# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/1814916733
# Title: [De Lateranensibus Parietinis Ab Illustriss. & Reverendiss. Domino D. Francisco Card. Barberino Restitutis Dissertatio Historica Nicolai Alemanni] De Lateranensibvs Parietinis Ab Illustriss. & Reuerendiss. Domino D. Francisco Card. Barberino Restitvtis Dissertatio Historica Nicolai Alemanni (shelfmark Leibn. Marg. 133)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1814916733
# Lines: 6,723 recognised on 201 of 208 pages, mean confidence 0.90
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 1814916733:0001
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio  -  — 1814916733:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
, 306
eibn. lag. 132)
Homtnu
Miodecounbissie l
Londesdibriosek

## Folio  -  — 1814916733:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
de Musivo excerpendum ex cap. 7 a verb. uno si quod est picturae genus.... ad usqu ad. in arcus fastigio
Multa In hoc libro pertinentia) ad historiam (aroli M. et teonis II. qui eo tempere Basilicam et
triclinium in laterano struxit suisque et Caroli M. imaginibus ornavit

## Folio  -  — 1814916733:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
as.
aenoscrre rnronnis

## Folio  -  — 1814916733:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 14 lines, status machine
LD RARENSTB
EARTETINTS
AB TIlustriIS. e Reuerendiss. Domino
L
ATAALNTOISCO CARD. BARBERINIO
RESTITETIS
DISSFRTATIOHISTORICA
NICOLAI ALEMANNI.
R OM AF,
Martine Lodelii
Hamburgeas.
d Flaredem Barrholomai Zanneui. Anno Tubilei M. DC. ZZV.
SVPERIORVM PERMISSV.
B .

## Folio  -  — 1814916733:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
HIBL. IOVHE CK
Ek. (5l5
laie

## Folio  -  — 1814916733:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 14 lines, status machine
S. D. N
RNO. VIIL. PONTT. MAX
VETVS. AC. CFLFBR F
DONTIEIOTA AVTORETArIS
MONVMENTVM
TACENS. OLIM. IN. TENEBRIS
IAM. IAMO. PERIEVRVM
AB. ILENSTRISS. FRATTCISCO. S. R. E. DIAC. CARD
B A R BF R TVO
CCCLESTASTIOA. ANTIOVITATIS. HNSTAVRATORE
REPARAEVM. IN. PVBLICOQ. PROPOSITV
NICOLAVS. AL EMANNVS
RECENSFNS
D. D.

## Folio  -  — 1814916733:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
Laita
1. a l 
et

## Folio  -  — 1814916733:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
L
FRTDVE. Lector, qui non ita multis ante
diebus in Laterano viderunt tenues aedificio
rum reliquias substructionibus stabiliri, E0
vacillans, ac pene ruinosum instaurari em
blema vermiculatum, inele cans illud quidem,
Eg imperitae manus non tam opus, quam ru-
dimentum, merito dubitare visi sunt sibi, an id esset operae pre
eum. Fx ijs profecto arbitror eos fuisse, qui vel nulla tancan
tur rerum antiquarum voluptate; vel rudioribus ineptae artis
lineamentis nihul pulchrum, dignum ve contineri posse existiment.
Ii videlicet E9 Alcibiadis plane admirabiles Silenos parui
aestimaturi sunt, quando prima illorum visa vicunque specie.
penitus inspicere eos neglisant. Fruditi sane oculi sint ijs opor-
ret, qui priscas ejnscemodi tabulas intuentur. Noui equidem
cum ex nostris, um exteris viros gravissimos, qui musini ru-
ditarem illam contemplati sint oculis minime incuriosis, quodque
in ea latet eximium, ac singulare de asserta C. arolo ATaeno Im-
perii maiestare non obseruarint modo, sed etiam optarint, vt
aere publico monumentum repararetur; cui vel tempus ipsum
post octinsentos eoque amplius annos, propier aienitatem peper-
cisset. Interim sua illi pruvaca industria in publicum bonum
conferri a se aliquid posse rati; opus, quod ranti fieri opor-
tere putarent, aut coloribus sibi descripserunt, aut litteris po-
steritati commendarunt. Quid nostros hic e0o dicam Ance-
lum Niassarellum P helesinum Ancistitem, Omiphrium Pan-
uinium. Pompeium Vgonium, E, qui Romae dui versari sunt
ex ispania, Franciscum Penniam. Alphonsum Ciacconum,
C9 alto52

## Folio  -  — 1814916733:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
(a alios? Cum cCallys, vel e Germania eruditus vir nullus
Romam profectus su, qui huinsce musini spectaculum praeterie-
rit. Duos commemoro omnis antiqunaris curio sissimos iuxia
acque scientissimos Mlarcum D velserum Duumuirum Au-
eustanum, cuius in Disseriatione testimonium extabit; Es Ni
colaum Fabririum Peiresum, cujus, et audio, studum de
hac imagine, deque aliis C’aroli Maeni non ita peruulcaris
memoriis lucubrationes etiam si antevenimus; cedimus tamen
curis melioribus. Peo certe de Carolo ATaeno, et si non iei-
ne, neque exiliter aeam, ea tamen disputabo, quae tabulae fi-
des arcumentum, ratioque tantum postulabit. Summa vero
Disserrationis haec erit, et de aedificio, vbi publicum id opus
extat, pauca, Es pro renata; rum de musui emblemale.
atque ejus historia pluscula disseram; postremo inscripios
imacinibus titulos accurarius expendam, e quibus de Caroli
Maeni Parricia dignitate mulia elici, mulia de Imperii trans-
lati prima orieine cognosci poterunt; quae ad (larorum V iro-
rum iam diu euuleatos ea de re commentarios; vel confirman-
dos, vel illustrandos quantum faciant; facile quivis intellicet.
Sed praestat. Lector, antequam ad legendum appellas ani-
mum, vi eum imbuas ipso rei, de qua agimus simulachro, quod
ex archerrpo tribus hisce tabellis expressum habes.

