Dioniur esset carnitice
Quam Theologo obiectio. Mors aggresoris aut calum.
atoris, iure eligi num quam porest ab homine lalo, ad
tuum quodcumque ritae de honoris commodum: quia
Medium ad ista bona comparatum esse nequic. Ouid igi-
Cur: IIlam pari d Ferre poltumus, non elieere, ve ad-
sunctam inculpatae curclae Paluris, non honoris. Cur ita,
Caulam ex diverso genere cercandi repericam, aperuimus:
demis detenditur rica, unde verinque imminet perieu-
um morris, quia incerti sunt euentus armorum, de in-
ametasinculparae curelae, consequi porelt morsagorel.
coris; honor e Fama (quamdiu pro illis tantum purna-
curi desenditur verbis ee seripeis, quae (InCinCrUeNTa. Si
erohisabiectis, prosrediacur laesus ad arma e renenum
quod horrendum netas est) iam mucatur quaectionis
latus, cum ipso genere certaminis: ac proinde rel cua-
helcir arsumentum Apolosistae, vel A relic ctare, prodie
mcredibilem barbariem, de morrem calumniatoris iam
non Fert cancum, quod ruum patitur inculpatae cutelae
falio, sed reget, ambir, illique cocus intiac. Cexte l in
vello, quis armis ee viribus distisus, reneno hostem 28-
Frediatur; incestabilis habendus est: quid de illis Racuas
Mrmeruencum per calumniam certamen, quo Fama pe.
EUE, MUTANE In VeHEHUM, In REMA, dE PUSHANEPEOCA
PIe: Flaec latis ad quaectionis solutionem, de ad proden-
am eriam aduerlarii inhrumanicarem, nisi excipias cum
nelcire quid dicat auE quaerat.
Duinta PropoC. Llabet licere miliribus in bello navali,igne
eliueri adiicere, de se mari commitrere, ne ipsi, et Tua
Phoctium poreltarem veniant. Ea rero apud Aquilam
 27. vilee placuad Masis selecta deprom P(IE AM2
al, a qud ila urio, Si qui id asGredianEE AEEIE
id

## Folio 150 — 167915642X:0198
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000198.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
C
TSP. T. SCCT. II.
Can LxM, A deMeO illius Fugiendae (quod re
decur Lectius dbcere) rearum incurrere mortis rleronea
QUa MIIgUa exCUSari porest: hanC tameM nOxIm C
vicari, si duo addas; instare morrem ineuitabilem de cru.
deliorem abhoctibus, iis qui superstires sunc Fucuri pusna,
_ opimis spoliis ditandos quibus inColescant, rires au
Beanc in parriam; cum rero riciscendae patrix, commu-
nium hostium morre, postunt se bono publico devouere:
de hoc censu proposicionem admicto.
L AR AGR A PHYS TERXIYS.
apntur quae supersunt quastiones.
DREYIVS CriE, quXe SuperTunE ex Fractatu quinque
Propoltionum examen, quia aliis locis discusa Cune,
de aliquo sen su poltunt admitri. Vndecima de Tudice re.
nali, Cuamque sentenciam, pecuniis ab rno rel riroque
licisantium recepris, renditance, diximus plura contia
Tamburinum. Hlaec vero Propolicio est T22. apud Agus
lam, quem se pronocantem ad volandum, Amadaeus quall
pullus, licet senio emerirus insequitur. Sed Fraudent 2d
dic aquita Fragosum huius altertionis inculatum autho
rem, excular recumque, quasi eiusdem insticuri nullus E,
qui ita sentiac. Sed Theoptiitus non POTeTaE igNOTaTE,
Famburinum cuius opus probanie laude additâ, quod ex
quisire moribus consuleret; ita expressis verbis docuisse;
(ed id Fraude racer e distimulat, re in Dominicanoshuius
ceterrimi parodoxi odium conAet: Et aperto dolo P. C an
dido impinsir, quod dixerit non esse concra insticiam.
beneticia Ecclehiastica non conferre graris. Verum lonse
alia ostrario beneficiorum de iudiciorum, ac proinde ille
sicima conlequentia quam crahie Amadaus. Candidi
mens est, aurtioricare Pontisicia exactionem licicam Ia
cui posse redicuum, ab iis qui Cacerdoria adeune, quant
puco rocari datas: male erro Condidus aduocatur in huius
paradoxi parrocinium. Nec meliori Ade asciscitur, quod
scripserit, sententiam in tuum Fauorem esse prerio alti
mabilem: quid cum, licet ne proprerea rendere litisanus
Non cerre magis, quam commoda cemporalia adipncla

## Folio 151 — 167915642X:0199
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000199.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
DEFENSTO INSTTEL.
Sacerdorio; cuius cum sine accessio, de illius nacuTam reL
tipiane, rendi nequeunt ciera Cacrilesium simonix.
Nec incerius aduocantur Bannes, Lopes, e alii Domi-
dcani: nam cum Tudex corrumpi possic pecuniis, primo
anre causa examen, re fancat se corrumpenti, secundo
cum caula dilcussa est: verimque in aequilibrio probabili-
Caris, Bannes e alii, ad Cummum permietune iudici se-
cundum genus, non primum corruprela: FgO vrrum
que damno.
Sexta Propolitio de licita electione digni omisso di-
Eniore estFr7. apud Aguilam, de Septima qua idem iuris
allerie, in electionibus regularium est +23. Communis
Phomistarum sententia, quam exregie explicat Caiera-
nus Verbo Electio duo requirit, ad lesirimam electionem
Paltoris: primum vebonus (Ic,  sine peccaro mortali,
Quiclisicur, ee sic optimus ad resimen et moribus, om-
dum quos nouic elector: ee neutrum ait Cajetanus, Pol
se ab electore sciente prudenti, sinc peccato morcali omit-
:maxime cum Arelectio ad officia, quae habent adjun-
ilam curam animarum, ec dilcrimen elisentium siE, non
ue, led orave ec insigne: tunc enim s sprero digniore,
minus dignus assimatur, peccacum est contra iustitiam
aultriburiuam; ex quâ bona communia conterri debent,
N eos qui pares sint officiis administrandis: DCCCatuF
Ccam concraiustiriam commutariuam, lae soiure dignio
um ad bona communia: augetuF pecCatu, de Fere Cx
omnium Theologorum sencentia mortale est, ACOnCUT-
tiac electio ad beneticia; leuius est, si gratis conferantur.
ec cura animarum incumbat. Oux iis duabus PropOl-
onibus habet Amadaus, ex FTispano in Larinum verla,
Non expendo: e quos afterr. Thomicta incerprecandi
un senta Cajecani, cuius testimonio abucieur, nec si
ceriorem puro in aliis Dominicanis cicandis.
9. Propo. de acculea copenlarione aliquando licita, cum
eraeiudicio aliorum creditorum, habet Aguila FLZ. CaM
AETO RCCUTaTE ExPEndIE MLCFCONHIS Z. PaFECRFT. T2. nec le
Ficimam purac, si desir vila harum octo conditionum; ve
Cerlicer L. virecur damnum debitoris, 2. nuHi nOxA CFCCTIE,
3. netrac compenlatio ex deposito 4. nec ex bonis debi-
TOTIS
5. non alia supperat via rem recuperandi, 6. Ve qua
en vocetl, compentacio sic de re ciuidem speciel, 7. de
E aiis

## Folio 152 — 167915642X:0200
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000200.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
D13D. T. SFCZ. TI.
debiro praesenti non fucuro, eoque tandem indubicatos
Elis poliris, negac rinquam licere copenlationem, cum dl
bium est facti; quia rum possestio Favet debicori: li reio
dubium sicjuris, ec verimque probabiles opiniones, d0
cer contra Delugo, quam sencentiam seguuri (unt Mo.
lina, Suares d Vasques, compenlationem licere, not
corius debic, sed parris, iuxca probabilicaris gradum, que
meciendum aic, ius actiuum ec pastiuum: alias s quilque
incesrum sibialumerer, dar etur bellum verimque iultum;
e concroverla res cormunis esset de propria, id est, told
omnium, e cora singulorum, quod apetce ait repuenale
Ouare permitrir compenlationem, pro gradu dubis, let
vatis aliis conditionibus; re v. gc. cum est dissensio opt
nionum, an reltamentum cempore pectis scripeum, a
minore numero restium, quam lex exisat sisnatum, va
lear; hinc haeredi probabile est, legaca non esse sibi lot
venda, et lesacario sibi deberi: tum concedie legatorio
parcem lesaci, occulca compenlatione altumere; quia
iura non minus illifauent, quam hxredi, qui suam pat
rem seruat. Nec dicas possectionem Fauere haredi: R et
ponder in dubiis facti; porsestionem Favere debitori, ex
qua praesumitur, rem ad illum perrinere; sed haec pollet.
sio non iuvac intirmando cestamento minus Colemnea
Probo etiam quod Amadaeus aic, minus mali habere,
compenlarionem ex debitis, qua pertonalia dicuntur, ne
vilam hyporhecam habent, in quibus soluendis, non elle
habendam racionem prioris creditoris, docent mull
Theologi, ec ita eriam limitar suam Cencentiam Diana.
Decima Propol. Dicitur licere amissam seripturaML Du
blicas alia simili Falso cula reparare: ec huius alserrionis AU
chorretertur Sa, quem recumque exculatAmadaeus, li nul
Tac iniuria; sed immeriro Cajerani cestimonio consirmat.
Ille enim Verbo falsarius, damnat peccari morcalis hu
iumodi corruprelas, de FaIsariones Scripturarum; MaxI
me licabulis publicis AInE exCCPEX, quia interuenit ingu
factum perniciolum ex luo genere: ec cum videtur pec
caci rantum renialis acculare, cum Ac ioci causa, vel cun
minimo nOcuMeNTO. Non est incerprecandus de lest
pruris publicis, sed de privatis, cum alieno inquir nOm
ne ofticiose, Ainguntur licrera ad commodum: illius, cl
nusnomen apponitur, nec praelumicur hoc illitore instd

## Folio 153 — 167915642X:0201
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000201.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFENSTO IVSTLEIA.
cum. Ouare immerito aic, plus Cajeranum conceidere
quam Nauarram ec Sa: nequeenim iltinesaTeNE, qua
Cajeranus alseric de privaris lirreris, non publicis tabulis.
Non est pallus hâc Propositione, Dominicanos abire à Cua
censura immunes, sed Robertum Holcoc oprimum Scri-
Peuxx Incerprerem, Theolosum rero magis nominiilem.
Quam Thomiltam licee Dominicanum, duabus b xeresi-
Dus nOtaL, ex Mendola, quod dixeric mendaciuna Deo
non repusnare, id rero ex communi nominaliurn opi
hione tradie, e ex principio Scori, omnia Decalosi
Precepra, mero Dei arbierio mutari: d si ex Greyorio
Aeta Canetitas, est duplex iniquitas, meriro dixeris. Am2-
um Frauius errasse Roberto FToleor, cum mendacium
n lpeciem Deo ait repuonare, consentire rero quaricum-
que aequivocationem, auc restrictionem mentalem, quam
purum pucum que mendacium esse Disp. T. AFE. Vici mO ex
35. Patribus demonstrauimus: Frgo mendacium L) eOrC.
eugnare rerbis nesat, re concedit.
ARTZCYEYS SFCYNDVS.
Animaduersiones in cractarum X. de vsuris.
MADArS VE elEEOTUS natura de Audio compo raTSad
Lmendacia, quorum eriam parrocinium sulcepit, fu-
Co aequivocarionum de restrictionum mencalium opuscu-
Splendormoralis veriraris, inseripto, rerius caligo in-
cribendo, e postrema prima dissertarionis parce retura
B; Elclapes et Aquilae propositiones, ex lui insticuri au-
horibus excerpros nullo ordine, ad cerras classes, in quin-
necim cractarus redeoir, plagio ac tucco occultando, huius
belli, Fispano sermone scripri d inFsispania emilti, men-
onem Facir, sed praerexic, alium ejuldem aroumenti pet
belerum, et Germaniam sparlum, cui Cacamvel obitet
pondic, quem ipse accurarius expendic, de in meliorem
oeriam rasas sdt re sc loquar) nullo ordine palances
Propolitiones digerie.
Nosargumenta porius, quam rractationum seriem
ecuri, in Lectorum srariam, 2d certa capira redu.
us, et dinisa in tres parres Apologid, coltesimuea

## Folio 154 — 167915642X:0202
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000202.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
A54
DTSP. T. SECT. II.
Prima, quidquid ad moralem rirturem perrinet, e 2
Secur do Tractatu de opinione probabili sumus exor,
quodillo regina virtucum prudentia impeteretur. Deinde
Fractaum primum agrresi sumus, qui tocus fere excepta
prima propolitione, est contra castitatem: huic aETCxII
us r4. de matrimonio in eandem rircurem Ccriprum:
e reabsoluram de Temperancia tractationem darem, 8.
deiciuiis conrra Cobrierarem, alceram cemperantiae pat
tem, aduinxi. Pandem hâc eadem parre, rocaui ad exa
men 5. de iultiria e iure, cui tandem annecto Z. de rsurIS,
quod ad eandem iusticiam perrincat. Hic ordo est no.
Strarum anim avertionum, quo Amadaei exerrationes, licl
iple Aquilae, correximus. Aeque haec, est nostrae methoc
ratio, quam conterre plurimum ad caulam, ee 2d L. LCa
nostralucem, visum est L ectorem admonere
PAR ACR APHYS PRFN VS.
Vera Diui Thomae mens de vsuris.
Vera Ordinem insticurum tocius Dispurationis, inqul
Lrimus primum, quid de ruris docuerit AngelicuS PIX
CePTOK, e quid eius discipusi sentiane, aut sentire conuer
niac, re ralidius in illos rel porius in iplam iusticiam ut
structas calumnias, depellamus. Non poruie purioribu
Fontibus doctrinam nostram haurire, iquam ex quaest. 70
22. _ ex Caietani commentariis in illam; guorum ons
nium medullam habet ip se in Summa VerboV sura.
Exhiserso locis collisimus primum, vsuITAM DecCatII
esse luo senere mortale, contra iusticiam; quod illu
Partem praecipuam, nempererum commutationes, es
prione ee vendirione perasendas, sravicer la dac: nilla
enim illi capicalius aduerlatur quam s bis candem sct
incto pretio, auc quae non sic noltra rendamus. Alcesta
erum, auc verumque vitium inesse rurae; demonsteu
S. Doctor arr. T. a natur à pecunixe, vino aliilque poculett
tis, ec esculentis simillimae, quod ipsoru, seu cradicione
ablumatur, ec Pereat numeranti: licet enim re oblera
Caietanus, relpontione ad objectiones contra hoc funda
mencum D. Thomae, res quacum que iuxca risoret, ul s

## Folio 155 — 167915642X:0203
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000203.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFEHSTO INOTITIA.
lequar phylicum, disterant à sui ru, licur nacura e substan-
cla, a propria operatione; hoc tamen nihil ad nostram Dis
Durationem refere, quia quascumque res vendibiles, aut
Pretio aestimandas, non exigimus ad principia naturalia,
qnibus constitmuneur de a0unt: sed comparamus ad com-
mutationes ex iustitia instimendas. Licec vini POtIS, SIE
quid diversum a vini substatia; nihil camen hoc discrimen
retert ad commutationem; gnia re inquie Caietanus, Pro
eodem computarur vinun eerlus rini, nec rnum vendi
Porest, ab illo seiunctum. Piusdem generis est pecunia
trutuo daca: arque hinc differr ab equo, à domo, ec aliis
id genus rebus, quorum dominium adeo diuertum est ab
ru, vevni rendi aliis locarinihil vetec.
Acque hinc elucet ris aroumenti Diui ThOmX quo ex
decuniis mutuo daris demonstratur rura iustitiam graui-
er laedi: quia cum pecunia insticuta sic ad mercacuram
ecommune rerum precium, ee licur rinum de panis rsu
ablumuntur, nec locari postine, reluri domus aur equos,
deque re loquicur D. Th debeat computari rus Decu-
Aiae d rC ipsa, sed etiam cuicum que conceditur rlus, hoc
plo concedatur pecunia, se per mutuum transferatur il-
lus dominium. Si Cciunctim hinc renderetur pecunia d
tinum, indeillorum rus, bis cadem res renderetur, de
non lua, acque ita rinimutuo daci, duo precia Colueren.
c, vrum rei x quale aliud rus rei, secundum aestimatio-
demmoralem, à re ipsầ nullà ratione distincti.
loc arsumentum contirmat S. Doctor comparatione
erum, qua vsu non ablumuntur, Sicuri domus, cuius
lus esthabitario, non destructio, licuri equi est equita-
o, non mactatio: ideo diversum rendirionis huius-
odirerum, de locationis pretium iure solui potelt et
lebet: quia emprione domus comparacur, rluslocatione:
3o aliud est emprae, aliud ad reendum accommodatae
omus pretium, acque ilta adeo seiuncta Lune, ve posIE,
usemproriciadere dominium domus, serurco sibi ad
cempus illius habicarionis rsu; vel contra alii accom-
Modare, e praebere rrendam, servaro illius dominio.
nde nihili prater aequum, cum quis exisit solutionem
omus commodatae, ec cracto locationis tempore, iplam
omum repetic. Actonse diverla est ratio pecunixe, nam
m incticura siC ex Arist. 5. eth. C. 5. _ L. POliC. C. 7. ad

## Folio 156 — 167915642X:0204
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000204.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
456
commutationes peragendasi, eo quo appenditur a
Prodelt ru ablumenda est: quare iuxca lesem natUTd
lem illicica est, ec prohibetur vlura: _ sicur quae cum que
alia iniuste comparaca obnoxia est resticutioni.
Nocanda est Responsio ad 2. _ ad 3. argumentum ou
singularem erudirionem. Cum DCuL. 23. Pexcipitur Ludal
non faeneraberis fratri ruo pecuniam ad vsuram, nec fruee
nec qualibet aliam rem alieno: led nomine Fratris interpre
cari oporcer inquie S. Doctor, quollibet ciuldem natuta
nobilcum contorres, in quibus cum de charitate d Xqui
care agitur, debemus veinquiebar Aristoreles accendetu
av dpconornON ronor, id est, CONUNeM NaturaM; nO
PrinatOSMOTOS, _ errOres, e hoc maxime observandu
est, rocaris ad legem Fuangelii, id est charicaris, quxe OM.
neshomines eodem sint complectieur.
Ouod autem addir Moyses alieno; hoc magis ad duri.
tiam cordis Tudaeorum perrinee, quam ad legis naturau
aquirarem: idque non concessum sed permintum elt I
dais, pecuniarum auidissimis, quod illis auarIFiX VIEULI
improperar Ilai 26. Acque re ab expilandis Fratribus auet
Eeret, quali a maiori pecaro, alienis Foenerari non con
cettir Moiles, qualilesicimum, sed paltus est quati minus
molum: nam ve addit rcsp. ad 3. veluc huius Polurion.
interprecationem, leses humanxe aliqua peccata impunt
ea sinunt esse, ne hominis cupiditas in Peiora prorumpali
e orauibus poenis coercita, e a peccaris dererrita exat
descar in acrociora. Inde indulsenria rlurarum cum alie.
nis, veluritranum es remedium dara est, ne quid peillus
CONCINGCTEE.
Contirmat responsionem S. Doctor authoritare AFIIL
cicaro loco Polir. qui ratione naturali agnouit lucrute
reurarium DecuniaEU eNE MAXIMIE PEXCEF NatuTaM.
Idem iure ciuili Raruitur, res qua vsu consumuntur nulla
ratione recipere rlum Fructum, neque Senarum ritui
ftaruere poruisse, sed permisisse cancum. Ouamuis cnit
liberum sic e consilii, mutuum dare, nisi srauem necett
tarem parienei, ve docer S. Doctor rep. ad +. PIXCCPEI L
men aic esse, ex mucuo nullum capere aut caprare luCruH
licet consilii nomen induar collatione ad errorem Phatt
laorum, qui id licere Falso docebant. Neque Porest exis
xchabetur ad 3. nisi re pat, id est, quod muruo darum si
D25P. L. SECF. II.

## Folio 157 — 167915642X:0205
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000205.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSIO LVSTTELAS
reddacur. Ec si aliqua grarmiro mucuum praebencem, mer-
Cesmaneat, a Deomonet S. Doctor expectandam esse
non abhominibus.
Solurionem ad 6. desumir ex fundairento Arriculi, vtum
vasorum argenteorum, posse rendi seruaro illorum do-
minio, secus est de pecunia, cuius precium solorsu aecti
Matur, de perit illi; qui mutuo dedic. Si rero ralaarsen
lea, perinde ac moneta cula, aur loco illius expendantur
ad commucariones; cum illorum rus, non magis quam
pecunix, rendi porest. Padem ratione addit pecunix posse
luctum precium peti, s accommodetur ad octentarionem,
vel oppigneretu: cum enim pecunia induic naturam ra-
lorum argenTeOTum. Mulca habet cgresia CaietanUS
Commencariis in hunc Arriculum, qua omitto ne tam
animaduertiones in Amadaum quam Theolosiam mo-
talem Ccripsisse ridear.
ex principiis aFF. F. Consticuris, concludit S. DOctOL
nustum corimodum ex pecuniE MUMIA PEXTeF POrreM exS
Peti poste et erisi, quod pretio de pecuniâ sic aestiman-
cum, e quod in pactum cacirum, et exprelsum deduca-
cur: quia alias in lesem nacuralem quae rluram prohibet
Reccaretur. Nihil aurem retat ob illud beneticium, nuII
achibita conventione iustitix; aliquid recipi; sed addic
Respontione ad r. licitum esse exigere compenlacionem
amni, quod ex mutuo datâ pecunia contingit muruanei:
eque enim hoc est renderorsum pecunixe, sed damnum
vicare, de restiruere quod sibi debetur. Latum tamen po-
cux dilerimen, incer ciculum damni emersentis, ec celtan-
lislueri, quod illud praesens sic, ec certum, iltius rero spes
ATinCerra, nec ius comparatum, sed muleis impedimen-
us sc obnoxium. Responsione ad 2. addic, li exisatur com-
Denlacio quasi necessaria ciculo instirix, rucariam esse:
lecus s hacriculo amicirix, aur srari animi. Flanc rero
Comperilationem ex mutua pecunia, docet Respotione ad3.
lurariam esse porse, non Polum si exigacur munus a manu,
Led eriam a lingua; quia rerum que pecuniâ existimari et
aevendi solet, re patet in iis qui locane operas uas, de
ANOUA CxErCeNE, Vi aduocati: R vero ex sola benenolencia
Qua pecunia non Coleremi, hec obsequia proticilcancu.
hihil habene rurx nec ricii: ee cum mutuo dans bene
Mereatur de perence, pecunia dara, ee affectu quo illam

## Folio 158 — 167915642X:0206
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000206.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
15E
ISP. I. SFCT. ML
Peabet, non Cune inverrenda merira de iura, ve Oiet
S. Doctor ad 4. Sed aRectus affectui, pecunia pecunia re.
Fundi debet.
Respontione ad5. constirmir norandum discrimen, in-
ter pecuniam mutuo datam, de in Cocietarem collatan
tecatori, et arrifici, quod illius dominium Eran(CaL UL
accipientem, cuius cura seruanda est, quia est illi perituras
e quidquid acciderie, creditori est Poluenda: alia est rero
conditioillius, qui Pocierarem iniuir cum mercatore, aut
artitice, qui pecunixe ad mereaturam collata, seruat do
minium: ac proinde nihil vetat, quin luCruM PaFLIAEI
perinde ac periculum ec damnum subie commune (i PC.
Feat. Si reio promutua pecunia, oppignerata AIEreS, CUIS
rus divertus sic, de prerio altimabilis, deduci debet il
Solucionem murui: alias. E exisatur, aut addatur (orit
Perinde Peccarum est, ac si plus pecunia numeratum esselo
nil Forre inquir S. Doctor, pignus sic liber anc quid simile,
cuius gratuitus cAt rus, nec pecunia Coler emi. Nec vico
vlura caret, ve addicur Tolurione 7. argumenti, qui sed
Suas vlera juctum pretium rendie, redimendo tempori lo
lucionis dilara: nec ab illo ritio exculatur empror, qui rellu
viliori precio emit, quod pecuniam ance numeraveF
Quam re CMPEa POtiatur: quia Colutio anticipaca FatIO
nem habet mucui de retunditur, quidquid decractum est de
iulto pretio rei emPEX. Obseruanda sunt rltima acticul
verba, si guis vero de justo pretio relie aliquid diminueres
re Pecuniam prius habeat, nOn DCCCaLPECCATO VIUTE..
Ex principiis duobus arriculis superioribus contirmatiso
concludit 3. resticurioni obnorium esse, quid quid ex ru
ed perceprum est, canquam iniulte compatatum. Addu
rero ad hanc resticurionem eria accendi posse, quod ricler
rurae datum est, repecunia, ericicum; 2. quod inde mul
cuans Cua industria lucracus fueric; 3. est damnum mutud
cario creatum, ex re iniuste recepra d deteHEZ: T. 2l
S. Doctor reltitui, aut relarciri oportere; 2. turo seruala
posse, quia non retertur inrem rurariam, quali in calb
Jam effectricem lueri, sed in industriam credicoris, quale
plushabetiuris in rem ex pecunia rluraria COmpaTardt
QuaM In DCCUMIAML Ex YLUTA RCCEPTAI.

## Folio 159 — 167915642X:0207
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000207.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DETENSTO EVSEVELE.
ARACAAFHPS SFCrNOVS
eod cidtetanus superioribus aadat aut inae
deducat de vsaris.
DLaCVFF compendium dare doctrina Angelicae de
rluris re demonstrem adeo plenam, cunulatani, de
securami, ve nihil sic a recencioribus seriprum de hoc argu-
mento, quod in S. Doctore desideretur, ee quod non oc.
cuparie: nihil etiam ab Amadao perperam inductum esse
dersuris, quod prae(a5 a mente S. Doctornon cuerterit.
Caleranus Cumma breuitare, copiossime asic de rluris,
Summa de peccaris, Led omnia hausiE ex S. Phoma. NanE
Paucis perstrictâ conclusione i. Arriculi, ruram id cA,
verum ex mucuo iniquam esse, quod pecunia mutuo datai
Bis, id est, Cemel pro Porre, de iterum pro luero de ru, qui
hullus est praeter pecuniam rendatur; ad dica distinctione
urx externae, id est, in opere exreriori politx, ex pacto
xpresso aut raciro, se mencalis, quae cicra illum pactum
aptat lucrum ex mutuo; praestrictâ eriam breui conciu-
lone 2. arriculi, ad lucrum rurarium perrinere quidquid
 mutuo recipitur pretio aestimabile, e non suum; ex
ac regula D. Thoma breuissime et Colidissime, duo decim
Slaues quaectiones, e difticultates Poluit.
erimo eximit ab omniritio rurx mutuum dancem, ad
amiciriam capeandam mutuum recipientis: quia deest
Prima condirio, ve quid secipiatur pecunia actimabile,
Nam Amicicia est exrra omne precium, spontanea est, nuI-
sus vinculi paciens, quod Pultirix Ciuili imponat. Ex al-
cera condirione, exinit à culpa rlura, illum qui mutuo
dc, ue reperat dux sibi debencur, cum enim nihil luera-
ar led canrum recuperat, quod ad se pertinebat. Padem
et Responsio ad 3. quaestionem, illius qui muruum dat,
ab iniusca rexatione redimatur: nihil enim luCTaTUE
son tuum, sed ea seruat quae iure illi debentur. Fadem est
ponsio ad 4. quaectionem, non essereum peccari v(u-
i
qui mucuum dac ea legc, ve relarciarur damnum,
bdincurrerit ex mucuo, re isr. SF. qui pecunias cum
mere rsurae accipic, re alteri dermuruns, quia nulIu

## Folio 160 — 167915642X:0208
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000208.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
460
DFSD. I. SFCF. II.
illi ex mucuo luerum accrescie, sed cancum se indemnetn
seruac. Eadem est cario ex luero celtante, re si quis para
cam pecuniam habet ad mercaruram, de mucuam dat et
Tola Charitare, ille immunis est ab vtura, cum AanuI
cellantis lueri paciscicur rlera Porrem reparandum, ia
Xime s alid non suPPCtanE pecunix, quam parata ad met
caturam, quibus subueniae muruum pecenti, nec in par
ctum deduear, quid quid sperabar se ex mercatur a compa-
racurum, quia lucrum iltud incertum est, mulcis impedt
mentis obnoxium, nec xeguiras patitur eorum extolui, ac
s cerrum ex reipsa comparacum cMet.
Ex eadem regula S. Doctoris quaectionem 6. dirimit, dt
cum peccaci rurx damnar, qui ea lese murium dac, it
Sibi par reddatur, si quando indigeat; quia illud onusSFa
ve est, de pretio restimabile: quare exisi poret a muTUIa
cario ex decentiamorali, seuciculo Amiciriae, de Srati ant
mi, non ex Arictoiure.
Eadem est Responsio ad 7. GuXestIOnEM VEUEX DECCatII
incurrere, cum qui mutuo dat, CUI eO OMCTC, rEmuTuII
Decenci, ad muruaneis molendinum, deferendum sic fru
mentum, vel emendae merces ex illius oficina: STal
enim illud onus ec lucrum ex muruo, est pretio aeltimabi
le, ac proinde mareria ad ruram, idonea. Sicur quaest. 8.
Respondet Cajeranus vlurarium este, qui domino mul
cuum doc, eo pacto re sibi ofticium praecoris, aur quid si
mile rendibile concedatur. Obleruac tamen, eribus po
Aremis quaestionibus, duplex luerum inceruenire; vlued
rium rnum, quale est onus mutuum dandi, emend
merces ex ofticina muruantis; aliud vero luerum licituna
esse, quale est merces rerum rendicarum, molendini de
quia non provenit ex muruo, sed aliunde ab industria, a
obsequiis e0. e ided istud non est obnoxium resticurions,
Catis est A POeNILCaE MuLantem PecCati VCuEX, de FCmIL
tac onus conterendi ofcium: quia inde OFIEUL FANEUMB
ricium rlurx, de restieutio Facienda est, ex xquo de bonch
damni ab illo onere illari.
Eadem est Responsio ad 9. quaestionem, vsurX peccat
renericum, qui ex mutuo dato, paciscieur immunicaces
a rectisalibus, donec pecunia murua SibI MUIeFCEUE: cet
cum enim est, hane exemprionem pretio astimabilem, 
rectimendum quidquid ex illa suberaxit rectis aliuu
Similia

## Folio 161 — 167915642X:0209
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000209.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DE DENSTO IVSTLETS
Similis est reacus illins, qui mutuum dac cum onere
emendiasrum serilem, autiura concenciosa: quia u-
cuum illud, daminum infere gravC: nec exculari posset
muruum eum onere emendae rei reilis; quid R appo-
natur condicio noxix emprionis: Nec quaestione TT.
AluI exCUTAE ab rsurE. qui mucuxe pecunixe pignOta
exixit, servanda, cum aliquo impendio, cuius onus re
Serit in imucuacarium: quia non daret muruo, nisi iIlud
Fenus lueri expectaret. Addic tamen damnandos nOn
elle peccati rsurae, illos qui pienOTA OnCTOLa BOnA A-
de accipiune, de obcendune se indemnes seruari: ACUE
enim ex pignore non convenir locupletiores, ita nec de
cerioris heri conditionis, ec sicut fructus pienoris compu-
candi sunt in Porrem; ita aequum est expenlas pisnort
atmeras, illius domino impurari. NOn ExCUCaE etiatI
Guaest. 12. e052b rsura, quimutuo danc nauisanei mille
hummos, ea conditione, vr in se mutuacarius recipiat pe.
liculum illius summae, non remisso onere Coluendi mu-
cldrario certum quid, pro quolibee cencenario: duplex
enim rura subest huic MUTuO, aperta rna quod exIra TOr.
Cemmucuans exisat securicarem Decunix; praesumpea al-
cera, quia mutuum ad hoc lucrum videtur spectare.
Ex discrimine aurem a D. Thoma consticuro inter lu.
CruIm ex mutuo de exlocatione, infere CajetanUS, Cum
i non mutuo dar, Led accommodar, (eu locar, vel vendic
Decuniam, cum pacto aliquii recipiendi vicra Cummam
Ocatam, aut venditam, carere ricio rlura, dum pacta
Moderaca sint, ee accommodata cempori: acque hinc
Quatuor reloluie disticuleares,
Primam, Gi quis accommodet pecuniam re ex D. Tho-
na diximus, ad ostentationem ec pompam, qualem afte-
lanc Nummularii ex magno aceruo nummorum, rluram
non esleluerum quod inde accipitur; quia non est ex mu.
o data, sed ex locata pecuniâ. Fadem eAt Respon(o ad
alceram quaestionem, ex pecunia aurea locata, rebalueo
el jusculo immisceatur; posse ciera vsuram aliquod lucri
percipi: quia locatio est non mucuum. Nullius eriam rsu.
a reus est, qui nummos aureos rendit pr0 argenteis, d
inde aliquod lucrum exigit: quia non percipitur mucui,
d alio locacionis, aur rendirionis titulo. Inde etiam
Elponder ad quaectionem 4. B debicoe non CoUat retit
ib2

## Folio 162 — 167915642X:0210
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000210.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
362.
DESD. I. SFCF. TI.
Pore constiruto, porest crediror legirime lucrari ex dupl
cicapire; in poenam conventionis non seruatae, deinde
in compenlationem damni emergentis, auc lucri cellan
tis: verumque enim luerum est ex morâ debitoris, nol
ex mutuo prouenit; e ideo caret labe rurae, maxime
inuico credicore, lonsior Fuerit mora: nam A Prorogauc
ric cempus Colutionismurui, cum lucrum rurarium ellel
repore à muruo seu continuarione murui, assentiente ete
ditore, non ex mora existeret: neque enim est in morar
qui ex consensu creditoris procraltinat; Ced qui eo iniito,
vicra consticurum cempus Tolurionem diftere. FaeC Caje
tanus dertura reali e externd.
Ouxe vero ad palliatam ex mentalem perrinent, iildem
D. Thomxe principiis dirimit e expendit. Vsura rete
Palliata ee fucara cum accidic, cum alterius generis pact
Specie inuoluitur contractusmucui, ex quo lucrum rluid
TIUI RCPOTEaET. Cuius rarioS CalUS FeFCFE CajetaMUS, c
ad 5. Doctoris rerulas exisit ee reloluit. Primo, peccalo
vlurx sravac eum, qui merces rendie rlera precium la
sorolum, ob dilacam Colurionem: quia expectario le
dilario cemporis, est mucuum fucatum, onde exuts
vsura palliata, a qua mercarorem eximie, s merces vet
dac intra prerium rigorolum, ec supra pium ac modeta
cum; neque enim iuxra communem doctrinam, rlucalu
aur iniusta est vendirio quacumque, nis excedat limII
iusti pretii. Badem est respon(io ad 2. quastionem, cut
quimerces precio emit minori, e intra pium ac modeta
cum, quod soluat numerara pecunia, rturam incurrete
quia capcat luerum, ex solutione praesenci auc anticipatui
_ aliquid exigir rlera valorem pecunia. Fiuldem peccu
eireum Facit Responsione ad 3. quaest. cum cui xs aliciu
Coluendum sic anno exacto, ee minus Coluic, quia (olucd
nem anticipat, vel debear centum nummos, octosinca
cancum numeret: ille enim luerum illesicimum de rlusa
rium captac, de tempore solurionis ancicipato. Fodetm
Deccatoreneri Respondet ad 4. quaest. illum qui ancicipa
ia pecunia, minori pretio emic Frumeneum, cempot
mestis dandum: quia Colurio est intra iuctum pretium,
Illud lucruM CaptatuT ex pecunia, in ancecestum nunse
Fata.
Omiltis aliis, collectionem noctram ex Cajerano clau

## Folio 163 — 167915642X:0211
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000211.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DEFENSTO IVOTIETES
dachaec poltrema relolurio, Lelpontane ad 6. Quallio-
nem, qui dacmerces nummulario, ae ex illis in cuto Po.
Eris, aliquid sibi cerri lueri rindicat, maioris lpe relicta
nummulario; meram rluram incurrie, nec ex legitima
locieraris pacto Cncllalipolelt. Qula allo debicitolurione
cercd Palcep ea illla  ane de Deblnde, exmu-
cuotuerum capeal, de lodelas (Gulod iniquum elE) com-
bala Peccipt, temoio cimmi dano a Pelleut.
P A R A CR A PFVS TERF1V0
Expenduntur Propositiones quatuor, et Sotus à ca
lumnia vindicatur.
TCF X corius Opusculi rnns sE AmadaO (COpuISCOn-
Llticucus, inuidiosissimas proposiriones dum videtur
retellere, Facere curas e probabiles, ee quidquid mali illis
nelt, auc rimeri debet, a luis depulsum in Dominicanos,
Dualiprimos Auchores referre; nullibi tamen in hos la-
Queos apertius nos inducere, quam hoc cractatu medi-
carus est: neque enim illum puduir seribere, hinc inde la-
iltimas de ruris opiniones a Thomictis detendi, a suis
darinari. Ouare ve has calumnias a nobis, in CapUE
Lurhoris regeramus, opus fuirmentem D. Thoma, eius-
Que hdetissimi interpretis, paulo exactius explicari.
Amadxeus rbique se Aquilinum esse prodir, id est, Aquila
Mcerprecem ec sequacem. Inde primam Propolitionem.
excerplic ad verbum, ne parenthesi aut rilo licterae apice
delideraris. Flieronymus quemdam racico nomineinter-
ererem Ordimi, quem rocat cacum videncem susillans
u, vidimus Larina non bona ex Crxcis bonis; at c80 re-
us ex Fispanis pessimis, lesi Latina decerrima: maxi-
he dehis Propoltionibus, à mence D. Thoma ciulque
Schola alienistimis, quas seribir Dominicanorum esse, suis
Celamancibus. Non poruie acrocior calumnia excogica-
.quam cum primâ Propolirione aic, licitum esse Mu-
danci, aliquid riera Porrem exigere rarione periculi, cui
ea recuxeranda exponitur, de lucri cellantis compen-
atione: quia non debet rendere credicor, quod nondum
laberi ei mulcis impedimenris est obnoxium.
163

## Folio 164 — 167915642X:0212
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000212.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
264
15P. I. SFCF. II.
Ad hanc D. Thomae reoulam exisenda est prima P1D
positio: neque Poresthonectari luerum rleta Porrem, nile
a damino emersence de praesenti, Caltem anre condictum
Colurioni diem. AEque ad illud capur Leuocaus pericu-
lum, in muruo reperendo subcundum; nempe ad dam.
num emersens, non ad luerum cestans: nec rirquam illi
venie inmentem, illius periculi, si distinctum sic a damna
emergente; alias esset rlura Fucata.
Acinquit Amadaus, Serra authore Syluestro aliud len-
ric: quid cum: Nos iuramus in rnius Masistri rerba,
discipulos non curamus, Ei a Masistri restigiis aberrent,
Sed pro cranstuxis habemus: guamuis ad bonaM men-
temfacile vrerque revocari porest. Nam quod ad Sylue.
itrum actinet, quem sux opinionis Auchorem, sequi le
aic Serra; apertx rsurx damnar cum Pontifice, cum qui
aliquid riera Porcem exisit, ex mercibus nauisanti mu.
tuo datis, rarione periculi: nec exculari, etiam si in le
illud periculum recipiat. Ouid dicturum pucas de credi
tore, qui à se in debirorem periculum omne depellit:
Secundo Falsissimum est, quod addic Amadaus, huic
propositioni Pavere D. Thomam ex opulc. 73. Cap. 20. d0-
cere lemoro riulo damni emersentis, posse aliquid rIea
Portem mereium numerari, ratione solius periculi inceret.
nam eo loco exculat illud auctarium, ratione crediri pro-
rogari, e expenlarum in secuperando sere: quo riclo aic
carius rendi posse rem, rlera prerium praelens, non ta
men supra Fururum, tempore condicto ad solurionem;
quo ex Cajecano censetur rendicio cancum inchornta ab.
Polui: quia rum res rendira eraditur id que ex communs
omnium sentencia eA CerTUI: _E PEXTEF CXETanCOS C
noctris in hanc sententiam citar Serram quem dicit de
PrompsNC ex Syluestro rerbo vsura L. Gua lt. 35. quo 10c0
retellit Amadaei proposicionem ex anriquorum omnium
Theolosix _ Turis CAnONICI CONLLEOLUM InECLBLCEAtO.
NIC In CaPUIE NaniSanti, quO VTUTK DECCAEIUM daiNAEI,
E quis muruec navisanei, aue nundinas adeunei, rece
eturus aliquid rlera Porrem, pro eo quod suscexic pericu
Jum pecuniae, aue mereium, A redicrit.
Ex illo Canone aic AEchi: Post Laon. TOanN. dC Neap
Hi _ Summam Pilan. rluram conerahere,, ( ille sponlo
accipiar aliquid reta Correm, ratione mucui, rel ettant

## Folio 165 — 167915642X:0213
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000213.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
DEPENSTO IVSTTEIE.
pericuti quod in se recepir, s rero exisar rarione pericule
cancum, semoromutuo, innorium pronunciant ab rlura
quia id licerer simuruum non dedisser: ee quia (ponsioad-
juncta est muruo, ideo suspectus est rlura, et id heri in
eorum prohiber Canon, quasi illicitum. Relacam anci-
duorum sencentiam probar Spluecter, interpretarionem
vero retellic, quod non videantur percepisse mencem Pon-
eiticis, in eo, repurat poliram, quod muruans sulciperet in se
Periculum spe lucri ex illo caprandi, aliaS MUTU NOn
daturus. Ouare damnacur quasi suspectus, aut porius
compercus, voluisse captare luerum, non ex mutuo, sed
adjuncto onere, Periculum in le recipiendi. Sicur, inquit,
harcifex mutuum darer, re ad se alliceret emprorem, a
Quo lucrum aliguod CaptarCt.
Nihil Pocest dici ea incerprecacione sylvestri, magie
Contentancum D. Fhomx quaest. 78. 2Fc. 2. ad primum,
bre duobus riculis, quibus Colet luerum ex mutuohone.
lari, nempe damni emersentis et celsantis lucri; ex prima
at iusmulto porius esse, quam ex altero: quia damnum
eparandum praesens esse debet, se ideo nihil retat in pre-
lium deduci. Nec iniquum est, lignum eltare rendirum,
areme necellarium magis e carius esse: e porest exisi
Majus prerium metiendum ex reilicare rei prorempore
uo est ad rlum accommodatior, maxime si ad illud tem.
dus seruaturus estet vendicor, ee cum mens eius sC in-
Choacam aeltare, hreme perticere rendicionem.
Pollem respondere Opulculum illud de ruris, non esse
fenuinum D. Thomae, d ideo minusculis lieteris editum;
Led ad id nosminime cosic obiectio Amadaei: quia non
locer eo loci quod illi attinsic. Id enim solum habet,
Coriusrendi posse actare liona, ob dilaram lyeme Colurio.
emr; atque co capice aduereic prerii Coluendi, ad tepus
acurum, post aliquem contractum, ex crediro seu mucuo
alse, credenciae nomine reitur apud iptum inusitaro, rude
Alpicio noua ee rehemens est, quamuis alix decsene,
Recum esse adulverinum illud D. Thomae Opus) cribus
secausis pactum illud posse d vicio pursari. Primo qui-
dem si solurio differatur in cempus fururum, (013 libertare
ceditoris, ee tum omni ricio caret concractus, (eratA
unde equalitare pretii, se mercis xltimandxe Prorem-
edre 2d colurionem condicto. Sccundo disterri POrel
ii
26

## Folio 166 — 167915642X:0214
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000214.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
166
DTSD. I. SECF. TI.
 auseri Colutio pretii, sine vicio concractus, nulla credi-
oris graria, E incidar in illud cempus, quo reilior est mer
ces, e pluris emi Poler; aeque in illud seruabie empror il
lius rum ee rendirionem, quo eriam renditor dilaturus
ellet, nisi empror sibi eradi roluisser, recepea in se ill us
cultodix cura. Terriam cautam addic ad purs andunr
vlurae virio contractum, minus certam (de hinc noua ele
Luspicio supposiricii parrus) E in pactum deducatur al.
quid rlera Correm illius mercis, quod ex malitia aut pau-
Fertate emproris rimear vendicor damnum, in cuius com
Denlarionem illud auctarium mercis exigir: censereturre
roillud experere citulo murui, sI ita COIIPAFaLIIS eNeE, re
noller iusto ritulo alii vendere, qui minus pecunix nume
Faret, aur quam primum eNet nuimeraturus, quam illes
a quo exillo rempore rider se non posse exiorquere (Olu
tionem, e incerim ipse nullas palturus essee miolestias, aut
expenCas: in quorum leuamen addit porse augeri pretium.
Non tamen exculat ab rluea contractum, li rarione mu-
cuiaur crediri, res pluris venear quam valeac, auE Quand
Sc ralicura cempore solurionis constituro.
Tra S. Doctor cirato Opulculo, quod neso primuns
esse illius legirimum opus. Addo propositioni asertx ab
Amadaeo non convenire; quia ad illud supra COriem in-
crementum, requirie damnum reipsa, aur proxime emet
sens, Calcem ante soluram mercem, quod longe differt,
a remoris aut commentitiis periculis, quibus alii Aucho
res puranthonestariluerum rlera Correm, e iuctum pre
tium mucui capcacum.
Idem sentic Cajevanus locis ab Amadaeo citaris e 2. 2.
duat. 78. axF. 2. Commentariis in responl. ad7. quia pe.
riculum illud adeo rule esse cerrum, vi illud renocet ad it
culum damni emergentis: ec inde probat licere in pactun
deducere prerium rei ad compen andas expenlas in are
alieno recuperando neceslarias, ve venditor servet se in-
demnem. Ouod vero coloci e alibi, videtur permittere
mercatori, qui luas merces non est seruacurus vique ad
tempus Colurioni condictum, rendere iuxta prerium ret
probabilirer eo tempore magis fururum, Caugericus FIl
Panus qui Cajecani summam erudiris Horis illustranit 2d
vereir hoc dictum Cajerani ab aliis Theologis reiici, nec
consirmari cap. in cruisase, quo purdc larui Cajerando

## Folio 167 — 167915642X:0215
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000215.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEFENSIO IVOTIELE.
quod docuie: nam illum locum interpretantur alii, de
mercatore luas ad diem Colurionis merces sernacuro, re
Ccacuitur cap namieanti.
Sed detondi porestFacile Caieranus, re nihil relit nisi
quod doenimus ex Spluestro ec D. Thoma. Padem habent
Bannes, et Soro, quos Amadaus obrorco collo, de Falsis
cicarionibus ad suam sententiam erahie; quas vecrque
Primus quidem lib. de inst. quaest. 4. aFF, F. 2IFCF 2. 2. qu’est.
77. aEc. 4. dub. 6. quibus assentiat Maerines de Prado, de
omnes doceane legirimum ese LUCrU LPFA LOFEEM, ex
lolo periculo quod rimetur, nullo addiro damno quod iam
acciderir. Sed interpres su omnium Marrines qui ita ha-
bec, cum moraliter non contingat, re magno temporis
Patio non occurrant hominibus neceMtareS, e occasio-
les dispensandi pecunias, rarione huius specialis incom-
modi, pocest aliquid vlera Porrem exisi. Ouare prima
Propositione Amadaus, quahi cinere dololo renenum re-
Sic: nam peaecer quod, non Polent mercatores credereres
las, iis quos sciune non esse soluendo, quorum de(pera-
Ex _ depIOFAEX SInEFeS; S sine etiam dubix Adei, Spon-
lonibus accipiendis curant res luas cutas praestare, nec
Pariuncur differri lonsius solurionem, quam pari POSHIE
ercatorum conditio, quibus mulex expensae faciendae
lunc, e hoc iam perrince ad damnum emersens: aeque
Roenomine, exculari porest precium illud supra Correm.
Eodem sensu scipsum explicat Syluelter ab Amadaeo rela-
Cus. Sed male illum habet quod Marrines dixerie, opinio.
Nem dantem ius rendirori, ex crediro pluris rendendi
rectaro periculo damni, esse spcculariue probabilem, im-
Probabilem esse camen quoad praxim.
Sed instat Amadaus quamcumque opinionem speculan
lue probabilem, hoc ipso curam esse quoad praxim ex
Diana: deinde illi probabilicarem cutam conciliari CuHra-
eiis sexdecim authorum, quos pro illa retert, cum ad id
nus D. Thomas Cufticint. Sed veraque instancia rana est;
nam demonstratum est D. Thomam, et Plero lque Docto-
cum, imo ex Thomistis omnes, docere periculo debere ac-
Cedere aliquod damnum, illo lucro reparandum: Ouoad
illam consécurionem ab opinione speculaciue probabili
ux practice cura, cancum abest esse necessariam aut proba-
dem, ve Falsictimam ee periculosictimam este, at que
L iii

## Folio 168 — 167915642X:0216
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000216.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
7C8
DrSP. I. SFCT. II.
acheismum invehere, multis locis ee argumeneis demon
stacum sic superioribus Dispurationibus: _ res aperrilli
ma elt; nam haec propolitionum parcicio non differt à
celeberrima divisione roluntaris divinae, in antecedenten
e consequentem, quod prior (ex idem iudicium est q
opinione speculatiua) rem actendar ex propriis meritis, a
inera Cuam, ve sic loquar lincam, semoram à circunstas.
riis, quibus roluncas consequens de opinio practice probi
bilis concretam spectat: vnde sc non masis lesitimant
esse, harum propolitionum, quam à voluntate anreceden.
te illationem ad consequencem; quia adiuncta habet ac
cidencaria pericula pearis, quibus speculacio caret.
Calumnias calumniis cumular, dum Socum sexro de
iust. quaest. 4. e Bannem 2. 2. Guae sL. 77. aFE. dub. 6. PaLFOHo
adcenset opinionis relatae: nam ipsemet Bannes lococ
caco liberar ab hic calumnia Socum: aic enim actirmact
uam senrentiam renere Toannem Medinam, negatiual
vero Sonun. Exseribendus eset articulus ille citatus rete
aureus, in quo nelcias, quid mirerismasis, an delectun
verborum, an sccondicam eruditionem, an doctrie
sincericatem ee caurelam, qua omne semouer luerum la
rione credici, ac prorogari pretii, cuius causì non patil
vicra lacicudinem iusti pretii, rem praesencem carius eta
dito, quam numerato vendi, quod pecunixe fucura idet
Uc ralor, re excantis: Bannes vero ltaruir conclusione le
cunda, catione periculi, auc metus recuperandi pretu
ron posle vicra iuctum exisi quidquam ab emptore, n
damnum emerlerir: atque ica explicatam sencenciam la
retani meriro dicie Socus non este improbabilem: se n
rico Ledelina asferit communem esse in ScholaD. Thomd.
Necnobis cimenda lunt argumeneationes DelusO, qu
ex illa intert, controversiam de osaris, reducendam alu
quastionem de nomine, inucilem omnino ad forum consere
sia: nec cenlurx Amici, qui nouam, periculolam, d
Policam Palliaris ruris; aur Palai, qui ralde periculo lal
in Aide clamant esse sentenciam. Etis enim omnibus cet
Turis. de malis semovendis, caucelam appoluius, da1
num incurrendum certo, ance rempus solurioni consticu
tum: E haec caula desit assentimur DeluSO, Amico, a
imoeciam ipsi Amadao, improbanci quod retert ex Pt
lixpo dela CFuZ, luerum ex periculo speracum, quali tE

## Folio 169 — 167915642X:0217
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000217.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
D E F F Bs SFO IVSFIFT A.
169
munerarionem sraci animi, non iure debitam, posse ca-
bulis publicis seu seripro consirmari: quia Acut ex Seneca
horacianimi ricio, nulla lege ltaruitur Poena, ITa neC ex
lo rinculum ec onus, imponi aur contirmari poceltno-
deumanu: alias mutarecur in riculum iustirix et Ccencbre
Dactum.
Secunda Propolitio est apud Aguilam 176. cd rero
ericur ius mercatori credico rendendi merces precio
sorolo centum, se Racim numeraro redimendi 80.
dmicto proposicionem, co sen su quo superiorem ex-
elicui id licere, intra fines justi pretii, cum accedit dam-
lum ex mucuo, ance tempus condictum solurioni, de
eae auctuariOMEFCIS, PATCI QUX LCMILTITUESTATIS DCCU-
namnumeranci. Si id caucum velie Lestius, e qui cican-
Chrrcerque Navarrus, illis astentiar. Sed credo aliud relle
Lettium, quia ex illo pacto timer scandalum, se intamiam:
8o aliud medicatur, quam indemnem facere crediro-
eta, ex dilacà solutione: inde enim nullus est inctus in-
arix ec Ccandali metus. Nec aliud sentie Serra, qui ex-
ellis verbis habet, ex limicarione precii iusti, non esse
percum vendere carius, ob dilicam solurionem, neque
erevilius, ob Colutionem ancicipatam, nis accedat ius
damno emergente, aut luero celtance: AI vetO PExUI
mancur multe expensae, molestix in recuperando xre mu.
lo fere cerce, licet quidam retine, polle mercarorem
deisei certum aliquod luerum, eà lese renon possitma
exigere, si continsat maiores lua opinione esse expen-
ds, hoc speculariue probabile retert hmadxus ex Ludoui-
Lopes, non practice; qua distinctione porvisset intee
Recari hunc auchorem superiori proposicione acculacum,
a nobis detentum, nisi capraree omnes calumniandi
eationes, nec rilam praecetire pateretur. Sed illa leuien
e collarione alcerius, quam instruie Caietano nUM. 3.
num ex illo conacur elicere, incentionem redimendi mi-
poris incra iuctum pretium, quod rendicum est pluris, non
he illicicam, nec concractum ririare: nam Caietanus
erustimus est ab illa opinione, nec eo poryic erahere in-
aum, Amadxus, nili per summam Fraudem, incerpolaris
nus verbis rorbo emprio rbi Caieranus haec subcilistima,
haber ec Colidistima: Cum iusti precii criplex sic Gradus,
empe pii, moderati, et risorosi, porest illasa iystiria

## Folio 170 — 167915642X:0218
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000218.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
17C
DESP. T. SFCF, II.
eadem res rni rendi decem numnis, alteri duodecim.
quia hac rendicio ctacincra cerminos iusti pretii. Hacte
nus nihil mali habet Caieranus, sed Amadaus quali viel
UII aGIMeM, CaEPIEPOSETCMA VeFbA, SI MCTCAEOF CaTUS
vendita rei addar pactum de rerro rendendâ, aut locan-
da vendirori, lub annuo sensu moderato, e redimacu
minori precio inrra iustam aestimationem; habet inqul
Caietanus illud pactum speciem Fucari mucui, nOnus
emprionis aue census: Ergo damnat pactum reuendito
nis; nec censendus est exculare omnino, quali sui imme
mor de malus consequentiarum artitex, cum ad dic, rnde
si pretium est iustum, ContractuS liCITUIS LCPUTATUE, a
Freguenter AC, id est, ex Ane operis, non esse illicicum, quia
non exir tines iusti precii, sed malum esse ex Aine operath
eis, quia oblato iusto pretio valeret pactum, nisi vicll
incuntium esser Foenebre ee rsurarium.
Amadaus Fraude puniendâ, inverrit rerba C aieranI qud
reterr concinua serie; quali ita habeant apud Caicranui,
cum tamen prima aur media postremo lOcOreponat, 
vlcima primo, aurmedio; e vno verbo Caietanum ci
ciet, excarniticer, re ab inuiro eliciat, posse ciera rluca
vicium redimi minoris a venditore, quod pluris cidet
vendiderac quamuis pactum illud Fucata rsura inituie
Pronuntiarie.
Purabam me omnes hius receratoris cechnas decexille
Sed lunc prorlus inexhauctae, vltimis verbis, quibus ctaus
capue Caieranus subnectie; Secus si pretium, quo emic
minus est, quam res valeat: quae tamen rerba ance pEd
miserat CaiCTANUS. Acque exillis quaM eodem FenOre Le
Serencur apud Caieranum, in illum infere; quid et 50
cebit rendere pro cencum cum pacto recro rendend
numerata pecunia pro 95: absic inquit, ideo id bencHCS.L
ipse Caieranus ver. V sura exterior CalunOnO.
Videtur benemeritus de Caietano, cum ablurdum quo
exrnolocointere, ait alio negare. Sed Acta esthac bene
volentia; ve Caieranum craducar gnasi delirum, qui ri
Tui compos, cuertat quod altruxir. Er id Forre perluaderet
incauris, nisi convicissem manifesti plasii, quo eius rerda
incerpolauie. Einc excluditur quod addic, Mercacoret
rogatum ab emente, posse numerata pecunia lonse minc
ris, ab eo iterum rendence, merces emere. FoC dictus

## Folio 171 — 167915642X:0219
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000219.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
D EPENSTO IVSTIFIA.
Contirmat ex Caierano, referente Diana verba SCrrX qua
tuhil prorlus ad rem. Sed iam monuihianc Farraginem
Contectam Dominicanorum rerbis, cadem Ade, qua plu-
eo lulerunt in hiltoria Puanselica centonibus Virgilii, de
dlomeri contexta: id est, Thomistarum perinde ab co-
tum mence alienis opinionibus. Sicut a Virgilio, e
Lomero, remora est Christi nociria. Acque inde conclu.
lonem intert, posse rogatum renditorem cmere 65. auE
0. rem empram centum iusto pretio: quia ex aliâ regula
heolosorum rleronex merces, certiâ aut dimidiâ cui
Parre decrescune; aur enilescune. Sed cur Caierani locum
dcer, quo ista docear adeo aliena ab iis, qua ex illo retu-
Anus Verbo emere, hanc iceratam vendirionem Capere Fu-
dcam ruram, nec iniri polse, nihi icorum merces ab em-
Ptore alii a DrIIO MEECaTOrC vendatuE: acque hoc CenTU
veutus est sine dubio Caietanus, loco quem tacuie, ne
consuleretur eiulque Fraus omnibus pareret.
Sed nihil opus est exverimento; nam ipse AmadXuS aF-
umencum praebet, omnis ciuracae conscientix, cum ad-
lic, num. 5. eandem sentenciam, ne dicam laxiorem,
locere Bannem guxest. 78. act. 22. ad 2 respondetior. PVLIMII-
nahabet Bannes in illum Arriculum commentaria, du-
Siaque multa, de conclusiones plurimas, gux pOlTent Fa-
eare Lectorem, nisi fastidium leuaret recondita ee
ammecura eruditio: Sed Amadaus nec dubia, nec con-
Clasiones cirauit, re Lectorem deterreret ab anxiâ, de lon-
Sillima inquisicione loci lacentissimi, nulla spe inveniendi
laca, nisi sedulo corum commentarium leseretur, atque
ica in curo esser calumia.
Sed Lectoremmoneo, verba ab AMAdDT FTUNCaTA, ex-
are secunda Polurione ad aFSUENTU sECUNdUMI, COnEEZ
ertiam parcem conclusionum, quas praemilerac, de quinto
conclusione hunc nodum proxonie rindice dignum: s
mucuo esensillius pecendi causa, adeaE MCFCatOreI CC
corem, de ipse respondear, (o non habere muruum quod
paester, sed credico daturum merces, quibus suis rebus
lctis subueniae; Relpondet Bannes Posseeraii credico
Merces maioripretio, quam sinc redimende: e li obii-
castore, ur empror eidem mercarori rendere cosatur, 
ullus occurTaE qui emaE, ad hoc respondet primo, A
sercaror primum rendiderie merces, adiuncto pactae

## Folio 172 — 167915642X:0220
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000220.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
ISD. T. SECF. TI
rurlus emendi riliori pretio, huiulmodi pactum pestifertin
esse respublica ( dici Hohacra: Praemilerat rero ance, de
Posse charitarem reculaco mutuo, (i dari DOrerat, non s
Hiciam: e randem secundam adhibet solurionem, qualla
more luo pessima sde referr Amailaus, non Colum oi
miltis qua praemiserat Bannes, sed etiam caurela submotar
quod si mercacor inquir Bmnes, bona fide (quae plurimia
non intervenit) vendidit merces suar, c parenchel
submovic Amadaeus, quia de bond Aide aSebatF, cul
qua nihil habet commune; damnat Bannes la (x ChaFilu
risMercatOrem, S suppetac Faculcas, se indemne leria
co, anlictis rebus emproris subueniendi muruo, de ililu
neget: inde eriam probar abesle bonam Edem, ac protta
de iusticiam laedi, studio luerum captandi ex MUTIO.
Nishas omnes caurelas à Banne adhibicas, subme
vistet Amadaeus, periisser illi occasio duplicis Fraudis, etd
ducendi Thomistas apud probos ee Capientes, quali lan
cum opinionum culores, de illorum auchorirate apiu
auaros, conciliandi securicarem Falsis ec Periculolis op
nionibus. FFaec duo molicur Amadxus rbigue toro opu
culo, e maxime cum regec Bannem, de ab eo ryle docet
modum fugiendi hanc illationem, licere MerCatOT set
credico cencum rendiram, numerato redimere 50. a
dum ce docuir dissoluere responsione prima et lecundu
parenthelis ac primi aroumenci solutione, quae om
Fraude subcicuicti: valde durus et indocitis omnino sis, nn
ilis documentis docearis, modum fusiendi huiusinod
illationem, quod illa irerata emprio a MercatOre, 
cicarem laedac ee iusticiam, pestifero pacto Mohatra;
quod replurimum absit bona Edes: ac proinde, quanus
daremus specularure emprionem probabilem elle,
Posse eriam iniri cum alio, quo cum riciis ec Periculs C.
Ter, quibus ICaTEE CUM COdEM METCATOTe ex COndicO
ruc etiam libere celebrata: et ideo iure poliriuo Caltetta
prohibecur omnina; non re quicam inCEEPretanC
cum sic iniusto pretio: ad quid enit OPUS eraE, nol
lese incerdicere iniustum prerium redempix Mereis, cul
illo genere rendicionis iniusti precii omnibus mercator
bus incerdicatur e. Ergo icta prohibetur, re per se iniqua
quod vix rnquam careat mala Ade, et animo ca pCu
AxerUM ex MUCO.
2

## Folio 173 — 167915642X:0221
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000221.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DE F ENSZO IVSTTELR.
Tertia Propolitio: obiicitur Aquila T28. quali eX COHS
muni sententia Theologorum Societaris lICEaE CX CCHEUI
nummismucuis, Foenus riginei exigere: id vero rrerque
eadem responsione excipit calumniam esse: de ideo nut-
um cirari poruisse ex luis, qui hoc scripro cradiderit. Sed
dimadaus hâc detensione minime contencus, criminatur
Sominicanos ita sentire, aue ex illorum principiis sequi
maxime Caietani; qui aliquam locarioneim pecuniarum;
_ ex illa lucrum concedie, necessario crahi.
Si quis noltras animaduersiones les erit atrente; obser-
Pare lienir, me hactenus inexa inculpatae metas curela Con-
emvisse, nec lacessinisse aduerlarios, sed calumnias in nos
sulcructas depulisse; ee nullas repoluisse. Lxetor Aguitam.
Amadaeum, rno ore, iildem rerbis, suo luorumque
homine cestari, se ab illâ asserrione abhorrere: aAEHLIOL
alorum dictis; quamuis plures neucri Adem habeane, de
Credane mulia quidem edi, sed plurapremi, et caceri
lormarum domesticorum: at ego nihil ictam suspicionem
IOTOT, CalTeM in re rTuraria; quia nuIUS RC VCTA APCF-
cam docent, quam habet propolicio ruram, led fucata
hducitur aperrâ decerior multis ciculis, MaxiE CONETA-
tu societaris, ad diro dupsici, quo mutua pecunia ad (0-
eratem collata, de luerum inde certum, Pacto Poniturs
dest, omnino everritur Cocietas, quam ex Diuo Thoma
soleruatum est habere omnino periculum, perinde ac
derum commune, alias Fucuram non Pocieratem, 9ux
laternitatem, reconvenit resipiac, sed rulpinam de Frau-
dulencam, atque hamum aureum, capeandis ec expilcan-
as vuris. Ica docet Bannes quae st. 78. aFr. 4. dubio vi-
CimO.
Seuerius etiam datrnat, huiusinodi concractum alle.
urarionis capiris pecunixe, de vendicionis ex illa lucri cum
locio, luc à principio, sne succestive initum Sorus lib. 6.
uX IL. 5, AFF. 2. NeC VeruI est, quod reFCTE AmadaUS, PFO-
hari a Spluestro rerbo Socieras quaest. 2. ibi enim subiecto
sabio, virum collocans pecuniam, apud ercatOreM ret
dexiticem, ciculo sociecaris, vel depotici, pottit Caluo ca-
elte cerrum lucrum percipere, salcem ex pacto. Retert ra-
lias antiquorum veriusque iuris, ee Thealogix consulto-
um opiniones, casque refellit, aur ad sentum verutr
eahiic, et absolure negar huiusmodi pactum licirum este

## Folio 174 — 167915642X:0222
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000222.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
ISt. I. SeCT. II.
Si Rac Ca LeBC, VESH OMINEM eVENTM, SOES _e CApUELLM
MX AE iB curo: quia ve ex Baldo refert, non est pactul
Cocieratis ex COrmA, Sed Ex MIVEHO, nEC Ex NaTuTA, QuIa 
concranacuram Sociecaris, rnum habere capue Laluu
alium reco certum Fructum.
Nec excular secundum Archidiac. periculum, cui pecta
nia subelt devolica apud illum, qui possit deficere: qu
luerum non (peratur ratione periculi, immo si imminca
decerret à pecunis conterenda in Societarem, led captus
tur rationemutui, ex quotamen percipinequit, ettanta
periculum accedat ex Cap. Namieanti: nec honestat quon
Dlurimum depolicarius lucretur, quia hoc Cuxe debetincl
srix non pecuniae, de aliunde in se sulcipit curam le
vandae pecutriae, de amictenda periculum. Improbat ret
quod quidam addune, contractum Sociecaris nudum nd
corrumpi, addico pacto de securitare capiris de Pareis s
cri, de Calcem iure ciuili este permiltum; e huius opiniona
est Poannes Andreas ceste Panormitano: quia purac hon
Pactum eHIE QUIdEM PEXTeF, NON FAMEN CONEFA NaCUCaL
contractus, ac proinde ralere; ee si Pors periret, remittem
dum purat deponenti esse onus sibi restirmendi.
Sed ex Azorio de Acurio, aliisque Theologis, de Lui
veriusque Consultis, sic pactum illud esse conera nac
ram Societatis, qua Fracernitatem debet resipere, contt
curo inter contrahentes pariiure: de si gratis concedacues
dicirum elle pactum; addic non esse honeltam Societacett
quia qui operam de industriam contert. duplex damnula
lubirer, nempeluorum laborum e Corris, quod Societdu
Fepusnac, e ex iure non est honecta, nisi pecuniam locala
Parriceps sic damni ee lueri: de Si quando iure admicescu
Pactum, quo Cociorum rnusimmunis à damno, lucrul
percipiae. Toannes Cal interpretatur, hoc incellisendui
minime de capice lummae, sed de damno ee Iucro, qua
accidune (alZ Porre: Ced re addie Syluelter, hoc ralet,
Donensoperam e industriam, immunem le pacilcacut,
damno capiris, quod Catis FeTaFCITUE daMNO OPetaLUL
quae Contra ponuntur pecunia.
Adeo rero alienus est Syluester ab illo triplici pacto,
quacumque rarione incatur, illicirum ad calcem Oud
stionis esse pronuncier; de quamuis, esser inCerTA mets
Syluestri, non etcamen dubium, quin criplex ille con
nt

## Folio 175 — 167915642X:0223
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000223.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFENSIO IVSEPETA.
eractus, D. Thoma regulis aduexletur: quare in illius
detentionem Falso citatur Caieranus Fomi 2. Opusc. Fr2.
Ctac. 3F. RelpOn L. FF. cum Fomus ille novem cancum TF2-
Ctacus habeat, de ille loco octauus, sex cancum Ouxstio-
hes complectatur, e nec verbum quidem de contractu
Societatis habeat, nec credibile est Adelictimum interpre.
cem, a sui Masiltrimente recestisse.
Exculabic Forre culpam Amadxus, ita ciratum locum;
Verra: sed esto, cur in re tam seaui non consuluit Caic-
canum? ee sinc dubio nonerat deceptum Serram: (ed no-
uit corrigere, quia commodum rndequaque capi polic,
ple putat sibi licitum esse captare: nain dolus an viirus
quis in hoste requirats
PAR AORAPHYS OVAREYS.
eMonte Pietatis ex ex illo calumnia à 501o
depellitur.
ON Paritur Amadaus nos dubitare, se nihil nis
mencito nomine, sifferre à Petro à claus a valle, nec
rumque à Theophilo Rarnaudo, cum tatâ occatione
 Tractaru de Vluris, mentionem Faciendi de Monce
erecaris, quami inde deprompserac in Socum calumnian
Pracciba secunda de immunitare Crriacorum, hic in
lum, et in Caieranum instaurer. ee verumque reum
Perarar lelae Maiestaris Pontiticix, quod ausi sinc aliquà
lurx labe, maculare moncem pieratis à Lcone X. et 9
Concilio Laceranensi probatum innoxium. Vno verbo
aecmachina dissoluitur, sorum actisisse cantum ex com-
mercio illius montis, qua ad ius nacurale d morale per-
lmene, quxe rationibus ex Philosophiâ, porius quam de-
Creris expendenda sune, quae probabilium iure saudent.
Exolint in reramque partem disputari, cirra cuiu equam
ottenlam: id que etiam boni consulune, summi Poncifi-
s, a Theolosis factum, re de Baprismi d Pcenicencix
Sacramento, iam insinvanimus.
Sed nihil opus habet nostrâ defentione Socus, nam
quali Fucuros insulcus praeuidissee, tor se peaesidiis muni-
Ac, concra hanc iniquam ec insullam acculationem, vi

## Folio 176 — 167915642X:0224
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000224.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
476
D1SP. I. SECF. TI.
exemplo esse postic Theolosis omnibus eolque docere,
qua reuerentia nos prolequi conveniar Sedets Apostol
Cam: eam natque, hac dispurarione exhibet, quae pet
inde a difformi oblequio et prxerupra audacid lonsistime
absit. Ouis granictimi Theolosi prudentiam et mode
Ctiam non miretur: Beneticii maximi loco reponimus
Amadxo quod occationem praebuerie, subiiciendi omni
bus Scripeoribus exemplum charicatis, ee ob seruantia 11
Sedem Apostolicam, quod ithitentur. Socus icaque ve
luri pexescius calumniarum, quas in se MOrosi e emuli
Pollent apparare, cribus aut quatuor praesidiis le se TuTa
tusest. Primum el ab exemplo Cajerani, qui licet in
tertuerir Concilio Lareranensi anno L5F5. habico, ri ipse
celtarur, Commentario in APE. F. guae sF. T. 2. 2. tamen C
Pusculum scripsie in eam Monris Piecaris Convertonen
qua a pauveribus qui nutuo pecuniamm à monce lumunt,
aliquid exera Porrem exigitur ad stipendium ministrorun
qui curam pecunix accommodandae habent. Sed hacte
deceprus est Soro, quod credideris Opusculum illud a
Monce Piecatis scriprum fuisse ab Auchore post Conc
lium Laceranense, cum camen ad calcem libri annOTacuI
SiE, illud abColuisse annO X496.
Sed addir secundum peaesidium ralidius, licet erian
Primum non sic condemnandum, ex ipsa natura dispuca
cionis, quod Summi Poncifices ee Concilia, quibus (uI
ma comperir auchoricas condendi, cum Pidei Arriculos.
cum morii leses, nolunt micrere Falcem Cuam, 2d definiets
das canquam de Fide. PhiloCophix disputationes, qua
ex nudâ Philo Cophia eliciuneur, qualis est quilnam con
TraCtuS FTuTariUIS sE AC. quam ex CaCrA SCripELZ, rude
Tuas reritares elicir lancta Sedes: huic rero pacto Monch
Pieraris, aliquod vicium inesle putac, ex codem capiter
quod improbabat Cajecanus, videri immerico à pauDC
ribus exisi, ex mutuo viera Porrem sipendium, quo n
nictri aur peaefecti Montis, alantur, cum ad ip (OS paupete.
non rideatur perrinere haec cura alendi ministros, led du
MVEMANCeM.
Si dicas nisi adsine ministri, pericurum Moncem,
perniciem cancum miseroru, qui inde UTUIabUINEUF: E1G
eorum retert mencem suis expensis seruare. NesaE con
sequentiam Soro, mili enim rarione probares, Pausc

## Folio 177 — 167915642X:0225
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000225.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEFEASIO IVSTIErE.
bus incumbere suis expensis, Peruare dinicias hominis mi-
Pericordis, qui illos solatur pecuniâ mutuo data. Nec iu-
Itum censer hoc onere gravare pauperes, realane mini-
Aros Montis; quia inde beneticium suscipiune; pari enim
inquir ratione, polles alias rluras exculare, cum mucuum
sic sraris dandum: non deber pensari in cuius Fauorem
opes cedant ministrorum Montis, led mutuatione luppo-
Sita, speculari oporrer, eninnam referat pecuniam Perua-
FIEUEaM Echoc onere levat pauperes Soco: id que exem-
Plo plurium Tralix CinitaEUM, qUX VE FeFCFE CajetaNUS, et
aplemet in Tralia audinir Soro, ministros Montis publico
Stivendio (uSTentanE. ATale videtur Amadaeo Sorus de
republica Christiana, _ de roro genere humano merviste,
quod perfectissimae charitaris exemplum Mediolani, Bri-
xixe, ec in aliis civnicaribus, opcarie ad alias corius orbis
Christiani cinitares perrinere, corilque viribus annixus (I,
in eas inducere simile commercium.
AE dices PERCexEM CaICa charicaris, Ixlam Fuiste reve-
rentiam in Consticutiones Ponrificias, e Cociliorum, quae
illud sipendium miniltris collarum, aequum ee ominis
rlurx expers esse Racuune: Led praecer quod Soro dilpu-
cationis initio, e ad calcem se cenlura SIMMOruM POn
rificium Cubiecir, procestarus se Calua illorum reuerentia,
dere probabili, e rarione porius nacurali, quam ex Scri-
peuris expendenda disterere; ad dic luam sencenciam poste
tacile conciliari cum decrero: licer enim promutuibene-
scio, neset quidguam posse rocipi, rlera Correm, conce-
dic camen, cum onns mutuandi, seu habendi pecunias
Paracas, ad pauperum subsidium srauc sic ec dignum pre-
eio, nullum esersurx periculum, si hoc Colonomine, ali-
Quid viera Porrem exigatur, quod Mons astringat, se ad
habendas, toro anno in prompen pecunins, pauperibus
mutuandas. Flocisitur est sori crimen, quod paupe-
rum caulam egerie, ee omnem rlurx suspicionem volue
ic exulare à commerciis Christianorum, non quibuscum-
que, led adminus, ab illis quae Colius in pauperes charica-
as graria, inica ex consticura. Tunc. Adde C oncilium Lace-
arense e Leonem Z. ve obseruat Suares Tomis. de C en-
luris disp. 23. Tect. 7. approbasse Montes Piecaris, quatenUS
hon dissentiune à Pacris Canonibus, ec excommunicario
hes ab illis laras, non esse rlu recepeas. Bellarminus eriam
Mt

## Folio 178 — 167915642X:0226
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000226.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DISF. l. SECT. II.
lib. 2. de Conciliis c. 13. aic dubium ese an vlcimum Late
Tanente Concituten ne Occumenicum.
X A R A C R A P HVS V E F TNYS.
Alcerritulus facatae osura ex pretio locata
Pecuniae.
TOra m iniciae de menie viam ad vluras Amadau
LNum. CacM FTopoltionis 7. aere alieno por
ruum aux alcerum annum soluendo, minoris CMPEO II
anceceltum numerata pecunia: quod ex Cajetani princt
piis deducie livere; ee Philippi à Cruce Ordinis lancti Ba
silii Theolosi authoritare de argumentis contirmat, lau
daca, reinguir, hominis argumencatione, non conclulio
ne. Sed trigida illa respontione, non curac malum quoc
infixie: nam P huiusmodi emprio, auc commutario xit
alieni, sic licira, Cublacum est vlurarum peccacum: id ve
ro licere niritur probare cum Philippo à Cruce, ex vil
ma quaectione, qua Cajeranus summam claudic, remerica
dixeris, hunc in Cajeranum impecum aliquid Capere, illuul
qui calcaneo nostro dicitur intidiari: Fo loco Cajerasi
ad calcem Summae laris intricatam rertat quaestionem d
quodam genere aris alieni, d proventus inde comparat
di, quem Tralico rerbo pasas rocar, quarum differtur lo
lucio ad biennium, ee ideo cum lonsius absunt a rempo
re solutioni condicto, dicuntur acerba: cum rero instat
dies COluTIONIS, EUM MaLUITA VOCANTUT. Ouxtic igicu
Cajetanus, verum illud as alienum (aPIaE NacuTAIM MC
tui, apud Genvenses mercatores collOcarum, auE ex 
provencum, liceat redimere minori pecuniâ numeraca
anceceltum, id est, ve criennio exacto, cenEuI nuN
Coluendi, nonaginta numieraris redimaneur. AAienta
Cajetanus id licere, cui altentitur NaUAFEUS. NegaM
vero Toannes Medina de Sorus: has discordes sentenca
conciliac Cajetani interpres supra memoratus, hâc diltus
ctione; rluram esse emprionem provencus acerbi, le
eris alieni minori pecunia inicam, si nullum damnu
ercetur, ex dilacione Colurionis, aur luerum cesset, 
vllxe line expen (a, aur difficultares subeunda, ad illo5 plc

## Folio 179 — 167915642X:0227
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000227.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DETENSIO IVSTITLE:
mentus reperendos, in quos jus comparatur: quia re loan.
nes Medina arouie, actio ad rem cancum ralet, quancum
apla res ad quam actio comparatur, deductis laboribus de
expensis. Caeterum si subsic aliquod periculum amirtenda
lummx e Portis, ret sine facienda expenla in ea recupe-
tanda, nihil recac, quin viliori pretio emacur ius ad illam
atcentis expensis, et diminutione pretii compenlancis.
Aequehac distinctione, aut concordiâ opinionum, cua-
melcic arsumentum, quod ex Cajecani principiis depro-
hic Caramuel, e ex illo intorquet Amadaus in Scholam
noltram: quasi rlurarum nundinatio injecta sic, ex rno
Principio quod rocat Thomistarum, quamnis subjunsat
damnari a D. Thoma, nec ignorare postit, improbatum
arelignis omnibus Thomictis, nec ab vilo receptum, nil
expolico damni emersentis, e expenlarum onere, quo
intrinsitur illa, quam rocat legirimam ee ineuicabilem
consequentiam Caramvel ex Thomiltarum principiis,
Quasirnus Scholae nostra condiscipulus, consticuar com-
Thunia principia, etiam si damnentur à Magistro, aliisque
discipulis.
Cerrum aucem est, ipso amadao ceste, a D. Tho-
a improbari solutionem anticipatam, quxe majus
le ipsa debicum extinguat, nili creditor remittat sratui-
co partem aris alieni, auc qui eograuatur, Colverene
ueac, ine maximo luarum rerum dispendio. Nec aliud
senrir Cajeranus loco quem carpie Amadaeus; led TOtuS
leest a Num. 20. ad calcem vique illius Propolicionis.
dilatanda roragine rlurarum, relaris argumentis nec
Coluris Philippi a Cruce; qui Parum eIMOF aUE FOrTC
harus, eorum quae D. Basilius in auaros, de in ruram
cripsic ad PCal. 24. eloquencia qua Demosthenem prO-
locet, a Parernâ charicare alienistimus, PrODUONAEVTUTAS,
es, Foenus ex mutuo caprarum, quod C ajeranus dixe-
C Verbo Vsura cap. r. poste locari. pecunias, e inde lu-
elum honeste percipi: sed loci illius ex Cajerano com
dendium dedimus, et eo nihil aliud docec, quam pecu-
las posse incerdum locari ad alios rsus, qui ad commurq
ibnem non pertineane, qualis est pecunia accommoda-
dcrapelicae ad pompam, relxoro ad remedia condienda.
avero locarionis senus, quid commune haber cum illo
od ex Cajerano invetur de La Crur 2d omne senus
Mt 1

## Folio 180 — 167915642X:0228
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000228.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
15t. L. SECT. II.
FOMIUITaTONUI. Nec ridetur dissentire AmaduS, 
Periculola arGUeNEA reFerE, de nullam dignacus adhibe.
Fe soluriorem: nempe ve renenum propinec illicu aucho
ricace viius aur alcerius Doctoris, ee argumentis, quorui
non facile occurret Solurio. Sed parum pensihaboc Ama
daeus animas perire, et in laqueos induci, dum expleat
cupidicarem eraducendi, e criminandi Dominicanos.
Duartam Propohrionem habet Aquila LY5. eaM retc
Regerie Amadeus in Thomictas, quos vuIE eACmangO
num e cauponum Masiltros, gnos doceane rinum aqua
curomiscere, ee crieicum paleis, aeque ita COrTPTA res
dere commuiniprerio. Sed hane intainia nocam eluat,
Soco cuiprx caceris inurir. IIle lib. 6. qualt. 3. aCt. 2. pr0
Tert exemplum mercatoris, qui habeat grana ee vini sC
nera maioris prerii, quam postine publieo Foro divend
Donic etiam iniuriam illi hieri a monopolio emprorum, a
ab iniquo subernarore rrbis: concedie si haec omnia ac
sinc, Polle aliquid miscere Frumenco, e vino purissimis,
quo letuara veriulque bomrace, nihilo sinc interiora, ut
MOFOTTCPEAltaNtIOTA, iis quae in ForO distrahuneur:
u licet Deccet conera bonam sdem, nihil camen lae det
Gulticlam commuratiuam. Cerre qui haec in Soto dam
nec, inigtus Fuerit, auE CaCuIS CenTOT: Vrinamm ae que cUla
dehonesta, iple qui carpir Socum docerer Amadaeus.
Fis omnibus ve sinem dispurarionis de rturis Faciam,
addo Thomistas incerdum huiusmodi opiniones, accet
sere speculatiue non pracule probabilibus, licer lecum
dum apices Mecaphylica, lecloris incommodis quae pla
xis altendic, nihil videantus habere mali: haec reto du
Eenecaoinionum, nedum distincta, sed eriam adeo e
Mora lunc, vehinc inde commmeandi, seu ab rno ad a
cerum lesitima consecutione reniendi, nulla decur facll
cas. Hlocmihi ridecur exemplo demotistrari Cavis idoned
ad compelcendas Amadai querimonias. PuTaEHC LibiC
Recencioribus feri iniuriam, si opiniones quas quocd
cudunt nouas, eodem animo excipiamus, et eo 10co 
Donammus, quo ex charicaris ee prudencix lesibus, in on
neshomines communis natura, et B relis grarix conton
tes, Oportetnos esse compararos, ve SciliceE rOpuTemuS,
ac praelumamus bonos, quosnullius ricii compercos u
bemus: sed credis. te Amadac, quotqUOE PEa LumP
ide

## Folio 181 — 167915642X:0229
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000229.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
DeFENSTO IVSTIETE.
Doniraris, illâ probabili aestimatione prolequimur, homi-
nibus nos ex charicare debere, auc per prudentiam licere,
resnostras preciolismas permitrere: Damnares ne im-
prudentix, diffidencix,  nollem pro illis spondere, aue
eorum caurionem admitrere. Requi probabilicer, id est
Exre, Armicer probos exiltimo: ec quidquid ex illâ pro-
babili opinione tec, effugiet imprudentix nocam. Ouid
hoc rei est: Tubes me cux opinioniprobabili, id est, non
Magis comperex recitacis, quam sic apud mebonitatis ho-
moisnocus, quem praelumo probum, quia nullius mali
Conscium noui; de huic pareris, me nullâ culpa negaro
ummum, ec incanix damnares, A res meas nullo alio ex-
ecrimento bonx hdei, concederem: de tamen perstrepis,
deccari mortalis damnas, sinolim meam aliorum que la-
lutem, cux opinioni probabili credere.
Acinquies, probabile indicium, nihil differt a frmo e
Certo ex D. Phoma regulis: Praeces quod supra demon-
racum est, id re infelicissime Cuscepisse probandum, con-
crouerliarum Scholae noltrae, ce prorlus ignarum prodis.
snoras hoc Schola nostrae placicum, opinionem, Aidem
descientiam, ita repugnare eidem incellectuiinette, de re
eadem, criam ex diverls mediis, re nullâ porencia con-
senire queane: nec aliunde roperimus hanc pugnam de
dissensionem, quam ex innatâ opinioni Formidine, qua
Cum demonstracionis ouidentia, aur fidei indubitato af-
sentu, coire numquam postie. Sed hac lacis de prima
dispuratione.
e in

## Folio 182 — 167915642X:0230
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000230.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
DFSP. TI. SECF. I.
 i
CAT
ELLHSIO RELIOIC
ADVERSVS A M AD AI
SEPTEM TRACTAEVS.
t V EV S Auchoris Opus, bellicut 
Contra omne genus rircurum, pluribus
quam rellem arsumentis probatum elt;
nec eamen hactenus materiam exhauli
mus: e quindecim Tractatibus sex,
viginei quinque Proposirionibus quin-
quaginca expendumus, prima Dispuratione: Superell
examen nonem Tractatuum, et 80. circicar Propolcr
num, breuius re spero, fucurum primo, licet pauciores Jrd
ctarus, de assertiones perstrinxerimus. Fluius methodia
parcirionis incticurx caulas Sectione sequenci aperiemlls
SBCTIO PR IM A.
De Religionis ratione es parcibus; unde Generat
respondetur Amadao.
Lad paulo minorem numerum, et ad 15. Capita teuo
cauie: nos idem iuris in Amadaum Cumimus, non insta
ea, re spero, neque inurili methodo Lectoribus, rbi conti
lium meum paucis explicuero. Cum omne genus boni d
vircuris, Amadaus coris viribus impusnacum eat, dete

## Folio 183 — 167915642X:0231
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000231.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
DEFENSTO RRELTOIONIS.
lionem institui, quae arsumento et aduerlarii conatibu
transendis rila est OpPOEcunIOE.
ARFTCYEVS PRTMYS.
Ratio Relicionis ex desinitione virtutis Chri-
stianae constitua.
E virture librum CeriDCeraE BrucuS, grauissimum re
aic Tullius, e suo nomini inscripeum, quo republi
ea Tulis Caelaris Trrannide opprelsa, de Triumriratu iam
extincta d Senacu pulsum, ec a negoriis publicis racuum,
dicir se prouocatum ad scriptionem rerum philo(ophica-
tum, minus quidem ipe oracam, reiliorem tamen nobis
eius consulatu, ec quacumque reipublica administracio-
le. Beuri librum miris laudibus effert Ouinctilianus: eo
amque dic, non cam hominem, quam iplam rieturem
libivideri loquentem audire. ETac commendatione sin-
Sulari, ausec dolorem ex anciquis monumentis amiste
canei chelauri. Longius ab ingenii peaestancia Bruti, qui
de cloquentia cum Fultio concendebat, absum, quam spe-
are polsim hanc franissimam lirteratum iacturam se
drciendam. Verum si eruditione de eloquentia, tanto
lceruallo a Bruro distamus, aliquâ camen similirudine
loumenci, nos Amadaei importunitas conjunxit, ee ca-
eris doribus inferiores, aliquầ camen ratione luperiores
umus, rirturis intula ee Christiana praectancia Cupra
horalem, quam unicam Echnici nouerant, de proleque-
bantur. Ad eam rero Brutus natura e sudio, e exem-
elo Caronis Auunculi, comparatus fictulque impen se col-
derat, e memorato libro laudaverat; sed cum illi For-
lina detuisset, prorepublicâ, id est, pro rieture aduer-
us patrix perduelles, sibi riolentas manus inculit.
inter moriendum rocem emisit, parum se dignam.
ellatus se virturis amore coeco, rnam coluisse quali
ummum bonum; sed errasse, et iam agnolcere ricc-
cetui ranum elte nomen, de Forcunx ludibrium. Porte in
Deenam tancae ignauix vilum est Deo re liber ille de rirtu.
periret, quem Auchor postremis rirae rerbis retractave
al, de quasi (ponsia deleuerar quid quid in eius commen-
lationem scripserac. Sed quam Brurus rircuris caulatr
M iiis

## Folio 184 — 167915642X:0232
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000232.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
d
deleruie ac Peerre Proditir desperatione quadam, haite
iure porior, de ralidioribus ex Euangelii Panoplia inters
ctus armis e argumeneis prolequar nihil reritus Amada
ccla.
Sed ve ad rem propius accedamus hanc disputationis
Partem secundam ageredior definitione vircuris ex AVI
Aocele excerpra dt à D. Thoma luculenter explicata pel
ma2. quaelt. 55. ee alibi pastim.
PARACRAPHVS PRFH VS.
Explicata definitio rircuris, es distinctio Christia-
nae a Morali.
A vero sic habet rirrus est disposicio perfecti ad opi
Lmum, Ceu qualicas auchabitus, rel Audio compara
tus, vel Dei dono infusus, naturx conveniens, camque
aptans ad oprimum, id est, ad sinem quem insequamut
comparandit ee Fruendum. FIac rireuris definitione apet
tum est, generatim sumpram duplici relarione, auFCOM
Paratione constare: ad mencem cui inest, de ad finem,
Quo FCrtux, _ nostrahie, ve merico dixeris virturem elle
quoddam rinculum, quo mens bono ec sinijungitur, con-
Slurinatur, ac poene immilcetur. Fuius genuinae detms
tionis virturis, nullum apertius exemplum suppecie, quane
ab ipsius Prudentia, rirtucum moxalium peaestantissima
vsu de parcitione desumpeum.
Soletenim dividi in rarias species Prudentia; MonastI
Cx, Occonomicxe, Poliricx, eec. nam cum hominis mul-
ciplex sic insticurio, raria (que induat personas, parrista-
milias, principis, ee hominis, gua omnium est grauilli
ma; hinc existunt memorarxe species Prudentix: nequa
enim congenit, nos rnum semper hominem agere, led
Pro diversis insticuris, rariae instanc parres asenda, quibus
dirigendis necesse est, pro re subiecta, rarias praesici pru
denrix Species. Sicuc enim alia Pors est hominis, qua
rarione pollet, ee diftere a bruris: ica aliam oportet este
Priuari hominis, auc principis regulam, ad quam quilque
res luas componat: hinc Prudentia Monastica, differt ab
Occonomica, haec a Polirica; ilta sursus a Militari. Ouse
DESD. II. SECX. Y.