## Folio  -  — 1814916733:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
II.
SSFRTAYIONIS
S V MM A C A PI Y A.
E Lateranensibus Parietinis aliorum opinio-
nes. pa8.
An Carolus WTaenus huius fuerit autor aedificii.
TTI. Sdificii hujus autor Leo III. Pontifex.
IV. AEdificii huus nomina, E0 Dsus.
V. Alrerum ejusdem aedificinomen, aliique o sus.
VI. Duorum Leonis TII. Pricliniorum Lateranen-
sum distinctio.
VII. MCusiuum Triclinii a Leone ITI. fuisse paratum. 36
VIII. Camera musmum quid praeseferat.
IX. Dexterae partis Apsidis musiuum quid repraesentet. 55
X. Sinistrae partis musiuum quid denotet.
XI. Inscriprio C aroli imaeinis explicatur.
XII. Inscriprio Leonisimacinis exponitur.
XTII. Duae dicta sune quinque habere difficultates viden-
TUr.
XIV. An ius, C8 autoritarem Imperii transferendi haec
tabula contineat.
XV. An huius tabulae inscripiiones translari Imperi
causas indicent.
T
7.
26
+

## Folio  -  — 1814916733:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 7 lines, status machine
Imprimatur. Si videbitur Reuerendiss. Parri Maeistro sacri Palacii Apo-
Rolici.
A. Epilc. Hicracen. Vicelg.
IIMPPIIMatUT.
Fr. Vincenius aTartinellus Magister, e) Socius Reuerendiss.
P. Fr. Nicolai Rodulfi. Ord. Praed. Sacri P alarii Aposto
lici Masistri:

## Folio  -  — 1814916733:0013
# No recognised text on this page (skipped: oversize_image:9098x13919).

## Folio  -  — 1814916733:0014
# No recognised text on this page (skipped: oversize_image:9243x13863).

## Folio  -  — 1814916733:0015
# No recognised text on this page (skipped: oversize_image:9249x13952).

## Folio  -  — 1814916733:0016
# No recognised text on this page (skipped: oversize_image:9424x14061).

## Folio  -  — 1814916733:0017
# No recognised text on this page (skipped: oversize_image:9152x14320).

## Folio  -  — 1814916733:0018
# No recognised text on this page (skipped: oversize_image:9170x14341).

## Folio 1 — 1814916733:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
d se
la SeC
mEdn aEouBAEanDAIEDBS
F
 nm  
ARI
TITISRESTET
FTictorica.
SSEKTATTO.
DE LATLAANENSIBRS PARIETIWIS
aliorum opiniones. Cap. l.
ATERANVM, antiqua Pontiticum.
Komanorum sedes, ccclehralticis
quondam fuit monumentis illustre,
quae paulatim vel temporum iniu
ria collapla unt, vel nouis celterunt
redificiis. Vnum ex illis, aut alterum hodie (uper. Tuerni
hodierna
elle videmus Basilicam Laceranenlem, Constanei- Cacies.
nianum Bapcisterium, ec lancti Laurentii Sacel.
lum, quodolim celebretuit, ac etiam num lanctit-
simum habetur. Extant, praeterhaec, parietinae.
ac rudera magnarum xdium, qua, cum longius
aream excedant, qua Sixtus V. Pontitex Maxi
mus luas adificationes in Laterano solo circum
Scribi voluit, demolitionem quidem tacile cuale-
TUnE; Cum vero nomen carum, nedum vlus, aE.
A
que

## Folio 2 — 1814916733:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
De Lateranenschus parietinis restitutis
que praestantia passim apud omnes obloleuerit, ad
hancterme diem neglectae sunt, penitulq. inculta
nellatta lacuerunt. Minime id quidem culit Illustrissimus
FRANOISOVS CardinaliS BARBERINVS, qui cum
in ijs ruderibus sepultas quodammodo videret in-
signium rerum memorias, Imperii Romani in
Orientem transtati, indeque in Occidentem redu.
cti, publicaque pacis Vrbi, ac vniuerla Italiare-
Ricuta; Vt primum cum dignitate tuit, hoc lui re.
Paranda antiquitatis ccclehastica cudii opus esse
consiiu. primum voluit, atque praecipuum. Ouamquam
aedificiorum molem iam tere ommino prostratam
non ex inteoro totam excitandam existimauit, ne
vetultatis maiestas nouitate minueretur, vel tan
tis derogaretur monumentis Ades de auctoritas.
vel priuatae potius, vetu, memoria polteris com-
mendandx; quam resticuendx antiquitatis id Ctu.
dium videretur. Ouamobrem aditicii partem,
qua ca rerum praeclararum hiltoria continetur, ab
iuco. interitu vindicare latius ese duxit. Iraque de luo
quid addiderit, in altero contionari lapide iulsit.
in altero aedificatoris. loci, vlulque eius noticiam.
exhictoriarum memoris pecitam incidi verumque
demum veritatis, ac tidei documentum omnibus
extare. Neque illa lacrae antiquitatis cura dunta-
Xat, qua viros Fcclesialticos apprime decet ad hanc
cum reltaurationem adium induxit; sed etiam
L. COMIS.
coris Au-
dium.