## Folio 185 — 167915642X:0233
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000233.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
hum vero ratio repecitur ex duplici capice, ab hominis
ve sC loquar personâ, de a tine quem spectat, arque ica
Milicaris ducem instruic ad pusnam, rictorix reportan
dae causa; Politica principi adelt, re cranquillirari publicae
Consulat; opus est parris Familias, Oeconomica, admini-
Arandae ec ausenda rei Familiari: (ed omniu amplistima ee
eraestantissima est, quam Monacticam dixeris, cuius im
Perio omnia administrantur officia, quae hominicenue-
niunc, qua bruris praestat.
Hlaec enim nacurae dos, est iuris nacuralis, omnium que
hecurum, quae lcudio comparari pollune, reluri promprua
Luum. Inde Dcus depromplic leges nobis impositas,
us luum cuique seruandi, cohibendi libidines, standi pro-
stis, sencum animi nullis mendaciis fucandi: hac enim
omnia conveniune homini, qua distat à brucis, e conte-
tune ad finem, cui natus est consequendum.
Hlac definitione rirtutis generatim, gradum Facimue
ad rircurum infularum genus, supra rirtures morales, de
Quibus tractenus disputacus est, lonse policum. Ouisenim
aubicet, hominem gratia de baptilmo regeneratum, in
correm divina naturx cuectum, cui comparacum AEiUS,
ad divinicatis risionem supra nacurx creaex, aur possibilis
elulque rires, ee roca policam, omnium denique quae
coli Deo eximixe lunc capacem ee comporem, qui lonsius
abhomine nariuis Facultaribus instructo, quam ip se a bru-
asdister, ac proinde aliam illi impolicam personam, aliam
eraescriptam lesem, quae Ailio et haredi conveniat, alia
mplenda elle ofticia: denique illi opus esse noua Cupelle-
alle rircurum, quibus strenue serat perlonam regenerari
emiris, ex secundo Adamo, et cinis caelestis patrice, nin
ilhilio Dei admictar indienum, lesem charicaris impleat,
ad Felicirarem in divinitare risa policam promouea
CUF
linc lacum discrimen harum riecurum a moralibus,
uldio ee viribus naturae comparatis, eluceleie, quod ab
baigine, a ctatu, à fine singularum reDetIE S. DOctOF.
Moralis quidem rirtus a nacurae princiviis, de seminibus
iltir; Christiana a Parre luminum delcendic: illa no-
aro sudio ee labore comporatur, ista ex Ausustino in
obistic sine nobis, id ett, nullo nostro conaru efticienda;
ed solo afectu et roco euocaur: moralis rnaratione, in
DEPENSIO RLPLTOTOHIS.

## Folio 186 — 167915642X:0234
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000234.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
2B6
T5D. II. SFCF. l.
tusa suPeFHO Adei lumine regitur. Sed pracipuum diseri-
menharum rieturum est ab oprimo, seu à fine, in quell
NOS FCrUNE. Morales rirtures, quacum que randem sinc
bonum inspiciune, quo natura ProcliuitaS FerEUE, c
etiam consequendo (uppetunt vires natuEX CanX, acque 2
illud comparandum, voluncas idonca media, de prxsididi
adhibet; rircures vero intula co cendunt rnde cMuxerunt.
e Sicuc vis insica Turlum mover aquam, e rrset dum eu
provexeriernde delapsa est, ica huius generis rirtures,
quali fons aquae salientis in vitam aeternam, ex diuina na
curxe consorrio profectae, in illius visiOnCM FCTUNEUE, a
insticurx nobisque collaca sunc, reluri media de adiumen
ta, ad cancum bonum consequendum idonca.
P AR AGRAPHYS SECYNDYS.
Fx virtutis Christiana praestantia confirmantu
superius dicta de ivre naturali, 6.
FD quid haec vircurum collario de distinctio, ad nost
Dcum Amadao dispurationes, qui haec omnia luculet
ter illustrauic: Iea est, sed hic euerrit, qua eo loci adsruxit
fundamenta vircurum, quarum collario valide contirmal
Superius constitura, e viam munit ad ea qua (uPeriuNE et
Amadxo, de Relisionis parribus et vircuribus retellenda.
Inde nam que srauissima supperie caula expoltulandi d
laxissinis Theolosis, quod licer Christiani insticurio. 
Euanselii Eides, naturae iura ee officia contirmarit, plura
que addiderit multo graviora, magisque nos supra exl
rosmortales srarix de Edei exPErTCS, quam natIIEX pia
Pcancia Supra animantia prouexerie; ita eamen nostila
affectibus et commodis indulsene, re lonse scueriore
Enc PhiloCophi officiorum magistri, ee exactores. Ouat
Diuus Thomas Erhica Christianae verisIUS InCCPEeS a
vindex, non est pastus eo intamix Fuanselium delab
ve laxior sic, quam Panxie morum disciplina, quam Ph
Losophorum ethica.
FF ne Per plura discurram, de infinita qua ex libris
Fullii de ofticiis, ec de tinibus possem depromere; rrul
auc alcerum accinsam, quo huiusmadimasiltros pruric

## Folio 187 — 167915642X:0235
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000235.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSTO RELIBTONIS.
ces auribus, pudear sux ionauix, ne dicam adularionis, 2c
Bene prodica reriraris Euangelii. Ouid enim lanctius, iis
qua praeseribit Tullius ofF. T. de Temperantia cum ait,
Pertinere ad omnem efficii quaestionem, semper in prompru
habere, quantum natura hominis pecudibus reliquisque
bestiis antecellat illa nihil senriunt nisi voluprarem, ad
eamque feruntur tota impetu, omnis autem mens aliquid
aut inquiritant acit: videndique (5) audiendi delectarione
ducitur. Ouin etiam si quis ad volupeaces paulo propensior,
C5 ad vireuces paulo erectior, quanis voluptate capitur,
Sculrat (3) dissimulat, appericum voluptatis proxrer vere-
cundiam. Neque enim Colum rolupearem daMat ex rebus
curxibus, sed etiam ex ipsa rirture, si Cola aur prima quae-
TatUE. Acque hic ridetur duo principia ethicae Christigu
constituere, qua Amadxus aliique similes Theolosi coris
iribus connellune, ac pene ridene, nCMPC NON CarerC
Deccaro, si quid per se indisterens agamus, nullobonoR-
hehonectatum: d huic adhaerec aliud principium, ad 12i-
nus renialem culpam esse, quidquid Ac deliberare volu-
Ptatis non necessitatis, aur honesti causa, acqueista Caris
Probat oratio Ciceronis relata.
Verum quia cum pertinacibus dispuramus, qui ex C4-
lamvelis praescripco, secum asi probabilibus nolinc, placet
arumencum Ciceronis noltram que regulam contirmare,
elis naturae ec divina providencix principiis. Ouidquid
erum caularum que, primx subditur imperio, et Capien-
la resitur, cribus omnino gradibus concinetur. Ad pri-
um omnium que insimum ordinem perrinene, quacum-
le corporea, vicae e sensus casta; alceram reluri medium
Occuxant animantia, quae motu à se, sen su acque appecitu
sigent; ad certium denique e supremum, euecta est na-
cura rationis compos, eaque duce, Motus lUOS Peta-
SCMS.
Duamnis rero summum Dei in hos ordines imperium
ac, ee quas complectitur res, intinita porencia Aectat e
Moderetur, ee ad Cuum singulas, rel ad commune corius
niverhbonum referat: varia camen est divina prouiden-
aeracio. Res quidem inanimes innato quodam pondere,
cxeco impecu ad tinem, rei lagictarius ad seopum Cagit.
am, movet _ impellic. Ionorant prorlus (ve Senecx ret.
BS xcar) qua vel quo canE; e cum nulsa insic nacitla

## Folio 188 — 167915642X:0236
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000236.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
288
à Tentu aut a rarione, aguneur porius quam le le 25aneda
movcanE; certo ramen ictu, dirigente DeO aCTInSUNE, ut
quem apperitu innato Feruntur locum e bonum. L OnSC
alia eltmorus ee appecirus animantium ratio: afficiuncur
namque rebus casque duco sen su apPecunE e quarun
allecta illecebris rolupearis, quo uno bono duci possunt d
de capi. Flinc media Tune, inter reS experres rita ec lCn
sus, de hominem rationis comporem: eminent (upra In.
simum ordinem, quod ad minus sentiane quà canc, ee vo
lupraris sen lu pelliciuntur ad paltum, et ad generationem
sedignorant quo ferantur; quia supra illorum caprum et
incolumitas sui, de torius speciei atque ornatus rniver
quem praecipuum generacionis de paleus finem, divina la
pientia constituit: eoque non Colum impellic, reres ind
nimes caco impecu, sed eriam ducir rolupratis illicio, a
admover Aini ac bonohonesto, sibi prortus ignoro. Ab hoc
secundo ordine, quo animalia reponimus, facilis el
aCcentus ad supremum natura incellisentis, cuius had
Cumma dos est supra bruca, venorie, qua ec quo cat, lec
viam, qua Fertur ad nacurae bonum honcctum, mectu
quibus ad hocrrendum sic, d finem quo sic Fruendum,
neque solam volupearem senriar, ex cibo ee Generarion
quod animaneium est) aur ex qualiber actione rectâ, led
etiam bonum honectum insequatur.
Etinc colligere licer quod probandum Cusceperam; ho
minem à rarione aberrare, e à lud Corce in brucorut
desciscere, dum lemoro aut postpohro orticio, ec honello,
quidquid eandem agac boni aurindifterentis, si indelo
lam, auc cerre primam voluptarem auCuPetUIE. FTinC na
Ccitur, quem Cicero arripuit in argumeneum pudor ro
lupearis, etiam cum vircuri Pudemus. Elinc dictum à C.
cerone, nos occultare appetitum volupratis, etiam. cum s
mus crectiores ad virturem: ex quo inquie intellisitur, con
poris volupearem non sacis esse dienam hominis praestanctu
eamque concemni de reiici oporrere; de rictum culcusta
quecorporis, ad valecudinem, ec ad vires, non ad roiu
Pracem esse reterendum. Nec enum volupearis cupidicas,
Snimia sic ( id est Si prima aur Sola GuaeFaTUT) non minu
displicet, de iure improbatur, quam iactantia de Sloriaud
reinde Facile agnolcas communem hominum sensunt
divinxe lesi melius convenire, quam Theologorumnou
5D. II. S PCX. Y.

## Folio 189 — 167915642X:0237
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000237.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSTO RRLIOANIS.
mullos, dum rolupearis affectum re praeposterum dun-
NaE ex quacumque causa, Si ducat (vringuit SCnOCA) e
non sc accestio scu rirturis condimentum.
Hlinc rursus colligere licer, licrerarum eriam Cacrarum
udium ex rna rolupeare sciendi, curiolicaris ricium esse,
nec simili quamuis, alcerius generis carere, qui exerciria
Piecacis, orationem mentalem, aliaque id senuS Opeta,
vetrequenrem Sacramentorum rum suscipiunt, (pe de-
liciarum coleltium, et s minus Capiant negliguntur.
Hlinc aperrius est coniugalem consrestum, rolupracis
causa initum, aliquid libidinis resipere. Finc denique mi-
rari licet, supinicarem nonnullorum recenriorum, quod
Patianeur se ab ethnicis vinci, eaque indulgcane, qua ip(E
Prohibent d dammene, lolo honesti sudio. Nam si vir-
curem Cola convenientia cum nacuré, eaque nec nudâ nec
lana, sed geniali peccato corrupra repeticam, adeo exa-
Ctam absolucam que exigune, renedum scolera de libidi-
hem, Ced criam volupracem ex ipsis sebus honectis capca-
cam, cum prima spectatur improbene; quid hot Amadao,
quid aliis quos defendic scriproribus, qui in aeternum
Ecclesia dedecus concedune, ee licita esse concendune
dux Apostolus non paricur eriam nominari, et leno-
cimencur cupidicatibus renerois, quibus nedum nacurx,
uae supra caereros animantes praestantia detorieur, ee fae
lacur pulchricudo, sed ipsi actulterio e Fornicationi ad.
miscetur sacrilesium, ec mombrum Chrilto capiri jun-
etum avellitur, ee sirmembrum meretriois, atque inde in
mtinicum exerescir peccati curpicudo se immanitas? AC A-
madao libidines etiam monstrox, rix xquane rnius
nummi Furcum
Ino verborem ex cerrioribus, et lanctioribus regulis
Concludo: Cum vircuris ec vicii magnicudo, connoniencia
curi hominis natura, vel ab ea distensione merienda sIE,
alonsemaior intercapedo sic inter hominem, ex primo
Aclamo natum, e ex secundo regeneratum, Cou natuTX
Per se spectara, d donis caelestibus ornata, quam incer-
Cedat hominem inter se brucum; quis non videat, mulco
exactiorem requiri iustiriam e vircurem, ab homine Chri-
cano, quam ab Echnico, ee lonse acrociora esse pecca-
d, quae a nobis perpetrantur, peccaris gentilium: FEca-
len Amadtreus ex auder exculare, aur eteuarc, guxe ad-

## Folio 190 — 167915642X:0238
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000238.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
190
15V. II. SFCY. I.
veclus leveta Cache Chruti sansuine lancitam, qu’ae con
tra regeneratihominis dores, et ofticia admictimus; qua
erhnicus rniushonesti Rudio, rnius odio ricii execratuI
hoc Colum nomine quod a lere nacurali, quod à rarione
velminimum recedanE. Sed FOFEC CONGUCreTT AM adaUS,
Secum maris declariationibus agi quam argumentis: re
cum veillimorem seram, ex Didlectiea de Theolosixre
sulis; aduertus has laxitares instiruam disputationem.
LARAGRAPHYS TERFZYSI
Parcitio exactior vircurum viriu (que ordinis na
turae,  gratiae: e inde officiorum nostrorum
magnitudo demonstratur.
TAc prolesomena praemittimus, necessaria DispuTa
cionicum Amadao, e examini seprem Fractatuum,
quos ad relisionem reterimus. Cum rerareligionis ne
quear exacta nocicia comiparari, nisi collatione cum aliS
vircucibus, omnium ex detinitione virtutis generarim al
Arictorele tradita, racionem renabimur, vernius relisi0
niS PEO QUa PUgNaTuTi CUUS, natura ee praestancia etu
celcac, ee quas illi inferr Amadaeus iniurix depeltan.
CUI.
Teaque cuiuscumque sirgeneris, Ceu moralis, Peu intula
rietus, optime detinitur, dispositio perfecti ad oprimum,
seu homini qua ratione, aur qu’à fide riuit, ris quaedan
addica, illum ad finem proximum, Ceu vlcimum aptanS d
erahens. Hlinc existie moralium e infularum vireutuI
divisio eripartita, ex accestu ad Deum; bonorum omniuns
Foncemmerienda. Vel enim rni Deo adHXFeE ViETUIS, MC
que aliud obiectum, aliumre Finem in (piCIEPERTCF DCUIM,
de hoc prio _e LuIpFCMO GEHEFC, VIEETeS FePOnUNEI,
quas Theoloricas vocamus: nam divinitas Eidei es chart
caci ruum est illud necessarium, in quo prolequendoro
ex Cune, neque aliud curant, nisi Deum aur quod Dec
cognacum sic, e in illum referatur. Secundi ordinis rit
cures intra primas sune, uno gradu quo lonsius à Dec
dictanc: illis quidem Deusfinis rnus eAt ee proximus, lec
aliud habene obiectum, _C CIFCA RES VETLANTUIE, CXITA Devn

## Folio 191 — 167915642X:0239
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000239.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSIO RELTOTONIS.
Dolicas; in illum camen reterendas. Hloc ordine conci
necur relioio, cuius causa ilta cractamus. Vni Deo Cubii-
citur, inseruie, ruum inspicie re tinem, led Dei cultum
Promonet, eiusiura sernat, ee rebus lacris, ad Dei hono.
rem insticmris; orarionibus, Cacrificiis, aliisque id genus
otticiis accendic. Flarum cgo rircurum officia (oleo expli-
Care, exemplo remihi ridetur accommodato, Maria de
Marchae Pororum. IIa altidet pedibus Telu; ruum au-
, rni actendic: Marchahinc inde, toca domo Collicita
Ciscurrie, orset Famulos, cibos parac, mentam instruit,
esre FerrPororem quam purat ociolam, sibinon adessé.
nus est veriusque finis Chrictus, hoc lolum differune,
Quod Maria rni racet, rniinhiee, de toca in rno obrueu
laereac; Marchae animus diuisus est, actendit cibis Christo
ministrandis: Maria optimam parcem Cortita est, quia 10.
cum quod appecic, haurit ab rno Chricto, qui illi instar est
onum, Marcha e relisio alia praeter Christum, ee
Deum curar, hisque incendir, neque camen omnino a
Deorecedic, sed in cum retert quidquid continsit.
Incer hos duos rircutum ordines, consticuendus est ter-
eius, omnium insimus; eoque continentur rirtures, de
Quibus hactenus dispuratum, e ofticia vicx humana inter
Parciuntur. Ouxedam affectus nOstrOS MOdCTANEUE
Pales lune Temperantia, ec Forticudo; quarum prima
abiporus, et ractus delectationes cohibet: altera incet
Chauiam arque audaciam polica, pugnat aduersus pericu-
 e mortis terrores: iustiria rero commurationes, alia (-
Peoperationes, quibus inicur, et seruatur locieras ho-
mana dirisit; ee adiunctas haber Cracicudinem, Liberali-
cacem, alia (que rircures, quibus cum aliis hominibus colli-
SaMUE.
Aloceriplex rircurum genus, a nobis accuratius distin-
lum ee explicatum, exisit conditio hominis qua rarione
ducicur, et Chrictiani quâ ex side riuir. Ouis enim neseo,
ed quae implenda nobis dancur ofticia amandi, cole dique
cum, sua ouique iura seruandi, resendi affectus, homini
convenire ex ipsa natura insticurione, etiam s submouea-
mlis dona pratixe: Hic rero cum nouam induamus perso-
namfiliorum Dei, ee haeredum, qux mulco lonsius distet
bhomine, natiuis Faculcaribus instructo, quam princeps
Crex ab homine priuaro; cerrum est obcundis, quae Chri-

## Folio 192 — 167915642X:0240
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000240.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
292
DT5P. TI. SFCT. L.
stianum adstringunc officiis in Deum, in se alio (que eiul
dem gratia conlorres, aut capaces homines, opus elta
intularum vircurum supellectile, ab humanis omnute
diuersa.
Elanc occultissimam mirabilemque virtuum cecond
miam, cuis oculis Lector subiiciam. Hierololymicat
Templi, noltrarum que Fcclesiarum Fabrica ee Parricione.
cribus constane ve plurimum parcibus, acrio quo popu
lus consuie; Chorosiue lancto, rbi Leuitx d Sacerdot
divinas laudes decantane; Alcari denique e Sanctuasse
illo augusto, quo summo Sacerdoci semet per annunt;
concedebatur ingrestus ad Dei colloquia. Virtures intuna
Ordinis, quae nos ipsos nobiscum domitis affectibus,
cum aliis conciliane, ad arrium pertinene Laicorum, qua
bus non erar concellum (aCFA COntingerC, nec Deo licate
nisi manibus Sacerdotum: ita huius ordinis rirtures, 
Deum non exlurgunc ve finem proximum, Ced in illut
ve tinem generalem omnium bonorum, liperioris orct
nis vircutum opera reteruntur. Ad alterum locum, lea
ad Chorum Sacerdorum de Leuirarum, relisio, devocio, a
pietas conscendune, ee Deo suis manibus minictrane. Sa
sis vircuribus Theologicis, ve olim Cummo Sacerdoti, aa
rur subire Sancta Sarictorum, e rui Deo nedum re hiun
Sed etiam ve objecto adhaerere, et semorâ Marchae (0)c
cudine, assidere Christo cum Mariâ, e vnâ diviinicat
Fruis
De hac cripliei distinctione virtutum, Forre selectiola
ex D. Thoma addemus, cum de vircuribus Theologicis
hic paucis perstringam, qua de Relisione S. Doctor cd
Diolicima habet quaest. 82. nam qua pramisimus Cont
mentarii rim habene e lucem. Fa ergo reluri media, 
ver superioris e intimi ordinis rirtuces, Deum inspicl,
velurisinem proximum, eum que colit lacrificiis, otatid
nibus, quasi Pontem, ee finem rerum omnium.
Finc convenienristime nomen Religionis Corritur rica
Plicat S. Doctor Arr. 1. Peu a relesendo cum Cicerone, 
Ilidoro, ermolosium repecamus, quod idencidem dd
ceatnos relegere, e mente revoluere, quae ad divinu
cutrum pertinent: sinc à religendo ex Ausustino dicacu
quod peccaris à Deo delaps, de remori, illum icerum et
eamus, eique arctissimis rinculis allisemur. Et relol
eiOnC

## Folio 193 — 167915642X:0241
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000241.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSIO REETEIONIS.
sione ad 4. addic S. Doctor seruiturem dominio relpon-
dere oportet; cum singularissimum in nos Deus habeat
dominium, singulari etiam seruiture eNe colendum: ee
Quamuis ad omnes id pertincat, religiolis tamen id ma-
rime convenit, quia aliis negoriis raledicune, verni Deo
Vacent.
Sic explicatà norione d errinolosia religionis, quis du-
bicer rirturem esse perfectissimam, de ruam: Ouid enim
lanctius, quam rependere. Deo oblequia, iure dominii
debita, eiusque Majestatem reuereri d TTInC pFObaL AFE.
3. relisionem rnam specie atoma rircurem este, quia ilsi
incumibie Deum reuereri, re omnium rerum primam cau-
lam, ec finem rlcimum: _e hocillustrat respontione ad 3.
c. 4. Cubeilissimâ collatione religionis cum charitate.
aec ria Deum de homines prosequicur, quod bonitarem
nspiciar conforrii patiencem e amantem; de ideo rna
tertur in Deum, caterolque einsdem boni e amicitia par.
erpes: religio aurem rnam Dei Majeltarem et excellen.
ciam spectat, qua Deus a crearis omnibus Cejunsicr.
linceriam dinidenda est religio, qua Deus colitur, ab
Ea virture, qu’a homines reveremur, e obseruantiam ro-
Camus.
Religioneni mediam constituimus inter virtuces Theo-
gieas e morales: hinc Aec. 5. Concludic S. DoctOF, in-
CaillasCtare, & Aer. 6. istis eminere, quod Theologicis à
Deo longius absine, e propius moralibus. Licet enim
Deo adhaereat relioio, re sini, in queni omnia refere, ip.
sramen rebus quibus colitur Deus, addicta est, VE MaF
cha distenta erat prandio quod parabar Christo: acque
inde rea luo obiecto speciem haurie religio. Theologicis
ero rircuribus, diuvimitas rna loco est omnium, Aides
Deo, Deum credit, ec in Deum, quia illius cestimonio
de leiplo, aur à le reuelaris astentitur: eadem est rario cha-
cacis, Deum amac, rno sux bonitatis respectu. Relisio
lcer Deo jungatur, illique nos subiiciac, aur eo rete-
ac, rebus camen ad illius obsequium pararis infictic: 2c
eroinde arctior ee intimior est charitaris cum DeoCO-
Elacio, quam relisionis, quod ad illam nultum medium
Plaeter Deum, ad ictam vineuti loco, sint orationes de la-
Criticia, per se acrenca, ec inspecta à religione; in Deum
candem reterenda.

## Folio 194 — 167915642X:0242
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000242.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
194
15F. II. SECT. lo
Verum RFemOTiOF sic a Deo rircucibus Theolosicis.
propius accedie moralibus: quia Deo subdimme refri psc
ximo, ee ex illa adhaesione ius Sbi COmParAE, in res ont
nes, ca(que aduocar, ee admovet ad Dei oblequiun
Hlinc concludir AFE. 8. religioni maxime cum Panctica
convenire: nam Canctitacis duplex est significarum, a
relucidos, nempe mundiciei, recetu a rebus intmIS a
Cordidis, e accessu ad Deum comparacxe, e frmitats,
unde apud anriquos lancta dicebaneur Cancica, id est, sesc
Firmaca, quae netas sic violari. Hoc duplici sen su rellet
indinidua est Pancticati: quia nOS FeIque DeO (aCF2S, a
affectu rerum intimarum, de a quocum que rlu prophane
sesresat, et rni Deo addicir: quae rero semel Deo con
Tecrara ee mancipaca sune, Pacrilesii genus est, ad alla
cransferre e adhibere. Vnde consecrarioni addieur 
mitas, quae est alcera significatio Cancticaris, et dos rell
Sionis.
Hlac omnia praemisimus veluri praesidia, ad vertus A
madxei conatus, qui religionis lancticarem impetie, de pa
res fere omnes conculcar. Non dicam qua ex superioribus
Facile incellisi vollune, Christianos Canctissima religion
Deolacros, Ecedare illuuie Cordium, et indulsere postuo
consressus, irruminationes: quorum nequidem reltie
in brucis extane, et a quibus eriam nominandis, ne dicasa
Parrandis, abhorrene Philolophi. Praeter haec Cacrilesia, 
religionis mundiciam, tirmitas etiam labefactata elt, arb
erario illo ee verlarili probabilicaris. rsu, quo nihil stacurt
auc rarum est ex lesibus de moribus, sed omni rento opt
nionu circumterimur. Sed regeneratim ad ea qua lupet
sune expendendare spondeam, nihil illi viderur Canctu, al
Cacrum esse. Ouid enim religioni arctius auc lanctiorine
celticudine cognaru deuorione de oratione, quae religiont
Aos, Tructus, e operapretium est. Sed hasreligionis parte
omnino prostisar, dum mentis accentionem, necella
tiam nesat ad orationem, de ad horas canonicas perton
vendas: re cum de lummis rebus Deo colloguimuI, lice
dabiis Deum honorare, corde de animo, voluncarie vas
diltento. Nec reverentius vule excipi de administidu
Sacramenca, Baprismi, Poenicencix, Macrimonii de La
chariltix, vel cremendo Milla Cacrificio inceresse, quathe
Fsoras Canonicas perlolui. Necmelius consulic auchotu

## Folio 195 — 167915642X:0243
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000243.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
DEFENSTO ORATTOHISS
cari Eccleliae, ec cenluris ab illa latis in concumaces, quam
Sacramentorum Cancticari. Vnius simonixe, religioni in-
tensistimx, parrocinium ridetur suscepisse: quare religio-
nis rindicias, corâ hac Sectione prolequar, aduertus se-
Prem Fractatus in illam CtIIO FCTTCO exATAtOS.
ARXZCVEVS SECVHDYS.
Animaduersiones in Tractarum 6. de Toris
Canonicis.
VNC primum Tractatum asgredimur, quo Tem-
Lplum Dei, de domum Orarionis, ridecur mutasse
nundinationes prophanarum cogirationum, ac pene
a peluncam larronum, qui parrimonium Christi San-
duine comparatum, de piorum bona collata in stipen-
dium ministrorum Dei idoneorum, qui altiduis noctu
dinque precibus, rigilias agant aduersus damonum in-
ultus, praesidio sint Fcclelia, iram Dei compescane, pro-
ocene milericordiam, ea dilapident ec orationibus men-
ceraga peractis, quae thane illis in DecCatuIM, d TOTI FC-
Clesix in ruinam, purent se iure emercari, ee in omne se-
us deliciarum, ne riciorum dicam, impune disuere, di-
allis piorum opulenti e pingues: nec deest Amadxi can.
Cae impieraris parrocinium.
PAR A BR APFVS PR FAt VS.
De Denotione es Oratione obsernationes aliquos
ex D. Thoma.
ELFOFONF S. Doctor annectit reluri AOTEIM, Fru-
ctumque arbori e Faecum matri, auc rerius germen
ecundissimum Orarionis, omnium que pietaris Chri-
lanae operum. Ista non actinseremus, nisi ex constiu
relisionis norione, quasi SpOnte PFOAuCrenE, de rel-
eontionem ad opus Amadai indeuoristimum, ne dicam
pium, omni (piricus pinsuedine, et succo solida d0-
rxe expers, Colis pene Fallo cicaris re plurimum Aucha-

## Folio 196 — 167915642X:0244
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000244.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
796
DT5F. TI. SECF. T.
cum reltimoniis consatum, in grariam Lectorum aliquo
Piccaris, ee eruditionis lenocinio condiam.
Deuorionis cum religione cognationem, probacS. D0.
EOF AFT. 2. ab ipsa nominis significatione: devotOS CnINB
dicimus, qui vel se Dei coros dedunt obsequio, vel pre
Calure parrix, ve olim duo Decij, capur cerra morri obje
etanc. Vnde devorio relisionis Feruor est, seu prompla
roluncas, ad perpetuum Dei Famulatum, auide expetens, a
axripiens quaecum que ad Dei sloriam ConduCUnE. FF cuM
voluntas a tine cuise subiicie, comparet in alia auchoriCa
cem e imperium, hinc relisio de devorio, dum nos Dea
Cubiiciune, rim de ius hrabene imperandi reliquis riecuc
bus, ee Faculcatibus, ve dicic S. Doctor ad r. acque ex h0
imperio singulis modum praecribune, illisque immilcet
cuT, non ve species sineulorum generum, sed quali r
monens inestmobilibus.
Einc etiam aperrum cst quod docet S. Doctor, deud
tionem nihil à relisione differre, nisi Forre veactum à la
culcare ec virture unde prodie; quia eiuldem rircuris ell
aliquod relle bonum, illudque promprâ voluntace inta
qui: et cum religionis pars praecipua sic operari quae d
Dei culrum perrinene, accedic prompra roluncas à del
tione, reluri stimulus ee calcar ad ea implenda, qua co
Ferant ad Dei eloriam. Deuorionis aurem d resigion
tomencum, aic S. DoctOr AET. 3. ese divinarum pesta
ctionum, auc beneficiorum Dei actiduam medicationet
In hunc rero ArriculUm CajCTaNUS COIMEHEAEIUI
habet, quod Granacensi nostro estadmirationi; illud qua
reterr ad verbum, quinca ni tallor, parte Memorialis, 
Enchiridii virae Chrictianx, e reluri semmam in seru
annulo aureo et pulcherrimo. Memoranda LuNE rerb
quibus enumerationem eorum qua nobis sUnC Concin
medicanda concludit; Nec relieiosi, inquit, ant rets
sine spirirualis etiam nomine vocari potest qui saltent)
mel in die ad eiusmodi se non transfert: quomodo namq
effectus absque causa, finis absque medio, insula  pore
absque nauieatione haberi nequit: sic nec reliero absq
frequentibus actibus suarum causarum; mediorum vela
culorum. Similes semmas non licet ex Amadai Opule
Io colligere: quamuis enim ririlos ee speciem pieracisp
Eerat, eius camen ommino abnesac rericate. 

## Folio 197 — 167915642X:0245
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000245.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
D E F ENSFO OR AFTONTS.
lonse abest ab excolenda religione, d accendendâ charita
ce, qui opera religionis docer licite peragi, Tolis labiis,
corde roluntaria cuagatione a Deo remoristimo, acque
eo animo sipendia consticura, iis qui Horis Canonicis
Deum columc e demerentur, comparari illâ Ancichristia-
nà Polurione pensi hocarii:
Duabus superioribus de religione e denorione quaestio.
nibus 83. de oratione annectir, eaque olitâ breuitate de
VDCrTate traCtaE, quae Scriptores exegerici muleis volu-
minibus proseguunEuT. Nos ea taneum Celigemus qua
uperioribus appendene, quae singularem habent erudi-
cionem, ee Faciunt ad nostram controversiam. Cum re-
Co orationem latuat APF. F. esse opcrationem mentis eli-
cuam à religione, quae insic roluntari: ad lucem huius
Profundissimae doctrinae, obseruari relim quae habet 5.
Doctor lect. 7. Periherm: mentem scu rationem practi
Cam à speculariua differre, quod ilta FeTUM tanEUM COn-
Ceptus, e indicia formet, practica rero etticiar, id que bi-
Cariam contingere; nam rel rem cosiracum absoluit et
Pertcirnecessario, cum subditur mentis Faculcari de impe.
io, vel inchoactancum, alio(que precibus, de roris inui-
ac, penes quos est rei concedenda, dcimplenda arbirrium.
Sed rirouismodo res sat, semper importat rationis opc-
cationem ad directionem, qux Falsi de reri indicio, et al
enlu carear. Vnde concludic pericionem ee imperium,
elle quidem à roluntare admonence inrellectum, sed ab
Arellectu elici, quia rationis est ordinare: rnde Aristo.
Celes Echic. aic ad optima quxe que deprecari rarionem,
Cliconsentiune Augustinus et Damascenus, dum oratio-
dem, pecirionem quamdam decencium à Deo esse defr.
une, et reluri desideriorum nostrorum interpretem.
ElIC ACT. 3. inferE orationem ad relisionem pertinere;
Quia religio, re dictum est, culcum promouer.
Orarionem generarim delinie ex Caltiodoro, quali oris
Cacionem directam ab egeno, ex subdito ad maiorem, cuius
empecit, sicur imperium est superioris ad inferiorem.
tulque communis ratio est esse actum mentis, rtegre.
Sle explicar S. Doctor r. Periherm. lect. 7. vbi duo gene-
idoxerationum distinsuie. e Tubinde duas formulas
erborum: Primo inguirimus e exprimimus, quid Cr rei,
quà cosicario Cubic, et iudicamus, et proposirione indi
N id

## Folio 198 — 167915642X:0246
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000246.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
190
DISP. II. SFCT. I.
cariuâ lve neset, sive affirmee, nostrum de re iudicium
aperimus. Secundum verborum aut operationum mentis
senus, ad alios dirivimus, cribus de causis, rnde roridene
existunt oracionum species; rocance, eos qui ad lunt
compellimus, vr acrendant, de nos rudiane; InFCFFOSan
ce, verelpondeane; compellence, re impleane qua ani
Moverlamus.
RursuS haec postrema species orationis, Ac imperio
maioris ad subditum, auc voris ec precibus subdiri ad ma-
iorem, in quem nihil porest, nisi sirniticatione delideris,
quod oprantis verbo exprimic. Ilas omnes operationes
2ic S. Doctor ad mencem perrinere, de hoc differre, qua
cuor species operationis incellectus practici, à prima in-
cellectus speculariui; quod huic Coli, qua iudicio de qua
cumque re e proposirione exprimitur, rerum aux Falum
in(E, ee enuntiarione eFeratur, aliis VeTO QVATIOT Ora
tionum speciebus, inest quidem ordo ec directio rationis,
et ad operarionem mentis a D. Fhoma, de Aristorele, et
communi hominum sen (U FCHOCANEE: Sed à veri conte
curione, nocitiâ, ee signiticarione, ac ubinde a Fals exerta
cione de periculo ablunt.
Micum est quam lace parear apud D. Thomam hec
observario, rix vlla est Philolophix aut Theolosix pats,
in quam non excurrac, soluendis intiniris difticulcacibus
Opportuna. Hlinc enim S. Doctor imperium à indicio d
stinctum constituie, quo rule legem xternam Prxedesti
nationem, d omnem Prouidencix divinx vim constare
In eoprudentia opera pretium ponic: _ licet recentiores
toris viribus obsictane, ec ab illo imperio liberrari pexiL
eiem impendere rociferentur, vani camen Punt illorui
conatus, e proD, Thoma nedum Aristoreles, d Capiei
rissimi Philolophorum: Ced etiam communis hominui
senlus puonar, illa rulsari Formula, cositandi et loguen.
di, enunciando e imperando quasi inrerentium consti
cuta AC, illa operationum mentis rario, qua cor difficul.
rares crudirissime de profundissime protigat Sanctus D0
EtOr.
Sed ad OraTIOnC LEdCRMUS AFE. Y. CuIUS INECTPTCtAndG
sratia haec acculimus, definicam orisrationem, (eu decen
rium pericionem, quod ad incellectum practicum, ad alio3
openaionem tuam dirisenrem perrinet. Arque ex ed d5

## Folio 199 — 167915642X:0247
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000247.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEFENSIO ORAPIOMIS.
Enirione interr S. DoctoF ArF. 3. Orationem ere actum rC.
ligionis: ad illam enim perrinet, reverenciam de hono-
rem exhibere Deo, quod maxime sic oracione ad illum
directa, re ad omnium bonorum Auchorem, cui nOs
lubiicimus, ee malorum nostrorum ab illo remedia ef-
dasiramus, quo nullum illi gratius sacriticium iuxra illud
Elalm. 49. Invsoca me in die cribulasionis, ermam te 5
honorificabis me. Omiltis aliis arriculis, qui minus 2d
sem nostram Faciunt; ee a principio polito non ica aPerte
deduCunEuT, INFCFE AFE. X. Orationem (Oli CreatuTX FatiO-
nali convenire; quia est peritio inferioris de egeni, directa
ad superiorem, cuius auxilium eMasirat: rnde nequie
convenire creaturis inferioribus homine rarionis experri-
bus, nec Dco, qui nullius rei eger, nec superiorem habet
aut Parem.
APE. FT. Fx eodem Cundamento elicit orarionis rocalis
rlum. Nam cum duplex genus oracionis ese POsit, pu-
blicarna, priuara altera, priorem esse rocalem OpOrret,
e innocescar populo, cuius nomine d sipendio Aeri
porret: alcera sinsularis à priuaro licet Cola mente per-
sei poltic, convenit ramen roces adhiberi, ve quadam
ena externa, quibus aic Augustinus Epiltola T2F. ad au-
sendum desiderium Canctum, nos iplos acrius excita.
mus. Deinde conveniens est hominem se torum Deo
dedere, ee illi non solum mente, sed Ctiam COrPOTe, e
Voce leruire: Sed graristima ee laudatistima orario rocalis
, cum ex rehementi in Deum affectu redundat in COr-
eus, de linguam soluie in Dei landes: iea AIC. I2.
Oecimo seprimo de rltimo ex principio ad totam quae-
cionem polico, coresic illustrar divilionem oracionis ad
Cimoch. 2. in obsecrationes, orationes, postulationes, (5)
cratiarum actiones. Cum oratio sic quoddam cum Deo
colloquium, de rebus ad Calurem necellariis, primo con-
deniendus est Deus, non loco, sed mence, quod oratio.
Retir, veest assentus mentis in Deum: Deinde eslagitan-
ad lunc quibus exennis, quod postulatione AC, aue sup-
Plcarione, sed coris riribus enitendum est, re optaris
Luamur; ee varia hinc inde argumenca arripienda, qui-
dus Deum ad roca nostra Aectamus, hxc vero loca argu-
mentorum, rel a Deo sunt oblecratione, Peu Cacra Con
earione, qualis es illa Daniclis, propter temetipsu
l ini

## Folio 200 — 167915642X:0248
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000248.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
200
DiSP. II. SFCT. L.
inclina Deus meus aurem ruam, vel a nobis ipsis allu
inimus, srariarum actione de beneficiis aCCepEIS, VE PO
ciora obrincamus.
Sed ad quid ista conserimus: Veinde imlicet Lector,
quis nos melius Orare docCaE, an D. Thomas a quo illu
omnia didicimus, an Amadxus qui orandi genus insinuati
quod non sic ascensusmentis in Dcum, Ce d ad Furilia qua:
que voluncaria cuasatio, qua non Deum reucream
Sed rideamus ex aspernemur, non dignari illi accenderet
etiam dum rogamus, re Tubueniar nobis, de aliis guoru
stipendio rivimus. Scio Caramuelem hanc de oratiolte
explicaram suam opinionem, rocare vireinem (5 mas
culam quae nihil moretur, anxie relisiolorum (crupulos,
quxe orationem ad Deum caecam ec claulam, ad rasta
quaeque proventam, ab omni macula peccaci vindicet.
Sed viderit Amadaeus qui Caramuelis restisiis insiltu
his probabilicaribus masculis de rirgitibus, relisionei
funditus colli, nesata Deo accentione, quam sireculave
ris seruo re alloquenti, rix sensus communis composu
bendus (1S.
DARACRAPHYS SFCNNDVS.
Refelluntur propositiones tractatus sexri de horis
Canonicis.
V AMY ZS de OratiONC GUIX ex D. ThOMA rect
mus, hunc tractarum convellane pauca ram en ac
denda sunc, ad Dominicanos à calumnii rindicandos, et
quibus sustragia perir, pro luis propolicionibus deplord
cissimis.
Primâ Propolitione, Cacerdores qui ofticium diuinuste
voluncarie distracti recirane, asseritur auchore Aloriolu
FIStACETC PEXCCPTO: Sed adeo Falla de invidiola Amadic
visa est haec proposicio, e quam illi adiunsie reluei la
mumerunco, qui ofticium non modo roluncarie dilti
Atusrecitat, sed qui etiam omnino pracermietic, ant
sencentiam iudicis Tructus beneticiinon debere restirueren
et licet relit maxime veram que obtinere, non audet la
men manifelte probare, luosque excepris paucis dit

## Folio 201 — 167915642X:0249
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000249.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
DE F F HSTO O R A PTONIS.
Let
damnare, ec ipsimer Alorio cui ad Ecribitur improbari.
Sed suis purgatis maonis nominibus nostrum S. Ancho-
nini, Durandi, Syluestri, Paludani, ee nequidem D. Tho-
ma excepro, munie reprobabilem, ac securam Facie, addi-
cororreltimoniis hoc aroumento, quod Caramneli de-
monstratio est, qualibet Peripaterica cuidentior: Eccle.
lam precipere non posse actus internos, qualis est actentio
Mencis, ergo eriam si desic nihil peccat, qui penlum ho-
Carium soluir, e ofticio ras à mence de industrid recirato,
tructus Pacerdorii (uOS Pacit.
Sed detendenda est religio e innocencia nostrorum
hominum: hosenim Amadaus passim, sed hic maxime
lacestit, de plus odio nobis prodest, quam posser obsequio,
Cum communem faciat nostram, e pietaris Christiana
caulam. Suspectam sidem nominis habebam, quod D. AN-
chonini, Spluestri, Paludani ee D. Thomae Suffrasiis alcri
etis, caceret loca rnde depromplerat, quod camen 2d
cem quam molicur plurimum conterebat, sed contencus
alorum Aide rerulisse restimonia, noluic indicare autha-
um libros, ratus re res erat, iis lectis calumniam in ip
lius capur esse casuram. L esi D. Anchoninum 3. PaFE. FIt.
3. C. 4. 5. 8. leoi Sylueltrum Verb. Forae quaest.5. rbi de ac-
centione ad horas, referementem D. Thomxe se Paludani,
uos eriam irculat Amadaus, e ex illis stacuir ad pensum
orarium adhibendam acrentionem cuim inchontur, ita
C ex Paludano, non ab imaginatione, sed ab incellectu
lacrecicario proficilcatur, et l inter orandum mens eua-
secur, subinde renocandam, ne re inquic S. Doctor pri-
haincencio omnino delinac, et cà stance quaelibet cua-
Satioinvoluntaria, caret Deccato mortali, eO verO STAIAE
orquor incer recirandas horas, externisrebus qua nihil
ad ofticium perrinent distinentur: e cuocancur ab atten-
tone neceltaria. FTac D. Anthon. e SyluCAEF Ex D. AN-
onino e D. Thoma. Qnid de Caietano dicam, quid de
Boco: Illinon solum propolitionem damnane, Ced fun-
amencum eriam ex Cacamuele convellunt, de arcentio-
dem incernam necelsariam probanc, Concilii Laceta-
enus verbis expressis Innocensii cap. dolentes, de cele-
pacione Mictarum districte praecipimus in virtuco obe.
centiae ut divinum ossicium nocturnum pariter (3) duur-
num
quancum eis lnempe ctericis) Deuo dederis, sudiose

## Folio 202 — 167915642X:0250
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000250.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
2C2
FS P. TI. SFCT. T.
NeC diCaS aCtUM taNCM exTerNum prXeCipI: nam PLa
ter quod haec verba aliud Conant, mens Concilii specta-
bat actum incernum: quia externa recitandi consuerudo
ramdiu recePEA Crat, virium tantum Suberat modo FCCI
candi. Nec rerum est, quod rniversum assumunE, actum
internum subtertugere praecepta Ecclesix: nam Clemen-
tina Muleorum de harerieis, excommunicatione ferit eos
qui odio relamore, interno cerre affectu inquirunt haere-
EICOS, AUPINGNIFETE PEXFETMILEUNE. Ex hoc omnino ne-
ceste est, cum actui externo indiuiduum esse oporreac in
rernum: nulla vero esse porest intimior cognatio horun
actuum, quam orationis rocalis, cum internâ artentione
_ ReveTeNEIE, quae SInOStFZ VOlUNEaTC SCIUNGANEIE, nOI
caret peccato, orario eriam arbitraria, Xt nullo Praecepio
Pexlcripta.
Acque hinc nostram sententiam COnFrmaUS. OuIS
dubicet prxeceptum orationis ad Deum, lonse arctius 
sare conscientias, praecepto iciunii, quod lonse praestan
eius sic bonum mentis oratione Deo oblacum, quant
corporis exicinnio: Aequi ex D. Thoma ciusque dilcipu
lis, praenaricatio praecepri de icinnio, non caree lethalt
peccaro, ex variis capiribus supra Paris explicaris, quod
praeceptum Pcclehasticum de iciunio sic reluri designatio
juris nacuralis ex diuini praecipientis iciunium, remedium
veile expiandis se cauendis peccaris, de menti ad FCrUI
diuinarum contemplationem ee affectum promouenda.
Ouis veroignoret orationem ad hac omnia bona com-
Paranda, ieimnio eficaciorem eAte, _e ab illâ nostram la
lurem pendere, re docet ApOstolus ad ROMAN. 1O. Qus
cumque inuocauerit nomen Dei Caluus erit: vnde quatuol
oradibus ad salurem consticuris, innuie ApOctoIuS nOS
Faluos seclusa Ade esse non posse, sicur nec orare sine tide,
nec credere sine predicante, nec praedicare nih ex mistione
diuina. Praeter hoc commune omnibus prxeceptum oral
di, quibus cura Paluris incumbic; accedie aliud onus, IIS
qui beneticia portidene, ex sipendiis piorum charitate
Collaris. Nam sicut eleganter aic Granarensis arma dete-
renda lunc, non Polum iis qui ab inimieis viex insidianes
bus sibi timene, sed iis maxime qui MiliEIaM CXCFCCNE:
ita orationum armis, omnes ad vnum instructos elle
oporter, concra spiricualia nequirix, sed illud pensum

## Folio 203 — 167915642X:0251
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000251.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSTO ORATTONIS.
Peaererea exisitur a ministris Ecclelix, ad hoc instituris, et
largissimo sipendio donaris. Juis rero postic in animum
inducere, Ecclelia preces satas exigi à Cacerdoribus de cle-
ricis, ad exorandam divinam bonitarem, ee maiestarem
colendam nulla acrentione, e neslecto omnis pietaris
ludio persolui poste, ia riris, rirginibus, de monialibus
Deo Caeris: Si icamentem piorum lua bona larsientium
licear interpretari, pessime his laxsirionibus ee lanctioni
dus, consultum erit Deihonori, et Ecclelia Paluti, neque
enim sipendiis ec praeceptis, imponendum crat onus
huiusmodi orationum, quibus non colitur Deus, Sed in-
honoratur, nec misericordia conciliatur, sed ita Prouo-
Catur. Ouid enim a reverentia in Deum, a Caluris cura, ab
Ecclesia detensione, alienum magis, quam orario labiis
cenus prolara, cum roluncaria meneis cuagatione? Vide-
de Caramuel quid sibi sensus ec animi fuerit, cum opinio-
tem quxe haspreces eximit ab omni culpa, virsines vocac
Ce masculas.
Atque hinc convellitur alcera propolitio primae adiun
ita Sanctiones Concilii Laceranensis d Pii V. quibus Bc-
heticiorum Fructu mulcaneur, qui penlum hocarium (0l.
dere neglexerint, non exigere indictam resticutionem,
ance sententiam à iudice latam. Omicto has constiturio-
es huiusmodi incerprecarione irritas, ac pene ridiculas
eri, cum rix rnquam audirum sic, à iudicibus in clericos
aguilicum, qui ofticio deesent: _e cum Amadaeus agnOL
dceleemosynis piorum, consticura beneticia officiorum
Causa, re qui ista negligant implere, nullum ius habeane
aprouencus bencfciorum, quos proinde nequeane lat-
conscientia, veirem Furto sublatam rerinere, quia hoc
accum cumutatur Cacrilegio, dum bona ecclesia Christi
Canonine empra lisuriune riri Exicuro masistro quam
Christo digniores.
Nequehuic licentix ec laxirari Favet SOt0 quaest. Citata
Ac. 6. Colum hocstacuic, omisso pensohocario, non esle
oines beneticii prouentus resticuendos. si implera fue-
c alia onera ec munera adiuncta CacerdOriO, DEXLCF Pen
um ofticii compenlandum, si omictatur, deductis aliis oHi.
umuneribus, quibus fuerie sarisfactum.
duod ad secundum primae proposicioni aciunctum
brollarium arrinet, lisere oficium alii recirandum no.

## Folio 204 — 167915642X:0252
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000252.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
204
DT5B. TI. SEOT. I.
minebenesiciarii permictere, ex principiis posicis aperce
convellitur: nam cum pensum horarium sic ofticio anné
xum, de relur individuum, consuecudine cecepta, de com-
munipiorum sentu, censetur elle onus, re dicitur perto.
nale, quod proinde nequeat aliena operâ persolui. ll
immerico in huius laxicaris parrocinium aduocatur Syle
Ser Verb. hocae quaest. dict. 3. nam cum dicit concrariaus
sentenciam curiorem, id aduerlacive non comparatue
Cumendum est, quasi cura sic opinio, quae pensum hocd
rium negat esse personale. Adde eo loci agere de oAAiciO,
non privarim led publice in choro persoluendo, cui mi-
nusmali sic, alium sutticere in absentis locum.
Sed nullus hic Anis est Falsitatum: exloluit ab hoc onere,
e0s qui legere nequeant, licet memoriter posint horau
recitare, e huius indulgentia Sorum Falla auchocet
inducic. Liberalior est ex chelauro Caramvelis, ab octicio
eximic, quorquot nequeunt solihoras recitare, licet co
piam habeane locii, qui alternâ reciratione laborem levet.
Bchocnomine putac Caramvel, cum Diana e Sanction
exlolui in torum ab hoc penso, quia adiurorium locii Fauo
est non contemnendus, at grariarum ea lex est, ne inutu
oberudarur. Onis non mirecur adeo fucilibus areuc
Fransi pexecepta Ecclesrae, irrica Reri consilia piorum. Qua
uas opes ad id sinc dubio conculerune, re Bacx hude
Dei, Cingulis diebus celebrarentur, cum id fieri poset sine
Sraui noxa Ouam vero cemere caulari d obtendere pd
celt, qui licer lesendo, aur Colus, nequeat perloluere lal
des Deo, Polsic camen minori labore memoricer, ee a
iuncto socio, id que nolit, hoc solum nomine, quod sracta
de Fauore non sic inuiro rrendum. Sed concendo immet
coinvicum esse. e inique reculare adiumentuu, quo i
Persoluendo oficio leuetur. Ouis non miretur has arsuc
eleuandis lesibus excogitatas: quali non sc compettu
mens Ecclesiae, ee piorum, qui ex asse haredes insticuet
clericos, ve diu noctuque Deum colerene, de hoc onusto
ciculis libi impolicum, cum derrectare, cum leuius ett se
rendo, ee ad lune Pocii, qui alcernâ reciracione minuan
laborem, auc ad sc Faelicitas memorix, quae legenditast
dium ec rxdium collac: Videntur his euanidis Cubrilicat
bus, regem illum imicari, a quo cum Crnicus rosaret B
sestercium donari, respondit acure led illiberalicer, Celtet

## Folio 205 — 167915642X:0253
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000253.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFEN BTO OR AZFONYS.
cium esse donum minus liberalicate resiâ, quod non de
ceac a principe erosari: cedo igitur calentum inquie Cy
nicus, maius est inquie donum quam a Crnico Deri AuE
capi debeat. Non distimilibus praectisiis, de illiberalibus
argumentis Amadaus ec aliqui Theolosi eludune ofticia
Pieraris, Fallune Eccleliam; de lesibus divinis aFque EC-
Clehalticis ludificantUE.
Secunda huius Fractatus propositione, Moniales ex
Lettio leuantur a Pensohorarum Canonicarum priuatin
Loluendo. Cerrum apud nos est, illas minus eo oneresca-
uari, quam relisiolos, qui ex eleemosynis riuune, aut Cle.
ricos qui Cacerdoriis poriuntur: quia dorem conculerune
Monasterio, qua ali possune, vel industria ralene, ve sibi
victum comparenc. Si vero haec desine, id est, si susten-
cencur eleemolrnis rel redicibus eorum, qui monasteria
ExcruxerunE, _ dotarunt alendis rirginibus, quae Deo
Pacent, et inducta sir consuerndo in Monasterium, hocas
publice recitandi; perinde existimo hâc lege reneri ad il-
ud pentum, ac Clericos e religiolos protessos. Dui hoc
Penso Theologi eximune Moniales, ee protessos lacris
hondum iniciatos, incerprerandi sunt de iis, qui sua dorc
auc industria riuune, non piorum eleemosynis, CuM PrO-
dencibus à Monasterii inttirutore relictis, nec inducta et
eruata, vel vinquam invaluit consuecudo recirendi ost-
Clum. Acque ab hac sencentià non lonse abest Caietanus,
Cum docet reliosolos, ex lola profestione non astrinsi ad
horascanonicas, nisi accedane aliirituli, à sipendiis et
leemolynis, rel à consuetudine, de hâc conditione exculo
obinionem Serrae, aliorumque Thomictarum. Ouod rero
eterr Amadaeus ex Caramuele, et Villalobos, non polte
laduci in Monalteria monialium consuccudinem hotas
anonicas recitandi guae vim habear legis, quia deest ad
oc neceslaria authoritas; Duis enim id iuris contulit pue-
is imberbibus 9 fammis, a quibus inicium sumpsit haec
Consuecudo? Eficacissimum rocat Catamuel hoc argumen-
cum. Fgone dicam furile, subcilius Cane est, quam Coli-
lum: Sed his nusis auc arguriis mire capicur hic author.
Aec verius est quod Amadeus aHtert ex Arasonio, Serra,
calleso, huiulmodi consuecudines Monialium ex deuo-
lione voluntaria servandas esse, non sricto iure, quod
er conscientias. Hac omnia conticta dico in sratiat

## Folio 206 — 167915642X:0254
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000254.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
200
Fallere in locuroriis. Sed guislla lemere inltitura asel
Monasteria rirginum, re suas ip (a leges condiderint, neque
a suorum ordinum peaelaris, vel ab Episcopis, vel a Sede
Apololica inducta SInE AUE FAITeM CONAEMIAEX: aEque
hinc ralide praecluditur effugium Caramuelis, pueris um
berbibus deesse auchoritatem inducendi, consuerudine
quae ligenes cum paucissimi, auc fere nulsi sine Ordines,
qui a suis praepolitis, ec Sede APOStoliCA NON FEDCtANL
vim sui insticuri; cujus nobilissima pars sc, penlum ho-
rarium ad landes Deo persoluendas. Sed de hoc tractatu
Patis: 2d Sacramenta accedamus.
DT5D. TI. SFCL. Il.
Mxonialium, quibus adulari visum est; re cempus chore
e ofticio recitando impendendum, non sic illis relision
SeCEEO DECMIDA
Animaumpontes in varios de Sacramem
Tractatus.
E Bapeimo Sacramentorum primo agic Amadau
Flactatu rndecimo, ee de marrimonio poltreme
Salramentorunt Lractaru decimoquarro, quem fereio
cum expendimus, excepta prima propolicione ad hune
locum remissa, quod actinsat marrimonium, qua Sactd
mencum est. Dehociritur alii (que Cacrameneis qua pas
res lunt religionis nobilistima dispuraturi sumus, si prius
Cacramentorum cum relisione cognationem paucis et
plicuero.
ARTTCYLYS PRTMYS.
Communis nocio Sacramentorums
dunari homines possunt, nisi aliquo sienaculorum seu sa
NACRAMENXORVM CUHE LCHSIOHC HCCCHIEHAMeMEUL
Dlusisnorat, nili curmpua secta L alaLa LHCTIECO
lebris Augustini senceta libro 19. contra Faustum Cap. L
In nullum nomen relisionis, seu verum, seu falsum, cod

## Folio 207 — 167915642X:0255
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000255.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEFENSIO REEZCTONISS
eramentorum visibili consorrio collisentur: Cunc enim veluri
cingulum, cessera, de signum militare, quo duces (uOS
milices donant e insigniune; re internoscantur: e ad
hocinsticura rantum, quidam male opinantur ese Cacra-
menta; quali hâc rnâ rarione dicaneur sisna rei Cacrx Can-
Ctiticantis nos, quod a prophanis e echnicis nos legre-
sando videantur Canctificare, id est, Deo mancipare
rerae que religioni addicere. Neque alia Panctiticandi ra-
a0, aurvis, inesse ridebatur Cacramentis antiquae legis,
Quibustamen D. Thomas rnam se communem nocio-
nem cum nostris hanc constiruir. Sed qui ita sentiunE, et
ad hoccancum valere rolune Cacramenta nostra, male
Contulune dignicari Cacramentorum legis gratix; neque
conseablunt ab haeresi Sacramentariorum, quibus paria
lunenostra Cacramenia antiguis: nam externa illa ee ad-
Modum iciuna insticutio, Ceu Canctificario, non eximeree
bapritmum ee Fucharistiam a racuis e esenis elementis.
lo legis ceremonias deijcir Apostolus. Aliguid er 50 al-
dus, et lanctius, de noltris Sacramentis elt cogicandum.
communis Parrum ac Fheologorummens est, institu-
laeste, reluci caulas morales, vel instrumenta phylica
flacix nosrere lanctificantis. Flinc meriro sunt accensen-
ad peaecipuis religionis parribus, et tundamentis Eccle-
SIX
Cria vero S. Doctor ponit, quibus eoram actruie reli-
slonem, nempe mylteria qua hdecredimus, leses divi-
as implendas ex charicare, unde plenicudo legis ab APO-
Colo detinitur, et Cacramenta, qux spem roborant, col.
acionegrarix: unde Fides, e Chariras procuune reluri
 e calorabione, quibusmycterin credimus, de legem
soleruamus, e CaluEe xeternam comparaUS. Muleis
ne relisionis parres conveniunt, nec ditterunt pauciori-
DuS
quae non est prosequi huius disputationis. Certum
Corieine divinas este, nec poruisse poni aur insticui, nile
eo auchore: sicur ipse Colus nouie mysteria divinitatis, e
delare porest, ac leses Cancire, quxe nomen ac vim di
Amarum habeane; ita Cacramenta Ceu Pacriticia ad Deum
elrcinec instiruere re certa sirna caulalque, unde sraria
olluat, augeatur e peccati abstergantur Cordes: hinc
epiendis vel administrandis Sacramentis, neceltaria
potiriones idonex, pro cuiulque disnitare ac tructu,

## Folio 208 — 167915642X:0256
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000256.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
205
DiSD. TI. S Ex T. II.
quae Sinostra neglisentia desine, incurrimus lethale pec
CaTUM. NecminUS Graviter pecCanE, qui ab insticutione
Christi recedune, id est, maceriam ee Formam aliam au
hibenc, quam Ferat rus ee craditio à Christo ad nos rIque
derinacas
F A R AGRAPHYS PRZMVS.
Defenditur sanctitas Sacramentorum contra pri
mam proposicionem ex Tractaiu de Matrimonio.
PA vero aurtiore Sa aleritur, non ese peccarum, la
Leramentum marrimonii peccato mortali implicitui
inire: non auder proposirionem detendere AmndXus, Lec
duo centat; primum exculare Sa exmendo textus rnd
Tublatum es ro per procurarorem, Matrimonis Sacramen
tum accipere; non esse peccatum: quod reruim esset,
sencentia Sori obrineret, macrimoniu medio procurd
rore initum non ligare, nec rim habere Cacramenti, de
nec coniuDeS MUTO COnSen(UI COTA FaTIII FCCEHINE
Deinde in Durandum alio (que Theologosteseric propd
sicionemi, ne excepro quidem D. Thoma, quod sentet
ciam aduerlam Durando, nempe macrimonium elle re
rum Cacramentum conterens gratiam, probabiliorei
dixerie.
Sed esto ica sr; haec verba interprecanda sunt aduer lat
uc, secundum regulas S. Doctoris, non comparatiue e
mente Probabilictarum; qui ex rerbis comparatiuis u
Ferune verarrique sententiam cucam ette, e probabilens,
probabilicate non impedita; quod alienum eH à S. Docto
re, qui nullam opinionem quam libet probabilem, s tas
Ca sF, et legi repuonans, docee disuidentibus Doctoribu
exCulare A PCCCAtO. Cxterum Rante rer a ratione Sacta
menti, e alterta Marrimonio, ICu COLaM, CCu mect
procuratore celebrato, cerrum est lethali DCcCatO nOn C
rere, A celebretur ab homine Por. lido ee Caucio lethat
Deccato: idque videtur repeti ex duplici capite. Nart
cum ex veriori sencencia, non alii sint huius Sacrament
ministri, quami ips coniuges, vlero cieroque Abi Sactu
menri praciam imperrientes, sreacu peccati implicenc
dund

## Folio 209 — 167915642X:0257
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000257.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
DEPENSTO SACRAMENTOEVM.
209
dum conferunt aur recipiune sacramentum, verimque
etiam peccant, tum collarione, tum Cusceptione: idque
certius ex secundo capire, quia obicem ponune Sacran
enco riuorum.
Magis dubium est an collarione peccene: distingui
loler duplex genus ministrorum, quidam lune deltinaco
ad hocconsecrari, e graria donati reluri sipendio, re
lone funsancur munere; quales sunc Episcopi, Sacer-
dores, reisine dubio granis peccati, si illoris, re dicitur
manibus concrectent res Cacras, e sibi conscii culpx le-
chalis, CONFeTANE SACFAMICNEA. AB hOC OMeTC exIIUHE
Guidam ministros secundi Ordinis, quos rocamus neces-
sitaris, qui occatione porius, quam destinato baptiZanE
Paruulos, cum deest Sacerdos: huius Ordinis ministerio
videntur funsi coniures, dum sibi conterunt Sacramen-
cum. Declarari poresthaes ministrorum differentia, corum
qui regibus famulantur exemplo. Nam Si quis occasio-
ne daca, cum absunt ministri cesii, inseruiac principi, ni
il peccat, si Pordidior sc, quia tiullo stipendio id obse-
Guium praestat: rerum eos qui apparent primo sradu, de
dalunt regi cum sipendio, oporret ornaciores elle, ee l
Cultum neoligant, loco mouentur, quali in regiam maje-
larem iniurii, aburantur sipendio consticuro, reregi in-
cerviant decentiori forina de Ratii. Pra de ministris Sa-
cramentorum sacuune plures Theologi.
Dux cadein propositione congerit Amadaeus de ordi-
ibus, excepto Sacerdorio, ne D. Thomam eiusque di-
cipulos carpendi vilam occationem praetermittat, retel-
am Paragrapho sequenti rbi duas de Bapti(mo PropO-
aiones expendero.
PAR AGRAPHYS SFCTHDrS.
e dua Propositiones Mlareria dubia Sacramentt
Baptismi.
Pramque junsimus quia eodem nicuntur aut retel-
uncur principio: L. Parris Dispur. P. Quatuor dictin
Cimusciasses materixe es FOrmX SaCramentOrum; in Pri
a, reponitur certa et licica, altera extrema, continetur
alo nulla, cerria quae ad primam accedic, complectirus

## Folio 210 — 167915642X:0258
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000258.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
210
OTSD. II. SECZ. II.
maceriam ralidam, sed illicicam, postrema quae propior
est secundae, habet mareriam certo illicitam e omnino
dubix efficacixe, qua Dispuratione ciraca, diximus num-
quam rei licere, cum aperrum adic periculum irriti Sa-
cramenei, nisi exauius malum ingruar, nempe damnatio
Pueri, aut adulei morituri sInC SACFameNTO.
Etis ita constituris, Facile est de veraque proposirione
iudicium: primo asseritur licicum esse in articulo necelli
catis, bapcilare sub conditione aqua rolaceâ, quod non
improbabile, id est, curum ex Probabilistarum resulis
censet Bauni: D. Thomas 3. PaFF. Guaest. 66, a1c, 4. 2d 3.
nesac baprismum feri posse Canguine animalis, aur rino,
aut quocum que liquore alicuius plancae, maxime li astc
expFimatuT. Nec raler aroumentum Amadai, ab aqua
(ponce Auente ab arbore, maxime post pluuiam auc sla
cie relolura, quam Toannes de la Crux ait idoneant
esle mareriam baprisino non, alchimici liguores, hi enint
expresti ex herbis eliquaris lonsius recedunt ab aquâ ele
mentari, ea qua sponce detluit e rice relarbore, qua vis
aliud est, quam plunia nondum in vitis substantiam con-
verta. Si hic decur locus probabilicatibus, quid recet ba
prismum Reri quocumque mixro, ex probabili opinione
Medicorum, elementa mixris inesse secundum luasfot
mas pautulum refractas: Ouidni Canguine, cum illi mus
cum insic piruica, quae nihil differar ab aqua: Ouidn
etiam vino, ex duplici opinione probabili, facti rnâ, lo
lere aquam rino miscere caupones, e alcerâ juris se
nacura, aqua vino mixexe etiam modico nihil perire
vino; in quam aie De Luso opinionem, pedibus mant
bulque, ire Collegium Romanum, ve conversionct
aqua infusae Calici immediacam in Canguinem detest
danE 3
Sed quis erir probabilitacum, id est, inepriarum et et
rorum finis, ec modus: Ouidni etiam quod habet le
cunda proposicio, probabilis e tucus sic baprilmus luc
conditione, cum Caliua de sudore. Ouem sine dubio de
Fenderet Amadaeus, quamuis damnatum à Gregorio 
Decretalibus ciculo2. 42. de Bapc. Cap. penulcimo, rbi lta
ruieur: Nallatenus dubitandum, eos verum non habet
Baptismum, in quibus verbum (s elementum, aut corum
alterum est omissum; nec pre Christianis habendes, ques

## Folio 211 — 167915642X:0259
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000259.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
DEFENSTO SACRAMENZORVH.
d arriculo mortis constitutos, propter aquae penuriam, ali–
quorum simplicitas pro bapiismo saliva conspersione lenivit:
nihil inguamI, MOxaretur hoc decretMI Amadaeus, nis
opporunistimum iudicallee, ad imprestionem in hoctes.
id est, in DominicanOS FerC OINCS, NeC exCCPEOD. ThO,
na Faciendam; qua numquam acrocius graltatus est
quam addirionibus ad has eres propohtiones: Ouare re
allius conatus Fransamus, sIc
AR FZCVEYS SFCYNDVS.
Depellantur infinita calumniae Amadai a D. Tho-
ma ejusque Discipulis.
IVm tuius Opusculi examen aggrestus Cum, haere-
bam dubius de Auchore; Led pFOSFCHILLOEOCCUErC-
cune arsumenta, aut restisia Theophili Rarnaudi, id est,
Calumnia libri Deimmunitare Crriacorum, DC AbColu-
tione Moribundi hic collectae; VE pene inWituS COgaFCrC-
sere, non porisse ab aliầ ofticinà prodire. Odium in Do-
nicanos aliqua affectarione laudis occulcarum passim
emicar, reluri slobi isnei e mence Veluuio. Sed his
Poltremis propolicionibus maiori qnam rinquam ri
cumpic; et OmissO de quO ASCNAUM CFALAFSUIENEO, 10.
uo est in lacessendis et lacerandis Dominicanis, quibus
indicias debemus.
PARAOR APHYS PR TM YS.
Summa calumniarum Amadat.
CCASFOME decreri superioris, quo Pontitex dan-
nac Baprismum, cum Caliuâ ee sudore, incempestiue
omnino irruir in Dominicanos: e primo Paludanum im-
luclongistime policum, guaesicum opportune imporcu
. Pecir an Baprilmus ille post decretum Pontificium Ac
de
denullus; et starim inducie Paludanum absque For-
meine neganrem, iurea id quod crudir in 4. dist. 24.
Ie
2. Nullam propositionem, notam per fidem insu-
aii

## Folio 212 — 167915642X:0260
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000260.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
212
sam esse, cuts subjecum non sit Deus, quantum en n que
pradicatum sit Deus. Hlaec aurem proposicio: Bapelat
spuro non est Christianus, non haber pro subjectoDcuit
quare addic ex Paludani principio, nullam conclusionem
Fidei posse deduci; quod ex Suares ait Fidei apexte repu-
SMarC.
Euerso et contorro Paludano, Tabienam Dominica
nuri eodem relo impetit: ille Verbo Excommunicario lla
cuic nihil ab Ecclesia Falsum damnari, nisi dicat FIXret
cum esse; quod in hoc decreto Pontificio desideratur.
Videtur omnes Dominicanos ad internecionem depo-
Ecere; quare his duobus eodem celo perempris, cerrium
adjunsie Canum omnium Dominicanorum sibi inten-
siltimum, sc la(a Majestaris Pontificia reum perasit, e
quali Hlarericum craducit, quod Canonibus Ponciticus
non alserac authoricarem Librorum Canonicorum, ned
ab omni laptu etiam contra prudenciam, immunitateM
Poncificibus, (eu in contirmandis religiosorum Ordinibus,
Ieu in Canctis Dinorum albo referendis: aduersuS haC ETIA
Cani dicta perinde ac contra critaucem Cerberum fulm-
nac Centuris Turriani, Banneli, AFrIaBX.
A Cano invehitur in Cajeranum et plurimis erraribus
Sravat, porissimum quod probet Bapcilmum Christi no
mine collatum, contra exprelsum decrerum Z achariae 1n
cap. Synod. dist. 4. de Conl. C an. 83. Bec de causâ illum
Punsie Spina rerbis, nec illins cantum erroris acculat:
Plures addic propositione prima de Marrim. rbi notat
contra sensum Ecelelix, securum opinionem Durandi,
nullum Ordinum esseSacramentum, praeter Sacerdorium.
Frroris de Bapeilmo locium dat Syluestrum immo mira-
e LectorV. Thomam, illique instruit insidias ex 4. dist. 5.
arc. 2. ubi referens aliorum opiniones, sic praetatuI,
quidam dicunc, si desit intentio mentalis baptisanti puo
ram, pie creduur quod summus sacerdos scilicet DeM)
defectum suppleat es salurem ei conferas: AF Amad. uIS
punienda Fraude, cralis primis verbis quidam dicunt, re
ligua retert quasi dicta a D. ThOMA ex PFOPria mente, 
delicincentio baprisantis, suppleri à Deo. Nec COnCeN
cus impesisse in hunc errorem, adjunsie alterum ad finent
secundae Propositionis de Baptismo Marerrii. Sed ont
nium acrocissimum habet proxolitione prima de MavI
DF5P. TI. S EOT. II.

## Folio 213 — 167915642X:0261
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000261.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
DEFENSIO SACRAMENTORVU.
monio, rbi D. Thomam in 4. dist. 24. Guaest. 3. QFF, L. aIE
collere Epilcoparum a numero Ordinum de Sacramento-
rum, ac proinde omni graria racuum _E exPerreM FaCerC,
e ex Perro à Soto depromir centuram hareleos in Ma.
Sistrum.
Placuie Eynopsim Facere accusationum Amadaei, ve
agnoscar L. ector sidem promistorum, hâc farrasine calum-
rarum abloluisse, cum rlcimis de immunitate Crriacorum
lea scripse, Cnstum nunc parce exhibeo cras in indice
niversali ad singulos quosque Cyriacorum, plenas euppas
uus vappa proxinabo. Nec dubiro quin ca qua in hanc
Propolicionem conjecie, sic Frasmencum, illius indicis
Generalis, cui creditur esse immorruus, quasi postremo
Omnium OperUM, FOFEC IIIatuTa MOrre interruPEO, cui
more pictorum inscribendum est, Faciebat, ret absolutu.
rus si licuiset eram.
Sed ad rem: Prima ec expedira respon lio, ad plerasque
larum objectionum est, nos Dominicanis minime aste.
ere immunicarem à quocumque laplu, ee sicubi calpi-
enc, e a vero aberrene, non exculare, maximecum à Ma-
filtri communis e curissimi ducis restisiis sponte rece-
unc, quod interdum contisit Cajecano ad purpuram a(
amipro. Praecerea duo illorum laplus invidiole in maius
algeri, de cum Facile possent exculari, in prauum ec ab
orum mence alienum sentum decorqueri. Postremo
elpondeo plures illorum scriplise ante Concilii Floren-
u ee Tridentini, ac decreta Ponciticum, quibus quae
ciones prius in medio relictas detiniuere: qua les sune de
Mlacrimonio per Procuratorem inito, de Minoribus Or.
unibus, aliae que id genUS COMFKOVCELIX. Dico candem
peralque harum acculationum, ac fere omnes, in CapI
uchoris recidere, ee Famae auctoris nocere magis, quan
ceularorum innocentia.

## Folio 214 — 167915642X:0262
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000262.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
25P. l. 52C1. 110
PAR AGR ADHYS SECYNDVS.
Defensio Paludani. Armillae. Cajetani es C. an.
Psrniuertim prxemissis, ne videar difficultarem rilam
LLsubcertugere, ad singula respondeo. Imprimis Pa
ludanum scripeis, pietare, nobilitare Familix, qua ctiam
num in Callia Roret, e Parriarchatu in Frierololrmitano
celcherrimum, immerito carpie cum Suares AmadXuS,
nec aduerrie illius assertionem nedum exculari polle
sentu Cacholico, led ommino admitrendam, si accenda-
mus illum agere de propositionibus Fide diuina credendis.
Ouis vero nelciar, eas hoc differre à propolitionibus de
monstraris, aut probabilibus, quod illis astenciendi rnicd
sic ratio Deus, eiusque revelatio omnium credendorun
unicum medium se argumentum ? Ergo nihil cemete
Scripsr Paludanus rerbis supra ex illo relacis: HOC CnINI
tancum Renificare roluie, aPertionis cuiulque Fidei vin
cotam esse à Deorestance, non ab arsumencis hinc inde
Peticis.
Armillam seu Fabienam Paludano vinctum eodem ca
lumnix vinculo pursare est Facile, adhibica dictinctione
Scholae ex Cajetano, duo esse genera damnandi propoli.
tionem haereticam, nempe rerbis exprestis, quod Caje
canus dicerer actu signato: vel actu exercito, cum cenl
ris, aliisque id genus loquendi Formulis, qua pondus a
vim habeane sencentiae, proposicionem damnancis haere
Seos, qualis est illa Gregorii decernentis, immo ee ptu
bancis, non licere dubitare baptismum cum saliua (9 
dore non facere Cbristianum
Isis duobus Dominicanis leuirer lacesticis, Canum lib
Prae omnibus Dominicanis innilum srauar triplici excola
nam supra memoraro: Ced miror aulum damnare, quo
Canonibus Pontificum de Moribus, de insticuris Ordt
num Religiolorum, ee de Sanctis in Diuorum album se
latis, non asserat parem cum Libris e Scriproribus C
nonieis auchoricarem, quae illis rix astrui porest ciera l
dei perniciem. Cerre h quae sir porestas concelta Fcctetiu
detiniendires Pidei, quam Canus non solum cenlet n

## Folio 215 — 167915642X:0263
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000263.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
DEFENSIO SAOCRAMEREORVEE.
rimam, sed etiam pro ea pusnac muleo ralidius, quam
Amadaus luo libro ipse divit inseripro; quis negeE CaIE
ralere maxime, cum res detiniendae ex Fidei arriculis de
ducuntur, necessaria de cuidenti consequurione, de im-
mediare revelatis Cunt proxime juncta.
Verum Nolina eas negat in quaest. F. D. Fhomae vilo
Conciliorum aur Pontificum decrero poste cuchi ad Or-
dinem arriculorum Fidei: Ergo Molina vnâ aMertione
elus decrahic Ponrificum authoricati, quam Cano cribus
acculationum capitibus; nempe cum de moribus cractane,
_ nullo Dei rerbo, neque argumentis inde necellariis
Led sola ratione naturali probantur; Cum de Ordinibus
Celigiolorum agunt, rbi magis prudentia opus lC, quam
lcrentia aur Ade: cum rieos opinionum Panctitatis AO.
tentes Dinis accensent, rbi infiniex facti quaestiones oc-
Currune dirimendae iudicio porius, quam ex Scriptur a e
radirione. Duid ergo peccauit Canus, cum hiscribus
Capitibus aic non sarui decreca Fide diuinâ credenda, auc
pus esse Fcclelia de Poncisicum lanctiones Scriptura
equales, quat aliaS. TOTA Pereat Majestas Sedis APO.
Aolicaes
Ac contra ego pronuntio, Amadaum qui id contra C a-
um concendir, Sedi Apostolica srauistimam noxam in-
erre, e ab eius oblequio deterrere haerericos omnes, e
Cacholicorum plurimos. Ac inguies nisi Canones perin-
eac Scripcuram canonicam recipiamus, perit illorum
Cuerencia: quasi vero his fundamentis niratur auchoricas
conriticia, quibus Tublatis CorrUAt. AC nos verius e (0-
leus proxuenamus iura Ponciticum, de Fcclehiae, aPerrZ
les authoricace infallibili, cum res detiniunt ex Scripeura
Praditione; nec proprerea dicimus nurare illorum de-
Creta, s desint auc taceane divina eloquia: cum enim Sibi.
ab omni laxlu d errore immunicarem parant, illo incon-
CuHIO dECTETO, GUOd EOTO HOC OpCTC PEOPUSNAIUS, cum
es dubix sunr, nec quidquam certum ex Scriprur a d Tra-
alcione catui porest, standum pro lege de pro parre curio-
i
quam sibi ipss assumpsere, aliisque suis canonibus
emper praeleripsere Canctissimi Pontitices, perperuo illo.
placulo millies reperico, in dubiis partem turiorem eli-
tendam esse.
lic eriam mirari subic Amadai consilium, aue porius
iiis

## Folio 216 — 167915642X:0264
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000264.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
216
DFSD. TT. SECT. II.
Fraudem: Ccoroiure Ecclesiastico, nulla extar trequenus
repecica, aur tirmius Cancira regula, delectu curioris parris
hanc reco mille relis imperunt Amadaus et Caramuel, de
deprauane decortis incexprecationibus recentiores: de rbi
ilta sibi permiserine alios criminantur, si eorum ius cano-
nicum loco Bibliorum non habeane. Ouid hoc rei est: vi-
dentur mihi praecorianos Pilaci milicesimitari, qui senu
Christo per ludibrium Aexo impingebane alapas, d 11
Faciem conspuebant.
Sed quid de inanguratione Sanctorum dicam 3 Satis
illis consulrum putant Cano Caietanus, ec alii, quos Ama
daeus eraducir Theolori, alserrâ ponciticibus lonse intra
divinam maiori prudentiâ, de aequirare, post exactam
disquisitionem de Pancticare Diui, a miraculis aliisque ce
stimoniis, quam iudicibus quibusque Capientisimis, ad
Doenam damnancibus reum confellum, ee connictum,
qualem non negat CanuS. Sed iis nON COnFenES AMa-
daus vule excipi decrerum quodcumque Pontificium,
eam quam Ade divina cercum, eriam cum cestanEuE POnLI
Sicesrem sibi dubiam, nec periculum erroris e peccari le
Posse cuirare, nili delectu probabilioris _ curx opinionis.
Concedamus hoc Amadao; quis indubicatum perinde
decretum dicar, ac verbi incarnationem, ve iustam habeab
caulam, Canum qui nesar, eraducendi, cam quam haere
ticum: Fuic censura subseripcurum Fore puco nemi
NeM.
Idem indicium esto de instictione ordinum religiolo-
rum, quam Canus prudencistime reuocat ad prudentiam,
masis quam ad clauem scientia: ec ad qualtiones facti,
masis quam iuris perrinere, nullus negare porest, nill
ignatus Cacrorum ricuum. Jux rero obiicir Caietano de
baprismo ralide collaro nomine Christi, praeter quod ex
Nicolai Pontiheis decreto neleio quo, Cuam opinionen
havHE, non puro accedere, quidquid ab illo DECCATIN
Tueric, ad Campanellae opinionem Cardinalis DelusO
munitam Cuftrasio, qua paruulos aie, s desic aqua 2d b a
prilmum, Paluos feri Sacramento legisnacuralis, id elt,
benedictione ant precatione paternâ.
Ouodpro Delugo respondebit AmadaeuS, C90 FCpO-
nam pro Caierano, e Syluestro. Si rera sint quae ex illis
reterr (neque enim reperi quibus nocat locis) dicans

## Folio 217 — 167915642X:0265
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000265.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DEFENSTO SACRAMENTORVM.
magis ad sensum pieratis prolaca, quam ad Scripeura a
Lraditionis cenorem exacte constitura, magilque excu-
landa quam Campanella dictum, quod Scripserinc an-
ce decreta Concilii Tridentini, quibus ris lacramento
tum cum Cola aqua elementari, ordinum lacerdocio
Interiorum chataCTeT _L GFALIA, ExITA OIHEML CONTTOUOT.
siam sanciuntur: Led de disciputis latis.
PAR AGR APHVS ZERZYY8.
Vindicia Dini Thoma.
T Amadxo Edes vIla (IE, ipse D. Thomas non omnina
Lcerrus Rgir pedem, sed in hoc lubricoricubat, ec cadie,
cum supplemencum aliquod incentionis, ad validum ba-
erismum necessaria, reperit a Deo Cummo Pacerdore: (ed
aduerlarii calumniam dereximus re rera Ceneristime casti-
Sandam; nisi atrox seclus maius supplicium esser qualibet
Panâ a nobis deposcenda: IIO DEU PFCCAMUE, VE quaS
commeruir, condoner. Cxererum Canctistimum Docto-
em ab ea calumnii purgat accuratistime Caieranus qua-
tione quam cractat ipse Amad_euS 3. PaTF. 64. 21F. 8. 2d2.
degumentum, cuius vis in hoc polita erar, si necellaria AC
mencalis incentioministri ad ralidum baprisinum, nos
us intentionis incertOS, Fore semper dubios, et anxios,
an rire simus baprisati.
Flanc dubicationem ee rim aroumenei inde pericam in-
trinsic S. Doctor, incencione Fccleliae rerbis ministri ex-
erelsâ, quae rantx est efticacia, re priuacum ministri exro-
encorrigat: nam R acheus, cui omnia nostra mysteria
labula sinc, nomine Ecclesix conferat baprilmum eoani-
o, recumqueres se habeac, ralere camen velic ex men-
eFceletiae, cerrum est illius acheilmum nihil obelle etti-
acia lacramenti. Hlanc rero ministri roluntarem con-
entaneam sidei Eccleliae, ommino requiri ad Pacramen-
um, alias nullum Fucurum, expresse docee S. Thomas
arciculo rlcimo eiusdem quaestionis, cum aic, si minister
non intendat sacramentum conferre, talem perversitatem
collere veritatem sacramenti. Idem habet guxest. 68. ad7.
Leodem censu incerpreranda sunr rerba relaLA ex QuaTEO
CITENTIATUI.

## Folio 218 — 167915642X:0266
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000266.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
e 28
DFSD. TI. SECF. III.
Ouid Facies huic incerpolatori adeo arrocis plasii cor
victo: Sed qui in Masistrum hanc corrupcelam molitus
est, Duca (-ne sincerius discipulos habiturum: Socrates
tecto Heracticinomine Scocini, id est, obscuristimi Phi-
lolophilibro, ita censuit, quae ex illo incellexerat sibi mIEa
videri. sed mirarida masis Credere quXe nOn CAPCFCL. OuIa
limile de Amidao pronuntio, exploratas à menoctus
auchoribus ab eo corruprelas illatas, fcedistimas compe
risse: Sed lonse dereriores putare, quas non lcuit expe-
Firi.
Omitro eadem Fraude, virio verti D. Thoma, quod rina
maxirrii ad remitrenda peccara repetat cum Paulo à cha-
ritare, sine qua nihil prodest, etiam s corpus cradider
musre ardeamus. Sed renenola magis est postrema ac-
culatio de Exiscopatu, quali nolic D. Thomas nullan
conterri sratiam consceraris Epilcopis: Sed mera est ca
lumnia, Fpiscopatum rule esse apicem e sradum, quo
lacerdorii caracteris extensio tac, de ausmeneum, siue in-
censio grarix Canctificaneis. Putac-ne sic explicaram sen-
cenciam masistri damnari à discipulo Canctissimo Petro
Soco: Sed quid non centac Amadaus 3 malis artibus at
machlios in pParences.
SPCT.
Animaduersiones in Tractatum duode
do poenitentia.
OeFBEMrS de examen Flactatus omum lon
LLgil, qui Praeces viginei propositiones, alias ha
becadiunctas tres supra risinci: has omnes commodioct
ethodo, ad quatIOF CaPITA FeUOCO. Expendam brCUIL
sime quae de absolurione moribundi revetie, secundo d
cercio complectar, quae ad onus, e ad sigillum percinent,
id est, ad peccara aperienda reo, ee cacenda confestario,
ricimo capice accingam quae ad Postremam Parrem Cactd
menci percinene de locisfactiono

## Folio 219 — 167915642X:0267
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000267.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
a eetente tela
ARTECV L FS P, R LN V S.
De Absolutione otonnat.
DV a Brspostremis propositionibus huius Tracta-
Lcus aggredior ordine praepostero, sed necellario
muraro; quod Dispucatione primâ difficulcares de abso-
licionemoribundi prosisata sint, et pauca addenda (u-
Persine. Hocprimum moneo, nouum arsumentum oc.
trrere, quo opulculum iltud Ea QUaMI SEHVINUS PaECS,
alleratur auchori Disserrationis de absolurione moribun-
l: quia hae propoliciones illi singulares sunc, de in Aquila
deliderantur, cum tamen reliquas omnes, et carum vin-
aicias ab illo Authore Crispano mucuacus (ic, reiam plu
sibus observanimus.
Omistas aliquoc hic adjungam: baprismum cum aqua
olacea ex Bauni non improbabilem defendit PropOL
bner9. cui addere porerat, necelticatis arriculo licitum
orebaprismum aceto. Agidii opinionem de baprilmo
cum Tudore ec spuro, quod ve minimum maceriam du-
lam vocar Agidius, licitum regente necessitate, non in-
acratur Propolitione 33. de Matrimonio cUM DecCatO,
Ae nouO DecCatO initO PrOpuSnat ProPOsitiOnC32. exCU-
at in gratiam Sa, qui ita habet, quidam ienorantes Ma-
rmonium contrahentes in peccato mortali ob ienoran-
lam excusantur a peccato mortali. Ouam verO AMa
lus praetioir cori Opusculo, de licira inspirationum re-
Alsa, citra peccatum rel leue, habet Propoltione 34.
dimunicarem ab omni peccato concellam clericis volun.
aria distractione e perpetua recitancibus, habet PFOPO-
atione 42. Monialibus onus ab Officio recirando semo-
per Proposicione 34. 2 qua omnino abstinendum erac ipsi,
Amadao, ne viderentur adulari Monialibus, e ab illis
excurere onus Chori Frequentandi, quod derrectanc. Vo
um mortis alienae permitrie Propolitione 80. Fallo adua-
Cacis in parronos Cajecano et aliis Thomictis.
c paucis absoluam, rix rilam habet Proposicionem
madaeus desideratam in Aquila, aut ab illo non attum-
lam, Praecer duas hic expendendas, ex principiis prime
dipurarione constimris duobnso

## Folio 220 — 167915642X:0268
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000268.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
D2SP. II. SECZ. IIL.
PAR A G R A D H VS PR TMYS.
Principia duo ad quaestionem ponuntur.
VOEYM PrimuM SIE, Sacramentum Poenitentia
cum Marrimonio hoc à reliquis differre, quod sulcs
pientis actibus conster, re parce esentiali, seu materia
lubjecta absolurioni quasi Formx. Nam vi clesanter 
Thomas, eadem est Sacramentorum de remediorum
artis medica ratio: nec immerito, cum illa ad animi, illa
ad corporis curandos morbos pertineant. Ouare hellu
remedia ad ralecudinem corporis comparaca, duplicts
omnino generis lune; quaedam extra xgrum posica et 2d
venticia, repharmaca quae propinantur, et pictacia qul
bus rulnera de parres morbidae illiniuntur _E obuo lUSNEUI;
alia sunt insica corpori, de ab ip lometxgro prodeunt; et
exexcicariones, dieta, ee parcior victus: ita Sacramenten
cum plura rim eoram habent rebus externis, oleo, aquan
aliisque elemeneis indicam vel intulam; quadam rete
materiam à suscixience depromunt, actusque interno-
auc externos exigunt, non solum quali prauios ad Sid
tiam, sed reluri parres quibus conticiantur.
Ad hOC POSrEMUI GENUS FevOCantuE Poenitentix d
Matrimonii Sacramenta; ac proinde sicue nullum ell
Macrimonium, cui mucuus animi consensus deur, alique
Singulari signo significatus; ita Poenitentia d ab loluric
Sacramentalis cerrissime rana ec cassa est, nisi rerus pa
nicentis dolor reraque confestio, ligno singulari exprella
accenerit.
Flinc aliud deductum est Poenirentix ab aliis Sacra
mentis dilcrimen, quod ad ista ralide excipienda, nullo
opus sic recipientis consentu, re cum pueris ante ratio
nisrum confertur baprilmus, quibus caecera omnia Con
firmationis, Fucharistia. Ordinis, raliile possene admi-
nistrari. Adultis rero qui res luas arbirrio peragunt, 2d
illa Sacramenta recipienda, Custicit interprecatiuus in ea
consensus, id cst, nih illos loquela e sensus deficeret.
Prasumprio ex rita more Christiano peractâ, desiderat-
05 esse et petituros Sacramenca ad lalurem reilia de ne
cellaria.