## Folio 3 — 1814916733:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
Disserratio TTistorica.
Lconis IV. Panctissimi Pontiticis auctoritas, qui
plenam dignitatis domum, rerumque illustrium, lar - - Anas.
in Le0 2.
tam tectam posteritati primus conteruauit. De ca i
tamen non vna omnium tuit antiquariorum opi o
nio; d Carolo Masno Rege Francorum exadifi.
tam alii crediderunt alii à Lcone III. Pont. MaX
Ili tamen ab aliis ciuldem Lconis aedificijs, hoc
non latis commode dictinguunt; ac denique in
eius vlu declarando non aque omnes conveniunt.
De qua tota controuertia conctabit, rbi de xdificijs
a Lcone Tertio Pontitice extructis, vel rectauratis
constiterit qua ex Analtalio Bibliochecariohiere
cenlemus. LeoTII. lingulis Basilicae LateranenlIs Aedisicis
a Leonc
ITI. re-
porticibus, ee Constantini Baptilterio tecta indu. paniua.
Xitnoua, acque maenifica. In Vaticana etiam lan-
eti Petri Basilica, praeter concignationem, turrim
etiam, gradusque cum primi aditus, atque vectibu
li, tum partis templi dextera, ad pristinum deco-
remreuocavit. Locum inter lacra lacerdotibusde.
stinatum, quod Presbsterium appellamus, condi
tum ex marmore, caelato etiam opere exornauut.
Restituit Ecclelam Caneti Pauli via Osien(r, quae
terra inusitato motucorruerat. Basilicae L iberia-
na, qua cA ad Praesepe, tectum laqueauit. In alte-
ro lancti Andrca templo Aram maiorem, in altero
Cara Barbarae, hoc est prope Barbara nobilissimae
temina domum, in Exquiliis, tholum, et laquea.
21a
Aliorm
0.
MES.

## Folio 4 — 1814916733:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
De Lateranensibus parietinis restitusris
tia renovanit. Macronam Patriarchii Lateranen
sis iam iam ruituram, substructionibus cabiliuit,
cectoque impolito, parietes marmoribus convecti
uit, illustranitque opere tessellato. Tecta, Porticus,
ornamenta retecit Fccleharum lanetae Anactatia,
lanctae Sabina, Canctorum Felicis et Adaucti, alia-
rumque complurium, quas Bibliothecarius quidem
numerat, quod cgo vero lingillatim reteram, nihil
est; cum aditicium, de quo hic agimus, non recon-
cinnatum, sed inceore à Leone pertectum tuisse
mox probaturussim. Cunque in Laterano id et
se videamus, alias decimoquarto lapide, via Ap.
pia, AIbX, Ostix, Praeneste, Rauenna ab codem.
Factas Ecclcharum restaurationes licet praeterire,
Aedesco. i
i LO in Laterano iuxta Templum Constantini
Lacerano.
LeoTII. Triclinium xdificauit, ex vndecim hinc
inde concamerauit tribunalibus, quorum prima
rium opere vermiculato, reliqua coloribus varia
uie, instrauit marmoribus pauimentum, caenationes
fecit, labrum in impluuio porphyreticum colloca-
uic. Praterea ante Basilicam Lateranenlem ad Scp.
tentriones Triclinium alterum poluit cribus dun-
taxat cribunalibus distinctum, (e d opere, ornamen-
eis, dinitiis, totaque tabrica priore illo lonse splen-
didius; nam aula perampla, marmorum incrusta-
tionibus, porphyreticis pariisque columnis locu.
plecata, ita superiorum Poncificum Triclinia in
Latc.

## Folio 5 — 1814916733:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Disseriario TTistorica.
Lateranen (i Patriarchiotabricata Cuperauit ve Ma
eni nomen exinde tulerit. In iildem Pontiticum
aedlibus oratorium crexit, quod emblemate, et pi
ctura decorauit, ac valis ex arsento, ec auro, pre-
tiolaque suxpellectile auxit. Non piset alia L co. in vuiea
n et ali
nis adificia recentere, qua licet in campo L atc. bi.
rano ab illo polita non lint, ad ca tamen explican.
da, ec qua dicturi lumus comprobanda, plurimum
conterunt. Ad lancti Petri in Vaticano Tricli
nium fecit Lateranensi illi persimile. Piuldemque
Basilica parte dextera Lenodochium cum cana-
tione, ee balneis condidit, percorinorum, quicoad
ventarent, publica commoditati. Balneas alias
ibidem exstruxit iuxta Columnam maiorem. Ln ora
Vaticani collis extrema, voi Naumachia fuit, ad
portam suburbanam, quam Ancelicam nuncupa.
mus, praeter amplissimum Nolocomium lancti Pc-
triticulo dedicanit Fccletiam. Canobium, et Ba-
silicam Pancti Scephani primi marerris locauit in,
CTalla Patricia (olo, vnde ca Aructura Cara C allae
nomenaccepit. Templum lanctae Sulannae ad Ther-
mas Diocletianas, quod maiores inter duas domos
dixere, vetultate tabetactatum omnino demoli.
tus el, iactisque rurtus amplioribus fundamentis,
nouum, atque magnificentius exeitauit. Oenique
Lanctorum Nereise Achilleiadem veceri deiccta,
Tublimiore loco collocauie, ne humiliore, in quo
aFCa