## Folio 221 — 167915642X:0269
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000269.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFENSTO POEDETENTLA.
P AR A G R A PHYS SECVHDYS:
mnt quasto e de veraque Propositione fertur
indicium.
D Absolutionem rero peccatorum Sacramentalem;
Lnullus est Theologorum, qui neset sicut ad Matrimo-
hum Praerer interprecatiuam ec pralumpeam rolunta
cem, requiri magis expressam, qualis est ilta, contiterer
ladesset Sacerdos: nec illa sufticie Coninch, nec nisi sF ab-
lolura; nec Suari, nili directa ad claues Eccleliae; nec
Chomictis quibusdam, nili praecar alicuins peccati con-
eltio, rel interni doloris significatio: id que puranc evinci
dur cerre probabilissimum heri, discrimine inter Poeniten-
Ciam aliaque Sacramenta, ex cerrâ insticutione de Tradi
tione Fcclelix comperro, unde concludune absolurionem
hullam, aut ad summum dubiam este, cui non Colum
detus enumerati contritionis, e voluntaris consirendi,
ed eriam illorum signiticatio detuerie: quae haberi ne-
Queac ex Cola rica Christiano moretransacta: quia hoc
erum aequiuocum est, ee commune, nihil de contestio.
secosirancibus; quod proinde innuic interprecariuum,
dest, ex praelumprione fucuram voluntatem conticendi,
Leocacu rogato moribundo liceret relpondere; non ex-
etellam, aut aliquo signo doloris et roci confectionis si-
Criticaram, ee contestatam Sacerdori ab altanribus, qua-
em requirir ex Vasques e Suarez Propolitione F9. ad rali-
an. ab foluitionem; nec omnino recedic citulo Propositio-
s20. qua exisit a moribundo rorum confestionis lignifi-
deum peririone contestarii, adjunetâ modo Cacholico vi-
a exacta, quae signum sit aliquod concricionis.
Sinihil vellet aliud Amadaus, non nesarem posse con-
erri absolutionem sub Conditione, nON VECCKIO aUE PrO-
babilius validam; sed re summe dubiam, e i liCCaE DCF
empus omnino reperendam. Neque aliud videbatus
oocendere Dispuratione illà de ablolurione moribundi,
imo damnabar Lacobum Bajum, quod cuilibet Chri-
Mano quem sensus detecistene, nullo vori confestionis
ut doloris signo edito censeret, non posse sentencia ab

## Folio 222 — 167915642X:0270
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000270.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
222
DFSD. II. SECF. III.
Tolurionis per modum iudicii collarâ invari, quod nulla
Praecessittet caulae discustio; sed per modum (uffcasi) adh-
vendam este, inclusa conditione cacitâ, vel exprelsa,
inquantum polum de quatenus capax es. ITac etiam opi-
nione relatâ suspendir iudicium; Sed ictud exerte protere,
Vnum ego Confessarium teneri sub lachali; absolutionem
sub condicione impendere moribundo: quoties licire socun
dum aliorum opinionem potest: AEGLI CONEEA tua, PII
res quos reters, docent abloluendum moribundum, co.
demmodo quo baprisandum, ec FxErema- Vnctione mu-
niendum, ea Col2 praesumpea roluncare a vicx Christiana
renore, nulla alia contricionis, aur roci contestionis insi
nuatione: ita enim ex ce docene luis Fhesibus Theolos
Socieratis Viennenses, ita Diana e alii: Frgo illis asen
ciar, de nisi paream damnasme peccari mortalis.
Acego contra incercedo cux Fallissimae resulae verlatilis
cuxe probabilicaris ad nurum cuiusque Doctoris, qua con-
cendo non solum me non adstrinsi, led neque etiam milla
licere, in quastione proposica discedere ab insticutione
cexristima Praditione contirmara, Sacramenti Paenicest
cix omnino nullius e vani, nis praeter interprecatiuan
voluntarem, ad scsirnum praeseneis conteltara, pecirione
contellarii, auc doloris sentu, semitu, rel verbis ex
PrelX.
Acque his abunde respontum sc verique provostioni:
duo tantum animaduerto. Primum mirari me relatam s
Anchonini opinionem, in antiquo Sacerdorali Romane
deliderari in recenti: nec ab Amadaeo librorum helluone
QUXSIEUI AUE INUEHEUM, QUE CCFEC NOn CiTatIL: quod
mihi omnino suspectum nullam fidem Facit.
Sed mulco grauius peccat celtimonio D, ThOma, pesti
ma tide asciro ex Opusculo 65. de Sacramento Vnctionis
rbi docet intirmum, qui pecira vuctione ante aduencum
Sacerdotis sensum (s) vocem amisit, vngendum esse: quid
co calu debec etiam baprilari, et a peccaris ablolui. L. d
eadem Opusculo s. de caurela in confestione habenda au,
infirmum anto aduentum Sacerdoris etiam morruum, ha-
bendum pro confesso, (5 post mortem absolvendum. Cut 3
inquic, Lesuita in hac parce non acquiescune: EHiC AImd
daeussidem absoluic dicti Sapienris: Occasionem quarit qua

## Folio 223 — 167915642X:0271
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000271.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEFENSIO POEHLTENELA
vult recedere ab amico, Proverb. 29. Sui instituri lesibys
altrinsitur D. Thomae doctrina: Led qui extruxic 289c-
rem contra ictum Auvii, ee qui resimen errannicum li-
oro ruo tollendum, auc moderandum (ulcepie, ratus Abi
illa consticurione, de sequendo D. Thoma, jugum essé
impolicum, quod nec ipse, nec plures Pacrum suo-
tum ferre postune, occationem capeat, non Polum re-
cedendi à D. Thoma, sed etiam totam Societarem semo-
vendi, ex Falsis ee adulcerinis D. Thoma operibus. Non
adeo perverk, aur obtuli crirerii, in recensendis Autho-
cum libris est, renih excaecasset animum libido carpendi
Diuum Thomam, non posset Facile agnoscere illud O.
Dusculum, nec srlum, nec cruditionem, srauicatem, aue
modetiam S. Doctoris resipere. Nam re omicram infi-
liaarsumenta, 5. Doctori omnino inlolens est, quod.
Cumque convirium, aut rerbum asperius dictum: Quare
Obseruatum est, sulciriam nulli rnquam objecisse homi-
dum, Ced Cemel sencentix Dauid, de Dinando (cui etiam
oluir parcere) qua mareriam primam loco Dei consti-
cuie
At duobus quos vitat Amadaus Parastaphis, Sacerdon
ced
qui aliquid peceane in administrandis Sacramentis
culcos eo faruos rocar Author illius Opusculi; quod à D.
Choma adeo alienum est, re ne dicam Sacerdori aliquid
Flaecer ofticium agenti, sed nec eciam Acheo stultirix no-
am volverie inultam, contentus opinionem sulcirix
lamnasse. Adde huius Opusculi Authorem perpetuum
le in cicandis ad singulas lineas canonibus, de plures
ho Parasrapho apud ipsum extare, quam apud D. Tho,
tam, coris supra riginci roluminibus: re Facile agnolcas
pus esse alicuius Furis Canonici, non Theolosix consul-
Curisitur, inquies, insercum est operibus D. Thoma:
Sed ego reponam, cur operibus Augultini addirxe lune
lomilix ridicula ad Pracres de Premo: quasi non sit hoc
ommune malum celebrioribus Authoribus mulca illon
um nomine prorsus indigna in lucem prodire, re sinc
endibiliora.
Sed haec condono homini quaerenei occasiones, re re
dac a D. Thoma. Ouis posset exculare apertam loci
llari Falsationem e Auchor ille Canonistam porius agens,
um Theolorum. tacus non minus sibi sinC C anonibus,

## Folio 224 — 167915642X:0272
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000272.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
224
15D. TI. SECF. TII.
quam Turis. Consulto; curpe este sine lese loqui; relacs
ab AmadXo verbis, quibuS POSL MOTLCI EGTUMI PTO CON-
Festo habendum ec absoluendum à peccatis docuit, haec
addic verba: Ve de Paenit dist 2. multiplex ve de sent.
excom. a nobis. Oux submouit Amadaus castisanda
Fraude, re locum darer exiphonemati, PP. Societatis .
Thomxe in hac paFre NOn aCquiCICUNE; e nC LectOF aGMO
Sceret, illud opus alienum esse a D. Fhoma, de verba se
lata de absolutione mortui, iuxca Canonum sen (uM III.
rerprecanda, de absolurione a censuris, nOn a DCCCaHS.
hanc rero crastissimam inscitiam ec impietarem, non al
bitauic Amadaus D. Thoma imponere. Cerre dum illu
cogito centata à depontano sene, re cum Gregorio lo
quar, Aere magis libet, quam aliquid dicere.
AR TTCVEVS SECVHOYS.
De Confessionis onere, seu de Peccatis es pecca
torum circumstantiis Confessario aperiendis:
Oc est secundum capuE FractatuS de Paenirentia
LLquo pertinent duodecim Propolitiones Amadas
expendenda, quas FCrE OMHES VnICO AFGUIMENEO FepC
ciro ex insticurione huius Sacramenri retello. Cercum etg
quaecum que hominis Christiani peceata morcalia, potu
baptismum admista, (ol2 vi clauium, id est, Ab(olucid
ne Sacramentali, aut roro absolurionis remicri posse, ac
proinde clauibus subiicienda confectione; (i liCCaL PCr tenH
DuS _ morrem, aut ad minus absolutionis roto: re prc
inde xque late parear confectionis onus, ac vietus cla
uium, ee nihil omnino suberatii possic silencio à clauibus,
quod postie remitti.
Vnde cadune Pere omnes Propositiones Amadai, qui-
buseximit ab onere ee pudore confeltionis, peccata du
bia, quae camen cerrum est, si vera Anc, re contingere lo
lec, non posse remitei, nisi virture clauium, quibls
Si subducantur roluncario Clentio, numquam rentat
CONSEGUANEU.

## Folio 225 — 167915642X:0273
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000273.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEFLASIO POEMITENEIA
Sed Forre quis caulabitur, principium à nobis constio
de pari amplicudine confestionis cum vi clanium incerrie
esse, auE Falsum. Sed in confello oportet esse apud om-
nes Catholicos, e Coli Hlaererici negant, qui confestionis
onus, rocare (olent carnisicinam Poncificiorum, et inven-
cum rum in ofticina diaboli ad animarum perniciem, e
udibrium Scripeurx. Noshaec conuiria nihil moraci, de-
monstramus confectionis onus explicatum totâ lua am-
Plicudine ex verbis Christi ad ApostoloS TOan. 20. Acci-
pice spiricum sanctum, quorum remiseritis peccata remit-
tuncur eis, (5 quorum recinveritis retenta sunt. NOn
Docuir aperrioribus rerbis Chrictus iudiciariam in Chri-
tianos omnes porectarem Apostolis conferre; quami cum
Pramilsa de prius infusa Spiritus lancti graria, veluri qua-
dam consecratione, aptac ad tancum ministerium, quo
Fracix donis, reluri sipendio quodam, dignos se PEx-
Deant huic uneri obcundo. Contere vero ius, non
cancum dissoluendi, sed etiam erinendi peccara: nam
lola condonatio peccatorum ri clauium, nisi addCFeTIE
aculras rerinendi, roluncariam quidem de beneticam in
hosporestarem constiterer, cui rritistimum ester contel-
honc peceata submittere certo condonenda, non tamen
hecellariam, seu gua rim haberet iure exisendi confestion
em, led cuiusque arbitrio permitreretur hoc beneticio
pei.
Ouare re oprime obseruar Suares, addita poreltare
erore rilum fuerie rerinendi peccaca; hinc imposira est
ex aperiendi nostris iudicibus quacum que peccata: alias
excidimus ab omni spe indulsentia DECCaTOTUM, qua d
Clauium poreltare, noltro silencio subduxerimus.
im arrumenti de rem toram, placet illustrare luculen:
o exemplo, iudicis et praefecti à Rese, in Provinciam
nisti, cum amplissim à pocestare; dirimendi quascumque
aulas, scuiudicio capicis, seu rei ordinarix. Certum est
aberum este hunc iudicem adire, iis omnibus, qui ex illZ
Crouincia concendune, de lices eius arbicrio permierere; led
debere neso: quid enim recat, quin priuarim aut amicoru
deburio, conveniant: Juia licreris resiis collara est qui-
dem roluntaria se sponte adeuntium lices dirimendi non
deceltaria Porestas, quin possine illo inconsulrolites com-
onere. Si vero praesectura regio diplomare, perinde ad
Erumendas, ac dirimendas caulas instirura CIC, CerTuM eM

## Folio 226 — 167915642X:0274
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000274.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
3. 2.6
DTSD. II. SECT: III.
cum poreltarem Fore necestariam, de quam libet ab abiis
tentatam sententiam aut concordiam, Fucuram praeret
us, iudici de praefecto regio compararum: acqui Aposto
lis e Pastoribus Ecclelix, non Polum voluncaria dissoluen-
di. sed eriam necessaria rerinendi, e cogens ad subiicien-
da sibi confestione peccata, a Christo porestas est collata:
Ergo trustra est ee vana; quaecumque SpCTatIE, aUEcen
catur remissio peccacorum, nisi re ipsa cum licer insenu
confeltione, aut confectionis roto, iudices nostros adea-
trus, ee omni ambase semora, Sigillatim DecCaLA apCrIa
mus, Prorenecesse est ad certum iudicium, nolle linsi.
lorum Speciem, omnium numerum ec circumstantias, qua
conterant ad sraiitarem; unde delumenda est iudicis
aeguitas.
Ouamuis in hoc Foro conscientix, haberemus cancum
racionem porestaris iudiciaria, caderent quxcum que A
madaeus r2. Propolicionibus docer de onere minuende
confectionis, de peccaris aut peccarorum circumltanciis:
Sed cum dati nobis sint Sacerdoces, non Colum reiudices
ad Praeterita peccata rerinenda aut condonanda, lec
etiam ve medici, ad cauenda futura, ee ad curandos
orbos animi, cerrum est necessario aperienda esse pec
cata conteslariis, re postine reroque munere ad noltrasta
Talure cctenBI.
P A R A OR APHYS PR TM VS.
De onere consitendi peceata dubia
TOVE hinc refellitur ralide de peccaris dubiis du
LLplex propolicio; quarum prior apud Aguilam quarta
auchore Coninch eximit ab onere conticendi dubia pecc
ea, nih Calcem probabilicer constet, nos illis implicast.
alcera huius appendix apud Aquilam 17. ex Delug0cO1
Fessum peccacum re dubium liberar ab onere consirendi,
sublato dubio cerrum Rac de compercum. Falso in ho
rum opinionum parrocinium aduocari sunt, primum iu
Eenriques, de ex illo ab Aguila, ee ex veroque ab Ama
daeo, Cajetanus, D. Anchoninus, e alii: Sed cuius lta
Tragio stare porerit hxc opinio, quae ipsmet Diana et

## Folio 227 — 167915642X:0275
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000275.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
DEFENSTO POEHTTENETE.
improbabilis: Tomo decimo Tract. 16. Resolutione
aic aduersari communi opinioni Doctorum, communi pra-
xi torius Eeclessa, ee alibi, probasse omnino esse rejcien-
..
dum
Aeque repaucis Scholae nostrae sensum, remque iptam
Per se Patis intricaram, et Fraude Amadxi obscuriorem
aperiam, norandum est eriplicem esse reluci gradum
mentis; de peccati conscienriâ, aue de quacumque re
dubia: Primum propriissime, cum paribus, hinc inde ar-
rumentis probabilibus libraca, suspendit assensum, neque
in alteram parrem Aecticur; immo Forte nec pocest.
E ex Aristor. dictum est Disp. 2. nisi pro rationum mo-
mentis, e si paria sinc verimque, necesse est suspendi:
acque hic est primus dubitancis animi, de quasi in aequili-
orio posiri ctatus. Sccundo credimus nos probabilius pec.
Cati reos, e conscios ese. Fertio denique rerisimilius re
eutamus nos minime peccasse: de si eo progrediatur vi
acionum consenlus, re leuistimae supersint suspiciones
de reccato commisso, aut confelso (quem rnum Cara-
hiuel dubicantis animi gradum agnoscit) cum concedi-
us, quod concendit dmadaus, ec ex Thomistis retert,
ulium superesle onus contirendi, si deveniatur ad Post-
emum cerrii oradus stacum: Secus rero si dubitario posi-
d ic in primo e secundo statu, rel cerrii stacus sradu,
delt, l aliqua probabiliras rrseac pro peccati conscien-
d: cum enim obrinet regula, in dubiis curiorem partem
elle eligendam. Idem etiam censer Larman, in articulo
Morris rulemoricuro incumbere onus contirendi peccata
lubia: quidni eriam Pano. Neque enim ab arriculo mor.
15, Sed ab instirurione diuina perenda sunt regulx con-
fellionis, nisi aliam dixeris sano, aliam aegro esse consti-
cucam.
Nec placet condirio secundx Propolitioni ex De Lugo
exolita, vbi semel peccaca re dubia contestus quis fuerit,
non
bio
adtrinsi ad ea icerum consirenda, rbi deposico du-
cerra accesserir pertualio peccati commissi. Nam
e ee dos praecipua contessionis ea est, ve sic quaM spe-
pllum consciencix pellucidum, de peccara oculis Sacer-
ous lubijciancur, prore insun conscientiae ac memoria
que iudicium Sacerdoris rariare postunt: acqui longe
 elt rario conscientix, peccato dubio aux cerro impli-

## Folio 228 — 167915642X:0276
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000276.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
220
L5F. II. SeCT. TII.
carx; de hocmaxime referr ad iudicii pondus: nam pel
cacum dubium mareria esse porest absolurionis necessaria,
quandoquidem non porest remicti, si reipsâ insiE ani
no, nili absolurione ee vi clauium, non tamen sistici
nisi certum cuaserit: Erso alia est peccati cerri, alia du-
bii, ad hoc etibunat collati rario; re dubii confessione
queat eximere ab onere conticendi, rbi cerruin cua leris
Reque rerem absoluam, arsumento communi, quo ca-
ceras Amadaei Proposiciones imprignanimus, id ommino
aperiendum est Sacerdori, quod nequir rila ratione se
micti, nisi absolutione, auc illius roco; quodcum can-
cum sufticie, aur exculare pores cum declt copia Sacerdon
ris, vel menti non occurrit, re postic Calcem canquan
dubium manifectari: Acqui iplamet peccata dubia, ne.
queuneremitri nis vi clauium, nec rotum Cutticie; quan
doquidem iplamet dubitario peccatu luggerie memoria.
Vnde praecludicur argumentum Amadai ex Concilio
Fridentino Sestionc F4. CaP. 3. rbi Praecipitur re necessarid
contestio Deccarorum, quibus se Dominum, C9 Dett
suum mortaliser quis offendisse meminerit; Ac qui dubi
cac, non meminie: Sed est haec mera ririlicigatio.
Acque huiusmodi cauillis praecludendis, obseruandun
es; non posse conscientià aue memoria, res conveniel
ciori ordine digeri, quam à PhiloCophis praeseripto prxc.
camcutorum classibus, rbi species ee indiuidira pleno iute
ex primo loco reponuntur, oblique, indirecte eo Fenocan
cur, Parces specierum puncta linearum res denique incont
Plecx inceorarum appendices, Ita dubia peccata Lubduit
tux clanibus Eccteliae, carumque vim sentiune, quando
quidem aboleri nequeune, nis absoltirione ipsa, aut eiI
roto, nec deest recordario cum ip lamet dubitatio probu
bilicari juncta, Pacis rellicet memoriam, ne ab illa sib.
Amadaeus praesidium quaerar. Sed nullam praterire palt
tur occasionem lacelcendi Thomiltas: unde authori Sunt
mae Marsarica Confellorum crassum errorem impinsit,
quali docuerie, hominem alicuius tantum interni peccats
reum, non posle adstringi ad annuam contestione prace
cepro Ecclelix. Si copiam libri haberemus, in prompitu
eset depulsio calumniae; nec deest lesirima interpreeation
depromenda ex dictis de praecepro iciunii, de quolibet alse
Fccleliastico, rim non habere lisandi conscienciam, 

## Folio 229 — 167915642X:0277
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000277.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFENSIOLBMMLTENITA
coloue a eare as t atuta, cu-
H oOLOCuS LaM MMAMuaCUS.
us est delignatio. Pene repetam hic necellaria, vaehdus
De onere consirendi circumstantias asgranantes.
TONPROVERSTA de peccaris dubiis confectâ, sraviox
rrget de circumstantiis aperiendis, huc remissa ex
ractaru de Macrimonio. Mirum est quantum invidia
ereer Amadaus S. Doctori, quor e quantas strages ani-
harum edac, mentiro illius nomine, dum omnes fere
Circumstantias peccarorum decem Proposicionibus, con-
cendie nullo iure consirendas cAe, hOC aEGUIENEO: D.
Chomas e antiquiFere omnes Theolosi. excepro Alensi,
istiodorensi, aliilque paucis, docene qualcum que cir-
Cumiltantias peccari, qua Speciem non murene, neque d
enali Faciane morcale, caceri posse. Eloc habetD. Tho-
nas in 4. dist. 26. quaest. 3. arc. 2. guaest. 5. Sic enim habet.
Duidam dicune omnes circumstantias, quae aliquam nota-
ilem quantitarem peccato addint, necessarium esse con-
Acerr, si memoria occurrant: alii vero dicunt, quod non
sunt de necessitare conficenda, nisi circumstantia qu’a ad
aliod peccari genus trahunt, Co hoc probabilius est. AEqui,
iquir Amadaeus, ica se res haber, si Christianus cum Tu-
aed auE MahOMCtana pCCCCL, ve AZOriuS docet PFOPOLI-
one 4. negue enim circumstantia Ludailmi speciem mu-
ac cornicarionis. Aequi idem indicium est de Propol-
donc 7. cum quis rnâ decractione, plures lae dic homines,
c uno ictu decem occidit homines: Ersornicum est
Eccacum physice de moraliter, ac proinde nOn reneEF
ulmodi peccarorum reus, quor ee quancis intamiam,
urmorrem inculerie aperite. Idem eriam iudiciutr est
de Propolitione 18. qua mille aureorum tur dicitur Cacis-
acere praecepro confestionis, siraciea Cumtma quam sub-
leuic, dicat se reatu reneri furri lathalis: quia quaneum-
curique nummorum suberahatur, eadem est peccati spe-
es, nec ad aliud genus cransic, ex magnitudine rei sub-
pra. Eidem Cundamenco astruit 8. Propolcionem, cum
PARACRAPHYS SFETNDYS.

## Folio 230 — 167915642X:0278
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000278.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
BC7
DFSD. TI. SECF. TII.
qui mulam, auc quodliber aliud brucum subisit, Carista-
cere praecepio confestionis, ( dicac se rno lathali peccaro
ceneri libidinis praepostorae: neque enim beltialicas ad
aliam speciem erahir. Fodem principio defendit 9. Pro.
politionem, ex peccaro libidinis praepostera non elle con
festione explicandum, an agens fuerie quis, an pariens:
quia immutara specie, discrimen spectar ad circumstan.
FiaS, quas negAE D. ThOmAS CONATeLi OpOTLerC. Non
alio nititur fundamento ro. Propositio, suprum rirginis
sponre consentientis, etiam sub parria porestate, mali-
tiam cancum habere simplicis Fornicationis, ac proinde
circumstantiam rirginitatis non esse explicandam, sicul
nec pollutionis roluncarix in Ecclesa Si Fuexir occulta, l0.
cus est exprimendus, quia inde non a(ciscit nOtam CaCHI
ledii; ve habet Propolitio rt. ex Valques: mulioque mi
nus circumstantia loci explicanda est confestione, cactuun
impudicorum, quamlibec curpium in Ecclesa re Sanchesi
e Fasundez docenr Propolutiones 12. Eodem argumen-
eo ducitur Turrianus, dum Propolitione 13. docet, cunt
qui rem habuit cum Colura, ParisFacere praecepto, si dicat
grauis peccari cum solura concra castitatem, se Leacute
neri. Idem omnium propolitionum est Fundaeneum,
circumstantias turro aut libidini adjunctas, aus ete pecca
ei granitarem, non mucare speciem: ab huiulinodi reso
circumstanciis, contectione aperiendis, erimit S. Doctol
cum anciguis Theologis, e si confectarius relic in has cir
cumstancias inquirere, à poenirenceiure resicihis rerbis;
icta ad re non perrinent, Caristeci ofticio meo.
Adeo rericaris ee Caluris animarum sudio AaSFAH
Thomista, vesi haec quae ex D. Thoma intere Amadaeus,
certa de necellaria consequutione deducantur, malint
suum magistrum deserere, quam adeo periculolis propo
sicionibus alsentiri. Sed non ed angultiarum nos adisit
Amadaeus, neque, re ab huiusmodi difficulcaribus eripia
mus, contusiendum est ad Soci respontionem, D. Fh0
maminniorem, cum incerprerem Magistri Sencentiarum
aserec, hanc Dispurationem rna tancum quaestiuncula
verstrinxisse alia sine dubio addicurum, vel mutacurum
sencentiam, nisi morsimmatura, cum ad eractationei
dePaenirencia peruenerat, intercepister, opus de manuns
Suscepia scriprione summouisser. Sed lonse expedictot

## Folio 231 — 167915642X:0279
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000279.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFLHSIO POENTTENTIE.
videtur, meliulque D. Thomae honori, _c aniimarum
laluri consulir Colurio Suaris Theologorum Societatis
lapientissimi d erudicissimi. IIle disputarione 22. Cect. 3.
de Poenicentia Fusistime re solet, controuersia de circum-
llanciis aggravantibus, inter Fheologos antiquosagitata
humero 13. Cencentias discordes conciliat hoc temper2-
mento, 2 quo lonsistime recedit Amadaeus: quamuis in-
Quie, hae dux SenEenEIX, SIVnIVETSIM AETENdaNEUE, SInC
dilcordes, parum camen discrepare, cum devenitur 2d
anoutares calus. Ouocies enim circumstancia variat iu-
dieium morale, conveniune omnes quamuis ex diverts
Principiis, esse consirendam: Sed quidam nempe Alensis.
ae alii, quia nocabilicer aggravac, ee mucar judicium, ille
rero quia speciem moralem rariat.
PARACRADHYS SFErHOYSI
Expenduntur sigillarim Proposiiones Amadai de
circumstantiis aceravantibus.
Ves enim neget, re exactius Ansularu propositionum
examen ineamus, scandalo esse maximo, quo nomen
Deiblasphemetur in Cencibus, ee craducatur relisio, cum
Christiani accedune ad domos meretricum Fudxarum, ret
Mahoinecanarum, et ideo in Fispania hoc peccatum sibi
eruane Episcopi remitrendum, de leses ciuiles puniune
eeena a carnisice insligenda: Ergo aperienda est poeni-
enei haec circumstantia quod peccarum Fornicarionis
adeo Tacit religioni exiciale. Non deliniehâc propostione
modaus Thomistas insectari, Ludovicum Popes indu-
c, quasi dubium in hac controuersid, ec inde anlam aeri-
ee acculandi Conradum de plasio, quod rerbis ex L0-
ees, cacico auchore respondear huic quaectioni non om-
to certus. Mallet sibi quidliber perire quam occalio-
les Thomistas sugillandi, cum ret leuistimaS aucupetur.
Sed ombus virea centoria leuicer percustis, pastorem
axerichoc arsumento; horribilior est cum matre copu-
quam cum ludaea; Aequi Paristacit praecepco qui con-
ellus cum matre reus, acculat se rniversim vuius pec
in

## Folio 232 — 167915642X:0280
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000280.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
152
DESD. II. SEOF. TII.
cati incestus; quidni Christianus Fornicatus cum Tuda
implebit praecepcum confectionis, si aGnO(CaF CO LeUM PCC=
cari laechalis contra casticarem: Secundam Propolitionem
qua ris, auc pocius renenum argumenti continetur, al
doceri a D. Thoma 2. 2. quaest. 154. aer. 9. ubi incectum
nullo cornationis graduum diserimine, docet rnius elle
Speciei: Ergo copula cum marre est circumtancia Decca-
eiinceltus inera eadem speciem quam nesat D. Thomas
neceltario contirendam. Infelicicarem repuro, necesta-
cium cum hochomine certamen, cum non tam Schola
noltrae, quam religionis Christianx caulam 250. D. Th0
mam neso docere co Arriculo quicquam eorum qua l
affinsie per summam calumniam Amadaus. PEobat cd
Articulo incectus ab aliis luxurix peccaris dilcrimen, ex
eriplici capire; quorum primum e praecipuum petit a le
verentia, qua nos convenic prolequiparenres, et illorunt
causa cognatorum reliquos, canri habita eriam incer Cen
ciles, re ex Valerio lib. 2. cap. 9. de casticate prohibituis
lese fuerit, eodem balneo Pacrem cum Filio lavari, ne le
nudos inspicerent: adeo cordi erat reneratio parencum,
adeo illi cuxpitudo renereorum credebatur aduerlart.
Hlinc concludic S. Doctor incectus cum parentibus, exe.
crandam prae aliis libidinum speciebus curpicudinem; qua
a parencibus redundet in cognaros, quadam similicudine
et analogia. Ac proinde quis non videar ex mence.
Thoma, plusquam specie morali differre, copulam cult
parencibus, ec cognatis, non tolum specie, Led cualt
pusquam genere, ee tantum analogia convenire;
curi solene distare sinis seipso bonuS, de lui CaUSa
quaelicus, a mediis qua graris hnis eliguntur: Ouis notu
MiTCTUE cum PaF Sic sraduum incectus distantia, e et
iiidem causis à D. Thoma conttirura; quae rei per le bond
aur malae, à re accidentario e aliena bonitare, aut md
licia, odio vel amore digna; eodem camen gradu ab 
madxoe
Sed quis criccandem calumniarum finis: Frustra id al
Amadxo sperem. Superiorem noua cumulat ex talull.
moprincipio. rbique obcrudie Opusculum 65. aduIrets
num D. Thomx opus re supra demonstratum est, e ipt
nouum prxbet argumentum: eo loci, inquit S. Thomas
docet, _ ex secosdatione malorum praererirorum, qul

## Folio 233 — 167915642X:0281
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000281.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
DEFENSTO PORHITENTLA
delectationem magis percipiat, quam dolorem, non pu-
ac expedire huiusmodi peccatorum species contireri; nis
generatim sibi renisse in mencem vindictam, aut quod
bet aliud peccatum, quo se magis ad delectationem.
illam ad poenitenciam sen serie commoueri: Frso, inquie
LD. Thoma, non esnecesse species peccatorum conti-
ul, nec distincte explicata illorum specie, auc cireum
tancia.
Parum est Amadxo, velle D. Fhomam circumstancias
Eccacorum, non esta peenirenri aperiendas, nisi eriam
locencem inducat caceri debere species; quae tamen exa.
us sine distinouenda, quam numerus. Nec aduerrie
ulculum illud, quod ipsi prompruarii calumniarum
beo el, capicalirer aduerlari principio apud D. Fhomam
coneusso, actus qualelcumque ab eo quo tendanc ob-
elo, speciem sumere. Hinc Salmanticen les Dispuratione
depeccaris, concra nouam e singularem opinionem
aquer, docent delectationem morolam de rebus ve.
aer, ad actulceriii, incectus, auc cuiusibet alrerius pec-
tati
e
Senus pertinere, quo res spectar, de qua delectario
u: ac proinde confectione huiusmodi cogirationum
electarionum objectum explicandum omnino esse, an
Bilca, an nuxca, auc monialis sic, quae in mente rerlaba-
. quia iuxca circum stancias obiecti Ceu Fceminae, diver la
tum maliciae species huiulnodi cogiracionum. Hac
aepuliD. Thom. ex genuiniss. Doctoris operibus eruune
aicivia echiea Chriltianae; qua Amadeus laceNIE ex
no Opusculo adulterino.
dem esto iudicium mulcoque certius, de pluribus la fis
na derractione, auc occits rno homicidio: qua de re
fuca diximus concra Caramuelem. An vero lie actus ee
res habeat malicias ec numero distinctas ex SCOTO, an
cam, quae plures aequet ex D. Thoma, ad apices Me-
phytieae haec dispucario percinet, sed nihil reterr ad quae-
onemmoralem: quia suve Scori, liue D. Thoix sen-
 obrineae, conveniunt omnes, idem esse iuris, quoad
larim et conteltionem, id est, sincere aperienda esto
mestario, quae rnoactuodii opcanimus, auc inculius,
aorii diversa, rel eadem pluribus damna ee mala.
que aliud circa hanc Propolirionem porest Amadaus.
rquere a Thorictis, nih aperco plasio Eallaris: nasra

## Folio 234 — 167915642X:0282
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000282.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
234.
DISD. II. SECT. III.
praeter Acacium de Velasio, quem non licuit ridere; Ban-
res quo ciratur loco quaest. 62. aer. 8. nihil eorum prortus
habet, quae illi ascribit Amadaus. Conclusione 4. Fria in
illum arciculum insticuie dubia; Peimo nullam distinguil
conclusionem; lecundum sex conclusiones habet, certiun
quatuor: sed nullibi leso illud Dicimus quarro, qui vite
Propolico expresso, vel incerprecatiuo rerinet rem alle
nam, ruum eancum peccatum commitrere; resi rnice
ictu quis mulios homines occidat, rnicus actus est mo-
talis aequinalens granitare multis. Sed demus haec rerba
eAC BAnHeSi, (CNEENFIAML NOSLFAI APCFEC CONAEIMaNE,L
ab ruo actu, mulciplex sequacur damnum, mulcos sid
vitare aequare, ac proinde explicanda esse contellario, haec
distincte damna.
Eadem audacia corrumpir Serram, nam post rerba ab
Amadao relata 2. 2. Gua t. 76. arr. 3. ad illam quaestionem,
an qui pluribus hominibus morrem rno actu imprecacue,
PlUTA DECCaTa, an rnUm COIEEaL: RespOndee mull
probabilius videtur, rnum solum numero esse Peccatum,
cam phiysice quam moraliter: Sed noua incerpolatione
quae sequuntur verba suppressie (nempe quia senciebat il
suam caulam ingulari) quia camen muleis numero dileue
etis aequivalet, aperiendum est in contestione, quoc ho
mines maledixerit: nam quamuis una sic actiue malect
ctio e iniuria, tam en qua si pastive, FOF SUInE quOE homt
nes maledicti. Ouxe ribi fides in posterum habenda et
Amadae, adeo aperrae Fraudis convicto . Si perince
copiam Z anardi de Acacii haberem, SicuF SCrFX d Ban
nes, similis ce plagii arsuerem. Sed ad quid opus est L
brum consulere, cum ipla verba a co ex Zanardo relata,
quam rrges caulam euertant: cum exerre dicat, in cos
fectione explicandas pertonas occilas, ee cognitas, ac
hoc ve cognolearur srauitas poccari in eadem specie.
Flanc enim regulam de circumstanriis Caruo, de iudi.
cio Lectorum Subiicio: cum poenicenti explicandas esses
cum ita se habene, re summae d V. 3F. Furro CublacX Pat
res, etiam si ab aliis sciungancur, singulae peccarum laetha
le idonex sinc numero distinctum conticere. Atque la
de turro in ancecestum dixerim, s sublaca sic Cumma,
duas parres diuidenda, quarum maior rerbi scacia mui
inus, alcendar ad lachalis peccari gravicatem, alcera 

## Folio 235 — 167915642X:0283
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000283.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEPENSTO POENITENTLA.
nor Tulius verbi sraria, aut deceim alles, non nisi reniale
constiruant, hanc parrem seu accestionem concedo possé
curamortalem culxam caceri, quia à parce maiori, quae
latis sic ad laechalem culpam seiuneta, non nis renialem
efficiet. Acque ita de circumstantiis, inera camdem spe.
elem peccatum augentibus, interpretor sententiam D
Choma, cum aic non esse necessario explicandas poeni-
centi. Si rero pars rnius furei illa sic, verbi oracia decem
hummorum, duae sola ee Ceortim laris esler ad pecca
cum morrale, constantissime pronuntio esse declaran-
dam.
Si obiicias D. Thomam secus Centire, hoc nego, e
pernego: quia expreste agit de circumstantiis, quae adiun-
La DECCATO, nOn sunE Fantxe Gravitatis, aur malicix, ri
veniali crahere possint ad morcalernum, auc ad plura,
Quamuis vno actu omnia contineaneur, quia mille au-
Corum Furrum, aequar sine dubio, damno de srauitace,
unura mille Furta, quorum singulis rnus cancum num-
mus Subripereeur.
Peruerta est omnino illa incerpretatio, quae latro-
num Favet atrOcItati: EF cum non eximat larrunculos
b onere conticendi decem furta, quorum quolibet
tum nummuri Cabripuerine; quo iure vis exemprum
aronem mille aureorum, à gravieare cui lacrocinii insi-
anda Cacerdori. et iis rerbis tantum relis se acculare,
suxe exigis ab viius cancum nummi Aurto sublari con-
leio.
Imo seuerior es in hominem, qui duplici Furto
ultincto duos summos sustulerit, quam in latronem, qui
larium expilaric, ec centena millia raleneorum vno l2-
locinio corrosarit: cum huic grariam facis cacendi
n omnem sublatae pecunix, ec vno verbo significandi
lechale pecearum furri admisisse, quale est ruius num-
. Ecetinis hic est cuarum in dulsentiarum in praedones:
us illisius concendendi cum contellario, si diligentius re-
inquirere in turri gravicacem, me rero ctamnas peccati
porcalis, s eam sencentiam securum nolim absoluere,
laliconcumacem, de quamvis id prae se Perac, mihique
alaciem inserac, le Paristecisse ofticio, ee Caluri, huildem
Aebis multorum millium aureorum quibus rnius furrum
Eniticari Colet, subiecerie in maceriam Cacramenti.
uidhocrei est. Theologi Arenve larsonum caulam,

## Folio 236 — 167915642X:0284
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000284.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
236
DTSD. TI. SECF. TII.
2gunc, lacrunculos insectantur. Reum ris esse damnatio
nis aeterna cum qui duobus minuris furris, coriden
aureos subripuie, nisi distinctisime duo Furra numerave
ric: raptorem rero e prouinciarum praedonem ablol
nis, Cirrrius granis peccari concraiusticiam, reum se pro
nuntiarit. Ouid dicam ad ilta : EtIaM SI LaCCaM, LCI AETO
citas laris clamac, nos divicum astentatores FaCtOS, COTUII
Pudorem Falsis opinionibus redimete: Pauperum rero d
quibus nil sraria spetatur, exactores esse rigidissimos.
Hlaec latis de 7. Proposirione, ee in anrecestum de 18. qua
furem mille aureorum, eximie ab onere Cumma, COnL
cendi; quia peccarum furri auget inera candem speciem.
Sed quo sensu explicanda Acmens D. Fhoma, Catis con
lac, ex regula à nobis constiturâ, quxe omnes Amacait
conacus intringir. Thomictas in Cui erroris parrociniunt
aduocat, Ced inuiros, ee reluctances, maxime Syluestrum,
quirerb confessio. num. 20. Quaest. 9. licet cum D. T homdi
neget, eadem necessitare contessione aperiendam circun
ctanciam Deccacum gravancem, qua circumstanciam, qua
speciem murar, non camen negat, ex aliis capitibus. ne
cellario poenirenci huiusmodi circunstantiarum Facien-
dam, e sacerdori ab illo exisendam esse confectionem,
maximme cum cum nescire poltit carum ionarus, quid la
eto sic opus, sive quid sibi sir asendum, quidue iniuns en
dum poenirenti
Intinicae occurrunc propemodum difficuleares de relti
curione, quas nequir contellarius expedire, si ex pralet
Peo Amadaei, licear poenitenti cacere aue dissimulare, a
in contellarium intursere, Rdilisenrius in eiusFurca, alta
homicidia inquirar. Duid dicam, conscientix Forum,
Paenicentix cribunal, si Ades sic Amadaa, auc vila eill
eNertionum auchoricas, in forum concenciolum, concu-
macia pcenirencis aduersus confellarium candem mua
BICUF.

## Folio 237 — 167915642X:0285
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000285.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DEFENSIO POEHIFENXI
A
P AR A O R A P HVS TERFTVS.
x pito Constlntis oblana Croposirio
expenditur.
A D E F mecoE curpicudinum. Propositione S. huIIS
LTractatis, quae est apud Aquilam 84. hOr inCIM
Cummula, aur qualibet aliâ specie brutorum cocuntem
liberat à pudore hanc circunstantiam conticendi, nIII
Commiuninomine Sodomix, quod ad illam speciem per-
cineac, nihilo diverlam; sive cocac cum bruco, suc cum
homine; seu patientis, scu agentis lOcO, CUI TaMEN Cx
vera Theologia genus illud commune, iis circunstanciis
dd rarias crahatur species inaequalis curpicudinis. Ouis
enimneget, naturam humanam conspurcarimagis, con-
Stellu cum bestiis, unde oriri postic monstrum, in pro-
brum nacurde, Aammis piacularibus ablumendum, quod
erurr contisisse: Et Forre dmadaeus auerrendae huic co-
Sicationihorrenda; meminie cerilis animantis Fcemina,
aurmaris intaecundi. Fc Post ilta ex Caramuele e Cx A-
madao, hic execrandus consressus laris contellario ape-
lecur, nomine pollurionis; rehabet ratienem commu-
dempeccari conera nacuram, quod rnum illis specie ato-
hactt; rr quacum que accessiones sint circunstantia, incra
andem speciem: vecollat onus e pudorem, ca propriis
nominibus consrendi.
Sednete Lector Christiane enccem Faerore tor curpi-
ddinum, id obleruari relim, quod ex Suare indicacum
c: Theologorum de circunstantiis asgravantibus, disi-
sences sencentias, diversis riis in ruum candem coire.
 contendunt consitendas esse, nihil CuranEPCCCatO-
um species morales distinguere, quia latis illis est inde
nucari iudicium de peccato: qui vero conticendas ne-
SAnE, IN OINeS, TaLLEM QUA SCOEHIIL SUMI PEX A TOLO ParteS
ncegrances, sufficiane ad mortale, mucationem speciet
Moralis inducunt ac proinde rerbis, aue quastione MC.
maphysica discordes, quoad moralem Fheolosiam con-
enciune.
duid ad ilta Amadaus: Mira arce, de incredibili laxica-

## Folio 238 — 167915642X:0286
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000286.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
233
DESD: IF. SECT. TII.
rum ac discordiarum Audio, ex singulis Theologis, eligie
opinionem re sic loquar speculatiuam, quà dissident ab
aliis, abhorret rero abiis, quibus in commune consen-
riune. Mordicus defendie contra Alensem, Richardum,
_c. non esse consicendas circunstantias, quam liber 25.
gravantes: illis rero libencistime altencitur, cum ne-
sanc; ex huiusmodi, circunstantiis, aliud specie aut
numero aequivalens moraliter peccarum existere. Lx
D. Thoma rnuin excerpie, aliud improbac: asenritur,
cum docet circumstantias aggranances caceri posse, nill
trahant reniale peccarum ad morrale, rel se ipss seiun-
etx ab aliis partibus, seu circunstantiis, Sufticiane noud
morcali constimendo; extra has exceptiones non elle
aperiendas conteltario: Sed à D. Fhoma longissime re
cedic, cum has circumstancias r. 5. Copula Cum IMattC,
auc cum bruto; ad diversos specie morali actus erahit.
Videtur hic AmadaeUS, in GFaUCI ANIMTALUM HOXAM
ex his duabus, sencentiis incerpolarionem centasse, quan
lem ex veceri e noud lexe; molitus est MatOmetUS, n
Alcoranum in orbem inveheret. Video comparationen
inuidiolam esse, de hoc Forre nomine minus probarum il
nonnullis, qui rellene modestius, de mirius tranis
Theolosicas disceptationes. Hloc égo eriam rellem ma-
xime; sed rix patitur Amadaeus: nam adeO atFOCIFeF, nON
Tolum in Dominicanos, sed eciam in omnia viex Chit
Stianae ofticia grallatur, re illi depellendo, qua alias cu-
Pata et acerbior foret, har non modo iusta, sed etiam ne-
cellaria defentio.
Flanc ergo superiorum opinionum incerpolationem ab
illo inicam, cum periculo animarum, cuis Lector oculis
subiicio. Si quaras cum Theologis an qui consrestus ell
cum bruro, latistaciat praecepro confestionis; cum le 2c
culat DeCCati COntra naturam, omilsa circumctanE
copule cum brutO: nesant omnes ad rnum, quia quocu
racetur iudicium rariat, de huiusmodi peccato Ferendum.
Si mutationis caulam quaeras: dicet S. Thomas hanc
circumstantiam, genus peccari contra nacuram, erahese
ad speciem bestialicaris; seu monstrola libidinis: Alcistio-
dorensis respondebie, esto hic congrestus cum bestis, i
circumstantia Deccati contra nacuram immanis, camet
tion delinic esse curpiruda inera candem speciem, aC PFOIN.

## Folio 239 — 167915642X:0287
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000287.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
DEEEHSIO LOLAILEATTA
de ex propria sencentia quidquid (c, aperiendam este
Duid ad ilta Amadaus, omnia luldeque miscet: alis
quo cum singulis convenit, pluribus dissentit. Cum D
Phoma contra Alensem docer, ex praecepro confectionis;
Ercumstantias inera eandem speciem, non esse aperien-
las: Sed cum Altissiodorensi contendie contra D. Tho-
nam, ex eius principiis congrelsum hominis cum bruco
ccidentariam esle circumstantiam DeCCatI CONETA Nacu.
am. Idem Cacuic de Cupro, ririum ex virsinitate Cor=
axa, accidere Fornicationi, invariata specie. Idem con-
Endir de libidine pexposter a: vnam esse rationem aco-
dam, sive quis agac Cue pariatur. Vna Adeliâ plures
dealbat, auc porius deniorat parietes: pollucionis rolun.
aliae e occulea, in Ecclelia rentatae, rel actuum quam libet
apudicorum in loco Cacro, curpirudinem concra casti-
dus honectatem pugnare nec, nec crahi ad Cacrilesium
ex circumstantia loci.
inde tandem altensus singulorum principiis, contra
mmnes concludic, nullam harum circumstantiarum
dle poenicenti aperiendam, nec consrettus cum bru-
co
adiuncti DeCCaTO CONEra natutam; ita PropoliO-
e D.: nec locum asentis aur parientis, ita Propolirione 9.
nec lcupri rirginis sub iure patris, s consentiat, ita PFO-
oblicione r0. necloci, nec Ecclelic se in illa polluenci
Eculre, ita Propolitione rr. nec in loco lancto, quamsi-
dec impudicis ractibus se foedanti: ita Propolirione 12.
ec loluram subisenei ex aliorum mence, quos retett Sa,
libus distentire rule rideri Propolicione 13. alio ad im-
endum praeceptum opus esse, quam acculatione era-
liiS
aecrem peceari, ex Concilio Fridentino omnino ape-
ndam. Acque ira paucis deteximus rechnas reteratoris,
e non solum probabilia tieri rule, quae ipse probat, led
lam quae videtur damnare: ec aliorum camen authori-
ae ex rarionibus accurare munit. Nec Cacis illi est, asci-
ere patrocinia eorum, qui ita sentiune, sed etiam pal-
lim
homictas omnino innitos aduocat.
is arribus e Fraudibus, Propolitione 8. uOS PUTBAE,
devel iniuria, reinuidiam regerat in Thomistas, quall
num beltialicatis liberent ab illa circumstancia manite.
cd. Hlaec rero Propolirio est apud Aquilam 89. C0n.

## Folio 240 — 167915642X:0288
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000288.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
240
OrSF. I. SFCX. TII.
Fadum e noseris supra mordebat, quod aliquor verba
mucuatus esser ex Ludonico Lopes, cum tamen iple fere
omnia allumar ex Aquila, hic tamen bona eius tides lauda
da est, nam cum Agnilas Falso aduocasser Cajeranu in pa
eronum huius curpicudinis, agnoscir immunem esse ab hâc
granissima aCCuLatiONC: GIIA NON PEFMIETIEFACCRCCON
srectum cum bruco, sed rantum cuius speciei sic, illud cum
quo hoc piaculum admissum est. Non elteriam alià lau-
de Fracidandus, quod Caramuelis singularem e audacisi-
nam opinionem damner, de similem Veriseilli, qua reis
huiusriodi curpicudinum, Pacis idoneam confectionem al
Serune, si dicane, se procurauisse pollutionem: mulieri
bus vero quod careant vero semine, se inhoneste ret-
sisse.
Miror adiiocari in parronum 9. Propostionis Nico
laum Richardum Cacri Palatii Masistrum, cum nihil (CcI
Deum reliquerir de Theolosiamorali. Propolitionem 10.
qua rirginis Ctuprarori srariam Facic, hanc circumstan.
tiam racendi, quasi 20orauancem tancum: Fallo contit.
matsuttrasio Soci e Bannes. Nam primus ita modestil.
sime scribir in 4. Distinct. 18. Sect. 2. arr. 4. nOn ita cet
cum esse; mutare speciem Auprum simplex, R Hac sine vi,
quia puella rltro consentie, imo rosat iuvenem. Bannes
vero astentie Caierano, Armillae, aliilque Thomiltis, qui
virgini Caltem si sub parris cura sic, negant liberum rlunt
illaesà iusticia Cui corporis extra Matrimionium: aC prOII
de non minus peccatura quam si corporis parceim lib
abscindat.
Ouond iF. Propositionem et 22. qua Pacrilegio absoluie
eos, qui se occulie polluune, e curpibus ractibus Foedant,
male omnino in illius patronos, aduocat Caieranum et
Aquila PrOPOSITiONC GO. _E SOCIM PFOPOSTiONCGT. Nand
Prarer quod Caictanus Falso ciratur ab Aquila TOM. 1.
Tract. 17. Resp. 12. quia nihil cale habet eo Fractatu, led
3T. RC(P. T2. dub. 2. dicir huiusmodi actus peccati, directe
aduexlari lanctirari loci, Calrem Secundum lesem MaTuIId
lem. Socus vero in 4. Distinct. 33. qua st. 2. aEc. 3. dt pota
Ellum Lopes, ita haber conclusione 3. 2gens de Conjus+
tis, in loco Cacro, sive exigere, sive reddere, rerumque
ex genere suo peccatum mortale est: quia per curpem et
Fulionem spontaneam que seminis riolatur locus, sic cele
brandis

## Folio 241 — 167915642X:0289
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000289.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DEFENSTO POENTTENELA
brandis Cacris ineprus, quoadusque reconcilietr, qua
Propcer ciusmodi eusio sacrilegium est, sine clam, sve
Dublice hat, dummodo sic roluncaria. EF quamnis con-
cubitum conjugalem Basilius de Leon, et alii, excusent 2
Zraui peccato, cum Ar loco (acro; maxime had cempus
Ebi desant, mala est consecurio, quam rrget Amadeus
a conjusatorum occulto, ad publicum, rel ad solucorum
quemcumque in loco facro consrestum. Ouis enim ne-
Set sacrilegium illicico, magis quam conjusali congrestsin
adhaerescered Sed de onere confectionis plusquam lacis.
De seillo Confessionis
TLCFEEVM Confestionis quacumque de causa inuio-
labile, ex communi Theologorum sententia, _ PerPC
cua Ecclesixe Fraditione Cancitum puro, lege non Tolui
Macurali secreri (quam aliquando relarari nihil recdt) led
etiam lege divinâ, nullius dispenlationis pariente, qua-
cumque poreltare creara, aut qualibet de causa; ve esset
veluri quoddam leuamen oneris Christiano imposici; (ua
deccara confestione subiiciendi clanibus Ecclesia de Porc.
tari iudiciaria Sacerdorum, quibus iam demonstratum
eC, quaecumque à Christiano post baprilmum peccata
laechalia admictuntur, ita concelsam porestatem remit-
cendi, ve non nisillorum ministerio, re aur roco admo
eo condonari queant.
Ex hoc principio consticuto s. r. deduximus omnie
ommino peccata, iudicio Sacerdoris subiicienda, nullo
excexto mortalium, ac proinde paris amplicudinis esse
bnus imposicum poenicenci, Cua peccaca conticendi, cum
Porectare clauium. Ceu absolurione à Sacerdote imper-
enda, aut roco expecenda. Acque hinc consequicur ius
silli, quo tides silencii à Sacerdore exixitur, eorum om
num quae confestione excexit, s ad confeltionem perri-
eane. Acque ica huius Sacramenti insticurio, eria Cum-
na necesticudine conjuncta habet: nempe porestate
hacerdoris ad remittenda, auc rerinendâ peccata qua-
unque, ac omuspaenitentis ad ea apexienda, ee lisillum
AXZLCFEtS LERLEYS.
t

## Folio 242 — 167915642X:0290
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000290.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
42
DISF. II. SECT. IIL.
nuiolabile: in gratiam poenicentis Cancirum, quod sols
illius roluntare aperiri postic.
Acque re a Postremis ad prima redeamus, unde haec con
Bnacio procesit: E quando liceret Sacerdori peccatum
contessum ee remiltum, quacumque rarione aperire, rnde
poenicenti aliquod incommodum accideret; sine du-
bio eximeretur ab onere contitendi, et poreltas remicteit
di auferretur Sacerdori: ac subinde eorum poenitencd
Sacramentum, ad Calurem humani generis institutunt
omnino periret, de sublaca vlcimâ parre, nempetide 
silli, reliquae disilirene _ Conciderent.
Nec Paris videtur Amadaeus, harum parcium necelli-
cudinem, patemque amplitudinem accendere, Propoli
tionc 15. X 18. cum in dubium rCHOCaE, et TheolOSOTUI
sustragiis expendie, an praelatus ex confestione Tactamen
cali, haucta coenitione peccatorum subdici, posit cun
amovere ab ofticio ad mucum mutabili, vel ex cadem no-
citia, nesare lustragium in electione graruitâ ad ofticium,
cui imparem ex contestione cognouit. Licet enim notu
negem, hoc Forre ex Coloiure naturali, non esse omnine
Prohibicum, re videtur innuere D. Thom. ex Ouodlibeto
5. AFF. 13. tamen rix exculari porest, post decrerum Cle
meneis 8. 2594. Cditum, qui prohibet Superioribus, ne aca
resimen, reantur cognitione ex contettionibus de Cum ped.
idque ad minus intellisendum est; Si hoc rel miniunt
Sc poenirentiincommodum, e habeat rim occultxe repsC
hensionis culparum, qua contestione aperuit: alidu
videretur habere iustam causam cacendi ea peccd
ca, ex quorum contectione, cimere possee repuilam ab
odticiis.
Tis duabus Propolitionibus, non ommino cecedit A.
madaeus, a communi sententia Theologorum, ca5 ret
 Praecipua, qua ad illorum interprecarionem Faciunt,
delumpsic ex Aquila Propositione TT9, ec 120. Non videt
autem, qua rarione cuitari possic, tacira objursatio pa
nicentis, cum se a contestario sentiet, moveri loco ee ott
cio, quod occupabat, vel ab eo excludi quod ambibat.
Ouamuis nulla inde suspicio inseri possic aliis; rix tamete
Porelt, non subire in mentem poenicentis: d ca de CauSd
onus confestionis tieri grave et odiolum. Omnes cautc
lasadhibet D. Fhomas lococicato: sed accurarior est illi

## Folio 243 — 167915642X:0291
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000291.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
147
DEFENSTO POEHTTENTKS.
Elementis 8. cuius decrero postir conciliari antiguorum
Theolororum sencentia: si dicamus numquam ex (0la
cognitione confestione comparata, poste à confestario
Amoveri, nih occurrant animo defectus, aliunde quam à
Confestione nori: quia eum amocio aut exclusio poeni.
centis ab ofciis, nequidem cacicae reprehensionis speciem
habet.
Proposirionem huius Tractatus primam, qua Per-
ucritur contellario, interrosare poenitentem de com-
elice, correctionis rraria, et obrenta licentiâ illum adire, et
Corrigere, haber aquila Propolirione 44. nec omnino
Convenimus cum reroque, quo senlu sc interprecanda;
el eradica tuerir à recentioribus, et a Thomistis. AI2-
lausvule omnino convenire, id que probat multis anri-
lorum Thomictarum cestimoniis: hoc camen ad minus
aterimus quod De Lugo aliquem necessitatis articulum
admicrac, quo pessit contellarius cosere poenicencem, ad
Manitestandum sibi complicis nomen, e meriro ab(olu-
onem nesare, quod ex illa concumacia non iudicet ab-
blurione dionum. Sed nullus Thomiltarum hoc con-
ellurus est, quia rolune rem nulla ri, Colo poenicentis ar-
Aerio peragi, in seuerentiam sigilli: ec male citatur S0-
10
ille enim in 4. dist. 18. Gua st. 4. arF. 6. docet, quam-
 proprius Sacerdos, Aricte vinculo seruandi lisillum
rinsacur poenirenti, nihilominus s alia persona con-
anoni misceatur, aliquid illius obligationis participat:
eporect adiri a conteslario auc corrigi, nisi obrenca ad
oe licencia à peenirente.
ce
AR FTCYEYS OYAR FYS.
Satisfactione, ultima Sacramenti Paenicentia
Parte.
OH est pastus vilam huius Sacramenci parrem in-
tactam praeterire. _ absolutione, confectionis one-
a ligillo lacessitis, Carisfactioni male omnino consulie
opoliciorie 5. apud Aquitam 17. Qua veerque docet, PC
errem implere lacistactionem iniunctam retums, si se
la reimmet, animo deliberato non impsen di paenirem.

## Folio 244 — 167915642X:0292
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000292.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
3. 44.
DFSF. II. SECF. HII.
eiam: quod alienissimum est a documentis 5S. PP. qui s
Poenicente animum promprissimum exigune, ad im
elenda jux praecipiuntur opera, quibus cuspas luas redi-
Mat: _ ex nupera Theolosorum disciplina, Cacistaciae
oneri sibiimposito, eriam sillud Ferat, repugnante Ao-
Anacho.
Tnauditum plane, apud antiquos Poenitentiae genus:
GHIONON PECCaTA PEaterita CluanEuE, Sed nOUA CFCICANE d
cumuleneur. Nec cuspam eleuat, exemplo, quo haecpiO
posiciomunitur, illius qui creditur ex communi Theolo.
Torum opinione, latistacere praecepro de audiendo Sa
cro, vel recirando ofticio, cum re ipsa Sacro adelt, de Pen-
sum horarium Coluic, animo auerso ab iplo praecepto im
plendo. Ouamuis enim non exculem à peccato, qui ild
comparati sunc, aduersus praecepra Eccleliae posiriua, dune
actu ObserHANE, _ dum iCIUMANE, AUE PFCCeS FeCItant,
dici postint Patistacere praecepto; quia illius implendi nol
deest rolunras, ad minus illa, quam supra diximus, ad
Sacramentum ralide conterendum ministro necestariam,
et qualis adest nauclero, dum metu nautrasii inctu met
CIS HAHCML CXOHCTAE: Sed si desic ommino huius generIS
quaecum que voluntas; neso cum impleri PERCCDEUINE
quodcum que positiuum, licer concedam ad actus inter-
nos non pertinere. Sed alia est ommino ratio, e ris lon-
se maior praecepti Sacerdoris opera Parisfactionis injun-
seneis: ca enim prodeunt à porectare concelsâ, ad peccar
ea remittenda, et rerinenda, e cum eo ministerio Sa
cerdos loco Dei sic, cerrum est perinde actus internos, ab
externos, posse ac relle ad expiationem peccacorum pra
Scribere: quare s desie roluntas Paristaciendi, quidquic
sic de aliis praecepris, nego exictis, consecurionem raletu
ad paenicentia ee conscientiae Forum. TTanCVeKO PrOPO
Sicionem 5. habet Aquila nuM. 17.
Ex hoc Fractatu luper lunt paucis expendenda 16. Qua
ex Hurcado conceditur porectas, in contellarium elis est
di Sacerdorem simplicem, non approbarum ab Ordina
rio, cuilibet benesicium habenti, cui adjuncta sc anima
tum cura: haec vero est Aquilae PropOlitio 35. qui add153
hoc etiam licere post Pridencinum Concilium: et 18.
qua eximitur ab omni resticurionis onere conteslarius, que
ex isnorancia vincibili, paenicenti non injunxerie se

## Folio 245 — 167915642X:0293
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000293.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
DEFENSIO POEHITENEIA.
sticurionem bonorum, qua iniuste possedie.
Atque re ab hac rlcimâ incipiam: incredibilis esser ce-
mericaris ec audacix, futilibus nelcio quibus distinctioni-
busnominum, rnde onus resticutionis repetatur, ab illo
liberare Sacerdorem, quod soli poenirenti, quoad bona
pirimalia, sic ex officio astrictus, criam si suo, non Colum
lilentio (quod Caris grave peccatum elt, cum cacere non
Patiatur conscientia) sed etiam suo consilio, cau la Sic dam
apaenirente illati aliis. Si enim quaras ab illo, CuT EOF
bona iniuste posselsa suis dominis non restituat, et rel
Pondeat, contessarium sibi ista non lolum non iniunxisse.
sed verluasisse ad restiturionem non reneri, quis neget
Confellarium huius pessimi consilii auchorem, si inde pae-
hicens credat, se ab hoc onere relticurionis exemprum,
enon six a Sacerdore monendus sui ofticii, vel resticurio
bco poenitentis à contessario facienda. Ouihocnesaue.
ic; nelcio, an vilum sic admisturus iuris nacuralis princi.
eium.
Immerito propositioni, ad illum senlum explicata,
uxrit Amadaeus prxsidia, ex SCTTA, CajetaNO, _E Cx Ca-
amniis Cacharini contra Cajetanum. Ad quid enim
Auricarissimas quaestiones huc aduocar aduerlarius, ni-
c apertissimam rericatem lumme necellariam ad
lum renebris obvoluat. Ouid enim clarius, quam se-
acurionis onus in se suscipere, qui mihi author est, ne
LCIAE CUIM IUITC FenCatIT. AbEc re Authores cicari secUS
Enriane: atque ita interpres Cajerani citatus ab AmadXo
oris ad verbum Resticurio docet. Serra rero nihil PFOr
AS HaDEE CO IOCO, NCC CONETA D. ThOMAM, NCC CONETA
doleram incerprecarionem. Cacharinum imicarur; id est,
ulorem imporcunissimum, dum illius rerba in Cajera-
num vsurpat.
uoad Propositionem 16. absit re Curaris ius auteram,
uodillis re verâ confert Panormitanus, de Soto relatus
bAmadxo, appolita ramen hac quam tacet condirione:
eraefecti superiores, id est, Epilcopi videane subdiros
Promiscue sibi eligere contellarios; de Sileant. Focenim
pencio, addica consuecudine, censentur consentire, e
deulcarem permicrere. Ouod ad Spluestrum arrince, ad
cco non bona side reterri: sic eni haBEE, PEXTeF exem
dtos
qui immediare subduntur Papxe, Prxlacos qui ha
ii

## Folio 246 — 167915642X:0294
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000294.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
DFSP. TI. SECF. IV.
Dese supra de Abbarem generalem, rel eiusmodi id cA
Exiscoxum, eligere communi iure non posse quemtibee
Sacerdorem in confessarium.
2+B
SECTIO OVARTA.
Animaduersiones in Fractarum 7. de Sacrificio
Missae,  14. de Fucharistia.
CCFOSFMrS candem ad nobilissimam religionis
LLparrem, ad Fucharistiam scilicet, qua Sacramen.
cum, in alimencum immortalicaris sumenda, e qud
Sacriticium, riru incruento offerendam.
ARPTOVLYS PRLM VS.
Explicatur notio Sacrificis es. Saeramenti.
VAMVIS l hab ces lattectus ee auel
ius, masisque necessarium, aur etHiCaCTUS da La
remr, se rircuris progrestum, Fucharistia Sacramento
rum praestaneissimo, de rnico Ecclesia Sacrificio; ita ta
men de illa abiecte seribit Amadaeus, e ieiune tractat, vi
neget vilo praecepto dinino suscipiendam, eriam dum ud
articulo morris rertamur. Nec reucrentius habet, qua
est Saccificium: cum eos eriam qui mente roluntaric ra-
5a, interlune Cacrificio, relir Catisfacere praecepto de la
cro audiendo. Sed re ralidius hos errores, aliolgue
ipsis adiunctos, convellamus: aliqua praemierenda (uMb
de Fucharistiae norione et praltancia.

## Folio 247 — 167915642X:0295
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000295.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DEFENSIO EVCHARISTTA.
P A R A C R A P HVS P R TMVS.
Fucharistiae ratio qua Sacramentum es qua Sa-
crificium explicata.
OTFO Fucharistia QuOAd VEFUMQUE MUNUS, nec
laltius, nec certius repeti porest, quam a naTULE Le.
isionis, inicio huius Dispurationis explicata, eriplici
Echimo nominis. Vel enim à relegendo dicitur, quod
Leligionis sir, res divinas nobis luggerere, diu noctuque
alimo revoluendas: vel a reclisendo; quia Deum riA.
nem vicimum, quem peccaro abieceramus, religionis
ductu dc praesidio icerum elisimus, illi xerernum adtae-
uri: releandem nomen assimie, nobiliori Echimo a re-
gando, quo monemur, nos de quidquid rerum crea-
carum, aur possibilium ambitu concinetur, excicisse in
Deo perroram aeternitarem, iuxta illud Fuangelictae, om-
ma in ipso vita erant, Ceu re loquitur D. Thomas ipla
creacrix estentia. Sed ab omnium Entium Oceano, et
bonorum origine xterna eMuximus, _c quasi auwI(I SUUS
learione cemporaria, quam meriro dixeris, a prima om-
dium causa exilium, _ quali recessim. Sed à Deo divisi
Multo lonsius peccato recestimus, ee quasi in resionem
distimilicudinis abinimus; rude nisi ad Dcum redeaus,
Cerca elt ommino damnatio: quia re rere e clesanter
Licus, Ecelicitas, aliud nihil est, quam reditus ad nostrum
principium: ee nisi crearione à Deo lemori, et Peccato
oneius diuisi, iis duobus supetaris gradibus, Deo reli
Semur, omni spe Foeliciraris sublaca, manCENOS aeterna
Calamitas.
Neque ab his matis eripi datur, nisi religionis beneticio,
uxnos Deoreliger: rnde hoc illi nomen adhaehit. Hlanc
ero nostri cum Deo collisarionem, operxeprerium este
eligionis, multo cerrius, quam ex nominis schimologia
aquer, a cora huius rirruris Occonomia, ee à parrium
uibus constat contexturâ, de ad hominem Deoreuin-
ciendum conspirarione. Ouare nulla religionum, etiam
extalsis, vinguam exricie, harum gnatuor parrium ex-
pers. Primum legis a Deo imposita; e inde obedientiae
ini

## Folio 248 — 167915642X:0296
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000296.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
+0
DFSP. II. SECT. TV.
2nobis Pralticae Deo inbenti, deinde SaCFaMeNEOLUM,
seu caremoniarum sensibilium, quibus Deus Cua nObIS
contert dona; e Cacrificiorum quibus Deum FeVETCMUI,
nolque illi subiicimus ac denincimus.
Remorior est res a nostroinsticuro, quam veliceat, de
Forre eriam euidentior. quam veneceste sc pluribus dil-
Pucari. Ouis enimnesciat, harum parrium cognationem
nempe legis cum obedientia, de SaCraentOrum Cum
Cacritieiis, contici relur Catenam Auream, qua caeluI
cerris, auc verius Deus nobilcum arctistime junsacur.
Sed mirare Lector, alcicudinem divini consilii, in Chei
stiana republica instimenda. Cum relisionis cuiu sque Ea
eio se praectancia, a parcium nobilitare, id est, lesis aequi
carc, acque accuratâ obedientia, _ Sacramentoru dC
Sacrificiorum Canctitare, reperenda sic, ve Religioni Cher
Ciana, Cua pro dignitare constarer majeltas, quis cosiid
rione assequi possir, quod e quanta molitus sIE DeuS:
Omnia vno verbo complectar, his omnibus, quibus com
voni diximus religionem, parcibus divinitarem inserule
Legem Christianis daram, noluie libris aur cabulis extale
cantum, sed Teremias Dei nomine Pollicetur, cordibu
nostris inscribendam.
Si quaras cuius sint Ordinis: Respondet D. AuguI
nushras leges esse Spiricum S. Per charicarem dittulum, l
cordibus nostris, datum in adiurorem ad ea implenda,
quae lex xrerna iubet. Si nolle relis legis Christiana rimn
ee dignitarem, ee quae illi responlura sic, obedientix ped
Stancia: nihil divinitare ipsa rerobique minus relipit;
quandoquidem ipse Spiritus S. Per sraciam intulus, no
bis est locoleois iubenris, quid Faciendum, de iuvantis, r
quod iuber impleatur.
Si a legis e obedientix Christiana, quae duo prima re
ligionis esse vincula diximus, concemplarione animun
Aectamus ad Sacrificia, e Sacramenta: certum est nil
decedere prioribus parcibus, ec divinitarem sibi, nobilquer
cerrius de arctius rindicare. Videntur Filius et Spiricus
S. Quasi Parriro opere Fecteliam Christianam insticuiste.
Spiricus S. Sibi legem ee obedienciam altum psic, re ian
intinvarum est: quid superest Pilio, nisi re Sacrificia d
Sacramenta curet: Oua vero ratione, hoc munus ut
oleveric, nisi Amadrus nos coseret explicare, convent

## Folio 249 — 167915642X:0297
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000297.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEFERSTO FVOMARISELAE.
sec hlentio porius revereri, quam rerbis dererere. Satis
aerir dixisse, divinitarem Verbi humanitare obuolutam,
auc humaniearem diminirare sanctificatam, nimia Christi
aiberalirare, vlque ad finem laculorum Ecclelix cradicam,
uei Sacrificii de Sacramentorum maximi loco, rbique
errarum rieu incruento, sub specie panis ec vini Dco oF-
serendam in Victimam, ec Sumendam in Sacraentum,
Quasi alimoniam animarum ad XFerHItaLeM.
Duamuis haec duo Fucharistix, aut porius iphus diuini-
acis humanicatisque Verbi sub speciebus Cacramentali-
dus, verbis consecratoriis e operatoriis politae, ad Sacri-
acii de Sacramenti obcunda munera, pertinacissime ne-
Gentharetici: rno tamen ex Lucx 22. Cap. verb. demon-
Tratur verissima humanicaris pexesentia, in cibum actu-
mendx, et in rerum Cacrificium, rieu incruenco ofteren-
lx. Duia Chrictus consecratione languinis, ex textu
Mlacoita habet hiccalix, nouum restamentum, meo san-
uine fusus pro vobis. Ouibus verbis apexristime refertur
Atusio seu oblatio, non ad Cansuinem fundendum, crucis
derificio se suplicio, sed ad Calicem, quem oporceat rere
Ccundi, prohominum peccaris. Arque ita habere conse-
lationis verba ex TExTU GFXCO, non nesant haeretiei
Ed dur corruxcum rolune, aur Tucam scriptorum Canoni-
corum elesantissimum in crastum Colaecum impesisle.
Co impiecaris ee dementix prolapsi sunc, quia ridebane
duictum inde argumencum, pro reraque controuersia,
epraesencia narurali corporis Christi, reraque Sacrificit
uonecrahi, quod nec intringere nec dectinare se poste
enriune, nisi texcu corruprela, aur D. Luca ignorantia
accularis.
Ca est signorum conditio, ve quae prODriA (UINEPEOTO-
eo de se directe efferri non patiantur. Ouis enim Fetar,
Oc est rirginis sinulacrum, quod Dei Verbum concepie.
Dexerit: Aenon minus singulare est Christi Canguinis
axeccatorum remissionem effundi, quam Deiparae Ver-
sumxcernum peperisse: ac proinde si netas sc de ridicu-
um, dici simulacrum virginis peperisse Chrictum, cius-
dem ineprix se impietatis esser, dici Calicem lansuinio
lum, in remistionem peccatorum, nis adAE retUS Chri
Clanguis, etiam in Caliceritu Pacro, sub aliena specie
lus. Hac paucis placuir perstringere, de nobilissim
2.4

## Folio 250 — 167915642X:0298
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000298.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
250
DTSD. TI. SFCT. IV.
Parce relisionis Christianx, de Fucharistia quâ Cacramen.
cum, et lacrificium, re inde agnolcat pius Lector, quan
Parum revereneer habica sir ab Amadao, propolicionibus
quarum examininos accinsius.
ARFTCVEVS SECFNOrS.
Examen sex Propositionum ex Fractatu 14. ab
Fucharistiae sacramento.
PEx propoltiones de Pacramento Fucharistix, de quin-
que de Cacrificio Mila, omnes ad vnam Cumplic Ama
daeus ex Aquila, cuius volarum senex decrepitus roique
sequitur quasi pultus. Primi Penarii haec est parcitio, rel
subiecta accommodata. In Cacramentis consiciendis,
aurinstiruendis, primum spectanda est mareria, _ CCrIL
semper adhibenda, nisi vegcar periculum Caluris, et pec
cati: deinderus in quem institucum est, prxeceptum, a
Fructus qui inde sperari posir. Fucharictia cum aliis collu
venie factamentis, necettario delectumateriae, à Chrilte
designacx; sed ru est Cngularissima: nam aliorum Cacid
mentorum rsus ad essentiam perrinet, ee indiuiduus elt
esthominis, cui confertur Panctisicationi, e ad illum ret
ba diriguneur, ve constat ex omnium (aCFaIENEOTUI
Formulis. Ac Fucharistix diver (a est omnino tario: cont-
CitUE qua SaCTAMenEU, e qua Pacrificium, mutatiOHe
mirabilimaceria, seu panis dc rini in Christi corpus, d
inde existie apta ad sumprionem: qua CacraMenEuM I
alimencum animae, ec ad oblationem, quatenus est vi-
ctima incruenta. Aeque hinc nalcitur diserim en insinua
cum ab aliis sacrameneis, quod cum Cacramenti, et Cacr
ficii rim habear, mutatione de consecratiOnC MateFIX,
non rsu (0lo seu applicariono ad hominem lanctitican.
dum perasi OpOrtcae.
Elis BrCUItEE nOTaLIS ad PTOPOSTIONUM eXaMeN aCCC
damus, eas omnes non omnino improbo, sed sinsularulta
discustione aperiam, quid recte, quid secus dictum sit 2l
aduerlacio.

## Folio 251 — 167915642X:0299
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000299.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFENSIO EYCHARISTL.
PARAGR A PHYS PRTMYS.
De materia Fucharistiae.
Var marerix huius Pacramenti consecratio, lonse an.
cecedatrium, ab illa inirium sumimus examinis hu-
us Practatus. Communis ec certa omnium Cacholicorum
lencentia elt, vinum ex vire, ec panem ex eritico idoneum
adrlum, scu reporus d cibi rlualis rarionem habenc, Cer-
Cam esse de indubiracam huius Cacramenti materiam, d
Chricto instituram; de qui mutat non solum substanciam
horum elementorum, sed etiam rum ordinarii pots de
birollic, ad nullam, aur ad summe dubiam hiuius (a-
Camencimareriam trahere, quae extra grauem necessita-
lem, cirra mortale peccarum adhiberi nequeat, neque
aprobabilitare exculari postir, ex resula de opinionum
delectu, in re lacramentaria, id est, de rebus necessitare
mediirequisitis, in quibus elisenda semper est maceria
Cerra, probabili quacum que relicta.
Ex his certis principiis deducimus 5. X 6. Propolicionem
eericulolam esse. Priorem Amadaeus post Aquilam Pro-
Oblicione 38. ex Amico detendit, recerrum Cacramentum
elicharistiae, contectum liquore ex ruis passis, aqua irxi-
Cacis, aliquo instrumenco expresso, camquam maceria ad
Consecrationem idonea. Id probant exemplo mucti, qua
peri consecrationem posse, tam quam aptâ materiâ, quod
uhit differat a vino, docent post D. Thomam eius Dilci-
Pui, id que rurpari Colere aiune felto Tolemni Corporis
Christi Valentiae in FTispania Faraconensi, consecratione
Lore senris Facta mucti ex recentibus ruis. Accedit Palu-
Tani suftrasium qui ex Pabiena assentiente, docet clare-
m vinum, quod rulso dicitur sypocras, idoneam este 2d
onlecrationem materiam. Contrmar opinionem Amici
adaus ex regula D. ThomX 3. PaFE. quae lt. 66, aFC. 4. 2d
aquam ad baprilmum, ac subinderinum ad Fuchari-
cram susticere, nisi canca Ec relolurio eiulmodi liquorum,
plus habeat admistum aliena substancix, quam pro-
eliae: Demus haec omnia rera esse; negamus convincero
Aici Propoicionem: quia incredibile est, ex ruis LCCAS

## Folio 252 — 167915642X:0300
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000300.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
282
DTSP. II. SEOF. IV.
Fole, superesse rancum vini, de liquoris, re plus substan
tiae vini, quam alienae residuum sIE. F. rero ex hoc capire de
sinic liquor ille, substantiam habere rini, quamuis à Capo
re omnino non recedat; mulcominus habee rationem
rlualis rini: Frso ex reroque capice inepra est maceria 2d
consecrarionem, e male omnino, hic liguor expresus a
licca rua, comparatur musto ex rua recenEI d TenE
eliquato.
AEmulatione Amici provocacus eiusdem insticuci Theo
lodus Anchonius Peres, quid simile continxie, de matetidi
consecrationis corporis, ad quam ex Aquila PFoPOLLIO.
nez9. Probabilicer credie, suticere hostias rubeas, quibus
admiscetur linnabrium ad licreras obsignandas. Dehac
Propolirione Cardinalis Delugo indicium anteponen
dum censeo Amadaei aliorumque suffrasio. Maceria in-
quie dubia est, ee meo indicio invalida, quia per illana
mictionem, alceratur nocabiliter, ee exerahitur à PanC
rluali: ica de Poenicentia disp. q. lect. T. Ratio qua du-
bium collic, pecitur à natura lacramenti, ad quam aC.
renditur quid rei, non quancum admisceatur vino ee Pa
ni, re excidat à condirione porus, de vini rualis: acque
ita, ab hoc genere semoverur hostia, cui admilcetur
Sinnabrium, quo non solum inepta, sed criam noxia A
ad alimencum, sicur aic D. ThOm. 3. PaET. guaest. 99.
aEL. 3. admictio medica alcerius Frumenti, COrTUMPI
vlum rei, cui insie exiricum maiori quantieace. AEque
hinc cadune instancia, et exempla, quibus AmadXUS PFO.
Polirioni Peres niticur probabilitarem conciliare: demus
temminori quancicare, vino e pani admistam, ex hoc
lolum capice, non Facere maceriam ad CaCrAMEnEuM in
validam; secus csth excludat ab riu, qualis est admistio
medica. Et hinc etiam Amidum, licet ex merorritico con
fectum, ineprum est ad consecrationem: quia abhOErCEa
Danerluali. Ex eodem capire, Parina Cubacta quam vo-
eant crudum paniticium Parinam depoliciciam, ri1180
Dalta, imo eciam panem, aqua roleacea concoctum, et
ipomet Amadaeo. Ee veriulque rna est rario, quia neus
erum ordinarii panis rum habee.
Ad tinem huius proposicionis mOre suO AmadXuS Ca-
reranum carpir, quasi docear contra D. Thom. qua lt. 7 4
art. 3. Panem a Christo insticurum, in huius Pacrament

## Folio 253 — 167915642X:0301
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000301.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFENSIO EVCMARISETA.
nateriam, esse ex quolibet Frumento, non ex Colo triricos
Siid dixerit Caieranus, liberius estastertum; quam pa-
ciacur Fradirio communis Fcclesiae. Non contentus mo-
mordisse discipulum, Magistrum etiam carpit quaest. 7 4
arc. I. dd r et consigentem induxic parrim rictorem con-
era Innocentium certium de Cacriticio altaris cap. 6. ne-
Pancem, Cacramentum hoc instirutum, rerbis exprestis ad
consecrationem rurparis: parrim etiam victum, consi-
ctu cum Concilio Fridentino scN. 13. Cap. Z. 2ferente (a
Ctamentum hoc a Christo instirurum, peracta panis de
inibenedictione, qua sen set D. Thomas Fuisse Cancitum.
Sed absc ista dissensio à S. Doctore: concordiam aic ini-
lam à Toanne a S. Thoma dilp. ad summam, sed FaCCE
eoirimam ve ficticiam _ D. Thomae iniuriam inducat,
Quasi non sic credendus Angelicus Doctor serip hse deter-
minace, (ed rentando. Verior concordia est, in actu exerci-
coinsticutum benedictione, e contectum Lacramentum
cuisse, ee in actu signato addicum praeceptum se imitandi,
 quae fecerat Faciendi, ad sui exemplum ee memoriam.
lic de materia huius Cacramenti.
DAR AORAPHVS SECYNDES.
De osu Sacramenti Fucharistia.
VETa habet Amadaeus 4. huius TFaCTaTS PFOBO-
LVIsicionibus: de rsus ritu PxopOL. F. qua cum suo m2
Siltro Aquila Propositione r2. ex Valencia, permirrie
ldicis rrgenre necessitare, Sibi sumere aliilque porrigere
Cucharistiam: quamuis Soco hoc damnet intolerabilis ex-
TOris. PFOD. 2. dc 25. Aquila ex Becano de Fagundes rbet
lorem gratiam promitrie, sub veraque, quam sub vna
pecie communicantibus. PrOP. 3. et apud Aquilam 2F
ex Sa et Flenriques concedic, dubii peccari conscientiam
habencibus, si practice deponant praecermissa confestione
ad lacram synaxim accedere. Denique 4. cum Bauni PFXL
cexrum collie sub lethali, de recipienda Fucharictia in aF
ciculomorris, cum Aquila PFOD. 22.
Prima omnium examen incipiamus. Si quid exculan
are postir laicum, se ec alios communicantem, est man

## Folio 254 — 167915642X:0302
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000302.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
254.
DFSF. TT. SECF IV.
rime praeceptum ad id corens, quod ille sultulit PFOP. 4d
ergo haec male connenit cum alterà. Ouamuis non ne
sem id Aeri posse in renerentiam Pacramenti, ee licere
laico id tangere, h in cerram ceciderie, de nullus adsit la-
cerdos qui collat, vel si Fucurum sit ludibrio haerericis, c
quorum manibus nequeat eripi, nih à laicis sorbeatur:
cum enim existimo propolitionem obtinere. Sed quidn
inquir, possit à laico dari, ad damnationis periculum 2
verrendum, cum acrritione peccatorum elicitâ Caluus elle
nequie, niLI iUVCTUE alIGuO LACFAMIENEO MORTOTM, aub
riuorum, ee Fucharistix, E illorum copia desIt : EMB
enim D. Thom. 3. Parc. Guast. 7 9. arF. 3. hiomini accedenes
ad Fucharictiam, cum actritione rera purara contritione,
Euchariltia Cumpra, per accidens primam sratia con
Ferr, ri Cacramenti riuorum; quod remierendi peccatd
rim habet, si ex arrririone displiceant: rnde infere Ama
daeus, peccaremorralirer, eum qui moribundo Fuchar
itiam negarit. Id licere, ex ea probabili opinione mulit
Thomictarum concedunt, sed tanto onere, ve Si secus 25a1,
reus sic peccati mortalis, non Facile concelterim: quia ltau
certum Proillo prxceptum, de Eucharistia, ex reverencta
non contingenda, contra summe dubiam opinione,
quxe Cacramentis riuorum asserir rim conterendi per 2c.
cidens primam oraciam.
Reliqua parre Proposirionis, animo carpendi D. Thoms
multa ex illo retert in 4. dist. 17. quaelt. 3. arF. 2. guaestiun.
cula 2. de necelticare baprismi, et confessionis Facienda
laico, si morituro desir Pacerdos, cui Cacramenta litex CON
Aceacur. Sed P. Nicolay huic renenolo morsuiantido
cum appolirie, erudiris noris ad illam quaestiunculam.
non ellementis D. Thomae parem Racuere necestitaces
veriulque lacramenti: Neque enim inquie bapicilimu
adultis, Sed parimlis dLITaXAE COnFerEUE: quia cum rC
medium Cuplere nequeane rilomo, quoad illos ab10
Tolurx est necessicatis, de ideo conterri oporrir à laico.
Poenitencia aurem ad aduleos perriner, quam cum (uppse
re possine interno dolore, non est pAF neceMitaS Cont
cendi laico; qui nequie effectum poeniceneix conterre,
ac baprismi sulcipiendi per laicum, qui effectum illu
contere; quamuis in sienum quoddam Christiana pro
fostionis pradicta conteltio heri postic. FLac estmens veci

## Folio 255 — 167915642X:0303
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000303.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSIO LVCHAKISILA.
.Thoma a nobili Thomicta explicata, a qua CReFeRI nOI
secedune, nec assentiune Soro, qui permitrir Cacerdori
torituro, Polum panem consecrare, ne hOC TaCFAMenCO
deltirurus moriatur: neque enim rila auchoricate, licee
nius speciei consecrationem rentare, alia praetermilsa,
Minus mali habet 2. Propolicio de rberiori gracia
x viraque specie, quam exrna: licet enim probabisius
ic, candem conterri gratiam, quocumque modo Aac
Communio, tamen Bellarminus l. 4. de FuchaF. C. 23.
merico concendie, ex illa inae quali gratiâ, non consequi
Communionem a laicis faciendam, sub reraque species
Juia e duobus malis, minus estelisendum. Est reromi-
lusmali, nos carere aliquo ausmento gratix, quod ad
alurem non sir necessarium, ec aliunde postir comparari
quam ve Cacramentum cuidenti periculo irreuerentix
Obiiciatur, quale est, si indiscriminatim populo detur,
ab specie vini. Sed cum hâc lesitima sespontione non
Celnane haererici in sulcare Cacholicis; ne hoc quidem illis
concedendum est; e videtur esse quadam praevaricatio
Caulae Carholicorum, si eo praelidio nos iplos nudemus,
ide non postine haererici nos depellere luis arsumen-
tis
Sed leniorfiethic error, collatione alcerius, qui sub 3.
copolicione latet, dum sic gracia confestionis peccatoruim
eactice dubiorum, ad recipiendam digne, _ cum Fructu
cuchariltiam. Propolitio haec est reluri Curculus regula
robabilistarum, quodlibet probatile iudicium prudens
de, e securum ad Calurem: de iisdem arsumentis impu.
anda est quibus tertia superioris Fractatus, eaque in-
duramus, altimpro, quod Amadaus reterr ex 62lcg0
Mlormare, ad communionem nOStenerI, ea PECCaTA COn
eri, ad quae alias, ex praecepto inceoricatis contessionis
are divino constringimur: Aequi illo nomine de citulo,
Baccedente ad Fuchariltiam, exisitur contesio pecca-
Dcum, quae dubia sune, non ex quacumque, aut leui, led
Loraui de probabiliratione: Erso ad minus illa conti-
Lbca CunE, quorum nos seos esse xque, aut magis prO-
abilis est dubirandi ratio, quam ab illis esse immunes.
inquic Amadaus. Ac dubitans, non est conscius pec-
deimortalis, quod tamen ex Concilio necellarium est,
Contestionem praemicrendam. Sed nOS FCPOHIUS, nec

## Folio 256 — 167915642X:0304
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000304.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
256
D15P. TI. SECF. IV.
Sc compatatus, esinltiHCATIS, aUE ExPCES, DecCati MOF
ralis, a quo liberari nequir sI CO FeneatUE, nili ri, aUErOrd
clauium: _e cum ubicatio illa sravis, (USGCrAE MEMOTId
e conscientiae peccatum remirrendum ri clauium, ett
necestario contessione aperiendum.
Contirmatur argumencum: non minus conticenda
TUNE DCCCaL Praererita; quam futura cauenda: AEqu
Deccarum est a dubio peccato non abstinere: ergo non
Caret culpa, Peccata Prarerita cacere. Si dicas omne
abesse periculum noui peccari, si dubium practicum de
Ponatur, siue de praerericis contirendis, sive de fucuris
canendis. Amadaeus post aquilam hanc loquendi For
mulam, Deceata practice dubia reprehendit; cum id
men trequens sic apud sui instiruri Theolog05; et L ay
man quaerar, verum peceata dubia practice, sinc in con
Fettione aperienda: d ipsemer aduerlarius damnac alibi de
stinctionem, opinionis (idem est iudicium de dubio) spe
culariue de practice probabilis quam hic passim obtrud.
nec capio, quid aliud sir dubium practicum deponere, ni
cerro sibi perluadere, s quae etiam minimae probabilicatt
dubiratio Facti, an peceaueris, vel confeltus fueris pec
cacum admissum, reliuris, an GuO CCFFUS eS EC FeNCKI, ne
conteltum esle, Deccatum sic veniale, ce eximi ab omt
onere confectionis: quamuis Aet Contra Grauior dubicd
tio, de opinio, re reipsa ceneri reatu peccaci morcalis,
numquam confesti.
Ouos retert Theoloeos, eximere à confestione peccats
dubii, incerprecor de dubio leui: Si ad staue d probabi
extendane, omnino ab illis dissentio: nec puro illoruen
consilium sequutos, magis a divino iudicio Futos, qual
renatorem (cuius exempli supra meminimus) ab inc
onatione Principis, vel a poena ctacura homicidio; l apie
iudices, vel apud resem, ita suam caulam aseret, ingrelta
Epluam occurric, nescio quid, Speciem PEXFCTeNS Fera,
canis regii ee hominis; ee cum explorastem, quid reipsa
eller, nec quidquam comperrum habere possem, ex Lhea
logorum regula, puraui meprudenter acturum, s terat
Probabiliter ratus, praedam non sinerem elabi: quamulis
non dissimulem, me non caruille dubio. Calcem specula
cino, dum Feram impeto, hominem aur canem res
charissimum posse petire. Si id contingeret; puca lue
(Ua

## Folio 257 — 167915642X:0305
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000305.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFENSIO EVCHARISEIES
lua ingenua confestione, nullas Regi ob canemc
Xiudicibus proprer homicidium, aur iniustas poenas da:
curume
Dices camdem regulam probabilitatum seguutos, ma-
nere aliud Dei, aliud hominum iudicium. Sed quaero.
vnderibi constet, hoc iudiciorum diserimen? PE A PEO-
babilitatum reoulas, semoro dubio, iuste puniane Prin-
Cipes e Judices, de ab illo exigane paenas caedis, de homi-
cidii, quod dubitabat secururum, nec curavie deuitare;
inde cerriorem me Facies hunC DCUM abIOIUTuTUM: ABGE
e meam salurem, adeo remerariis consiliis se magistris
Permiccam.
Amadxus vbique sui similis praecipicem consiliarium
asic, e Dominicanorum demoxlorem. Huc aduocat in-
tempeltiue omnino, quaestionem srauistimam, de ance
Concilium Fridentinum ambiguam, de in medio reli-
tam, an peccaci morcalis conseins possit Fucharistiam
lumere pracermissâ confessione, sed verà concricione
prauiâ, cuius se credar cerriorem. Agnoleis Lector, hanc
dissicultarem alienam esse a subiecta propolitione de pec-
Cacis dubiis consirendis; camen huc aduOCaE, VE CaFPAE C a-
serani opinionem, qui ance definicionem Frid. 13. Sestonc,
Contestionem Sacramentale Fucharistia negaVeTACPEX-
uerendam esse omnibus, qui conscientiâ Deccari OE-
calis frauantur: Tra sen serat Cajecanus, ve iam insinuarum
eC, nec tamen Concilium ejus opinionem damnauie re
laerericam; Ced re a periculosà nos cauere iusIE, SICUL te-
Tacur Cano lib. 5. Cap. 5. quaest. 4. qui Concilio incertuic, e
Mazna eriam pars fuic. Ouare comiria nostra generalia
insulari decrero prohibene, ne quis nostrium opinionem
anc detendar expunctam e libris Cajecani ab Inquisi.
lone Hispana. Sed hoc parers on altuit Amadaeus (uX
3. Propolicioni, cui nulla intercedic cognatio, cum alcera,
de concriro peccarimortalis, Cumenre Fucharistiam, Con-
ellione non prauia, ec dilacâ spe Contellarii masis idonei:
aec enim omnia opponebat Cajeranus, quae eius laplur
Acutanca

## Folio 258 — 167915642X:0306
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000306.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
151. Il. SFL. IY
AR FZCVEYS TER PXYS.
De praecepto Communionis.
AC vna superest ex EOrO Tractatu PropOlitio, et
LBauni, nullo peaecepto sub laechali, secipiendam
esse Fucharistiam re Viaricum morituro, maxime si la
tisfecerir annux e Paschali Communioni. Muleos Bau-
niadjunsic Amadxus parronos, etiam ex Thomictis an
riguis, e recencibus: Sed vix rilus eximie ab hoc onere
imposico omnibus Christianis, consuecudine ab Apolto-
lis recepea, per eorum oibem Chriltianum, ad noltrant
vlque xcarem seruara, xoris e moricuris Fucharistiam,
ve Viaricum sumendi: e ea de cauisa, in Fcclehis peracte
Cacrificio, Fucharistiam Coliram conseruari, in aliquo ra-
Se Cacro, ad intirmorum Communionem: inde mere
cur censura nocam haec Proposirio Amadaei _ BauMI;
quod repuonet consuetudini, ex Apostolica Fraditione
adnos deductx. Nec aliud sentiunt Syluester, Cajetanus,
e alii; nec essent andiendi, s seCUS OpInaFenEUT: Led ta
cilerrahi postune ad communem sencenciam, quod ne
cellariam moricuris communionem, nolint ex Prxcepta
divino singulari, sed ex consuerudine Fcclelix, de quar
_endus est Soro in 4. distinct. 12. Quaest. L. aFT. PI.
ARFECYEYS OYAR XYSi
Examen. Propositionum ex Fractatu 7. de
Sacrificio Missa.
(EN OVX Propoltiones collegit Amadaus ex A
quila, prae mysteris magnicudine paucas, nec ma
onimomienti, E excipias, 2. &e 3. de sipendiis, et subinde
e caula offertur, de quibus sequenti Arriculo eric agC
Sacerdori missas anticipare ee indistincte celebrate, Pl
60, quam Dcus noverit, primum peciturum, et sipets
de tructuhuius Cacrificii, iis diuidendo, quorum nomina
dum. Prima axud aquilam fr. ex Rcginaldo concect