## Folio 6 — 1814916733:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
De Laieranensibus parietinis restimnis
antea subsidebat, vicinarum obrueretur aquarum
collunie. In hoc Leonis adificiorum indiculo li-
cet illud iplum, de quo quarimus, habeatur, opc.
rx pretium tamen cAt, id apertius, certisque ratio.
tibus indicare. Imo vero cum a nonnullis haec ipla
domus Carolo Magno conditori adscribatur, isto.
rum primum videre rationes, ex quantum quaque
valeat, crit operae haud inanis.
AI CAROErS MMACUrS UNIrS
fuerit autor aedifici. C. ap. II.
 BSCVR A minime sunt, quamquam.
enumerari facilenon postunt, ccclesia
Rica monumenta, quae vbique terra-
 rum exaditicauit Carolus Imperator
Pipini Regis filius. Flanccius in Dcum, acSacer-
dotes pietatem, vel vnica illa testatur Balilica,
axsin. in quam Aquisorani Deipara Virgini, opere, VeFgi-
vit. Car.
nhartus ait, mirabili construxit; ad quam exornan.
dam non illi laris tuerunt lua ditionis prouincia
rum divitia, (e d ex longinquis terrarum orbis par-
tibus ornamenta conguiltuu; columnas, marmora,
Coloratalque cestellas magnis tumptibus, atque la-
pariam Dore Koma, Rauennaque. Adriani Pontificis per-
missus convexit. In Iealia cum alibistum Bononix,
atque Florentia sacrorum eius aedificiorum Cup-
DEELHE
CaroliM
Tacraaedi-
ficia.
ep. 22

## Folio 7 — 1814916733:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
Disertario ITistorica.
petunt memoria. Koma nulla veltisia vidimus, an cius
aliquod
vel a quoquam prodita fuisse legimus. Semel, itc- Rome.
rum, ac tertio rotorum Toluendorum, ac lupplican-
di gratia Romam ille profectus est, ec c veltigio in-
derecessit; quarto cum Lconi vindicanda digni
catiscaula venisset, in Vrbetotam exesithiemem,
quo cum tempore nihil aedificii molitum fuisse
constat. Si quid vero cositasset, non Laterani, non
Oltiensi ria ( nam de Canobio inibi construen- - pus 11
cuia exist.
do non Carolus, ed Adrianus Pontilex camente es
fuerat) non in aoro Verano, vel Selloriano, voi
Constantinus, ex aliiretro Principes, sed in Vatica-
notuas Carolum adificationes collocaturum tuil-
se res ipla docet, ac Principis ingenium. Nam co-
lebat prae caeteris sacris, (o venerabilibus locis apud Romam,
inquit Fginhrartus. Ecclesiam beari Petri Apostoli, in cuius Ecin.
ibia.
donaria maena vis pecuniae tam auri, quam arcenti, nec non
e cemmarum ab illo concesta est: mulia et innumera Pontifi-
cibus munera missa: nec ille toto regni sui tempore quicquam
duxit antiquius, quam ut orbs Roma sua opera, suoque labore
veteri polleret auctoritate; (0 Ecclesia sancti Petrinon solum
per illum ruta, ac defensa, sed etiam suis opibus, prae omnibus
Ecclesis, esset ornaira, ac ditata. Opes quidem ingentes
haud dubic Romam milie, ac deculit, ex quibus
Daucarum, sed augultiorum memoria superest in
hiltorijs; tabula cilicet ez argento, praecipua ma-c Carol. in
Festam.
Bmicudinis, ac ponderis, qua descriptionem orbis Cion
staniii

## Folio 8 — 1814916733:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
De Lateramensibus parietinis restimis
Stantinopolirana continebat, cam ex testamento Basili-
2Anasc. in 
on.. Ca Vaticana legaut; ec Crucis ex auro purissimo
gemmisornatae, quam in Lateraneni Lcclesia Lco.
ni ITI. Pontifici obtulit, ac in Tolemnibus licania-
rum pompis summis tancummodo Pontificibus
praeterri voluit. Infinita huiulmodi donaria Ro.
ma Carolum reliquisse scimus, aedificium vero,
oin a nevnum quidem. Ouamobrem iure quis Ange.
vers.
cinton. lum Maslarellum Thelelinum Epilcopum, ecc AI.
XIT.
phontum Ciacconum viros alioqui studioloscccle.
Prastica antiquitatis miretur, qui ades halce, de
in hec quibus disputamus. Caroli Magni Aulam credi-
roli ma derunt, camque aliorum quoque lententiam esse
ni.
Ciacconus attirmanit. Ouibus autem rationibus in
illam lententiam venerint, ceo certe non video, ni-
Si quod in aedium apside Caroli efaigies coloratis
laxillis depicta lit, nomenque in inscriptione lega-
tur. Ac ibidem Leonis quoque Pontificis nomen
rultusque conspicitur; reer ergo alcerum depin-
Xerit, aditicium que potuerit, xque dubium cst, (I
hanc rationem sequamur. Imo si vel hanc sequa-
mur rationem, nulloncootio conditori adificium
certo rindicabimus. Inscriptio enim, qua nilicu.
riolis oculis perlpicipridem nequibat. Vipoce qua
Sublimi, vicinaque contienatione collapla, ab ima
rumarum conserie, non apta distantia ad hanC
diem legebatur, ita schabet.
2ut2 Ca-=

## Folio 9 — 1814916733:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
uorlario TTistorica.
SA N CTISSTMIS
D. N. LFO. PP
D. N. CARVLO, REOI
Ouis ergo cui fecerit, videt nimirum qui lesit.
Accedit co, quod ccclehasticae rei antiquariae De- Poniticeui,
e Princi.
riti norunt consuesse Romanos Poncitrees quando rumimi-
Sines.
Balilicarum adificationes, aut refectiones cura;
rent, cum luis, aequalium etiam Imperatorum, R. C.
sumque imagines in tribunalibus Lccletiarum
vua collocare. Leonis IV. succurrit exemplum
2 on Eoono
apud. Anactatium Bibliochecarium; Petri quoque, sit
Paulique pariter vultus, atque Andreae in pranominatis tabu-
lis similiter splendent, atque coruscant; inter quos sanctissimi
Duarri Leonis Praesulis, nec non e specialis filii sui Domni,
Imperatoris Lothari. propter futuram memoriam, sive mer-
cedems personae Deocarae per cuncta saecula venerandae, depi-
sta sm. Idem plane hoc in adificio L eonem III.
tecissenemo non videt; idemque ab illo lxpefacti.
tatum probare possemus, si ciuldem monumenta,
vel pars aliqua suxpeteretcorum, qua paulo ante
numeranius. Ouippe, annos ab hnc terme tri-
sinta, in Lcclesia Panctae Sulannae ad Thermas Dio.
eletianas vidimus in emblemace vermiculatohalce
Leonis, Caroliqueimagines, Lateranensibus illis,
vultu, habitu; coloribus planc limillimas.
Cace-

## Folio 10 — 1814916733:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 7 lines, status machine
C
De Lateranensibus parietinis restituis
Cxeterum quis nesciat à Leone TII. Pontitice, non d
Carolo Magno, Canctae Sulannae templum in hanc,
quam hodie videmus, aediticii amplitudinem re.
dactum luisse, ac cum etium opere tessellato distin-
ctumE

## Folio 11 — 1814916733:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Disserrario FTistorica.
Ctum Ipse vero praecipuus Ponifex, inquit AnactaUIS, =in L. on.
in uulo sanctae susannae, vbi Es Presbrier ordinatus faerat,
dum breuirer destructus fuisset, Co jam per longitana tempora,
ipsae parietinae marcuissent, ob numium amorem, ampliauit aedi-
ficium, (5 nouier in alium fodiens firmissimum posuit funda
mentum, et) eruta planiie mirifice excelsa super ipsa fundamen-
ia aedificanit Fcclesiam cum apsida amplissima, et) cacumina
mirifica de musio, atque cameram decoratam. seu presbyte-
rium Es pauimentum marmoribus pulchris ornauit. V erum
etiam dexrra. laenaque et) porticus eius cum columnis marmo-
reis construxit. C acumina, inquit Anactalius, mirisica de
musiuo; nam imagines singula (nouem ex omnes
erant) lingulis in collibus eminebant, ve in hacta.
bella duas illas, quae ad rem taciunt, repralentaui.
Denique inscriptio qua in cadem Ecclelra legeba.
tur, Leonem TII. protere autorem.
DVDVM. HIAC. BEATA.SVSANNA. MART. AVLA
COANOVSTOET. TETRO. LZISTEHS.LOCO.MARCVERAI
OVAM. DOMINVS. LFO. PP. HI. A. FVNDAMENTIS. ERIOFNS
FT. CONDEHS. CORPVS. BEATLFELLCITATIS. MART
COMPTE. AEDIETCANS. ORNAVIT. ATO. DEDTCAVII
In ca, quam hic propoluimus, tabula Leo Ponti
Tex ob Carolh Regis in le merita, mucuamque bc-
neuolenciam, ettisiem ejus exprimendam curase
videtur; in Lateranensi autem adificio caulam.
quamobrem id fecerit, quae lonse granior cAt, Ca-
3
2
EIII
FTI.

## Folio 12 — 1814916733:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
De Lateranensibus parietinis restitutis
tim exponemuos rbi prius caldem ilas ales l
e llL. Puune Pobauerimus.
A DIFICTA AYIVS AVTOR LEDIIL.
bodo 
Ponrifex. Cap. III.
VOD hisce verbis teltatur Analtalius
Bibliothecarius. Fecit Leo in Parriarchio La-
teranensF riclinium maius super omnia tricli-
nias nominis sui magnitudine decoratum, ponens
in eo fundamenta firmissima, et in circuit laminis marmo-
reis ornauis, atque marmoribus in exemplis stranit. Et diver sis
columnis cam porphureticis, quamque albis, (o sculptis cum va-
Sis, et) liliis simul positis decoranit. C ameram cum apsida de ma-
sivo, et) alias duas apsidas, diuersas historias pincens, marmo-
Dc. rum incrustatione pariter in circuim decorauit. Ouam de-
Facierina-(
rumcom. LCriptionem, (i cum lingulis, quae quidem supertunt.
Deseet
aedificii huius parcibus commileris, nullus relin
quetur de autore dubitandi locus. Fx tribus etenin
illis apsaibus, primariam tellera verlicolore etiam
num nitere videmus; alterius, ad lauam, inteorum
apparet loculamentum; tertia, dextrorlum, non nisi
vestisia. Picturas ex coloribus qui vltimus ibidem
contemplatus fuit, Onuptrius est Panuinius. Nu-
siuo autem decoratur Co Camera, Vt Anactasius ait, hoc
Cs, pars tribunalis interior teltudinata; e) Apsis, CX-
terior illa videlicet, qua ad verosque hinc inde
Parie.
 in Leon. 
TI.
Econiani 
Triclinii
deserip.
110.
e
Lioris et
Paratio.
Fectes.

## Folio 13 — 1814916733:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
Disseriario FTistorica.
parietes pertinsit aequa ee plana. Fundamenta illa.
frmissima Ponitentiarii Laceranenles olerum lemi-
nariis, hortoque penitus obruerunt; ca porro lacta
olim sub publica vix Colum: re interior parsadium
Ostendit, cuiuscolumna ruinarum ruderibus con
lepulta, cubitis vix hodic duobus extant c paui-
mento. Columnae Parix Tunt, quas Analtatius albas
appellauit, porphrrenica illa. et marmora nunc deside-
rantur, quae more luo in exemplis dixit, hoc est exem-
plara, diverlarum scilicet rerum imaginibus cala-
eo opere distincta. Rit denique nominis sui maenin
dine decoratam; Cuod Lconis vocabulum iam tum.
aedificium culerit, quodque ibidem loco conspicuo,
vectiam num cernitur, in aplidis culmineL conis
nomen fuerit inscriptum. Namque praeter contue. Poniiticu
nomina in
tudinem non est veterum Ponciticum, adificiis a edisiciis.
sc excitatis titulos indere, cum hodicque legamus
monoorammata Adriani Primi.
in Viminali ad lanctae Pudentiana.
Palchalis Prim
verim in ficcte
Caecilia, et it
eta Praxedis in Exquiliis.
NicolaiPrimi
spassani in B.
Duin ctiar
nOsramate
trans Ty.
Ma lanctae
adc Tan-
ad Amphicheatrum Ve
Cilica laneti Clementis
in Christi Domini mo-
a Pontificibus lua non.
HUINGUaM