## Folio 259 — 167915642X:0307
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000307.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEFEASIO LVCHANISTIA
alum collaturum. Licec reerque excuset Reginaldum, de
concendat ab illO relaTaI Ex PeErO NavaETO, non tamen
Probatam. Sed quid omisie; re probabilem Facerce
cur nihil taceat rationum ee argumentorum; quibus
muniri posic; nec Poluat: e dara oper â omirrat decre-
rum Clementis 8. contra huiusmmodi Mistas anticipare ce-
lebratas; quod cum fuerit Occumenicum ad coram Fccse
ham, latero non pecrie hominem doctum; e de illo ar-
Sumento scribentem? Nec Forre ignorabat Philiberri
Marrini eiusdem insticuri Scripeoris opus prohibitum.
quoad rique corrisatur, quia huic Propolicioni Favebat.
 vero admitrenda sic aliquo sentu, non porest magis
Cgirimurs pari, quam quo Corradus nolter interpreta-
cur; cum quis Millam dicir illius nomine, qui solet Mis-
ad commendare, licer nondum exeserie nominatin
exendio collaro, aue promisto, eam quae cum cele-
DEaTUT.
Non est maioris miomenti, nec dissicilior 4. ex Larman;
a damnatur relur supersticiola, consuecudo fulelium.
si adhuc superstires curane, siti quali morenis, exequias
celebrari, soluris defunctorum Mistis e oficiis. Varianc
lic, et diversam ineunt defendendi rationem. Layman,
quila, et Amadaus; ille quidem Proposicione 46. aic
asman, non damnare rniverse hanc consuerudinem,
tali crora Ecclesia excirpandam; sed re minus con-
Mcaneam riribus e hominibus Cermanix, rbi scribebat.
cum iplamet Larman argumenta e verba, hanc excu-
aonem non admicrune: inde enim rericit, quod cici-
es e ordinarionibus Fcclelix ROmanx non conveniat;
ero luperstire Ranc preces quae iam mortuum desi-
Benc. Et ideo Amadaeus aliam inic detentionem: reterr
um Dianam _ Fracinellum qui Larman assenriuneur.
hesanc, pro riuis solui posse suttragia et preces, qua
propria significarione s instirurione, reteruntur ad
morcuos, nec est penes Sacerdorem Fcelesix mentem
maertere. Sed quid prohibet praecermissis oracionibus
verbis, qua morruum delignant, exteras persolvere ee
cerare pro supertticibus:
Occasione huius Propositionis aliqua addic Am2-
Aae1S
deri suffragiorum, de Cacrificiorum EccleliX: 2M
aolme eriam damnaris, ec ex D. Thoma alisque 2hio-

## Folio 260 — 167915642X:0308
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000308.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
260
DESD. IT. SECT. IV.
mistis niritur aftingere aftirmantem, quia nesancent
senrentiam dicunt curiorem esse, quali aduer tam hac com
comparatione, pariantur aliqua probabilicare Frui. Scc
jam pluries dictum est, comparatiuum illud aS. Thoma
eiusque discipulis advexsarive rsurpari, nec rlam relin-
quere contrarix sentenciae probabilitarem, licet ri verbo-
cum nCn eripianE.
Duinta propolitione ex Larman Cumptâ, aNerunEuT
Praecepio de Cacro audiendo, diebus fectis latistacere, qul
ab offerrorio ad benedictionem reque, Missae incer(InE.
Respondet Amadxus interprecem agens Aquilae PrO
positione 66. Larman non elle illius sencentix, led retu
lisse cantum ex Amalario, apposicâ hac clausulâ: Nibst
contra communem doctorum sententiam hic definio. Ve
rum quid sibi rolune verba, quae subjungie e Darius
colum videri, si hominem, qui circa offertorium, au
Missam accessie peccari mortalis damnaremus. Deinde
cum eodem Aquila, hanc laxitarem regerit in Dominica
nos, in D. Anconinum, Spluestrum, alio(que secentO
res, idque per summam calumniam: nam re Splueltet
habet, secundum archiepiscopum (id est secundum 
Anconinum) praecepcum de Miβa andiendâ, non od
sernat, qui parrem norabilem omitiit, pura medieratem,
aut terriam partem, secus qui modicam; qualem dicuna
esse incroirum. Oui vero accedir post lectum EuanGC
lium, plusquam certiam parrem ee Pere dimidium ou
mictic, ac proinde ex Dominicanis, rix lechalis peccati
exculari porest: reus rero erir renialis, s Pratis, e nuIa
causa absit ab Turroitu, et Cantico AngclOrUMI.
Mulca admiscet Amadaeus de accenrione ad Cactum au
diendum necessaria, quae non improbo. Addic etianss
nonnulla de ministro Sacri, ee videtur relle cum soll
nulla necessitare admieri oportere Foeminani, quae set
Pondeac, aur ministrer: quia inquie Socomallet sibi set
pondere deministrare, quam pari Foeminam alECFuEruI
munus sibi peastare. Puco hane quaestionem mouiste
madxum, ve pungeret Nuonum celebrem ex Dominicu
nis Theolosum Vallisoleranum, Paris norum Commest
cariis in 3. Partem: _e guxt. 83. aFc. 3. dubio 2. docet r
sentenecessicare celebrandi Sacri, s desit vir, qui neleiau
relpondere illo ministrance, posse aliud munus obut

## Folio 261 — 167915642X:0309
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000309.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSIO EVCMARISEPTE.
cremina; vei feri solet ad Miltam maiorem, alta voce
decantaram à Sacerdore, cui responder Chorus Virgi-
num Monialium: de Si ablic vir, qui ministret, non eset
magis absurdum ec incommodum, tamuli vicem supple.
e taeminam, quam, replerumque Araccedere ad AICa-
e, ad osculandas illius manus, qui nouum sacrum Facie:
hac exempla Caris exculane Nugnum, ee si quid ab illo
reccatum sic contra decorum, alius Dominicanus nempe
SOco Caris hOC Crratum COTTeXIE.
ARFZCYEYS VLYFMVS.
Circa Proposiionem 2. Cs 3. de pretio es stipendiis
Missa.
LC vnus Caperest nodus vindice dienus, a quo le,
Lluolque expedire, eoque Dominicanos implicare
icitur Amadaus post Aquitam Propolitione 43. d 45.
liore ex Filliucio conceditur Sacerdoti, asere concra ile-
Lecum Vebani 8. dic 25. Tunii an. 2625. Cdicu prohibencis,
le prorno Sacro quacumque ratione, duplex Ctipendium
anacur, multoque minus, alii sacerdori derur parscti-
bendii, altera sibi seruara, quod licere alserie Bordonus
lanciscanus, de Amadxus post Aguilam conqueritur.
allo tuisse as, oregatum suo insticuro, inuidix illi creanda
auta, quam coris riribus, à luis in nostros deRectunt, ee
matcosreterune, qui videntur permicrere Sacetdori, tor
vendia prorna Mitta accipere, quor sufticiant ad honc-
am victum coro illo dic, et ad sustentandos parentes,
em in gravem necelticarem redactis, ex officio ceneu-
aeluccurrere. Non abnuo quid simile lesi apud noltios
achores, qui seripserunt anre decrecr Vebani, e Con-
sceacionis Cardinalium: id que licere spectato iure na-
Acali CeNSENE ANGClUS, PEETS NavarruS, Valques, e
pii
contra Suaremm, Bellarminum, Folerum post Sco-
cum
. Juorum Fundamentum est, prerium cuiusibet Mil-
dmina consricutione cerra quantirate RNICII, nOn
olle ex vilo capice auseri, nec dividi in plures, qui ince-
lumstivendium Coluerune, citra sinsulorum damnum.
illaeloiure, quod sibi stipendio compararune. Sed illud
Commodum pucant 3duer sae sencentiae Auchores, virari
2 ii

## Folio 262 — 167915642X:0310
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000310.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
252
Or5D. TI. SECF. IV.
poste ex duplici capire, seu dore huius Sacrificii: Prima;
licet rnicum sC; continec camen omnia Cacrihcioru gene
Fa: & alcera; in quolibet genere habet rirturem incensiue
infinicam, qua nullo termino sele exerar, in diverlos et
Fectus de Fructus; si addantur oblationes lingulares, PsC
quolibet Coluencium sipendium.
Prima dos, sic paucis ad quaectionem subjectam expii.
cari porelt. Cerrum est rnicum Fucharistiae Cacriticium;
abrogacis omnibus anciquis, eorum munera cumulacilli.
me implere: e cum quadruplicis generis distinsui lo.
Leane Cacrificia, nempe larreurica, quae in rnam Dei 2d0
rarionem, ee lacriam reteruntur _ ab(UmUINEUT; FuChatL
Aica, quibus grarix Deo aguncur pro beneficiis accep(IS
impetratoria quae noua perunc; de Caristactoria seu expr
coria peccarorum quibus gravamur: certum est Fucha
ristiae Pacrificio, ita cumulare impleri hxeC MUNOTA, VE vit
nihil detraharur, ex alcerius consorrio; de ita plene pic
deat lacrtae cultus, ac si prariarum actiones; adjunctas
non habear, xque digne pertoluantur laudes, de Gralla
rum actiones, pro beneticiis accepris; ac li nOua nOn B
cerentur, nec vis imperratoria decrelcat, ex latistactora
propeccatis, sicur nec radio solis sparsenti lucem, qu’e
quam deperir; E lucendo caletaciat.
Etinc Forre aliquid luminis aftullie, iis quos e Schola
nostra reculimus, censere idem Cacrificium polle otteta
nomine, e Sipendio plurium, illae lo cuiulque iure,
consteernum pecere Cacrificium cultus divini causa,
lacreuricum, alium ve Fucharisticum, certium re expiala
rium ad poenae remistionem, alios re impecratorium p
diversis beneficiis obtinendis. Acque hoc postremo geneten
Posle ita augeri, adiunctis oblationibus; ee precibus 
oularibus, re muleis in Colidum, seruaro cuiu (que iuie)
dinidi nihil vecee.
Sed rix aulim Adore luic primae incerprerationi subet
liori, Force quam Colidiori: quia credibile est cos qui jusle
pretio, more relisionis consticuto, MiltaS pecunt, re
sibi omnes sacriticii fructus vindicare, in alios minutu
dividendos. Ouare praerer hanc primam incerpretacta
nem, opinionis antiquae, occurrit alia, qua ante décreclin
Vibani detendi poterar.
eam rero obleruet relim Lector, policam inter dudu

## Folio 263 — 167915642X:0311
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000311.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEFENSTO EVCMARISELS.
exeremas; quarum prima, nullas ridecur pretio huius la-
eriticii. Seu 2d cultum Dei, Ceu ad Cacisfactionem, seu ad
imperrationem referarur, metas constituere; sed rnde-
quaque esse rirruris infinicae, ee efficientix contendit. Si ica
Uec, sufticeret rna roro Pursatoria racuando, contra comu-
nem piorum sensum, qui plures pro quolibet Detuncto-
cum Missas curant celebrari. Flisablurdis rerriti Suares,
e alii Theolosi, in aliam extremam senrentiam dela-
duntur, ec cuilibet Misae constituunt, certum prerium de
cructum, qui auserinequear, auc in plures dividi, Caluo
ingulorum iure: et ex hoc fundamento, depromprum
lcerpretancur decrerum Pontiticium, quod rix credide.
am, cum invictis argumencis iPUGHCTT. OUaTC PTO-
babilior videtur certia e media opinio eleganter explicata
Cajerano Tom. 2. Opusc. 3. quaelt. 3. rbi pretium Sacri-
Ceii, iuxta quadruplex genus distinsuie, ex OperCOPCrA-
,e qua lacreuricum ee Fucharisticum, acrenea rei obla-
_ Christi ofFerentis dignitare, alserie unde quaque in-
atcum: quia plus exhibet honoris Deo, quam ominium
Clencurarum obsequiis, de fraciarum actionibus praectari
ebllic, magisque placer quam peccata daemonum, ee re-
loborum omnium displiceane, denique condisnas Deo
audes, ee pares omnibus beneticiis recepris grariarum
actiones persoluit.
Sed de Fructu imperrarorio et Carisfactorio, in nobis
ecipiendo, alirer sentie Cajeranus. Neque enim intini-
tum reipsd esse, sicur duos superiores tructus larria, de
slaciarum actionis, admirtir, neque rulc eciam ica
detinicos, re omnis augmenti sint expertes; sed auseri
eltar, Pro offerentium affectu ec sudio, rel PrO t2-
none divertarum oblarionum. Aliud enim aic esse, an
acriticium Misa, rna in commune pro pluribus o-
lacione, Cingulis proinde prolc, ac si Seorum pro iis
olis heret, an vero si oblationes pro quolibet Linsu
ares adjungantur, prolinc cuique, ac li alii partiepes non
denc: Primum nesar asterit secundum Cajeta-
s. Idque contirmari porest, multis exemplis ec argu-
encis; quorum primum pecicur à Sacrum audientium,
el ofterencium condirione: nam ex communi Theolo.
orum Cencentia, parricipes sunc alicuius Fructus, scuim-
heororii, Ceu larisfactorii, ex opere operato, a virEuE
R aiis

## Folio 264 — 167915642X:0312
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000312.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
264.
DISD. II. SECT, IV.
facrisicii, existentis: nec minus certum est, hunC FructuM
auseri, sen mulciplicari, pro adstantium ee offerentium
numero, nec quidquam singulis, ex illo deperire alio-
rum participatione: alias captandae essene Millae quas lo.
li, aur cum paucissimis audiremus, quod est Contra com
munem omnium piorum Centum, qui ex muleieudine ad-
Stancium Sacro, plus sperant emolumenti, quam daMne
cimeant: se hoceriam Suares concedit.
Inde neceltaria consecutione cum aliis deducie, 
continsat idem Cacrificium numero, à mulris contict
(quod mulri Theolori censent cum contingere, cum
Sacerdores iniciantur, d Epilcopo consecranti coope
tantur ad Sacrum, et verba consecratoria, eodem quo
ipse temporis momento, inchonne se abGOlUNE) cun
enim Suares nobiscum assencitur, idlem a pluribus in (ol
dum, perasi Cacrificium, et suum cuique Fructum. Con
ringere, ex singulari oblacione, quae aliarum adiunctione,
nihilo minoris sic rircuris ec fructus. Aperrius mulcoque
cerrius est rertium exemplum de argumentum, à Bapul
moeadem Formula verborum, pluribus collato, F80 20s
bapriso ecc. quis enim neget ralidum esse, de mulciplex
Cacramentum, nec singulis quidquam deperire, ex alio
rum contorrio, qui Pub iildem verbis eodem MOICHEO
abluuneur? Ex iis omnibus clicimE quaErum _C vITiUMS
argumentum: nihil esse, quo defniatur ad CerTUM SI
dum, Feuctus lacisfactionis, aur impetrarorius; nOn a
reoblacâ, neque a primo offerente Christo, quia lunEI
finiex viecuris, quoad omne genus lacrificiorum exrentiue
ex inrensiue infinicum, inera quodliber genus; neque db
oblacionibus, quia supponimusmulciplices esse, pro ni-
mero ofterencium, ee Colvencium sipendium: P1gO
Sacerdos non facie illis iniuriam, S in Cingulos diuidat
fructum, qui respondeat singularibus oblationibus, qua
nihil minvaneur aliarum adiectione.
Dices: Eita res Ce hobeat, cur decxera Ponrihicia, de R0
mana, prohibene Cacrificia heri, pluxium nomine et sipen
dio, et in illos dinidi: Relpondeo primo quae rradidiinus
ex Caierano, probabilistima quidem eNe, nON Eamen ONL
nino certa, nequecuriora, quia Favene commodo, colt
era legem. Ouis enim neget, lonse curius este, Millass
addicererni, incerrum Hipendium Coluenci, quam rnau

## Folio 265 — 167915642X:0313
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000313.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
DEFEMSTO RELTOTOHES.
partiri in plures: Romanorum vero Ponciticum perpetua
eltliac _ vere aurea regula, in dubiis tuciorem partemesse
ligendam. Addo Praererea, quamuis abesser omne pericu-
um, Fraudandi parre fructus Coluentem scipendium, mo-
Ceregionis incesrum, id camen iure prohiberi, ne indu-
Cacur Pordida mercatura in cemplum, nec exarde(c2E cu-
Didicas, ec auariria ad luerum, ex Cacrificiis caprandum:
Ladeo lonse abest Ecclesia ab illa protand nundinatione,
Enon pariatur quem quam Caeris iniciari, cui parrimo-
nium desic ad victum, ne cogatur mendicaro riuere, auc
ribire lacerdocium, quasi arrem mechanicam, qu’à le
olque alar, nec excuset lacerdorem, qui eo animo fre-
lencer Cacrificia, nisi exrrema Cui, aut parentum eo adi-
Fat pauperras, re non Cupertir aliud, quo se d illos honeste
oltentare possit. Flactenus de Fucharistia.
265
SFCTTO OYTNTA.
Animaduersiones in Fractarum nonum de
simonia.
Vurna sic de rebus concrariis, _ inter se pugnanti
ibus scientia, et cum religioni simonia capitalirer ad-
persecur, adiunsenda est eractarioni de religione, de de
Lebus lacris, Dispucacio de simonia, qua nihil aliud est,
Nam protana emprio, aur rendirio rei Caerae, de spixirua.
1
:Decunia appenSa, cum sic supra omne pretium. RC-
onem parum reuerenter Amadaum habuisle, abunde
etobacum est 5. Fractaruum, de horis Canonicis, de Fu-
Maristia, aliisque lacramentis examine: quid inde con.
lequitur, nisi simonix indulgentia, quali leue aur nullum
ecearum sic, spiricualia rendi.

## Folio 266 — 167915642X:0314
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000314.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
6
15F. II. SECT. V.
AR YTCVEYS V NTCVS.
Pres ac smonia Propositiones Amadai
expenduntur.
ATRABERIS LectOF, duo aue eria rantum capita, se
WLhoc Cacrilesio arrigisse, cum infinita ex sui insticu
ei auchoribus colligi ponine, qua pursari de defendi opol
Feret. Dices abtinuisse ab iis referendis, ne Forre exculatte
illi adhibenda esser, peior ipla culpa, quae bilem Lectoris
moverer, ve contisir ab aliquot annis, Caluictarum ApO
logictae. Sed qui ita sentir, parum compertum habet An
mum amadxi increpidum, ee audacem, qui nullâ hons
num reuerencia, ab iis paradoris detendendis decerreatuto
Cur vero hic parre adeo iciunus sIC, de PaUCA AFFIHSAEPL
aliis Tractaribus, contra honeltum et decorum; caula 
Prompeu est, quia propolitionum quae ad simoniam pet
rinene, tres tancum reperic apud Aquilam, cujus incerpse
remagic. Acquehâc Forre ratione, apud Deum de ho
mines exculacurum se pucar, quae seripsc pudenda ee ho
renda, Ce aliena larine rerrisse, quae Cilpand linsud lesc.
BaNEUE.
Hinc Porre etiam recumque minui porerie iniurian
quam sibi illatam ab vno Parre C’apucinorum, conquert
cur Familis relixiolissima, peaetixo operi sustrasio lauda
corio, porius quam cenlorio quale commerebatur Parls
Luilii à Valencia semel e icerum Prouincialis, Ministis
Prouincix Canguinis Christi. Commoverune mulcorutu
animos illius suffeasii prima verba, quibus centorille aue
Potius Encomiastes aic, sibi cum maximâ animi voluptur
te lectum preciosum opusculum, affabre concinnatum, 
remus amaenissimum. pulchris variisque Poribus incunde
consirum: quod piis et castis auribus tuic Horrori. RetuI
mus Cupra ex Lipsio, cum maximà huius austerissimX la
milix commendatione, inter ordines religiolos eo loco
este, quem seuerissimi PhiloCophorum Crnici olim oc
CUIPATIIIE. Tanta vero fuir huius severissimae sectae virtUHS
apud omnes opinio, re ricio lonse maximo rersum u
cuidam ex illâ Scholâ Philolopho, Cua maneic a ( qua etab

## Folio 267 — 167915642X:0315
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000315.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEFENSIO RELTCTONIS.
reluri insione Crnicorum) Amica effigiem occulease
Si haec in riridi, quid in sicco. Onis non ridear scelus
longe immanius, austerissimum Relisiotum, Pra se Ferre
volupeatem maximamt, qu’a seltiat, dum aic a Ce lectum
librum (ne quid srauius dicam) caltis auribus, et animis
ngratissimum, quam Crnicum lasciuam cabellam Cua
Pera circumculisse: Memini me legere alias apud Plutar-
elium, Parrorum ducem celeberrimum cade CrasI, de
Romani exercicus internecione, à grauistimo Scriptore
teprehentum acrirer, quod incer impedimenca exercicus,
deterri curaree libros, qui de ainoribus agerent. Sed quid-
quid est huius criminis, non Capucino, sed Amadaeo
adscribendum est, qui in mentiri Capucini mancicam,
opulculum hoc ex insidiis ridecuriniccisse, exemplo pu-
blicanorum qui Cal, aliasque merces prohibitas, clam
imporrant indomosrulticorum, ve reos peraonne la lae
alei legis, eoque colore, illorum Forcunas diripiant.
Plures suspicabaneur commentirium esse illud Capucini
closium; ec Fraude ductoris inseltum suo opusculo. F. 2
opinione nihil rerius, probanc Capucinorum querimo.
iae iustissimae, et praepoliri Capucinorum Generalis, omni
exceptione maius celtimonium, cui cum lui Ordinis res
omnessincnocissimae, nec Prouinciarum, vel Prouincia.
lium, auc celebriorum rirorum nomen illum lateac, ve
abrno Illustri Capucino accepi, Pancte iuranic, nullam
excarehoc nomine sansuinis Christi sui Ordinis Prouin-
Cram, nec vilum cognomento Luisi a Valencia FxPrO-
uincialem. Ouid erso: Continxichxe omnia Amadaus,
Xveluri enihilocormendacia creauie, nullo Fundamen-
0, et nullo colore: Non Facile crediderim: Aquilae liber
ex quo deprompsit Amadaus, quae cruditionem, et va-
riam lectionem resipiune, in Eispania primum prodiic,
alicuius Capucini Forre sustraxio municus: hinc puco ta-
Ctum, re Amadaus, qui Aquilam rbique imitatur, de ca-
lomnias ac mendacia cumulac, noluisse hâc re discrepare
 Aquila, et Capucini Cuttcagium suo opulcuto appo.
luisse, quale Forlan non decrac edirioni Frispanx. Iline
ab aperro mendacio exculari pocest, dictum cuiusdam
Pirigraris, ex eodem insticuro, ee magna apud me aecti
acionis, librum hunc non esse opus posthumum Ama-
e, quod aliquor ancdannis, ab alio aurhore publieiiu
267

## Folio 268 — 167915642X:0316
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000316.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DESD. TI. SECT. V.
IS Tactum erat. Id rerum Pateor, reltrictionis mentals
beneticio, nempe Fispano idiomare primum, deinde la
rino, Pullguam anua ul palle, Calumnuss 
canos auctum, prodiille, Amadxo parcim inceiptell,
Parcim authore.
P A R A BRABH FS PR LMVS.
An liceat pacto expresse se oblieare adrem tempo-
ralem pro spirituali conferendam.
TEOTO candem SE, prima PFOPOSITIO ex TAnMeTO,
a simonia exculans expressum pactum, quo quis le
adltrinsir ad rem remporalem, pro spirirsali conteren-
dam, Cst TFE. apud Aquilam; de veerque in assertionis par
crocinium cicat Caieranum: Aquila quidem 2. 2. Gua st. 16.
arc. 3. quxe duos cantum habet, et de prxcepto Adei dilpu
tat, de simonia vero ne verbum quidem. Erratum illud
corrisic Amadaeus, sed in aliud impinsic, cicaro Caieta-
n0 2. 2. Guaest. 100, arc. 2. rbi nullum verbum habet, co-
rum qua ex illo refere, sed diversa prorsus omnino, quae
Stacim adducam. D. Thomas aliud omnino, quam quod
obrendit Amadaus, docet quodlib. 5, aFF, 23. GueM CIFAE.
cum simonia inquic circa emprionem de renditionem
consistat, hic diltinguendum riderur. Si pexelatus incen-
dac eum obligare, cui dac beneticium ad compenlatio
nem, sibi aur suis Faciendam, simonia est: Si aurem nolit
obligationem inducere. Ced tancum aliquod inde com
Odum CAPECE, Praua esE, ee carnalis intentio, nOn ca-
Men SIMONiaCA: Quare D. THOMAS a DECCaTO nOn exCULaE
illum, qui contertbeneticium, eo animo, re iure etiam
anricicix aue grari animi, aucupetur aliquod emolumen-
cum. Ouid dicturum pucas ad duas quaestiones, quas lub.
iunsie Amadaus, si beneticii collaror paciscatur, de illo
commodo sibi ex amiciriâ, aut ex graco animo, aduen-
curo: Nec tantum a D. Thoma hac re disseneie Amadaus,
led eriam a Ccipso: nam re hic retere ex Soro, de simo-
nia rerum spiricualium, idem indicium ferendum elt,
quod de luCTO Ex MULHO CaPEaTO: Acqui iplemee damnat
opinionem Philippi a Cruce, qui concedic lucrum ed
268

## Folio 269 — 167915642X:0317
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000317.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEFENSTO RELIOIONIS.
267
miueuo amicirix aut srari animi ciculo promiltum, quod
cabulis publicis contirmari licire poAer. Ad quid enin
opus sexipro cabularii manu Cubleripro, nisi re inducatur
ciuilis obligatio, qua conveniri postit iudex, de illius
sencentia cogi ad solurionem, ille cum quo paciscicur,
hulie promissis Hoc rero rriasnoscie Amactaus, rsu-
ae culpa non caret, cum de mutuo asitur: ita non porest
exculare à simoniae Pacrilesio, cum ea conventione pa-
ctum sic, de lucro ex collatione beneticii percipiendo.
Nec minus abhorret S. Doctor ab alia conventione,
Jua ex Fraricudine, aliquod remporale luCrum CapCreTF,
ance beneticii collarionem: hoc enim ipse Amadlaus non
excular: Ced addir duo, nempefactum illo iudice damna-
cum iri, re simoniacum: deinde disficile esse, in his Forma-
dcacibus, sub praecisầ doni ratione consictere; quamuis
Concludat id non esse impossibile, ac subinde licitum.
enenum in cauda appoluit: nos diceremus, rem (pecu
atiue probabilem, secus practice; quod rix simonix
mens postic ab iis circumstantiis sciunsi. Nec huic dicto
Amadai Favet Ledelma ciratus; de si in eam parcem incti-
ec, est omnino improbandus; camquam discors disci-
eulus a suo Masistro, e a communi Schola Cux sen (u.
aeque in hancrem memini, cum Ledelina legcretur ad
communem mensam, cui P. Rodulphius olim Ordinis
Mlagister Gencralis altidebar; ec ex illo aliquid laxius, quod
agis recenciorum probabilitates reliperet, quam puram
Camilixe nostra doctrinam, audivissee, axarsisse rirum (a-
Piencistimum, ee ruleu rectuque reltatum, id sibi displicere;
Parum que abtuir quin Lectorimensa silencium indiceret,
lectura illius libri incerdiceret nostris refectoriis: adeo
aliena sunt a nostrorum Theologorum sensu, ciusmodi
CaxItareS. Nicitur camen Amadaus aliud de nostris ho-
minibus, Lectorum animis inserere; et ad hoc retert ali-
Illa Tabienae verb2; qua an rera sint, e ex antecedenrin
bus aur consequentibus correcta, de in bonum sensum
Tabii postine, explorare non licuic, nec necessarium puto,
ra aic insoncem ese Tabienam, collatione soci quid
Srauius et Periculolus docentis, lib. 9. de Justiria quaest. 6.
EC. L. dil T. CCFTCLreus non AE Fabiena, nisi graviori iea-
ceneatur Sorus; hoc absoluco illum Falso acculacu, Facile
r demonstrare. Ouid rero Sorus eo locidocuerir, pau-

## Folio 270 — 167915642X:0318
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000318.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
o
DiSD. II. SFCF. V.
eis perstringam, et occasione acculationis Amadai suibii
ciam Lectori erium Dominicanorum concentum, de 8ra-
ui quaectione gracissimum, ee crudicissimum.
Socusigitur eo loco quaerit, an adulto liceat pecunias
dare auaro lacerdori, qui sibi iam moribundo, rel quod
Frauius cst, piiero alias sine bapeisino perituro, illud Cacra
MenEuM negAE, nisi pecunIX SIbI NUIETeNEIE. Ad hoC In
ducir priimu Paludanum negancem, id licere quacum que
ratione; etiam redimendae iniustae vexationis cauSa: ee 2d
hoc stacuic exregiam de Cubritisimani distinctionem: qui-
dam inguir obeste possune; de nihil prodese, re si haeTCH
ciinuadant redicus beneficiorum, qua iure conterre ne-
ducune; alii obesse porsunt, et prodesse; quales suint, qui
beneticia conferendi, vel ad illa electionem contirmandi
irshabene. _ quidquid istis contertur, etiam ad rexatio
nen redimendam, simonix damnat; quia ab illis am-
biune, quod iure conterunt; exculat veco qua aliis do
NaNEUE: atque ita negac, quid quam posse numerari la
cerdori auaro ab adulco; re Abi; aUE PVCFO MIOTItUTO
Baprisinum largiacur.
Caieranns guxest. YOO, aFE. L. quem FaISO cItaVCTaE AMA
daeus, tianc difficulearem verlat, ee parcim à Paludanc
dissentie, airque cum Panormitano, non licere quidest
adulco dare pecunias ad obtinendum sibi, sed paruule
baprismum. Discrimen inde repecit, quod alia sit adue
alia parvuli conditio, ec ille possir loco baprismi, sux la-
luri consulere contririone elicirâ; paruulo autem, s ba
Prisino traudetur, nullum aliud superesset remedium: 20
proinde illa exrremà necessitare, honestari polsé, et a
macula simonixe purgari, numeratam Cacerdori peci
niam.
Socus partim assencitur Caierano, parrim ab illo sece
dit; docer primum, extremam illam necellicatem paruul
Pursare a simoniâ pecuniam ab aduleo tradicarir; nec Pu
cat aeque ricium inhaerere huic pecunix, ac mendacio, r
sicur ilto numquain, ita nec pecunit, liceat à sacerdote
extorquere baprilmum parvuli: Sed SICUE, in quIE, SFaUEI
necestitarem Parienti, conceditur mutuum Petere à Foenc
racore; & licet ilte peccet, ille tamen immunis est a DCC
cato; ita Cacuir hâc concrovertiâ, licere adulto Pecunitu
Cacerdore obrinere baprilmum paruuti, et reim pucab

## Folio 271 — 167915642X:0319
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000319.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DEFENSIO RELTOTOMIS.
EIIA ExTTeME necesitare honestari: quamnis addat FOrC
allicicum, si in contemprum relisionis celtaretur, qui
bapeilmum renuit oratis dare, pecunias exisere.
Cerre cum Sotus ita caure afat; de roc apponat condin
ciones, quarum aliquorreruli; e alias relinquo Lectori
videndas, vel nulla, rel cerre lenis ett culpa Soci, venon
debuerir eius opinio re improbabilis omnino, post Sua-
cemi darinari ab Amiadao. Fo enim deducta est quastio
Soco, an perinde illicicum sic pecunia, ac mendacio b2-
erittrium emercari: id negat Soro, et probat ralidis argu
mentis contra Caieranum, quibus respondendum exac
madao, velesicimami haberer adeo srauis cen suEX cau-
lam: iniguior est, qu’a nocat Caietanum ex Cacharino.
Quod à simoniâ liberet, eum qui emit Epilcopatum; ani-
monon soluendi piecium consticurum; sed porius Fallen-
i
Reus quidem est grauis mendacii, de simonix etiam
dre policiuo, non tamen nacurali constiture: de ica inri
herico darinatiir Caieranus, à canonibus deuiase.
PARAERAPHVS SECrHDIS.
irum pecuniam daro liceat vel electori, vel alteri
et intercedat apud collatorem beneftei.
DRONOSEETO Cecunda ex Sancher, eximit a simonia,
cum qui pretium dat, re quis incercedat apud colla-
orem beneticii, quod tamen ip le conterre nequeat. Ouid.
Quid sit de Proposirione apud alios; cercum est Fallo illi
aduocari Socum in parronum à Sanchez, cuiuserrorem
ccurus est Amadaeus cum debuisset corrisere: nam
Quxstione 7. arF. 3. ex lib. 9. quem locum reerque citat,
pexrissime hanc propositionem damnat simonia, X ar-
sumentis etiam convincit. Ibi enim has duas lacuit
conclutiones ex D. Thoma: Bifariam, inquie, accidit
emporale quidpiam spiritualibus esse annexum: vno qui
dem modo, cum à spirirnali dependes ; de hoc genere con-
pexionis, s. conclusione pronuntiac, neuriquam id quod
hoc pacto spiricualibus adnectitur, esse citra simon am
endibile. Secundo temporale spirirualibus conjunctum est
quasenus ad illa refertur: cuiusmodi est ius parronacs

## Folio 272 — 167915642X:0320
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000320.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DISF. II. SECT. Y.
72
et eo ellam reuocac rala, ee rellimenta laCiOEH VIl
deltinata, quae 2. conclutione, asterie ciera rilam Lno
niam rendi poste, non re Cacra, Sed quatenUS LeS quae
dam sunc, aliis rsibus apra. Priori conclusioni dubium
annectit, de inceruentoribus, se verinque propost ratio
ne dubitandi, hinc pro exculance, inde pro damnante
simonix sentencia, eandem concludir, tanci apud se vi-
Foris elle rationem pro sencentia posteriori, re ei liben-
cius, quam priori assentum praebeac: Ergo decepri lunL
Sanches ec Amadaus, alticta illi priori sencencia. Et minus
exculari possune, cum Socus astertionem probet hoc at-
Sumento: si huinsmodi incercectiones nihil habeane l.
monix, se non ridere, cur munus à linsua inter (imOnIa
DECCATA HUMIETeTUT.
Propolitio cextia. Pa ex Norio immunes Facie à simo
nia, ee huiuspeceari poenis, eos qui pecunia corrumpunt
clectores, re se eligant ad officium Generalis, Prioris, ec
Ea vero apud Aquilam est ordine 126. d rierque APorium
defendic ex eodem tundamento, nempesinioniam noi
contrahi, nec Canonibus castisari, nisi Ordinis, de bene
Ficii collarione. Licet vero Caieranus rerb. ExcOm Cap. 72
ofticium Ecclehlasticum beneheio aequiparet, ee inde inter
Zac, Simonix _ Poenarum, quae illi iure inAiguneuI,
reum esse, qui pecuniis corrupcelam molitur electorum,
eorum que luftragia aucupatur; tamen plures Thomicta-
rum, guorum loca LaCeE Amadaus, ec rniustancum Cab
legi retert, ofticia à beneficiorum ordine sCmOvenE, e ad
aliud renOCanE genUS: FrSO ex illo fundamento liberanEd
simonia, eiulque poenis, quorquot pecuniis ambiuntbe.
nelicia. Sednos relictis aliis ignobilioribus Thomictis,
adhaeremus Caierano, qui de principatu inter D. Thomd
discipulos cum CapreoloCeTTaT.
R CFIO VL FTMA
Ammaduersiones in Fractatum 15. de C en suris:
DEATENIMrS Catue a Polemam a nohiMa
parcem Religionis, quâ huius rircutis detensionen
ab COlimSS

## Folio 273 — 167915642X:0321
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000321.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFENSTO RELIBIOMIS.
absoluimus. Tus censurarum est a porestare clauium, seu
a Poceltare ligandi d Poluendi, quae est reluri clavus
corius EccleliX. FCac de re gravistimâ, minuriora cancum,
si rnam auc alceram propositionem excipias, suppedi-
car amadaus examinanda: quia rbique rolarum Aquile
sequitur.
AR FZCVLVS PRFM YS.
Expenduntur tres Propositiones de excommunicatis
ministrantibus: de faeminis ingredientibus mo-
nasteria virorum: de Reliciosis relinquen-
ribus clanstra.
DRima Proposirio huius Fractatus apud Aquilam est
13. Ca vero ex Filliucio sumpra, Clericus minore ex-
Communicatione innodacus, eximitur a peccaro etiam
reniali, li administree Pacramenta. Vrerque Filliucium de-
Cendir primo hoc arsumento: excommunicatione mi-
hori impliciris, prohibitam C anonibus participationem,
hon administrationem Sacramentorum: Ergo licet
MOxtaliTEF DCCCeNE, Seo impedimento grauati CuscipianE
dcramenta, inconces erunc, eriam l admistrenc. AddUnE
ubemrestium e Doctorum, qui sustrasentur Filliucio.
Quiquid sir de extraneis, Falso ascilcitur Sotus: de Aquila
udem restatur, se hunc aurhorem non consuluiste, dum
cltar distinctione 12. quaest. 3. aFc. 3. Cum eo lOCO QuXTAE
erum Christus Cumpserie sibi de dilcipulis corpus Tuum
impastibile: Amadaeus hoc erratum nestisentia efusit,
claro Sori nomine, nullo citato loco, quo id doccat.
erum h accendisee ad dist. 17. guxest. F. aF1. 7. Concl. 40
comperistet cum ab hâc propolitione dissentire, ee peccati
Morralis damnare suscipiencem Cacramentum, renialis
administrancem.
Secunda PFOpOlITiOnC, ex L ayMAN ANETUNEUE FCEmInX
gredientes Monasteria monialium, nec DECCATE MOF-
aliter, nec excommunicarionet incurrere. Pandem ha-
dec Aquila Propositione 24. exCHLANE verOa PeceatO, e
uriunt ab excommunicatione huiusmodi ingressum ex
lesorii XIII. X Pii V. decreris in eas tancum Faeminas

## Folio 274 — 167915642X:0322
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000322.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
ASD. II. SECT. VLF.
lacis, qua dd uulmodi ingressum praecexune privilesid
quamuis expressis rerbis Pius V. hanc poenam Catuat i
Fceminas, quocumque praerexru insredientes. Laudo
Amadaeum, qui Rodriouez cavillum improbat, hane
declarationem non esse auchencice promulgatam.
Terria Propositio, etiam leuioris elt momenti. P’a vero
apud Aquilam 65. ex Pagondes permieritur ReligioliS 20
alendos parentes, in grani necessirare constituros, vo
claustro ea de causa recesserine, habitum dimitrere, line
queant decenter eo induri opera seruilia exercere, quibns
omnino incumbendum est re egenis parentibus luccut
FanE. Flanc propositionem cutanttir exemplis Religio-
Torum, quihabitu occulcaro; auc dimito; verlantur ex
dispenlatione Apostolica incer haerericos; re illorum lalit
ei consutane. Si par sic necessicas aur ratio, qua id ta-
ctum tonectet, qualis est verlantium in regionibus haere.
ricorum; nullus Thomiltarum ab hâc propolitione dil
senciet: Sed non immerico cimene, de cauendum mo
nenc, ne cirra similem caulam habitus dinietatur.
AR TECVEYS SECHNDVS.
Examen 5. ropo de Cleriois dicladiantibus.
de interficiente veneno Clerieum, de exhibente
arma ad innasionem Clerici.
rKArTOEIS ei, quae supersune ex hoc
TTractaru Propolitiones eres: quarum priore ex lid.
solo eximuntur ab excommunicarione, Clerici qui se le
districtis sladiisinvadune, de animo hostili plures sibii.
centanc ictus; sed nullum aduerlario inAigune: PropOt
rione 5. ex Aquila immunis ab excommunicatione pro
nunciatur, qui elericum reneno, intulo porui aue cill
interticit. Elas propositiones Cumpsic AmadXuS Cx 78. 
79. Aquilae ee iildem Fraudibus reerque detendic: Cano
nibus prohiberi excommunicarionis poena, riolentascle
ricomanus interre, quod lonse abest ah illo qui ex in
diis reneno elericum perimie, vel impetie armis ul
tercepro ictu: et hoc probar Amadxus reibis Caietant a
Sumima Ticulo Excommunicatio.
274

## Folio 275 — 167915642X:0323
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000323.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DETENSIO RELTOTOMIS
Sed quis non rideac, hanc incerprecationem, manite
tam else Canonum corruprelam, et à (copo quem spe-
etant enormen exerrarionem, contirmatam Fallo alci-
is Cajerani verbis? Duis enim neset his Canonibus ca-
veri immunicari Clericorum, ab omniri ec iniuria, qua
is etiam ex Cajetano interretur, digna excommunicatione
ex injectione pulveris, spati, aut aqua, vel extorsione
et quam prae manibus haberet clericus ? Et Post icta.
volune eriam ex menre Cajerani, immunem ab excom-
unicarione, cum qui hostili animo, millies Clericum
coris riribus, enixus sic gladio confodere, et pluries dif-
Ploserir in illum Celopetum; rel clam veneno sustulerit;
Quasi violentae manus, masis prohibeancur Canonibus.
quam mors riolenca.
Caererum quod refere ex Caierano, excommunicario-
lem non esse lacam, nili ictus perriserit ad Clericum;
audenon carer. Fractatio de excommunicatione, est
pud Caietanum longissima, ec diffunditur rlera summa-
AUI PET 76. CABIEA, NCC LOCUM AULNUIEFUML ANNOTAE,
qo exrent rerba relaca, ne plasium deprehendatur.
erre sicubitxc Ccriplsset Caieranus, leBerentuF CaP. 10.
orcramanus riolentas: illud lesi, de relegi, ee nihil ho-
am verborum reperi: Ergo commenta lunt. Nec me-
lori Adc, aut magis ad propalicum, FeterF SCrTaM 2. 20
Iaelt. 62. arc. 7. dub. F. hoc Tolum differt a priori fraude,
Uod hanc sententiam non attingat Serra, nisi quadam
ehistimâ coniectur.
eropolitio 6. Proposirio sexta ex Fiurtado apud Aqui-
larr
75. ab irreoularitare eximir illum, qui arma concedie
erro, certus, auc ad minus cimens, illa peti ad homici-
lum, Ciabsic animus occidendi Amadaus post Aguilam
Regac id asserere Hurtado; cum camen disp. 2. de irregu-
creare hanc opinionem adeo ralidis dicar à le argumen-
ocontirmatam; re rix aduersa opinio detendi polc. In
eraesidium etiam huius opinionis, rocar Aquila, Ledes-
nam, ec Amadxus Caieranum 2. 2. quaest. 4. aFr. 4. ubi ni-
aminus quam de subiectâ quaectione; sed an fides intor-
us cuadere poltir in Formacairi disputatur: Forre deceptus
uectionem 4. pr0 3. Superiori apposuic, rbi cum S. Do.
abre deir de signis, quibus occulcatur fdes; de subinde
r de his, quae rendi postine insidelibus, cirra vilum in-

## Folio 276 — 167915642X:0324
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000324.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
27b DESD. II. SECT. VET. DEFENSTO RELIO.
Edelitaris consorrium: ex eo loci docet Caietanus rene
num non posse rendi ab eo qui conscius sc de malorlu
Fucuro; nec arma cempore belti iniusti.
Arsuir Amadaus Caietanum inconstantix, ee xgre polse
reddere rarionem; cur quis cencatur impedire prauilan
orcem corporalem, non rero spiricualem: reram que line
dubio, immo masismorrem animi, quam corporis Chars
tas iubet arcere e prohibere. Sed lonse dispar est viriul
que, cum rebus qua renduntur connexio: OES COrPOTS
Per seconjuncta est cum reneno, et cum armis, ad homi
cidium tantum quaesicis ee compararis, ac proinde num
quam licer rendere, conscio huiulnodi mala certo secu
cura: mors rero animi accidencario, ec ex maliriâ emen
eis, adiungitur rei per se indifferrenti, ad bonum e ma-
lum rum. Ouare licet rendere, si tantum accidentario
huncta sIE CUM MOxte animX, num quam vero, (I ex iId
Per se consequarur mors corporis. Fandem difficultarem
alio loco ex Caierano Coluimus de ebrietate: rbi hanere
Sulam Cacuimus ex Salmanticensibus, malam esse con
sequentiam necesticaris ab inerinseco et per Sc, ad necet
sicarem exrrinsecam de rei aduenciriam. FIac habuimus
scribenda pro detenorte Relisionis conera 7. Amadal
LEactacus

## Folio 277 — 167915642X:0325
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000325.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Et
si
i
 e e 8+ e  ( 2  2
otet Cl e ise cete ared intet et et intet
   de q
 e
s
SP
ZTATTOTTL
E VIRTUTIBV
PHEOLO 6IC1S.
S
A C est certia ee suprema clasis vire.
cum Theologicarum, quas ab aliis distin-
rimus, maiori ad Deum accestu. Friplex
enim est gradus cornationis rircutum
cum Deo, insimus ee remoristimus ca-
rum quae affectus moderantur, de 2liquam.
bonihonesti speciem spectane ve obiectum, _ GuRTUNE
tinem proximum; nec in Deum cendune, nis relatio-
ne communi, qua omne senus boni fertur inillum, re
communem e vicimum sinem. Sccundae ctassiIS virTUTeS,
Morradu Deo propius accedune, de licet aliquid crea-
um spectent reobiectum, a quo speciem hauriant: illud
aen ex se se in Deum referunt re finem rnieum de PrO
dmum; sicur explicuimus exemplo Marthae, quae COnam
earabat Christo. Vircures Theologica rni necessario
cohaerene: Deus illis est finis e obiectum: illis omnia
sunc onum, omnia in uno vident, omnia ad onum tra-
hunc.
Ouis adeo arcta cum Deo cognatione, ad illius sedem
elovectas, non credidisset exera celum positas, ee in vultus
Des secrero abscondicas, effusisse Aagellum lingua Ama-
aet. Sed in has magis savit viTEUTeS, QuaM IN CXTCTAS
ateriorum ordinum; dt videtur omnes peremisse, sublato,
ac elenaro chariraris praecepto. Optabat nelcio quis,
Lomam vnico capice rivere e contineri; veposseerno
l umpurare, ec subinde rorum impexium euestere. Ld.
it

## Folio 278 — 167915642X:0326
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000326.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
D1dt. IIL. SFCF. 10
celsicae sune seortim Mecures singula: Ced modo oMtes II
vira charicare rieculum capire, forma, de rita Pelu
EUE.
Fis duobus, qui Supersune Fractaribus de Fide, de Cha-
ritare, muncas euquilias ex Aquila colleoit AmadauS,
quasnec rolebatracere, ve Adum interprecem aseret, necue
Porerar ad aliul capur reuocare. Serreganimnspretiolum
a vili, se minutas Propoliciones à gravioribus, qua rit.
rures Theologicas apertius pecunt.
ine
SECTIO PR IM a.
Animaduersiones in Fractarum de Fide.
VENDECEM continetur Propositionibus Tractatic
de Fide ordine cerria, hic paucis examinandis; quia
vix quidquam habene, quod sintalicuius momenti, reli
vu apud nOS: SEA CUM AUCHOTEI INCEFPECTCTE AmadauS.
ex Flispania, rbi riset Fribunal Inquisitionis, de seuerius
asitur cum Flxreticis; ideo 4. habet Propositiones de ac
culandis, absoluendis, denunciandis Flarericis, qua
apud nosrix locum habene. Actinsam tamen paucis d
exvendam ex regulis Pribinalium aur regionum, ubi ri-
ser aerior inquisirio in Hxrericos.
ARTZCVLYS PRLMYS.
LXaen quatuor Propositionum qua ad Luat
de haerest pertinent.
PA R A OR AP AVS PR TM VS.
De Absontione ab larest ocbnti
LCVNDA As LLactatus PCopouco, aertio loca
dapud Aquilam, ex Suare confertur praelatis regularibus
us ralide absolpendi suos subdicos a peccato, et ab excont.

## Folio 279 — 167915642X:0327
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000327.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEFENSTO RELLOIONIS.
municatione Axre(COS. AmadaeuS numero 2. huius PFO-
Polcionis, paucis pexstrinsic responsionem Aquilae, qu’à
Suarem exculat, quo cempore opera lua in lucem dedic
d vermistum regularibus pralatis ex priuilesio Pii V
Concesso Dominicanis, quod extar in Bullario Rodriguer
tol. 590. e ex Privilegio Oregorii 13. Leluitis concesto:
modo vero extare declarationem Sacra Congregationis
17. Novembris anno 1528. cdiram, ec ab Inquisitione
Alispana receptam cui omnino standum est. Nec aliud
ctadir Candidus Sacri Palacii Masilter ab Amadaeo rela-
us, dumaic, saluo meliori indicio sequendam esse senten-
liam necantem Pralaris recularibus ius absoluendi subdi-
eos ab haresi occulta: quamuis invicum crahac in opinio-
dem aftirmantem, ex alio fundamento, apud me inCeF-
Co, nempe Superiores regulares eadem in Cubditos Facu)-
lare saudere, quam habent Episcopi in (uOS, decreto.
Cridentini, qua conceditur illis facultas absoluendi sub-
aitos ab hareli occultâ, quam non purant resularibusne-
Sandam, plures quos citat Amadxus, Theolosi diverso-
cum Ordinum. FTos suspectos habeo nili constet rolun-
as Summi Ponciticis, a quo ruo haec Facultas concedi po-
cest Relioio(S.
Tertia Propohrio ex Bauni apud Aquilam 18. est accet.
0 ad Superiorem; qua pralaris regularibus Faculeatem
concedir absoluendi ab haeresi occulcâ, nedum Cubditos,
led eriam Laicos quoscumque. Merito conqueritur A
Madaus, hanc Proposicionem adscripcam Bauni; quia re
era non concedic hanc facultarem Pralatis regularibus,
huli in commodum suorum: sed illam munie celtimoniis
Crousers et Bruni Francilcanorum, et ex illis hoc argu-
menco Prxlatis regularibus probane concessam, ab Veba-
ao e Sixco +. Faculcarem ab his omnibus absoluedi, à qui-
bus iure pollunc F. pilcopi. Ac Theologi plures asnoleunt à
ridencino Concilio alterram Episcopis absoluendi ab ha
ehi occulrâ porestarem: Frgo id pollunt Praelati regulares.
rimo addit Amadaus ex Balao Capucino, e L. candro
rxepoliro Genecalis Ordinis Frinitaris, non fuisse re-
ocara priuilesia, vi quorum Resulares porerant ab(0l
ere ab omnibus casibus Papx reseruaris; dummodo oc-
olcum sic peccatum; quibus facilenon assentiar, si de-
Lerum Vebani 8. aliud ferac: et iis reuocandis susticere
ii

## Folio 280 — 167915642X:0328
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000328.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
280
DESD. III. SECF. T.
existimo decrerum Pontificium ad valuas sancti Petri abr
sixum. Neque enim nobis, quicuca, non probabilia le
quimur e consulimus, licer eorum cauillis rei, qui dicune
diviumodi Prinilesia ciculo onerolo proprer oblequia
praectira Sedi Apoltolica concetta, non posse line causa
reuocari, quo ritulo Ecclesia Callicana CuaS immunitates
cutatur, multo Canguine se intinitis expensis bello (acio
comparatas. Fg0 lane nollem ex illo ticulo onerolo, RC-
gularium Priuilesia mordicus seruare; Si de revocatione
Poncificiâ conster; quia ad rnius Poncitieis, non solum
authorirare sed etiam arbierio pendere existimo, e elle
religiola humilicaris, rbi omnia in Sedem Apostolicam
ofticia impleuerimus, nos seruos inuriles prohreri; ex si qui-
bus immuniratibus Fruamur, non nostris meritis, led l-
bexalirari Pontiticum acceptas referre: et si nos relint sub.
diei Ordinariis, nulla mora esse parendum ee cauillos estult
onerosi aus promulsationis ad reuocationem decretorum
non Caris idonci, esse procul abisendos. Praestat enim
obedientia exemplum, quocumque priuilesio immuni-
caris, dubix aut controverla. Hanc etiam Facultarem RC.
sularibus altertam absoluendi ab occulta haerehimprobac
Amadaeus num. 7. in iis regionibus, in quibus riset Fei-
bunal Inquisirionis, ad quod iure perrinee ablolurio ab
hares occulta.
Sed ad huius Priuilesij iacturam resarciendam, videtur
Amadaus 6. Propolicionem ex Sanches Ratuere, ab A-
quila num. 7. deprompram, ius Fribunati Inquisicionis
altercam ab hareli remitrenda, incerprecandum este de
haereli Formali: eo vero non contineri Fautores de deten-
Pores haerericorum, qua proinde ab hoc crimine, de 2b
excommunicatione inde securâ, postint Regulares ablol-
vere. Hlanc incerprecationem munie reerque, cestimo
niis mulcorum Theolororum, etiam Candidi, Cajerant,
Sori, e Serra ex Thomictis: Led rix curam FacinnE CoL
Patroni contra Inquisitorum ius, qui iubent ad suuM
Fribunal reuocari caulam, corum qui non Tolum haere
Seos rei lune, Ced etiam quacum que rarione illi fanisse vill
fine, idque eriam eso curius existimo

## Folio 281 — 167915642X:0329
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000329.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
D EFENSIO PFDET.
P AR AC R APHYS SECYNDVS.
De Confessariis sollicitantibus ad res venereas.
E hoc crimine extat Bulla Cregorii ZV. Ceuerissima,
quam Amadaus Proposicione 8. & Aquila PFoPOH-
tione 7. alPerunt receptam non esse in fispaniâ, licet cer-
cum sic Fuisse Romx promulsatam, ec ad raluas ApOcto-
lorum aftixam; quod Caris esse diximus, ad legicimam
Promulgationem: rnde non auder exculare Aquila C2-
Trum Palao huius alterrionis authorem, nis ratione rem-
Poris, eo scilicet quo Ccribebat, non fuisse receptam, quam
uis modo obrineat.
Nec diversa est detensio Propositionis 9. apud Am2-
Paeum, ec 1r. apud Aquilam, confeltarium in hanc BuL-
AMLNON INCuFEere, S incer consitendum eradat peeniten-
Existolam amaroriam: e miro cauillo idem Palao Fa-
tum exculat; quia cradirio Epistolae, non est inductio
ecenitentis adrem reneream, nec Paenitens eum moue-
cur; Ced cum absolura contestione Epistolam lesic. Ve-
um haec est ricilicisatio, qua Pontiticix consticutioni illu-
acur; nec illi etiam Aidic Aquila, auc Caris idoneam pucar
d exculandum Palaum, a quo dicit insinuatam este, et
adicio Lectoris permistam, non probatam. Sed haec
taus est mutco peior ipso cauillo, Frequenter tamen d
Perisque rurpata, re obleruane Salmanticen les APpen-
ace ad Dispur. 20. de Deccaris, mulrisque exemplis pro-
anc, nonnullos rentasse inducere opiniones aliqua racio.
de tucacas: ee rbi senserunt improbari, posterioribus edi
donibus, aur eiu (dem edirionis diversis exemplaribus re
Factasse, aur omnino submonisse, rel procestatos (e Le-
etoris iudicio reliquisse examinandas, quod periculo de
traude nOn CarCL.
Eadem arre detenduntur duxe aut eres de haereticis, aut
Contellariis Collicitantibus acculandis, rel denunciandis
lopoliriones ex Fagundez. Euius generis est 4. apud A-
Mladaeum, Sc 5. ec 6. apud Aguilam, nullum ceneri deter-
Cad Fribunal Inguisicionis haereticum, aut conteslarium
lbcrrantem: maxime, si inde grave damnum cimeat, ret

## Folio 282 — 167915642X:0330
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000330.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
2d2
DISB. TII. SECT. I.
deticiane probationes. Fagundez exculac rterque, PE
mo quod et Propostio non extet in edirione Lugdunenti
7632. Ica est, sed Fraude Factum Cuie, quia MCTU CeNTUEX
crala est, quamuis primae edicioni fuisset inserta: imo
exculabac poenirentem non denuncianrem, furili cauillo:
Bullam Ponciticiam in eos latam, qui in FaNtaM DEOTU-
Perine iniquiearem, re Sacrameneo Poenitentia in lacra-
mentali confestione abuEerentuT: abulus aurem inquit
Farundez frequentiam actuum dicic, SiCut se rsuS: unde
intere, erso non sufficit semel sollicitasse, ve quis pec
cet contra hoc praecepeum: quasi qui hoc cantum rna
vice centarie immunis sie a lacxilego huius SaCFaMENCI
abulu. Ita rero huic opinioni, a quâ illum exculant A.
madaus e Aquila, mordicus adhaerCE, ve auTuS SE CON-
cludere, tam solidis fundamentis niti, C5 tam expresse
mentem Lesistatoris videri continere, ut illi contradicere
videatur andacta
Nec Cincerius agune cum Serrxe celtimonium aduocant
Cx 2. 2. guxest. 68. aFc. F. dubio c. nam eo loci caurissime
loquitur Serra, praemissa distinctione denunciarionis ab
accularione, quâ hoc aic differre, quod denuncians non
cencatur probare, quod denunciat: inde concludit, l
quis non postit probare crimen; nec subinde debeat 2c-
culatoris parres suscipere, ceneri denunciare. Jnde ran-
dem concludir, in his casibus perrinencibus ad Fribunal
inquilicionis haereseos, ee Collicitationis in contellionen
denunciarionem esse Faciendam, etiam si delator, ne-
queat crimen probare: nam in odium haereleos  Lacri-
lesii, de metu damni, quod inde impendet, abzos acuF IUIS
illud commune, ne quis accuset, aur deterat cuiu (quand
crimem, cuius aliqua intamia non labocet.
ARTZCYEYS SECNNAYS.
Fxamen sexta Propositionis.
AS colligic adaus propositiones quae obq
LEdem DecunE.

## Folio 283 — 167915642X:0331
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000331.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
DEFENSTO FLD L 1.
PARACRAPHYS PRTMYS.
De quarto loco Animarum.
Vers generis est7. ex Bellarmino l. 2. de Purgatoria
Lc.7. X est octana apud aquilaim: ea vero ex quadam
reuelatione relata à Beda L. 5. historix c. 17. Quam videtur
non improbare Gregorius L. 4. Dial. c. 36. ec a Dionplio
Cartusano defenditur: quarcus locus animarum ab infer-
no, Paradiso, e Pursacorio seiunctus constiruitur, reluri
quoddam pratum Aorentistimum, lucidistimum, odora-
cum, amcenissimum, in quo animae experres ritionis Dei
desune, veluc in Pursarorio mitistimo, et carcere lena-
torio aeque honOEatO.
Ad hanc Propositionem impugnatam à Maluenda
Cap. 92. retellendam Cificit cenlura Suaris FOm. 4. in 3.
Parrem disp. +6. sectione r. rbi pronuntiac, esse contra com
munem sensum Theolosorum, (5 à verirare, atque à mente
55. Patrum alienam. Addo eriam esse periculolam: indo
enim prodiie Ludouici Enriquez liberhocritulo. Encre.
renimiento de los santos en el cielo. Cui Provincialis suFra-
sio municus Salmanticx x63F. rbi Author refere de CatI
Ocarorum similia iis, qua Mahometus in suum paradilum
invexir: Beacorumi quenique suam domum, Chriltum re.
Co Palatium magniticum inhabicacurum, Anselosmundo
muliebri ornandos, balnea non defurura, quibus indileri-
natim, mulieres pueris ee viris permixea abluantur et se
vilendas osculandas praebeane, et alia his similia leguncui,
Qua pudoriubet Laceri.
Videat Amadxus, an post ilta, possur iuste instaurare
acculationes in Canum, de in Socum. Diacribas de im-
hunicare Crriacorum Seripeas, puro eo animo huc tran-
tulisse, ne rilus esset locus dubitandi ab eodem authore
erumque opus esle exaratum. Sed non immoror hisca-
mnis retellendis, quia id abunde prasticum est duabuo
Apolosiis ad eius Diaeribas.

## Folio 284 — 167915642X:0332
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000332.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
2
DrSP. TII. SECZ. L0
PAR ACRAPAYS SECVNDVSI
De D. Tenatio es eins exercitiis.
(Y NDEemTa PropOlitio, Est apud Aquilam 28. quam
Elclapes dicebat r. cdicione Poannis Dulebii libelli de
amore Tetu et Marix exrare, e Polterioribus ublatam
esse: Ea vero lanctus Tgnacius dicebatur, maiorem quar
D. Paulus, prudenciam spiricus altecurus, e si Apostol
hac rempeltare degerene, cumdem quemsocietas, rivend
modum amplexarentur; reerque apolosicta metam ca-
lumniam esse aiunt, sed qui respondet aquila Francilcus
a Pietare celtatur, sibi à hde diono altereum, hanC PtO
Politionem F. illius libri edicioni infertam; sed cum (can-
dalo eset omnibus, exemplaria illius edirionis omnia
summâ cura fuisse occultata, st aliam editionem sulce-
Peam, crasa illâ Propolitione.
Sed Amadaus hâc Aquilae respontione, qua depellicur
acculacio non contentus, duas de immunitare Crriaco
rum calumnias in Nicolaum Tanlenium Ccripeas de in-
Freltu Pauli in scholam S. Thomae, de in Francileum
Combetisium de eodem Paulo, D. Perra indiuidue iuncto
in Sede Romana scriptas, hic inCTaUTAE, DE aGnOSCamUS.
cumdem esse huius opulculi, ee de immunicate Cyriaco-
rum authorem, de verumque opus eodem in Dominica
nos, id est, holtili animo fuisse scriprum: Sed veraque ca-
lumnia duabus apolosiis ralide conturara cs. FF T. Tanc
nescio, an plus inepriae relixiat quam malisnicaris: quali
Paulus D. Fhoma Scholam dictus sic a Nicolao insreltus
fuisse, Porius ve discipulus, quam remasister, à quo ex
historia S. Thomae habemus mulea didicisse mysteria.
mod ad P. Combetilium actinec, non minus aperra d
maliona, quam superior est calumnia; neque enim Pau
dum Perri conforrem Facit poteltaris ordinarix cui succet
Ferint Pontifices Romani, sed Papientiae, Sc palX mas-
errii, acque illius slorix, quae in Eceleliam ROMaMAM, CX
veroque principe apostolorum redundauit.
Duodecima Propolitio, etiam deprompra est ex AquI-
lo 29. Ceu porius ex lib. primitiuo exerciriorum S. Ignaris

## Folio 285 — 167915642X:0333
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000333.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DE FENSTO FEBFF.
ea illustris ille Parriarcha Socieraris videtur innuere,
maioris esse perfectionis, animum habere indifferentem
ad exeguendum quod Dcus revelarie, quam decermina-
eum, ad id quod Fuanselium nos docuit: rrerque ad b0-
num lensum erahie hanc propositionem e sanctissimi pa-
rentis verba, aic Amadxus, adeo perspicua esse vc nescrat,
cui calumniam vertat. ienorantiae, an malitiae ? Cum tancus
Masister non contumeliosis verbis deirci, sed petius us lau-
dibus exrolli deberet. quibus Hierongmus afficit aucusti-
num Exist. 25. Macte virture, in orbe celebraris, Catholici
te condiiorem antiquae fidei venerantur, E5 quod sienum
maioris floria est, omnes hareriei detestantur,
Flarum Ruoultini laudum participem D. Tonacium von
10. Sed ponaduerrit Amadaus, se eadem Propontioneita
agere in D. Tgnatii calumniarorem, re iustam Praebcac hX-
rericis nsan de se et de Cacholicis omnibus, R illi altense
rine, expoltulandi. Concendir enitm, hoc cirra haeresim
non poruisse obiici libello exerciriorum S. Tonacii proba-
eo Bulla Pauli TII. Post examen Cardinalis Burgensis,
Exiscopi Seleuciarum, e Asidii Folcarii, quibus curam
legendi ec probandi libelli iniunxerar summus P’onritex;
Carero probatione Pauli, non pucat magis licere quid
quam huic libello obiici aut ex illo reuocari in dubiums
eeminus probari, quam libris Scriprurx Canonicis, ve
videatur paris Facere authoritaris. Hloc Sincellisane hae-
ferici, criminabuntur Cacholicos singulis diebus libro-
rum canonicorum numerum augere, eoque prouchi,
quorquot pratixam habuerine Ponciticiam approbario
nem; quod ciera ludibrium Ecclesia Catholica nec dici
Porest, nec cogitari.
Desidero eriam in Amadaeo equum de gratum animum;
I quxe Occurrat occasio Gravandi Dominicanos, nULquat
Paricur clabi, sed nomen, Familiam diligentissime anno-
CaE, VEerrOrem inuTat, auc calumniam; cacet rero dili-
Sentissime e occultar Dominicana Familix nomen, Sicubi
locus aliquis sic comprobandi, in omnes, maxime in So-
cieratem bene merendi sudium. P cribus censoribus
Contiticia authoritare praefectis examini exerciriorum
. Lgnacii, duo erant Dominicani, nempe Toannes TO-
ceranus Cardinalis, _ EpiscopuS BUrSeNSIS, e SEsidius
olcarius Exiscopus Murinenlis aurhor Caccchilmi Ro-

## Folio 286 — 167915642X:0334
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000334.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
286
DESF. TII. SECF: I.
ani, ee cotrector Millalis ac Breuiarii Romani, Gue
Sixcus Senensis vocar omnium Episcoporum sui temporis
eruditissimum atque sanctisimum. IS ille est LanEOPCrC
landatus in hictoriâ Barcholomaei a Marerribus nupet
Gallico idiomare edira, ex omnium applaulu excepta:
tanta non solum profectionis, sed eriam Pancticatis cogna-
cione Barcholomao simillimus, re quo primum dic l
cuir le rilere, non minus arcta amiciriâ coniunctilint.
quam si a decennio convixissent; et Agidium hoc nomme
sibi Barcholomaus ancexonat, quod mille nummorura
rediribus, plura molitus sic, ee efecerie in subsidium pau-
Perum, quam ipsemet Barcholorixus in pauperes ettu-
Tissimus, decies locupleriori Cacerdorio. Sed quid accinet
illius riri in omnes eximiae charicaris arsumenta longila
reperere, cum iplummet examen exercitiorum S. Ignacs
luculentistimum sic illius Pancticaris cestimonium: Sic enint
Primâ exerciciorum approbacione fatur amantissime,
non poterunt tam sancta exercitia non maximum commo
dum praestare cuilibet studioso: ideo obuiis eriam olnis am-
plectenda sunt; et secunda probatione post eximiam com
mendationem reilicatis harum exercitationum, ait, procul
dubio ex scripcurarum stadiis, (s lonso rerum usit natos
esse. In Dominicanos Vaciniano odio, re rbique Ccribit
Amadaeus in Societatem, eiu sque institurorem infen (05.
Sed adrem; vel ad ipsius libelli authoritatem parem -
bris canonicis alertam ab Amadaeo, re si quis dubitet de
auchore libelli, vel de qualibet re illi inserta, perinde hae-
reticus sE, ac S Fuanselium calumniaretur. Verum hanc
censuram non timent Parres Benedictini ex Monalterio
S. Germani Parisiensis Tuburbii a praro, qui libellum Loan-
nis de Cincros ex lua Familia e ex Mlonce Serraco edicum
Barcinone anno millesimo quinsencelimo trisesimo (ad
bibliocheca seruane dono darum Caroli de Montchal nu
Per Archiepilcopi Fololani, e Perri de Marca Proxime
decelloris. Eo rero asterunt ad minus prima lineamenta
de rudimenta contineri exerciriorum D. Ignatii, quae ex-
ceperic, cum primum apud Monserratum, rerum divina
rum e lpiricualium pericia imburus est sub Masisterio
Benedictinorum, qua ipselonso huius divina (ciencia
ru absoluerit: acque illa exercitia rariis incremeneis mu
eata este, norune qui Hispano ee Latino serOnC exAEM

## Folio 287 — 167915642X:0335
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000335.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DE FEH SiOIFDEI.
segerure, non minus incer se, quam a primis Toannis
Cineros elementis: re certa illa et Apoltolica eradirio non
Poruerit illis auchoricarem alserere; qualem vindicar
AIadXNS, VEFCUS SE hxereseOS; qui (quiS NOn excePeriF
hde divinâ, quae illis continentur. Er cum tories aucta et
mucata esse conster, non porest exigi ea Ades e renerario,
nisi prius Aradaus compertum Faciar, nihil illis addirum
aut detractumi; ex quo prodierune munita Ponciticio de
Crero: Polset enim subesse Fraus, si re ommino eadem, de
erorsus iminueata velinc excipi, quamiuis ad arbierium
multa in Cerra fuerint. Sed verem paucis abloluam, Cum-
na veneratione, excipiendum censeo librum Ponciticia
auchoricare contirmatum, non camen eodem loco quo
ubros canonicos esse reponendum, e aliguanculum erian
unus cerrae esse auchoricaris, quod non sic ommino indu-
dicarum eadem prorlus Forma approbarum à Poncitice,
qua hodic edirus est, de legitur.
Propolitio rz. eriam ad Sanctum FgnatiUH PeFEInCEZF.
pud Aguilam ex Bacla FOM. P. in FvanS. Lib. 2. CaP. 7.
PaTaSF. TF. ubi haec habet, si Lexarius collecturus Societa-
cem eladium exacurum relinqueret, saccum, olicium.
famem ostentaret, quories hypocrisis notam incurreret : re-
tum sapientior ipse sladius acurus, non hypoericum impe-
tum porcans; pallio (5 calceis obtesit eladii durinem.
lte aurtor sinilis est omnino (criptori anni lacularis, e
Passim Narcissum agic, mire sibi, suisque canic, cum mo-
eltiae nox, de aliquo eriam aliorum ordinum vicuperio.
duo lane ricio non caret hic locus; videcur enim oblique,
non Tolum alios Ordines Cugillare, qui leueriorem disci-
plivam; ee maximum ritx Christiana risOrem prO-
acentur, e prae se Ferune, dum haec aulteriracum insignia
beac hypocrirum imperium; sed etiam in aliquam
hricti octentionem incurrit, qui primum Apostolo5 2d
eraedicandum misst sore sacco (5) calceamentis.
Absic reillius insticuri profestores patiar Baelae asentiri.
suod Pharilaico exphOnOn CATCTEE, E ex vita commAHI
onetta quidem, sed minus austera, quam proktentur,
ltarenc se aliis asperioris rirae Audiolis anceponendos,
benomine, quod ilti propius Toanni Bapricta austerilsi-
dx vica culcori, ciusque discipulis, illi rero Apostolis
pristoque decedant, qui ricam communem rixerie, e

## Folio 288 — 167915642X:0336
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000336.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
288
dx5F. ITT. SEC X. L
instituerie, nec dedignatus sic nupriis inceresse, de Phari
Taorum conniviis. Alienistima est haec cogitario à rirts
modestistimis et religionsimis: Led non dubito quin 2l.
quorum mentem subire possit; nec ab ca lonse aberatil
le, de quo P. Nicolao Rodulphio Generali Ordinis MaSI
Atro reterente audivi, in alliciendis ad suum in sticutuI
adolescentibus nobilibus e ingeniolis, 2deo Colerri, ru
inde pilcatoris cognomenco donatus (F. TIIC PaEFCM RO-
dulphium cum opcima indolis, de maximae spei, ac nobi
listima Familie, Collesii Romani connictorem, hoc Bac.
Ea argumento, veluci aucupio quodam conatus est dedu
cere ad Cui insticuri delectum, quali hoc nomine exterts
praestancioris, quod ad Christi exemplum, tocum elset
compolitum, rno rita communis renore, Pemoris ieil
niis, aliisque ricx risidioris exercitationibus: quibus cust
alii ordines actendanE, id VHIII LUCTANEUF, re aneiquand
lesem magis resipiant quam Fuansclium, et Toanni Bd
Pristae eiusque discipulis similiores sint, quam Christo d
Apostolis. Hloc agerrime se audinisse rectabaTE P. RO.
dulphius, eoque se argumento magis decerricum, ab ilse
instiruro suscipiendo; quia pari non porerat ad laudem a
commendationem crahi, disciplina austerioris Cumme du
Talurem necesaria remistionem: de quasi adhuc adolelcens
lenili prudencia polleret, iudicabat hac reminus conver
nire, nos Christum imitari, auc inde aliquam stortat
captare; nec posse etiam nos eximere ab hoc ricx rigore,
nihi ab omni incentiuo peccati qua Christus innatA pOcC.
bacur immunitare, nos prxvenros e donatos credaHS.
X ieiunii aliarum que rigidiorum exercicationum studiun
conveniencistimum este, iis quibus ablacus sc (ponuS, a
qui perpecuis experimentis senciant, se Spirieu quidem
rivere ex iultificatione, COrpOTCadHUC MOETHO Per PecCa=
cum, vel porius, heu nimium: rivaci ad libidinem et con
cupiscentiam, iciuniis, lecto duro, aliisque macerationt
busdomando, quod verius Christi srarix quam hypoers.
tum imperium in prauos nostros affectus dixeio.
PARACRACLIS

## Folio 289 — 167915642X:0337
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000337.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
1LECAdE1+DEI
PAR A BR APHYB TERZFVS.
De Dominicanis Inquisitoribus.
DROPOSIETO L2. apud Aquilam 30. (ex Delrio, Domi
nicanos e Tribunali inguisirorum excludendos, ait,
nec iure admirsi posse in accusatores (5) testes, nec in
Censores Librorum Societaris ad fidei cansas. Veerque
adem respontione propolitionem excipit, et excusat Del-
tium nolle in cocum Dominicanos exulare à Tribunali
e foro Ecclesiastico, Sed tancum cum de caulis de Libris
acrum Societaris agitur, quod videantur apertum in il-
0s odium proticeri. lis addic Amadxusrerum rices mu-
acus, nec instavtato à P. Generali Dorminicanorum Ari-
oamicitia Faedere; fdem habendam Delrio, cuius Epi-
ola ad Fomum de Masiz haec habebat iussu Prxposiri
generalis expuncta: e modo Societarem desiderare Do-
minicanos vt indices (s) vt testes; nec ve accusatores time-
Crederem Amadaum sincere hoc scripsisse, nih COn-
Ta Carene Diacriba de TIUNIEaLC CYFIREOLUM, QUaTUM
vernus scopus est, sicur de peroratio monstrat. Domini.
canos malos male perdendos esse, es officiis qua harediraria
abent, (3 per quadrincentos annosnum quam interrupea se-
le servarunt, omnino esse dejciendos, aliisque etiam sa
colaribus tradenda, quasi aliis aericolis, qui fructum se-
ant temporibus suis, Dominicanos vero sentibus (5 spinis
Scholae assuetos, domesticarum opinionum praiudiciis cor-
aptos, totum orbem Christianum exasperasse, in Sedem
postolicam, constasse incendium Lutheranae hareseos, nihil
eniouenon esse molitos, qua totius Ecclessa excidium lu-
feremus, nisi nos Deus respexisset, es mala auertisset, quae
n officiis es per summam imprudentim defuncti, aue
er parem malitiam abusi imporearunt. Et licet in omnes
drannidem exercuerint, in nullos tamen arrocius sa
passe, quam in suos. FlaC sunE Sen la e VOT PetrI d
dusa ralle, quibus certus sum xquiores, ne dum ex aliis
dinibus, led etiam ex Socictare virosnusquam altensu
B5 este, et cum Amadxeus damnet, hinc suspicio est, si ex
humo ira scribat, alium esse 2 PCLTO.

## Folio 290 — 167915642X:0338
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000338.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
D25D. TII. SECF. I.
PALABA APHYS OVAR FYSo
De Lpiscopali intb.
DROPOSTFTOL5. Ouas Aquila octo habet 2 57. vsque a
74. Proposiciones in hanernam compesit Amadaus,
vbi sic habet, Plures proposiriones apud indos defensa-
tas contra potestarem Episcopr; super quibus condemnati
fuerint ab innocentio X. in Bulla expedita die 24. May
anno 1648. Hlinc incelligat Lector, Amadaum rbique le
cucum Aguilam, ab illordifterre Propolirionum numeto;
quas enim habet supra cencum crisinta duas IsilpanuS
Scripror, Cupra centum riginci quinque perstrinxst Ama
daus, quod has octo de Priuilegiis sui insticuri, Ceu Timmu-
nicacibus ab Exiscoporum pocestare, rna complexus
HC.
Amadxei modestiam et silentium imitabor, nec distincte
reteram: duo canrum monebo, cum huiusinodi Priuile-
sia, nec iph, nec vili Religiolorum postine obcendere,
nisi Ponciticia auchoricare collara, cum hâc de re lis mota
Fuit ab Fpiscopo Anselorum, sc Romam deducta ad Sum-
mum Ponciticem, huiusmodi Priuilegiorum legicimum
iudicem, cuius mero arbirrio lune collara: non capio, quo
iure eo inviro ee abrogace, seruari aur rlurpari possinc. In-
cercellerunt camen adverlarii derrectaro, qua licuir iudi-
cio Pontificio, ad Resium contusere, causari Fpiscopum
Romam appellase COntra Resii PatrONatuS, PrOPrIaque
iura, ec publicam eranquillitarem. Turc an iniuria, e ni
mio lirisandi aectu haecrentata sine, alii iudicene. Ouod
ad me arrinet, mallem mihi abrogari omnia Priuilesia,
quam iis axtibus de vicilirigarionibus cutari: nec crederem
Palua consciencia rsurpari, rbi primum sciuerim affixum
adt raluas S. Perri decreTU, quO FCUOCeNEUT. Neque
enim obcenderem quoseumque parronatus, aue citulos
onerolos, quia mero arbirrio Pontiticum data excepi, nec
conquererer mihi abrogata, eodem in Pontitices, quo
Solco, aur cerre debeo comparatus esse in Deum, à quo
Solam obsequii sloriam, magis quam donorum ambirem;
et qui rirami dedir, AIaNFCTAE, PTOMPES _ GTatUS ParebO.

## Folio 291 — 167915642X:0339
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000339.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
DEFENSIO FTDET:
eque mihi sarissacit exceptio Amadaei, virt aC
ARZTCYEVS SECVHOVS.
De Fidei obiecto, an ad illud pertineat Fides ex
Plicita Frinicatis ex Incarnationis ut medium
ad salucem necessarium.
NTMADVERSTONeS in hunc de Fide Fractacum, hde
La Propositione, in eo e apud Aquitam prim â ab(ol-
uam, quod sic omnium grauissima, e ad tidem directe
specter. Discordias more suo inter D. Th. discipulos et Ma-
dictrum, quasi neget quod illi aHIRIIANE, CONCIEAE Ama-
llaus, quas ledare non est disticile, si aliqua addamus su-
Perioribus de distinctione rerum ad Calurem ri medii aue
Pracepri necellariarum.
P A R AOR A PH FS PRFHVS.
Obfornationes ad quaestionis resolulioneit.
D vero diligenter obseruandum est, rndo exteris qua
dicturi Cumus, maxima lux acceder: hoc differre rem ad
alurem vi medii, a neceslaria ex solo praecepro, quod illa
de vera causa Caluris operacoria, et in illam posiriue in-
Auar; hxec vero tancum lubmovear peccata seu impedi-
Menra Caluris. Nam cum iciunii ledem seruamus, dum
cemturro ablatam resticmimus, ee quodlibet aliud praece.
ecum implemus, cuadimns peccatum, quod sc legis
etxeuaricatione de Paluri nocer, ac proinde dum fugi-
Dn
siori Vebani VTII. releMum cicumterrerur. an pla
Ter quod, teltari oporrebat gracum animum in GregO-
Zagerio: quid decreci eun adrno celte obscurum.
riu XV. quo nullus elius de Societare meruie, aue
mereri poruir, relatis albo Sanctorum Dinis Tenatio et
ambiruum, ac subinde a u, alt 
Quod toro orbe circum Ferebatur :

## Folio 292 — 167915642X:0340
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000340.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
292
DISD. TII. SECT. L.
nus peceatum, obedientia legis, obstacula ad Calu-
nem amolimur. Ac lonse etticacior est res ad lalu
tem re medium institura; ea enim nos recte ad Deum
ducit, rbi praecepto via ltrata ec munica fuerie. HIOC
primo discrimine constituro, inde existir aliud, quod
propius ad quaectionem accedir; nulli Calurem constare
Poste, qui desticurus sic re ad illam consequendam necel.
Caria, ve medio; aur si desir, alia contineatur, quae sic l0
co illius, quasi supplementum auc rotum (re loquuneur
Theolosi) quod tamen ex rsu e sensu communi non
adIETUNE COTU QuX Cx (OIO PERCCPEO exigUNEE.
Rerum rero quae lalutem operantur re caulx ee media;
duplex genus est, ex rario gradu necessiraris distinguen
dum: quaedam enim sunt quas reipsa adhibere necesse l,
nullo roco supplenda, alix re X roco iuvant. Exemplo
priusquam oratione discrimen explicabo. BaptilIus
prodest, de omnino necessarius est ad Calurem, hoc 1a-
men interest, quod paruuli nequeane Calui esse, nisi se
ap5a Cuscipiane, adulris succurrir huius Sacramenti rocum,
adiunctum contritioni: quia collatum adulto est ex ordi-
ne rerum secundi generis, quarum rices alia implere pot
Tune; Scu quod idem est roroO Continere, SI PCF TemPUS
non licear adhibere. Aeque ita Theologidocene, homint
laechalis peccari conscio, ad veniam impetrandam ine-
dium omnino necessarium esse Poenicentia actum, Leu re-
cractationem, aut decestationem peccati admissi, reipsa
elicitam: quamuis camen aliguando nihil recet sui roco
suppleri, re cum quis, mortali culpa implicitus, rapicus
ad Marcrrium, _CFOTHS In DCHM FCFTUF; DECCaTOruM re-
TO NON ReCONdatT, d rix per rempus licet. FTunc iultun
e Caluum feri concedunt omnes, quamuis Formalis Pce
nicentia delir, efficacia medii ad veniam imperrandam,
e recuperandam gratiam necesaria: e cum reipsầ de pec
caris nihil cogicanti desic, dilectione perfecta charicats
quALIn VOEO COnTIHCTIE.
1o

## Folio 293 — 167915642X:0341
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000341.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DEEEASIO LIOLI
PAR AORAPHYS SECRNOYS,
Dirimitur Controuersia.
Oc exemplum Superioribus obseruationibus illus
LCteratum, omines dispellir tenebras, hic ab Amadao
octusas. Pidem expliciram Mysteriorum Prinicaris, e
Incarnationis necessariam ad Calutem ex veroque capire
medii e praceptipronuncio: idque multo cerrius Ba-
Prismo; quandoquidem cocam rim suam ad abluenda
Deccara, haurie ab invocatione, ee subinde à Ade Prinita-
eis et Incarnationis.
Neque id nesane rili Thomistarum: toca contronertia
eo vertitur, an horum mysteriorum Ades explicica, ali-
quo roco, re Baprismus d contricio, suppleri POsit re
aliqua, qua Praecontineatur: _ ItA Cen(EnE SOTO, SCFTa,
de alii Fhomictae, quos retere Amadaeus; nec d D. Thoma
hac re dissentiunt. Idque male probat ex guast. 14. de
Feritare arr. Tr. rbi nihil habet eorum qua ex illo referun-
cuT. Exemplum rero de puero edueato in syluis, ad quem
Deus micturus sic Angelum, ipsum de rebus hdei instru-
Cturum, s primo instanci rsus racionis, au vicimum f-
nem se se Feculerit, obscuristimam involuie quaeltionem,
duxe nihil prortus facic ad nostram. Pracerea quid inde
elici Porest, nisi sdem explicitam, de Deo re Auchore
Srarix d remuneratore, ente necessariam ad Calurem, qua
nullâ aliâ suppleri, auc praecontineri possit: Atque hoc
ditterr eiusmodifides, ab c2, de qua dispucamus explicica
Prinicaris e Incarnationis.
Veranque dico necessariam ad Calurem, id est, causan
esse Caluris, non solum nesatiuam, seu impedimento se
movendo, sed eriam policino insuru, quod primum con-
cienimus discrimen, incer necessaria ad Calurem, vi (0
hus praecepri se medii. Sed s Ades explicica Arriculo
cum, quxe designat Apostolus, cum aie, accedentem ad
Deum oporret credere, quia est (Ceu existie re AuchOrna-
Curx e Fracix) acque vt remunerator est, cum altera de
Dco Prino e Verbo Incarnato conferatur, hoc differune,
ux porius conveniune; quod sicuri haec polterior, prioren
i

## Folio 294 — 167915642X:0342
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000342.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
15P
TIF. 1C61. 2t.
quast voco, ita etiam illa postit hac posteriori contineri:
_ gualibet sufticiat ad Calurem, ve est rorum alterius.
Res porest illustrari exemplo insinuato: homine nullius
peccati conscio, ad Paturem luet demedium necella-
rium, amor Dei super omtinia, sed concltio eodem citu
Lonecellaria est reo peclatt; quae addenda elt oectte
Sic tamen hi duo actus comparari possune, re se mutue
contineant: ee perfecta dilectio (E QuaSI YOTU CONEHI
tionis, sicur perfecta contricio elle porerie rocum dile
ctionis. Erac distinction conciliari postune Theolo80.
rum, de Thomistarum dilcalles in speciem sententiae, V
Frinicaris e Incarnation sctes explicita, Ade Dei exi
stepris e remuneratoris fauli roto. et hxec reciproce, illa
ve Tui VOTO ConcInCaEUL.
BECre
Animadusonos in tullatu de Charitate.
4. en ordine apud Amadaeum, se iuxta noltran
LLmechodum poltremus Tractacus; in quo plura Oc
currunt reprehentione digna, quam breuiras harum AnI.
maduersionum, pro dionicare retellere pariatur. Cunt
primum me accinri huius operis examini, Appendicen
cogicabam ad luperiores Dispucationes e Obseruariones
aliquoc, non Dillertationem nouam aliis pene parem: led
exiic amphora, dum rrceum moliebar: nec me poenicet
prolixicaris. Non pocui cor eccanta, in nostram Scho-
lam, aut porius in legem diuinum consecta probea, lilen-
eio pearerire, nec breuius etiam retellere, sine manifesta
Dexeuaricatione caula Culcepra.
Sedrindicacis  Casula interiorum ordinum ritul
bus, non est delerenda charicas omnium parens, in quan
PEx caereris decem Propolitionibus videtur magis Cauire
adverlarius. Ouidenim acrocius in illam moliri pocuI
iis quae prima Propolitione habet, dum charicaris prace
Drum eleuac, ac Fererollit: Dum Propolitione z. Corre
etionis tracerna praecepcum in consilium verrit, de illius
ordinem a Chrilto praeleriprum, PropolitionC 4. 5. e 6
lC

## Folio 295 — 167915642X:0343
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000343.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSIO CIARITATIS.
quah pexeposterum ri letur damnare; Dum Propoltione
2. X 9. honestat scandala in aliorum calum, de industria
apposica, ad casum proximi: Dum Propostione ro. alic-
MX MOrris roca permittit, e Propositione 7. e 8. duella,
EIxas, Simultares accendit:
Si decurras Lector, huius Fractatus de Charitare ritu-
105, d Encomia legas, quibus prosequieur, quae enume-
rauic mala, horumque incas compararionem, cum iis
qua de Charitare praedicat Paulus, ad cap. 23. agno(ces
hunc Amadaei Tractatum, nihilo minus differre à Paule
Mence, quam Alcoranum ab Euangelio. Deum imor-
calem; quid dicturus esset Apostolus, in cum qui corum
ritae Christianae cursum a praecepto Charicaris eximie, ad
morris rique arriculum; cum in eos qui Chrictum Domi-
tium non diligune, Anachema pronuntiet 2. Fclonsegra-
uius castisandi lune, qui lessi Charitaris Praenaricari do-
Cene, ipsis peaenaricatoribus.
Duid magis alienum ab indole Charicatis, quam quae
corohoc de Charicare Practatu leguntur, re seriprum di-
xeris ad Charicaris excidium: Charitas Christi ureet nos-
ve Deum diligamus; ac si Amadao fides, nihil mali est,
dilectionem Dei ad morris r(que articulum procrastinare.
Charitas benigna est, DFOXIIUIIM CPFANEEI VEMATCF COI
eioic, Cemoris arbieris eius consulichonori, pudori parcic.
erum ex Amadao licer, imo praestar, eius pudenda re-
selare Praelaro, nulla Praemilsa correctione privaca, imo
am emendari occulcum crimen aperire praelato, cui mal.
erabsconditum, quam mille extraneorum. Charitas non
cosicat malum: ac ex Amadxo licet mortem, de quaelibet
tala imprecari ad ruam vrilitatem ex Propositione 10.
Charicas non asit perperam, oftendicula amonee, odie
eandala: Si tamen Amadaeum de Charirare disserencem
dudias, licer ribi ad ebrieratem compellere, ec aliud ma-
lum grauius machinari, ex Propostione 2. ec viro Cuspi-
Ciolo, rxori occalionem praebere ad adulcerium. Chariras
bariens est, omnia sustinet: Ced Amadaeus ab omni Cha
ccare alienus, non solum Propolitione 7: induloet cibi
mendacium improperare, conuiria inserenti, sed eriam
duellum inire cum provocance, ex Propolitione 8.
Necramen dubitat Practarui, quo ilta docer, Charica-
lanctum nomen inscribere, per anciphrasim manite

## Folio 296 — 167915642X:0344
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000344.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
29C
2020 2lt. ∞tC 1. 2E9
stam, qua densas a opacas spluas, lucos antiqui appella-
banc, quod maliesse aue pocius omnino nihil luceresse
FIxc omnia grauiottee cumulac, aduocaro per sum
mamtraudem e calumtanit, V. Phoma ciulque Dilct
Putola Paltoctlo, rebieuillime eo demonttralu.
ARFTCVLYS PRLMYS.
Expediuntur ex hoc Fractatu faciliores Propo
sitiones.
DRErETATEM ex compendia cirra rerum dispendium
capraturus, examen huius Tractatus ineo a Propoli.
cionibus minurioribus, quas ex poliris principiis Facile re-
Fellam, e 2d reliquarum returarionem riam parabo.
PARAGRAPHVS PRLM V S.
De voto mortis altena.
PRoeosteio 10. apud Aquilam ett 80. de rix distetca 3.
Tractatus primiiam resurata, ex Hurtado deprompras
qua apud ipsum ica exprese haber: Siinimiens est me vexa-
turus, eso possum desiderare orareque Deum, ut eume viui
tollat. Licet adeo exprestis verbis, hic Author rocun
morris alienx permittar, defendic tamen Aquila ridicula
exculatione, illum non permierere desiderium morris ad-
vexlarii; sed tantum ve c vita exeat, e extrahatur, scili
cet in nouum orbem deparcandus, non in ReSIONCI
MOTLIS.
Incec excularioni aaceca can cceoe, Ca
jecanum 2. 2. guxe H. 5. arc. 9. Quid aperrius docere. Ouia
vero illud est: Cajeranus eo loci docernon esle aduerla-
rio, quire oftendic, dum occurrie, sngularia amicicix d
vebanicaris signa exhibenda, ver. or. hero denudanduim
CaDUIE, LC adic SeruUIS ec hanc regulam
ctaru: sufficere homent, prompto esse animo, ad id fa-
ciendu quod tenetur fecnnaum Deum quando (5 vbi te
rto. Sra u. Ouid asperius habet rOTO mBECt

## Folio 297 — 167915642X:0345
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000345.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFEHSTO CHARITATIS.
aduerParii precibus à Deoenixe repecita, hoc documen-
cum Cajerani: Onam innoxios d a modernis laxitari-
bus alienos oporter esse Thomictas, cum ad illarum pa-
crocinium alcisei nequeant, nisi his locis quibus procti
BanE
Parum Erma visa est Amadxo haec Aquilxe defensio:
aliam rentat magis Fraudulentam _ (CelCFAFAM. FXerte
Pronunciar hanc Furtadi Propolitionem exprecsam esse
lencentiam D. Thoma: Ouibus vero locis: Ex 22. _ 3. SenF.
quae Propostione certia demonstrauimus fraude prortus
Dunienda corrupisse Amadaeum. Nec minus in Sorum
Deccar cum ad tiuius propolicionis praesidium ex eo loco
aduocar, rbi docet licere Christianishestibus, id est Turcis,
reeionem vastantibus, morrem imprecari: re inde conclu-
dac; caudeat erso immunitare Hurtado. Oua Vero: Ouod
locuerit ex prinaro commodo, non minuslicere aduer-
lario morrem imprecari, quam ex ipsius aduerlarii, auc
ex communi bono Ecclelix: hoc secundum concedune
S. Thom. eiu (que Discipuli. Fudicet Lector an lesirima sIt
Consequentia ad astertionem Hurcado qui idem rocuni
honestat ex priuaro commodo.
PAR ACRAPHYS SECVHOYSS
De pronocante ad ebrierarem.
DOSTKEMx hanc secundam adiungo, cognatione aF.
sumenti. Fa rero apud Aquilam 20. ex L estO l. 4. C. 3.
dubio 4. deprompra, Fallo vero Laiman adscripra. DOcer
viderilicitum provocare ad aegnales hauctus, e alcerum
Mebriare, s nequear à peiori consilio quod medicatur,
deduci.
Hlanc Lesti opinionem re rera damnat Laiman, ex re
Sula communi, non esse facienda mala ut veniant bona:
ualis est ine dubio ad ebrietarem inductio. Sed Thomi-
cas e alios marno numero inducir reerque deten tor,
Lestri sublidium, qui docent re consulenti persuadere
Polle, ree duobus quae mediratur malis, nempe adulcerio
eFornicatione, hoc postremum eligar. Sed aliud est il-
um delectum docere habere minusmati; quod licet 3

## Folio 298 — 167915642X:0346
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000346.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
aliul in illum impellere, quod expressis rerbis concedic
Ccls. Nec huic propontetoni favet exemplum, quoc
EC
alterc Amadaeus ebrietatis praeseriptae a medico, tam quam
remedim cCudk, dd sethalem aegricudinem curan-
dam: nam re ex Caierani incerprecarione explicatum ull;
illa corietas lano immoderata, ac proinde mala, X5+0
moderara ell, e ex tine proxtalobona, read Canicatem
contuci, quo reterri deber cibus ee pocus. Nec camen ali.
que lhomiltarum hanc Calclani incerpretationem ad
mictune; lod exmente V. Pheha largiorem Colito po
tut, ex praelcripro medici nloderacum esse pariuntul,
dummodo non ablorbeae lactonem in quam sententiah
provensior Cum, ob renerentiam Facultaris Parisienlis
Qua ita D. ThOmaMI MICCEPECTaEuT.
LARACKAFAVS YERFTYSO
S sio dudit slandalum praebenti
Ac etiam superioribus aecedic, aliqua COgnacIONE
ld conlucione, tamus camen necectaria. ApuC
Aguilam est 129. ex Laiman deprompra qui luspiciolo
mariro, indulget proximam rxori adulterx PExberC OC
calionem lapsus in adulcerium, re deprehentam ee com-
pertam criminis corrisat. Aduocac cum aquila Ama
daus Carman detentionem à Perro Nauarro, qui hoc ex
Presse docet do maritozelorypo, quod Larman expresle.
sat dehero aur patre, seruo vel hlio, Furri occationent
danco, re illorum Edem explorer, aur furri connictos
caltiget
Vno verba porest haec quaestio Caris intricacimi
distinctione occasionis proximx _ remOEX ad peccatum:
hanc permiererem ad emendarionem rxoris, ret flis;
illam reronum quam: hoc enim perinde est, ac in pecca-
cum impellere, quod numquam licet, etiam emendario-
nis aur maioris peccari euirandi causa. Aeque Priori (en-
tu, non posteriori, interprecor Thomistas, ee ipsum .
Thomam, quos aduocanr Ledelina et Amacaus. Sed hic
Folico enormiori Frande, elesancistimum D. Thomx 10-
cum ex quaelt. 3. de Malo AFC. +. 2d F9. COrrUMBIEETuNCA
Dr5F. III. SECF. II.