## Folio 14 — 1814916733:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
28
De Lateranensibus parierinis restituris
nunquam inserta lunt nomina, ve in Basilica Li
xlana arcumaiore à XyAoTII. rectau
rato, atque his litteris insionito, qua
identidem Cbristi, eE Xysti Papae nO
inen reterunt. Id LcoTII. imicatus ir
Faltigio tribunalis hanc coronidem.
Chrissi Scilicet, et Leonis Papae nomen
impoluit. Duo quidem significare
piilsimi Pontitices voluerunt cas stru
cturas à le quidem, sed Christi cum primis ope,
ac adeiusnominis gloriam, factas fuisse; quod idem
cruce nomini lic appolita
est in Eccleha lanctorum
Achillei abeodem L conc
ainzeon.  Alphontus C iaCCONUSIV.
1120
denotatum
VerCI, ec
TII. quem
Fuisle perDe-
ram opinatur; Plam Anastasius in Lcone TII. ITic
a Deoinsfiratus vencrabilis, E0 praeclarus Ponrifex, inquIE.
conspiciens Ecclesiam beatorum aCartrrum Nerei, et Achillei
prae nimia iam vecustate deficere, atque aquarum inundantia
repleri, iuxta eandem Ecclesiam nouiter a fundamentis, in loco
superiore. Ecclesiam construxit mira magnitudinis, et) pulchritu
dinis decoratam. Illius Templi conditor, tametLC
clehialtica patrem historia Caelarem Baronium
eius Ticuli Cardinalem non latuit, ve lapis ab co.
dem politus indicat; latuisse camen videtur, hranc,
guae modo luperest, non eam este lanctorum Ierci,
ee Achillei Basilicam, in qua Gregorius MasnUS, VE
Ist cO-

## Folio 15 — 1814916733:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
Disserrario Fistorica.
in eodem inscribitur lapide, homiliam habuerit:
cum illud templum, Anastatio teste, liquido pateat
humiliore stum locotuiste, cuius, post Lconis III.
reltaurationem, ne veltisia quidem apparcant.
FLac de Pontificum trtulis dum lcribo, in _de Pari-
ctorum Ouatuor Coronatorum, haud lonoe a L. a-
terano, Cacra Marerrum eHodiuntur memoria,
e Leonis IV. Olim reltauratoris haec interipcio:
o FGO. LEO. FEC. L. 3F pictate, qua fecerit,
geminato christiana lalutis signo declaranit. ACII
quis in loculo illo plumbeo litterarum simplicita.
tem contempletur, apices nimirum nulla extantes
aut incilosarte, nulla artificum industria FulOS, auE
Calatos; sedincleeantes, rudes, rudique Ctilo Cxara-
tos, videbit plane in ijs lanctissimi Pontiticis non
tam vacillantem seniomanum, quam demissum
modectia animum, nullam incitulo gloriam captan-
tem, sed facti tantummodo fidem polteris, memo-
riamque commendantem. Juam antiquam, ve-
reque christianam probitatem exprimit co dionio.
reimitatione Illustrissimus Toannes CTartia Cardi-
nalis Millinus, quo in restaurandis corundem
Mlarerrum monumentis eius oltenditur protusior
larsitas, atque sine gloriola oltentatione muniti
centia. Caeterum illud L aceranenle aditicium, Cx
quohruc deseximus, a Lconc LII. Fuisse constru-
ctum, non tolum Anastalii alleucratione, compa-
Tacione

## Folio 16 — 1814916733:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
De Lateramen sibus parierinis restimmis
ratione Aructura, eiusque partium, ac denique ti
tuli, nominilque inscriptione demonstratur verum
conA. Etiam Leonis IV. teltimonio, qui Praecessoris sui
v. rep.. adco fuit nomini, sestilque ab corebus addictus,
vt lingulas illius adificationes, qua vicium fecil-
Tent, vel aliqua essent ex parte labetactatae, summa
diligentia reconcinnauerit. Verum de aliis disse.
rerenihil intorest, de huius modo aditicii repara-
tione Anactatius Bibliothecarius: Acculium, quod
Dominus Leo bonae memoriae Tertius Papa a fundamentis
construxerat, Es omnia ornamenta quae ibi parauerat, prae ni-
mia vetustate, et) oblivione antecessorum Pontificum delata
erant, ac. isdem bearissimus et) summus Praesul Leo TV. cum
caudio, et nimia delectatione omnia ornamenta, sive alimenta,
quae inde deleta fuerant, nouiter reparauit, E ad  sum pristi-
num magnifice reuocanit. Denique illa Caroli RCsIS
Lrancorum imaso, qua hoc in aedificiovilitur, com
probare id luculentissime videtur. Ouippecum
ex inseripto titulo Leoni cuipiam conditori do-
mus, tribuenda Tuc, camque Primo, vel Secundo
Leoni nequeamus adscribere, quod illorum C a-
rolique atas id minime terat; neque rurlus, adi
ficium, quod a Leone IV. constat ese redinteora-
tum. Leoni V. aliisque deincepstanquam autori
bus tribui possit; reliquum cst, ve a lconcIII. Ta-
ctum minime dubitemus. Isvero, quod echicto.
ria docet, ex emblema illudpra le fert, OpC C aro-
di Ma-
2
Fricliniu
a LeonC
racum.

## Folio 17 — 1814916733:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
Disseriario TTistorica.
li Magni in sua dignitacus slacum restitutus, uu
rium.
cuate adite Eculialle Eeculios Leilcurturu alipe
ADIEICILIIVINO NOMINA. E
Cap. IY.
YSYS.
AMOBREM ab xdificatore, locique
amplitudine apud nonnullos haec do
 muS dula Leoniana nomen invenit. Vc.
   rum Anastalius Bibliochecarius modo
Triclinium modo accubium, Vt vidimus, appellauie.
In antiquis autem Bibliochecae Varicana libris Ri.
tualibus, ante anes terme Texcentos, a Benedicto
Politico, deinde a Cencio Camerario Basilica Leo-
niana nuncupata elt. lon decrit ob id tortalle qui
credat, ea nominum varietate, non rnum idemque
aedificium, ie d plane diverla notari praelertim cum
hoc, non tam Triclinium fuisse, quam edem lacris
perasendis constitutam, Nomen, Aphides, lacraq
eius lmaginesprobare videantur. Verumhraecquo.
minus apte Triclinio quadrent, nihil omnino pro-
hibet. Non quidem Basilicae Vox: cum Basilicam, trictiniu
Bosilica.
telte Seruio, Caenationem dicinotum (IC; Ccenatio disicur.
vero est Triclinium; quod etiamsi Scruius Fallo. ad lib. r
Aen.
neget, alserune camen l’abius Duintilianus, Vale-
rius Mlaximus, Suctonius Tranguillus, eMar - c lib. 6.
CUS
caβ. 5.
e

## Folio 18 — 1814916733:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
De Lateranen sibus parierinis restitutis
cus Vitruuius cum de Triclinii contormatione
asit, qua a Balilica tere non dictat, quippe cum in
Ericr. ib. HIS= quanta lariendo fuerit; bis tanta loncitndo fieri debeat.
Accedit, quod apud Chrictianos quaecunque pau-
lomaiorhonestiorque domus dici Balilica consue-
uic. In (luanis etiam Monachorum calis, acque
Caenobiorum adificatiunculis. squa reliquis esfet
amplior lanua. cam Baonuir, Basilicam, TuC Regiam,
in vit.
sc cum ab aliis, tum a Soptronio rocatam invenies.
Cliclinio.
rimab. LIeque prohibent ipsides; quo etenim capaciora
des.
parabantur Triclinia, eo magis abundabant Tri
bunalibus. Sane imperiale tuit illud Byzantij quod
per quandam excellentiam Fribunat dictum elt; in
eo nouemdecim Accubita, Hoc Cl, Apsides fuille, lanetus
Nicephorus Constantinopolitanus Patriarchate.
Ltatur, Vnde  sena crrea auns Biror HOen accepit; canas
ibi publicas (quas demum lustinianus, ve est apud
d in Chro. d
Lheophanem, luctulit) Senatui, Populoque Caela
res dabant. Hlormilda Rugustalis domus Tricli-
nium, vbi Scueriani, et Catholici Praelules dispu-
taturi, lub Tustiniano, convenerunt, ab apsidum nu-
in EBist.
ad The MCFO insavorzo sepriconchum rocauit Innocentius Ma-
ronianus. Ouod enim in morem Concharum cur-
uatum, linuatumque eset. Concham dixere veteres
incp. ad CraeCi, ec Latini; quare Paulinus NTolanus Anti
Serbi 42.
Stes: Forum vero, inquit extra Concham Basilicae spatium
alto, (8 lacumato culmine seminis vtrinque portieibus dlatatur.
Omnic

## Folio 19 — 1814916733:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
Dissertatio TTistorica.
Omnia denique priscorum Pontiticum Triclinia
conchata, certisque partibus concamerata, ee locu
lamentis distincta fuisse Anactasius perhribet. NVe- Tricinio.
rum ict:
que lmagines denique prohibent; nam quod de ijs sines.
obijcitur, minus offendere animum debet, cum no-
Arorum ca modestia tuerit, et probitas maiorum,
ve singulis in locis extare monumenta vellent, qui
bus pictas excitaretur; ec in Tricliniis non magis
Ore alimenta vita, quam auribus, oculisque pieta-
tem hauriendam curarent epiis acroamatis, atque
pictura. Id lane Spectauit Zacharias Pontitex, qui
Tuo in Triclinio, VE Anactalius prodit, orbis ter-in Zach.
rarum vniuerli descriptionem libi polterioribulq.
Pontificibus delincauerat; se enim illosque mone.
re ofticii voluit siue alibi, sive supermentam, et in-
ter pocula deponendam Romanis Pontificibusnon
esse illam, qua eostansit, omnium Ccclellarum (0.
licitudinem. luius vero Leoniana Canationis
imagines, quod facere ad rem maxime videtur.
Chrictum referunt vndecim Discipulis in Ccenacu-
lopraelentem, et coram disserentem: quo, quid Lco
innuerit, opportuno loco dicemus; praestat enim
ex antiquis Ccriptoribus, quis hruiustuerit vlus Tri.
Dublicon
clinii prius audire. Apparare publice conuuua cumosus
Triclinio
certis celebrioribusque anni dicbus, mos cA ChrI- run.
Ctianorum vetus, lanctorum vicorum exemplo, et
diminarum testimonio litterarum axprobatus. Sed
a
Cd