## Folio 299 — 167915642X:0347
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000347.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
DEFENSTO CHARTTATIS.
asverbis, quae aperte sentum D. Thoma incerpretaban.
cur, e Fraudem Amadaei refellebant. IIla vero Responsio
le habet, pro nullo incommodo corporali vicando; debet
homo consentire in peccatum alterius; licet illius causa
Posit vii alterius malitia, vel ei non suberahere maceriam
Sed praebere. Flactenus ex D. Thoma. Ouid clarius inquic
Amadaeus: Sed cur tacuisti quae sequuntur verba ? Sic
um prosequitur S. DoctOr, sicur si latro aliquem ingula
e vellet, ad vitandum mortis periculum, aliquis latroni
vesaurum diripiendum deteseret, non pecaret: exemplo
lorum decem virorum, qui dixerunt ad Flmael; voli oc.
idere nos, quia habemus chesaurum in aero, ve habetur
lierem. 14.
ides ex D. Thoma non licere quamcunque occatio-
lem, aur materiam peccandi praebore, sed cum cantum,
um quis non Colum paracum haber animum ad Facinus,
Ed eriam illi iam accinctus est, ec ricam inuadic; atque
bhomicidio semouet, permissis eius arbitrio forcunx bo.
115
Ouare repaucis me expediam à difticulcatibus, ee 2
ellimoniis Theologorum, quae conserichâc Propolrio.
e de tamulis ad curpia inservientibus, ec aliis id senus:
unquam licere mareriâ subiectâ, proxime irrieare ap.
secirum nihilmali cogirantis, sed ad Cummum rei licere
hareria indifference, unde alter peccandi occationem arri-
DIaE
luo virio: arque ita Theologidocene, homini vere.
is luis afflictis consular, licere mutuam pecuniam petere,
homine ad id paraco, quia reicus iure luccurrendi rebus
vis.
P AR A BR APFEVS O YAR FVS.
De recerente connitia, es de duello.
Eerrura Proposirio ad superiores aliquo modo perri
nec, nec ridetur esse magnimomenti: eam veroha-
et aquila numero 7 6. ee ex Furcado permierie homini
summeliolo, e connicia conserenti, reserere hoc ver-
dummentiris. Amadxus post aquilam exculac HTurcado
de nomine, quod non docuerir absolure opinionem
brectam, sed cum limicatione, quando inquit, contu-
seliolusnon speratur se cohibicurus, sed perstirurus in

## Folio 300 — 167915642X:0348
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000348.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
300
D15V. III. SFCT. II.
concumeliâ semet dicta, aur alias aegreNuTUS; tuM iS qu
cam pacicur, porest illi dicere mentiris, e Sreuera Falla
obiiciat, nihil mali habet ea defensione rei, ad infrin-
Sendam hominis authoricarem, ee audaciam.
Sed non approbo quod addic ex Bannc 2. 2. quact. 70.
arc. 3. dub. 2. lolum esse peccatum reniale mendacii, 0b1
cere crimen relti iniquo quando calis obiectio prodelt ad
returandum eius cestimonium. Sed idem Bannes, quem le
quitur Cardinalis Delugo, ralide refellit commencum il-
lud: Sihuinsmodi crimen inurile, est ad detentone, Cric i
Tamacio proximi sraris Facta, atque adeo mortale pecca-
cum, Gfucurum sic reile: Probadum erit per iuratos celtes,
e adhorcandi erunt ad periurium, quod scave scelus ett.
ergo illa acculario non Colum renialis furura est, led
etiam mortatis culpa, maxime cum sranicer noceat reltis
nullo rei accura commiodo.
Ouamuis non aperre audear Amadaeus duellum inno-
rium pronuntiare: tamen dolo de quasi cuniculis actis,
eorem deducit Propolitione 8. e apud Aquilam 130. rb1
reerque ex Larinan ee Mendora videtur, sinsulare certa
men permittero, cum provocante, si eo derractato incur
cac isnaniae nocam. Excular vierque Layman quale
exerce illud non pronuntiarie, sed adhibiris muleis con-
dicionibus, resi rir equestris in aula ee ofticio, auc Prinet
Dis graria, ob irnauix suspicionem semouendus sit, nill
ideneitem provocanti se sictat non audeo inquie damnare
oune qui mera defensionis causa parveris dummodo spes sit
fere cerrae victoria: alias illicicum putat, certo mortis peri-
culo se obiicere, ad ritandum dedecus ex nullo delicton
Eed ex rulgi linistra pione orrum.
dell praestar responsio Bannes 2. 2. Guaest. 64, 2F1. 7. 2d 30
homini Sic provocato, respondendum Chrictiane de PTu
dencer rbicunque se adverlarius agoressus fuerit, pFob2
curum se rirum este, cum adverlarii periculo. Caictanus
mulco seuerior est et et  Letere AmadauS 2. 2. quae ll. 95.
arc. 8. indacC aueltum nuuam licet: guamuis excipiat,
t lala Cta OC.
hacculacaa ceccant utorrem, auc mucilatione
latuus, nec alia deteno upersir, quam ex singulat
Cclcamne. Sed hoc damnant aumae ee positiux leses: 20
proinde nulla ratione nil defentionis causâ, sin gulare cet
oderi

## Folio 301 — 167915642X:0349
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000349.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
DEFENSTO CORRECTTOHIS FRATERNRE. 3O1
AR TTCVEVS SECYNONS.
De praecepto Correctionis Praternae es ordine ex
Christi praescripto in ea perasenda.
RAVESSTMAM de hoc PEaecepto quaectionem verlac
Famadaens Propositione 3. Ae cribus sequentibus: graue
inque impender periculum, hinc recedendi à Chrilti
eracepto. nisi ordinem ab illo constitucum seruemus,
lius secreto monendi Fracrem delinguentem, quam
Lalaro illius laplus aperiatur, Forre etticacius corrigen-
Cadmonitione maiorum; quam privaca amici ee Toci)
Eprehentione. Sed cum certum sic consticurionibus So-
lecatis a CregoriO XIII. contirmatis, hunc praecermicri
seamem, et nulla praeuis admonitione, delinquentis ca-
m praecipi aperiendum superiori. s hoc quis damnet,
debitur centura recidere in summum Pontiticem, qui
ouscicuriones Societaris approbauie, et scueristime pro-
Touix, neat rilo susillarentur. Hinc Amadans Diacriba
larca oblique mordet Bannem his verbis de Correctione
caterna post Sedis Apostolica consticutionem, dixit Bannes
nae sponcia indiseant. Oedipo aue natatore Deliohic opus
e
ad certam horum rerborum interpretationem. Nos
 praecepti Euangelici e decreti Pontificii reverentia
in
Quarum alteram nonnulli incaure aur maligne im-
gune) Bannem a conmunelia rindicabimus, imo So-
latis consticuriones masis legicima, quam qua Suare.
Placuir, interprecatione propusnabimus.
PAR A CR A PRVS PRLMVS.
Conciliatur Fuancelium cum suffragio
Gregoris XIII.
EOES ergo Socieratis a (ede Apostolica probata Ild-
cuune posse ee debere prius Pralatum admoneri,
lam reus lecreco correctus fuerit. Nolim disputari, an id
elceaC, neque enim parior consticuriones à Summis

## Folio 302 — 167915642X:0350
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000350.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
302.
DrSD. IIT. SECF. II.
Concificibus probatas calumnix parere: id Colum quaros
qua ratione detendi possir, ne cum Fuangelico prxecepio
pugnent e collidantur. Id duplici via doctiores Theo-
logi, e Sedis Apostolicae Audiosi, ac rindices 25BrcH
Pune, quarum rna probatur Thcologis nostris, alcerant
inivit Suares, ec ea displicet Bannelio, quia aperte rersit
in centuram Fuangelici praecepti.
Nihil periculi est, si dixeris cum Caierano, quemlibet
sux Farix dominium habere, e posse illud ius à se abdi-
care, ad minus sratia maioris boni, e communis, qualis
est humilicas, pariencia, insticuri quod amplecteris inco
lumitas perpecua: quae bona postune sine dubio compen-
Pare iacturam Fama apud Prxlatum. Ac proinde rbi semet
Profestus, insticurum Societatis de hoc speciarim moni-
cus, abdicaverit ius Famx, non habet cautam expostulan-
di, s se non monito, conscius uae culpx, cum Prxlato
revelet, re illius curet emendationem, se hinc cciam
commune quod impenderet insticuro periculum auertat.
Ac Suarelio commentariis in consticuriones Societatis,
vilum est hoc Ctacurum detendi oporrere, ex ipsa immu-
cacione ordinis, quâ metius ec bono ipsius rei priuaro, a
communiconsutatur, quam si renor correctionis praeleri-
Drus a Christo, Seruaretur: quasi efticacius mederi postit
Praelatus malo rei, quam ipse locius. Sed ve apud Arau
xum legi, Bannelius Suarem monuerat, initam ab iplo
Tuarum consticurionum detensionem, rergere in centu-
xam d iniuriam ordinis à Christo insticuri, quasi bumana
Locierati, aur vernicioli aur minus Calucaris; qui proinde
(r Salmeron remere aulus est Scribere) perniciolus esset,
nec ri praeceptiaur consilii, quemquam obstrinseret.
Duod vero Suares amice monenti Bannelio repone.
bac, meriro praescripcum Fuanseliirenorem mutari, aut
inverri, ad maius bonum, quod Fucura sic eficacior pia-
laci, quam Pocii emendario, id Falso e remere dictum, nec
immerito, contendebat BanneS, SI PERTeRiEtatuE OrdO
Fuanselii, reo inconsulto aut inuito, nec prius sponce
abdicato apud praelarum Famae iure, intuicumaioris bon1
Nam nisi relmonitio rei, rel abdicatio (pontanca domi
niiproprixe Famx anrecedat, habet reus instistimam expo-
Culandi caulam, ius nacurale videlicet in le laesum: acque
hac iniurid axacerbato animo novissima fiont peiora prio

## Folio 303 — 167915642X:0351
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000351.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSTO CORRECTTONIS FRATERHR. 303
ribus e morbus cuader omnino immedicabilis. Fudicet
pius a cruditus Lector, an haec de correctione Frarerna
Bannehri aduersus Suaretium sententia sponsid indiseat,
d quae sit duarum porior, an Suaresii, qui putar aliquid
lecommentum Calubrius, et efficacius praeseripto renore
Euangelico C’orrectionis Pracernae, cuius causa velit me-
Fitomurarum, an Bannesii admonicio, de interpreta-
lio consticurionum Societaris, quibus illaesa Fuanselis
reuerentia, innocentiam et summis Pontificibus pondus
intaillibilis authoricaris asserie, ralideque refellic eorum
cemericarem, qui aliquid perperam praeter Puanselii disci
Plinam decreuisse, aut permisiRE CriIMINANEUF.
Elinc etiam infringitur amulorum duplex calumnia in
Sociecatem; quarum prima criminantur, ex Societatis le.
Sibus, relaxatum sigillum confectionis luorum, Sicurce
norem Frarerna Correctionis Fuanselica: imo quidam
Cointania devenerune, re ausi sine religiolistimis Parri
dus, quod ex consticurionibus aperte sibi ius aAerune, exi-
mendi se a Frarernae Correctionis tenore, vel à Sigillo
Confestionis Tuorum, ad Excularium confectiones idem iu
eis extenderc.
Sed non aduertune quod ex Caierano, de Bannelio, iam
obleruauimus, a Societaris candidatis iure exigi abdica-
donem proprix tamae: quam si semel admirtas (rei legici-
Maest) perinde quidem posses excepra in contettione,
elera sisilli noxam aperire praelato, sicuri illa quae ribi exera
confectionem innocuere, ad Praelatum reterre reo non
moniro: veriulque enim ratio eadem esse porett, nempe
pontanca abdicatio honoris, quae daret ius reriusque
lecreri aperiendi. Sed non ea fuirmens huiusmodi lesum
ulticuroris: roluit quidem hanc abdicacionem hono-
Is perrinere ad Correctionem Fraternam, sive ad illa
uxe exrra confessionem innotuerunt, ac circa sigillum
confectionis, cerrum est nihil his consticurionibus Can-
cum, Contra recepram apud omnes Christiano e con-
macam Clementis VTII. decrero legem de sigillo con-
cestionis omnino inuiolabili. Ouare Falla est, de invidio-
Siltima prima acculario.
Sedlonseatrocior elt, de immanior altera, de laculariu
Contessionibus, eo ab omni specie reri remotior, quod
audirum nunquam sic, eos aliquam abdicationem pro-

## Folio 304 — 167915642X:0352
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000352.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
304
OToD. TII. SECF. TI.
pria Lamae ad hoc exisere, ab iis qui ad se accedune Con-
Arendicausa. Tris ergoita constituris _ explicatis, acce
damusModo du examen 4. Proposicionum AmadXei.
PAR A GR A PHVS SFCYNDVS.
An Consilis solum non praecepu sut Correctio
Fraterna.
DRopOSitionem z. Sumic AmadauS ex SaLMeFON TOMS
4. In EVanS. TraCt. 27. apud Aquilam 23. Qua aserituL
Christi verbA MaEE. 28. conslium canTUM ImPOTEATC, NON
Peaeceptum. Probanc multis exemplis, gua nihil ad rem,
quale est illud Lucae 6. mucuum dare, nihil inde (peran.
ces: e Doctorum celtimoniis; porissimum Bonauen-
TUEX Sc Maldonati.
Sed in HanC aNCTTIONEM CaFIS CNEE PFOFCEFE CeNSUTAM
Valentix, Haec, inquic, sententia videtur esse improba
bilis (9 intolerabilis: quia opponitur communi sententi
Theolosorum (5 55. Patrum. Deinde Inquisitio ex editio-
ne Parisensi Maldonati, iussic eradi haec verba ad mar-
sinem seripea, hic non continetur praceptum. Pallo etiatm
CItatuE BOnaventuTa: neque enim negat id FOnIM PEX
ceptum de Correctione Fracerna, sed aic ad illud nOn
PETEINeRC, VE Ad TeFFOTCM RAE COTAM FOLE ECClelIa.
Exemplum de nutuo quod rrser Amadaus, adjuncta
incerpretatione Sori lib. 6. guaest. T. aFF. F. ejus consilium
e Fhelim omnino euertir. Volo code renore pra(CF
bi Correctionem Frarernam, quo mutuum gracuitum; at
quamuis haec Chrilti verba, muruum dase nihil sperantes,
Secundum torum, ve sic loquar ambitum, praecepei rint
non habeane; cerrum tamen est, aliquà Cui parte COnHI-
nere. Neque hoc negat Soco, sed ex D. Thoma 2, 2. qu.
78. aFc. F. 2d 4. consilii est, non pracepti, mutuo dare pe
cunias, nisi extremam necessitarem patienci: consili)
etiam est, nullam ex accommodato mutuo vicem, lau
dem, e srari animi sonificationem expectare, led lola
benetacti conscientia d mercede à Deo promilsâ elle
contentum: de hoc Christus maxime Spectat _ VISet ed
Joci, re omnino sraris (olo Deo ceste _ remuncratore,
FOEHCFEIUI.

## Folio 305 — 167915642X:0353
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000353.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSTO CORRECTIONIS FRATERNR. 305
FCnCTCMUT. Sed re optime obseruat Sornsilla sencenria
Euangelica, continer aliqua sui parre praeceptum, de ly-
cro non caprando ex pecunia, aut rIla re mumIaca: et vim
habet argumenei per locum a maiori, nam s Christus
consulic, re neque rratuicum donum speremus ab homi-
nibus, quod licite pollunt rependere; lonse districtior cst
prohibicie de Icro, quod institiA VETAE, ex MUTuO Ca-
Prando.
Iea eriam interpretandus est locus de Correctione Fra-
cerna. Equidem includere praeceptum naturale ex Ch2-
ritare corrigendi, eos qui in peccacum labunEuE, PEOVE
illis noxium est, non audene negare Salmeron de Am
daeus: Sed Forre id rantum concendune, aliqua ad dica hoc
loco, qua consilium resipiane, masis quam praeceptum.
Sed rellem distinguerent, qua ex rerbis Christi, habeant
vim PExCePEi, e quae Capiane consitium.
Ouoad mentem D. Thomae, apertior est quam ve in-
terprece et validius contirmaca, quam re vindice opus ha-
beaE adHEFTUS AMadXUM. A9IE 2, 2. qux st. 33. de COrre.
etione Firarerna rberrime de rbi Aet. F. distinxic peccacum.
reltnoxium delinguenri, rel re est aliis oftendiculo, e
bono communi nocee; hinc constiruit duplicem Corre-
CtiOneM VHA Ex CHaTIFATC, GIAFENUS AI OVCL PecCacum
ve suo Authori perniciolum, quia inquie ciuldem est Cha-
cicaris bonum amici curare, et ab illo mala depellere: AI-
ceram ex iustiria cuius est servare bonum publicum, et
Deccara corrisere re illi noxia. Vnde concludit Correctio-
Rem Fraternam ese quoddam genus eleemolyna, prX
Ccantioris ea qua subuenit egenis: quia mala animi gra-
lora sunt egestare, de morbis corporis. Vndc2Ft. 2. in-
err Correctionem Fracernam magis sub praecepto cade-
E, quam clecmolinam: _ Resp. ad 3. cgresie rem toram
cirimit, distinctione eriplicis causae, qua obmieri porest
Correctio Fraterna: Primo ex Charitare ee Prudencia,
Cum differtur ad captandum tempus opporcunius cmen
dationis; e hocmaximi est apud Deummeriti, licuc la-
chali culpx imputat, si quis praecermittar correctionem,
Cum spes probabilis est emendarionis, ex metu auc cupi-
dicate, quae concra charirarem Frarernam invalescic: nec
excusar a veniali culpa, eos, qui cardiores func ex iis-
lem causis, mecus de cupidicaris, ad corrisenda delicta

## Folio 306 — 167915642X:0354
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000354.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
Eracrum; quamus  HA COIMIPATAII, vE S Certa esset
emendatio, et necelsaria, o Plalermitrerent correctio.
pejor eo factus es, qui peccanit. Ouare merico dicit a
medicabilis, Ereuri solene qui cum tama pudorem perduu
ISD. TIT. SECT. II.
30
nem, cum canco charicaris decrimento, re Augustinus
dicar Serm. 16. de verbis Domini, si neslexeris corrigere,
lentia, intolerabilem esse opinionem, ec 55. Pacribus ad.
verlari, Ei d Christi rerbis excludatur omne PExcepEuH
Correctionis
Neque id solum ad iplam Correctionem, sed criam ad
Mi: Ledillorum pracepe Merprecandum, ee ob seruan-
ordinem a Christo praeseriprum, docer D. Thomas AIL. 75
perrinere; re praecermitri nequear admonitio secreta,
sine graui Deccaro. Ouare Relp. ad 5. dicie, si PrxlatI
prxepiant, sibi apetist suoe subdiro corrisendum no-
verse, non esse illis patenum contra praeceprum Domi
dum Caliio ordine Fracernae Correctionis à Chrilto pra
Teripio, a quo netas sir recedere. Et si Pralatus intlet
Concahunc ordinem insticurum de Cubditus pareat, viet
que peccar: quia inquic S. Doctor, Praelatus non est iudex,
Led Tolus Deus, criminum occultorum, nec pocelt prxct
Peselbiaperiri, nili per maleia, puta per intamiam, aue
alias suspiciones manitetcum lic, auc probari postit.
Sib ad mulca ruli, de qua clela consentum, aut gravem ne-
Erin corpore Arriculirarienem a priori in(inuac, a no-
bis supra repetitam, à iure, quod quisque habet sux Fama,
cellitarem, nequit minui, aue colli, revelarione occulct
delietis Nam re S. Doctor ex D. Elieronymo probac,
corripiendus est seorsim frater, ne si semel pudorem vel
verecundiam amiserit, permaneat in peccato, ee tac im-
detune.
L AL AGRAPHYS VL FTMVS,
Codelluntur L Lma Conta prace-
ptum Correctionis.
cumque congerie Amadalo de teo Guao
JX his D. Thoma principiis, valide retelluntur quad
eroxoliriot. Latitet demonstratum ett, exeu

## Folio 307 — 167915642X:0355
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000355.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEEERSTO CORREEF. FRATERNA.
quod astert de muruo dando Propolitionem 3. Cuexteres
nec eriam iuvar quod eadem Propositione num. 5. aFFeFL
ex Abulensi illa verba, si peccanerie in re frater tus, aE-
ctanda esse ad Colas oftenlas, nobis a Frarre corrisendo
illaras, quxe consilii sic, non praecepri occultare de condo-
nase: nam haec interpretatio re dicebamus ex Valentia,
eltpratermentem SS. Parrum, qui haec dicta rolune de
omnipeccarorum genere; qua hunc occulte nobis con-
leiis d celtibus: quae proinde corrigi a nobis debent laluo
Pudore rei, sispes sic emendationis. Aeque hic est sensus
erborum Christi, corripe eum inter te, (9 ipsum solum:
Qux rim habent adstrinsendi ad fidem silencii, exiisdem
erincipiis, quibus muniuimus supra, ee defendimus s-
Silum Confessionis. Ec quidquid sic de celtibus adhiben-
5, quod consilii esse incerprerantur Theolosi, certum
Camen est (_ id euincune noltra argumenca) monitionem
Cereram, necestariam esse ex praecepro d iure lamam ser-
uandi.
linc eriam Pacile est elicere, quid consendum sc de 4.
lopolitione ex Suare, licicum este regularibus, omilsa
Correctione Fraternâ, deterre Pralato ve Parri, crimen
Carris occultum, recum paterne corrisar: e de altera
a adiuncta ex Filliucio, si Peccarum delarum probabile
. PoIC Pralatum omilsà C orrectione Prarerna, iudicia.
er procedere contra subditum. Ias duas Propolicio-
es habet Aquila num. 66. de veramque dico non posse
nectari, nisi sponce abdicaro quoad hoc proprix Famm
ore et dominio. Ouod cum a Colis Patribus Societaris,
conlticurionis a Grecorio XIII. contirmatae, exisi (0.
dc es factirari, apud illos obcinere licire pronuntio: qua
Crohis Propolicionibus alteruntur, ralere apud exeteros
ames, esse contra lesem à Christo praeseripranr de Cor-
liono Fracernâ; nec vilo sine possehonectari.
Niritur camen Amadxus, hoc sui insticuri grane onus
horum Ordinum Relisiosis imponeré, quod meriro de
eelant, nec patiuncur sibi inuiris abrosari ius Fama, quod
hxultus Caluum esse rotuie iis omnibus, qui sponce no
BacarinE. Ouare quod reterr ex Ordine Francilcano.
a cette Bernardino de Areuallo, et Angclo, apud se
ecermirri admonirionem reorum peccari occulti lbi
sronu, ec axeriri ipsis inconsulris ee inviris Pexlaco,

## Folio 308 — 167915642X:0356
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000356.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
308
OISP. III. SECF. II.
retert iplemet Amadaens Proposirione 4. ex Portel velLe-
uocarum, rel in desuecudinem abiisse, vel FOTTC NUMQUatE
invaluisse, nis eo sensu quo eodem numero ro. dicit IEaTU-
eis FP. Pradicaronum Distinct. T. Cap. 18. Praecipi Fracri-
bus excuntibus exrra Monalterium, peccara grauia locio.
rum denunciare. IIIud enim Racutum incerprecandum
est de peccaris, quxe scandalo fuerunt secularibus ee dede-
cori Religionis, quod lonsistime à peccaris, de guibus
dispuramus, rni reo, non Relieioni noxiis, de quibus
memini me legere Pontium Francilcanum suo Compen-
dio Theologix, docentem contra DeLugo, ordinem 2
Christo praeseriprum de peamitrenda admonirione, ance
quam Pralaro deferarue, non posse vilâ auchoritare licite
Deaetermitri. Adeo ablune Franeiscani, ab illo onere sponte
Suscipiondo; re inter illos doctistimus, rericiat re impro-
babile ex illicicum: cui ob reverentiam Gregorii XIII.
non assentior: sed reiam probaui, legitime imponiul,
his a quibus peaestira est, quoad hoc, propria Fama abd1
catio, quo vno eiculo res honeltari porelt.
Cxcerum malâ omnino side aduocar D. Thomam, et
variis locis, maxime in Dispucaris de Virrucibus qualt.
3. de Correctione FFaTeENA aFF. 2. X quodlib, TZ. QFI, 23.
e in 4. Distinct. r9. Guae st. 2. 2Fr. 3. ad T. Quae st. X2. 2. at1.
8. VE PODCE verbis ChTILE Macch. T8. inesse rim consilii,
non praecepei ac subinde nihil peccare cum, qui defert
Pxalaco ve Parri, peccatum occulcum soli reo noxium,
cuius ex priuara admonitione spes sc emendationis.
Frenim iis omnibus locis cicatis, et copiolssimE In
Dispuraris guxst. 3. Citarâ probar duo: primuI verUI ex
rare praeceprum Chariraris de Corrisendo Pratre laplo in
DCCCatuM. Nam cum eriplex siE BOnUM, exFerNUM FOF
tuna, interrium corporis, velanimi, de eriplex icem ma
Jum egestaris bonis forrunae, morborum bonis corporis,
e riciorum bonis anima aduertantium; non solum haec
eria genera bonorum, nobis, sed eria aliis CuFAFC, ex
Charicare cuique incumbic, e eadem lege mala depellere.
Ouare sicut primxe Tonn. 3. dicieur, oni substantiam hioins
mundihabueris, e viderit Fratrem suum necessicarem habe-
res C can era sa, ld est eleemosynam reculanerit,
ab illo charirarem erulare: _ ex eadem lege naruralis cha-
riearis praecipitur, E quis videris praeceriens ouem et bo-
toto

## Folio 309 — 167915642X:0357
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000357.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEFENSTO CORREOT. FRAPERHE.
309
nem Fratris sui errancem, illi reducere praecipitur, siCur
eriaM PFOV, 2 4. IIBCMUE CrUCTC COS quI duCUNEUE ad MOF-
rem, et qui trahuntur ad interitum ne liberare ceremus.
Finc concludic S. DOctOr, ex eadem charitaLC CO AF
etius nos adstringi, ad ferendum auxilium Frarri delin-
quenci, quo grauius est ricium animi, quam morbi cor-
poris ex dispendia Forruna, de quo ex Ariltor. PchIC. T. C0
magis debemus auxiliari amico ad vitandum peccacum,
quam quodlibet damnum pecunix, quanto rirtus amici-
la altinior est, quam pecunia. Pe huius officii monemun
la. 33. Conforrate manus dissolutas, (5 senua debilia ro-
borate. Eoetiam pertinet illud TheN. 5. Corripite inquie-
cos, consolamini pusillanimes: _e illud eriam de quo 2gi.
Mus: Si peccanerit in te Fracer ruus. Conclusionem con-
armar _illustrar, protundâ e crudira Solurione r9. argu-
Mentorum.
Arriculo vero 2. probar ordinem Correctionis Praternx
demonendo privarim delinquente peccati occulei sihi Coli
hoxii, non posse pracermicti, Caluo Charitatis praecepio.
Suplex enim inquir S. Doctor imminet delinguenti dam-
um, conscientix primum, alcerum famae; ee verumquo
qua feri porest arcendum. Licer enim postponenda
atama conscientia, Ei veraque Calua esse nequeat; taMeM
echale putar peccarum, abiicere curam Fam2, si nihil no-
Searconscientiae. Ex illius enim iactura quadruplex ait
Nalum S. Doctor exiltere: Primum est dispendium ipsius
amxe, Caris grave, quandoquidem Proverb. 22. Melius
est bonum nomen disitiis multis, EE FCCl. qF. antepOnituF
Muliis chelauris marnis e preciosis, nec dubium est, quin
MITEF BONA ExFerNa Sc pracipuum, quod (i desiC, inepri su-
mus ad rica humanae de Christianae ofticia obeunda. PFX -
erea bonx famae cura, reluti fraeno cohibemur a peccatis,
oque, sinc pudore Ferimur, Pamà amilsâ aue neslecta:
ec Tolum nobis haeciactura nocet sed eriam aliis, id que
Slariam, re inquic S. Doctor, primum, quia nostrum
dedecus ex virio redundar, in eos qui sunc eiusdem no-
bilcum insticuri, aur cognationis: deinde pusillis scandalo
c oftendiculo, de nostra exemplo hunc audaciores ad
deccandum.
Ex quibus omnibus concludie S. DOctOF, curandai.
endationem delinguentium, quam heri porest occutrit:

## Folio 310 — 167915642X:0358
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000358.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
310
DESD. TII. SECT. II.
dime, e tolam admonitionem secrecam esse adhibena
_ ea lutticiar ad culpam collenda. Nec paticur aduoca
ri reltes, nili eribus de causis, ex Hlieronymo, re delin-
quens arguatur, Sinesciac, aur neget peccatum esse quod
Pexpetrat; vel ex Ausuctino repeccari congincatur aduo.
caris celtibus, s in illud relabatur; vel ex Chrysoltom. vi
qui monet, restarum Faciai se non defuisse officio, in de
linquencem. Ica S. Doctor Resp. ad 24. Aisum. e 1n de
Toluic Arsumencum 26. nihil mali esse A PealatUS rE Pa
TeF ConveniatuE, aue in rnum reltium aduocatus, maxime
Si Prudens st e beneuolus; se noveric compari intirMIS.
Ec randem elaudic Acriculum verbis quae pro le aftert A
madaeus, sic autem dicere Pralato non est dicere Ecclesta
sed quando dicitur in publico quasq in loco mdscii rest-
denri: Iea S. DOctOF.
Elinc intere inepristime Amadaeus: Constat ergo apct.
cistime ex D. Thoma, non esse contra praeceptum Lualt
selium, non permicrere Correctionem Fraternam, ante
denunciarionem secretam, qua sc PrXlaTO, re Parri, not
reiudici. Sed non aduerrir Amadaus, aue porius fraude
dissimulac, D. Thomam ex Christi rerbis Correctionem
delinquentium eribus gradibus distinguere: Primo cunI
reus admonetur inter re de iplum Tolum, secundo cunt
aduocantur reltes, auc ipse Pralatus loco ruius cestis:
Fertio, cum res ad indicium publicum deducitur: e FOEd
progreltu ita distincto relle D. Thomam Correctioneint
Sicti incra primum gradum, quamdiu spes est emenda
conis, ee conscientiae cum Cama seruanda, nec relicto
Primo sradu, exculare a peccaro accectum ad secundum,
nisi cum salua nequir este conscienria peccantis, seruata
fama: Ergo ex D. Thomapeccat morralicer, quilquis de-
Sert Praelato etiam re Parri, quodeum que peccarum oc.
culcum, noxium reo, quod falua Fam à spes sir emendandi.
Hlaec est perpetua D. Thomae sententia omnibus locis ab
Amadaeo cicaris, quos locupleraui ex rberrima illa quae
Stione de Disputaris. Fadem prortus est cum Magistro
mens Discipulorum Spluestri, Conradi, Bannes, de se
liquorum omnium, quos magno numero retere Ama
dXUS.
Mulcominus excusari porest Propolitio altera ex Filliu
cio adiunctA GuBLX: peceacum PxaIAEO YE Parri praTCt

## Folio 311 — 167915642X:0359
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000359.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFENSIO CORREOT. FRATERNE.
311
dissa admonitione secreta revelatum, si ad sint probatio-
nes aliunde, posse rea iudice puniri. Hloc enim secundum
mulco acrocins elt primo, quo camen diximus ex D.
Thoma, lasum Fuisse praeceptum Pracernae C orrectionis.
Nec hoc exculari porest, nili ex regula D. Thome, cum
lalua esse nequit conscientia, nisi cum dispendio Famx:
ex hoc solo capire iri porelt a primo gradu 2d2. 8 a2.
ad
Exeadem reoula Ferri porest iudicium de 5. &6. Propo-
sitione apud Aquilam7 7. 8c 78. Priore quidem ex Palao
alleritur Praelacum inferiorem, posse Generali corius Reli
Slonis revelare occulca subditorum crimina, quamuis lpe
cec seipso posse corrigere. IIle enim recedit à Christi re-
Sula praecipientis curare emendationem conscientix sub-
diti Calua illius fama, si nihil conscientiae obsIE, ee (peS SIE
curandi Caluo reroque bono: neque hoc exculari porest,
hili ex insticuro sinsulari Socieraris, guae a candidatis, rel
Protesis, quoad hoc exisit Pama abdicationem.
dem censeo de 6. Propolitione ex Valentia, Posse Supe-
vori deferri crimen occulcum praecerirum lubdici, de criam
emendatum. Floc enim aperre incurrit in Christiresu-
lam, praecipientis curam veriusque boni conscientix et
camxe, quamdiu postremum hoc convenit cum priore,
dec opus est dispendio Famx apud Pralatum maiorem, re
lam emendatus stet in ofticio, nec iterum in prius pecca-
cum delabatur. Haec Patis de Praecepto Correctionis Pra-
CernX. Focam Dispurationem claudimUS PEXCePTOTI
maximo de amando Deo
ARZTCVLVS PR LMYS.
De Praecepto dilectionis 
AC Propolitione en pucacionibus publicis l’a
erum Socieraris in Vniuerhtate Complureni, alle.
luur praecepcum amandi Deum, Cemel per tocam ricam
obligare, ec posse sine peccato differri r(que ad morris aF-
culum. Ira habenE Esclapes et Aquila Propositione 27
2CtG

## Folio 312 — 167915642X:0360
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000360.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
TSF. LIL. SECF. TI.
L’A R A GRAPHVS PR TM YS.
Defenditur es expenditur ratio Pracepei de Die
ctione Dei.
TONETEMAME hanc Propositionem exemplo commu
nionis praecepti, qua vna pertoram ricam, etiam ri-
que ad morrem dilaca impletur: quasi ex malo aut Fallo
exemplo, possit deduci rerum consequens, ee eadem ll
ratio communionis, posiciuo praecepro praeseripra, de di-
dectionis Dei super omnia, iure nacurali consticutx de ne-
cellarix, reluri Fundameneo corius vicae Christianae. Nan
ve aduerrie D. Thomas, nullum Decalogo praeceprum
singulare continetur de Fide e Spc, ec cadem est Latio
de Charirare: quia harum omnium rircucum actus, se
quiruntur ad soscipiendam, e accepeandam lesem diuv
nam.
Addunc eriam Aquila ee Amadaus, cestimonia Thomi
Starum SCrEx d Bannes, qui rideneur huic Propolitione
assentiri. Sed Bannes 2. 2. Guxest. 44. dub. T. Quem lo.
cum cicat Amadaeus, expresse habet ConclusioncZ. PIX
ceptum dilectionis Dei Supernaturalis, speciale esse om-
nium maximum ec primum, ec ex D. Fhoma cum Soto
lib de Natura _ Graria L. Cap. 22. ait, hoc praeceptum ri-
Sere primo instanci reus rarionis hominis Christiani:
quod eriam probanimus Dispur. Superiori, duplici ratione
aPriori, quia fundamentum insticucionis hominis Chri-
Ctiani, estamor vlcimi finis, quo eora rica dirisi debet: d
a Posteriori, quia nisi eo instanti auE FeMPOLO, hOC PEX
ceptoligemur, rix vllum praerer aeticulum morcis, ad il-
lud implendum, astignari poreric: quam sencentiam Ban-
nespolt Soro, ridiculam rocac: ip se rero licet dicat laFis
heri huic praecepeo, cum quis semel per annum digne lu-
nic Fucharistiam, tamen quasi huic respontioni dictiuS,
addic (quod non debuCraE FACCrC AmadauS) huius PEX
cepri omistionem nobis ignorantibus, posse ad peccatum
laechale impurari, ac proindeidentidem rsurpandam pre
cationem Propherae, ab occultis men munda me D0.
mine.

## Folio 313 — 167915642X:0361
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000361.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEPLHSIO CHARITAEIS.
Amplissimus se se campus aperit ad dispurandum, quen
decurrerem, nih iam ab aliis occuparum esfer, quicquid
in hanc rem dici porest. Pam rero accurare cractarunt
Sinnichius 5. 383. ex 469. e illi qui ex professo impuona-
runc singularem opinionem Anconii Sirmundi; a qua
non recedir Amadaeus. Nam arsumentorum quibus hoc
Praeceptum Chariratis eleuar, quaedam supponune dari
Praeceptum de amando Deo, led non ligare aur rrgere, nili
morris arriculo: alia vero in toruhoc peaeceptum collunt,
qua speciale est, ec ab aliis distinctum. Verouis modo inter-
Prccemur Amadaei mencem, certum est non lolum hoc pre
ceprum, Ced rorius rita Cchrictiana aeconomiam CuCTTETC.
Nam cum insticucum hominis Cudiosi, qua ratione
regitur, et Chrictiani, qua ex fde riuit, pexstancistimum
lic, ac subinde oporrear esse ordinacistimum, si collas
Prxeceprum charitaris, dericis intra abiectistima arciticum
ofticia, e agricolarum munera: nam cuiulcumque in-
licuriratio, duplici parre constar, nempe bono, quod
Cacuitur refinis, sumine amandus, omni curà prolequen-
dus, de media quibus comparari porelt. Ilarum vero
Parcium mulciplex diserimen est: primum bonum insti-
curi, ratione lui quaritur e amatur, caerera illius caus2
eliguntur: deinde bonum illud intra insticuri metas im-
Dense diligitur, ee optatur sitieri poltr infinicae perfectio
eis, nullo praetixo sradu, nis ex imporenciâ: Ceit qui mo-
do caret reliquis omnibus modum imponit. Pextera b0-
no illi adhaerendum omnino, imo e parendum: et ex
illa adhxesione existie imperium ec ius aliis rendi.
Resmanifelta est exemplis. Ouiarrem medicam pro-
acerur, tinem sibi corsituit ralecudinem corporis, quam
rnam curaE, eius rationem habet, illi se Cubiicie, OptaE
dhheri polset, rellet immortalem, nullum illi modum
Donic, nisi ex imporentia: ac qui ica compararus est ad
lanicarem, ex illius commodo ec affectu catera, quae ad
medicum perrinent, administrar, conticit, adhibet re-
Redia, modum que illis imponic, re iudicar masis pro-
tucura Canitaci. Leaque, repaucis absoluam, qua medi-
cus, ralecudinem sui causâ quarie re sinem, reliqua in
Sratiam Canicaris: pro comperto haber quaerendam este
Rec de hoc deliberare sibi permirrie, sed de remediis 2t
cam comparandam idoneis, illi se lubiieit, re Cxereris

## Folio 314 — 167915642X:0362
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000362.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DI5P. TIT. SFCX, II.
inoeret, nullum illi modum imponic, ve alis praeseri.
Si e Chriltiani, quis Hunes Insticuri Ainis, nisi Deus Cum-
meamandus: Oua rero attone F2 qua par est finem
diligi, reprimus omnium guaratur, sine modo aetUE.
si quis dicar, arrem meeam professo, non esse raletudi-
nem per se amandam, dec rarione lui quaerenlat.
PAR ACRAPHYS SPCNNDVS.
Argumenta contra pracepcum Charitaris obiecta
refelluntur.
Primum Cumitur d comparatione Baprimi. Idem,
inquic ludicium est de Pracepro Charicaris, se Baprii:
Atqui ed D. Lhon. Gua. 6. Cup. AET. 5. PraeceprM Ba-
Prilmi, Porest sine culpâ differri vique ad morris articu-
IU HCCEOTO deCUFTU VIEX rEGCI: EFGO PaLISFACIE DEXCCPIO
charicaris, qui illud disterr implendum.
Argumentum hoc riciolistimum est de nulta ui PAErC
verum: Falsa est prim2 propolicio, quia peaeceptum cha-
ricaris ad fnem perrinet, ee Baprilini ad media, quae ve-
r0 probeiniri porelt comparatio, in rilo insticuro tinis ee
medii, cum ille quaratur causâ lui, istud rarione finis,
cum amor illius sr fundamentum, ac proinde pexire de
beat aliis, aliud vero st accettio: Falla est eriam Propol
2102. nec porest aseribi D. Fhomae, nis per Cummam ca-
lumniam, cum ibidem doceat dilationem Bapeilmi im-
putari ad culpam, incerdum venialem, inrerdum morta
lem, pro dilacionis rarione sc caus 2: nec dubium est quin
sc graue pecCatum, S differacur Baprilmus ad laurius vi
Sendum. Et Fraus eAt averca Amadaei, dum Caieranum
324
DaC.
Hiciam quaeritur quoa sic bonum hominis sudio-
d ex illius amore, et fruendi desiderio, carera omnta
exillo csancul a dantur. Einc licec incellise-
se, quam impia, quam abturda sic assergio, qua speciale
chariratis praeceprum, de amando Deo tollic omnino, vel
differriposse docer ad Anem vique rica, relimpleri asio-
rum praceptorum obedientia. Hloc enim perinde est ac
NC connelluntur arountenta Amadxei, guorum

## Folio 315 — 167915642X:0363
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000363.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
D E PENSTO CTARITATIS
Inducit z. parF. Quae st. 68. aFF. 3. quali discordem à D. Th9
ina, ec damnantem illius principium de dilatione Bapris-
micirra culpam, reque ad morris articulum, cum hOc
alienum sc a menre D. ThOmX.
Tisdem ririis laborat 2. Argumentum peticum ab exem-
eto concritionis; cuius praeceptum rulc, non magisrrse
ee quam charicatis eamoris Dei: AEqui praeceptum Con
cricionis non ligat lapsum in peceatum stacim post ca-
lum, sed differri porest ad snem rlque ricae: Fr80 idem
de praecepto charicaris probabilirer allerieur.
Fallae lunc omnes huius argumenti proposiciones: pri-
ma quidem, quia praeceptum de amando Deo rrger pri-
ma insticutione rica Christiana, cum adulcus peruenic ad
plumrationis: Praeceptum concritionis est quid poste
eIuS lapsu in Deccarum. Ec disp. 2. Probacum est dilario-
diem quameumque, non essenOImI DeccaTum, nisi aC
cedar neoligentia deliderio liberioris rica: tum enim ha-
bec reatum peccari renialis, autmortalis, prorarione et
causa dilationis, sicur de bapitilmo diximus ex D. Thoma.
dque certius est de contririone, cuius dilario minus excu-
Cari porest quam bapeilini: quia hic supleri porest roco,
ihil rero suppetir, quod ricem obear concritionis.
linc Amadaus occationem Cumit CaieFAHUII CaFPCn-
quod docuerit de contritione improbabilia, de qua
60co lib. 2. de natura et gracia c. 17. vila Eint instar mira-
Culi. Primo dari contritionem adeo imperfectam, re siE
intormis, e sine charirare, ac subinde iuncta Peccato: HlXC
dicic Amadaeus haberi in summa verb. concritio edirione
eneta. e Parisenti, quae in ea qua reor deliderantur.
Deinde quod mirabilius est SOt0, 3. Parre qua l. 84. aFL. F.
decribuit accririoni, quod negac concricioni: distinguie
tum eriplicem oradum accricionis, primum ita perfectae,
Eline Cacramento collat peccacum; secundum intimum,
ne id quidem efficiat iuncta Cacramento; 3. medium
elacramento iuncta, reatum collat peccati.
Nolim hac ex Caierano defendere, quamuis possem
tero sensu incerprecari, primum asferrum illius incerpres
Gausericus propusnat ex Spluio, cum quo agnolcie
Concritionem adeo imperfectam, ve exrra Pacramentum
on cic idonea, de vicima dispolicio ad remistionem pec.
L. Quod admirco, A SIc naruralio, Ceu riribuS HatIITX, MOIL

## Folio 316 — 167915642X:0364
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000364.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
326
St. III. SFCT. II.
Fratiae elicira, quo sensu detendi porest secundiallet Pals
alcera, acrririonem adeo imperfectam esse poste, re etiam
iuneta Cacramento gratiam non conterat: de reuera ita
ect, Si Scnaturalis _ concepra ex metu alicuius mali cem-
poralis. Unde in Amadaum, hac CaietaHO CxEIa PrOPO-
Situm illata accusatio regeri porest, nam e Cuis nonnullI
auSI (unE PrOvugnare hanc Thelim, aceritioneM nacuTa-
lem ex metu alicuius cemporalis commodi, Cacramenta
junctam, peccatorem iustum Pacere, quod aperram haere
lum CapiE.
Primam secundi alserti parrem, acrricionem sne Lacra
menco conterre sratiam, nec incelliso, nec detendo: nili
dicamus, Caieranum velle, sicur aceririo accestione la-
cramenti euadir incerdum in concritionem, aliqua SFaFIX
Sngulari opiculatione; id Criam exITA CaCramenEUM, re-
lic aliquando cocle
Ferrium argumentum dererius est duobus superiol
bus: illo enim concendit Amadaus, etiam quod mirum
Cst, ex D. Thoma, praecepcum chariraris Amandi Det.
nullum dari speciale. Podem, inquic, modo, illi porelt
Lacissieri, quo pexecepro dilectionis inimicorum: AEquI ex
D. Fhoma2. 2. qua t. 25. arc. 3. impletur hoc postremum
preceptum, quamuis nuilo speciali dilectionis mot Fera-
mux in inimicum, dummodo paracum habeaus ani-
mum dilisendi inimicum, s necesticas occurreric, 2d
cuirandum illius odium: unde concludit argumencatio-
nem Amadaus; Ouid ereo: dicemus ne, in doctrind D.
Thoma neminem teneri amare Deum actibus internis spe-
cialis amoris, nisi cum opus fuerit ad euicandum odiums
Expende vim consequentia.
Expendo plane, nec rideo, plus ririum habere, quan:
R quis dicac, non esse medico magis amandam, QUE quX
rendam valecudinem, quam remedium amaristimum ec
crudelise, euats C aspuratio brachii ad curandum
dici  Gut u ede atat C cariem metom: L. F5D (l CH
rulnus. Onis ilta Ferat, adeo praepostere ex doctrina D.
Fhoma lanctissima, deduci consequentias impias et ab
Furdas: Dcus rarione sui, ve summum bonum, e Anis
ricimus amandus est, proximus de inimicus Dei tancum
eousa, quia iubet, quia ad illum percinet; quo sentu, ex
receri proverbio apudnos, cuius meminie D. BernatduS,

## Folio 317 — 167915642X:0365
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000365.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEDEHSTO CHARITATIS.
Canem amici ex amiciria non debeo singulari affectu pro-
lequi, Ced inriamiciria lacisfacio, Ehabeam animum pa-
ratum ad eanem diligendum, cum occurrerit occasio
anico restandi affectum, ejus cane non omnino neslecto,
ita Caristaciam praecepto charitacis in Deum, s illum
eodem loco, quo canem reponam. Ec adhue ferimus ista
dici, et ex D. Fhom erahi, cum hoc Mmonito, expende vim
conseguentia Valere concedam, E obtincat à Deo omne
amore prosequendo, ad proximum ec inimicum odio per
Se dignum: S obcineat a sinc ad media, à Panitare ad re-
media, a Bomino ad Canem.
Ouandoquidem hic de contequentiis agimus; obsernari
velim ex D. Thomatinem comparari ad media, re prin-
cipia ad conclusiones: inde mirum est, non posse con-
clusionibus assensum dari, nisi principiorum specialisti-
mumpeacesterie, ec relle Amadaum prorimum, de ini-
micum dilioi ex Charicare, nullo affectu in Deum prauio:
quod per inde est, ac consequentiis e conclusionibus a(.
lentiri, nullo praemiltarum ae principiorum astensu prx
uio. Hloc h quis dixerit, omnes Dialectiex leses eueriet;
Sed longe rrauius in lesem charitatis peccabie, qui pri-
mum alleruerit. Consequentiam sulcit Amadaeus, TOan-
nis Sancii Theologorum laxissimi celtimonio, duobulque
argumentis, quorum primum Disp. T. ex Famburino ac-
cisimus; praecexrum charicatis Dei, nullum cempus de-
lignat: Ergo relinquit arbirrio hominis, Deum diligere.
quo placueric rempore, ec sirisum fuerit ad finem rique
vica differre. Si iea sic, quid recat quin Alius ad apriculum
morris Cux, vel parris differac obsequia parri praestanda,
quia praeceptum honorandi parences rasum est, de nul-
um delignat tem puS:
Addiraliud ex eodem Auchore, ab exemplo innumero-
rum, qui per eoram ricam nullo singulari actu amoris
Deum sunc prolecuri, concenti solum cxrerorum man-
darorum obseruarione, quos damnare temerarium (IC:
Sed videriripse, ne granior, quam cemericaris damnatio
in ipsum cadat, quod a maximo omnium Praecepio exi-
ac, ee securicarem polliceatur. Sed Cregorius taver illis,
cum ait, vere enim Deum diligimus, si mandara eros eu
sodimus. Sed quaero, an nuda obedientixe praecepei jeiu-
hui, et caltiratis quoad substantiam, re dici Coler, etiam

## Folio 318 — 167915642X:0366
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000366.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
318
15D. IIT: SECF. II.
seiuncte a modo accidentario ex charicare reterentis ac
Deum dilectum sir is amor de quo Cresorius: Si ita AIs
peccator et ethnicus, qui mulea praecepeorum iuris natu.
ralis obleruar, rere Deum dilisic, de in charitate manet,
ac proinde dignus est vira xererna. Si retusias cam sran-
deablurdum admicrere, Parearis necesse elt, non quam-
cumque praeceprorum obedientiam esse Dei dilectionem;
sed quae adiunctum habet modum ex speciali charicate.
Sedinstar Amadxus hanc luam asserrionem, non leue
Fundamencum habere apud D. Thomam, eiusque Disci-
pulos quorum aliquor loca citac: primum quidem 2. 2a
guxet. 44. artic. r. 2d. 3. vbi aic praecepea charicaris non
fuisse connumeranda incer praecepta Decalogi, Ced in om-
tribus includi; quod scilicet ordinentur ad dilectionem
Dei, de Proximi: dc arr. 4. ad 2. Duplicicer ait ex toto cor-
de Deum dilisi 1. actualiter, (5 ista est perfectio parria:
E habitualiter, ita vt; totum cor hominis in Deum ferrim
sit nihil contra Dei dilectionem corhominis recipere, C hac
est perfectio via, cui non repuonat peccatum reniale; quiai
non tollit habicum charicacis, cum non cendat in oppoli-
cum obiectum, sed solum impediac chariearis rum: PFSO
ex D. Thoma, licet decur habitus charicaris specialis; non
tamen specialis actus ex praecepto ad Talurem neceslarins
est; led Paris est ad evirandum peccatum morcale, nihit
agere concra dilectionem divinam; quod postumus con-
lequi Caluo habicu chariraris ec aliorum praeceptorum ob
Ceruanria. Idem contirmat ex quaest. 18 +. aFr. 6, ad 2. Ad-
dic celtimonium Caiecani: rude concludie cum Fambu-
rino libro 2. Capire z. non ignobiles Doctores docereprxe
ceptum hoc generale esse imbibicum in omnibus aliis; sICuE
docent Suares, Valques, et alii de dilectione proxii:
dque contirmar ex Ouoalib. 4. a FF. 24. 2d 2.
tote

## Folio 319 — 167915642X:0367
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000367.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
DEFENSIO CHARITAEIS:
AR FICVEYS VLFTM YS.
indicantur loca D. Thomae, es principia citata
a falsis interrrerationibus Amadai.
es Sirmondi.
TCE F rbique magnus, reliquos Scholasticorum,
CuPeret S. Doctor; tamen cum de charitace asic,
Scipso maior ridetur, et Cese rincere, re meriro damnan-
dus sic Amadaus, qui apereistima, et luculencissima de
charitatis singulari praecepeo principia S. Doctoris, aulus
liE remerare Falss ommino consecurionibus. Ouo pul-
chrior e grarior esefacies; eo plus habet Fcediraris, qua
demepatur macula, de plus incurie horroris rleus, quo
exeditur. Ouid de his dicam Amadaei depravacionibus
Quibus, rerim, ec pexeceprum charicaris rirtucum pex
tancistimae resoluat, e tollat omnino, corius doctrinx
angelica princivia Colidiora, e Panctiora convellic, et
Corrumpir: Sane quifguis hoc Speciale Praecepcum nesat,
quod natura suxgeric, rario luadet, authoritas evincit
in cuius inculcasionem, re loquitur Sinnichius, universa
dimina eloquia conspirant: n’in procul ab acheismo distat
illius assertio: imo mulio facilius omnium haerericorum es
Empiorum errores poserit propuenare.
Ouisenim non rideac, mulio difficilius ab illis cuinci,
lariruum numen infinice bonum de pertectum, de le-
dem xecernam rice humana constituram, quam si haec
duo agnolcas rarione demonstrari, aut fde credi opor-
Cere, ex concessis conclidas numen illud rerum omnium
erincipium, ex charicare amandum, ee omnia in illum re
in rleimum sinem referenda, acque haec obsequia aliquo
exaecepro singulari praeseribi: Flaec adeo aperta d neces-
laria risa sunc S. Doctori, ve sicur praeceptum de Pide
cecta in Deum, ee Spe in illo collocandâ, ita de amando
exeludat à Decalogo, hoc nomine, quod cuidentiora sine
huinmodi PrRCePEA, quam re oporrveti Decaloso
euuleari.

## Folio 320 — 167915642X:0368
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000368.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DFSF. TTI. SECF. ILo
PAR AOR APHYS PRTMYS.
Friplex ordo praorum quorum primo reponittir
praeceptum charitatis.
VARE T. 2. Guaest. 79O. aFT. TF. eria distinguit pEaCC.
Deorum moralium genera: quedam inquic sunE
communissima, e adeomanifesta, quod editione non
indiseant, sicurmandara de dilectione Dei, ee Proxii
ec alia huiusmodi (qualia diximus praecepta Pidei ec Speis
guxe sunt quasi fines praeceptorum; rnde in eis nullus po-
test errare secundum indicium rationis. Ouxdat reto,
inquit, Cunc masis decerminata, e veluri conclusiones
ex primis, ee per se nocis syndereleos principiis, quorum
senlus de incerpreratio obuia est cuilibet populari. Sed
quia incerdum continsie peruertum de his iudicium hu-
manum, opus tuir Decaloso edi de promulsari; Ferts
denique generis praecepta occulciora, ee Colis lapientibus
noca: et haec addica lune accaloso cradenda populo pet
Morlen de Aaron, verlura e Fornicario.
Ex hac enumeratione prxeceprorum constat primo
loco rexoni a S. Thoma charieatis praeceptum de amando
Deo. Ftne dicas cum Amadao, commune esse. de inclu-
Tum execeris, non singulare: hoc obcendiculum re logui-
tur Sinichius, occupauir ee amolitus est S. Doctor AIT
culo superiori, vb: ita haber, actus charicaris dupliciter
considerari porest, uno modo, secundum quod est quidam
actus per se, acque ita cadit (ub praecepto leois, quod de hoc
specialiter datur, solicet dilices Commum Deum t,
C5 dilices proximum tuum, E5C. Fc Carim subdic, ali0
modo porest considerari actus charitaris, ve est modus
actuum aliarum vietutum, re ordinaneur ad charita
rem, quarenus est tinis praecepri, re dicitur ad Fimo-
dheum r. nam incentio tinis est quidam modus formalis
actus ordinari in finem. Frso nihil cerrius aut enidencius
est apud D. Thomam, illo speciali pexecepro charitatis.
Sicur aliarum vircurum Theologicarum, gua S. DoctoL
docer esse principia e fundamenta Decalogi.
Nam A Deocredendum est, quod rerax sic, e omn-
SciuS,

## Folio 321 — 167915642X:0369
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000369.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
DEFE HSTO CHARITATIS.
de
Scius, nec Fallere magis postic, quam Falli, s in eo Spes
nostra ponenda est, quod nec Faculcas Omniporenti, nec
voluntas summe bono desit ad bene Faciendum; nonne
etiam eodem iure Deus infinicae bonitaTIS, ex PERCCPIO
est summe amandus: Necare non porest Amadaeus ciera
apertam harelim, praecepta lingularia spei, dt Fidei
quamnis Decalogo non signiticentur nominarim; sed
aliis ad salurem necessariis operibus et praeceptis inctu-
daneur; quo erso animo e consilio negat charicaris
singulare praecevtum, quod Fidei ee Spei concedit; cum
charicas sic longe praectantior, d Ainis ac plenitudo eo-
eius legis. Vel ergo harum omnium vircutum Theolo-
sicarum, quarum non meminit Decalosus negandum
est, auc asserendum praeceprum; vel diserimen aperien-
dum, cur Fidei admicras leges, charitatis, neges, cum
eamen hoc primum pronunciet Chriltus, de maximune
omnium mandatorum.
Eodem exemplo praeceptorum Fidei ec Spei connelli-
Cur arsumentum Amadaei ex primo D. Thom. loco, quo
allerie praeceprum Charicatis, aliis includi. Certum enim
ete, eodem sensu de Charitate interpretandum, quo ac-
eipisoler de Prudencid, de Fide, e SpC. Ouidquid enim
impletur praeceprorum ex Fuangelio, ab homine qua
Christianus, Fide praeuia et duce Peragitur; ac proinde
Lidei praeceptum et actum, aliis rirturibus adjunsi neces
de est. AFS inde nulla nisi haererica consecurione porest
deducere, non dari praecepeum speciale de Fide, quia aliis
includitur, cur id ex D, Thoma verbis intert, Charitaris
non dare speciale praeceptum, quod aliis dicat admilceri,
cum hoc illi Pidei de Prudencix sit commune: Ouare rel
verobique, vel nullibi raler haec consecucio, re dandum
ut veriulque speciale praeceptum, vel neurrius. Fidei ne.
Sare non pocest linc hareli: ip se riderir, qua probabilitare
collac singulare Charicaris PTXCCPEUM.

## Folio 322 — 167915642X:0370
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000370.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DISF. lII. SECF. 11
P A R AOR APAYS SECYNDYS.
Charitatis eradus, e quis ad salurem necessarinss
TON eA minus aperra aut perniciola alcerius loci
L corruprela ex arriculo 4. ciuldem quectionis. D.
Thomas explicat illa precepri verba, Dilices Dominum ex
toro corde dC. et quatuor gradus Chariraris distinguit, ex
tremos duos, nempe supremum d insimum, toriden
medios, quorum rnus Cupremo, alter intimo accedat.
Eloc omnibus commune Cacuit, re Deo dilecto nihil
anteponatur, auc aequetur: de hunc Charitatis ad Calurem
Tuctis omnibus necellarium ctacuic gradum, quo si vera (I,
clamat, Ouis vt Deus EOuis pari cum illo amore dignus,
ec prolequendus: Et hoc Ctacu nihil patitur Charicas Deo
aduertum, ee ab illo excidit quolibee peccaro mortali.
Cradu vero huius scala Cupremo, ita Fertur Charitas to-
ea in Deum, re iplum aequet, par sic infinieae Bonitat
camque nihil minus diligac quam sic dilisibilis; ea vis
Charitaris soli Deo eximia eA, _ OmNi natIEX CFCaEX in-
concesla. Inter hos duos gradus sac media Charicas
Bearorum, quae sic roca in Deum Fertur, re perpetua lC,
nullius incermissionis, aue diminutionis paciens, et effica-
ciltima, eorum hominem sic in Deum rapiens, renec ab
illo avelli possie rnguam, nec quidquam subcertugere,
quod Bearus non referat in Deum Cumme dilectum. Intra
liunc cerrium sacum, polica est Charicas riatorum, qui
abdicaro affectu rerum omnium, BCacOS imICANEUE, de
qua morralis ricxe infirmitas paritur, eori in Deum ferun-
tur: illi enim racane, impedimenca huius cum Deornion
nis diligencissime Cemonent.
Ies ita consticuris, tactus en interprecatio locorum
D. Thomae, ex ipsius menre post D. Bernardum e D.
Auoustinum, aliolque Paeres, quos segnitur Bellarimi-
nus lib. de Monachis cap. 13. praecepri Charicaris, Dilises
extorocorde, duplex estinterpreratio. Charitatem quo-
cumque satu eriam intimo, sive habitu, sive actu, cur
PExCePTuM rESCE, Sic tOtam Ferri OpOrTeE in DeuM, rE
nihil Deo equec; illum omnibus ancexonat, ricumque

## Folio 323 — 167915642X:0371
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000371.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEFENSTO CHARLTATIS.
occurrit occasio Deum cum creatura componendi: d cum
D. Paulo dicac, qui rerâ Charitare asitur: Ouis me sepa-
rabit a Charicate Christi E Ex illa enim adhaetione cum
Deo, re summo bono et rltinio sine, vim habet Charitas
aliis riceucibus imperandi, dt sernire Deo; illi reenare est
Dum se subiicie omnium rectori, inde Corcitur ius sbE
omnia subiiciendi.
Flinc Chatitaris pexstantia de dominium in exteras vir-
cures; hinc plenicudo legis dicirur; quia ad implendae
Praecepca, omnes moner d invat rietures. Hinc dicieur
illa arbor bona, inde omnis iustirix Fructus existie; eo
spectane Augustini ex Prosperi dicta, ee Concilii ArauS-
Cani et pilenitani decreca, rniversa legis obseruantiam,
immunitarem ab omnibus peccaris lachalibus, non esse
Opus naturxe, sed Charicaris, cum qua datur Spiritus S
ee animam justam moiet, inhabitac de Canac. Nam cum
corius legis obedientia, peccacorum immunicas, sic supra
VITCS NaTUIEX COrrUPEX PeccatO, praectari negueunt haec
Ofticia, nis natura Panetur, hacque idonea roci legi im
Plenda. Id rero qua rarione Aet: Vnâ Charicare diffusa
in cordibus nostris, qua donamir Spirieu S. inhabitante
de monente. Ouis rero credat, hos omnes jultirix fry-
ctus; a Charitare oriosa, ee quasi dormirabunda exictere.
hullo praecepto excitarâ, nullo actu dilectionis imiperato
auc eliciro: Inde aliud Nrgumentum depromimus in A-
madaum.
Cerrum est praecepta dari ad actus, eoque etiam reterri
habicus rircutum, quibus simus idonei ad imperatospraece
Peoactus eliciendos: quare iuxra rerae Theologix, et fidei
regulam, praecepta ee habitcus rircucum ex actibus meciri
Oporter, re quo iltinobiliores, ad salurem comparandam,
ee vicam instimendam magis necessarii, de etticaciores
tuerine, eo praestantiores habitus, de rivaciores a Deoin-
fundendi, ee strictiora praecepta imponenda (InE. ICa
enim connexa lune eria haec, re a nobilicare habitus ad
actus praestancia, ee ab veriu (que ratione ad praecepri rim,
omnino necellaria sic consecurio. Oua cum ita sinE, qua
10 ab Amadxo, num cerrum habeac ex Scripeura infundi
lustis Charitatem virtucum praestancissimam, cui digne-
cur Frinicas adjunsere missionem, de donum Spiritus S.
uio animam Charicare Panctisicatam, corainhabitet, -
X i

## Folio 324 — 167915642X:0372
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000372.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
324
D1dF. TL. SECF. II.
bique in cepuns a  eligat. Hxc vero ad quid
comparaca lunc: Ad quid aeeo preciola rirturum supet
Dei Tuper omnia prxeceptum extare: Ouod perinde ett,
ac Deum relle, ranum ene suorum donorum maximum,
ociolam virtutum actuosissimam, aliis tantum Famulart
omnium Reginam, nec lui, aur Dei de rleimi finis causa,
quidquam agere, sed aliarum cancum virtutum occalio-
ne; de ad alia, si quae ministeria Eccleliae longe Charitari
inferiora obcunda inservire? Ouis credat hominem
Christianum adeo praepostere a Deo insticucum, ve cum
Chrictus iulserit, Ouarere primum regnum Dei (5 justi.
tiam ejus, in Charieare de vlrimi Ainis sine dubio posicam
dilectione, hanc pariatur nostoro rirx decursu neglise-
se, de sibi Cacistiat, si ad finem vicae quaramus quod pe-
mum indixerat quaerendum:
In memoriam rcuocandum, quod supra diximus cu-
iusliber insticuri finem, 2d carera comparari quae admins-
Arac, sicur in Scientiarum prosresu principia ad conclu-
siones, de reriulque rationem sehabere, sicut radicem aF-
boris ad quos tulerit Fructus. Si ita st, quis capiat ordi-
nem ab amadeo homini Christiano pexescripeum, re
nulla finis ritimi habicararione, omni neglectâ illius in-
rentione _ cura, ad caerera ordinate feratur? Hloc enim
non minus absurdum est, quam si quis dixerit radicem
nonnisi in fructu, caulas in effectis, praemistas in conclu-
Sionibus, fundamenta in recto, Tolem in radio extaLC. FF
hunc in insticurione hominis Christiani Amadxeus ordi
nem concendie Caluo iure divino servari polle, ve quae om-
nium virturum cadix est caulaque Charitas, in le oriola,
manibus cancum, et operationibus aliarum vircurum spi-
rec, e immunis ab omni pexecepro Deum amandi, aliena
impleri pariatur, non iubeac quidquam etiam Dei causa.
FIxentomca Poeun ab orlina probabilicacum.
Sed Amadaus aliud sibi plalidium parat, a tertio loco
Superioribus nihilominus illustri. Sed puro masis exiono.
tantia, quam fraude corrupcum, rix enim protundisti-
mam S. Doctoris mentem poruit capere, nec VVendio
lex: Adrnam dilectionem Dei Cuper omnia, qua mere-
mux vitam aeternam, qua cencationes vincimus; abisi
muspeccata, legem implemus. Ft postilta aAerer Ama
daus, de ex D. Thoma contirmabie, nullum dilectionis

## Folio 325 — 167915642X:0373
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000373.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSIO CHARITAEIS.
rius videtur mihi omnino tuisse assecutus, quamuis Dil-
pucatione de hoc argumeneo mulca habeat obleruatione
digna. Scd rix ille Arriculus quartus et sextus incellioi
Porest, nisi Charicatis in quaruor sradus distinctioni ex-
elicarae addamus, rerba quibus exprimitur prxceptum
Charicaris, duplici sensu intelligi: primo quidem reiin-
Dorrene tancum intimum Charicaris sradum, quo Deum
nulli equat, omnibus anceponit; et hanc incerpretatio-
nem praceptihactenus prolecuri limus: Sed alcera longe
Profundior ee subrilior, ex Augustino de Spiritu de Littera
cap. ricimo, quem se quitur Bernardus Cermone 50. d P.
Thomas hic; his praecepri verbis secundus de cerrius ora-
dus continetur, aut pocius indicatur, re tinis quo nobis sir
enicendum; licet nequeamus eo perringere, sed nulla cuI-
Pa eric defecisse in medio conaru rei lonse nobilistimx
Perficienda.
Rem explicat post S. Doctorem Bellarminus loco cica.
eo exemplo ducis, qui duplici rerborum Formula vei po-
celt, dum milites ad praelium instruie, R ita illos compel-
ec, praecipio commilitones hostem aecredi, volo rosprobe-
Eis viros, Arenue agaris, d catuaris hodie robis occum-
bendum auc vincendum. Faec verbarim habent praece-
eri, et lui cancum ofticii milires monent. Si veroreani-
os milicum erigat alacriore(que Faciat, PEXCCDEO 2d.
sunsat adhorracionem. Haec pusna comilicones fucu.
d est cocius belli tinis, hodic rincendus est hoctis, cum
quo camdiu decertanimus: hac postrema verborum For-
mula, nihil peaecipie Imperator priori obmiltum, auc in
ullum: hoc tantum ab illa diftere. quod rictoriam indi-
Cet veluri sinem, cujus causa pugnane, et monetné per (e
tec quin rincant. Sed quia incerri sune euentus bella
ur, concingie aliquando nulla milicum culpa ve rin
Cantur velOccumBaNE.
Hoc sccundo Tensu interprecatur Augustinus loco cita.
Praecepcum Charicatis, re complectitur, aut porius in-
dicac, terrium gradum Charitaris bearitica, ad quem cus
ex non imputatur. S acringere e allursere non detur:
lieur docet Augultinus lococitato, Neque enim, inquit
culpa depurandum, si esse nondum potest tanta dilectio
Det, quanta illi cosnitioni plena, persectaque debetur. E
bco de Perfectione lustiuix. Cur, inquie, non pracipet

## Folio 326 — 167915642X:0374
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000374.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
3+5D. TII. SECT. TI.
nescratur. quomodo antem serretur, si nulis prap
ostenderetur? Augustin Bernardus loco citaro imita.
TuS: Non latuic, inquil, praeceptorem praecepri pondus bo-
minum excedere vires: led iudicauie reile ex hoc iplo lux
illos sufticienta damoneri, ee ve Scirent, Pane ad quem
iultirix sinem nicipro riribus oporteret: Ereo mandando
impossibilia, non pravaricatores homines fecit, sed humiles.
Ilis exemplis, e 55. Parrum cestimoniis, quos D.
Thomas securus est, constat, quam immane distent a
mence S. Doctoris, Sirmundus ec Amadxus, quamque
alienam ab eius senlu consecurionem deducant, dum ex
ATE. 6. ad 2. a rC exemplo militis explicara, interune D.
Thomam velle, nullum Charicacis actum injunsi pre
cepco dilectionis; sed tantum ve servetur habicus Chari-
caris in intimo gradu; ouo nihil supra, aut contra Deum,
vel aequaliter et dilisitur. Deum immorcalem : HXC.
Thomx eo loci altingere, rbi perinde docet Precepto
Charicaris nos ad dilectionem dininam rariis stimulis
impelli deonstrat, re fine quo cendamus, Charitatis
Beatorum pertectione; eodem prorsus argumento, qua
Imperatores Polene milicibus animum addere, cum non
Tolum pugnandum, sed eriam rincendum esse monent,
e qualicet precipiunt. Hec rero Formula, auc interpre
cacio precepri, quid aliud spirar, quam accensum e fre
quenrem in Deum amorem: Ergo manifesta est isnoran.
cia Amadaei, ec D. Thomae corruprela, velle illum negare
Praecepcum singularissimum amoris Dei
Arsumentum vero illud inicio Propositionis, ec ad Finem
ab exemplo Chariraris proximi, cuius nullum spcciale
Prxeceptum deme, rnde deducit, nec dilectionis Dei dari,
_ Contirmat ex D. Thoma Ouodlib. 4. APt. 24. cribus vicus
laborar. Falsum est ancece dens, et concra expresta Chrilti
verba Toan. 13. Mandarum nouum de vobis, ve dilisatis
micem: e quamuis nullum excaret de amando proximo,
nulla ee Pallax est consequentia, ad praceprum de Deo di-
lisendo Oux enim comparario proximi ad Deum, vi
summum bonum e vicimum finem, cuius dilectio elt
fundtamencum coicus rice Christiare: Ferrium huius at,
sumencarionis virium ett D. Thome cestimonium, que
BLC
recurhomini ista perfectio, quamuis eam inhac vitanemo
habeate Non enim recte curritur, si quo currendum est
ibon.

## Folio 327 — 167915642X:0375
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000375.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEFENSIO CHARITATIS.
exepritur aduerlarii assertio: eo enim Ouodlib. _t AFF. 20
T. erudice disserie, e rarias refere Parrum sententias, de
adolescente Macch. 29. cui Chriltus consuluerat abdica-
cionem diviriarum, nec roluit acquielcere. FTorum Pa-
erum discordes in speciem senrencias conciliar distinctio.
ne duplicis obseruantia praeceptorum, quae iuca proximi
Tutantur: prima cum nulla proximo infertur noxa, e ci-
cea nostrum incommodum iuvatur; quae interdum nON
Susticit, nec ad Calurem, nec ad necellariam obseruan-
lam, nisi addatur alcera perfectior, cum proximo labo-
ranti succurrimus, perinde ac nobis, id est cum aliquo
etiam incommodo e detrimento. Ouare non Pacistacie
Praecepro, qui cum diniciis abundat, esenti proximo, e
supersuis, aue non omnino necestariis, nihil largieur. Et
cum ad observanciam praeceptorum secundae cabula, oc-
casiones occurrant, quibus cum aliquo noltro incommo-
do granioribus proximi malis succurrendum Ac, e vix a
nobis id obrineamus, nisi ex animo alios diligamus. IPinc
lalrem necessarium est, praeceptum Ansularis amoris pro-
rimi: quo sublaro caecera nurane, nec impleri poltune
lecunda specie obseruantia, mulco minus collectim omnia,
NSI PExeat reluri radix horum Fructuum, singularis ex cha
ritare affectus in proximum.
Si ea AE necCMTaS et efficacia speciatis dilectionis in
proximum, 2d seruanda secundae TabulX PERCCPEAS
quid Fucurum putas de singulari amore in Deum, re
lummum bonum ad seruanda collectim omnia pEx-
CeDTA. Ouare aduer larii ridentur mihi, non Cclum Con-
cellere Fundamenca Christiana insticurionis; sed etiam
etticacisimum, e necessarium praeripore medium, ad
obseruantiam peccari morcalis immunem, reliquorum
rniverlim Peaeceptorum. Oui istud singulare de aman-
do Deo collunE, rel aliis permilcenE rOCanE aMOrem
ettectiuum, de perverso sensu ab affectiuo distingunE,
Quas prior solus ad Calurem, et ad observantiam omnium
collectim, de plenam mandarorum suHticiar. Ffectiuus
enim amor, qualem Deo concedimus rnLI in CFeatIaS,
vel in media rolica rnius sinis grariâ, debilis omnino est, et
ampar mandatis implendis, nisi rires sumat ab amore afte
etiua, quo prosequimur quidquid innata bonicare dignum
elt nostro affectu, ex illo afficimur: ve meriro damna dus siF
 iji

## Folio 328 — 167915642X:0376
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000376.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DISP. III., ∞CL. 21.
ille amor Dei effectiuus, sejunctus ab altero, hoc pral
alia nomine, quod e unectiuo prodeat, Deosrnat
SmuS, eoque redixaemus, aut ilionemue, quae mius
idonea lint, nostros aecus ciere. Vide de hac dutincto.
ne plura apud eos Aucuotes, u ex protesso sirmundut
ApuEMaTUNE.
ARTLCYEYS YERFLYS.
Animaduersiones in Conclusionem Operis Amadao
e nostri Conclusio.
trs candem ad conclusionem petss a
ecaa nolteatum in illud animaduersionum. Iple ex
praemissis, id elt, ex +25. allertionum vindiciis git, appa
rere, qua veritate, quo iure, quo zelo anonymus in suc
carriat libello, propolitiones luis praeobiectas, esse com
menta, Fallas, improbabiles, Ccandalosas, cemerarias, d
erroneas. Ancequam singulis respondeam, rniverlim
obseruo, me mirari, cur aduerlarium rocee Anourmum,
cum cerro sciat Elclapes, leu rero, leu ficto nomine ap-
Pellari. Cur per Cermaniam Cparsum libellum reterat,
cum compertum illi sic eum, in Frilpania primum procille
vernaculo sermone, quem Lacinum ex parre fecerit. D1.
cam haec cacuisse, plasio occulcando, ne videretur inter-
Precem agere, e exeideret à gloria Authoris libelli. L.a
arce ec Fraude rum aliquor aliis libris didici; cune
Camberaco transirem, ex nostris Parribus, qui domum
tuam exrructum Concionibus S. VinCeNCI) FCTTCKI),
cum in iis resionibus Apostolum ageret, e auctam et lo-
cupletaram reterebant nobili Aliorum Cobole; de PrXetet
careros illustres riros octodecim rulisse, qui Ducibus Sa-
baudix, ee tres qui Principibus Burgundix ac Flandrix à
Concionibus, et a conteltionibus Puerant, matremque
snam, non cam Principum liberalitare ornasse, quam la-
Boremanuum Cuarum, Curi(que lucubrationibus, quae ma-
nulcripea multis annis, blaceris e rineis corrole delitue
tant in Bibliocheca Convencus: cuius per biennium, dume
in ea ciuirare degeret Raynandus clauem habuie, se FOtO
eo rempore dilisenrer manusetipra ex cussit, nec lenis Con:

## Folio 329 — 167915642X:0377
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000377.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ANTMLADY. IN CONCEYS. OPERIS.
328
jectura est, plura sublaca suo nomine vulsasse; quia ab
eotempore, quo excessit Camberaco, e deliir Frequenta-
re Bibliochecam, deliderata Cunr manuleripta tor virorum
Doctorum.
Duidquid Ac de his plasiis, quorum sidem nec astruo
necabrogo, ad minus iltius opusculi ceneri exiltimo, de
qua pocuic dilisentistine occultasse, manifestius est quam
renegari quear. Sed dices dum rideor, leui culpâ plasii
hocare, cum liberare à sraniori. Cerrum enim est minus
Deccasse, si incerprerem, re plurimum eserie; de in me
recidere acculationem, quod Francisei à pierate, qui Aqui-
ae respondic, nomen aeverim, de quae ab illo ad hancre-
ponsionem adiumenta mihi collata snc. Amadaeus de
immunicate Crriacorum hanc rindicarionem aic ab rno
Goliath ediram, sed hic nu(quam multicanit, quo plagium
eset occultius. A fide camen dignis accepi, non esehanc.
relponsionem scripram eo authore, quem luspicatur
Amadaus: quidquid candem sc non neso, led praemete-
ro, aliqua interdum ab illo deprompra, sed admodum
Pauca; quia breuissime perstrinsit examen propolicio-
num, ee in alia, fuse excurrie, a quibus mihi omnino ab-
ltinendum puraui. Ab illo excepi, quod de Philippi III.
Caltistimo propolito, luo contestario auchore, moxtem
Porius subeundi quam Faedandi se reculit: ee Siis sic authoF
relponsionis, quem carpic Petrus à claus à ralle, Docuit
lepos de morre Aui cerrissima narrare: ad do me mulcis ab
illo scripeore disseneire, Amadxus rero nusquam ab Aqui-
la recedit.
Si vero ira sir inquies parum, aur nihil peccauie fidi in-
terpreris defunctus munere: quid mali est larina Facere
quae legeric ETispano idiomare: Imo hoc culpam auset;
nam praeter quod, sihoc nomine roluister exculari, non
suerat racendum; detensio ipla cuspa decerior est, quxe
legistet pessima Fispano idiomace paucis nota, Lacino
lermone per omnes Christiani orbis resiones spartisse.
Addo licet propositiones Aquile duabuscantum auxerie
linsularibus de absolurione moribundi, camen de luo
venu infinicas Fallationes, de calumnius in Dominica
nos depromplir.

## Folio 330 — 167915642X:0378
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000378.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
15P. TIT. SECZ. IL
Laxa0x AFl13 2et 13
Expenduntur tres Amadai exceptiones.
TIRra excular, ale Petus obiicit aduerlario AmadaeuS
T. nulla vericate obiectas recencioribus, quali Prin
auchoribus r25. propoliriones, quas ab anciguis Magistris
ACCCDeTEE. Tra est, Sed Fallatisee incerpolaris vbique Fraude
aPerta. Addic 2 nulla censura notandas, cum plerum que re
vilum est, incer doctores communes lnc. Id Fallum omnie
no, et Si cui impurari iure postine, illi singulares TunE qui
relicta ria resia quaesivit diverricula. PF Cane iphulmee
Amadaei cestimonio, aut slentio, manifectum est, isnora
Fuiste, aut improbata 55. Pacribus quos numquam citac:
idque latistuerit ad severissimam censuram, quod EOrO
opulculo nullum poruerit, vel cerre dignarus lC, ane-
QuOTUM PAErUI aduOCarE aet CIaEUM LAXILAEUI PaTFOCI
nium. Vnde concludo remerirari e errori, quod Frustra
deprecatur, merico impurari harum asserrionum defen-
Coribus.
Acconera ipsenobis hane grauistimam noram inuciE
ex Caierano:  in nos cadere putar, eres opinionum illi-
Cicarum species, quas accurare distinouie CaietanuS. Oua
dam inquir in Summa verb. opinio illicita est, quia volun-
caria, exproratione Cola affertur voluncas illicira est eriam,
dux Fidei e morum reoulae, id est Scripeurx et Fraditio-
ni non consentir. Nec exculari porest perrinacior, qua
supra rationum momenta, aeque ambicum opinionum, ex
affectu porius quam iudicio. pro cerrầ de indubitata de-
Fenditur
Scd quid ilta ad nos, quasi SOla vOluNEaEO, non ratione
ducamur: Ouasi a Scripeura recedamus, dum ctandum
concendimus prolese, quamdiu maiori auc pari proba-
bilitare poller concra commodum ee liberrarem: Sed cur
tacuie, quae eodem loco habet Caietanus plane aurea, qui
bus quidquid hactenus a nobis disputatum est, pro com-
Perrissimo habet de contirmat: Opinione, inquie, vet 2+
recula operationum, illicitum primo in credendis, nisi eam
dicias Ecclestae; quoniam ambisua regula, qualis est omnu

## Folio 331 — 167915642X:0379
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000379.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
ANTMADY. IN CONCEVS, OPERIS. 337
opinio, resoluenda est in regulam certam, ne in errorem de
ducat. Ellicirum est 2. inquit Caietanus, vri opinione in
operando, nisi tutiorem partem eligas: neque enim opinio.
nem cujuscumque licet assumere, ut regulam, operis. La
enim ipso quod operatio ducitur opinione, subicitur regula
ambisua: quia omnis opinio, est cum formidine ambieua C5)
incerta. Et quia supponitur non eliei tutior pars; consequens
est, operationem committi resula ambicua ad casum peccate
morcalis, si cum formidine (5 dubio suscipias, an mortale
six quod meditaris agendum. Ouid pOCuIE FagnanUS et
Mercorus Caietano aperrius et ralidius scribere in Proba.
bilictas:
Eccamen nihil dubitat Amadaeus, ex Caierano aduoca-
resubsidium, eodem loco quo fundicus omnes eius aNer-
tiones euertie, hoc fundamenco nixas, consiliiesse, nOn
Praecepti, eligere parrem cucam pro lese stancem.
Bannelii monicum prudencistimum quidem est, sed ni-
hil adrem nostram: quia seribit Prolosomena ad Theo-
Logiam Dosmaricam, non ad moralem, cuius lonse di-
hexlam esse opinandiracionem, pluribus locis demonstra-
cum est; quod nullum fere opinionibus ad Theoriam spC-
ctantibus, subsic peccandi periculum, sicur nec spes veri-
caris assequendae. Ac de moribus secus est: opinioni pro
libercarestanci, periculum aliquod peccari semper inest,
nullum pro lese puonanti, imo certam habet sibi adiun-
ctamhonestarem. Ouare maior caurela, ee lonse iultior
est rsurpanda liberras, ad censuram auc Fusam opinionum
moralium, quam domaricarum.
Nec dicas ex D. Thom. quodI. 9. aec. 25. quod vergic in
commune periculum, non esse ab Ecclesiâ lustinendum:
e cum sciens ee prudens hanc opinandi licentiam, ex
Probabilicacum regulis ferac, argumenco est, nihil mali
nur periculi habere. Fuic obiectioni ex tolerantia Prxla-
corum pluries relponcum est Disp. L. aFE. X 5. rlcimo e
Dilp. 2. Sect. 2. aFL. 2. ad finem: quibus addomale obcendi
in exculationem Ecclesix silencium, cum illud obruperit.
qui nunc sedet Alexander VII. decreto in Apologiam C a-
luistarum, id est, omnium laxicatum colluviem, ee cum
dlecrecum lacum st lur. exstire Amadao, contumacix aE-
Buenda est haec responsio. Sed Pontificias consticutiones
ix rilo locohabet,  proprio sensui advertentur: arque

## Folio 332 — 167915642X:0380
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000380.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
332
DESD. TII. SECT. II.
ita suo exemplo Tansenistas docet concemprum Ponrit
ciorum decrecorum, ad minus quoad res facti, cum ipLC
nihil curet etiam de rebusiuris, multo certioribus.
Si cerea recitare remeritatis, et Falsi, alterriones accu l2.
vimius, immerico queritur Amadaus sua secunda exce-
prione duo cure illis intercedamus: quem enim reltent
Lui ruris, ec nullius nostri aduocat, Caietanus illum pror-
sus a sibi arrosato iure excludis. Pos damnac Opusculo
de Prxscientia qui nihil probene, nisi quae leserine apud
auchores, quos sibi ex privaro affectu, non iudicio, elese-
rint in masistros. Nosab hoc malo procul absumus pro.
politiones Amadaei improbamus, quod Scriprura, d
Patrum celtimoniis, ee solidis argumentis desticantuL:
atque hoc solum nomine placeane, quod indulseant cu-
pidiraribus, et astereores habeane Magistros pruriences.
auribus
Ouid vero in illorum gratIaM, POTCIL ExCCKPCTCEXD.
Augystino morum scucristimo exactore: Ouid ad con-
trouertiam nostram Facit, aurea exillo, e ex D. Thomai
regula, quoscumque Doctores non esse audiendos, re
auchores canonicos. Sed ab illa videtur toro suo opete
recestille, dum jubet nosrecentiores audire, fere ve lcri-
prores Cacros. Nam qux iniquio simulque enixior pocett
elle commendatio, huiulmodi magistrorum, quorum coro
opere cgyla cuTaTUE, quam re quaecum que rmusilloEu
Diana, auc Sanciusinuenerint probabilia, auc aliquis pee
nicens: Securus fuerit, conteslarius reus sic peccari lechalis,
cciam (SS. Patres, et Doctorum reliquos audiat, s PC
nicenti absolutionem neset. Ergo ippes me Dianam, a
Sancium perinde legere, dc libros canonicos: cum exte
reus sim xecernae damnationis, nisi illorum opinioni non
Tolum assensu, Sed eriam opere accestero. Nihil simile a
ce exisimus, Ced grauissime congyerimur, ce nobis into-
Serabileiusum imponere, re nisi opinionibus ab vno dic,
ec ab rno auchore invenris adhareamus, rei simus xterna
dammationis.
Hinc depromitur relponsio ad certiam exceptionem,
quo zelohas nuveras opiniones insectemur. Relpondeo
id Heri prudenti, ex necessorio ad Calutem: ve si taceamus
quasi canesmuri, qui nelciant lacrare, smus iudicio di
mino dumnondi. Nequehic estmera concenrio dispules.

## Folio 333 — 167915642X:0381
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000381.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
ANIMADY. CONCLVS. OPERIS.
3
eionis, rnde lechalis peccari periculum ex criplici capiré
Spluestri verbis nobis InEeNEAE: Neque enim contra veri-
cacem puonamus, led pro reritare, clius loco non pari.
mur Cuffici probabilitatem, quasi Verirarem virrualem si
cur, inquit Caramvel. sienum (5 imaso est viruale proro.
typum Non patimur vericati xterna supponi haec proba-
bilicatum Tdcila, quale suffecir Michol lecto Dauidis delu-
dendis parris lacellitibus, qui virum ad MOEEE quaTe-
bane. In hoc reriraris genus auc poriusmonstrum, dum
exardescimus, nihil cimemus, peccati mortalis reatum,
ex concentione contra veritarem: neque etiam à convi-
ciis ex calumniis quibus provocaci, non credimus nobis
rei licere, ad reritatis, et innocentix eriam defentionem.
Ee cum calumniandi duplex sic genus, apertum rnum,
occulcum aliud, veriu (que Cummam peritiam comproba-
ti: primi quidem Diacribis de immunitare Crriacorum.
alterius harum 125. Propositionum collectione. ABSt ve-
FO re re imitemuE, aut calumnias oredamus vinquam
posse rurpari impune, ee sine lerhali culpa. Sed Ainc ope.
ris demonstrat Amadaus quo illud animo sulceperic, nem-
Deve Dominicanosiure rel iniuria, admoverer sibi, suis-
que loco erpei, quo exciperet omnia in le rela conjecta,
Sed s ii sunc quales enis Diatribis delineasti, id est, homi-
des, quibus nullum desie ricium; quae inderibi ad inno-
Cenriam cutandam praesidia pores accertere. Non dubi-
tas traducere rno opere, reincestabiles, e CacrOS, quos
EltoOpusculo in détenlores, de rindicestux slorix alcilcis,
Non sunt convenientia haec cestimonia: sed in delectus
opinionum laxiorum rude omne ve ab Aquilone pandi-
cur malum, Gallerum citas e nostris reltem de parro-
num ec ipse e nostris consticurionibus slollam in Pro-
loeum gux onet, re ab austericare nimia consilio-
rum, ec opinionum caueamus. Ouis sic Callego intet
nostros, alibi monnimus: quod affere de fugiendo ri-
Sore opinionum, praecer quod ex elols2, HON ex FexTI
constirutionum deprompeum est, respondeo prohibita au-
Sceritare, non praescribi laxitateM. NOS CLIAMI INCOF ExETE-
ma licentix estraenis omnis probabilitaris secuIX, e re
crici rigoris medium securi sumus: ee lirnum auc alce
rum Dominicanum excipias, quos non licuit nosse, nit
celtimonio Amadaei, exreri omnes aurex illi regula ad

## Folio 334 — 167915642X:0382
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000382.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
F5F. IIT. SECT. II.
33a
contenione sine nono peccaro, aliilque pluribus com
daeus ex secenttons, d anuquis Thomistis ac Theologis
haleru, mis, ur elae perinde ac duriciei
quod multis exemplis, quale est illud de dilata ad rempus
probatum est. Sed eodem loco non reponam qua Ama
Falsaris rendicar.
PARAGR A PHYS SECVNDYS.
Nostri Operis Conclusio.
FAmalorum condirio est, ex omniporentibonitare, et
LCapiencia divina, re quamlibernoxia, ad bonum om
nino non sinc inurilia. Nullus a partium Audio FeMOTS
leoir hoc opusculum Amadaei, aur alertionum ciculos de
Curric, quin ad ilta cohorruerir monstra riciorum, quibus
Perinde parronum, ac Neroni Encomiactem contisisse,
quis non obcipelcat? Sed praerer scandalum illud publi-
cum, quo probiomnes effenduncr grauistime, aliud lon-
seacrocius pararum est Fraude authoris, Dominicanis,
in quos regerie horum scelerum intamiam, de immanica
tem, quali primi omnium haec portenta in orbeminue-
xerine, aut quali praecipui rindices propugnauernt.
Sed reiam alias monui, s vera sIE haeC Amadai aCCU-
Catio, non deprecor quas commerentur poenas haec Aa-
sicia, pariar libencissime nos diris omnium gentium de-
voueri, de Aammis nos, librosque nostros ablumi. ALL
Falsa sinc, haec ex Dominicanis celtimonia, s COrrUPTA, l
in alienum sensum decorta, si denique ad calumniam in
Structa, Saruar Lector, quid cor incerpolationum aeriten
Commereatur: quam quam omnes illi poenas condono,
haC VHa COntentuS, ne Adem inveniac, dum pericutola
alios docer, et de nobis falsissima comminiscitur.
Ceterum sliceret culpasprobare, hanc Amadaei feli-
cem reputarem, quod malo animo lu Cceprum, aut certe,
dolo ec Fraude confectum opus caulam praebuerit rindi-
candi nostroshomines a contictis erroribus, et releran-
di inexhraultum illud prompruarium Theolosix moralis
Thomistica. A erisinca Fere annis Probabilistarum orrum
iperium, ia BCHCNITaED. Fagnani aliorum que md

## Folio 335 — 167915642X:0383
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000383.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
CONCEYSTO OPFRIS.
Etinis labefactatum, et breui casurum spero. Si locus sE
rinquam oxacias asendi calumniantibus, haberem maxi-
mas, ex si liceret eriam reterrem Amadxo, quod Tuo Opu-
Sculo non cogitanrem, ac pene invicum, impulerir ad iltud
Eichiex Thomiltica Specimen centandum, quo videor ex
Parce impleuisse summi Pontifieis vocum ac praeceprum
Schola nostrae Theologis, eltimis nottris Comitiis
Generalibus indictum, re Theologix Moralis ex PrinCi-
Diis S. Doctoris Summam appararene, in remedium toe
laxicatum, quibus Euangelii disciplina reloluitmi.
Ipse qui deculi ex noltris comitiis iussum hoc pontitr
cium, videor primus implesse, aue tentasse, eoque 2d 2-
Ctus sum Prarer meam mentem: nam si communis seri
bendi Cacoeches me inualiBet, nec OcCatIOnC aUF pe
cestirare porius, quam meo delectu scribendum fuislet,
non delesissem hanc parrem Theolosix Moralis, in qua
minus cemporis quam in dosmarica derriveram. Sed
quae damnationem non effusisset roluncaria seriprio de
quacumquere hoc saeculo erudiro e cultistimo, recum-
que exculabitur detensionis nolerae nécesticare (uscepta
haec Fractario Moralis. Nec dissimilis caula me ad duas
Suxeriores Dispurariones, huic postrema prauias, me
inpulerat: Sed serie e ordine lingularum, rideor imitarus
tuisse Machematicos, qui demonstrationes verbis et
oratione, rbi adstruxerune, ec subiccerune menti, deinde
ad sensus deducune, carum que rim quasi aspectabilem
taciunt Riouris et lineamentis, in arena radio designaris,
 eformatis. Idem rideo mihicontisisse, duabus de vsi
et de regulis probabilitaris Dispucationibus, omnes tere
Conclusiones generarim ex cerris principiis praetormani
cribus Dispurationibus: Postrema Disputatione 125. Pro-
Positionum in omnes lere Theolosix parces, constitu-
cam rninersim regulam particulacim induxi, ve paucae
lupersint quaeltiones, quas non actiserim, aut excusse-
rim, ex principiis S. Doctoris, aut quas etiam minus
exercicari, nequeant ex iildem resulis dissoluere, e ex
PCeTC.

## Folio 336 — 167915642X:0384
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000384.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
  e eo
e
e
u et C 2 t sula  Tet ote Ca Ctet votet
 asi
d
et 8
si
et
rt
e ese us e
e
D SVPERIORES APPENDIS
qua lacrx Facultatis Parisiensis centura
in Amadaeum contirmatur, et Poluun-
tux noux W endrockii Contra
Mercori objectiones.
CF A T mihi, Christiane Lector, ret
is peaetari, quibus seneca ricimum de
MMetciis librum exorditur.
In manibus terrae. Non hicte carmine lonso;
Arque perambaces (5) lonsa exorsa renebo
Ouodipse se praesticurum pollicetur, ego etiam medi-
tor, teliqua haec displaacte cosit: de exhaucta materia,
circumspicio, non quid alcam, sed quid non dixerim.
Ouidquid maxime necestarium etat, in superiores dispu-
cationes llarim consesti: nunc si quid effusie recol-
Bam.
Flusus Appendicistres omnino Cautas HIADCO, quae rbet
rimam disputandi mareriam praeberene; nis superiori-
tus disserrarionibus pletaque Fere omnia de hâc quaestio
nemorali occupassem. Nunc ex dispucaris, primum cen-
suram in Amadxum lacan d Cacra Facultare Theologia
Parisiensi comad, Marecaris quibus damnaca aller-
tiones lOciS FuSE CONFuITANEIE. Et cum rix differant à PFO.
Politionibus quas ex Casuiltarum Apoloeiltâ S. Poncitex
e tere omnes Gallia Episcopi _ Pastores contixerunt;
ardumenta quibus ab illo aUEHOFC MUNIUHEuE, breuIre-
Fellam. Praerex has duas consilii nostri causas, PrxcipuaM
PTabCE
a

## Folio 337 — 167915642X:0385
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000385.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFEMSTO C ENSVE A.
Prabet nona editio Vrendrochii, quae post nostram pri-
ina parris absoluram, e huius secunda iam prouectana
Facta est quarra muleo auctior, addieis duabus appendici
bus ad dissertationem de rlu probabilicacumi, quibusmul.
ea habet consentanea nostris, nonnulla etiam extant di-
VCFTA CONEra MercOrum, quae hic locus non snic nos
Praecerire, ne quem aduertus Anourmum, e ignocun
hactenus scriprorem propuonaueram, ridcar indetentum
deserere, quasi cerricus Vrendrochii nomine, aut erudi-
eione e lubrilicare reri authoris, qui sine nomine deli-
celcit.
Flinc agnolces Lector, me nec ranum nec tallum fuisse,
cum ex rariis coniecturis non ommino cerris, monui, cum
qui in opus Nercori de opinionum delectu scripserat,
Vuendrochiane, aur rerius Vuendrochium loqui Con-
dectationis ex dicti mei ipsemet Vuendrochius hdem 2b-
Loluie: quam enim, non alio quam Doctoris Parisien(s
nomine. Seripierat Epistolam operis Censoriam, suam
aonoscir ec adversus Mercori soluriones nodorum, quibus
implicicum volebat, priores nicitur srinsere, nouolque
nectir, quitus dissoluendis aur secandis in grariam riri,
non solum instiniri communis, sed etiam singularis
amiciriae rinculo mihi arctissime coniuncti allaborabo.
Nec rem difficilem agoredior: vix enim quidquam
noui affert Vrendrochius quod sua erudita responsione,
non occuparit auc effregerit MercOrUS. Sed generolio-
rum Canum, quales in anglia nascuncur forrislimi MO-
TOci, ea est indoles, re xore puonam ineant, nec nise
Prouocati; rbi rero primum rixari, ee le mortibus appe-
cere caeperint, non nisi extraustis riribus conquielcant, a
cerrammine, e quacumque occasione datâ illud instaurene.
idem plane mos est erudicorum hominum: quas enim de
re licreraria concertariones incunt, tota vita exercent, nec
nisi cum mOrre deponunt.
Pocerat (ane VVendrochio Patisfacere responsio ingenua
Mercori, re acriori de ignorantia invincibili castisationi
Parceret, se ab illa quaestione consulco abstinuisse: neque
conrrouertiam laris per sese obscuraram grauissimâ diffi-
Cultare, de qua pestime cum aduerlariis sibi conveniret.
roluisse implicare; sed ipsi VVendrochio aliisque rali-
hioribus Theoloris reliquisse dispucandam ee rroendam;

## Folio 338 — 167915642X:0386
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000386.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
Contralaxiores Probabilistas, sibi levioribus armis, velu
ei lapide ex tunda Dauidis re opporrunioribus, auc suis ri-
ribusmasis accommodaris, rilum pugnare, semotâ qua
stione, cui se rix parem sentiebat.
Ouem ad pacem; aur Caltem ad inducias non coesisset,
ram iusta ee tam modesta defentio: Sed sibi indecorum
Fore pucasset VVendrochius, castisalle hominem cum ad-
verlariis, _ cum iplomet praemodestia ac roco pacis Du
Enam derrectantem; quod ad veritatis defensionem de vi
etoriam nihil referre puraret, de ionorantiâ invincibile
controversiam, à qu’a religiose abstinuerat, ne caula de
probabilitare restringenda, saeculi nostri inforcunio invi-
diola, pejus audiret illorum arribus, qui passim rocitera
bancur, luas laxiores opiniones non nili Tansenianis celis
Deri, aut damnaris Propositionibus quali reculis coercerio
Si rim rationis admisisser nimium pexiudicatarum opi.
nionum Rudium; laudandus erac; non icerum, de seuc-
rius post priuatam; publica C en sura castisandus MercO-
TuS, quod nouam ininerie, ec quae minus calumnix pa-
ceret, quacumque alia non damnara, dispurandi racio.
nem: Ced hanc aequiratem à Vvendrochio alirer aftecto
ObLIHETE HON POEIE METCONUS : _ in euin LanEO FexTIE
impetu, read D. Thomam contusienti, et ex S. Doctoris
hypochesi dispuranti non parcat, et subinde (consulto an
per incositantiam nolim aPPerere) D. Thomas castisetr
in MercorO, quasi Scholasticorum, nequidem excepio
S. Doctore; cujus verbis loquitur, lectione et conluetu-
C COFTUPIO.
Flane erzo Appendicem graumnta, de instissiX cau-
Ca exigune duae, reuerentia in Academix Parisiensis C en-
Curam, ec illius xeterni ornamenei in Mercoro lacessici 
Thomx rindicix: quibus cerriam addo in nostra Morali
Fheologia desiderari, nonnullarum proposicionum ex
Apolosicta Caluiltarum accurarius examen e indicium,
suod paucis icta dispuratione prxctabo.
DTSP. IV. SECT, 1.
130
. B

## Folio 339 — 167915642X:0387
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000387.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
TrDTCINI De adL.
De Probabilitate opinionum.
AN C repecirionem asgredimur, de conscientix
LLreoutis, de quibus numquam latis: cum quod noua
semper occurrar e inexhausta materia; tum quod longe
Plura ex probabilibus, quam ex certis ec cuidentibus, PeF
tocam ritam cransisere oportear. Rerum enim euiden-
eiam rix sperare, ne dicam consequi poltumus, nonnul-
lorum ex fidei regulis indubitarum assentum habemus;
quoad caerera pastim obuia est probabilicas, e nolentibus,
dest, magis comperta quaerentibus, se se rlerd ingerie,
neque aliis duobus praesidiis destituros, e consilii inopes,
ios deserie rnquam, futura etiam Aida comes, de dux tu-
cistima, EiStec prolesC, e OHicio, quam rnam commen.
dac CensuTA SaCFa Faculcaris Parisien (S.
AR FTCVEYS PRTMYS.
Confirmatur quinta es sexta Censura contra
Probabilitatem extrinsecam.
AFR a elucet Sapientissimorum Magistrorum caure.
la e prudentia, in damnandis altertionibus octo ex
ractatu secundo Amadxi de opinione probabili exCeE-
eris. Nam cum duplex sic probabilicaris senUS, exterNa
na a Doctorum suftragiis, quae authentica dicitur, inter-
a altera, a vi argumentorum ex rei principiis, qua ra-
cionabilis appellatur, ec in veraque stabilienda, ve Fauce
aberrari contralesem, srauissime exrauerir Amactaeus; ne
amen veraque in torum damnata, viderentur perstringi
mulri srauissimi Theolosi: ca cantum ex relato Authore
elesir, quibus aurhenticam probabilicarem sejunctam à
acionabili eo promouet; reausus sc dicere, ex auchori-
uto oniustancum posse, quem opinionem in praxi ample-
SEC TIO PR IM A.

## Folio 340 — 167915642X:0388
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000388.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
340
cti. licet  paco secis falsam e5 improbabile
existimet. Pro hac enim lingulari opinione multorum
Doctorum congerit suffrasia, eoque etiam talla interpre
ratione aduocar dictum AIberti Magni relari à Joanne
Hider e nostris antiquo Theologo, X a S. Antonino: de
co progrestus est remeritatis, ve aulus sic in omnimateria,
ee praecipue morali scribere, se libentius juniores quam
antiquiores lesere scaut.
Flas astertiones omnes Fallas esse _ remerariaS, TOHS
auabus Dispurationibus superioribus lace probarum elt.
Innumeris recononicacibus ex corruprelis riam aperire
Poux est altera Censurx nora) probatum est sigillarim iis
corrupcelis enumeratis ex terriâ classe argumentorum
Dispurarione 2. Conscientix vero regulas hâc probabilica-
ce extrinseca omnino euerti (qua est postrema cenlurx
nota) enictum est argumentis ex primâ classe, à Princi
Piis Cyndereleos repeciris. Ouoad sexeam censuram la
cam in collationem praeposteram recentiorum cum anri-
quis DispuTaL. F. SCC. VAC. aLC. 2. demonstrarum est mereri
nOcaS, quae illi inuruntur, nem pe falsam esse remerariam.
in moribus periculosam, S5. PP. C5 antiquis Doctoribus
contumelio Cam. Ouor vero e quantis vitiis laboret hac
regula probabilicaris auchentica, ee quam anxie acque
infeliciter constituatur à Probabilistis, constare porele
examine 2. Epistolae Caramuelis Dispur. 2. fect. I. Deni-
que tora 2. fectio Dispurationis primae inlticura est con-
era securtcace ab Amadao asterram, ab rnius Doctoris
sustrasio, aliis cacentibus, auc reclamantibus. Ouam re-
xolc aliena a principiis e a more D. Thoma lare olten.
dimus Dispurarionis secundae sect. 6, aFc. 2. 5. vlcimo: vnde
constare porerit D. Thomam nunquam sibi permitlle,
quod Amadaus indulger cuilibet auchorum, ve opinio-
nibus minus caris ee probabilibus conera legem aNerant
immecalem a peccato, cam postpolita aduersa cl
DClTEAUS.
DTSD. IV. SECT. I.
Cion. Mar9. 21

## Folio 341 — 167915642X:0389
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000389.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
IVDTOIVME DE CASVESFES.
AR TTCVEVS SECNNDrS.
Obfernariones  1. Appendicem rV endrochis de
probabilitate.
VASFFOHEM Facti auchore P. Scephano des Champa
huius 2. Parris Dispucatione r. a nobis accurate di
scullam acrius expendit, e exasitar Vvendrochius F.
Appendice ad nocas. Licerrir Reri poruerie, quin cum-
dem Dispurationis campum emensi, de in eodem arou-
mento rerlati, aliquâ re connenerimus, pauca tamen lune
allius generis, collatione eorum qua omnino diverla apud
verunque ribI LCCTOF OCCUEEenE. Nec mireris adeo varia
ee distimilia poruisse seribi: nam caula in prompeu est.
quia diverlo animo se consilig, ad examen uaestionis
accesimus. Ouam libet accyrate VVendrochius omnem
alieni ab authore Ouxestionis animi, de naturx ve loqui-
ex, Romacholxe suspicionem amoveat, d depreCetuIE:
non ita tamen, neque à sxlo, neque à Lectorum mence
tacile Fuie amoliri, quin scripeioni adhareane, sin exacer-
bari, Caltem minus in virum beneuoli hominis liona, et
reltisia. Nobispraecer Facti Ouxectionem, Thomistarum
celtimoniis non bonâ side, aur cerre negligentius collectis
retertam, ne odii dicam, sed rix rila etiam lircerarix con-
cerracionis intercessit, cum illo caula rel leuis occatio.
Neque enim ad nos perrinent, quae de libero arbierio no-
mine Anconii Richardi, rel de haeresi Tansenian a cuulga-
HIE, Vemirum non AC, adeo diversum de eadem Ouxstio-
hepeorario, quo quisque nostrum affectus ernt Itudio,
audicium e exainen prodiisse. VVendrochius summo iure
cum illo agir, omnes boni Scriptoris dores in ea scriprio-
ne desiderat, fidem indicium; dispositionem, incenit lu-
men, (5 omnem in peruidenda quaestione sacacicatem.
Fso canrum primam dorem, id est, bonam Adem ap.
Dello, vel acriorem in expendendis nostrorum homi-
num celtimoniis diligentiam requiro.
Deinde VVendrochins Ouxctionem Pacti mate institu-
eam caulacur eraui hallucinarione, qua aic iuris quaestio-
nem, in ranam ec inutilem Facti ingnisirionem Contro-
versiam murase. Fg0 vero ita factum boni contula 
iis

## Folio 342 — 167915642X:0390
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000390.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
342
 15t. lt. SRCF. l.
quamuns enim prioitous castionibus Norarum, quaestio
nem de Pobabilicacs a santore constituerie his verbis,
Parasraphor. relatis, affirmant lesuita, necant Parroche
Paristenses, illi recentiorum aomine, hi veterum Theoloso-
ram choro stipati: inceorum eamen illi fuit, nec vicio
rerrendum, ex ipsamet hypochesi dacâ, ee aliis de caulis
Facti de iuris quaectionem seiungere, ec hâ̈c tacicâ, rel in
aliud tempus dilara, illam prolequi: rum quia in reterum
Theologorum, quos à se sare omnes scriplerat VVen-
drochius, senlum ec scripra diligenter inquirendum erat,
cum quia licer Theologos recentiores nihil moracus ad-
verlarius, nullo loco videatue habere, 55 integrum aemen
veloquicur rero deserar, alia camen mens est plurium
Scripeorum quos à Pe alienos aeore culistet Auchor qualtio.
nis, sibi conciliandos putauie ascito omnium recentio-
rum, si id posser efticere suftrasio, de consensu. FF cum
nos a Scolasticorum, quacumque aetare rixerine, con-
cempeu simus remorissimi, hinc lonse alia a VVendro-
chiana nobis incunda fuic examinis ratio, de accuratius
nedum nostrae Familix, sed etiam aliorum Ordinum,
cum antiquorum, cum recentiorum opiniones accuracius.
expendere oporruit, ne Scholasticam Theologiam Pro-
Testis ririo rerteretur, corum quos locios aut magistros
habere sloriamur, sensum rel nescivisse omnino, rel
Fuisse aspernatos sequi, auc inquirere. Hinc Scholasticos
Dene Contemmens VVendrochius plurimum remisit de
diligentiore indagatione, aur incerprecatione recerum,
aue modernorum TheologoruM; quORUI MagNO nu-
METO NOMLINA LCCENTENEUF.
Praeterea cum rnus D. Amus sic illi omnium in-
Aur, in eorno incerpretando tocus est, nec minus hâc
etitum parte, quam superioribus, diverla ab illius ria
rencavda, nobis de caleanda fuit. Memini ab vno 55.
Patrum csresie dictum, per immoderantiam plus petenat
enacuaram tocam summam debiri, quo genus humanum
Prorovarentes nostri peccaro rendidere, à Chritto re-
dimendum, aescs ccac chirographo, hoc maxime
nomine, quod is in cuius pocestarem devenissent (ol
Adae Dosteri, rieam ac libertarem hominis insonris, _ Dei,
nullo sibi ciculo obnoxiam lepopolcerie, e depraedatus (I.
Vercorne consilium omnino non dissimile, et imode

## Folio 343 — 167915642X:0391
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000391.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
EVDTOTRM DE CASVESFIS.
4
eantia plus perendi, idem consequarur Fructus, re iustanu
habeant Probabililta, quae iure exiguntur, caulam recu-
Candi: et obcendant se a debiro cutioris probabilicatis
exolui, quod plus iusto in maius auctu lc, non sine
magna verisimilicudine.
Vrendrochius 2. Appendice, de nouis obiectionibus
COntra MercOrum contendit, quasi dosma Adei ex Au-
Sultino ignorantiam quamliber protundam, cuiuscum-
que relminimi apicis ex iure nacurali, qua nullo pulsetur
dubio, in peccacum impucandam, si quicquam ex illâ quis
moliatur, nedum in prima syndereleos principia, qua
numguam ex animo deleri postune, vel in apertas inde
conclusiones deductas, quarum summam habet Decalo-
sus, sed etiam in remorissimas illius iuris nacuralis Am-
brias, quales à Decalogo sepolicas, Scriprura de rluris,
de Fasione cradit, quibus annumerare licet de actibus
humanis, lege dininâ permissis, ec quond speciem ad b0-
num, malum que indifferentibus, illorum alcero imbuen.
dis, dum ab homine rarionis compore eliciuntur. IS er-
so Vvendrochii sensus, re ne rel minimum quidem ex
lure naturali apicem condonet, quâcumque isnorantia
laborantibus, vel at atare reneriori, rel ab innaro stupo.
re, incer hominum e brurorum Cortem medio, vel ex
Sapientum qui ilta doceane, auc consulantur, inopia.
Acque hinc oranem licem movet, nedum Theophilo ee
Caramueli, aliisque laxoribus, sed eriam MercorO, quod
de isto rigore aliquid rilus sit remicrere; acque ca indul-
Sencia, bona causxe praevaricari. Elis camen se praesidiis
cexic demuniaie MercoruS, re non admodum difficile lE,
juxe in illum noua, aut verius eadem aliis rerbis. instau-
FanEUE aroumenta infringere. Sed ancequam ad hoc
Pracipuum, e fere rnicum controuersix caput descen-
dam, decurrere placet veram que ApPendiCeM SC aHHOTA-
re, quibus nobilcum conveniat, quibus dissenciae, qua
habeat singularia e erudita, seu diner la à noltris, Peu ca-
dem paucis colligere, in eorum gratiam, quibus ret libri
Oxia decst, ret lectio prohibira religioni estet.

## Folio 344 — 167915642X:0392
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000392.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
P.
t
I1.
ARACRAPHIS LATMVOS
Vna Vrendrochi obsernatio qua onastionis pars
Praecipua euercitur.
TCET Concra VVenerochium sentiam, sine graUI
.hallucinatione, a MIIIs quaestione alceram facti probe
insticuram fuisse, cum illo camen convenio ee approbo,
quod 5. 2. acure obleruat, diliunctas quaeltiones reipsa,
e Censu Lheotororuns, qui reteruntur, de delectu licito
minus cutx, probabilloris tamen opinionis, cum alcerâ
minus petsde provabili, ac cura, male permixtas fuiste;
non ea rancum ac cdusa, quam ipse reget, quod primam
Ouaectionem de opinione minus tura probabiliori in me-
dio cum Moncaltio reliquerit, nec ricio verterit aduerla-
riis; secundam vero de minus curx, minulque probabilis
permilloreu, Falscaris d muleorum errorum connicert:
Sed quod antiqui Theolosiomnes ad rnum anre Barcho.
lomxum Medinam, e Postiltum recentiores plures, ma-
xime ex Thomictis quos refere Auchor Ouastionis quod
Primâ parre de delectu probabilioris minus cuex opinie
nis, concessa e praemisa, nesauerine idem iuris esse de
opinione minus cuca e probabili: unde constat, non ex lo-
la oscitancia, sed protunda callidirare, id fuisse factum.
quod sibi reilistimum fore senserir apud Lectores quaeltio-
nIS AuThOT. Nam reipse VVendrochius observaE, Per-
miscendis illis quaectionibus, de quarum alterâ nulla lis
erar, hoc assecutus est, ve cum nullum omnino pro illa
quae proprid incer nos rerritur Oualtione, rerum scilicer,
minus probabilem, ac minus curam opinionem lequi tas
sc, vererum Scholasticorum proculerie, ad eam eamen
imperici rel incauri, eransterrent paucula loca qua ad al-
ceram tantum, de qua nulla lis incer nos est Ouxstionem
Pertinentia, qualia Cune fere omnia, ex aneiquis Theolo
xis e 55. PF. C Ctone, AIbertO MagnO, D. Fhoma pri-
mum à Ihanne Nider Llbello cui ciculus. Consolatorium
dimorura conscientiae, de a D. Anconino, et ex illo a
Duamnis enim nolisa ateditione obseruaverimus, h0
Sylueltro relaca.

## Folio 345 — 167915642X:0393
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000393.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
LVDTCINM DE CASVISETS.
eres Dominicanos (cripsisse remedia, iis qui anxia religion
ne d Ccrupulis, ac pene superstirione torquentur, non re
Fulas communes ab omnibus excipiendas, ee illorum ver-
bis expressis, probauerimus damnasse delectum opinionis
inuS Cutx, nisi probabilior siC, acque eo sen (u qux ex
Leone, AIbertO MagnO, e D. Thoma referunt, Fuisse in-
cerpretaros, non postum camen distumulare, magnam
lucem horum Dominicanorum celtimoniis allatam, ob-
Seruarione subcitissima Vvendrochii, qua plane conci-
dunc, e in iplum Auchorem Ouaectionis reserunEE, quae
cumque asumit argumenta, ex D. Antonini verbis ex-
pressis, aut aliorum Patrum ee Theolosorum, ab illorc-
laris. Certum enim est D. Anconinum illos laudasse de
Fuisse interprecarum, iurta propriam sencentiam, quae
omnino damnac delectum opinionisminus curx, nisi 2d-
verlam probabilicare rincat, e cam fuisse mentem om-
nium antiguorum Theologorum, e recenciorum Tho-
mistarum, Aluares, Topes, Gregorii, Poannis Marrines,
ee Bapristae suse probanimus. Htaec cancum recolo, ve
VVendrochio acceptam reteram hanc obseruationem,
dux eoram nostram Dispurarionem contirmac, atque illo
senCu diximus Gregorium Marrines docuisse, non licere
minus probabilem sequi opinionem, nisi practice cura (E.
Inde rno quali imperu ralide convellit celtimonia ab
Auchore Ouaectionis pro le congelta, re merico dixerie
Ficulo Parasraphi cerrii, ad oculum ostendi locorum à
Scephano prolacorum, maenam parrem inutilem elle.
Subcilissime eciam expendit locum ex Leone, de de-
monstrac argumentum inde à P. des Champs et a COF.
neio depromprum, peccare materia et Forma. Ouamuis
enim ad bonam mentem optima sr Leonis resula: In ijs
quae vel dubia sont, ant obscura, nihil sequendum, quod
nec praeceptis ruangelicis contrarium, nec decretis 85. PP.
inuentur adversum; non eamen haec resula cocam legem
implet, nec omnem serai ee continet iustiriam; quia
Praeret apertam dissentionem ab Fuangelio, qua haeresis
incurricur, porest in illud peccari, si dubicemus, an quod
credimus, auc medicamur asendum, aduerletur lesi Dei,
de Euangelio. Ouare Fallax est illa argumeneatio; nulla
opinio probabilis quamlibee minus cura, minulque pro
habilis invenitur adversa Scriprurae ee SS. Pacribus: FL8 n

## Folio 346 — 167915642X:0394
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000394.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
346
OTSP. IV. SFCF. T.
licet sequi quamlibet opinionem, etE minus cuVaM, de
minus probabilem. Ex illo enim Cublumpio, e ex 10co
Leonis aftirmatine concluditur, quali ex duabus praemillis
nesantibus; quod nilla Dialecticx lesc licer. Famdem
responsionem aliis verbis cradiderat lubrilis Scorista; 2
nobis supra Cum lauctC ICMOTATUS, CO PFXCCPEO L CONIS
haeresim ricari, non eamen peccatum,  aliquid centes;
quod non certo scias, Sed reldubites, rel probabilius cre-
das, aduerlari praecepris Euangelii, auc decreris S5. Pa-
erum.
Fadem responsione convellitur argumentum ex cesti-
monio AIberti: neque enim illud exrac, nisi apud D. AN-
coninum, eius sensu interpretandum; re non pariatur.
delectum opinionisminus tutx, nisi aduer Cam probabilica
re vincat. Mire etiam Paragraph. 7. rexatur AnthOr
Duaectionis loco D. Thomae ex Ouodlibeto 8, aFC. 13.
quem perperam ad defentionem minus cucX, ee minus
probabilis opinionis delectus accommodarum, invictis
arsumentis demonstrac. Placer etiam quod ad finem
illius Paraoraphi obseruat, ee nos obscurius insinuauera-
mus; in reverentiam S. Anconini, Toannis Nider, e SyL
vestri, eosmentem D. Thomx non Fuille plene asecutos.
quod etiam nunc cacerem nihi idVrendrochius publicum.
fecisser. Fosenim, cres nominari Dominicani, qui pro-
babiliorem opinionem sequuntur, eximune à dubican-
cium numero, de a peccaro liberane, inodOnC CFFCNE In
iis, guxe Scripcurx de Ecclelix decreris manitelte repu-
SManC. E contrario rero S. Fhomas, etiam in iis, de
quibus homines habere se cerricudinem arbieraneur, à
rarione videlicee, reperiri posse quamdam dubitationem.
sentit, ex dissidio Doctorum orram, nec rererur illos pec.
cari damnare: Sed hic cavenda est V Vendrochii calliditas,
addic enim prudenter quidem, sententiam hanc tanto.
graniorem C9 veriorem habendam quanto D Thomas S. An-
tomno, aurhoritare (addi postune Nicer et Spluester) in-
senio, humani aui divini luminis abundantia antecellito
Ouid rero hic a Vvendrochio cauendum: Nempe quod
velic D. Thomam peccari damnare, eum qui concra le
semasic, ex duplici capire: Ira, inquir, si permanent
illa dubitatione ad actum prosiliant, qui sequuntur proba–
biliorem, Cs minus tucam exinionem, quos absolvit sente

## Folio 347 — 167915642X:0395
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000395.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
TVDTCIVM DE CASVISTISS
minus, tum si eorum opinio à veritace acque à lese aterna
dissentiat.
Fis rertV. VVendrochius Cumm à Cubrilitate de arre, ne
dicam Fraude, aue mala fide, exeruie sibi praelidium conera
Meccorum. D. Thom. ed loci (reid in antccestum dica-
muS) peccari damnat eos, qui dissidentibus Doctoribus.
non solum de iure nacurali, Ced eciam de posiciuo, quod
inquirendum sic huiusmodi Doctorum consulcori, ex
ofticio indicis, aut medici corporum, de animorum aue
quocumque alio, siminus curam contra lesem, de OHi-
eium, licet probabiliorem, pro libertate et commodo eli-
sat opinionem, quod eristimer non posse, non pullari
dubio oraui ex distulio Doctorum, se contra ofticium 2gc-
re, ac proinde rel abstinendum sibi esse ab actu vel opero-
lius inquirendam rericarem cuiuscumque iuris, etiam
Pohiriui, quod sui reterat seire, ad implendum officium
vel Capientiores de hoc consulendos. Vnde si omne du-
bium semoveatur, quale de iure nacurali suboriri (oleE, ex
1P52 lege nacura cordibus nostris inscripta, vel ex Docto-
rum dissidio de iure posiriuo, contendo illum ed locia
. Thoma non damnati: ac proinde praeter illius men-
cem, interca à Vvendrochio illa rerba, damnare peccati
hoclolum nomine, semoro omni dubio sraui, si quam
sequitur, opinio probabilior, à veritate, atque adeo a lese
aeterna dissentiat. Ouare quidquid sc de reipsâ, ex hoc
D. Thomxe Arciculo cuincere non Porest VVendrochius
Contra MercOrum, D. Thomam damnare peccati, quid-
quid Ar contra lesem, hoc ipso quod dissenciar a reritate.
de a lese xeterna, nih suppecar dubium ex alcerurro capite
am inlinvaro orcum. Nihil ergo alienum ab Anselico
erxcepeore docuimus cum Mercoro, cum duo lennem
euerum exemimus à peccaro, si neset hominihostem in.
lecuro ad morrem, le quemquam ridisse; quia conclulio
haec, nullo casuetiam seruanda homini rirx, licere men-
ciri. HaeC enim conclusio longius lemota est à primis (yn-
dereleos, e iuris nacuralis principiis, quam re puer duo-
dennis Tolus pottt eam cerco inferre, ee non posse quan
cumque eausa honectari id genus leuissimi mendacii
lanc concroverliam tulius prosequemur exumine lecun-
dx Appendicis.

## Folio 348 — 167915642X:0396
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000396.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
ESP. IV. SECT.
P AR A G R A PHYS SECVNDBS.
 SS. Latrum exrecie à VV endrochie
renocata ad Reculas ex Mereoro
constitutas.
Cetiam pare non nego Vvendrochium de nobis
L Loprimemeritum, quod Paragrapho 9. ec duobus se-
quencibus, magna erudicione ae subcilitare, omnium 55.
Partum de nominarim D. Augultini sententiam, EOtaM-
que Ecclesix craditionem reuocet ad haec eria principia,
primum ex Ciceronis Censu ee verbis, nefas id acere quod
dubites aquum sit, an iniguum. Hluc enim pertinent, quae-
cumque diximus, ad muniendam hanc iuris Ponrificii re-
gulam, in dubiis curiorem parrem elisendam Secundum
principium, proprie C stricte dubicare, cui post expensas
veriusque pareis rationes, illae qua illicirum aliquid probant.
aque probabiles videntur, ac qua probant esse licitum.
HToc coca primâ classe arsumentorum euicimus, siCuF de
certium principium, Cui dua opiniones aque probabiles vi-
dentur, is veriusque partis rationes aque probabiles iudicat.
Eiaec eria principia (absir verbo inuidia) nec sinnichius
quem omnibus anreponit Vvendrochius, nec iple
VVendrochius. MerCorO nostro ralidius de nervOluS
contirmanie, ve merirâ laude Fraudetur, s quemquam
Allihrac parre anceponar. Ouod ad me arrinet, nihil mihi
vendico, quia quaecumque serips Fere omnia, ip( et D.
Fagnano pest D. ThOMAM FCFCTO ACCCPEa.
Sedneridear, ab ea quam mihi praescribo lesc, ret
minimum, eodem quo commendo locorecedere, non
muidebo laudem VVendrochio rindicari nostrae senten-
cix Ausustini. Locum cirauimus libro r. de Bapriltno c. 3.
Si quis dubium, in parre Denari non recte acciperet Baps.
mum, quod in Catholica recte accipi certum haberet, era
viter peccaret in rebus ad salutem perrinentibus, vel co
solo quod certis incerta praponeret. FXCCVerat AUthOr
Ouactionis ex Ciranado D. Auoustinum agere de Cacra
mento Baprismi, quarenus medium est non ex (olo
praecepro, necessarium ad Calurem, Sed ex insticurione

## Folio 349 — 167915642X:0397
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000397.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
TYDICITHE DE CaSVISEIS.
349
divina in quo rerum senere curior pars est elisendas
Sed concra subriliter respondet VVendrochius quaestio-
nem, de qua asic D. ANGuH. PEFFINCTC ad ECS Ex PEx-
cepio necectarias. Dispurat enim cum iis, quibus cum
conveniebar, baprismum ralidum este: led contende-
bat, ex praecepro illicicum esse, quamliber ralidum ab
haerericis Cusciperetur, quamdiu ab Ecelelix Cacholicx
ministris conterri porerat: Frgo ad reS ex PERCCPTOLaN-
cum, non ex efficaciâ medii necestarias, spectabar haec
dubitario, in eo polica, an sic aliquod praeceprum divi-
num, quo recetur accipi bapcilmus extra Eccleliam, licee
valide ab haerericis conterri posser. Ouid rero ad illam
quaectionem D. Auouct. In rebus, inquir, ad salutem anima
perrinentibus (etiam ex (olo PEXCCDEO) Traniter peccat, qui
certis incerca praeponit. IIaec Ausustini aurea senrencia, vel
nusquam, relrniversim obtinet, cum de quacum que le-
sis obfernatione agitur.
PAR AORAPAYS VEZFNVS.
De Casuistis Vrendrochis nostrumque indicium.
(YTDEErE S. EI. acerbior, minulque xquus in Calui-
cas, quod ex nonnullorum riciis, de omnibus Ata-
cuac, e illud scribendi genus, in eorum damner, quasi
5S. Parribus ignorum ee aduertum: eos rero qui id se-
ctancur miris conniciis e eriuio pecitis exasitac, quass ab
Eeclesia segreces homunciones, (5 monachulos, communt
Piorum sensu damnacos. Ouid durius de hareticis pro-
nunciari porset, auc acerbius haeretici in Cacholicos Fcri-
berent: Verum semoris conniciis, qua pudet reculisse,
contra sentio, id librorum genus origine pium, Ecclehr
reile, lonoo cempore a Cordibus seruacum immune, nec
nili a 40. circiter annis degenerasse, nec in toro collen-
dum existimo, sed purgandum ee priltino nicori recti-
cuendum.
Summarum quas rocanccatuum, S. Karmunaus TuLLS
Canonici consultisimus primam Ccripsic: illum pluITeS
imicati sunc, cum Ecclesiae Fructu non poenirendo. Dis-
pucarioni superiori ex Syluestro, dersu probabilium re-

## Folio 350 — 167915642X:0398
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000398.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
BSC
mur. Jua retora noe noiram enere lentrebane rii
lapienciltimi, ec iuxca Canctistimi Lonre aliud planc, Gual
quod Vendrochius; si omnes Caluistas, sui cenlurd
Perstringat. Reculi Caiecanum impense laudatum a CF2-
nacensi, cuius summam cum Barcholomeo a MattyEI
buslectitabat, ee quo rrebatur exemplar, in reverentiam
tanei viri, adhuc seruatur in Lusrania. Fc ne dicat Concio-
natores, e piorum librorum Ccriptores in explicanda mo-
rum doctrina aduersari Casuictis, nec minus illis infen(o5
Ecclesiae paltores, sita exerte nulla exceptione, ve ridetur
Pronuncier: nam AanE, praecer infinitos, a me nOmi
nati: Barcholomaus à Maxerribus nostri Exculi absolu-
cum Episcoporum exemplar, summam Caierani lingua
Tlispanâ curauit verri, ac nocisillustrari, ec lux dicecelis
contelsariis legendam, e seguendam PEXsCrIPME: Grana-
tensis Ccripeorum exegericorum facile princeps uos libros
ad Caiecani summam, quasi ad regulam exegic. Memini
mealiquo loco lesisse, impense laudatum à Granacente
opus Dominici à Soro, de iustiria e iure ob singularem
erudirionem ex pictarem. Ouid enim nisi pium laudare
Docerat, is quem Praefarione ad libros de Amore diuino
Episcopus Geneuensismaenum rocat pietaris Doctoreme
Ouid rero Panctius seribi poruie insticutione lacer docum
Pecro a Soroauthore, quem mulei plus aquorigidiorem
caulantmr: Sed quid retere pluribus Casvistas curari, cum
haec nostra Theologia in Caramuelem, et Amadaeum,
aliosque laxiores Casuictas, cxererorum rim ApolOSI2
habeat, e nostro ordine plures opinione Vvendrochu
demonstrer senerosesse, e turos morum exactores: Non
reculo cuiusquam indicium: quidquid superiori et ista
Parre scripsi, aur verius ex D. Thom. elusque discipulis
collegi, pariar ad incudem ex ad lineam cuinsque severil-
simi cenloris renocari: neque sravistimam poenam de
precabor, l suan Oftenderit, quod à SS. PaEruM
dxus scipulorum D. LHea Holos explorare, quorum
alen coptaetabui, qut adeo seueram censuram com-
heruerint, hactenus reveri neminem; reagnolcas Prx-
Dr5P. IV. SFCL. 2.
pulas eacei, Gudus  lanelcuo rasuam LCMp
Vehelochius: nec puro illum xblCLACMIME I CuI
censem de Bartholomaum à MaLEIDS AaC  LC Lea
disciplina recedat. Non licuic omnium quos refert Ama-

## Folio 351 — 167915642X:0399
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000399.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
LrDTOIM DE CASrIoTIO
Polteram esse e iniuriam, si noltros perltringat, de 2la-
rum familiarum plurimos: neque enim ex rno Tambu-
Lino, Scobario de omnibus Socieratis Theolosis, neque
ex rno Diana, aur Caramuele, de omnibus generacim
Caluictis, cum recentioribus, cum antiguis ctatuendum
est: quod Vvendrochii principiis cuinco. IIle huius ap
Dendicis 5. 2. Corrupcelam Theologiae Moralis refert in
e0s, qui opinionis minus cuex, minulque probabilis de-
lectum permirrune, _ securum Pollicentur, nullam rero
licem ait se mouisse in cos, qui minus curam elioi poste
docent, dummodo sic probabilior: Aequi antiquiorum
nullus, ance Barcholomaum Medinam, asseruit secyri
cacem minustuxe, minulque probabilis, pauci recentio-
rum damnant E probabilicare vincat: Preo cum a priore
non a posteriore opinione eruperie coriupcela Caluilta-
eum, pauciores quam pucac VVendrochius huius erroris
rei sunc, e Magistri; remitius agendum illi fuerie cum
coto genere Caluistarum, nec nonnullorum culpa, omnes
nullo excepto; illi gravistimas poenas; ec iniultas opor
ruerie dare, iphiulmet lesc absoluendos.
Non difficebor camen reri aliquid habere; quod seribie
de quorumdam Casuictarum Lectione Periculosa: exper-
eus enim Cum, ea plurimum piccacem minui de inte-
Delcere; Fx quod ab AIbCrEO MagnO dictUM FeTUNE, nuMI
quam e camera ad colloguium cum saecularibus prodiisse,
Guinminor, idest remistior, et ad exercitia piecatis ine-
Prior rediret, contingere obsernaui nonnullos Caluiltas
legencibus. Hlinc ab rno e altero Benedictinorum, de
Ciltercientium excepi, Caramuelis ex eodem ordine li-
bros, maxime Tncologiam Moralem, qua S. Benedicti
Reoulam commentatur, à Bibliocheca communi intet
libros prohibitos reponi, e eius lectione incerdici suis
Fratrilius, quod nihil aliud rideatur spectasse, quam Cut
inlticuri corruprelam inducere in animos eorum, qui
S. Benedicti Regnlam vOueNE, _ PFOHLeNEUE.
De S. Tonacio referr Ribadeneira, cum aliguoe FtasmI
libroslegisset, Arsi ec elesantix causa, expertum iis etiam
qui ciculo pietate peaeferune (qualis est demilire Christia-
o) Feruorem animi sensim languelcere, ec illius Aucho-
eis Lectione suis incerdixisse. Fadem cerre caurela adhi-
benda ester lesendis quibuldam Catuistis, naM PEXCCF

## Folio 352 — 167915642X:0400
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000400.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
15D. lV. 5+∞2+
35=
enim iite Lepoltas eolumenci: Deuorionis, si quae cCL
Supererar scintilla, excidium. Oua enim Feverentia, qua
mentis acrentione persolueshorarium pensum, Mistae la
crificio incereris, rbi iis re officiis Christianx Religionis
pertunsi legeris, etiam A illa PCrasaS MenTCVaSE, ee a
Deo ad quodlibet aliud ludierum distracta: Ouo animo
excipies maiorum Imperia, rbi didiceris ce laluo obedien-
eix roto, posse rirari cora rita cum Praelaris, corungle
iussa e Censuras nihili Facere e Flinc ex Fasnano obseruat
VVendrochius paucis abhinc annis quosdam Regulares,
audira opinione quam nonnulli authores probabilem di-
cune, Summum Pontificem non posse Regularibus ad
Ptaeleripcum Regulae reformationem indicere, praetet
consuecudinem; quae in Religione rigebat, TeMPOTCPEO-
Festionis emista, ausi lunc debicam mandaris Apostolicis
obealeMtciam negare
Sed ne ridear ostentate periculum, nec ad effugiendum
viam aperire, ex Scripcurx praeseripeo preciolum à vili
Separandum esse censeo, e relictis laxioribus Theologis,
cutiores et securiores lectitandos, quales diximus ex anci-
quis esse omnes, et de recentioribus non paucos, quid.
quid dicac VVendrochius, quales TuInE PrateF nOstIOS;
quorum restimoniis abusum esse demonstraui Ama-
daeum, Nauarrus ex Canonictis e Patribus Societaris
peae omnibus Concotus, Andreas Blanchus, Manso
tus elt e impleuie suares mulco exactius, quam cxerert
Socieratis
quod baseariem porius ae, quam elegantiam et co-
piam verberut, Gue Lastem ex Caio FructUS CaPIEUE;
magis ellam impiorum libes ae prelatis teltu.
IRos enim Cae sesrus, ad ue re as e ab illis, qui le
volumHum polliceneur, d incauros decipiune: Suld
morum de Christianae Theologixe Magistros Pore ticulis
nius, FOletUS et Suares, à quo postremo Laurencius a
Ponte Clericorum Minorum Scxipeor insionis. in capue
8. Macthaei dioressione r. aic se relur oraculum istud mo-
nicum excepille, cum Vallitosen nium doctistimum cu-
luldam per difficilis qualons dusa adinister, in Ccriben-
do lemper reriorem et procadisorem opinionem eligen.
bus de causis permieri pollit, quod lesponsum e consilium
dam, licet consuleoribus ore cenus micior interdum graur-
ea dioreltione mulcis contirmant arsumentis, id que secu-

## Folio 353 — 167915642X:0401
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000401.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
DE FENSTO D. FACHANE.
Socieratis THcoO. Hactenus de prima APPen
 ad aliertus Compendium et examen accedauS.
AR YLCVEYS TPRTEVS.
L secunda Appendice altera e terria Sectio
perstrincitur.
VX ex ea Appendice, superiorimuleo copiosiore ha-
Lbencur, criplicis generis sune, rel nostris consenta-
nea, rel diverla, vel omnino contraria. Ex duobus pri
mis generibus ea delibaba quae noltris aliquam afferre
ducem porerunt, postremum exactius expendam Articu-
do sequenti.
NCTCOTO FarnanO; e Sinnichio quos Aagella vocaE
Casuistarum, id est, laxiorum Probabilictarum, addere
POTeTALEreS ex Societare, Comirolum Capius ab ip(o cum
laude memoracum, qui post Barcholomeum Medinam
laxioris probabilitaris artificem, primus quod sciam in
illam seripse, faedam prolaxsionem vocans: quein icem
alius ciusdem insticuci, secutus est inucaro nomine Phila-
setuS, _ vero Andreas Blanchus: paucoshi duo habuere
asseclas, ideo primi rnam leso cancum edirionem factam
anno huius Execuli seprimo, licet plures meruerie quam
Diana; quem ance annum huius (xculi quadraselimium,
licet Comitolo recentiorem editione octaua memini me
degisse, ab eo cempore inihi fere intactum neslectum,
2deo huius saeculi eustus corruptus est, re slans magis illi
lapiat, quam suauis e lanus Comitoli panis. Elis duobus
adjunso ex eadem Socierare cerrium Belgam Manson
nium, quem Colonomine dacum est nolle, nec aliâ de
causa Forre obscurum, quam quod Ausustiniane de dog-
macibus, de lancte de moribus scriplerit. Author qua
Ationis Facti Anconium Peres Benedictinum superioribus
adjunsic, curioris vbique sencentix rindice. Hosom-
nes eodem nomine disnos censeo, quo VVendrorius ereo
cancum donanir.

## Folio 354 — 167915642X:0402
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000402.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DESD. IV. SECH. I.
LALAB RA LAYS PRTMVV
Dominas Laenanus vindicatura rribus VVendroc
u objectionibus.
 Lasmano omnia tete generatim laudat, nonnulla
Letiam colligie, eria vero improbat quae aliis omistis
propusnabo, ie Viro lapientistimo quas suscepi a dobeo
vindicias perloluam. A primo et postremo eorum qua
carpic, brevimne expediam, Operohus SecundUI PCTEL-
AtaLLLAS.
Aonosciesylo differre à Mercoro, quod ille Scholasti
comore, hic Canonistarum, Probabilictas insestetr. C X-
cerum addic doctrina rerumque consencire. Ouam quam
enim Caramel relir, docuisse ignoranciam invincibilem
ruris nacuralis non exculare, et in eam rem numerum 423
qualtionis illius indicer, camen nihil cale ibi invenieur.
Caecerum (addir VVendrochins) hoc demoro, in que
Casuilticae saecis rirulentum Foncem non riderur ommino
Denetralte, in careris illorum corrupcelisexplicandis, exi
mius est. Edaec Vrendrochius.
Ex praeindicarâ senrenria putar Dominum Fagmanum,
porinde mente ac oculis caecuriencem, non penecralle
fontem riculenrum Caluisticae Foecis, quod puerum duo-
dennem ignorantia iuris nacuralis laborancem, exculet a
peccaro mendaoii, si leue aliquod mendacium censeat, ne
dumhonectum, sed eriam necessarium hominis à MOrcC
eximendicausa, conccesticaris articulo, quo nec ad doli-
berandum rempus suppotat, nec rario laris adulca posc
ex principiis syndereleos agnolcere, nulla causa licere
mentiri, nec lapientiores ad sinc quos possit consulere.
Veinam ex hoc riruleneo fonce, aur ex C’alice non manue
Dei, sed Caluictarum propinaro, e ex hoc inillud incli-
nance, reliquum Exeis eser exinanitum, nec aliud quam
quod ex illo MOTCOLUS, _E FaGMaNUS HaTerC PaviUNEUE,
Feliqui superesser: non inde pecCatOreS terrX, Sed Tuc
innoxie biberent, e large porarentur. Hoc obiter di-
ctum sic, de primâ obsectione, cui fusius infra sespon.
dedo.

## Folio 355 — 167915642X:0403
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000403.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
D EFE NSEO D. FAONANES
Obiicit secundo et nescire se aic, quo sensu dicarut 
Fagnanonum. 2r7. de Speculariuis, rbi de praeiudicio non
asicur, licitum esse eligere opiniones nedum probabiles,
Sed etiam Fallas. Lis ex Fagnano relaris verbis, AC vrgee
Vrendrochius, cequid enim aliquando mentiri licet:
An rero non mencitur qui eam opinionem quam Fal
Pam pucat, vecam esse altirmet? Hlaec videntur D. Fa-
Bnano obiecta, quasi relic posse nos comperrae Falscatis
opinioni assentiri, quod a Viri Sapientissimi menre alie-
num est. Id cancum Racuie discriminis opiniones inter
quae ad Specularionem e ad mores perrinent; quod
iltis, si probabiliores e curiores sint, oporreat ad haere.
re; illarum rero eriam minus probabilium, liber A-
nenoxa sic delectus. Hoc rero simendacii acculet Vven-
drochius, Facile est hanc labem abstergere, e quamuis
Disputatione 2. hoc discrimen ralide COnHIEMALIML SIE, NOM
abs re erie ex principiis ibi consticuris, paucis hanc accu-
lationem depellere.
Hoc commune habent omines generarim opiniones,
seu ad Theoriam, scu ad Vlum e praxim spectene, quod
ex inenidentia desic illis vis ad indubitatum, de necesta-
rium Cui assentum, cui proinde aCciscendo pratet proba-
bilicaris innarx, de aurhenticae pondus, accedat libern
Parris rnius electio, ad quam non Cola, quam PFRFCTUHE
veri auc Fals species conterar, sed plura aliunde principia
AdLIOCAEUT, quae sine mendacio impellune, ad minus
probabilicer verx delectum, poltposica verisimiliore.
Nam read subiectam qualtionem propius accedaus,
hoc speculaciux opiniones incer se pugnanres Angulare
habene, quod reraque peccati periculo, nevera FaI(I FOE-
midine carear: vnde hc, non menciri, illum qui magis
rerisimilia deserit, quia non est cerrus se reritarem allecu-
curum rerisimilioris assenu.
Sed inquies aliquo veritaris COnCeMPEUI, aue neglectu,
probabiliori minus probabilem anceponi. lea noscsse di-
ximus, cum de ofticio Scholarum Masistri; sed eodem
loci monnimus hanc qualemcum que maioris recisimili-
cudinis noxam Cane lenem, quod nullibi cerra veritas elu-
ceat, compentari posse maiori commodo: documeneum
illud Canum e necellarium, exemplis illustrauimus. Si ex-
pendamus sola sxeculatione Phplica, quantitaris racio-

## Folio 356 — 167915642X:0404
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000404.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
35C
nem, Plobabilius FOrre HdebIEuT, esse quid a mareria in-
distinctum; led li aduocemus Pheologiam ad explicult.
das mysterii Euchariltix insuperabiles difficultates, curioe
quancitaris a materia distinctio rila est D. Thoma, et
Ideo hanc sententiam delegir minus FOrEC ex PhysiCX
Principiis, aduersa opinione probabilem. Docuit D. Fa-
Fnanis ex speculariuis opinicinibus, licere inus proba-
biles eligere, id est, quae propius rideantur à Falso abesse.
Alio etiam locomonuimus, quod ex tine operis necelariu
est, ad delectum opinionum moralium, re cucioribus
etiam minus probabilibus adhaereamus; quod careane
omni pericuio peccari; quidni liceac ex Ane operantis
cundem delectum Facere opinionum, guxe ad Theoriam
Pertinent, re minus probabili adhaereamus, hoc nomine,
quod aptior videatur ad ciendos pieraris affectus, e lub-
movendas contra Adem dubicationes
Parlo difficilior aut cerre intricatior est certia obiectio.
Onamuis Faceatur VVendrochius quaestionem, an ad re-
ctam operationem requiratur certicudo moralis, subcili
cer _ erudite suo more eractasse Fagnanum, id camen im-
Probat, quod muleis locis rerbum veritaris rideatur rsur-
Pare, Pro rerirate certo cognita, ve illo Ecclehactici loco:
ente omnia opera tua verbum verax praecedat te; Ec In
illo D. Bernardi: Ve interior oculus vere sit simplex, duo
illi esse necessaria arbieror, Charitarem in intentione, (5
in electione veritatem: id rero improbat, quod Pagna-
nus neser hoc in rilâ opinione probabili reperiri: quia
opinio probabilis ex illo indisferens est ad verum ee Fal.
Tum: Nclcus, inquie VVendrochius dixistet, multas opi-
niones probabiles esse veras, at earum veritatem homini-
bus minus compertam esse Fr Cubinde ponit fundaen-
ca proignorantia invincibili iuris nacuralis: Opinionen
probabilem veritatem habere, si diuinae lesi sit conformis.
quod non fuerat à Fasnano necandrm; (ed eo pecCaL qui
eam leguitur, etiam cum vera est, e dininxe legi confor-
mis, quia cum vericas illa lacear, exponir se peccandi pe-
riculo, priusquam Formidinem ex concrariis rarionibus
orram depoluerit, ac lic probabilicarem ad moralem cer-
eicudinem perduxerit. Ica VVendrochius 2. Appendicis
Sect. 2. AFc. 2. rnde hxc omnia et superiora deprompli
TXHS.
DiSP. IV. SECF, I.

## Folio 357 — 167915642X:0405
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000405.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEPENSTO D. FAGNANI.
Velebine haec diecplatio verborum sc Pocius Quatra
rerum, _e ne reprehen(US SIC PASMANUS Ex MINUS COMPeF-
ea illius mence, quam paucis explico. IIle nulli opinio-
num ex genere probabilium rericarem allerie tormalem,
qua certo indicio quid in (e sIc rei COn(EGUAMUE, quauIS
alteri illarum inesse obiectiuam concedat necessario ex
contradictoriarum lese, qua rni proposicionum recita-
cem, alteri Fallicarem subesse oporteat: Sed cum hoc nos
latear, perinde pucar esse, 2c si veraque illarum Fallicari
obnoxia esset, nec pucac curum esse ri lolius probabilicatis,
reciuluis parci adhaerere. Icaque incerra rericate specula-
ciua rei, quae comparari aur sperari nequear, aliunde cer-
cirudinem ad operandum necessarium aduocandam cen-
lec: nempe ex convenientia ad lesem quae rutam faciar
opinionem, ee ab ea lubmoneat omne peccari ee damna-
eionis periculum.
Ouantum capere portum haec obiectio vvendrochii
duobus peccat, quia ridetur permilcere reritatem obie-
etiuam cum formali, nec latis distinguere dotes oxi-
nionum duas diversistimas, nempe, probabilicatem, (eu
similicudinem reritaris speculatiux, et securitatem, Ccu
immunitarem a peccaco, e a Caluris periculo: haec enim
distincta esse e ad quaestionem subiectam, prx oculis eo-
rum distinctionem habendam, quam vnam FaGHAMUIS
inspexic, nec laris videtur Vvendrochius accendisse, e
manifestius est ex superioribus, quam re lonsiori disputa-
eonesic probandum. Ouis enim neset probabilicacen
a lecuritare aded differre, re incerdum quae vna dote PEx
Cat, alcera decedat, id est, re lecurior minus sic probabi-
lis e probabiliorminus cura. Nec mirum cum 2 diuer(s
capitibus repetancurhae dores, ee alium arque alium A-
nem spectenE. SecuritaS est à lese, cuius incerdum ius
minus luceac, quam liberraris; unde maior probabilicas
exiltie, ri aroumentorum verisimilium, quae ex rei natu-
a vel a Capientum cestimoniis dePEOMUINEUIT. NeuEEa O-
Pinionum quamdiu inera probabilicatis fines continen-
cur, caret aliqua Pals Formidine: Sed hoc differune, quod
opinio pro libertare praecer Falsi commune, peccari etianr
sinsulare periculum adiunctum habeat; quo aduer (a PrC
lese omnino caret, et hoc nomine est anreponenda pro
babiliori, re omnes ex consilio concedune, nos etiam ex

## Folio 358 — 167915642X:0406
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000406.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
8
DeSE. IV. SECF. 2L
pxacepro necelsarium contendimus; acque hinc orieur
omnimoda cerricudo moralis se reritas practica, quam
Ecclehasticus rocat verbum verax, Bernardus, in ele-
etione veriratem, quae nullum Deccari aut Caluris pericu-
lum adeac, quamdiu adhaeret lesi, e ex appetieu recto
Fercur in vlcimum Anem. Si quis rero superhemetus Falle,
ne forre alicer se res habeat, nihil hUInC EMM MOTATUE,
ac proinde opinionem moralem pro lege, ad iudicium
Prudens, de ad rectam operarionem necesaLIUML, nuMI-
quam deserir cerritudo ec rericas Formalis, quam rnam
inspexie Fagnanus, quam veriracem practicam, dicimus
a speculariua genere de origine dinersissimam. Speculati-
nam enim diximus smilem esse voluntari divinx antece.
denei, quod rbique rem accendat nude, ex propriis prin-
cipiis, ad OpuS nOndU OMMINOMatUTaM; veritas verd
practica complectatur, quidquid necessarium fueric, re
ad actum progrediamue.
Id recobisariam continsie, primum cum pro lege pu-
fnac, licerminus probabilis opinio, rel cum euidens est,
aduersam pro liberrare opinionem, nihis lesi repugnare.
ex veroque capire cuadit rera opinio probabilis, id est,
cum probabilicari Cufficitur euidentia, quod raro concin-
BIC, vel cum lesi adhaeremus. Tum enim prait verbum
verax, vel quia quoad speculationem, ee praxim reristi-
meagnorest, quopusmediratur, illud nula lesc prohi-
beri: vel quia, cc orc tallum sic, quodtibi perluadet,
ex pexeleripro lests lactendum ese OpuS, CerruIM FameN
est, nihss illi repuoMaLC. d ad minus consuli lin praecipia
cur. Ergo latia opinio speculariue, practico rera est. EF
ex illa Plaeic verbum verdx: ac que haec est mens protun
diltima Lapiencissimi leius, quam non omnino videtur
consequus vrendroens; cuius reprehensio hâcno-
Ara incerpletatione concidie. Sed cum Cumme sic ne-
celtarta a peltelcus objectiones in MerCOruI, Cat
BPCLBAS EFDCO
.

## Folio 359 — 167915642X:0407
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000407.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DE VERITATE SPPCVLATINAET PRACT. 359
PAR AGR AD HV S SI B. CY H BI V S
Insnuata veritatis formalis ab obiectiua, es pra-
ctice spoculaciua distinctio fusius explicatur.
Oc rnum quod ciculo pollicemur videbatur deside
aLeari Cuperioribus Dispucacionibus: quod hic anne
ctimus necellarium ad superiorem in Fagnanum, et rete.
rendas in Mercorum obiectiones. HIIC PUTAE, VE COHEFA
legem xerernam mendacium in corum prohibentem, Pec.
cetr. BF. puer duodennis, nec rila postit excutariignoran-
tia invincibili, Caris esse, si rationis sE CompOS, et Lana
mentis, de aliquid proterar rerbis dissencaneum à lua co
sicatione, sive aliud Loquarur, aliud sentiar, quamnis de
lesexcernâ nihil noverit, nihil deliberare BOAIC, auE dur
bitare, seu ex innacâ racionis lese, Ceu ex Capiencum re-
Sulis, e credat hunc ab ore dissensum, honcltari, imo ne
celtarium esse erauistunis de cousis, quae nihil ad proprium
commodum, sed ad ofticium perrineant. Dum ina statuie
Se iudicar puer, VVendrochius quos dogma hidei creden-
dum rrset, veriratem, Peu convenientiam deesse cum le
Se xeterna, a qua recedit de peccat, quilquis, quacumque
respectu rnum orepromic, aliud corde premit. BF Fa
Suanum acque Nercorum granicer inculau, quod hanc
altertionem vel nesarine, relisnorauerine, nec praemile
rine reluri Fundamentum eori concrouerlia.
Sed hac centura virorum gravissimorum videtur duo
Deccare. Primo non Paris aerornx legis, e juris nacuralis.
complexionem, ec ambicum explicuie, nec forre compre
hendie; Ced istud Arciculo sequenci prolequar. Deinde
veritarem obiectiuam, a formali, non Carisidiltinxic, rn
de relin gravem exrorem impesit, Rillam puret ab ista
lejunctam Paris esse ad errorem culpabilem, de lubinde 2d
reccatum. Concedam quidem hanc propoltionem, non
esse caurum lese dinina, ne puer duodennis noset, homi
ni districto fladio inimicum insequenti. Peruandx ictius
bieae causa a se rilum. Si libris extec, huiusmodi propolin
eio, rel oreproterarur, rel primâ operatione mentis con
Cxiacur Falsum esse ohiective: at fermalires es practice tet

## Folio 360 — 167915642X:0408
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000408.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
360
DFSP. IV. SECT. I.
lam esse a puero conceptam ec iudicatam, quod vnui ad
errorem, e subinde ad peccarum necesse est: id nego
dosma tidei elle, auc rila rarione demonstrari. Id mani-
Fectum Aec explicara vericaris speculariuae e practica no-
cione, quod paucis exequar.
Vehorum omnium fundamenea canex moli astruenda,
de fulciendae paria ponam, id relim primum obseruari.
Veritarem inter ee bonicarem hoc primum discrimen, ex
communi Capientum sentu este, plurium quae inde con-
sequuntur originem: ve reritas sibimentem quasi sedete
rindicee, bonitas insic rebus. Id rero discrimen ab 2110
reperendum est, quod incer rim cognoscentem de appe-
cencem, post D. Ausustinum, ec Aristorelem Cacuune
Philolophi, fereomnes, de Theologi, cognitione FeSEra-
hri ad Facultarem qua percipiuntur, appericum rero in illas
exera se posiras Perri. Trinc reritas, quxe rna est doscogni-
tionis, porentix cognolcenti inest, BonitaS rerO rel,
qua reluri quodam lenocinio, ad se pererahit aman-
TeMI.
Flis adde alterum aeque comperrum: cum reritas men-
rem quali propriam sedem occupet, illam afFICerC OpOF.
cere, qua a caereris rerum aut Faculcacum seneribus differt,
eilque praestar, cognirionenempe, non quacumque; illa
enim etiam sensibus convenir, licet reri SInE ExPCEteS, ne-
que illa prima mencis opcrarione, quam apprehentionem
VOCanE: nam SI quxe illi iNSIECUM FC APPFCheN CA CONFORMI
EAS, NON MINUIS MEnTEM laFCE, quam CCNSuS SUAML, aUE L
velis imasinem ad Procoerei similicudinem exacte effor-
macam. Ttagne cum veritas, quam omnes sicam volunt
in cognitione cum re Cubiecta, similitudine ee convenien-
eia, ledem in menre constituram habear, ec illi OpOrteaL
inelle, qua caereris rebus de Facultaribus anrecellic, hoc iu
ris obrinet Colo iudicio, quo mens staruie e pronunciat
se rei concepex omnino conformem esse: Vnde S. D0.
ctor protundistime vericarem ponit in conveniencia rel,
cum iudicio cognita. Hinc prima lux ad noltram con-
trouertiam suboritur de clarescie, eum de reritate qua-
cumqueasimus non id solum accendendum esse, an prin-
cipiis ee rebus rnde haurienda est, Tolum consentanea AE
operatio, quod diximus sensibus etiam convenire, imd
Hacuis, at que imaxinibus, sed an haec conveniensia ece.

## Folio 361 — 167915642X:0409
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000409.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DE VERTTATE SPLEVLAEITA EL LRACL.5DA
roiudicio, quali quadam menris ad rem colimatione, dt
ictu destinato aEtinOREUE. Vnde Cubinde paFCEMale CAFDE
Fagnanum, quod ab opinione probabili, seu indisterenti
ad verA _E FALSUML, OIMINeM ABFOZCE YCFITALEI NaTuIEE
incelligenri singularem de eximiam, quamdiu in reguili-
beio manee, quamdiu illam lacee lui iudicii, quo veluri
Cagirra, actingitr veritas, ICu CUM sC PercePia conve-
niencia.
Ad huius rei obsenrissinae lucem icerum obseruari re-
lim, convenienciam de quaagimus, in qua sicam dixi-
mus esse rericarem, bifariam auc eritariam imporcari, de
coplane modo, quo rempus sionificari aiune grammaci
ei. Id rero eriplicirer concingic: primum macerialiter de
relognient Cchola verborefticaci maois quam eleranci, se
quasi morruum nominibus consioniticacur, s hoc voca-
bulo Cana imPOrtatuE tempus serorinum, quia Reri Colet
Ca diei parre postrema. Verbo aurem Canar auE Canabat
honiheaeur Formaliter, de expressius ex quasi riuum: quin
ca est supra nomina verborum dos, ve cempus quo res
SigmHCaTa PCraSItUES nocetur, idque hifariam nempe
directa ex exerCIFa ve loquituE CaietanuS, rel BGNaLA, Seu
retexâ Ronisieatione. Cum dico quis Cangs aut canabat
tempus serorinum consignitico, quia rum temporis Reri
tolet haec refectio: resexam, de hignatam rocar srnifca
cionem Caieranus, cum addo, nunc hora post meridiem
Octana rel nona canatur: et hine aNurgimus ad veritaris
rationem. Certum est eam menris convenientiâ cum re
constare non quàcunque, non marerialicer quali Le mOx-
cua, sed cognira, ec exercira, quod soli comperit iudicio,
cuius rim et sensum, sic licet interpretari: quod concipio
nihil disferr à mea cogicatione. Nominibus perinde ac
verbis, nihil recat cempus importari, sed lonse diverta
elt verorum que signifcandi ratio: nominum reluri mor-
tua, verborum exercira et, de expreor: quo exempla
elucere puro reriraris norionem, qua illi insic tantum ope-
rationimentis, qua Cui cum re collatione directâ auE Ke-
Aexa sid enim perinde est) mens staruit, rem ica se habe-
re sicur ipsa indicat: et cum ea vis arrinsendae conformita
tis lingularis sementi, re caeteris rebus praester, de rni
sudicio vindicetur, ve ab aliis differe operarionibus men-
is, hinc euidencistimum, uni iudicio composicione aue

## Folio 362 — 167915642X:0410
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000410.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
1SP. IV. SFOT. I.
362
mec scopum, celtotec as, a euo ricium fueric illius
aetis aberrasle. Si lagieram emietar nullo delignaro ,
quem petac; expetimentum sux arris non facit, unde haec
lagitcacio omnicaret persect errandi. Ica de incellectu
vericarem inquirenei Ctatuo: illam cum FaNEUI aErInSIE,
vel ab ea recedie cum de re aliqua pronuneiat suo iudicio
convenire: et cum ea rehic loquas collario exercira, retuci
Quaedam collimatio, careris operacionibus mentis praetes
indicium desie, necilla iudicandi vis insit aliis rebns de la-
culcaribus, nec quidem sensibus excepris, omni CareHE
laude reciraris cornitae _ COmpertX, et Lubinde abCunE
omni periculo, ab illa errandi. Verum quidem est sensi
bus, sc primâ menris apprehensione res percipi; led decll
illa vis Je le cum rebus percepeis conterendi: de perinde
le habent (ve eodem exemplo rear) Sicuri Cagirrarius, que
lagitram sacit nullo loco dehsnato, in quem aIrsat
Eryo edcent omni ladde resslalis conleguenda.
Sed inquies, continsitcotormes esse rebus apprehen-
lis: Quidigicur retar quin verilino, cum rerieas polita st
in operationis cum re conveniencia: Juid ergo deest ad
reriraris consecutionem? Iurnum in quo positam con-
cendimus, nempe de conveniencia indicium. Dabo inesle
rerirarem, eo etadu quo convenientiam: sed cum haec
materialis, non exprelta, rno rerbo non cognita s, vet
in tocum illis reritarem abrogo, auc macerialem, quae
Dex Suporenulhus Mcapax Falu, concedo.
Elinc dictum protundistime à Philo Copho abstrahentium
id est, nihil iudicancium, ad nihil coslimantium, nalluma
esse mondacium. Nihil Falh habet Col bipedatis in cabella
depictus, neque senlu ex distanria locorum, aur mente ea
mensurE apprehensus. Verum criam dabo, sed veritaro
mareriali ee morrâ, quae nihit habeat laudis de rerirare
consecuri que adea abersandi aue Falsi periculum. Et
in haec omnia cadic efarum Philosophi: abstrahuneeniII
huiusmodiimagines, aur sensationes, à vero Tole aut ap-
cixi, quia abstrahune, nihil iudicane, rericas illis nesciem
ribus reluri esta inest, ex deltinaro nunquatda
dinisione, Pet a de Santi esse alserendaur.
Res alio exemplo Corre illustrior hec Cagiccarii: cum rat
cum clucea cuuum, sibi in quem colli-

## Folio 363 — 167915642X:0411
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000411.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DE VERIZATESPEEFLALIVAEFPRACT. 363
Flinc D. Augustinus ab omni errore exculac linguam
xori referencem menei, quem sultar cibum, sibi amiarum
elle, quamuis sic Cuauissimus; quia retere quod Cencit, non
quid hcrei: nihil aurem rerius quam se amarum cibum
experiri. Vnde aucem acorille existat, an a cibo, an a pa-
laco eoro, nihil Ratuie, nec porest: sed menti indicandum
relinquir, quae assequerur landem veriraris cogniex, 
amarum ouctum, non in cibum referat, sed in linguam
aegri: ac si secus indicet, erroris dac panas, non lingua
quae suum exprestir Censum, nec laudis nec ricuperii par-
Ticeps FuTura.
Exhis isieur quali de pureo Democrici rericarem erui-
us, Colique alterimus iudicio menris. Ouid rero ista
Inquies longissime repecira ad dispucarionem noltram:
Hic in anceceltum ponimus fundamenta concertationis
Apolosistae, derlu probabilium, ee cum V Vendrochio de
enorancii innincibili; hinc etiam D. Fagnanum a duplici
censura VVendrochii rindicamus: oumi immeriro carpie
quod vericacem abroget opinionibus in aeguilibrio pos-
eis, et indifferentibus, quo nihil rerius auc erudicius, ac
sensum Capientissimi senis. Nulli enim proposicioni reri
casinesse porest, cui delic iudicium, rem ira se habere, s-
curi ipsa propolitione ajence, aut nesancemens iudicac:
de quia huiumodi indicium decs quamdiu opiniones pa-
ris une probabilicacis, hinc illis omnem recitacem, aue
Falsrarem Formalem abrOgAL.
Sed reiam monui, si cencura V vendrochii in HOCFaA.
Tum POSA SE XoZ ouaZa ee mera rivilicigario estee haec
nostra controuersa. Sed aliud lonse Colidius, de alcius,
_ ad subjectam de probabilicare controuertiam Propius,
investigae vir oculatistimus, quod Force non aduerrie
VVendrochius. Fd rnum spectabar, re opinionis specula-
ciux e moralis duplex discrimen satueret, iilque carpie
dictis duobus postremis: id enim rulc opinionis specula
eiuxe delectum arbirrarium, nihil mali habere, motalis
vero necestarium esse oporrere: unde aliud consequitur
majoris momenei in hoc policum, quod alsensus specula-
nux opinionis, non possie non ese Formidololus, MO-
talis verd Facile ad cerricudinem omnis dubicarionis ex-
perrem, ex regulis prudenria cuchi posse, e omnine de
Betc.

## Folio 364 — 167915642X:0412
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000412.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
864
DTSP. IV. SECF, I.
Si quaeras rndenain cor discrimina rerum, intra eo
dem probabilicaris fines existane . Respondeo id oriri ex
veriulque generis opinionum sinc diverssimo. Opinio
Speculatiua id rnum quaerie, quid sc rei in Ceipla: EECUI
hoc peruidere aur euidencer consequi negueat, acque
hinc ec inde aliqua species eluccar reri, veringue iNSEMIE
Periculum Falli. neque indubicatus Reri, auc haberi posc
allensus, permirtitur arbirrarius cuius libuerie opinionis
delectus: maxime cum aequale aut non admodum dispar
tuerie probabilicaris pondus. Licet rero ad prudentix mu-
nus pertineat, non ommino neglisere, quid in se sic rei
rbi tamen compertum fuerit rerique parti probabilicatem
inesté; cum non admodum curac, quid sitres in se; sed
quid opus sic Facto: et hoc cerro consequi porelt. Vnde li-
cer opinioni quoad specularionem aliqua Cemper (ublie
cormido Fals, eam camen prudentia ab opinionibus mo-
ralibus omnino submouet, aue nihil omnino curat, de ad
rudicis practici cerricudinem, via Facilis est et compen-
diaria.
Res difficillima, vnde corius riexe humanae de Christiana
sulticurio pender, exemplis quam oratione Het apertior.
Demushominem in lua nacalia inquirere dilisentissime,
an ab eo patre sr ortus, quem illi communis opinio dedic:
Postlonsam indaginem nihil in alECEVETaM PaLEeM ceLEI
muler probebilia occurrune, quae communi Faveant opi
nioni: inde quid inferr: Conclusionem rnam specularivane
Formidololam, puro me ex legitimo coniusio naTM,
practicam alceram ee omnino indubicatam, er50 colen-
dus mihi est omni renere officiorum, is a quo ex probabile
opinione vicam hauli.
Rem alcius promoneamus, a priuaco filii in patrenu
ollicio, ad omne senus in Deum, ee in careros homines
Ofticiorum. Demus quod concendunc Achei ee impii, verI-
que probabiliter cancum dispucari, sicur de nostris nata-
sibus diximus, de numinis existentia, providentia, immmor-
calicate animorum, de Felicicare aur miseria arernâ, de vi
eiis aut rircuribus, nec quid horum rerius cerro de cut-
denter evinci. Concodamus sraris quod re rera Fallum
est, verinque aequo marre pugnari, nec rili parrium ex
neuidentia; aliquam Calu Formidinem deesse. Cum 2d
haec accedir prudencia, seu moralis seu Christiana, abject 2

## Folio 365 — 167915642X:0413
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000413.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DR VFATTATE SPECVEAFWVA EF PRACT. 365
illa Formidine (peculariua certistime de omnibus officiis
lacuic, quibus Dcum colamus, Felicitatem promereaiur;
Deccata fugiamus: de si horum quidquam nesligameis aue
necemus, rel dubiremusimplendum, lonse magis inte
stabiles, ec impii cuadamus, quam Ailius, qui iure pater.
nodejiciat parentes, a quibus probabilius credit se vitane
hausille, quod obtendar, suorum nacalium se non porviste
certam de cuidencem cornitionem comparare. Isa nOS
docere roluie D. Faonanus, duobus quos VVendrochius
carpit Arriculis. Judicium Lectoris esto, an xqua sIE Le-
Prehensio.
P A R A GR A P AVS T ER FIVS.
Ex Reculis constitutis dirimitur recens controuersia
an subscribendum sit sanctionibus damnan-
tibus Jansenus sensum.
VExa hic nobis pExSidia exEEuxiUS ConEFa Aduer-
VCarii acerrimi impetus, de eo rideor dispucationem
deduxisse, re compendio vostim ditimere controuertas,
anostro argumento non alienas, e iildem exemplis ac
regulis definire. Pervet rora Gallia concentione grauissi-
na, an constirutionibus Pontificiis, de Cleri Crallici Can-
ctionibus, quoad quaeltionem Pacti possine, d debeant
exaninio se subjicere omnes, auc ij Calcem, quibus detue
Lic cerra, et euidens persuasio, rem secus se habere, sicue
Pocest in rebus Facti. Sensum meum saperioribus princi-
Piis consentancum paucis aperio.
Ec imprimis id apud omnes receptum est; TCTUI, quX
ad fdem pietarem que Christianam pertinent, duas posse
quaestiones institui, nempe Facti e iuris, ealque detinien-
di re maceria rario patitur, aut requirie rrilitas Eccle.
lia, collacam à Christo Conciliis Occumenicis, d Sum.
mis Pontificibus, non minus plenam, quam necessariam
tacultarem: Peaecerea corum decreris, leu juris quaestio-
dres dirimant, seu facti; parendum esse lumma reuerentia;
hoccamen dilcrimine, quod cum res inris ad doctrinani
spectene, et sinc re plurimum revelata, aut revelaris ne-
cellatio iunctae, rbi declarata aut Pancicae lune, cercum d

## Folio 366 — 167915642X:0414
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000414.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
366
nobis allenlum exigane; et ipla dubicacio si voluncaria lt,
crrore, aut erroris periculo non careat; res rero tacti,
cum masis ad sensum pareane, quam revelatione divina
innocescant, si quid de illis lacuatur, reverentia de oble
quio sic prolequenda sune carum decreta, re dubiratio.
nem omnem non exeludant.
Rem obscuristimam hoc exemplo illustrabo. Cum 2
Deo rerum omnium auctore, et sub iplo a parencibus
originem ec vicam hauserimus, 2dcd arcta inter iplos elt
cognacioprincipii, ve quidam parentes, à quibus prose
nici lumus, eleraistet rocemt Deos noltros aspectabiles,
Deum verd parrem inaspecabilem, ac subinde Theologi
rnam vircurem nempe pietatem constituane, qua verum.
que ricx nostra principium, acernum de cemporarium
colamus; cotameit aene, recerrissima sICOriSO a
Deo, d liquis dubiter se aB illo existere, acheus omnino
SIE: a Patre rero naciuicas paucis comperta est; neque de
illâ dubicatio ostictus psecacs laedic, aur minuie: quis ne
Sec parri parendum de obsequendum, eriam s dubites; de
tuis ex illo naralibus: Eodem animo, eodemque dilexi-
minererum, Facti aut juris decreca a Cummis Pontitici-
bus protecta, excipere se distinguCrenOS OpOTTCL. PecCA
mus semper, contra ofticium, nili ea reuercamur, etiam l
Factum de quo staruir lir incertum, de de illo iure sicur
incerdum de nacalibus dubitemus.
Sane s capicalia, qua aduerlus Pelagianos, nomine
corius Ecclelix detendic Augustinus dosmata, de Praede-
Stinatione gratuica Sanctorum, de gratia per le etticaci
his Formulis pecereneur (quod netas sc cositare) iulta
esset reliliendi caula. Sed cum Innocentius X. viux rocis
oraculo se Calua e illae la velle haec Ausultini dogmata, ee
apertius ejus succelsor sanctistimus licreris ad Louanten-
SemAcademiam celtarus sic, inconcussa Aore D, AVS. et .
Thomae dogmara: his in curo poliris, doctrinx Aususti
tiana e Catholica eapicibus; vanus est timor, ne in AU.
dultinum cusx _ obtentae sine huiusmodi Formulx, qua-
rum sublcripeio regetur: d quae summa est charicas ac
Capiencia illustristimi nostri Archiepiscovi, ed lege exi-
sicur re Ede humana sicuri quaeltiones Facti (olenE, exci
PIAMEAE.
In hoc rero, census tanseniani de mence Ausustini po
D2SF. IV. SECF. I.

## Folio 367 — 167915642X:0415
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000415.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DE VERITATESPECHLAEIVA ETPRACF. 367
ica est controuversia, rerum ne sic dilcrimen, quod stacue.
e cerro se putar ex Augustino lanlenius, grariam inter,
Angolis, primo homini, de careris hominum post lapsum
ec orioinale peceatum collacam, reilla sic caneum auxi-
tium possibilicaris, sine quo non, e lutticiens. Suspensum
a voluntare orcata, ve a prima radice determinandum.
ilta vero sic auxilium actionis, efficax, quo voluntari
dominans, ex qua interpretarione quinque proposicio
nesdedurie: an vero homini stanci ad plures actus, e
Angelis Sanctis ad perseueranciam, darum sic auxilium
euo, et hominibus laplis conterantur plura auxilia, ex
Christimeriris sine quibus non; Tansenius ciusque aseclae
ac detenlores, incer quos non poltremum exiltimo venere
VVendrochium concendune r. verum esse, seous sentiunt
religui Fere Cacholicorum, e praeter cotam familiam
Dominicanam, e Carmelicarum excalceatorum, illis
adhaerene Duacenses, Louanienles, Fctins, Spluius, Leo-
nardus, Coguerius, Thomas Anslus, aliique protundisti
mi Theologi in Angustino reclaristime.
Eli omnes a me enumerari. Tantenio fine conveniune,
Sed differune mediis. Ausultini scariam et Prxdestinatio-
nom, quasi Pocloliae Cacholica senlum detendimus; atque
is rnus est omnium noltrum scopus de finis; led aliam et
aliam detensionis rationem inimus: unde cum de mediis
sic dislenrio, e diseordes tor Theologorum sententix, ad
minus enineane rom esse obscurissimam, _ nOArR InCeE-
Precationi nullum probabilicaris genus, seu ab auchorica-
te Doctorum, scu a rationum momentis deesse: de cum
Paucis aur Forremullis supperar enidentia, quis non videae
dispurationem ad Facti quaestionem, e ad prudentix re-
Bulas deductam esse Demuscraris, liberum cuique eMe
quod libuerie speculariue, quid rei in se sic opinari: lon-
se diverla ost e alcerius generis qualtio praxeos, quid
opus sic facto, iis quibus ineuidens fuorit mens Augusti-
ni, quales ad minus lunc, quibus nunquam lectus fuit.
Ergo iltis prudentiam ad examen aduocandam censeo,
cuius corrissimam regulam Paragrapho Cupeviori sanciui-
mus, cum derebus agitur quarum nostro udio e labore.
sperare non possumus certam ec cuidencem nociriam, iis
adhaerendum, penes quos est innos, nedum auchoricas,
sed exiam impecium Cumma Capioncix opinioni eonim

## Folio 368 — 167915642X:0416
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000416.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
368
161. lV. DFCC. 10
etum, quonos sesirime regent, eoque destitmuneur con-
tra lentientes. Ouare re Crpriani verbis rtar, in re tam
insta nulla est consultatio: Palcem iis; qui hic non (uo led
ieno Censu Capiune. Acure e vere Augultinus de Deo,
ille habet oculos cognirionis, in habeto credulitatis. Id iurIS
Post Deum nullus mortalium, quamlibet Canctitare de la-
Dientia polleat, d nobis exisere porest, praerer Ecclelia
Paltores nobis a Deo praepolitos, à quibus resilire ex OpI
mioneeruditionis, e ingulari affectu in privaros homi
nes, haud scio, an apud Deum exculari possit.
Accommodarissimum ad rem nostram exemplum sup
Deditat celebris controiertia D. Thoma cuim Scoro, de
reo pablicis cabulis authentice connicto criminis, rlcime
suxplicio puniendi, de re rim aroumenti auseamus, adde
reum restibus assenciri: e se gravare homicidio, à quo
certus est index privaca cornitione ommino immunem
este. Duamnis ergo reum connictum, aur forre contel-
sum neget Scorus posse damnari ad morrem, à iudice
iphus innocentix conscio, alterie tamen Diuus Thomas
debere damnari, respectu boni publici, ad quod setert,
racam esse de firmam publicarum cabularum fidem, quas
non possisillegicimas de Fallas; secundum iuris Formulas
Probare.
Fo ad minus stam ett Cauta Tansenii, publico iudicio EC
eleliae damvari. Fsto, Se rntentur authoritare Scori; qui
CCFtO PutanE se nolle interpretationem sensus Tansenis
ab auchorismente alienam: quid de illis stacues, quibus
deest huiusmodi sensus legirimi cerra ec cuidens cogni-
eio, quam nequeant suo labore comparare; An non le
quenda illis est porius senrentia publica pastorum Eccle-
six, quam priuara e singularis aliquor Theolosorum:
Hlic vrger, e rem videtur mihi conticere, exemplum ret
incontis homicidii, cuius connictus sic cestimoniis, qua
nequeat elenare, e cadio rirae, aut aliis de causis (u2 con-
festione contrmet. Si plures sedeant iudices in hâc causa
capiris, quorum rni Ede dignistimo comperta sc inno-
centia rei, de subinde fallam noverie celtium acculatio-
rem, rei confectione contirmatam, id que aperre aliis iu
dicibus reltetur, de iudicio ac morris senrentia, toris rir-
busincercedat, prorestatus se a Canguine hominis iultu
innoxium esse; credis ne an posthabita confestionerei, de
acculatione

## Folio 369 — 167915642X:0417
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000417.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DE VERITAFE SDECVLATIVA EF PRACF. 369
acculatione actoris, secundum Formulas iuris, lesitimas,
Possine ex priuaca rnius indicis hde conreltantis innocen.
tiam acculari, et contessirei, illum alii iudices abloluere
e inlontem pronunciare: Nullum puro cum Fore locum
Tencentix Scori, nili Forre iudici cerro Falsum esse homi-
cidii crimen; ab aliis vero omnino damnandum.
Idem iuris esse concludo, iis quibus innocentia Tansenii
damnari, publico Eccleliae iudicio nora esse nequie, nili
prinaco aliquor Doctorum celtimonio; quibus minus ad-
haerere liceat postpolca Fcclelix sencencia, quam iudicibus,
rnius eluis, conrestantis rei innocentiam Cuttragio, nulla
habica rarione caula legirime iuxra Formulas legis pera-
etxe. FTac placuic paucis superioribus adiungere, quod in-
de necessaria consecurione. sponce magis procuere ri
deantur, quam deduei auc rrahi: nec inurilia Furo ad n0-
ltram defentionem, rel ad leuamen piorum quos auxiq
religione mordet haec subseriprio. Sed Sacrendaneur, qua
diximus, religioni magis illis Fucurum est, E resiliant.
quam si subseribant. Mmod rero ad nos atrinet, seio non
nullos insciciae autignanix impucare, quod eiulmodi For-
mulis subseribamus, aliorum que recusancium constan-
eiam, pene marerrio disnam miraneur: Sed quisquisme-
minerie nos D. Thoma Dilcipulos, cuius nedum dog-
maca cutari conveniac, sed regulas morum ab iplo praeseri-
Pras, necesse sit lequi, de implere, deliner nos inculare
inscirix, e ionauix, cum eo in Eccleliam obsequio, ad-
iuncta sir illius doctrinx detensio, e ob seruatio PrXecepto-
rum. Juid enim in eo rerum arriculo puras Facturum,
qui relic iudicem postpohca quacum que nocicia innocen.
ciae rei, cum damnare probato legirime eximine cuius apud
apsUm acCuTATuE.
PAR ABRAPHYS PERZLVS.
De D. Sinnichio indicium, einsque cum VV en
drochio dissidium de mente Aucustini.
IVm rolupeate lesi quas Vvendrochius Sect. 3. C618
rie laudes in Sinnichium pluribus etiam disniorem.
Ilu lonse anceponis aliis duobus, reloquitur Caluistatum

## Folio 370 — 167915642X:0418
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000418.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
3O
OTSP. IV. SECF. I.
Aasellis: iudicium illud in medio relinquo, id rnum quod
sentio dicam, cuiu sque illorum laudes adeo diversi gene-
ris, re ex Philosophi regula probe negueat illorum colla-
aio insticui. Cum duodecim loci sine Theologix onde
argumenta repecuntur, rix ab rilo abstinene crudirissimi
Scriprores. Hoc Tolum differune quod Sinnichius crebrior
sic, _ Felicior in S5. Parrum cicandis e rrsendis celtimo-
niis: Fagnanus iuris Canonici consulcissimus, inde vali-
diOTa CONEOFqueaE argumenta, neurer illoruM MCFCOTO
laudem praeripie scholastiex subcilitaris. Hloc etiam difte-
rune, quod apud sinnichium, de singulis pExecePtOrum,
e morum quaestionibus, extene luculentistimia, de Proba-
bilicate generarim non lesi alia, quam quae rno arriculo
primae dispucarionis complerus cum nostris obseruatio
nibus aucta et quae hoc Paraorapho adiunsam. Reliqui
duo, hanc quaestionem de reu probabilium rniverum,
operolius rractandam sumplerunt: quare horum quilibet
dore aliqua rincit exteros, aliis decedit. AEgUC ITA ex VerO
sine cuiusquam invidia credo posse corum comparatio-
nem iniri.
Exrerum laeror VVendrochio rideri Sinnichium, Cal-
tem rerbis nimium praeferre rigorem, et in speciem plIs
iusto probabilitacum rum restringere: atque hinc ad MI-
nus secundum sue censurx nodum iam (olucum, sTeNFCF
restringere, gladio iplius resecabo. Ouxerebat à MerCOrO
quinam esent illi, qui plus aequo probabilitacum vlum
arctarent; contra quos illi suo opusculo asendum fuerat.
Respondeo eos esse qui cum Sinnichio sentire, nut loqui
videncur, cujus rerba ec sencentiam pucauie aliqua an-
maduersione, auc rerius incerprecatione molliri opor.
TeTC.
Carerum quxe habet de homine ex probabili opinione,
nullius peccati conscio, ad sacram synaxim accedente,
consentanea Cunciis quae Scubroexio, illud ipsum exem-
Dlum referenti, ad securicarem omnibus generatim opi-
nionibus probabilibus asserendam, respondi Disputatio-
ne 2. Sectioner. ad finem Rcoula secunda, neque a Ter-
eia nostra differune quae huius Sectionis Arriculo 2. habee
selecta, de his qui verimque periculo peccati resentur,
cum instane duo Prxecepca, quae simul impleri ne
Qucant.

## Folio 371 — 167915642X:0419
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000419.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
LAATCMIL DEFEISIO.
Sea onsC Slacot est quam AFL. 2. reclat de ence
Dugustini cum sinnichio; dilterrario erudita: an ex S.
Doctore opinari in torum ritiolum lic, quod ridetur rel-
de Sinnichius, an quod ipse concendicid liceat; et necel
Parium sic aliquando. Res apud nie ommino dubia est, cui-
nam duorum charior sit de Familiarior Augultinus, nili
Forre quis dicar Sinnichio; ni fallor annis maiori, inge-
Mio durem ex eruditione pari; decricum, Auoustinum lon-
Siori se Freguentiori lectione: e tamen concendie VVen-
drochius Auonstini mencem, se verius et cerrius sinnichio
esse consecurum; quod non facile concedam. Ex hâc ve-
o disceptatione duorum nobilissimorum Augustini disci-
Dulorum, hoc commodums ad noltram caulam arripio.
Cum de Auoustini mence à Tansenio eiusque discipulis;
cum D. Thoma, cum Ectio, e Thoina Anglo, ee cum
Ecclela Pastoribus discepratur, rem ad minus dubiam,
auc rerimque probabilem, e ex prudentia tegulis, in illo-
rum parres, nos non xore deducendos, qui Pracer Ca-
Pientiam parem, ius habene imperandi: ec quos quidam
conscientix remorlus praecexune, si consticurionibus se
subiiciant, iustiores e acriores Fore, s recusent, cum dis-
lidentibus Doctoribus sandum sc pro obsequio de obe-
dienria.
Sed ad rem nostram VVendrochius regulami Racuie,
quam censeo moderandam, non essestandum probabili-
cari pari ane maiori, reipse ridetur permierere, niss oM-
cio de rltinio Aini Fancar, quia habenda magis rario est
lecuritaris opinionum, quam probabilicatis; acque hac
incerprecatione vrendrochii regulae, Facile est Sinni-
Chium cutari conEra VVendrochium: Purat Cui operis nu-
mero 364. in corum damnare opinationes, ee malé Au-
fustinum in sux sententia parrocinium aduocare lib. de
reilitate credendi cap. ZI. Tria, inquic S. Doctor, sunt
veluri finirima sibimet, in animis hominum distinctione
dienissima intellicere, credere, opinari; qua si per seipsa
considerentur, primum sine virio est, secundum aliquan-
do cum virio 3. nunquam sine vitio.
Sed excipit V Vendrochiushxc rerba Augustini aliuin
ab incerpeeratione sinnichii incellectum habere, quod
opinio ec opinari ab Augustino accipiatur alio sensu, à
eopulari ex Scholastico remoco, non pro illa asenSIONE ex
A

## Folio 372 — 167915642X:0420
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000420.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
cerortem e Academicos, cum animi habitum significares
omniho, e Forinidinis expercem assentum praebet, ee lic
372
D25F. CV. SECT. I.
ni, cum dispurat de Justicia, Castitare, aliiquo bonis ope-
reterane ve sinem vlcimum. Ira dico Augustinum dam-
nare opinionem, non mucala significatione, led spectato
Vvendrochio Arr. 6. Conca Caramuelem, rbi duas con-
Tolucam alceram; opinio relo reterri porel rel ad princi
cix reritatis aur Falsicars rei de qua opinatur: e hoc
respectu cerrim est, probaclitarem relaEAM CFCSCCTC AUE
minui, prore rarionis cestimonia quibus munitue, rni
enim est opinio, nili incheamentum aliquod enidentis ex
e recepra opinto bl aleruir, qui inigue L ivTC PATOEO
Probabilibus rationibus orta, sed apud Augustinum, CI
qui tallacibus e probabilibus cancum rationibus, frmum
Scire se putar, quod re reta nelciat: qua affectio, non
opinio apud Scholaleicos, led error dicitur: acque hoc
sentu sic Augustinus codem libro, opinari duas obseo
curpilluttum, quod de dilcere non porest, qui sibi iam
Sciro pertuasir, Emodo illud disei porelt; et per le iplate.
mericas non bene affecti animisignum elt.
Sed non Facile credam VVendrochium certius mencent
Augustini Sinnichio fuisse assecurum, rel illi ignoca fuiste
loca qua obiicit. Leaque censeo Ausustinum illa conrra
Academicos dispuratione, non masis recestisse à rulgart
significatu opinionis, quam a virturis acceptione commu-
ribus insidelium, quorum rircuces damnar re intatas,
quod scilicet in illis sistane et conquielcant, nec ad Deum
malo illius reu. Rem explico distinctione insinuata d
lticuic opinionum probabilium species, relacam rnam, ab-
Dium, rnde existie, id est, ad miencem experrem cuiden-
masis, aliis minus probantur ee arrident. Sed alio senlu
diet porelt opinio relaca ad terminum quem inspicie, de
quo Tertur: is vero criplex esse porest iuxra lesicimum opI
nandi vlum: nain opimo s probe illâ reamue, rel ad
Ecienciam ducic, vel ad cerram ee indubitaram Aidem, rel
densque ad bonam mentet, e ad probitarem. Ouid
detonltratione, vel cera ex Ade cognicionis reri, vel
manuductio qua dant du icucem; cum opinionibus ad.
su comparaci opinione prevabili, non camen omnino
haremus quae officio Faueane: Oualem diximus illius elle,
cerra, Cacuie libi colenueu patrem, quem communis

## Folio 373 — 167915642X:0421
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000421.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
SENNTCMLE DEFENSTO.
deitceretur, quod omnino non esser certus tuorum ex illes
nacalium.
Nullus erro dubitare porest, quin Augustinus approba-
sic opinionem ad hunc eriplicem rum relaran: quid re-
rocensendus est damnasse, cum pluribus locisait, opinio-
nem ritio non carere: Lam sinc dubio inspexit, ab hâc
eriplici rlu absolutam, qua impedimento esset ad scien-
ciam, ad sidem et ad probicarem, qualis inducebatnt et
detendebatur ab Academicis, qui probabilia cancum se
ctabantur; re expresse habet Cicero Academixe instau-
rator, verbis alias relacis, qua hic repeto re mendum
Quod ex praeloirrepsit corrisam: Nos qui sequimur proba-
bilia resellere sine perrinacia, (5 refelli sine iracundia
Possimus. Leaque ii omnes probabiles opiniones sectaban-
cur, non alio quam rulgi sensu, et Sgnificaru huius no-
minis communi; e cum Auoustinus contra illos agit,
ammutaro Ronikicacu abusum insectatur: sic enim adhx-
rebant probabilibus, re riam occluderene ad Scientiam,
quam nerabant posse comparari, ee 2d fidem, quam af
Pernabantur, quasi ranam ec inucilem, de ad probitatem
ac bonammentem, quia ipsimet probabilicati à seipsà se-
curicarem asserebane, quam ruli Caramvel non à lere
mendicandam. Frgo probabilicas ablolura ab his cribus
hominis bonis, quibus ex pestimo rlu cum adiumento
esse deberer, facta insuperabile impedimentum, merico
damnacur ab Ausustino, quali riciola, auc rerius omnium
viciorum origo: sed mutaro rsu her bonorum omnium
Fons perennis de inexhaustus.
Etne quis causetur hxec a me graris conficta, PFXTCF AU-
dustinimentem; alio exemplo non dissimili meam inter-
pretationem illustrabo. Cercum est damnatas ab Auou-
Atino Gencilium rirtutes, quas instaras rocat, quod cum
INIFIEREX AnE ee COmparatX, re media quibus in Demr
feramur, eanquam in vicimum tinem, eoque luo ponde
re decurrane, Ethnici rirrutum impetum intribebane, con-
sicueo in ipsis summo bono. Er hinc Auoustinus dam-
nac quasi instaras, quod cum aliquo Dei contempeu, in
iis sibi felicitarem, ee Cummum bonum, Echnici consti-
tuerent: ac proinde re loquuntur nostri Zheologi, rario-
nem vitimi Anis nedum negariue quod licet, scd eriam
Poltine haberene, exclulo quocumque ad Deum respectui

## Folio 374 — 167915642X:0422
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000422.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
37A
siciue rlcimum: primo sensu rationem vitimi habet ho-
nectas caltiraris, narura hominis consentanea, qua bru
tis praestar, ee hanc pudicirixe cum hominis natura conue
nientiam, Deum inspexisse diximus, cum casticaris pre
ceprum imposuit; nec quidquam mali habere cenlendus
est illius honestaris affectus, eriam E ex Charicaris inpe-
rio, octu in Deum non reteratur, quia aptus est refert,
nec ex affectu vilum opponicur impedimentum, ne in
Deum Ferarur re rlcimum Ainem. FTinc Theologi vocane
illud genus bonihonesti rlcimum affectus castiraris tinem
negatiue, non positiue, atque ica à Christiano amari
hanchonestarem, omni culp2 carere puro, licet maxima
pertectio accederer, s actu in Deum Cumme dilectum re.
TCTTeTUIT.
AC virtures Bchnici ira praepostere deperibant, re in illis
constitura Felicitare, viderentur Deo quali rale dicere, nec
clrare bona quae posset laroiri, iis contenei quae sibi da-
rent, quod merico summa superbix damnar Augustinus,
ec eiulmodi virtures instatas vocar, quod in Dei contem-
Peum, quaerantur. Ouid simile opinionibus Academici
attinsebane, ee cum inlticutae sinc ad eria bona enumerata
consequenda, probabilibus ica adtxrebant, re riam inde
Occluderent scientia, Adei, ec probitati.
Sed rehanc distertationem in srariam Sinnichii con-
cludam concra VVendrochium; eodem sensu ec Signitica-
cu augustinus damnac opiniones probabiles Academico-
rum, quo Scoicorum vietures, ex eodem Fere capire, nem
DC Cx abUSU GNOd CO NON FCFEFFeNE quO sua spOnte rerge
banc: Aequi Augustinus conera Sroicos, alio (que Philola.
Fhos, de rircuribus dispucauit ex communi huius nominis
signiticatu: Ergo non est cenlendus cum opiniones dam-
nac, illius nominis significarionem immurasse. FLXeC in
ancecelsum diximus dum meliora a D. Sinnichio expecta.
mus: neque enim hanc sibinoram parierur inuri, in Au-
sultino incerprerando fuisse deceptum.
Breuior ee Forre expeditior incerprerario Auguseini est,
opinionem sensu Caramuelis accipere, qua numquam
vicio carear, E accendatur Cola probabilitatis rario (u
menda in riexe regulam; nulto legis respectu, unde secu
EICatEM a PecCAIO e a damnacione habet, qua Car CL 2 L
15P. IV. Secl. l.
Pacum enim discrimen est incer bonum negariue auEpo

## Folio 375 — 167915642X:0423
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000423.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DE CARAMVELE IVDECIVU.
versa opinio prolese. Nam qui ex probabilibus Colum
adhaereclesi, ee rlcimo Aini, cerristimus est Ce prudencet
agere, nec FaIS CUTaL, aut moratur periculum: quia si quis
Tubsic error, Speculatiuus est, nec quidguam nOCCE PEO
Aneltanci e agenei, secundum rectum apperitum homi-
nisprobi, contormem ricimotini, quam iplemet Ariston
celes regulam praeseribie prudentix: _ qui sic Comparatus
est aded cerrus est, se rectecutoagere, re si fractus illaba-
cur orbis, impanidum feriant ruina, nec cenlenlus est
ex opinione probabili, Ced ex certa perluatione, practice
veraagere. Hoc sensu explico sinnichium, et in ca in-
rerprecatione conquiesco, dum iplementem Puam ape-
ruerit: nec censeo ad Augustini senlum investisandum.
quam Vvendrochius inic, riam esse rencandam.
PAR AORAPHVS OYENFYS.
Judicium VV endrochy de Caramuele es ejus Apo-
lecemate breni expenditur.
BSFY re Caramuetem detendam, quem castioa
Ccum oaudeo: rellem id mirius factum Cemoris ver-
bis acrioribus, a quibus abstinui, quancum pasta est
rericaris detentio, ne dignitarem Epilcopi omni reue-
rencia prosequendam, etiam cum est penes indigniores,
laederem: quond extera convenio cum VVendrochio. Duo
auc eria porissimum castigat in adverlario, nempe ni-
miam sui landationem, conviria in alios, argumenta fu-
rilia, quibus periculola immiscet paradoxa.
Duoad primum e alcerum capue, nihil occurrie quod
addam, a me e a Vvendrochio dictis, nili hoc rnum: in
Fullio Cui Consulatus frequentiorem, cum lui laude
commemorarionem, reprehentam à Plucarcho; qui mire
hoc ricium exasitat, ex innato in illud odio. Auidiores
Elorix qui scipsos praedicant, putat non abesse ab illorum
tabie, qui ex tame malesuada, Cuas carnes mandunt e
vorant. Cxterum prae Caramuele modestisimus habere
Porest Cicero, et dolendum ommino est Theologum in le
commendando immoderatius asere Erhnicis, POetS a
Crammaricis, ranae sloria, re Hierourmus loquicus ri
A2 iiis

## Folio 376 — 167915642X:0424
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000424.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
lissimis maneteris, quordnt rius le Crmbalum munat
praedicabat. Sed placet audire ex illa genre alcerum am
co se laudanti rescribentem, is est Politanus quem passim
Frasimus politistimum rocar, cgo modestissimum censeo,
e hanc apud me opinionem comparauie rerbis quibus
Caramuelem ipsique similes pudore atticiar: Hoc, inquit,
non indicium de me, sed studium porius in me, ac bene-
fieium incerpretor: neque ita mihi sum inexploratus, ve
ribi amicissimo homini, acque ob id minus interro iudici.
plus de me credendum statuam, quam ipse mihi. Nisi me
forte ita ludie illa Poecarum amabilis insania, ut num-
quam congrediar mecum, numquam de terso in pectus
maniicum reuocem. Ouod si Poericem sequitur velutom
bra corpus, cacus ille amor sui, qui plerosque infatuat;
fateor iam nunc piset me, candidatum Poetices haberi.
tam ingrata vice, tam tristi C5 paenitenda mercede.
Elic locus verbum illud SCrIpEUEX IN MENTeM FCHOCAES
Frubesce Sidon ait mare, id est, ex interpreratione D.
Cresorii, riris Deo Cacris pudendum, collarione lui cum
hominibus Eaculi, quod incerdum storix sine auidiores,
_e ad rana maiori aeltu FeTANEUE.
VVendrochius relato Caramuelis encomio, adularionis
Pane putentissima, quod Apoloremari inscriptum elt no-
minc Parrum Carmelicarum excalceatorum Collesii
Cierensis, in hos acerbissime inuehitur, nec dubito, quin
mericas paenas darent, si adeo projecta adulatione se Foe-
daNenE (eE VE Catera Omittam srauiOTA) D. Thoma ad.
dictistimi, perpecuos se discipulos protcerentur, homi-
nis qui communem Magistrum asperratur. Sed inde
non lenis suspicio animum pullat, hoc elogium perinde
commenticium esse, ac illud quod CapucinOrum ExPTO.
vincialis nomine, suo astuit, de praetixit Opusculo Ama-
daeus. Sulpicionem auger stilus, qui Caramuelem Capit,
aut rerius larrat ve Lucretii verborear: quare verius re-
puto, ab ip(omet laudaro viro culum, et Parribus Carme-
licis insciis Apologemari adiunctum, quod iam ip(e per-
videram: de miror Vrendrochium emunctioris naris
hominem, id non fuisse subodorarum, et hoc crimen
quod cerre oraue es, conjecisse in riros reputoinlontes,
quos ex ea opinione, quod sine authores huiusmodi elogis
miserrimos monachos appelaE. FGO BCaEOS RCPUTO, e aB.
e 2 =10 2d 2. 2 a0 40

## Folio 377 — 167915642X:0425
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000425.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DE CAR AMDELE INDTCENM.
huiusmodi adularionibus remoristimos, sicur ab illarum
causis. De lucubracionibus Caramuelis iudicium Vven-
drochii liberum, nec in eorum sequi relim, nec postum
aut debeo resellere. Id sentio eruditionem, illi non decse,
Led minime recoctam, e ingenio ralere, cui non par ad.
sic indicium, nimiaque sui Aiducia quasi popularis aurx
securum, nihil cimere aut forre curare eruditiorum crite-
ria, quibus prope infinicam centurarum mareriam Cup-
Deditar.
Flaec de auchore VVendrochius. IpTum rero opus à
copire ad calcem mendosistimum, de in illud sponsiam
inducendam pronunciat; quod plura in le receperic, quo-
rum nec praelticerit rel rnum apicem. Promilerar opus
apodecticum insistens demonstrata dialectica, C5 rationi
bus municum, quas certo sciret d nullo morcali solui posse
onde sibi legem indixerat sedatissimo ac vebanistimo ani-
mo, et calamo argumentandi. Sed adeo proposiri im-
emOt re semper in ore habeat luculenta conniria, de
adversarios suos cum mitissime eractar, harericos appel
ler: Id mirum, rerborum rbique Humen habet, arguinen.
carionum rix surtam re meriro in illum cadat Capientis
dictum, ventus, C5 nubes, C9 pluvia non sequentes, vit
floriosus, E5 promissa non implens.
Fria demonstranda sulceperat ex regulis, quas Theo-
logix Pundamencalis pasin 2 138. Sibi aliisque Praeseribit.
Primum deesse satis idoneam authoritatem, ad probabilica-
rem sententiae D. Faenani: Pro qua reculerac Augultinum,
Chrrsoltomum Bernardum, Thomam, Scorum, anri
quiores Scholasticos e Canonistas. De his omnibus ne
quidem rnum verbum hiscie, eantum D. Thoma locum
CauSatuE obscurum eRC. Ex recentioribus in PaTIONOS
aduocauerat Facultarem Lonanienlem, Episcopose Bel-
sio duos, et Gallix plures, quos omnes excipit, lanse-
nictas esse. Non poruic tucilius ad caulam respondere, nec
melius mereri de Pansenictis, in quos gloriatur se primum
omnium bellicum cecinisse, re quas inflixisse plagas vide
Batur, Canaverie adiuncto illis cor illustrium deFentOrUI
Caeru. Videric isitur an quod primum promilerat absol-
verie, se Pagnanum sufficienei auchoricare spoliacurum.
Nec maois alcerius proxolicicenax, aue promis me-
mox est. se adverlariorum argumenis relponlurum.

## Folio 378 — 167915642X:0426
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000426.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
175
quod neguidem centaut: quare Vrendrochius quu
cum Reciculum his verbis clesanciltimis ex iuxca veclu
concludic. Incentem rationum authoritarum que numerum
conserit Fagnanus: ille omnia dissimulat (5) vix unam aut
alteram artingit: vociferatur, clamat, syllogismos texit, de
respondendo non coeirat. Ouid illo homme facies, qui plenis
boccis aduersarium se obtriturum minatur, es illum ne
adoritur quidem.
Forre superioribus pollicirationibus Lectorum expecta-
cionem Frustratus, implebie cerria demonstrationum,
quas scit (olui pose a morcalium nemine. Ba rero libera-
licare illum haber Vvendrochius, reh hanc postremam
legem, e promissionem obseruet, rlerd priores sic remil-
surus. Sed ab ictâ, quam a caereris longius abest; singulas
eius argumentationes expendit ab Articulo 6. ad h-
nem rque Sectionis per plures Arriculos, quibus nostris
habet consentanea Capius, incerdum diverla, Pauca COn
craria: Paris Fuerit annocasse illius, nostra que disputario-
nisloca, gnibus eadem Caramuelis paradoxa, quilque
nostrum impusnat.
Arriculo 6. ad incudem revOCAE, qua PrOFCRE Cax2
muel Theoremata rorius disputarionis fundamenta, unde
luasargumentationes depromat Fpistola 2. de probabil-
caris aurhentiex, de rarionabilis notione, qua ommia
VVendrochius Aeticulo 6. accurare expendic, noS reto
Epistola ad Caramuelem, ec illius 2. Epistolax examine:
nonnulla admilcer de ignorancia invincibili discucienda
Arciculo lequentis
Convullis fundamentis à Caramuele ad cocam dispu-
cationem iactis, mulras deregit hallucinationes, quarum
Primam AFc. 7. de probabilitace absolucâ, ee relaca in(-
nuavimus, Parasraphoricimo. VVendrochius probabt
licarem rule quid relatum esse ad menrem, cui res proba-
bilis est, qua possic alterimagis, aurminus probari, vel
omnino improbabilis rideri: acque hine leui brachio de-
licit machinas arsumencarionum Caramuelis, ex delectu.
opinionum variis gradibus probabilium, quas curo le
quuntur Summi Ponrisices. Cardinales, Iudices, ec.
Peccare enim ait Caramuelem paralosilimo, à relaca pro-
Babilicate ad absoluram: unde concludit expeditam ration
nem exsumandi omnes aurhoricates Caramuelis inprom.
1de. lV. 8EC1. 1o

## Folio 379 — 167915642X:0427
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000427.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DE CARAMVEEE IVDTCIVM.
peu esse, recum dicitur, circumteruntur decisiones Cat
dinalium incer se oppolicae tancum ipsis probabiles: Erga
cancum probabilibus reuntur ad Ecclesix reximen, ea-
dem est arsumentatio de Summo Pontitico, ex minus
Probabili opinione dispenlationes larsiente: Ad hXC
VVendrochius apage ridiculam consequentiam; nunquam
ne incelliges, opinionem quae probabilis cancum, non-
nullis auchoribus risa est, cerram rideri poruisle his Pon-
cificibus. e Cardinalibus, qui ca vsi sunc: NOS. FusIuS ee
operosius ad ilta respondimus Disputatione 2. Sect. 5.
arc. 5. _ aliis locis.
Aliam Arc. 8. decegir Fallaciam, qua pro eodem Cumin
tur habere opiniones, e lequi, Ceu ad rium reuocare opi-
niones rancum probabiles: hoc perrinet ad differentiam
opinionum, quarum assentus, quond speculacionem nihil
habear mali, quamuis rsus sic periculossimus, re demon-
Stracum est Pagina 17. Prioris Parris, d hac posteriori
Passim, praecipue Dispucarione r. de sensu recentiorum
Fhomistarum quoad delectum opinionum. ETinc obler-
nac Vrendrochius, habere opiniones probabiles, omni-
bussine exceptione convenire ex innatâ ignorancia, id
lolum ambigi, an qui aliquid tantum probabilicer licicum
Dutac, etiam s rix curx copia supperat, possic illam opi-
nionem probabilem sequi, e ad rium rcuocare, quod
nunquam factum nis lesem pro se habeat. Ejuldem fere
generis est certia hallucinario Arriculo 9. retucara, qua
obiectum probabile rel dubium, cum opinione probabili
contundicue: cum camen diversissima sint, e de obiecto
probabili ac summe dubio, possit certus haberi astensus,
ee rlus ex principiis quasi exerinsccis prudencix: re cum
Duero moricuro bapeilmus dubix mareria, quia certa
decst, velxoro remedia probabilia admouenrur, quod ex
Prudenciâ melius sc probabilibus rei, quam nullis. De que
hallucinacione innumera diximus et ex professo im pugna-
ta est prioris Partis DilP. T. Sect. 4.
Aronmencum Caramuelis ex rariis incerprecationibus
Scriptura, e grariis quas Deo agune Sancti vro beneticiis
dubiis, concemnit pocius, ec meriro VVendrochius quam
Toluat ArT. 20. nos exactius respondimus priore parte
Pasina 355. Nihil dici porest erudicius auc prudentius
s quae respondet ArT. 12. Theophili Rapnauci e C aF4

## Folio 380 — 167915642X:0428
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000428.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
380
DISD. IV. SECT. F.
muelis argumento e Conceptionis BuIIa pro actruendd
Probabilicare reperico: nos breuius e parcius, ne velmini-
um laederemus reverentiam decretorum, quibus set
huius silentium nobis indicitur, sed ea Palua difficultatem
exhauriunt, qua eadem parre priori habes P25. 216.
DuOS AFE. F7. Cragitac errores, auc re loquieur ineprias,
de impolico à Caluistis oncre Contectariis, sequendi opi-
nionem, quamcumque vel minimum probabilem, de de
exemplo; pueri invincibilicer ignorantis molliriem esse
Deccarum morrale; quodirem affert ex dissidio Domini-
canorum, et Franciscanorum, an rna rel duplex insit
malitia Furto rei Cacrx, rel in Ecclesia admisso, respon-
lum est accurare Epitola prioris examine.
Mirum quancum exagitet Arric. F4. prodisiolam et
re loquitur Caramnelis cemeritatem, et insciriam, in
Cacholica Propositione damnanda D. Pagnani, Si Adam
non peccasser, an Chrictus incarnandus Fuisset. Ouod Ca-
ramuel objicit D. Fasnano ex Theolosiae impericia, quals
exorbitantem se implicantem quaectionem, quod igno-
caric distinctionem incer verbuni arernum, d Chrictum
nos contenti examine prima Epistola ad Ainein D. Fagna-
num in CuTO DOnere D. Achanalii exemplo, qui Christum,
dixerit incarnarum. Plura addic Vvendrochius ex scri-
Deura, 55. Parribus, ex Conciliis, quibus hanc loquendi
Formulam Christum Fuisse incarnatum, It apCrrC _ CrU-
dice probat, ve meriro Arriculum concluserit, singulari
Dei indicio factum, et in hunc tam crassum errorem, non
modo Exiscopo, sed quonis indienum Theoloso, incideret
Caramuel, cum maxime Dialectica sua consisus, Fagnano
Eloriabunduo insultaret, es Theolosiae inscitiam expro:
braret.
Tandem AFE. Z5. Cres graueS lapsus notat in Caramuele
a nobis obleruatos: primum de puero post baprismum
crepeo a barbaris, et omni scclerum generi innuerito,
quem non dubicat etiam si acheus; rixerir beneticio proba
bilicarum; Caluum Fore Ade bapti(O FCCCDFZ, & PCF 10-
cam rical ua,  quo porrencoso paradoxo vide
Secundus laplus Catantucus a V vendrochio castisa-
tus, Perriner ad Cocentionem P. Pauli Cum P. PEEEC
de qua nos Tulius Dispurationis 2. Sect. 5. Pagina 29F. PO
Peima Parris pasinam 210.

## Folio 381 — 167915642X:0429
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000429.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFENSIO AIERCORT.
Stremum denique de Perro Clemencem sibi in successo-
rem deligente, praecer ea, quae diximus pagina 353. crudire
obseruat VVendrochius, hanc delionationem 2 Car2-
inuele deprompram ex libris Apocriphis, a Actiria Epi
Pola Clementis, ee Pleudodamaso, quibus quasi pFO
batis auchoribus reieur, id que magnae imputat imperitix,
eopraecipue loco, quo in Baronium rirsam censoriam
Caramvel alsumpGc. Flac pauca de mulris inquir Car2-
imuelis inepriis, e dogmatibus, ad specimen decerple,
quae voluiannotare, re Lector agnolcar, nos pluribus
Vvendrochio consentire. Sed non eAt futura Perpetur
concordia: Mercorum acrius inlectanti, relpondendum
eltmihi, ex duplici iure communis instiruri, de singularis
amicitia, quibus adde aliud multo anciquius, ex ludio
vericatis, quam in Mercoro ait se deliderare Sectionis
Primxe, AVL. 3.
ARFZCYLYS OYARFYS.
Vindicatio Mlercori.
GTNHECHIO ee Fagnano lenius cenforia virs a Percustis
Ldquem illis certium addiderar Vvendrochius commu-
ni ec per honoritico nomine donacum Mercorum, paulo
aerius excipit; et quali medio loco, hinc Caramuelem,
Inde inter duos superiores constituie, minus istis honori-
tice, minus etiam illo acerbe habitum. Dui nuper prodiie
ex eadem ofticina re creditur, ee persuadecstili elegantia
atque erudicio, libet de Perpetua Fraditione, et Ade Fucha-
ristiae magno pplausu exceptus, hererodorum cui respon.
dec, eadem humanitare excipit, qua nostrum MercOn
rum ex quae ibi Gallico idiomace, hic Larino perinde
eleganti rebanissime, sctibit Ce in adverlario obleruare,
mulcas ingenii e nacurxe dores, omnia denique illis
abunde donac praecerrnam rericacem, quae non cam ipso-
rum ricio desic, quam iplius rei. Opporcune et Paelicius
quam credebam, rericarem MercorO alerturus, et Perin-
de in Vvendrochio, re ipse in Mercoro desideraturs, de
vericare disserrationem pexmili, magno nobis adiumenre
Fururam.

## Folio 382 — 167915642X:0430
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000430.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
st.L1.
S
PAR A CR A PHVS LRFM VS.
Summa objectionum leniorum es prima depulsto
de lece libortati aduersd.
DErea, quam hac Appendice instauret; argumenta
 VVendrochius, obiecerat ua Epistola cenloria Doctor
Parisiensis quem alium à se videtur innuere Vvendro-
chius: cgornum ec cumdem puto, nisi quod Forre plu-
res in commune, huiusmodi lucubrationibus, qua singu-
lis diebus elegantistimae prodeune, caciro auchorum no-
ine inCUMBaNE, aEque Ita PaFrILIS InEeF MUIEOS LaBOF,
locum dat innoxie Familiaribus aequinocationibus istis;
quastamen innato odio; e Cummo simpliciraris Chri
stianx amoreinsectantur. Sed rix ipsi Cuas censuras estu
serent, de aliquam Falsi nocam e suspicionem; nisi pol-
Sent communia opera, Paluo candoré sine reritatis nOx2,
cum aliqua etiam modestia lande negare sua esse, id elt
ab se rio qui cum loquirur, fuisse lucubrata. In Lalio
tirata est antiguitas hoc amiciria, de modestix exem-
Dlum, re quas domi, ec in bello selterat Cummâ pruden-
tia, et Forricudine, res praeclarissimas, in amicum Scipior
nem reterri rellet, nulla aur modica in iplum consiliorum
auchorem, de laboris locium derivatâ sloria: _ quaS VTeF
que domi scripserane, comcedix Ferencii Verna primum,
deinde Liberrini nomine cderentur. Non dissimilem no-
Aro saeculo cum suis Familiaribus iniiir Vvendrochius,
consiliorum et operum in scribendo (Ocietatem: FOrrC
cum Terenciani Ayli puriEatem XIUIENEUE, _E (CAFCANE
Calibus, puduisset se modestia rinici ab echnicis, in quibus
nullam agnoscune reram vircurem, ab omni vitio inta-
ctam. Sed cum maximae erudirionis, ee leloguentix, con-
sequuncur gloriam, dum rideneur effugere: nam sicur in
chorolingulorum, inquic Seneca, latent de omnium ap-
barene roces, ita in hoc concentu licterario, communis
induteria, de laboris laus, in sinsulos redundat: nobis rero
huiusinodi adiutorio desticuris convenit, quod de reda-
ctis ad inopiam scribir idem Seneca, omnes misereneur,
Memo LuCCUExIE.

## Folio 383 — 167915642X:0431
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000431.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEF ENSTO MIERCORF.
Sed ad rem accedamus. Ouisquis ille Fuerie PaFis
ILL
Doctor, Arlo simillimus V Vendrochio, mulca, quae in MCF
cororeorehenderat, hac 2. exercicatione ommisit. ACerri
me dispucarum fuerat de mente D. Thoma Duodlibeto 8.
AFF. T3. an eo loci, his verbis quae sunt contra lesem Dei
non excusantur à peccato, quamnis non fiant contra con-
scientiam, exeluderet D. Thomas omnem iuris naturalis
ionorantiam, quxe a Deccato exculet. Ita elle concende-
Bac Doctor ille aroumentis prima parte p29. 30r. relatis e
Toluris ex MercOrO, ad qua ne rerbum quidem VVen-
drochius. Purarem id factum brevicaris Audio, e quod
VE PEXtAEUE AFT. 7. non liberet cateras Mercoriana respon-
sionis minutias persequi, ne scrupulosior illa dilicentia
molestior esset lectoribus, quam eratior, praserrim, in quit,
cum ille libellus vix alpestransierit, (5 propter ipsius ma-
terra salebras, nec cis alpes credat valde teri. Aut FOrte
quas intertas Epistola cenlorix, rocabat demonstracivas
aroumentationes APF. 3. Lectores esse connicturas; non
aubicabat.
Sed aliud mihi suadet disputarionis series. Sentit VVen-
drochins duo demonstrata à MCrCOTO, primUm CO AFL. 13.
D. Thomam agere generatim de ignorantiâ legis, posi-
tiua non exclusâ, quam nostra interht scire, de cuius sen-
lu vix delint dubitariones iniectae animo, rel ex dissidio
Doctorum. cum est policiua, vel Cisc nacuralis, ex (0la
Cynderesi e conscientia, quae non paritur nos dubitare,
minime aliis facienda, quae nobis heri nolimus: arque in-
de consequiresulam de reraque lese communem: de cum
apse VVendrochius leris positiua ionoranciam admictat
quae aliquando exculet, sentir rir acurissimus hac lesirima
Incerpretatione Mercori, confractas elle luarumm demon-
ltrarionum machinas; ee pro ingenito candore noluie
Conera Mercori lolutiones ricilicisare. Acque huncmeum
Censum contirmat aliud apextius argumentum: Respon.
derat MercOrUS, Ce admilisseignorantiam iuris naturalis
de Fornicatione mala, ex hxpothesi a D. Thoma constim.
Ed F. 2. guaest. F9, aFF. 5. _ ex illa disputasse: Id poruic loci
cirari lectione explorareV Vendrochius: e cum luis oculis
non credere minime raleret, nec quam pra le Praeteri,
Probitas e ingenuitas pateretur, de re adeo aperra dilce-
Ptare, cacere omnino cacuic, acque hoc silentio agnouit

## Folio 384 — 167915642X:0432
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000432.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
307
1dV. IV. SFCT. I.
D. Thomam in eademm naui cum MercorO verlari, ac
proinde luas de illius mence demonstrationes omnino
concidisse: aur quo ex Mercoriano libro srauius le ofen-
Tum, Sraniusque Lectores oftendi pollé aic, subinde à
S. Doct. manule profectum scandalum, et ideo ad illius
aurhoricarem qua se rucum putabat Mercorus, nil digna-
cus est respondere, eoque silencio qualibet cubâ altius d
vocalius inclam auit in D. Thomam cadere, haec qua I
Mercorum seripsiE. Fg0 vero, inquic, nescio urrum masis
mirerhanctam indionam Christiano sententiam; quocum-
quo eandem modo probabilem religioso viro videri po-
suisse
Nultum purofore Lectorem adeo obculx naris, quin
Sentiat tam arroci centura in Mercorum, ex hypochesiD.
Thomae disputantem ipsummet S. Doctorem nOtaKI;
cum nullo verbo Magistrum a discipulo seiunsat. Neque
Sileneium de D. Thoina locolaudaro; exculari potelt ea-
dem, quam peaecexie de Mercori libello obicer cancum
perstricto causd, qund ob inculrum ca horridulum scribendt
senus (9 materia salebras, nec oltra; nec cis monces credat
valae teri ( quamuis eius nocarum editiones quatuOF
aequec.) Licet enim D Fhomae libri prae VVendrochis
Seriprorum eleganciâ Cordeleane, pollunt camen paria
cum illis facere, seu crebris editionibuis; seu nocturna et
diurnâ lectione, qua cis e trans montes, ee rbique sen
tium ceruntur, de revoluuneur. Sed obmisss verborun
aculeis, quorum vix instior ilto locus occurrar, ex dictis
auc porius ex Vvendrochii silencio duplici, de interpre-
ratione Aericuli T3. e hypochel a D. Fhoma depromipran
lemovendam à nostra dispucatione eius Epistolx parrem
Pracipuam, qua adeo accurare e apodictice Mercorum
eius articuli incexprecationem à D. Thomx legitimo len
Tu, recessise contendebac: dum enim cacer ad responsio-
hes Mercori d nobis relatas, agnoscit se S. Doctorisimen-
tem assecurum non fuiste: aue quid sen serie nihil moraris
cum eadem qua Mercorum censura involuat, à qua
rerumque pro ririli conabor rindicare, rbi leuiores ob.
jectiones omnino duas, de Aceritione, ee de lese non
indequa que bona liberrati nacurali, depulero.
Acque re ab hac postrema incipiam, Vrendrochius
Socundo sua centurx nodo, restatus fuerat se aesreFerre, à
MCTCOTO

## Folio 385 — 167915642X:0433
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000433.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
D EFENSTO MIRE CORT.
Mercoro Seripium 3. Parris Aer. 2. lesem libertati huma.
na quodammodo aduerlari, nec rndequaque secundum
Sebonami, nili suppolica pronicare hominis ad matum qua
legibus hominem, Ercuri furiolum Funibus ligari conve-
Miac. Acproinde lesis reilicarem; non esse pensandam,
Denes bonum libercaris, sed in ordine ad bonum rniuer-
Pale: neque laristacir solurio Mercori (e id scripsille de le-
sehumana policina, qux sic immediata resula actionum
humanarum, non de lege xterna. Sed inltat VVendro-
chius le Mercoro mencem Cuam incerprecanti crederei
nec camen sibi hac responsione Pacissieri, quod lex illa
immediare directiua actionum humanarum, non alitera
diuina diverla sit, quam quomodo res obiectiue coonita
aFormali cognicione; imo nihil aliud sic, quam cosnitio
legis aecernae in mente corulcantis.
reab hoc nodo exoluerem Mercorum, relponderam
Prima Parris pagina 207. dictum illud à P’aulo deprom-
Deum, ac proinde verum esse, aur Falsum quod ApOlto-
lus muleis Epistolis reset de lesc Molaicâ, qui perinde 2c
Mercorus instanti noua inpetatur. Nihil veco protun-
dius, aut eruidicius est illa obseruatione. Nam cum debili
auc xegexe liberrari hominis, imponicur leois maxime po-
Siiux onus, quod non uc ferendo; cerrum est illius legis
reilicarem, non esse meciendam ex Colo bono libertatis,
cui ridetur noxia, cum sic occalio mulciplicis lapus: Ced
inde mulciplex bonum exursit, illud porissimum quod
Pausus nocat ex Frequenri casu in peccatum, hominem
experiri suam infirmitarem, sibi diffidere; se dericere, cu-
rari superbiam, ex aegrum hominem cogi; read medicum
e Adem redemproris contugiat. Adde nec MercOrum,
nec Apostolum, agere de lese iuvance, led de iubente
eancum. Onorno verbo excludicur nona obiectio de le
SCXTeENE; guxe re docet D. ThOmaS T. 2. QuaeA. 93, aFI. 6.
hoc praestac humianis e poliriuis, quod ilta iubendi rim
cancum habeane: et ideo ad hiominem rarionis compo-
cem dirigantur, cui praluceant signiticarione e cognitio-
ne boni agendi auc vicandi mali, quam rnam sraciam
moralem Pelagius agnoscebar, camque ad legem reuoca-
bac, ve neque aliud praerer legis auxilium à Pelagioad-
mieri, muleis contendie Augustinus, quamnis liberalis
mus ester cogicationum bonarum: quod alienum est nOM

## Folio 386 — 167915642X:0434
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000434.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
munus obit, cau(ae Physica, et Moralis, primum senus
cionis experres, quo Mpetss genere Chriltus rentis e ma-
i dominatus elt MacaL B. Fx quo loco Flieronrmus
COMMICHTALOMHIII AIC: Nos intellicere; quod omnes
creatura senriant Creatorem, non errore Hareticorum, qui
omnia putant animantia, sed majestate conditoris, qua
apud nos insensibilia, illi sensibilia sunt.
Sed praerer hoc causxe efficientis muniis in omnes crea-
curas exercitum, aliud obir lex aererna, in rarionales, Pr
cipiendo quae implenda sinc, aue fugienda. Vrrumque
modum addic 5. Doctor eodem Arriculo in malis itmper-
fectum esse et quodammodo corruprum; quia inclina-
eio natuxalis ad rirturem ri legis xcernx omnibus homi-
nibus inserta, prauis affectibus imminura, de lumen ra-
tionis obscuracum est: in bonis aurem inquie reerque mo-
dus perfectiot est, guia cognitioni naturali ad bonum, ad-
dicur fidei ex Capientix lumen, de inclinario ad rirtuLem
gratia donis robOratur. Acque ita boni quoad rerum que
munus, subduneur lesi aeterna, ab illâ hauriunt coeni-
tionis lurrien, quo ritam instimune, ee res perasunt luas:
ex eodemi Fonre excipiune rircurum omniun semina, de
dona gratix. Sed addic quid quid hacum malis desic, nOn
Proprerea subduci à lege arernâ, nam quinquid agendo
ab illa deticiat, patiendo suppletur; ee poenas dant praua-
ricationis d lese xererna. Hlinc Augustinns libro L. de Li
bero Arbierio air: Justos sub aternâ legeasere existimo:
Ec libro de Carechilandis rudibus dicit: Dens ex insta
miseria animarum se deserentium, convenientissimis lesi-
bus inferiores parces creatura nouit ordinare. Hoc iplu
Fulius se elegantissime prolequieur Bernardus Epistola IL.
ad Caxthusianos: Hoc quippe ad arernam instamque le-
rem Dei perrinuit, vr qui a Deonoluit suaniter resi, pa-
naliter à seipso receretur: quique sponte ineum suave, (
onus lene Charitaris abiecit, propriae voluntatis onusim-
portabile pateretur inuitus. Nro itaque modo aeterna lex
fuertinum suum, (5 posuit sibi contrarium, C5 rerinuie
subjectum, dum videlicet, nec institia pro meritis lezem
easit, nec tamen cum Deo in sua luce, in suâ requie, ite
+5P. IV. S E CF. l.
solum à Graria, Ced etiam à lese xeternâ, quia ve oblertiâe
S. Doctor eiusdem quaectionis arr. 6. lex xcerna duplex
CHICIenEIX exeFIE IN reS OMIHES CFCAFAS, etiam viEX et Fa-

## Folio 387 — 167915642X:0435
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000435.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFENSFO MER COKI
sua eloria remansit. Ieaque malus qui noluir agentiume
ordine Care, ad ordinem patientium delabitur, nec legis
aecernae fines exic; quia cum rniverlalissima sIC, e effica-
cissima, rerum que ordinem cacuir e complectitur.
Si, VVendrochius relit obtinere; guamrrget, compa.
rationem legis xcernae cum quacum que creaca e policiua.
necesse est vicam que relic, xque parere e ralere, iubere
limul ee iunare, seu lucem dare, e rires efficacissimas. Si
vero icta munera sejungat (quod omnino necellarium
est) boni consulac à Mercoro dictum, sine noxa legis
aecernae, interdum lesem liberrati arra ondequaque bonam
non esse, quod praeceptorum onus imponat, nec illi fe-
rendo rires suppedicer; rerum que praeltat lex aeterna, pri-
mo tantum onere defungitur lex policiua, acque hinc
relponlum est tori Arriculo 3. renihil opus sic minutatim
singula expendere.
PAR AGR A PHYS SECYNDYS.
Responsio ad alteram obiectionem de Attritione.
EHBROCHES certii nodi obiectione 24. de Torius
Epistola postrema, dixerat: ridisse quibusdam
vehementet displicuisse, quod quodam loco nuperam de
attritione doctrinam, quam suo tempore ipse Suares, nec
multum communem, nec valde antiquam fassus est; sic
invaliuisse praedicet, ut jam aliam improbabilem habeat;
quod inde commissum aic quod probabilitatem oxinionum.
nimis ex aurhoritate recentrom Casuistarum existrmet Mer-
corns. Ad quxe responderiple: Atrritionis obiter memi-
nisse, eo permisisse ex lese dispucantium, idoneam esse ad
reccatorum veniam, adjuncta absolutione sacerdoris: Ita
re relponsionis à le dara senlus lic, vel per re Caluicta
opinio de Aecritione Cufficienei, ad remissionem peccato-
rum, communis est, e iam invaluic post Fridencinum
Concilium; _e Cita Cic, Cumus exrra Thelim: rel adhuc
lis et sub indice, ec cum nego cum Cola Aerririone Posse
quem quam accedere ad Sacramencum Poenirentia. Flinc
Vrendrochius aic: Mercorum non obscure indicare re-
tentiorum se hac in parre placiiis adharere. Sed moruut

## Folio 388 — 167915642X:0436
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000436.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
588
ipsi libuerie, (b hare ctroears poluerit. nostet es, aso
maxis in dies descuratur.
rum de Accricione, non ausum prae ignauia proterre quid
Tentiret. Eius nomine respondeo: nec ab illins mence
eredo me recessurum. Si Aerricionem quainque etiam
naturalem, ex solo meri mali cemporalis, neget Paris
idoneam esse ad veniam peccarorum, etiam adiunctam
ablolurioni Sacerdoris; illi omnino astentior: et probo
quaecumque priorum editionum Nota 2. ad Epistolam 9.
e Posteriore editione Noca 3. ad Fpistolam 20. conserie
in hunc errorem, qui vere haeresim Capiat. Si rerond
absolucionem ralidam, neceslariam putei Concritionem,
examore Dei super omnia dilecti, nec conterri posse Sa-
cramentum, reniamque peccarorum, contendat Aerri-
tione seu dolore peccacorum, ex virture Spei Theoloxica,
aut infusa Justitia e Religione, vel quacumque aliâ rit-
ture Christianâ, a Charirare distincta, aperre dissentio;
camque sententiam non credo negacurum MercOrum,
cerram esse ex curam, re breui hic a ralidé, aduertus
Vvendrochii suspiciones, aurcensuras, probandum sul-
cipio.
Dispucacionis de Religione exordio videbar alteram in
recisse non necessariam, de duplici genere rirturum mo-
talium e supernaturalium; d veriusque illarum generis
eriplici ordinc. Sed eo prauideram nos deducendos, re
nisi praemista fuisset, haec de riecurum distinctione dispu.
tario, hicnon liceret omnino praecermicrere. Nihil enim
Pollumus promouete, nec nosse, de Actritione, de lesc
acernâ, de inre nacurali, et de peccaris ex illius ignoran-
tin dissertacuri, nisi praeiret de harum rircutum notione;
et distinctione aperta explanario: his rero constituris;
axima lux acceder nostris ad VVendrochii nouas obie-
ctiones responsionibus.
Id vero non esse Commentum aliguod Scholastico-
tum, dari vircires infulos, Cupra morales sudio noctro
Parabiles, quae sine reluri oracix supellex, ab illa (Cu X
F5D. IV. SECF. I
sibi videri, ait,   ersa constassoima, cerrissimaque
aduersariorum: Cum eo aperrius contra deceret huic do-
etrina testimonium praebere, quod aduersariorum factione
Sed male omnino surac reneroeus ele

## Folio 389 — 167915642X:0437
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000437.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DEFENSTO NIERCORT.
Charieare distincta, praecer aperrum apostoli restimo.
nium Fidem, ex Spem, à Charicare seiungenris, de Fria 
dem cum illa rircurum constieuentis, Tradicionem este
Ecclesix ab ipsis Delagianis excepram, luculenter probat
Lansenius primi Fomi Lib. 5. per multa capica, ab effectis
huinsmodi donorum lupernacuralium poltinis, nosarinis,
absolutis, aue relatinis.
Flinc distinctioni rircutum tum à Charicare (quae Tan-
Cenio est gratia Canetihcans) cum ab inferioris naturx orn
dinis habitibus tionis, duo alia Fundamenta adiungo per-
Inde cerra: primum quamque rirtucem cuiuscumque (IE
generis, aliud nihil esse, quam boni quod inspicit, unde
Speciem haurit, affectum efficacem: vnde non lolum de-
siderium ipsius boni absencis, rel de praesence saudium,
Sed oriam mali cum hoc bono pugnantis, aftectus odie
rniversim e dolor existat, cum nos illo riciari concingir.
inde consequitur Aceritio ad quastionem pramicrenda.
Commune enim omnibus rirturibus est odium peccan
sibi aduersi, rnde dolor et retractatio nascitur, cum ad-
missum fuerit, sed origine, nobilitare, de moriuo differe
a Concricione, eadem plane rarione, qua careras rirtures
a Charitare distinximus. Nam Contririo est operxpre.
eium Charicaris, (cu odium et dolor peccati, ex Deo (U.
Per omnia rarione Cui dilecto, cui id inali genus aduerla-
EUT. Recricio est dolor peccari à quacumque virture, qua-
tenus bonum a se inspectum laedic. Vnde Constat, AEErI
tionem rniuersim in omne genus viceutum referri posto,
quacenus dolet de bono laelo, hieut de eodem adepro gau-
Elis peamissis concedo primum VVendrochio, quam-
dere Tolet.
cumque Aerritionem seu restaurationem violacxe leris di
vina nostris peceatis, a rireucibus nacura e Audio nostro
compararis eliciram, imparem esse, eriam adiuncto Sa-
cramento Panicentia ad remittionem peccacorum, de
quibus ex huiusmodi principiis acrerimur et dolemus:
quia Sacramenta à Christo insticuta, nihil iuvane, nec
quicquam conferunt, nisi accedamus cum apparacu vir
curum hominis Christiani, qua fde regancur, non lolo
hiomine nacurali.
Concedo hominem pluribus diversi generis, luxuria,
sumoniae, derractionis ieum, Eultr ad Sacramenea P∞.
2

## Folio 390 — 167915642X:0438
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000438.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
390
DIsF. IV. SCCI. 1
nicenciae accedere, acrriti us rlris v. or. Calt
caris, quae doiear membrum Christi, peccaco luxuria la-
ctum membrum mererricis: quia dolor ex illa curpicudi-
ne conceptus, Coli Christiana casticari aduerCatur, nec ad
odium peccari simronix, aur decractionis perrinet; quo-
cum tamen ad reniam aerricio necellaria est, ex dupli-
ei regula cerrissimâ, iniuriam Reri Deo expectarione re-
nix dimidiacae, d omnium lechalium, aue nullius con-
ferri remissionem. Fis ad de nullum condonari, cuius
non praecesserir deceltatio vere Christiana: neque enim
Deccata rila cordonac Deus, nisi nobis displiceant, non
quomodocumque, sed ex moriuo supernaturali: nec cum
Deo grariam possumus inire, nisi omnibus peccaris letha-
libus deleris, quorum si vel minimum supersit, impedi-
mento elt amicirix Ceu reconciliationi cum Deo: Fr∞O
recractarione d displicentia opus est quae ad omne genus
Deccatorum perrineat. Er cum acrricio ex casticate rnum
luxurix speccarum decesterur, nec sele ad alia, quae curpi-
tudine huic ricio singulari carene exrendac, non estidonca
e sufticiens ad remistionem peccatorum, etiam adjuncto
Sacramento. Ex iildem principiis
Deduco e addo terrium asserrum, quo à V Vendrochio
distentio, Mercorum camen assenturum non dubiro; hanc
recractarionem seu displicentiam inera fines actririonis à
concricione diverlam, clici posse dono Fimoris, rieture
Spei Theoloricx, de Justicix, ac Poenicencia, quae adjun-
eta absolutione Paris idonea sc, ad Peccacorum remisio-
nem e reconciliationem cum BCo. Primam asserri pat-
rem, ex principiis de distinctione rirturum demonstro.
Spes ex apostolo distincta est à Charirare vircus, multo-
que id enidentius est de: Poenicentia, quam secunda virru
cum elasse reposuimus, Sue mulco à Charicare remorio-
rem. Ilarum rero rieturum, qualibet derestatur pecca-
tum, re a Cuo bono dillentiens: Paenicencia quidem (qua
Benus elt Tustirix, aur verius ex mea opinione est illius
Supplementum) poccatum odic, ve riolat iura Dei, aue
S Laedancur, qua porest Calcem dolendo relarcit. Spes re.
d id mali culpxe odic, ex ad Cummum bonum, cuius Frven-
di desiderio renemur, ius nobis aufert, de xrernae milerix
addicir. Illa aerritionum genera iusta esse, nemonisi ha-
o negate porelt, cum a notilistimis risrucibus intus

## Folio 391 — 167915642X:0439
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000439.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DE PENSTO MIERCONIi
AS Prodeant. Nec minus aperrum est, ad contritionis a
Charirare elicicx praeltanciam, ee etticaciam non accede:
re, ac lubinde ab illa distingui, quod nostra alferrionis
prima parce probandum sulceveram, et iam confectum
DUTO.
Dices Forre Charicarem comparari ad alias virtutes in-
Fulas, sicut prudentiam ad morales, quarum sic Forma
eslentialis, de ea lubmoca, nulla sinc rirtures e riciis ac-
cedane: ica si absic Charicas, quae Spei aliarum que virtu-
eum actus reterar in Deum, degenerant in ritia, licur da
Echnicorum rircuribus Cupra diximus ex Augultino, vicia
esse, quod in illis relatio ad Deum de vicimum Ainem
desidereTuF. 13
Tis puco principiis VVendrochium nici: Sed re verâ ni-
hil habene Colidi, a reri, et s locus pareretur, pollem mul-
eis refellere. Id Tolum acringo: ca responsione, cecono-
miam rircurum ab Apostolo consticutam cuerei, de luis
locis omnesmoueri. Fallum enim est, perinde à Chari-
tace rirtures omnes infusas, et a prudencia morales pen-
dere: quia haec est Forma esencialis moralium, Charicas
intuss perfectionem addic accidentariam. Ouid enim
malihabee, sirnaquaquo rirrutum actendar bonum no-
bis conveniens, qua homines lumus, aur qua Christianis,
dux convenientia honectas dicitur, de re lupra probaui-
mus est ratio praecepri, a Deo nobis impolici: venon
cansetur Tansenius, illud honesti genus esse quoddam ho-
noris idolum, nec posse cirra ritium quaeri, nisi actu in
Deum relarum. Non nerabo in Deum reterri; led ad-
dam non esternum in Deum relarionis oradum: neque
enim recationem rircuris habeat Temperanria, Pusticia,
_cc. Cuchenda et ad oradum Chariraris: Cuo quaeque gra-
dustae a Deocciam consticuto; et dum Calticas, de Tem-
Perantia amat modum remperandi voluptatem, re con-
venienrem homini, qua praestat caxereris animancibus, rel
Christiano qua Filius Dei est, e rebonum honeltum Dei
Praecepro tirmatum; licet non feratur in Deum luperom-
nia dilectum, non est censenda rircus instaca, neque vici-
mum finem in ca honectate ponere. Satis est ad racio-
nem virturis, (i ad illud boni genus feratur per Cc le re
tinem proximum, ee sinat se ad Dcum re finem rlcimuns
Capi. acque ita caslica s, alia quC VitCIeS mOrales de mtula

## Folio 392 — 167915642X:0440
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000440.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
392
DrSD. IV. SeCL. 1.
habene rarionem rlcimi tinis negaciue, non policine: quIa
licet, non cerancur riera illud genus boni connenienes,
Paracae lunc ec idonex, re in Deum luper omnia dilectumr
Promoneantur, de comparatione ad honum proprium,
Cortiuntur rarionem rirturis, primi ex socundi ordinis, re-
lacione ad Deum, accedir à Charitare, perfectio alcerius
ordinis, e vis merendi vicam eecernam.
Casticaris exemplo, religuarum vietucum caulam esi.
mus, maximé Spei, quae licet à Charirare diverla, illi
tamen propior est, e eiusdem ordinis. Aerritionem erso
ab illa elicitam de Peccaro, ve summum, quod quaerie
bonum nobis autere, rel à Poenicencia de Jultiria prote
ctam, re iura Dei ladic, credimus supernaruralem elle,
ee ad omne genus peccarorum exientam; quia nullum
lachale eAt, quod veriusque bonum non tollat.
Fam vero accricionem diximus secundâ parte aNCF.
cionis, lemora quidem absolurione Sacerdoris, inestica-
cem esse ad remittionem peccatorum, ee reconciliationem
cum Deo: Sed ad id heri idoneam ri Sacramenti, et Po-
celtare sacerdoris, qua donarus est à Chrilto remitrendi
Peccata: quia alias Poenicentia Sacramentum, quo lex
Fracix praestar aneiquae, non esler beneticium, nec medium
etticax, quo impedimenta ad Calurem semouereneur, led
onus lese anriqua grauius, quod Tudxi POrcarenOn PO-
euerunE. Nam contririone Cola, qua distinsuitur à qua-
cum que accricione explicata, anriqui veniaM pECCaTOTUI
emercabantur, nullo Confectionis pudore redempram:
cui si ex Fuangelii lege ad id bonum consequendum, 2d-
Jungi Contessionis onus oporreret, non video cur lenior
Lex NOUA PEX antiqua CeNSCFCTIT. Acque re illi lua vie
conster, neque Frustra dicamus Cacerdoribus collacaim
pocectarem remicrendi peccara, commune illud astertum
Theologorum sacramentum Panirentiae, ee quodlibet
aliud MOrrOrum. Ex artrito facere contrirum, noltio
sentu interprecandum est, poenitentem, qui (ua DeCCaTA
Confessione lubiecerie Clauibus Eccleliae, accrirum vireu-
re Spei, ee Poenirencia, reniam a Deo obrinere, _ FCCON-
ciliationis oratiam.
Acque ex his omnons cuo   cotollaria clCumuS,
ed obscurissima conrroverlix lucem: Primum quidem
mullum esse Sactamencum Pcnirenrix ex sola accricione

## Folio 393 — 167915642X:0441
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000441.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DEFE BSFO MIER CORF.
nacurali collatum: Secundum corollarium est, ralidure
Fore _ etticax, Si adsic atrricio supernaturalis, quxe ad
omne senus Peccatorum, eorum etiam quorum obliti
lumus se se exrendat; qualis est ex (pc profecta. Flis Ter-
rium addimus consectarium: posse dari Sacramencum
validum; quidem, led intorme, quale concingit cum quis
reatu peccati carnis, et linsux seu derractionis ligatus, po-
tremi omnino oblirus, priini ex motiuo casticatis Chri-
stianae, quod Bapeilmo insercus Christo capiri, ab illo
Fornicatione auullus, mererrici sele adjunxerie, illum ex
animo poenicear: certum estenim, eam peccari decesta-
tionem legirimam esse, Christiano homine dignam, et A
illo rno reacu teneretur ralidum Fore Sacrameneum, de
Proticuum; sed cum illa curpicudo singularis sit Deceara
carnis, nec derractioni (ubsit, nec illius odium de displi-
centia ex lua singulari curpicudine derractionis in animo
latens peccarum recractet, hine confestio per se valida sic
informis, e caret speraca renii, quia nec dimidiaca dacur,
nec illius peccari, cuius non praecelserie decestacio rere
Christiana. Acque haec obicer dicta sutciane, ad nostram
e Mercorimencem, aduersus VVendrochii suspiciones,
magis quam arsumentationes, explicandam. Nec hoc
SIIE MCTCOruS ex ignauiâ, aut raciro consentu cum
Vrendiochio, aliud Forre opinante, Ced ne aliena à Pro-
Dolro quastione injectâ, lonsiorem Paceret respontio-
nem, quam V. Vendrochius conqueritur in librum ex-
creuiste.
D AR A GR A PAYS TBR FZV S.
Pramiccuntur fundamenta ad solutionem Contro-
versia de ignorantia innincibili Taris naturalis.
ErZORES sunt quas hactenus solui objectiones duxe
ora aliis quas FusiuS 4. Aericulo, de eribus CeqVenLI.
bus Prolequitur VVendrochius. Sed cum COrX AnE in
vroenda ignorancia iuris nacuralis, e legis arernX, ex
quibus inexplicaris, cancum vim habeant; antequam me
illis soluendis accingam, praemictenda est rei de qua 2gi-
Mus rera vorio. Aique hoc in dissercatione rVendrochtius

## Folio 394 — 167915642X:0442
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000442.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
8D4
DESD. IV. SECF, L.
anciqua et recenu, de hoc dsne delidetate Polle
aliquismorosus, quod fuse de iure narurali egerie nullo
loco explanara illius rarione. Nec dicas ad quaestionem
nihil pertinere exactiorem illius cractarionem, cum Paris
sc recepra apud omnes illius definitio: sus naturale esse
quamdam lesem homini concenitam, ex leze aterna deri-
varam, a qua si olla recesserit actio hominis, qui sut
compos sit, nulla illius lesis ienorantia excusari potest a
peccaro. Inhoc rno posira controuertia, relicta discullio-
ne longiori iuris nacuralis, Caris aperra est ad exaimen,
e ad vim argumentorum, quae hinc de inde reponun.
tUE.
Sed egoconcra senrio, necelsariam omnino este, huius
modi legis exactiorem explanationem; ad V. Vendrochi)
caulam plurimum reterre obscurius, ad nostram rero di-
Stinctissime cognosei. Ex ea enim confusâ norione legis
aecerna, duplex sibi commodum capeat, duplex nobis
creat damnum: averrir a se inuidiam mulearum absurdi-
catum, re eas in nos derivet: hinc illae roces ex coin Mer
corum axerce, oblique in D. Thomam scripex. Hlaec om
nia sibilicore putar, quod lesis acerna detensionem vi
deatur suscepisse, cuins majeltare curus, Colo nomine sit
nos obruturus; nec rule animaduerrere, aue distimulam
legis xternx parres, ad quas se excendat plures esse, nec
omnespares, viligandi, aur perinde certas. Pc quamuis
maxima sit huius legis authoriras, ligare camen non polle
nisi eos, ad quos aliqua promulsatione peruenerie: remi
rum non debeat illi videri, neque adeo indiena Christiano
sententia disputans, an alicuius minimxe dc ob (curcisTuIXIX
nulla promuloationenoex parris, ex lure nacurali I8nO-
tancia exculare POlT a PeCCaTO.
Sed quas ille quaerir ad inuidiam nostram, depellendae
lunc cenebra, et quarur de lese aererna paucis praeliban-
da, quae de quatiber lege inquiri Colene; Primum quid
sit nominis, aur rei: Deinde quas parres habeac, vel (bie-
etiuas quivus comcet, vel obiectinas quo pertingac: Ferrio
quae c Cuustibet itacm parcium amplicudo: Postremo
qua ratione subdiris Plomulsanda sE, veliget. FlaeC verO
libentius hic artingo, non tolum quod necestaria sinc ad
noltram controuerla, sed quod horum omnium semi
na lacta sinc rariis locts, et nullo pene labore, magno Erur
Elu CDMSI POMIHE.

## Folio 395 — 167915642X:0443
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000443.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSTO MERCORT.
De legis cuiuctibet maxime nacuralis, _C XFCrHX FA-
cione, cgimus huius parcis Dispucarioner. cum de vie-
cure morali: e eo loci dictum est, ius nacurale nOI
esle posicum in connenientia rei honeltae, Cum NaTuFE F2-
tionali, nec in rei curpis ab illa dissentione, ve Racuit Vas-
quez: neque re alii rolune in propolicionibus aterna ve
ritaris, quibus haec convenientia aur dissentia cornoscitur
dDeo, e posset percipi à qualibet mente creata, s 2b
xecerno exilterer: Sed constirmendum est in Dei imperio
iubentis bonum, aut retantis malum, cuiu (que creatura,
maxime rationali proprium rirrutis auc culpa. AEque ita
Praecer Theologos _ 55. Parres ex Philolophis explicar
Cicero libro primo de lesibus dum aic. Sapientisimorum.
fuisse sententiam. lesem neque hominum inseniis fuisse ex-
cosicacam, neque sertum aliquod esse populorum, sed ater-
num quiddam, quod vniversum mundum receret, impe-
randi prohibendique sapientia; ita principem lesem illam
C9 oltimam mentem esse dicehant, omnia ratione ant co-
sentis aut verantis
Racione legis constitura. Facilis est inquisirio parrium,
non Cubiectinarum, in quas diuidatur, quia cum rna sic de
indinisibilis, nullas iltius generis continet, sed obiectiva-
rum quas imperio artinsac: eas rero explicuimus inicio
2. Dispurationis de Religione. Nam cum maxime spectee
nacuram incelligencia donatam dupliei Raeu, auc instru-
etam narinis Faculcaribus, unde rirtuces morales pro-
AuunE, _ ideo Seneca eas detinie rationem absolutam;
dut naturam accendat evectam ad ordinem graciae, vnde
consequirue rircurum intusarum apparacus; hinc mani-
Feltum est, duas legis aecerna ee iuris divini parces elle,
quarum rna hominem rationis lumine, altera ex Aide, qua
Christianum, convenientia sibi quoad rerumque statum
ordinem proleguiiubet, aut dissentanea ritare.
Hioc secundo capice breui expedito, quemlibet horum
natura auc gratix ordinum, in cres gradus diltinximus
Practatione de praecepro chariratis AEE. rIcimO PaT2S. 2.
Primus Syndereleos principia per le nora complectitur.
secundo conclusiones inde apercius deducta, qualia LunE
DCCAIOSI PEXCEPTa CONLIMENEUE, TCFEIO LEPONLNEUE PEX-
cepra disticilioris inquisitionis, qua non ica necessario de
aperce, ex primis principiis deducuncus, qualiu dixitms

## Folio 396 — 167915642X:0444
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000444.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
306
esse peaecepca, quibus prohibetur reura, e Formcatto, 
quo adeo granem licem mouit Vvendrochius, miclus
Force nobilcum aut rerius cum D. Thoma acturus, A 2F
cendisset hyporhelim ex D. Thoma, deprompram esle, ex
intimo e obscurissimo ordine partium legis xcerna obic.
etiuarum.
Hloc certium capue multa nobis suppeditat, sed longe
pIUTA Cx Z. EE 4. depromemus, quibus noui in Mercorum
nodi dissoluentur. Tribus itaque capitibus delibatis, accu.
ratius expendendum est quarrum hactenus intactum, de
promulsacione, et quibusmediis, ad lesis aterna noci-
tiam alturgamus, leu ofticia homini re rarione ducitur, seu
ve pronectus est ad ordinem pratia imponac. D. Fhomas
T. 2. Guxe C. 93. aFF. 2. Cx Au5. lib. de Lib. arbiEr. CaP. 6. aiE
aecernx legis notionem nobis impressam esse, eamque bita-
siam polleinnocelcere rei solem, quem licet in le ipso
incueri, vel in aliqua sui irradiatione: nam quamlibet
relplendear, aquila oculis in seipso aspectabilis est: qua
LAaCIONC YOTI CFAE ANaxASOEX Solem propius intueri
quamuis eius Rammis eset ab sumendus: vel s id non Pa-
citur oculorum debilicas, rideri porest emisso à le radio de
lumine. LeGC XTeENam Y. genere cognitionis incuiriuae
Solus Deus vi natiua comprehendit: beacis etiam ad vi
sionem essentix pronectis, dacum est eam in seipla videre:
reliqui exrra ctacum bearilicum positi Cola lui irradiarione
ACFINGUNE ExFeTUM CrCatarum conspectu, quia vEOX AVe
retert omnis cognitio veritatis est quadam pariicipatio leeu
aterna qua est veritas incommutabilis: d subinde tres di-
Stinguie sradus huius cognicionis a nobis CnUMCTaTOS,
Primum quoad principia per se noca Gynderelcos, alte
rum quoad conclusiones apertius inde deductas, postre
mum quoad conclusiones à principiis remoriores, de con
Sccurionis obscurioris.
Promulgationis ergo legis diuina rim habene quacum-
que media, dux ad reriraris Calcem practicae de moralis
noririam nos deducune, eaque lunc nobis accurare distin-
suenda, (i prius monuero, quod erudire obseruat Suarer
lib. 2. de legibus cap. 3. ad incerprecarionem Colurionis
AFSUMCNEI Z. Cx L. aEF. Guaest. 9r. Plurimum differre leses
humanas ab xeternz: licer enim id commune (c omnibus,
mullam lisandi rim habere, nisi aliquo medio innaret.
tot. IV. SECF. L.

## Folio 397 — 167915642X:0445
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000445.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFEASTO MERCORIS
eane subdiris, quibus sunt imponenda; hoc tamen distare
humanas a diuina, quod cum ilta aererna lic, de subinde
immutabilis, eotam rarionem legis habeat; ancequam
aliquo signo hominibus manifestetur; quia ex aerernitate
immucabili Cancita est, de nuila Cui ucatione tempore
consticuro ligat: quod lonse abest à legibus noctris, quod
ancequam ad subditos perveniant, cum inurari possinc;
e interdum debeant sui auchoris ritio, auc ex ignorancia,
auc inconstancia, ancequan edantur, proposti potius legis
Ferendae; quam laix lesis auchoricarem ex carionem ha-
benc. Vnde D. Thomas eleganter ciraro Arriculo respon-
sione ad z aic, legi divinae luam vim ex promulsatione
constare, anrequam nobis innocelcar. Nam s verbo aue
scripeo, lex lanciri debeat e cdi: rerum que legi aternx
competit ance promulgationem remporariam, quia ver-
bum divinum cui lex ec Capientia actribui Colet, aeternum
Elt, e eadem xternitare salidet scriprio libri rira, led iis
ad quos dirigitur opus est cemporaria indictione.
Elis obseruaris, dico xeternam legem quoad veramque
Parcem obiectiuam, iuris homini congeniri secundum na-
tinas Facultates instructo, rel ad graciam Prooto, qua-
tuor mediis ec signis innocelcere. Vndeiuxca praemissam
distinctionem, iuris naturx, d gratiae, octo existunEPTO-
mulgariones, quas paucis explico, re inde enincaus, +a-
ristimam quidem eseiuris dimini isnorantiam, quae Prae-
cexi polsicad exculan da peccata, non tamen ommino nul-
lam.
Acque re hanc excularionem, ab impiis exrorgueam;
legem xcernam Lectorum oculis subiicio concemplan-
dam, quasi Oceanum in muleos linus, primum in mare
Medicerrancum, Caspium, _c. de subinde in plures Au-
hiosdinisum. Pea lex aecerna in ius nacurae de grarix con-
Centaneum, quasi in duos sinus rastissimos, ee lubinde in
rarias veriu lque iuris parres diffundicur, et ad nosperue-
nic. Primum quidem genere riroque iuris reluri duplici
canale, hinc insticutione Ecclelia, inde mundi aspectabilis
ereatione prodit, ec firmanifesta: deinde Ade ius sratia
consentancum. e aliud nacurae nobis rarione indicitur,
Boltremo rerumque roce, et scripro, quasi quibusdam si-
enis ad concumaces convincendos, omnium oculis de
auribus subiieieur.

## Folio 398 — 167915642X:0446
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000446.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
39C
Mula d lese omnia, quae ad lesisaternae promBa.
rionem pertinene, paucis complexi lumus, pluribus expli-
canda. Cerrum est quidquid hactenus diximus ad legem
aecernam pertinere, cuius eriam nomen ratiis gradibus
Corriuneur, iuxta leges nominum, quxe Analoga Dialectici
rocant; eaque duplicis generis proporrionis d accribu-
tionis: vnde illud legis rerernae nomen comperit mediis
omnibus; quibus ad illius noticiam, quoad alterurram par.
tem iuiamur. Flinc coriis orbis compazo, de administra-
eio ordinatissima, hinc innata nobis ratio; ee Capientia,
Audio comparara, hinc propensio ad bonum, de à malo
Fuga inserra homitibus, vel exercicatione rirtutum contir.
mata, iuris naccralis rationem habene, de legis aeterna
rocabulo palsim insioniuncur; quod illius sine derivario-
res, de quaedam apographa aur exscriptiones, quibus ma-
nu ducamur ad legis xerernae scientiam, de sine adiumenta
quibus ad eam itiplendam MUMIAMUE.
Ide HOmInIS; _ nIdem d CausIS MCTentuE, ec pasim
obtineni apud authores, Ecclelia, Angelorum ec hominum
Locietare consticura, de fides singulis collaca, auc charitas
in cordibus nostris diffusa, quod ins homini ad graria
ordinem promoro conveniens (qux est altera legis aeternx
PaES) noS doceane, nec ignorare patianeur, et illud Det
nomine cdicant implendum; et vires ad id praebeant esi-
cacissimas.
lopeum essee quae diximus plutibus contirinare; e
multis pauca arringam selectiora. Non laruic anciquos
PhiloCophos pars illa legis xternae, qua ius hominis con-
Sticuic, qua illi ratione vinendum cst. Arcanum iltud con-
Lecuri sunt Scoici, re erudite e eleganter edisserit LiphuS
illi secta addictistimus, Cuxe Manuductionis lib2. Per PIuIFa
eapica: hoc enim etac apud illos receptistimum, à Z. enone
Scoicorum Principe crailirum axioma, rieturem aliud ni-
hil esse, quam convenienter vivere. Breviori huic ec obscu-
riori detinicioni Zenonis, ad eius mencem aperriis ex-
Plicandam, addicum est a discipulis Felicitarem ese vitam
convenientem natura. Fluius vero nominis To MAtIEX
eriplex est significatum, ve rariis nobiliorum Scoicorun
celtimoniis contirmar Lipsius. Nacurae nomine, quami
omnes in rira regulam, ad consequendam felicitarem
constiruunc, quidam singularem ee cuique propriam, id
+5 P. IV. SEC F. I.

## Folio 399 — 167915642X:0447
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000447.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSTO MERCOKF
est, rationem signiticane, ex qui incerprecatione dictuni
est a Seneca, vis tibi omnia subicere, subicete rarioni:
multos reges, si re ratio rexerir. Ali) naturx nomine, quane
velesem lequinos conveniar, rniversi ordinem interpre
TaNEUE, cui parere necesse sE; de inde a Seneca dictum
quam suane est cum vninerso rapi, CHIUS nOS OPOTLCNE;
quasi ciues optimos huius amplistimae civitatis, vel ve par.
tes nobitissimas rastissimi corporis, bonoconsulere, seu
FenOreM Seruare, cirra cuiusquam nOxaM.
Alii denique masis ad Christianam Capientiam acce-
dune, et nainex nomine lesem xecernam intellisunE: at-
que ad illum sensum idemtidem repetit, Deum sequere
et illu. in reeno nair sumus. Deo parere liberras est.
Variane quidem interprecatione huius nominis natuIEX
Sed reipsa conveniune, nam legis aeternae ordo rniuersi,
elt reluri quaedam exscripcio impressa nostris cordibus,
racionis lumine, re qui hane sequieur, nihil ab ordine
rniuersi, neque à lese xterna dissenciat. Pluribus icta pro-
bare non patieur nostrum insticurum, quo brenitarem
POlliCeUE, ec praestanda est ne MOTOL COnqUeTaNEUT,
quae hic scripsimus, ad ostencationem dicta mavis, quam
neceslaria esse ad nostram controvertam; Caris est indi-
Sicasse locum ex Lipsio, rn de plura depromi postint.
Ad ius graciae accedamus; cerrum est illud apud Deum
extare primum, quasi legem in mence sui auchotis, inde
derivaram in Eccleliae hicxarchiam, reluri primum illius
apographum, inde desuxisse in iustorum lingulos, bene-
ticio Edei, quae ins illud nos docear Chriltiano contenta-
neum, quasi paedasodus, et reluri Deinuntius, eius no-
mine indicat implendum charieare, quam Apostolus le
Sis plenitudinem rocar; quod eius opc, aliarum que rir-
curum guae illi datae Cune in comitarum; quae Ade didici-
mus, ofticiis regeneraro homine digiis detungamur,
tTis omnibus documentis e lesis aterna apographis;
addendum es 4. quo excera explicaneur, nempe reriulque
celtamenti libri, Colis Flebrais e Christianis seripri, quia
re PCalces regius canit, non fecitralirer omni narioni. E5)
iudicia sua (sCripto _ voce) non manifestanit eis. Multum
Praltamus Echnicis, gnibus insto indicio Deus plura in nos
Collaca beneticia ReSAUIE, CA LaNTUM IIPCTTICUS, QuX ex
Scoicorum Philosophia explicata Lunr: nos eorum parricis

## Folio 400 — 167915642X:0448
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000448.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
400
pestumus, qua homines: qua Chriltians LIIMUS, QuacHOE
sinsularia addira sine seripturx documenea, Ades e cha-
ricas baprilmo collatae, et ius cinicaris ac matris noltra
caleltis Hlieriisalem, sou Ecclesae.
Hoc rnum superest; re quae diximus abstrusssima,
exemplo Familiari illustreneur. Cum ex S. Doctore quaell.
oc. arr. F. lex xeterna sit ipse conceptus aeternus, secundun
quod ordinatur, ad cubernationem rerum ab ipso praecoeni–
earum: non porelt aprius exemplum ad rem lubiectam
supperere, quam à lcrislatore humano depromprum. L.c-
sis ab illo lancitae, rnus est _ idem FCIPSA CONCCPTUS,
Bradu ec Catu mualciplex, primum penes Principem qual
in sui origine extac; inde in mincios ee ministros deriua-
cur, ve subdicis indicane, e in illorum iences subit re
impleatur: porest vero roce efferri, aur seripro mandari.
Idem est lesis xcernae prosrestus, originem habet à Deo
re a luo auctiore; inde prodit de derivacur in homines, de
cordibus inseribitur, carionis, fratix, e Adei characteri-
bus, illisque eraditur implenda riribus nacura, ec auxiliis
illi consentaneis; aur gramiris ex charitare: extat etiam
Scripturae libris quasi quibusdam Pionis.
Duplex est camen legis diuina ab humana discrimen,
ab aurhorum diversa porestare repericum; quod cum Deo
omnia subdantur, nec iubere cantum possic, sed etiam
iuvare: hinc Ae re lex xecorna cori rniverlo e Ecclesiae, Dei
manuinscribatur, de cordibus hominum; rire (que det ex
charicare ad legem implendam: rerumque nesacum olt
homini legislatori, qui iubere cancum porest non iuvares
nec cordibus subdicorum leges suas inscribere.
Ne quis ilta piicet inurilia ad rsum nostrae dispucarionis
Dauca inde collivam ad rem acconmodaca.
Aprimis cerrum elt, HMIIM HMu Cuperese cauSAMI
exeulandi peccata, ex legisignorantia: probatum est enim
Deum duas reluri scholas instimisse, naLUEX VnaM, GEACX
alceram, ee priore doceri primum genus iuris, hominis
nacurae consentaneum, idque reluri duplici codice, mun-
di aspectabilis ordinarissima administratione, de Cyndere-
Peos ac rarionis lumine; alcera rero, institmimur de iure
supernacurali, idque ex eriplici reluri libro Flierarchix
Ecelehastica, Edei menti intulae, ee veroque restaento.
Hlinc schomines, qui nihil ex Fuanselio audivere, quos
Theologi
2010 2t L. 10 a

## Folio 401 — 167915642X:0449
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000449.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFEMSEO AIERCDRL
Theolosi rocant negasine insideles, A quid PCCCCnECOnEL
primum iuris genus, seu concra culcum Dei, aut bonum
Cocieraris humana, rix posse obcendere excularionem ab
Jonorantia legis divina, exclusa duabus (ve ica loguar)
promulgacionibus, mundi, ee inserra sibi racionis ee cynge-
relis. Sed quoad alceram iuris supernaturalis partem, puto
ad illorum exculationem perrinere, qua Chrictus Toan. 15.
diric ad Judaorum damnarionem, si non venissem (5 1o-
eatus fuissem eis peccatum non haberent; nunc autem ex-
ensationem non habent de peccato suo, id elt de repulCa
fide, non solum in Christum, sed in eorum ius superna-
curale. Et cum sides sic pracipuum ac pene rnicum me-
dium, quo iura sracix innorescane, nec ad plures homi-
num ac prope infinieos, Christus aue rilus ApostOIO-
rum ejus nomine, accesserie, aue loquutus tuerie; existi-
mo exculationem peccati insidelicaris habere, et subinde
omnium, qua ex ienorantia iuris supernacuralis oriri
POsune: cum exculationem habeant, que decrat ludais,
illis exepta Christi praedicatione e miraculis.
Ouare censeo quidem peccarum originale contraxisse,
posicum in donorum supernacuralium iacturâ, nullum
reroactuale incurrisle, nisi quarenus in illis vigebat inna-
tum lumen racionis, quo ex orbis conspectu, ex propen-
sione inbonum, alturgere porerant ad nocitiam Dei con-
dicoris, et rectorisrninersi, ad xguicarem seruandam et
ricandam iniuriam aliorum ex principiis syndereleos, quae
hoerno nocistimo ContinentuE, ne aliis Facerent quae Pa-
ei nOlIenE Ft si praecer originale peccatum; nouis se
acualibus illud lumen racionis exrinxerune, impucanda
censeo, qua inde consecura lune contra culcum Dei, de
Cocierarem humanam, auc sibi ingenicam propensionem;
corumque culpa fuit quidquid contra ius natura le admi-
Scrunt, id que exeriplici capire, rel quod legem conscien.
riae, se sui officii monencemt, noluerine audire, nec dubi-
caciones quas incerdum inserebat, de luis Aagieiis morati
SIME: Secundo quod neolexerint acrendere, ee ad discere e
jure naturali quod scire lua reterret, ec quae doceret ipla
Fatio, aue certe Capientiores, quos adire POFCTANE, A Per
Se Capere non possent, nec hoc illis erat admodum diffi-
eile incelligere: 3. denique exculare non porest conscien-
cia, ec racio ad bonum ctupida, et CaecA, CUmM Praetet Ori-

## Folio 402 — 167915642X:0450
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000450.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
A02
dinale Deccatulu, alia addiderint, quibus hunc lcupoteut
camque caecicalem libi adlemerunes
Elis omnibus adde ud jam a me obleruacum, L. l’atte
P25. 244. aliud esse, an ignoranria iuris naturalis
quacumque impuretur ad culpam, nec quod ex illa ad-
mictitur, excuset unquam, vel an ex caignorantia, nul-
lum inde malum ec damnum; in poenam oririnalis
Deccari existat, maxime cum excludar media Caluris, lege
divina constituta, qualis est vera Religio, et Charicas,
quae infidelirare etiam negatiua collitur. Concedimus
ignoranciam invincibilem iuris dimini, nunquam sine
damno contingere, cum tollac media ad Palurem necel-
Caria; posse tamen aliquando exculare, se inculpatam
esle, cum cum asitur de partibus oblcurioribus iuris na-
curalis, nec consequitur, rei porest exulla erium caularum,
quibus diximus huiusmodi isnoranciam culpabilem feri.
Acque ilta obseruarione; ires opponimus obices, quibus
sictatur collunies peccarorum, de scelerum, quae exculart
contendic VVendrochius, concesta rel minima iuris na-
curalis inculpara irnorantia, de re serari lacissimam porram
ad omne genus impietatum, e scelerum: Sed longe aliud
est, qua daca porra, e effractis obicibus, homines in omne
genus ritiorum sele dare precipices, aliuil ex aliquâ veluri
rimula nonnihil esuere, quod minus legiarerne conve-
niac, e exculari poltic. Primum quisquis nobis obiccerit,
Cophictam auc calumniatorem porius agec, quam Theo-
losum, cum cor ralidissimis claustris hanc malorum col-
luniem cohibeamus: alrerum vero Faremur vlero à nobis
concedi, nec qua oftendicula obiicit V Vendrochius, nOS a
ProPOTIca Sencentia Semovent.
Oux hactenus diximus, valere cantum rolumus de ho-
minibus, quos infdeles nesacite rocant: quoad CxterOS
rero, Seuhaerericos, Ceu Aagiriolos, quibus nora est Eccle
sa, nec Edei e Fuangelii necata praedicario, Peu, intide-
licare erhnicorum, et Tudxorum haeresi abiccerint Aidenr,
Seu eam Cemel proressi pranis moribus COrruperinE; PFO-
nunciamus nullam exculationem habere, quidquid Dec.
cauerint contra lesem divinam, nec posse praerexereigno-
rantiam legis xeterna, iplis non solum creatione mundis
aur rarionis instinctu, rei ec sencibus noram, sed cribus
aliis promulrarionibus, instirurione Fectels, sidei in
DTSP. IV. SECT. I.

## Folio 403 — 167915642X:0451
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000451.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DEFENSIO AIERCORE.
terna lumime, e Fuangelii praedicatione, ee libris: quibus
omnibus, quali certis arsumentis ee cestibus, intideles
qui Fuanselium repulere, harerici, de Aagitiosi Carholic
renincentur quali ex quacunque isnorancia inexculabiles.
PARABRAPHrS OTAREYS.
Mercori arcumenta confirmantur ex VVendrochii
offendiculum remonetur ex principiis
constitutis.
TON minus acura quam breuis Senecae lententis
Nest, Magno nihil magnum: quia sapiens nihil timet
aue mirstur. Ouamuis enim ex Epicuri regula, quam Se-
neca refere, Cua illi videantur amplissima, alias iler eAet,
etiamh corimundo dominarerur, cxcera quae illi de sunc,
aut quibus alii abundane nullo loco habet. Forre ita com.
Paratus est VVendrochius, de qua ex MTCTCOrO FeFCFE aF
sumenta; quibus respondear serupulos rocat: quae ipse
in illum congerie absurda, oftendicula Cune ee scandala
Gravissima, quae nullam exculationem admictane, eciamse
D. Thomam aduocer in parronum. Nos scrupulos Mer-
cori in oftendicula, e VVendrochii oftendicula in scru-
pulos experiemur, an mucari possine, de iudicium sic penes
aquum Lectorem.
Mulca ad causam nostram munimenta praemisimus ex
legeaererna; cui aliud adjunsam praesidium de ignorantia
invincibili ralidius. VisuS est aduerlarius Caris incertus ani-
mi, an iuris politiui perinde ac taturalis, unquam a culpâ
exculecignoracio. Nec immerito, hac illum lubit e rrgct
dubitario: quia reuera si quid ejus arsimenca d ratione,
velauchoritare Patrum raleant, perinde iuris politiui, ac
nacuralis ignorantiam imparem ad peccari excularionem
Probune: D. Thom. ec alis Theolosi ac Pactes; Cirnum
aut alcerum excipias; indiscriminarim de reraque disse-
TUNE: Frg vel nullam iuris reriusque, rel aliquami etiam
nacuralis inculparam ignorantiam admicti oportet. (l0c
observatum est prucenter à P. Conet luo de probabilitate
Opusculo, aeque hâc rnâ obseruatione omnino convessis
arpumenca adverlariorum: re inde agnolcas quae pro
C

## Folio 404 — 167915642X:0452
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000452.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
A ∞ 4
ISP. IY. SECZ. 1
lua causa muleis praeindiciis debilicaca aAtere VVendro
chius, non adeo sraura elle ottendicula, nec leves lerupu
105 quibus ex illo responder arsumento. Hloc experianiur
exactiore omnium quae hinc e inde reponuntur examine.
Larnum obseruo quascum que habent argumentationes,
aut soluriones, ad duo capita revocari, quaedam a rario
mibus Theolosicis, alia a Parrum et Theologorum au-
choritate repecuntur: raciones, hoc Parasrapho sequenti
Patrum de Theologorum celtimonia expendam.
Nullibi avel melcorua lest qua co Acccu Leali
VVendrochius illi alcribit: Facilem Cs expediram esse
hanc viam faceri, qua nullam quidem ienorantiam juris
naturalis excusari docet; sed simul asserit omnem juris na-
turalis ignorantiam esse vincibilem. Ab hac tamen do-
etrina auplectenda quibusdam scrupulis retardari. Face
cur quidem Mercorus se multis de causis abstinuisse ab
hac dispuratione de ignorancia invincibili, e noluisse
suam Balum altruere opinioni, quae illam in eorum nesac,
ne Forre nucaret aux omnino collaberetur: srauesque ille
occurrerunt difficuleaces, quibus superandis se minime
PaTeM senSE: qualis est illa quam ex ipsO reculIIUS F
parre Pag. 305. Sihoc sen lu dicatur isnorantia invincibilis
uris nacuralis, industria praesenei de ordinaria dilisencia,
impucari ad culpam, quod rincibilis Eic luce divina, pre-
cibus e emendarione vicae; ranum fore discrimen appoli.
tum incer ignorantiam iuris nacuralis de posiriui, cum
reraque invincibilis sic diligentia humana, vincibilis ca-
men auxilio Dei, precibus de Pancticare virx obcinendo;
maxime si Aic rei cuius cognicio necellaria sit ad Calurem
comparandam, ec ad euirandum peccatum: qualia CuNE
intinica ex Fuangelio, jux ad ius policiuum perrinent, ut
Baprilmus aliaque Sacramenta.
Ec hinc e scrupulo cuadere porest in granem disticulta-
cem obiectio Mercori, Cua responsione ad secundum ter-
eii Nodi argumentum: verum quidem est illum ed loci
inferre ex aduerlarii regula, nullam fore facti ignOran
ciam quae excuset, quia non minus paracus est Deus et-
rorem facti quam iuris collere, si ad orationem contusia.
mus. Facile se ab hoc Nodo expedie VVendrochius AFE.
6. Consticura disferentia inter res facti quarum tantum
meminic Mercorus ee res Turis: Quia, inquie, alisenpror-

## Folio 405 — 167915642X:0453
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000453.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DDEFEHSTO MERCORT.
sus de factorum coenitione se res habet, qua nec homint
connaturalis, nec naturae debita, nec peccato amissa, nec
prorsus ad bene vivendum necessaria. Ouare nec ita re-
mentur homines eam à Deo deposcere, nec tam certoim
Petrant, atque ea, quae prorlus ad Calurem necessarin
FHnE.
Ecto scrupulus sic obiectio Mercori, _ verba accendai
mus, quia meminie tancum rerum facti, Sed cum Vven-
drochius sit acurissimus, sine dubio peruidie, nec debuie
dissimulare ad eleuandum Mercori argumentum, ex eius
menre obiectionem non solum a rebus facti, sed criam iu-
ris positiui, vroere de soluendum esse; cui sic explicacx
nullomodo. Patisfacir responsio Vvendrochii. Ouis enim.
neget roram Incarnationis ee Fidei Christi ac Saceamen-
eorum aeconomiam, ad ius polrinum perrinere, cum Cu
sublaca Cuperhe ius nacurxe ad gratiam pronectae consen-
caneum: Onis praecerea nescir polira insticurione divina
Baprismum, et nomen Christi rnicum esse, quo Calui
esse possimus 3. Firgo haec cognicio iuris poltiui licer nom
amissa peccato, prorlus ad bene rivendum estneceslaria.
Ac proinde precibus cstasitanda a Deo parato iam nobls
conterre, nis desiciamus a studio orarionis ad Deum vn-
de concendie VVendrochius ionoranciam ex illa negli.
sentia consecuram vincibilem esse, licer sc iuris posiciui.
Cadie ergo distinctio Tansenii de ignoraneia invincibili
iuris posicinide vincibili iuris nacuralis.
Omicro estusium hoc ralide praeclusum d P:- NTerCOEM
L. PaPE. Sect. 5. cirato. Sed quid opus nostris argumen-
ris, cum illud praesium cuersum sic rerbis Chricti ex
Toan. F5. Telatis, peccacum infideliraris enasuros Tudaos,
nis Christus (uo ad illos accessu, et colloquio fuisser di-
GnatUS. Falsa enim ex nulla Forer exculario, sI negata
Christi praedicatione, superester adhuc orarionis néoli-
Bencia; qua side Chrilti ec rebus ab illo ad Calurem insti-
curis seiplos fraudassent. Frinc agnoscer prudens Lector
non remere Scholasticos ex illo Toannis loco deduxille
Exsideles negaiiné, quales Fuissene Tudaei, nis Chrictus (u0
Piissimo adueneu inexculabiles effecisser. Adde eriam His
omnibusionorantiam facti incerdum eo deducere mali
_ infortumii, re ex ea (quod heri non repugnat) iniretme
cm Cororeaur marre connubium: quem errorem qui in
 C id

## Folio 406 — 167915642X:0454
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000454.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
406
DTSD. IV. SECT. I.
currit rellet (uo Pansuine redimere, nec credibile est quod
aftere VVendrochius huiusmodi Factorum cognirionem,
non esse a Deo pecendam, scuriiuris, re hoc discrimine
istius rincibilem, factorum vero invincibilem probet.
ACque ex hoc argumento quamnis inMUMeFA SUIPFetaNE
NCFCOTO, secus quam cum VVendrochio concludendum
est; iliuo sententiam non saris sibi constare, C5 dum in-
ter Casuistarum laxicatem, (5) Parisiensis Theolosi rieorem
mediam inire viam centat, res disseciabiles miscere, eaque
verisque concedere; quibus datis, in suas partes à quoque
non aere pertrahetur Negoricturos Caluictas omnia in-
nincibilicer e inculpabilirer ionorari posse, iplamque Det
rnicatem, imo e existentiam: nam eria objecimus im-
Piis claustra, coridem sune limires quibus à Caramvele,
aliisque Caluistis secernimur. Caramuel eodem Arriculo
citatus naturalem vocarignorantiam, quam hic e nunc
homo superare non porelt, nihil moratus neglisentiam
addiscendi res iuris, nec dubia grauia, quae inserie (yn-
derelis, eriam sceleratistimis, nec peccata quibus illam
oppreserune: Denique contusa s permixta perperam
Probabilicare (peculariua cum practica, quamcumque co-
rnicionem Dei, nisi abeat in euidenrem, censet permie-
ei cuique de existencia e prouidentiâ Dei, seneire quod
libuerit: canca intercapedine à se remoros, non video
qua ri polsic nos ad luas Parres pertrahere.
Nec puro ricturum Theolosum Parisiensem, nihil
Prorlus eorum qua ad lesem nacuralem perrinenc inuin-
cibilicerignorari, nec inermis de nudus aduexsuIS verosque
remanlurus est. Pribus praesidiis invictis concra Caluictas
muniuimus, coridem illi extruimus contra Theologum,
a quo differe, primo quod nolit, nec puret necessarium
leoirimum probabilicaris veum, altruere huic opinioni
dejonorantia quacum que iuris naturalis culpabili; secun-
do dissencie, quod neget hunc esse sen sum SS. PatruM; ab
illo differt certio, quod ienorantiam huiusmodiiuris nolie
hieri culpabilem ex Colo Deccato originali. Id camen vide
cur insinuare Vvendrochius: huiulmodi enim iuris natu-
ralis, ideo nullam aut raram Auoustinus ee alii Patres da-
si ignorantiam docene, quia cum Ec congenitum, deleri
neGHCaE in EOTIM PeF pecCatuM, e SIE Perperua quali
scacurigo granium dubiorum quae hominem praerer ott-

## Folio 407 — 167915642X:0455
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000455.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
D EP ENSLO MIERCORT.
eium agentem rellicent _ corqueane: ea enim referunt
huiusmodi dubia, re nequeae homo ignorare sibi prohi.
bicum aliis inferre mala quae pati nolie, sicut habet Auou-
Cinus a VVendrochium relacus enarrarione in Plalmum
57. Nam Lignorantix rincibilis racio repetatur à Colo
originali peccaro, nulli erunt infideles negatiue: quod
puro concesturum Vvendrochio, led contra Cat argu-
mencum Cupra ex Christi rerbis Loan. I5. depromprum.
Deinde E reteratur in culpabilem ignoranciam iuris na-
curalis, quidquid ex illa proficiscitur, quod delerum sie
reccaco originali, quidni cum Claerericis, actus omnes
indeliberati puerorum e phrenecicorum cogitationes, de
operaciones, legi nacurali aduerix, impucabuntur ad pec-
cacum, cum hi omnes conrra ius nacurale impetus, nas-
cantur ex amilsa iulticia originali peccato primi hominise
Nam (i ex co capire, vellet aduerlarius, quamcumque
ienorantiam intis homini congeniti, et illo peccato de
leci, rincibilem heri, non video quin pari iure haererici
detendant, quoscum que actus indeliberaros rera esle pec.
caca, quia luns dissonantia a lege aeterna, ex eodem argu.
menco VVendrochii, re ridere est apud Bellarminum lib. 5.
de satu peccari Responsionibus ad argumenea Remnirii.
Acque his saristactum est argumentis API. 4.
P A R A G R A P H VS D. Y EN ZY So
Alia duo offendicula Atereoro objecta semonentur.
Y. X iisdem principiis Pacile est. depellere objursariones
LVvendrochii arciculo 7. Primum obiicie MCTCOLO
more Academicorum de ignorancii invincibili, modo in
vuam, moco in alceram parrem inclinalle. Sed MercOrI
conveniret prudentiam porius landare, quam aliguod vi
cium leviraris ee inconstancix improverare. Pius disputan.
di methodum alio loco detendimus, nec quidquam noui
affere Aduerlarius, quod non sic occuparum. IIum acer-
Be excipit quod ex S. Doctore hrpochesim admilerie de
Fornicatione ex ignorantia inuincibili licita reputata, d
contra Dilcipulum ac Magistrum censuris porius agit,
quam argumencis. IIlas nihil mOrOE, iltas mallem, qua
CC iii

## Folio 408 — 167915642X:0456
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000456.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
405
DESD. IV, SECF. P.
camen in eora eius disceprarione desidero, nisi argumen
carionem roces iplam Fheum in probationem astum-
Peam. Duo, inquie, ad rectam operationem requiruntur,
nempe ur veritari, id est, lesi aeterna, (5 conscientiae consen.
tiat. Ihoc secundum admieto, primum est nOStTA CONETO.
verlia, non rua probatio. Et ne graris credas me ita rel-
Pondere; id rnum à ce relim, an connubio CuM MAETC ex
ignorancia facti inico, insic veritas, seu cum lege xeterna
consensio: Imohorrendus illi elt incectus: e FaMON ex
Vvendrochii reculis, ignorancia Facti invincibilis, culpa
vacat: cuius erroris relit à Deo perendam non esse cura-
tionem, nec Ocum pararum illam conferre. Fateatur
joitur non ita indlienam Christiano e homine relicioso
soncentiam, aliquid ex isnorancia iuris invincibili, re-
mocius a principiis syndereleos, contra minimam lesis
XternA Parrem exculari; cum ex isnoranciâ facti, hOr-
rendum incectus peccatum contra prima syndereleos
Principia, suis regulis purset, e detendat quasi inno-
rium.
Aliud subjunso exemplum Fochi filiarum, quarum cum.
Parre expecirum eriam incectum, hâc rarione inculpatum
volune quidam, quod absumpeâ sammis Pentapoli, cre-
derent torum genus humanum, simili incendio periisse,
de reparandum etiam cum parente consressir. Putarne
quid simile defururum ad honestandam. Coluri cum soluta
copulam: Conveniebat isitur sudio et 2elo legis aeter-
na non abripi adeo aeri, renullam carionum qua facile
Occurrere porerant, vim admicterer. Neque enim quod
altumie, ipse probat, Porre contilus, id se iam evicisse aE-
eumento ex Articulo 4. vel ab Eltio fuisse contirmatum.
Sed nihil horum porvie necessariam, imo nec justam Fa-
cero, rigidam aded in D. FhOmaM, _E NCFCOrUM Cen-
Furam.
Duod enim ipseait, Nullam praetendi posse ignorantiam,
incincibilem iuris nacuralis, quod nalli deest affuleens (5
circumfosa diuina lux: nih eius radiis obicem ponat.
Omitto quod iam dictum est si ca Fario obrincac, sensu
quo proponitmr, nullam toreionorantiam, etiam rerum
facti, qua per se adjunctam habeane srauistimam curpi-
cudinem, qualis estincestus, vel rerum iuris poliriui qua
conterant ad Palurem, cuius generis est Baprisinus et fides.

## Folio 409 — 167915642X:0457
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000457.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSIO MIERCORT.
in Christum. Non immerico haerebat VVendtochius, an
rerum postremi generis sibi admictenda esset aliqua ignon
rancia iuris posicini, cum illam si quid eius argumenta
Probent, perinde ac iuris naturalis excludane: quia porest,
imonecesse est ad Calurem curari lumine diuino, s preci-
bus expetatur, nec vilus obex ad(IF. Guarc argumentum
illud excipio responsione, non minus ipti, quam nobis
necellaria lucem astulgere, nec rili deesse homini, pro
cuiusque capru e Statu disparem, quae prosrelu ausCaTUII.
E primi illius radii cum Fructu excipiantur. Neque enim
insidelibus nesaciue adelt, nili remotissime lux, ad fdem
dc ad ob scuriores iuris nacuralis partes aperiendas: VenOn
sic illis impuranda ad culpam harum rerum ignorantia.
Ouidigitur mali habet carere posse ciera culpam abstru-
Sistimae rei cognitione, qualis est de mendacio leui, nul1a
Srauissimâ causa honestendo, cum ciera nouum peccatum,
infidelibus negacive desit lux ad Adem proxima quae cul-
Pabilem illius repullam etticiat. Oua reroratione, et qu’a
recula stami postir ignorantia invincilis iuris naturals,
diximus 2. Parte quarta elasse Arsumentorum pasina
Ned ralidiora rila Cunt Mercoro, ad rem propoicam
297.
consiciendam, argumenta Eltii, quae refellit responsione
ad quarcam relolutionem. In hoc enim tora vis polica est:
cum duo per se connexa sunc, verum que eligere censen-
dus est, qui illorum alterum accipit roluntarie: et cum
mendacium pertincat ad genus matimoralis, illud elise-
re repucandus est, qui mendacium quâcum que caus â ho-
nectatum proculerit.
Fallam demonstrat Mercorus primam propositionem;
neque enim censendus est rerumque eligere rno accepto,
qui illorum connexionem inculpabilicer ee invincibiliter
ignOrat: ita si quis cicutam puero demonstrer, porest in-
cuipabilicerionorare, esse speciem herbae renenolax, quam
E Sulter ex moriatur, immunis erie a reacu morris rolun-
carix. Adde aliud quod ad rem spectar, celtacum NICE
corum, sbi difficillimam videri distinctionem Aduer(a.
riorum, actum erroris ex ignoranriâ posse roluntarium
ee roluntare facti, non voluntare peccari. Ac ille instar
responsione ad 2. obiectionem, peccarum errantis fore
omnino involuncarium, sicue manitectum est exemplis,

## Folio 410 — 167915642X:0458
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000458.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
TSP. IV. SECI. L.
42
iuris politiui. FTac rero responsio non adeo leuis Crat, re
videri oporteret (crupulum ec ommino caceri.
Flac responsio Mercori innicta cuader, si acrendas quae de
verirare diximus, eam in convenientia cornitionis cum re
Politam, rei Falsicarem in dissensione ab illa, exercitâ, de iu-
dicio affirmat a aut negat2, sive in exrremorum propolicio.
nisconnerione auc repugnantia cognica. Ouis vero eam
nesse dicac operarionibus mentis, quae ab hac connexiono
perinde abstrahar, vei cicuex a reneno, cum quis scit spC-
ciem herbr esse, nec renenolam neget aut astrUaL, ee ne-
quidem per somnium id cooiret: Aequi ica SC haBeE Cx
Mercoro, qui mendacium aliquo temporis arriculo ho-
neltum, e oficii causa omnino necesTarium puTaE. Nec
valet mali rationem illiinesse: neque enim id magis cosi-
car, quam cicuram esse venenolam, qui tancum nouic her-
bE speciem habere, sue Cana SE, sive noxia. FTunc scrupulum
ab acurissimo riro perspectum, contra rnicum sux senten-
cia ex Ectio (alcum à racione argumentum ex animo Mer.
cori, quod erave illi erac oftendiculum, auelti omnino
oportebat: et id Forrasse centastet, nisi sensistet insupera-
bile, nec se Lectori Patistacturum. Posim illum augere ex
Caluinictarum errore, qui re obleruat P. Gonet ex eodem
VVendrochii Fundamento, damnant Scholasticos, quod
vilam iuris nacuralis ionorantiam admittant, quae criam
ab actibus indeliberaris peccari noxam excludat, qui ca-
men abstrahune a connexione aCFuS CuM pCCCaTO. F. a 191-
cur abstractio FerUM Per Se Connexarum, nempe men-
dacii e peccari, locum haber sicur in actibus indelibera
eis, ita etiam ex propoliro elicicis, Eillam connexionem,
non magis arringant quam indeliberari.
Ouod ad secundum oftendiculum perrinet, de Ficio qui
adicâ decies domo mulieris, quinquies peceaverie, posse
eo redire municum precibus arercendo malo quod rimet,
lirrocar aliquod prave negorium ex officio aut ad com-
modum cemporale peragendum: responsionem Mercori
non detendo in eorum, nih hac restrictione, remaior sIE
Spes de cultodiâ innocencix, quam Formido peccati: idque
cune continser E Frequenrara decies domo mulieris, semel
aue irerum lapsus sC, redire illi permitro cum maxima
caurela et Armo propolro, ac precibus ralide municum.
QuX aHFexE VVendroCHS, ACLII CL ASHOTantia Facti, aUE

## Folio 411 — 167915642X:0459
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000459.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DeFENSTO AIERCORT:
Tunc enim ralet ponderario Mercori ex Cajerano in pra
ceprum Christi, de oculo eruendo e abscindendo pede, I
Scandalo sic Futurum; Christum non dixisse linguam ab-
Scindi oporrere, aur pedes, rel oculos effodiendos, ne ca-
reamus parte corporis omnino necessarid ad ritam com.
munem, ad cuius ricem supplendam nulla superSiE: ve
moneret ponderanda esse, hinc ec inde Caluris pericula, e
ad ricam necellaria adiumenta. Suam incerprecationem
et sencentiam contirmac, exemplo Religiohi e Curaci,
quorum primus experrus, ex calibatu se procliuem ad
carnis laplum, non debet, imo nec porest à lacu coeliba-
eus recedere, licur nec Parochus beneticium delerere, A
quando ex mulierum confestione, delectationem rene
ream senlerit etiam cum consentu, sed cencanda lune
orationum ex ieiuniorum remedia. Sic explicara ee munira
opinio Mercori, nostrâque restrictione caltisaca oftendi-
culi nocam non meretur:nee cacenda erant VVendrochio
Prasidia, quibus illa PFOPUSNAbaE, reL CCFEC NOI CTAE
adeo acri reprehentione disna.
PAR AGR AP AVS VLZFMVS.
Ouid de ienorantia invincibili iuris naturalis
sentiendum sit ex anthoritate Parrum ac
Theolocorum.
TOrmirum est argumentum Mercori à Flieronymi
Nauchoritare, rilum leue et Scrupulum, cuius vires
minuie, prudens an nesciens, ad rnius Frieronrmi autho-
ricacem restrictione, cum tamen lacissime parcat. Porest
vero hac Forma, e ri maiore proponi: quorquor aHterr
Doctor Parisiensis Parres, Theologos, Promileue, agune
de iuris nacuralis ee policini ignorancia in peccatum
impuranda: acqui cercum elt, cos admittere aliquam
iuris posiciniignorantiam incusparam: male isitur exiil-
dem SS. PP. locis e verbis V vendrochius elicie, nullam
iuris nacuralis ignoranciam invincibilem iuxta illorum
mencem admieri debere, licer iuris policini eriam cum res
ad Calurem necellarias praeleribit, concedi pottt. Hlxc
enim communia 55. PP. ad verumque genus ignorantiX

## Folio 412 — 167915642X:0460
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000460.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
422
vecba, vel hullius probane dari, vel reriulque 29ld lut.
parre inculparam euincunt.
Mccreriln ea lelponno venaioe c
FlICrONgIUM QueM VnUIL FCFexEe multis a MerCONOCI-
ratis, cum par sic aliorum rario, ab Augultino correctum,
quasinimiâ sevexitare, Elieronrmus omnem veriu (que iu-
ris ionoranciam damner generacim, ec indiscriminatim.
Duam enim detendie, sencentia ex mence Augustini, nul
lam iuris nacuralis post communem in Adamo laplum
ionorantiam, carere culpâ; profundistimum est ex pec-
caco originali rulnus, ignorum etiam Augustino, cum
Seripsic libros de Lib. Arb. guorum 3. Cap. 22. aliquam in-
culpatam his rerbisadmierie, non enim, quod naturaliter.
nescit (o naturaliter non pocest, hoc anima depuratur in
peccatum; sed quod scire non studuit, (9 quod dienum fa-
culcari comparanda, ad recte faciendum operam non dedit.
a quibus duobus viciis, lonse abest exemplum Mercori.
de pucro duodenni, mendacium leue ad Teruandam ho-
minis ricam licirum, imo e necessarium reputanti. Neque
enim ea renera xrare, porest illi ritio rerri, quod parti la-
eis abstrulx iuris naturalis, non luduerir. Neque in illum
cadic verbum illud Anoustini, Non enim scrivium non erai.
Sed lecere nolebat, mendacium nullâ causà honestari polle
ec heri licicum, ec neceltarium; nec erac illi in prompeu,
quod cibinon ris Eeri alceri ne Feceris. Imo ex illo princi
Dio indicare porerar, quia ipse reller leui mendacio sibi ab
aliis ritam seruari. Frgo omni specie reri caret interpre-
cario Flieronrmi, aliorum que subinde Patrum, ee Theo-
logorum, ne excepeo quidem Aupustino. Sed rerius cAt,
omnes veriusque iuris passim ignorantiam damnare, de
raram doceredari, non omnino nullam.
Eris adderuum, quo praecexta Flierongmi ab Augusti-
no emendacio, omni veri similicudine CareaE. Vellen
mihi ostendi, quo loco apud Augustinum exrer, sicur illam
de Pauli cum Perro concertatione, et de abrogatione le-
salium. Si dicas, id a regraris peri; hanc exceptionem
alcera justior postulario retellie: a ce iure exioam, rbinam
Aueustinus, hunc compercum errorem de aliqua igno-
rancis inculpara iuris nacuralis, cui ad minus FaueE PrO-
Babilistime, lOCO Que FCFEEE MCFCOTUS, FetraCtaVCFIE;
sienei illum de inirio fidei a nobis, quo cum Pclaxianis,
25C, 1V DECx.

## Folio 413 — 167915642X:0461
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000461.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DEFENSTO MERCORZ.
ariee controuersias de Grarix de Prxdestinatione conve
niebat: neque enim minus grauem de hâc inculpara curetâ
culpam agnolcis, cum inde purescibi necellarium de flici-
cum, acerrime insectari MCFCOTUM, nec ParcereD. THO.
MX. Nec Potuit Si rum deceptus fuir Ausuctinus, libro
xecractionum obmisisse: ec nisi monseres a S. Doctore, ne-
dum in FTieronymocacite, led etiam in seip (O apCFEC COF=
rectum, vel leuc pucauit, aut rerius nullum, reinde con-
ter acerbius MercOrum, _ D. Thomam FuiME CKCCPTOS.
FTacnotra respontione infringuntur quacumque obii-
cic VVendrochius sua Epistola; et ad illam Appendice: qua
Fulius e exactius dissoluit P. Cioner, qui lesi pocerit. Pius
dictis ad explicandam mencem protundissimam D. AVOy
Atini, quiruus in speciem fauere ridetur aduerlariis, addo
quod iam annocquimus r. Paxc. P25. F48. iuris divini crian
Politiui. cum praescribie res ad TaluTEM CX PFACCDEO, alE Cx
etticacia medii necessarias, non dari ignoranciam qua
culpâ careac, aut ltricte ex communi Philosophorum, e
Theoloxorum mence, aur lace sumprâ culpâ, id est, damno
ad Calurem: quod actibus quae inde AumE, vel excluIdaneuE
media ad Calurem, vel supponantur exclula, vel cerre ipAF
met actibus suppleri nequeant.
Huic Responsioni Favet D. Augustinus iilmet locis, un
de Tanlenius Cuam purar se depromere opinionem Lib. de
Fracia Chrilti cap. 3. dum aic illa isnoransia, qua non est
corum, qui seire volunt, sed eorum qui tanquam simplici-
ter nesciunt, neminem sic excusat, vc sempliciter isne nON
ardeat: si propterea non credidit, quia non audivit omnino
quod crederei, sed forcassis ut mirius ardeat. Nocandum
D. Auoustinum dixisse qui tanquam simpl. citer nesciunt
quali signisicet, se non agere de ignorantis simpliciter
invincibili, cuius curandae nulla, nequidem prima Tubierie
cegiratio, ee ideo addic, fortasis ut mirius ardeat: quibus
constar non agere de ignorantia ommino invincibili, Frn-
Atra enim adiecisser rerbum fortasis. Ouod (i ex illa nasce-
recur actus à lege xcernâ distentiens lib. 3. de lib. aFb. CaP. F9.
dit, Deccarum diei Mecaphorice, licur rerbum dicicur lin-
sua, quia illa protertur; eodem sen lu aic huiusmodi actus
dici peccara, quia de peccaro libera roluncaris Adami,
originem ducunt. Adde eriam mereri illud nomen pec-
eati, iuxea nostram incerprecarionem: quod inc nouo

## Folio 414 — 167915642X:0462
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000462.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
414
plicia esse rndura
Angli incerprecarione, cuiuldam loci Ausultini à superio-
xibus non omnino dissimilis, cum aic, si Adamus caruisset
adiurorio line quonon, sua culpâ non fuisset lapsus: his
verbis nominatus aurhor ait sibi apparere; non rei, led
rocum proprictacem quari à S. Doctore.
Fluius authorismentem, perinde obscuri ac eruditi,
tusius alibi prosecuturus, ad rem nostram accommodo,
et quancum capio, is esteius sensus, peccacum bifarian
Cumi: primum rulpari significacu, ve est actio libera suo
authori noxia, et Deoiniuria; secundo lacius, it est actio-
nis vicium, a suo principio compleco deticientis, indema-
lum existir, commiseratione, rerius quam rituperio di-
onum. Sicut inquit CxCitaS Sve a nativitare, Sue casu
contingac, sive ex propria specie, sive ex communi Fario-
ne generis, qualis calpa inest, quarenus genere animan-
rium, cuius risus est propriecas, concinetur, idem in-
quam cacitas est malum; sed dolendur est quid magis
perdencirisum, quam s eo semper caruerit. Sic etlams
Labrulcas seminauissee rinitor prophericus; non minus
mali recepistet, quam ex vire plancara habuit; sed nOn
cantum doluisset, neque exprobeare pocuisset rinex luXo
Iea, etiam non accesta libereare, si nacurae humanxe prima
lui origine, negara Fuissene pexesclia ad bene asendum con-
cesta primo homini, quibus post laplum caret; ille CtatuS
anoltro difterrec, sicur nudi, e sine rectibus hominis
nari, a nudato, id est, quibus regebatur indumentis spo-
liaco. Hoc difcrimen lace sumpro rocabulo, culpa dicimr
ab Augustino Theolosico magis, e Christiano, quam
Philo Cophico sen (u. AEGUC ITR InFEEPFCEAtuF guxcumque,
ex Adx actuali peccaro, vel nostro originali, consequuntur
necellariomala, ab Augustino culpam dici, qua idem S:
Doctoraic, caricurum Adamum, nili habuisset adiurorium
sive quo non, id est, sratiam habirualem, ex huius Theo.
102. 10. dec1. 1.
DCcaTO exAM, AuLHOM LUPPICAIC MICULA, A LalIITeH
neceltaria; sed peccaco originali supponane, illis naturam
hominis fuisse spoliacam. Atque hinc excluditur haresis
Pelasianorum; sura reD. Augultinus de Dono Perleu.
Cap. TF. CralliE, lelastant atabrantiam C5 difficulia–
tem, sinc quibus nulus hoco cuscitur, primordia non sup
Hlaec Omnia contrmale succ, prosundissima Thoma

## Folio 415 — 167915642X:0463
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000463.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DEFENSIO NIERCORI.
loi sencentia eodem opusculo. Vnde concludic, aliam
prorlus quaestionem agicare Ansultinum, qui de culpe
Theolooice e digne ranto Parre loquitur: aliam moder-
nos, qui cum inculane, quali rarionem culpx WOIICTCE
Suiblata incegritare nacurxe in Adamo. Fli enim, neque per
Tomnium prospexerune in cam rationem peccati, quam
Augustinus collic, quam agnolcere ad oculos pertinebat
aquilinos. Hloc itaque pro manifecto consticurum lc;
toro Cxlo errare aduerlarios Augustini, dum imponune
ei, quod collar eam rarionem peccati, quam ipsi altruuE,
li Adamus sine iusticia orioinali creacus fuillee.
Ablic re in eorum probem hunc Theolorum; cuius de-
creris Romanis scio opera prohibica esse: Sed ad caulam
nostram arripio culpae Prictius, de lacius sumprae, seu
Christianae et PhiloCophicx distinctionem, ad distoluenda
Vvendrochii argumenca accommodatissimam: nan
cum aduerlarius resear post Tansenium, Angustinum cul.
pa impucare, quidquid ex peccaro orioinali, dt ex iono-
tantia inde consecura quamlibet invincibili, malum ee
damnum quod inde exiltie, culpam eà acceptione, quà
locum Ruoustini incerpretatur Thomas Anslus, conten-
dimus a S. Doctore rlurpari. Idque mulco rerius, e om-
hino necessarium est, si accendamus ignorantiam post
Deccarum congenicam, non lolum conlequi actus ialos
deliberaros, qui praecepeis divinis directe e apetre repu-
onene; sed eriam plures indeliberaros, qui ex ignorancia
mere invincibili, media ad Calurem comparata nobis
Drorlus ignora; vel tollane, vel iam sublata nequeane
aliunde suxpleri. Si haec distinctio duplicis culpx Aer,
exhausta est ris omnium VVendrochii argumentorum;
quibus id eancum eninci porest, qua exisnorancia invinci-
bili consequitur, jactura aut priuatio rerum, ad Calurem,
quae ex efficacia medii requiruncur, habere rarionem cud-
Px Christianae, seu latius CumpEx. Ec si hanc ipse distin-
ctionem commentitiam dicar; aderic Thomas AngluS
nihilominus VVendrochio, et Lansenio erudicus, ee in
Augustino rerlatus, qui suas nostrasque partes ralide
Propusnabie.

## Folio 416 — 167915642X:0464
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000464.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
+SP.
V. SECZ.
AATTCVEIS DEITMI.
Animaduersiones in Prolesomena Casuifrarum
Apalogista es singulares de V su probabilium
reculas.
VasturS candem ex difficillimo certamine, quo ma-
Lsis pro Calure, quam pro sloria purnandum fuit;
concraacerrimum aduerlarium, qui rir ipse conquiesce
re Pottic, rel alios paciatur. Minus plena alex fucura est
Pugna, cum Casuistarum Apologista, e iam actum agc-
rem, s huius auchoris dicta omnia expendenda sulcipe-
rem, quia vix alia habet quam ex Caramuele, Tamburi-
20, _ Amadeo reTuTaTA. FTic duo breuissne praestabo;
non omnino inucilia: quae docet commiunia cumm nomi-
natis Casuistis indicabo, quibus locis impurnaverim, a
PauCA quX OccurrunE Singularia breuistime retucabo.
PAR A ORADAYS PR LMYS.
Animaduersiones in Prolezomena Apologiscao
LerD imprimis non postum Paris mirari, guod Pa8. 5d
Lscribic, Moralem, quam propugnat Fheologiam, par-
rim depromptam ex D. ThoX L. 2. qui teste PetrO AU-
relio coram Ariltorelis ethicam exscrip(ic. Ad dic etiam ex
Ariltorele, quas desendit decerptas esse asserriones.
Nihil hoc Prologomeno ab omni specie reri alienum
magis; nec re puco ica ex animo scripst, sed refucum ta-
ciac Lectoribus. Oua enim hide obcendit initio operis,
magna horum authorum nomina sibi FaverO, gHX LOTO
Progrestu cacet: Heque Casuictis, guorum deftensio.
nem Culcepit, crebrior est, aut sincerior in cirandis, ne
dum Philolophis, sed etiam SS. Parribus, et Conciliis
ex quibus Foncibus haustam eloriatur, quam deffendie
ethicam Christianam, quorum celtimonia in eius APO.
logia ommino desiderantur.
Duod arrinet ad Moralem Theolosiam D. ThOnIX ex
Arictorelis

## Folio 417 — 167915642X:0465
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000465.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
CON FRA APOLOGISTAM.
Rristorelis Echica exscripeam, cui se cum Cuis ait adhaerere;
bene est, quod restrictionem appONaL, ex Parre, non in
corum se illam sequi. AF quae candem elt hXCPaTS, quam
ex aliis selegir: Omnium Cane minima, ac pene nulla, ni-
hil enim commune habec cum S. Doctore, ( rsurpatas ab
omnibus Cacholicis roces excipias, e qua ciera haeresim
negarenon liceat: quoad carera vel apetre S. Doctorem
delerir, rel eius sencencias incerpolat e corrumpic.
Duod ex Perro Aurelio reterr (an ex bona side explora-
renon licuit, quia locum non cicat) cocum driltocelis
ethicam excerplisse D. Thomam L. 2. mera calumnia est:
nec lonse abest ab alcera, quae Secundam Sccundae à
Bellouacensi, mutuo auc rerius furto, in Summam Theo.
logicam cranstulisse quidam criminaneur. IIaeC SuMMX
pars praemagnicudine in duas dinila, non plasium est,
Ced genuinum opus, quod reluci apis argumentola, ex
omnibus qui de moribus seriplerunt auctoribus, mira (ub-
cilitare, se industria confecit, nec quisquam dicet ex Ari-
Socele, e Bellonacensi Cumpeam, nil inuidus e ignaruse
cum existonihil, ex Aristocelis rero Fchica, rix milles.
nam parrem depromplerit, sed multo pluTa ex SS. Pa-
eribus, aur luo marte inveneric, quibus omnibus Echicam
Christianam illustrauie, et locuplecauit.
Superioribus addam, non immerico S. Doctorem post
55. Parrum scripra, de hoc argumentorium Echica Ari-
Socelis, quia siSS. Parres excipias, nullus morratium illo
de moribus rerius et exactius seripsc: _ ridiculi plane Cune
qui Epicurum, aliosque Philolophos Rristoreli aequane
ur ancexonune. Hoc in illo upendum, quod de omni-
Busfere disciplinis de Rhecorica, Poerice, de Poliricis, e
Moralibus (Ve PhiloCophica obmicram) ita accurace et Fe-
licirer Ccriplerit, ac si rni tantum arri, cora rita vacallee.
Aeris Rhecorices, multo exactius leres constituie, quam
Cicero et Demosthenes impleuerine. Jux de Carimine
heroicoedisserie, nec Homero, nec Virgilio assequi con-
celtum est. Dramici vero operis, Ceu Scanae _ Theacri
decorum invenit, ad quod nec Menander Comicorum,
nec Sophocles, e Seneca Tragicorum Principes accelle
re. Juis vero Principum, aut Legillarorum, in acimins-
Stranda Republica, huius riri quam docer in Poliricis la-
pienciam aguauiermquam. Nec cractario de moribus,

## Folio 418 — 167915642X:0466
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000466.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
4. 15
que hinc ralide depellitur sloridiopeita, le Arilto-
celis Echicam docere; cum qua nihiI commune habeat.
Ouam enim eradie, adeo laxa est, ex illius praeseripto ve
Polline Echnici rivere, nec id puro reculatUTOS: ex AFI.
locelis rero regulis rix portine ricam suam instituere
Christiani, nis efficacisimum adsic a graria, de Aide au-
xilium: coro igitur caelo, et toro genere, ab Aristorelis
morali distat quam Apolosicta propuonat.
Ec ne per plura discurram, cum lacistime pareat haec
compacatio, duo rantum arsumenta aeringo, rnum a
silentio, quod rix toro suo opere muniverie se Philolophi
Suftrario, non tacirurus sine dubio, E rel minimum eius
laxitaribus Favister. Adde aliud lonse granius: Aristoreles
omnium quas de moribus resulas altumie summam hac
rna complexus elt, qua docer rbique consulendum, et
era oculis habendum, apperitum rectum hominis in vlci
mumfinem bene affecti. Ab hac quali aspectabili resula
longissime abest APologicta: diversINIMLAM PFOPUISNAE,
nempe arbirrarium probabilicaris rum, ad cuiusque com-
modum e affectum, nullo respectu boni e recti, aNerta
cuilibet opinioni probabili à seipla sccuritare ab omni er.
roris et peccari periculo.
P AR A G R A PAYB SECVNDYS.
Qua de prodabilitatum osu habet singularia
refelluntur.
1d10 d1. 1l 10 40
aliis dignitare superior decedic ingenii praestantia.
Cui rinquam hominui s Canctos leponas, quae de virturi
bus ec vitiis praescribie, moribus contigit exprimere: AF
DRLL Conmunes aetiones a dsmealioes
conturatas, rnam propolicionem seligo Apologicta
Propriam, e duo quibus illam probat argumenta: rel-
ponsione ad quintam obiectionem, concendit quasti-
bec opiniones probabiles, non Colum securas esse, quod
Plures Probabilistarum aNerunE, Ped ex aQUO TTaS, ita ve
ea dore nulla aliam vincat Flac assertione videtur Audio
probabilirarum superare Caramuelem Probabilistarum
principem, cui satis fuie quamcum que probabilicatem

## Folio 419 — 167915642X:0467
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000467.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
CONTRA APOLOOTSTAM.
donare veritaris virtualis nomine, quo sensu imaginem
Protolrpi appellatione, aligua analosia, et metaphora in-
Signimus. Sed Apolorista liberalior, concendir non (0-
lum nomine cenus, probabilicatem cum veritare conve-
nire, sed etiam praecipuo illius iure saudere.
Hlaec summa dos est veritatis, re quascum que afficiae
propolitiones, pares e eque reras faciat: Nam cum po-
sica Sc in conveniencia, e adaequatIONC CONCePTUS aue
Propolicionis cum re, de qua aliquid negar aur aHirmaE,
omnino indinisibilem esse oporret, omnis excelsus de Par-
ritionis, aut inaequalicaris impariencem. Ica Apologista
opiniones probabiles, quamlibet materia de genere dispa-
res, Peu pro commodo pugnene, lcu rationum momentis,
acque Auchorum celebritare, aut numero rariene, ni-
hil moracus haec discrimina, quibus inagualis probabi-
licaris euadune, omnes aeque cutas, de a PeccatO remOTaS
esse pronunciat.
Cur ita stacuat causam ignoro; nih Forre relit pro-
babilicarem a seipsa securirarem habere, neque a legc,
mulco minus ab excessu maioris probabilicatis, esle emen-
dicandam. Haec principia demonstranimus Falsissima
esse, de a probabilitare per se ad verum de Falum, ad b0-
num malum que indifferenti, peccatorum ee errorum pe-
ricula impendere, nec auerri posse, nili ascica immunitare
a fine rlcimo, ec a lege. Aeque hinc constar Echicam APO-
locista, in corum differre à Peripaterica e Thomiltica
cui Cuam indiniduam esse gloriabaEUF. Sed quae conven-
eio esse porest, cum Aristoreles opinionum cerricudinem,
non a probabilicare ipsa, seu directâ leu resexa, led ab
vicimofine, ex a recto in illum homiiris Capientis affectu
repetat: Ouis vero hanc D. Thomae, aut potius Euanse-
lio calumniam importari pariarur; minus rltimotini, ee
officiis ex illa meriendis, quam Philolophorum Echicam
FavCTC.
Faec de aPertione sufficiant: quibus vero illam argu-
mentis munie: Duobus praecer communia, quae nullibi
hactenus rili apud iptum legi. Aduocacis, inquie, lici-
cum elt, probabiles qualcum que caulas agere, apud iu-
dices: Froo idem iuris asserendum est iudicibus, de cuili-
bec hominum, re probabilia sectentur, securi ab omni
metu peccati. Aliud ad dic arcumenrum, a diver sis, d sibii

## Folio 420 — 167915642X:0468
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000468.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
420
DTSD. IV. SECL. L.
subordinatis Tudicum subselliis, cuius vim nOn CaPIO,
adeo est a Cubiectâ Thes, vel ab omni similicudine reri
alienum. Varia sunc cribunalia summa, media, e infima;
ab his postremis appellare licet ad alia secundi ordinis, et
abiltis ad suprema: Froo ex illa lubordinarione cribuna-
lium, e ex appellatione ad alriora, cura est, ee rbique re-
snacprobabilicas. Oux consecurio: Duis haec legitima
aroumenta dicac, vel non poriushumanae mentis deliria.
Alis allerris non solum a nobis, qui certa praecipimus
Sectanda esse, sed etiam à luis recedit: Nam rE SuPFa Fe-
tulimus ex Suare, aliisque fere omnibus Societaris Theo-
eis, srnum Tamburinum excipias, indicibus praescribune
standum pro senrentia quae lesi Faucac, ee nezane licitum
esse arbicrarium iudicandi rium, quem aduocaris permit-
cunc, discepeandi derebus dubiis, et defendendi caulas,
dummodo apCrFX FalLiratiS NON SInE COMBCFTA. Pa veroin
aduocaros indulgentia merito excluduntur iudices, quia
diversissima est horum munerum insticurio. Aduocari est
in reramque parrem disputare, iudicis lirem dirimere, et
rem ad riuum secare. IIle raciones dubicandi inserie, ilte
Cemorâ dubiratione Armam Ctacuir sencentiam. Aduoca-
e vericatem inquirune, quam indices aNEquaNEIE OPOr-
cet. Apertum est discrimen ab aliis docibus, ad haec duo
munera necessariis. Iudicibus opus est maturo indicio,
aduocaris acriingenio: inde sic aduocatorum optimos
indices esse incpEOS.
Oux diximus supra de rericare, rem mire illustrant. In
iudiciomentis ad rem collimantis positam diximus, quae
lonse absic a sersibus: quia illorum operaprerium non
elt, quid sic rei decerminate indicare, led bona hde reter-
re, quid ex illa percipiane; re indemens statuac, quid de
illa sentiendum, aue quid Facto opus Sc. Aduocari sen-
luum vices, indices meneis obcunemunus: hinc sic iltos
Periculosius a vero aberrare; quia aduocacorum est veri-
carem inquirore, iudicum detinire. Idinc existic nocacum
dilerimen, praeclaristimos parronos medioeres esse indi-
ces, et horum oprimos nullos esse aduocatos. Juia ictis
licet Academicos agere, ee per mulca discurrere: iudices
vero convenie Arcopasicas imitari, ee uni veritari ac
cendere, cui prolaco iudicio non superest locus, qualem
aduocari relinquune, quia mulca explorane, nihil decer.
nUNE.

## Folio 421 — 167915642X:0469
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000469.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
CONTRA APOEOOTSTAU.
Longe inepeius aur inucilius elt aliud argumeneum a
Tubordinarione cribunalium, ee appellatione ab intmis
ad maiora. Vix dici porelt quor de quanta peccet Apolo-
oista hoc exemplo: eo nanque non Polum à vero e à
communi sensu, sed eriam a Ccipso dissentir. Credir ex-
eare inferiora subsellia, E ex minus probabilibus pronun-
cient, et hoc nomine ab altioribus esse corrigenda: Ex
ore ruo re indico. Ergotalsum ee periculolum clt, quod
respontione ad7. obiectionem, corius riex humana po-
Suisti fundamentum, qualeleum que opiniones; etiam ii-
nus probabiles, esse aeque curas. Si ica (ic, quo iure inferio-
ra subsellia opinionem probabilem secura, nec minus ad-
versa curam, emendabuntur ab alrioribus: Nonne iu-
Itam expostulandi caulam habene, luam relcindi senten-
ciam, nihilominus curam, ca ipsa qua recractacur? Tu-
sum rerimque bellum accendit inter subordinaca sub-
sellia, re insima meriro concendane, quamcumque cule-
rint sencentiam inter probabilitaris Anes, non polle xerra-
ctari: aliunde vero lupremis iudicibus ius comparas de
acteris, revocandiinstissimam ee securissimam (qu’a nulla
securior esse possic ) inferiorum cribunalium sencen
ciam.
Ouid Facies isto homine, qui omnia suldeqne miscet :
Oux ordinarissima esse oporcebar subsellia, rule simi-
lia interno: rbi nullus ondo, sed sempiternus horror in-
habisat. Exlemet in hanc voraoinemr delapsus, aperci à
Seipso dissensione impliCaLUE. Si ex ce errent inferiores
iudices, e nihil errando peccene, minus probabilia se-
quuri, quid iuris habent maiores iudices, hanc senten-
eiam corrigendi: quia inquies errarune iudicio, ex mi-
nus probabili opinione, licecnon peccauerinc. Sed quà
ratione a peccaro eximis errorem iudicii publici, corrigen-
dum ab altiori subsellio: Vel enim irrepsic exignorancii:
Feguis inculpatam dicee in indice, queM OpOFTCAE quae
Cui Cune muneris ad rnouem scire: Alias s ex ignorancia
erret, Deccacum est frani poenâ dignum. Vel Sponce
Sciens e prudens, in hunc errorem delaplus est, minus
probabilia seguUTUS. EFOO CFEOT elt, Sequi minus proba-
bilia, cui emendando, si ex insciria existar consticura sune
rribunalia maiora. Si rero sponcaneus sic, maiore poena
dignus est. Si rero non peccavir, dum ex minus probabitt

## Folio 422 — 167915642X:0470
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000470.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
4.22.
DTSP. IV. SFCT, I
pronunciauir, sed iure suo vsus est, cur corrisitur; cur
damnatur: Ec si nolis hac correctione CrrATE, neC PCCCA
re cribunalia maiora, iustum reringue bellum accendis, re
merico inferiora censentur, se iniusté corrigi, dum. (alua
iulticia, iure (VO rrUNEUE, Cuprema rero, non solum hoc
emendationis in inferiora cribunalia sibi rindicabune, sed
cum inera probabiliraris fines arbirraria sine iudicia, ob-
cendene sibi licere, inferiorum iudicum probabilissimam,
Se curistunam sencentia, minus probabili tetractare. Deum
immorealem quo res humanas deducie probabilicacum li.
cenria 1
Tcerum Apoloristam connenio. Non minus licet
contellario in opiniones poenicentis singulares, quam Cu.
premorum iudici supra inferiorum decreta. Nescio an
comparationem sE ConcestutS, Sed indubitatam DULO.
Duis enim nesec, multo longius intra contectarii autho-
ritatem Rare poenitencem, quam minores judices intra
maiores. Aequi ex re morralis peccarirens est contesta
rius, nis opinionem paenicentis probet, licet minus pro-
babilem de curam: qua erso rarione ab solues iudicem ma-
iorem, qui rescindar minoris sencenciam, seu xeque, leu
minus, seu masis probabilem: Ouo iure, licet erret iu-
dex, nulla ignorantia, qua exculer ris non peccare: Duis
icta capiac: Infinira his similia absurda, possem ex para-
doxo aduerlarii deducere, sed ipsius pudori, ee molestia
parco Lectorum, quibus ilta ablurda, etiam minus peri.
eis, adeo lune obuia, reociosi sic hominis ea prolequi de
vrgere.
Hoc solum moneo, Apoloristam, Responsione ad 7.
objectionem, hausisse quidquid reneni habet probabilicas,
his eribus asserris, primum, liberum esse cuilibet sequi
opinionem, etiam s srminus probabilis, etiam rnius D0-
ctoris Custragio, aliis reclamancibus, minus cutam. LI2C
de probabilicare Catis.

## Folio 423 — 167915642X:0471
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000471.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
BOHSLAMATIO CENSVRA.
SEOTTOSECVHDA.
Confirmatur Censura de aliis Capitibus mirum ex
Amadao ex Apolorista damnatis.
V ax ab ipES AUEhOTibUS. CENCUITX MaTUTATF, de ab
omnibus auide expectatur contirmatio, hanC ex nO-
stris regulis Festinato opere, in ancecestum nostra metho-
do damus. Cornationem Adei cum lege dinina et Theo-
logia et harum cum ratione nacurali, inirio huius operis
explicui, quancum peaetacionis brevicas pariebatur. Fidei
pars est lex dinina, de Theologia quaedam eius accectio.
Fidem defininimus rationem hominis Christiani, rei ta-
eio est Edes hominis. Veriusque doris duplexmunus est,
unum ad rericatis ingnisitionem, seu ad speculationem,
alteru ad rum ec opus spectar. Finc celebris ee apud om-
nes recepta cum sidei, cum rationis in theoricam _ mora-
lemdiniso. Finc veraque a Patre luminum rei Moles et
Monce ad nos delabitur, dua (que cabulas rnâ manu dog-
maca coonolcenda aut credenda, altera implenda prace-
Pea Ccuiuris nacuralis, seu divini deferr. Vnde quod pri-
num peaemisimus, elucer lesem diminam Adei, rei rationis
Cynderelm, esse parrem: nam qua praxim spectane rario
et Ades, aliud nihil sunc quam lesis aecerna indictio et no-
citia asendorum. Theologia consegnirue reluri quaedaim
Adei accessio. _e veriu sque muneris adiumeneum: creden-
da enim e agenda illustrat, e ex Aidei articulis nouas eli-
cie conclusiones qua ad Theoriam aut praxim perti-
Sed cu veriulgne ordinis duplex sic rericaris genus, quo.
NeanE.
rum ruum rarioni nacurali paret, alcerum reuclatione di-
nina innoceleit; prina speciei reritares Ades e Theolo-
eia contirmar; alcerius oedinis, qua rires nacurae de capru
nedum rationis humanae, sed eriam incelligentix cuius-
que Creatx rincune, reritates per se ad Eidem Spectant, et
illins ac Fheoloria lumine docemur: Amadaus reritares
morales nedum ordinis sracia à Theologia hauriendas,
I d iii

## Folio 424 — 167915642X:0472
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000472.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
DIS D. IV
SFC 1. 110
Led iplasetiam homini, qua lacione Muc, d IplO luine
nacusals perlpicuas, obscurar ec incerdum aperte pu-
onat. Sed ab cius corrupcelis demula lcoles vinat
canc. ae recoque munese Lhcolooia deturte, oitelu
viea humana e Christianae detendune: re ex illa rerira-
rum distinctione paucis explico.
ARXZCVLYS PRTMV Sd
Distineuuntur es confirmantur Censurae pro ivre
nacurali.
i Prisinca rribus Centuris in Amadaum laris, ius
Lnacurale _ rericares morales, primi ordinis propu
Snancpriores Cex, de Fbrietate, Concumelia, Fomicidio,
Duello, Probabilicate: 13. de VTurâ, ec gux hanc leguuntur
de Furro, de Tudicibus, de Mendacio: F9. de iultis criburis
ec dux Postremx 33. e 34. de Impurirare: cerrum enim
est, quae Amadxeus honeltare rulchorum malorum se
nera, ne dum Scriprurx Cacrx celtimoniis, Fraditionc A-
dei, sed etiam nacurali carione damnari.
Equidem morris a erranno intentatae metu, ebriera-
rem non heri licicam, illius virandae causâ DispuF. T. Sect.
X. AFC. 3. PaTaSF. 2. demonstratum est: Trem DiIpuE. 3.
Sect. 2. de charicace diximus, non carere peccato scandali,
si quis inducar in cbriecarem quemquam, etiam granis
mali euicandi graria, quod à Pobrio rimeatuE. Ex primo
lococitaro, constar Fallacem esse Amadaei consecurionem:
ee si daremus ex intexpretatione Cajerani, ebrietatem ex
Praeleripeo medici, rnicum Cupetesse remedium, ad cu-
randam laechalem xsritudinem, e inde honestari, male
infere licirum ese ex Trranni crudelitate: alia enim est
ratio xoritudinis, qua maceriam praecepei immutac, alia
crudelitatis erranni, omnino mareriae (ubiecta PEaceptO
exerinsecam. Ouare hx propoliriones Amadaei merito
Pronuntiantur, falsa. scandalosa, (5 contrariae verbis
spostoli: quirno loco Christianis incerdicit a comecta-
cionibus _ ebrietaribus: ec alio hanc regulam rere au-
ream Cancit: Mala non esse facienda ve veniant bonas
in quam incurric Aduerlarius, dum ebriecarem sespectu

## Folio 425 — 167915642X:0473
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000473.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
CONETRMATIO CENSVRA.
nlicuius boni omnino extrinfeci, contendit feri licitam et
honeltam: de hac quaeltione, ride Pa5. 57, 138. DC ho-
micidio leprem ex Amadaeo collectas proposiciones, me-
xeri Censuram in illaslatam, ex principiis D. Thomx de
monstranimus Dispur. F. Sect. 2. Parasraph. 2. _ seguen-
eibus. Ouare propolitionibus falsis, scandalosis, pietati
charitati, es instiria contrariis, viam crudelicati, vindi-
eta C9 anaritrae aperientibus, accensendas esse nemo dubi-
tabic, qui hoc principium accender, lumine naturali no-
cum _ inconcussum, morralium nulli licere priuata au-
thoritare quem quam occidere, vel alienam morrem opta-
re ad suum commodum: imo nec ad lui incolumicarem
reterre, remedium, sed ad Cummum pari, quasi PFRTeF
mencem nostram, inculpara curelae accidentario jun-
ctam contraaggrellorem, qui ricam nostram armis pe-
cit. De Duello Censuram quartam contirmane quae habes
Di(puE. 3. huiuS. Scct. 2. AFE. T. PaFAGF. 4.
De Probabilicare iam dictum est huius Di(pUE. ACT. F.
In idem ius nacura le ditinO COnFEMATUM INCUFFUNE, Qua
13. Ordine Censura Propolciones nonem ex Amadao
daMManEUE, V+ falsa C5) (candalosa; quae varias averiant
artes osuram palliandi (5 violandi rusticiam, ac Charitae-
rem. Lucrum enim ex mutuo ratione Colius periculi, nisi
ance numeratam pecuniam accedat, damnum reipsa, rel
moralicer praesens, licicum Aeri nequie, ve pluribus con-
Frmacum elt DIspuC. F. SeCT. 2, AFE. 2, P2G, 166.
Necminus periculo (a est de Furro Proposicio ordine 14
nec Censura in illam puco socum peti quamnis Ama-
daus eius parrocinium ambiat: Led prater sranis Theolo-
simencem e lupra condiriones ab illo appolitas reDilp.
T. Sect. 2. examine huius loci compercum est, Sotum
Plures apponere condiciones ad illam mixtionem, quas
Pemonce, et nihil moratur Amadxeus, quibus sepolicis,
non est dubium, quin ejus assertio sit omnino falsa bo-
na sidei, ( publica instiria contraria. re monstracum est
co loci.
Idem iuris esse probanimus de cribus aliis astertis ad
turcum pertinencibus, in quae cadic r5. cenlura, doctrinam
bis propositionibus contentam, falsam esse, remerariam,
Rerpab. perniciosam, furibus, ac furum conseiis fauere, (5
abcoci autorem doctrina S. Thoma. Nihil enim aperrius,

## Folio 426 — 167915642X:0474
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000474.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
426
qua carione rinit, ex ad Cociecarem humanam nacuS a
comparatus est, quam (I à latrone rem Furriuam sciens ee
prudens accipiar, de sublatam reculet restitmere, aur Fru-
ctus ex illa, quibus Factus est locuplerior: ec Colum eo calu
altringi ad relticurionem, quo Fur reddererur impotens
ad resticuendum vero domino. Nec eriam excusac quod
res accepea, sic rnico ru consumpribilis, e materia mu-
cui: Forre cantum posser eximi à restitutione Fructuum, quos
ex illa sux eantum industrix deberet.
Non minus aperre ins iuri naturali, sed muleo mans-
Cius adver(atuE menei D. Thoma altera alferrio, quae
eximit a Poluenda auE Festitenda DeCUNIR MUHIO ACCCDEa,
re quis se redimat a larronibus: quah ea necessicate ominia
communia siane, e in ea ius aliquod acquirat. FPoc enim
expressis verbis damnat S. Doctor, ee ralidissimis argu-
mentis impugnar relatus hâc part. P25, 61.
Tercia asterrio muleo enormius à iure naturali recedit,
concelsâ licentia Furandi, e alienas res subripiendi, non
Tolum s exrrema, Sed etiam s grauiS neceNITAS vEgCAE,
quale est dedecus mendicandi: hoc enim assertum iildem
celtimoniis, ec argumentis D. Thoma connincitur, di-
suum censura in illut laca, miciori pro acrocitateret,
vide P28, 237.
In idem ius incurrie multo grauius F5. Propolirio, qua
iudicibus concedie, pecunias accipere pro ferenda senten-
eia, in Fauorem rnius prae alio: _c quae affertur exculacio,
precium non accipi gnali mercedem senrentix; sed quali
compensarionem pro commodo altCrI PAEEI Ex MCTO AF
bicrio collaro, eo pretio aestimabili; culpam masis auset
quam elever, aut minuae, re rariis locis demonstratum
ett, vide inltistime contigitur haec doctrina canquam
fulsa remeraria. scandalosa, legum, C5) aequicatis eversua.
CenluTaM CONATMANE quae dixiMUS PAEEC F. P25, 2420
ee 255.
Mendacii cuiuscum que generis à lese naturali ae Diui-
na exerrationem esse, nullâ vinquam causà aue porestate
etiam Divina honectandam F. ParF. DisP. T. CcCt. 5, aFC, 20
Probatum est. Sed muleo enormius est mendacii genuS,
guxe a peccaco moreali exculatur, Fallacio publicarum ta-
hularum, relamittx serixcurae, de laredicare aut nobili-
D1SD. WV. SFCL. II.
masisque contrarium est iuri nacurali connato hominis

## Folio 427 — 167915642X:0475
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000475.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
COMFTIMATIO CENSVRE.
cate. Ouare rariis locis demonstrarum est, peccatum esse
frave huiusmodi Falsificationes, e Cenluram r7. Hanc
amadai opinionem falsam esse scandalosam, C5) reipub. per-
niciosam probant quae diximus DilP. 2. P25. 252.
Eodem generererum, quae ius naturale de bonum Con
ciecaris humanX CHeTFUNE, Continerur Peopolitio F9 qu~
Subdicos liberat a Coluendis iustis cributis, illaesa conscien-
tia: de revera Fallam esse verbo Dei concrariam et ledirio-
Tam deonstranE quae dixiMIUS L. PaKE. P25, 259.
Ad hoc genus scelerum, qux ipso lumine nacurali, de
primis Cyndereleos principiis daHANEUE, FCHOCAEE 33.
Proposicio, gux furtum crisinta Regalium, Praepostera de
monstrosâ libidine, maius peceatum esse detendit, et per
Cummam Fraudem ec calumniam, ex principiis D. Th0-
MX COnatuT cuincere Amadaeus. Tustissime cen(UFa 33.
damnatur, quasi non Polum falsa proposirionis, Cedeciam,
pis ac castis auribus horrorem injcientis assertor: de quo
noshuius partis Disp. L. Sect. L. AFL. 8. 8. 9.
PAR ACR A PHYS SECVNDY S.
Confirmantur censurae latae in Propositiones 19. A-
madai inribus cratia es hominis Christiani
officiis aduersas.
Vo post D. Thomam distinguune Theologi rerita-
cum, ec ofticiorum genera: quorum primum per se
ad ins nacurale conrenitum homini, de racionis lumine
NOTUI FCFCREUE, SCCUNdO GEHETE CONTIMeNEuE veritatCS,
supea omnem vim intelligentix crearx naciuam polex, ad
quas Cola revelarione, ee auxilio supernacuralis graria
Prouchimur.
Rursum veriusque generis reritares, in duos ordines
digeruntur, Theoricas, et Morales: illa Cui, seu cognicio
nis CauSA quaeruncur, iltae rero ad opus feruneur, de uni
probicari inseruiunc. Veri Thcologi est (id que cumula.
cissime implenic S. Thomas) omnia harum reritacum e0.
nera complecti, et prosegni sinsula, hoc camen dilcriini.
ne, re Theologix opcraprecium sic, mysteria (upFa CA-
Deum incellisentix creatae posica, e officia suPFA MAtUIX

## Folio 428 — 167915642X:0476
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000476.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
A28
DTSD. TV. SFCF. II.
rires Colo gratix auxilio implenda docere: OuX VETOFA
cionenacurali innocescune, sunt reluri quaedam Theolo
six accessio, ad illam spectat, rationem Adei Cubiicere, e
tidem racioni esse adiumenco. Id rero qua rarione praester,
nam insinuarum est. Pheologia rarionis rectrix ee domina,
ee Aidei ministra, per illa quaruor verirarum genera de
currir, eaque conciliat mirâ arre et Capientia. Si rationt
eluxerir quid boni rerique, approbat Theologia, e vali-
dius Dei rectimonio ContirAE: SI quandO ABCFFeEa verO,
regula rerhi Divini emendat: Si quae abstrusior ex illo
ordine vericas rationem lacear, nec nisi mulco Rudio
longo cempore comparari possit, adest Theologia, et
compendio docet, quae toca rita anriquorum doctissimis
inconcellum fuic ec ionoratum.
Fria haec benehicia, quarto ausene Aides et Theolosia
omnium maximo: rationem prouchunt ad altioris ordi-
nis veritares Toli Deo nocas, guarum revelatione nOS
dionatus est. Finc D. Thomas profundissime probat, Cu-
Pea disciplinas Audio parabiles Fheologiam, Cupra lesem
naturalem, Diuinam, supra rationem, omnino Adem exi
Si quarnor nominibus, ve(MEquaSi xObuE, correctorium
de suoplemencum rarionis, ee reluri machina et rehicu.
lm, quo ad altiora promoucatur. Contirmat enim quae
noca sune rationi, dc R qux dubia sInE (BTIOUCE, (I CFFCE
corrisir, de lupplet, ac breui docet, quae non poslet Ma-
Suo impendio comparare. Nec latis est Adei, ac Theolo-
sixe, eria haec beneficia conculise, ricimo omnium PEX
Iancistimo, à Porte nacurx ad alciorem srarix, ee ad con-
Torrium diviniratis cranstere. Ad quid ilta inquies consisti-
ma. Nempe re inde constet cen Curarum auchores viroque
Theolosia munere exregie detunctos. Primo cenfura
rum ordine, rericates morales primi ordinis natuTX,
corrupeas ab Amadao, cupidicarem hominum, masis
quam rectam rationem securo, vindicant ab erroribus;
e illis pondus addunt divinx authoritatis. FxC Theolo.
oix accessio est, de munus intimum, dc quasi adventirium:
summa de peaecipua dos eius lunc mysteria credenda, et
ofticia, a Christiano qua fde riuic, et ad Eiliorum Dei ad0-
prionem assumpeus est implenda: cuius generis TunE quae
Capiencissimi maxistri qua superlune centuris, acerrime
vindieane, conera laditates Amadai grauiori damna
eione dignas.

## Folio 429 — 167915642X:0477
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000477.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
CONPIRMATIO CENSVRA.
Ouid enim illi Canctum Fucurum est, aut cuius putas bo.
mi cacionem habicurum, qui charitaris pExCCPEO NON
Pepercit, et cadem audacid, ordinem correctionis FraTeF-
na a Christo pexscripcum, perniciolum, nedum inurilem
Fore pronunciauic. In illum iustissime seprimam censu-
tam culic Cacra Faculcas; nempe doctrinam qua neeat spe-
ciale praeceptum charitatis falsam esse, erroncam, implum
C5 primo ac maximo, legis Euanselica mandato contra-
riam. Nec minus severam censurum alcerum de corre-
ctione fracerna altertum meretur; doctrinam concencam
propolicionibus nesantibus ordine Fuanselcium de Cor-
rectione fraterna, rim praecepri habere, falsam esse, teme-
rariam, 55. Patribus contrariam, (5 quarenus dicie fore
perniciosum praeceptum. si quod esset in Fuancelio, blasphe.
mam. Fluius duplicis censura aequirarem demonstrane,
qux de veroque praecepto dilectionis Dei de correctionis
Proximi diximus huius Parc. Dilp. 3. a Pa5. 302. ad finem
vique.
Erass ex Fuangelio his duobus praeceptis omnium ma-
ximis; nihil mirum est Amadaeum caerera parum pensiha-
bere. Dispucatione 2. Sect. 4. de Sacrificio e Cipendiis
Milx diximus, ab Vrbano VIII. prodiisse decretum, quo
nundinationes a Canctissimo Pacrificio Pem ovebanEUE, e e
mulcis illud prohibebat Canctissimus Pontifex, ne vIIuS (2.
cerdos estipendio raxaro ad Missas, parrem servarersibi, et
religuum daret Cacerdori miltam eius nomine celebranci.
Id AmalXus exculat a peccaromorrali; e a relticurione
liberaE, haNCMCECatuTam: eam rero opinionen dE PFO-
Politionem vriacet, falsam esse, scandalosam, favere turpi
boero, anaritiae (5 minstiria pronunciar nona censura,
camque muniunt qua diximus Disp. (ect. Cit.
Vndecima e duodecima contirie quae licentius scribie
de simonia, non esse contraiusticiam, beneheia Eccehasti-
ca non conterre gratis, quia merces recipitur à collarore
emolumenti remporalis causa, nec limoniam esse expres
Cum pactum, Coluendi aliquid remporale pro spirimmali ex
Sracicudine: has rero d his similes propolitiones iure
damnatas esse tanquam falsas, temerarias scandalosas con-
tra jus diuinam C9 canonicum, lace probatum est 2. Dilp.
COra (ect. 5. P45, 250.
Propolitionem decimam octavam de horis Canonicis,

## Folio 430 — 167915642X:0478
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000478.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
43C
DIsP. IV. SFCT. I.
cum qui nonpolclelolus ceciate non ceneriadu
socium, etiam rlero se offerentem, iustisIMe dAMIMAEL
canquam falsum, (5 in contemprum officii Ecclesastici te-
mere (9 nepre excositaram, euincune manifeste quxe dixi-
mus Dispur. 2. dehoris Canonic. quas parribus Relisionis
nobilissimis accensuimis huius parris pas. 204
Ouashabier de iciunio Amadaus Proposiciones, quibus
ius est edendi oua, licere lardum de Pagimen edere; pueris
ad duodecimum annum, non esse abstinendum à carni-
bus de onis; nil referre ad collationem quo cibo tar; ieiu-
nii legem illalam seruari, s pluries in die roluntcare con-
dicionarâ Cumatur cibus: meriro nocari tanquam falsas
C5 scandalosas quibus leses Eeclesiae infringantur late proba-
vimus Dilp. T. P25, 725, 728. _129.
OMX exCerpUntUE ex Amadaeo propolitiones nouem de
Poenirenria illam qua Cacramentum omnino cuereur rio-
lacur insticurio huius Cacramenti, cum ab soluicur qui nul
lum signum dederir doloris de Peccacis, auc roti confestio-
nis. C. ontra sigillum etiam confectionis peccar ille, qui ex
nocirià inde hausta poenicentem depellic ah ofticio ad nu-
cum amobili, vel qui complicem peccati poenitentis nOn
occultat.
Nec leruar incesricatem huius Cacramenti, qui racet de
Aoracionem rirsinis, licet sponte consentientis, sub pa-
eria Poreltate polca: vel qui copulam cum Coluta apCLIE
eancum nomine sranis peccari conera castirarem: rel qui
contellario pecenci quancicarem furri negat se ad id teneri.
Contra praeceptum Concilii Tridentini agit, qui conscius
Sibi de culpâ lectali, omissa confectione Fucharictiam su-
mit, vel qui scienter ablque rilo prortus dolore accedit ad
lacram Ernaxim. Flas omnes propositiones ab Amadao
allercas ex iultissimis censuris contixas demonstrane qua
lare diximus disp. 2. Pect. 3. de ablolurione moribundi
AEE. Y. de onere contirendi Aer. 2. de lsillo APT. 3. de Catis-
Factione APC. 4.
Nullam habet Amadaeus, Fractatione de Poenicencia
copioliorem, qua cor habeat propositiones, tancum que
reneni: Ideo Sacra Faculcas, ancidocum ingruenti malo
appolitura crebrioribus hic Amadaum censuris Perit. Sed
mirari licet Cummam Capiencissimorum rirorum pruden-
ciam: abstinuerunt a nocanda proposirione, quae POn-

## Folio 131 — 167915642X:0479
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000479.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
G ONETRMATIO CENSVRB
eentem leuaconere contirendi circumstantias, peccatum
immurara specie augentes; quod huic opinioni favere
videantur cum D. Thoma, ex anciquis ee recencibus
Theologorum plures: atque ab illa discordia, veluF ex
aqua curbidâ quali expiscatur, e captat occalionem ad-
Merlarius omnia permiscendi e percurbandi. Sed exactio.
ri discustione opinionis D. Thomae, consectaria qux inde
Trahic euerrimus. Non pocuit tamen sacra Facultas Ferre,
quam docerpoenirentes contumaciam, e confectario in-
quirenti quanciracem furri, ec negare le reneri, hoc illi
aperire: quare iustissime cenlura 24. Pronunciat hanc pro-
posirionem sinceritasi es humilicati confessionis, fini sacra
menti aduersari, atque authoritati sacerdotis detrahere.
Sacris vero canonbus (5) censuris Ecclesra illudere (5 fal-
sam esse C9 remerariam proposirionem zL. lacuic, qua a cen-
Turis eximit, cum qui propinaco reneno clericum occide-
rit, quod ad id mortis genus, manus riolenrx non admo-
neancur. Ouam vero ridicula sic haec aroumentatio, quam
iusta censura, pluribus demonstracum eAt DilP. 2. Sect. VI-
cima de censuris. Nec minus horrenda est qua lequitur
Proposicio, Religiosum professum, qui indicio sibi probabili,
crederet sibi factam à D eo renelationem, de dispensatione
ad contrahendum Marrimonium, posse illud licite contrahere.
Benignior est prx acrocitare paradoxi, in illud cen (UIFa 32.
falsum esse, vocorum CG disciplina regularis destructinum,
Sacrileeris C9) apostascae viam aperire. Idque demonstracum
vide P25. 99. VLEIMIA FANdCM CCNLUTA NOTaNEUE Propositio.
nes tanquam scandalosae reipub. perniciosa, nouis (5 furili-
bus inventis ad rurpia inducentes, qua permietune locare
domosmexerricibus, Teruis deferre rerba amatoria, deni-
que apponere occasiones et oftendicula ad peccatum. FI2-
rum rero Propolicionum, cenluram confiimane, quae di
Ximus DiSpUF. 3. SCCt. 2. AFC. F. _c DisP. 4. ad 3. argumentum
VVendrochii contra Mercorum.
Hioc breui examine Censurarum, sI lOCa quX aHnOTA-
nimus, consulantur, constabit illarum xquitas, ec à qui
bus prodiie summa Ruchorum Capiencia. NaM PEXTCE
quod perfecti Theolosi, omnes impleuerunt parces, de
vbique iuri nacurxe de graciae, officiilque hominis ec Chri.
Stiani, eoreoie consuluerunt; videntur CretenIS Sagieta
eii incustriam superasse. IIle implicirum eyris colubri si-

## Folio 432 — 167915642X:0480
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000480.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
DTSP. IV. SECT. II.
lium liberaturus a morre crudelissimâ, sic direxit lagierum,
ve illalo Ailio, sexpenrem corto ictu perimerer. Ita Poler-
ristimi Magistri Amadaum sele antiguorum Theolo50-
rum, e pastim D. Thoma Cufrasio ee principiis munien-
cem, Calua tantorum virorum reuerentiâ, contixerunt 33.
Centuris a me cancum contirmatis quibus astentiot.
A R PZCYEVS V = FTNVS.
animaduersiones aliquot in Apolociam Casuista-
rum. es Conclusio totins Operis.
(YNa Adelia duos parieres dealbare posumus, et
quibus Amadai laxiOTeS PFOPOLILIONES EXPUSNALE
lunc argumenes, Apologiam breui de valide contutare.
IIlius AuthOF Prater plura cum Amadaeo communia, ha-
bec etiam singularia, gux paucis perstringam. Expendi
dux inicio scripsc, de vlu probabilium rnde caerera depen-
denc. Ouare euerso fundamendo adstructa moles, SICUE
confracto pede ex argilla corruie stacua Babylonica.
Periculolistima Cunt qua Respondet ad 4. et 5. Objectio.
nem, de cornicione mali necellaria ad peceandum. No5
id explicanimus r. Parc. examine F. Caramuelis Fpiltola:
rix vili in ius nacurale peccato deesse noririam, ad minus
parem illi, qua seruo etiam Aolidissimo adest cemporis
ver Cocordiam amisti: nequeignorare porest, diem hora
esse productiorem, ac proinde, huius quam illius jactura,
scauius in dominum peccare. Nihil eriam distinguit APO.
losia Facti e Turis ionoranciam, cum tamen rna fere
Cemper, alcera rix ruquam exculer, ex criplici discrimine
incer haec duo consticuro, Responsione ad T. AESUMCNE.
Vrenarochii, qui locus omnino consilendus est, hac
Dispuratione d Sectione pag. 406. quia nesdum hunc
disticillimum dissoluie. Ouxe habet de pari omnium opi.
nionum securicare periculola à Respontione ad 6.  7. 0b.
rectiOnCm (UPTA FCFUIEATA TUNE.
Tris duobus euersis Fundamenris, de ionorantia iuris,
ec secura quacumque probabilicace opinionum, eorum
quod illis astruit adificium plane concidie, et nominatim
qua relpondir 8. ec 9. obiect. de proximis occasionibus ad
Calum non delerendis, nec de pede abscindendo, auc
cruendo

## Folio 433 — 167915642X:0481
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000481.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
CONFTRMATIO CENSPRK.
ermendo oculo, etiam s Scandalosine, contra Christi pra-
ceprum. Acque in hunc Apolorilta locum, cadunt Cen
luex in Amadaum laca ad calcem S. superioris: ec quamuis
Censura Parisensis edita in Apologiam benignior sC, de
Plura dissimulet, non camen puraruneillius auchores, le
Posse Calua conscientia ab illius respontionis damnatione
luperledere; quod relir absolui seruum, apud harericos
commorancem, pluries ex illorum concubernio laplum,
ctiam si nolit illos delerere, alicuius lueri temporalis rel
Dectu: Haec proposirio, illis, falsa est, C3 scandalosa, in-
ducens in manifestum saluris. (5 fidei periculum. Nec
melior est suxeriore Responsio ad Tr. objectionem, qua
affirmat libidine exhaultos, etiam si ai lupanar accedane,
re scorratione defatigati immunes sinc a praecepro iciunii.
in illud non peccare: de quo nos plura examine Epistol
2. Caramuelis. Solurionem T2. obiect. non expendo, quà
de clecmolrna asic, de qua nos pauca, occatione cuiul.
dam arsumenei Caramuelis in D. Fagnanum. De Sima
dria Responsione ad r3. Obiect. laxiora docet, iis quae C en-
Tura 33. contisir in Amadaeo, quae nec in Apologicta disi
mularune Parisienses Theologi lua 2. Censura, quae ica
habet: Fam Proposctionem falsam, temerariam, scanda
losam, (5) viam aperire ad omne senus simonia contra di-
minum jus, quae ab hac culpa eximie, pre se spiricuali ex
Srato animo cemporarium reponencem. Et eodem ricio
concra ins Canonicum, alceram Propopolicionem lab0-
itare aiune Reliviosos, qui sibi mutuo suffragia pollicentur,
ad electionem in Priores, Prominciales, de qua nos ad
calcem 2. DispUE.
Ouamuis indulgentiores sine in hominem hi Magistri,
pucarum camen sibi in peccarum fore recrendum, si quae
Hocet Responsione ad 18. obiect. de duas proxime sequen-
res de rindictâ, de aliena morris desiderio, de furis cum
reablacâ, aue inimici poltinfictam alapam fusieneis cx-
de PFaetermitEereNE. Ouare Censura 4. damnant haecOm-
nia eanquam falsa, scandalosa Charitati E5) rustiriae ad
versa, qua viam aperiant vindicta, Cs crudelitari.
NIos ita esse ulcis probanimus Dispuc. F. de Justicia 8
Ture. Duo cancum obseruo Apoloristam Responsiona
ad r9 obiect. excusare desiderium alienae morris duobus
principiis rasques axerro talsis, nempereiilliei deside.

## Folio 434 — 167915642X:0482
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000482.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
A 3ut.
DESP. IV. SECF. II.
rium inesticax, vix esse curpe, nih in opus deducaeur, ned
Speciem Cumere a re quam Sibi optar; quae opimo lingu-
laxissima est Vasquesio; de ab aliis Theologis aliena, re late
Probane Salmane. Dispuc. F. de Peccaris.
Aliud eriam obseruo admiratione dignum: has de ho-
icidio rere Canouinolentas Propositiones nomine om-
nium Theologorum Apologistam renditate, quali illis
generarim assentiane, cunm tanien conera Rare D. THOMI.
e Scorum corumque Scholas Aorentissimas, loco de Tu-
Ricia dermonstratum sC: Forte Apologista, noii est eos
disnacus nomine Theologorum, quod ab homicidio ica
abhorteane, re ius, nulsi priuaro concedane id elisen-
di re medium ad propriam incolumitacem, sed pari
tancum debere doceant, qual adiunctum praecer mentem,
non bonorumi auchonoris. Ced rica aemis appecicx de
fenlioni. Eadem Responsione Salonium Aragoniumi
Theolosos, ex Angustinianis Dominicanos Facit; nOn
Sciens re puco, sed imprudens.
Derlaris lacissime de laxissime 2oie Responsione ad 24
obiect. per 20. Parinas, sed improbo labore, omniunu
bonorum e Paltorum Ecclesix Callicaux indignario-
Nem, _56. Censuram SaCEA Paculcaris Parisien (IS CMCF-
cacus elt: quibus tanquam falsa; scandalosa, Eo manise-
Ac osararia; damnatur PEOpOlIEiO, GuX IHCEUI ex MU
ruo, ab rsura ririo exculac. Lildem argumeneis quibus
Amadaus inlucie Philippum a Cruce S. Balilii MOna-
Chum a ParEe (aO degenere PEO VSUTa PVgnanEeM AF-
riculo de ruris: Maluie Apologicta ab haerericis Molinao
d Salmatio laudaris, quam ex Parribus d Theolosis luam
doctrinam haurire.
Responsione 2d 26. obiect. Pexiuie AmacXO, Furtum
honeltanti, ex RECCCTIEaTE NON POIUM exETeME, Sed etiam
Praui. Vnde incurrie in r4. damnationem postremae
Centara. Mlulco instiorem meretUE RespOnsioire 2d 28.
dum fucili ratione, probat bona ab homine GPaVatO arC
alieno, data Ficio ad Praudandos creditores, Calud con-
scientia Posse servari. Ab obiect. 3F. quamlibet atroceM
calumniam eleuat et in peccatum reniale rerrie, cum
ansticuta est adversus eos gur de nobis obloguuneur: Catis
dictum est ex Banne _ De Lugo, ad hanc opinionem per
ne horribilem conturandam. Ad obiectionem 38. ViL

## Folio 435 — 167915642X:0483
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000483.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
DOTES EFHTCA D. FHOMF.
receaci venialis acculac, eos qui rnius rolupeatis cauSa,
cibo et potu se se insurgitane, ad romitumi reque. Ad
objectionem 39. aequiuocationes defendit, de quibus ex
profeslo primae Partis Dilpur. F. ad Anem: Contra prius
paradorum de ingursitantibus se rino, multa depiomi
Possur enostris obseruacionibus, de iure naturali ec grarix:
2b veroque abhorrent maxime huiulmodi helluationes,
quarum Ec graria insluviei de reneri dedicis. Ad objectio-
nem 43. elegac praecepcum audiendi lacrum cum Amia-
daeo. Ad 44. mulca etiam habet de SacFamenEO POeni-
centix, quibus astentitur Amadaei asPertionibus iam dam-
naris ex returaris Faec ad subjectam noltram controner-
Pam, sufticier perstrinxisse ex Apolorilta, exactius in Ca-
ramuele, Famiburino, Amadao, quibusconsentic, ex pu-
BMacO.
PAR AGR A P H VS PR TMVS.
Conclusio vindiciarum D. Zhoma à docibus ipsius
Ethica.
PENECA non minus Authorum severuS, quam mo-
LDeum CenCor, in Ouidio illud carpic, quod nesciat de-
sinere. IIlud qualecum que ricii videbor incurrere, cum
de D. Thona eiusque Erhica, pluries ce convenerim, eru-
dire Lector, et hiuius argumenei sinem vilus iam fecisse,
nondum invenerim. Si hoc exculem à Maceria inex-
haustâ, ex qua Cemper noua occurrant scribenda ineprus
elsem, gnali à me posle expleri d absolui: nec aduercerem
de rebus optimis, parce de Pobrie asendum, magisque
illarum ex brevicare desiderium, quam ab vbertare, et
copia laciecarem lectoribus relinqui oporrere. Sed instior
etic exculatio, ab imporrunitare ee morositare V. Thoma
remulorum, quem cum inlectandi, noc tinem FacianE, nec
habeane modum, rix pariunturnosista adhibere, ad ip-
Sius detensionem: neque enim convenit insectatores nun
quam a carpendo S. Doctore cellare, e nos ad ipsius de-
Pensionem languelcere.
Plures eius Echicam, oblique quidam, alii aperte la-
cellunc: Amadaus priorem iniuic racionem craducende

## Folio 436 — 167915642X:0484
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000484.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
436
2dc. 18. DCC C. 1l0
S. Doctoris, cum ea a et  Dds Pelula, 81o
riacur eius principiis consentire. Alii plus aequo rolunt
addictum Ariltoreli, nedum Placone postposico, sed criam
55. Pacribus pene neglectis, et ex illo, porius quam ex
Euangelio, regulas vitae ex scriphsse, et Peripatetieum
magis Capere, quam Christianum. Ouidam contendune
rigidiora, alii molliora docuisse, de otticiis viex humana
et Christianae, de dosmatibus rero periculola, quae ad
harelim vergane ec rratane discipulos. Denique quid non
sugillane: A capire ad calcem emendandum, et quam-
sibet aliam, ab ea quam inivie, mechodum sibi gratiorem
 omnibus veiliorem Fore contendune: rerissime dictum
est, a nelcio quo, ad emendationem, rel ad sloriam
opus esse, aur acri aduexlario, aur Aido ainico, qui rel vi-
tia nocene e emendene, rel conniria retellanE _E PUPGeNE.
Nihit horum detuisse Ansclico Doctori, agnolcer, quilquis
accenderic eius dispurandi mechodi, aur rariam in Scholis
Forrunam, re de Aristorele, extat eo ritulo ee argumento
liber. Onamuis exrranei deellent qui impeterent S. D0-
atorem; dur curarencur amici, ipse sibi Caris ad sloriam
contuluir, ea qua luoslibros disestie rarione, re quaeltio-
ni PEamItcaE argumenEa, gux sibi videntur ralidissime
conclusionem cabiliendam impecere, quorum solurione
sibi rindicias Parer. Sed re de Bellarmino reterune, (0-
lemne esse hareticis eius argumenta arripere, solurionibus
omissis: eodem Aduerlarii S. Doceorem loco habent:
argumenta quae occupauie in illum inEOEquenE. relpon
siones veromagis cacene, quam infringant. Neque ille
detuerunt aduerlaris acerrimi, ex anriquis ScocuS, Du-
tandus, Aureolus, ex recencibus Molina, aliique plurin.
Nec carec rindicibus ex antiquis Capreolo, Cajetano.
Ferrariensi, extraneorum A sidio Romano. Hlas rerum
vicesmirari licer, dinisi Cunt Theologi RCuE Poctar
Dii:
Sic ex antiguis, de recentibus, plurimi D. Thomae, aue
in illum milieane, ex decerrant acerrime, de dubium re-
linquune, unde plus illi slorix, an ex aduerlariorum in
sectatione, an ex amicorum, et discipulorum acceserie
rindiciis. De dormarica parre, hoc breui sperome de-
monstracurum Nanc Echicam illusrabo duobus retbiea
copicer in Troiam, pro Trojâ stabat apollo:

## Folio 437 — 167915642X:0485
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000485.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DOTES ETHIOA D. PHOMA.
collatione diverla e concraria obcendencium. Amadaus
sibi consentientem passim inducit S. Doctorem: quo
successu, istis dispucationibus puro compertum; Nihil
dici posse aur cogirari magis a vericare alienum, huius
Sexipeoris consilio: quidquid Falsi docoe (qualia Cunc in-
tinica ee ferd omnia) capicaliter Anselici Masistri prin-
cipiis aduerlantur: quaecum que periculola iphus nomino
munie, regulis ab illo asterris euertuntur. Acque id pesso.
mo generi inimicorum nempelaudantibus, e obliqueim
Decencibus debemus, re dilisencius in illius principia in-
quisicum sic, eoque examine exploratum, nihil Ca-
nius, nihil ad Cocietarem humanam, aut ad ricam Chri-
stianam Calubrius ee praectantius, praescribi poruisse eius
Echica. Acque hanc de primo insectamtium genere, sto-
riam consecutus est, obscuriorem line dubio fururam
nih captatis ex illo Cuftrasiis, ad acriorem eius mentis in-
dasationem, nos coesistent.
Ac inquies Aristorelicus masis ridetur, quam Puan-
selicus morum Pracepcor, de si aliqua Ades Apologista
sic, eoram fere Cuam Echicam videtur à Philolopho ex-
SeripsssC. bona verba. Dux ad hanc calumniam Cx 2. X
mulorum renere, aperte aduerlantium depromprams
ralide depellendam, necellaria erant praesidia, ipsa Prxta-
eione ad eorum Opus, e hâc rleima Sectione apparata
Func; Fides, Theologia, de lex divina, nacuram inter et
Deum medix sunt, ee iis doribus ee gradibus, veluri lcala
Pacobi, ex imo ad summum, e summo descendere licce
adimum: nacuram interuune, ec ad Deum, aut eius con
Fortium, ad gratiam, D. Thomi duce a interprete; de
duCME de prouchunt. Si quid veri ad Theoriam, rel ad
mores nocum, e compertum habet ratio, contirmat S.
Doctor, ex sidei e legis divina regulis, ac Theologix
principiis. Sed cum re plurimum dubia sic, auc Fal(a, aue
debilis; de ommino imporens, ad fidei mysteria digno-
scenda, aur obcunda sraria munera, quibus lalurene
comparamus, _ vitam xeternam PrOMereMUE; S. D0
ctor dubia e errores lemouet, debilicarem subleuat Dei
verbo, et ad altiorem oratia ordinem ducit ee acrollie, ve
iis omnibus officiis rationi nacurali collaris Thomisticam
Echicam plane dixeris: Saburram dubicantis rationis.
salsae (9 errantis remedium, obscurata lucem, debilis re
F c i1)

## Folio 438 — 167915642X:0486
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000486.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
DFSP. YV. SE CY. II.
130
ec Hlellenimum Capere Maris quam Chriltianilmum :
Cam alias insinuanimus quod ille a rebus hdei, tenten-
eiis exceris omnibus, se a Scholae Mechodo, cui le So
Doctor addirie visus sic propius abtuisse. I5 est com-
munis omnium Capiencum senlus, ne Epicuro quidem
excepto, rirturem rnicum aur cerre praecipuum hom-
nis bonum, Fortunx se corporis commodis, quibus
vulgi errore seliciras atsingieur, lonse anceponendam.
Flactenus aneiqui omnes lecum, de Fuangelio conten-
ciune: Ced de virture diversa AaEUHME. EpICUTS COn-
cendit ad roluprarem referendam esse, quali eius man-
cipium, nec incundam quia honesta, sed honestan
Pocius quia iucunda: ita ex volupeare, quae virturis est
accestio, dominam Facie cui interuiar. Seoici COntra
concendunt virrurem non esse oradum ad rolupca-
rem, nec ad quid alcius, sed Cammum et Fastigium,
acque vno honesto, omne bonum circumleribi opor-
tere. Sed his ne dum rulsi, sed etiam Capientum ex-
Foribus depulss, Placo ee Aristoreles rirrurem gradun
esle contendune, ad felicirarem in Capentia, id est, con-
templacione Dei ex effectis, ee dilectione constirutam:
quo nihil verius, si rario consulatur, e inera nacurxe fines
Sradum SiCFRMIUS.
Duid ioicur mirum D. Thomam Aristoreli adhx-
sille; eo reque inostenso pede proorelto, cuins lchi
cam Fuangelicae verirari proviorem, ad oblequium A-
dei promprum erac aduocare, e adiuncto orarix au-
rilio, ee lumine, nacuram hominis instaurare, de ad
Ailiorum Dei Correm cransferre: Dum S. Doctorem rbi
que aristoceli consentiencem, id est, fdei cum ration
ne oratix cum natura concordiam ineuncem leoo, ri
deor mihi videre instaurarum miraculum Elilxei ad
ricam renocantis puerum, ad morcui corpus dum suuM
apeac, Sc 05 ori, oculos oculis, manibus ac pedibus
componie. Ita S. Voctor, nacurx languentis morbos.
e Cenrilis Echica detectus, aUF A quX VITIZ INCFRNI CW
bar: es rotam acmnum, qua veluei erue Archirecto:
nica; ad sublimiorem fortem, (5 ad filiorum Dei ado-
prionem promoncatur. Suls fora cea can
S. Doctoris dixerit coram ea Lro pionspas
Cur vero ex anriquis sibi deleserie Aristorelem, cau-

## Folio 439 — 167915642X:0487
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000487.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
DOTES EPHTCA D. THOME
KACArUS, finem ricimum quae est prima Echices cura,
tini, vieturibus Audio comparatis, infusas, honectari ex
convenientia naturxe ad bonos actus, aue distensione à
malis repetitâ, ex rationali narurd, re prectat careris
animantibus, honectarem Christianam, id est, conve-
nientiam cum operationibus regenerato, et Ailio Dei 2d0-
priuo consentaneis, legem legi, rbique cresione oppo-
nic, e ex harum parcium ligamine de cognatione; Echi.
cam eftormat Chriltianam.
Elinc riderit Apolorista, an ex Aristorele Echicam ex-
Scriplerit, S. DOctor: An inde deprompsit Ainem rlci-
mum, policum in visione Dei, quam iple probac, suPra
omnis naturx creatxe captum, rires, ee rota posicam: An
a PhiloCopho didicic genus virturum intularum: An ali-
quo eius Ethicx loco occurrerune, quae de lege gracix,
de merito rirx aternae, de graria rarione in conlortio di-
minicatis constitura nos docuit: Verum quidem est ea-
dem methodo instimisse Echicam, quaeliro primum fine
vltimo, ex quo omnia ritae Christiana officia meciremur.
Sed cum coro genere differat Christiani Ainis rlcimus, e
fine quem sux Echicae Philo ophus Ctacuie, necesse est dis-
crimen ex finibus, in omnes echicx parces, in lesem qua
ducimur in tinem, in rircuces quae eo nos ferune, in opera-
ciones, quibus comparandus est, omnino derivari.
Sed dicestaec ignota SS. Parribus, quibus PrX PlaEO-
sic Aristoceles Fere displicuie: iam monui, Aristorelem
a Magistro, rerbis quam re magis differre; horum Philo-
Cophia principum, Dicus phenix inseniorum, de qua-
cumque re etiam nacurali concordiam parabat, sed im-
imatura mors invenem aecace Aorenci praeripuit, de poste-
ris tancum opus inmidic. Certum est ad minus, nihil dif-
ferre quoad tinem rlcimum hominis; et praelidiis rirtu
cum ad Felicitarem consequendam paratis; methodocan
cum variane: oracoriam sectarus est Plato, didascalicam
Aristoreles. Pari discrimine, quod Dialecticam inter de
Phecoricam i; ponune, qui illam manu concracta, iltam
exporrectâ sionificane, quali Theoloriam posrivam, à
Scholastica distinsuimus. Cum igitur SS. Patres posici-
niam Theoloriam excoluerinr, S. Doctor Scholalticam
adornarie, nihil mirum s SS. Parribus Placo placuerie
asis, Aeistorelem securus sic S. Doctor, e rationem

## Folio 440 — 167915642X:0488
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000488.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 13 lines, status machine
40
DESP. IV. SECT. II. _C.
sidei, naturam grarixe subjecerie: rno rerbo Ethicam Pes
ripacericam Christianam effecerie. Tis omnibus puro
D. Thomam quoad Theologiam moralem, ab aduerla-
riorum insectarionibus ec calumniis in curo posicum: (u-
Perelt re dogmaticae pasti quas debemus vindicias persol.
NaUS.
Duod sequenti opere pro virili praeltabimus, explica
tà eius mente de libercare humana, de seientia divina,
quam nonnulli pucant recentiorum, insectarionibus o
Porrundm, Ced iplummer sui incerprecem, e vindicem
extribebo.

## Folio  -  — 167915642X:0489
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio  -  — 167915642X:0490
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000490.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
Ar:

## Folio  -  — 167915642X:0491
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000491.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
1
111
eeeea

## Folio  -  — 167915642X:0492
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio  -  — 167915642X:0493
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000493.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
IIII
II.IIIIII
eee

## Folio  -  — 167915642X:0494
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000494.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
EWLB Hannovel
056856780
35

## Folio  -  — 167915642X:0495
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000495.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
On. NE

## Folio  -  — 167915642X:0496
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/167915642X/jpgs/default/00000496.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
le
  B
 
neses
b
e
 a
u
e
es
n 
a 
t
s
e
 
ae
o
 et
e
e
1
ae
es
 spse
  it l
 
d
d
b
i
ei
s
e
2
es
st
eae
d 
e
oc
e
i
adti
e
u 
e
l
es o a
ngt
t
 p
 les
s
10
1
lea
o
eo
si t
da
u a
sore
ee
  
 
t
t