## Folio 20 — 1814916733:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
De ef.
De Lateranensibus parietinis restitutis
ea principio quidem ab Liccleliis, ac Templorum
porticibus (vbi aliquando canatum fuit) submouie
Christiana moderatio; certa deinde iis attribuit l0.
Ca, in quibus decentius instruerentur: idque cura-
eitnon modo granissimus Fcclesialticorum ordo.
sedetiam laicorum. Regesnamque, et Imperato.
res convima egerunt publica praecipuis Chricti
ent. c r. Domini feltivitatibus, quas Georsius enumerat
Curopalates, in Tricliniis Cuperbissime adifica-
tis ornatisque: in iis fuit Fribunal nouemdecim Ac-
cubitorum, de quo paulo ante memoraui, et lau-
datissimum illud lustini Calaris, a magnitico et
D Aut. An-
sig. C F. PlanC reSIO apParatU nevooir, Aureum appellatum.
riictinia Modestissime id fecerunt Romani Pontifices; a
Loncih.
cum.
quibus subinde in Patriarchio Lateranensi Tricli
nia extructa lunt, numero quidem plura, led ma-
snicudinc, pro conviuarum trequentia, ornatu re-
r0, qui Ecclehasticis apprime conveniret; conveni-
ret autem etiam Principibus viris, Resibus, ee Im
peratoribus, quibus in Vrbem religionis, et voto-
rum eroo contluentibus canas dabant Contitices.
pecibus In hanc praecipuerem Leo TII. diligentiam vide.
cur contulisse, ve honectius curaret Triclinium.
quam Theodorus Primus, ec Zacharias Pontiti.
ces iam olim curauissent; quippe angustiores tuil-
Se illas corum ceenatiunculas, quam pro Impera-
torum dignitate, minime dubium est; cum carum
COpa-
3
reicliniu
excipien
dis.

## Folio 21 — 1814916733:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
Disserrario TTistorica.
comparatione, maius super omnia P riclinia Lconianum
hoc celebret, praedicetque Bibliothecarius. Nimi-
rum ob cam aediticii capacitatem excipiendis RC
sibus destinati, xtate lacobi Stephanelei, vt mor
dicam. Regia nuncupari expit canaculum L conia
num. Cum igitur Imperatoribus conviuio acci
piendis hoc Lco Triclinium designanisset, lum
mo eius loco, atque conspicuo Imperii veramque
translationem depinzit, de qua ltacim, prout lo-
custric poltulat disseremus. Clerus vero, Clerique iemrc.
clestici
Optimates hic conninari cum Pontificibus Tolebant cis acci
Natali Chricti Domini dic. Verumtamen co an-
ni tempore Triclinium Borcalipatens, atque aper-
cum resioniris trigorum, hiemilque fecit oppido
piendiso
incommodum. Ouiergopaulo post Leonem III. Tricinii
Leoniani
fuere Pontifices Grregorius IV. Sergiusque IP. VF Colicudo.
Bibliothecarius exponu, In die Naralis Domini nostri
lesu Christi secundum carnem ibidem minime epulabantur.
Fortalle neque l’alchatis dic, de quo modonarra
bimus, Quando nec dum trisorum moleltia peni-
tus ledata Pontificibus atate gravioribus videri
poterant. Commodiori proinde loco poltum à
Gregorio IV. canaculum facile mitu pertuadeo;
nisi ommino luperuacancum tuisle, nullunique hra-
buisse vlum credere relimus, quod ab illo paucis
in Sero
810 L2.
Pole Lconianum annis extructum idem autOr LO vin cres.
catuT. Perum etiam fecit Crecorius in Patriarchio L aiera
nensi

## Folio 22 — 1814916733:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
22
De Lateranensibus parietinis restituis
nensi Triclinium: mirae magnitudinis decorarum cum apsida
de musmo; sed et) alias apsidas duas dextra, laenaque positas,
infra Paracellarium, varis historis depictas. Si intra Para-
cellarium Cregoriana caenatio lita fuit, commodio-
ri haud dubie loco fuit; cum Patriarchii diuersis
hrinc inde circum septa adibus, ex quasicontota, hi-
bernis aptior esse posset conviniis. Siquidem Para-
cellarium adeo reconditum in Patriarchii penetrali-
ibidem. Dus fuit, ve descensum, inquie Anastasius, qui Para-
cellarium respicit, per quem anteahomines, velut in nocte, ascen-
debant, et) descendebant, ita nouiter reformarit Crecorius, ut
nulla inde transeuntes obscuritas ut ante, valeret prapedire.
Eclubdit: Alia nona adiecit, nempe Priclinium, in quibus
eres caminatas fieri iussit, ad trigoris nimirum vim de-
Dellendam; qua plane commoditate caruit Lconis
hriemale Triclinium. Denique quamtemperatior
hibernotempore illa Triclinii, atque Paracellarii se-
destuerie, Balnei vicinitas declarat. Renouauit imo,
inquit, Co Balneum, quod iuxia Paracellarium sium est.
Ouapropter, quo ad hoc attinet, cum longe oppor.
tunius Cregorii quam Leonis canaculum fuerie,
viginti tocis annis, quibus Gresorii, atque Sergi
Pontificatus tere computantur, Cumma L coniani
Lriclinii extitit intrequentia. Paque de caula, quod
xdlibus diutius habitatorum assiduitare destitutis
viium: euenit, et credere par est, vitium fecit; nam omnia
in Leon. Ornamenta, INQUIE AnactaliUS, qua ibi Domnus Leo bo-
nae me-

## Folio 23 — 1814916733:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
Disertario Tistorica.
nae memoriae Tertius parauerat, prae nimia velustate, Es obli-
nione antecessorum Pontisicum, deleta sunt. Deleta autem
erant LconeIV. Pontitice, hoc olt, anno, ab adifi-
cato Triclinio, lexagelimo; quo tempore si quis
adificii bene materiati (ve quidem Leonianum.
hoc fuisse cestatur Anacta(iuS) atatem metiatur,
plane videbit, eam non tam aetatis, quam solitu-
dinis, incuria que fuisse labem. Restituta ergo lune naaiu
a Lcone IV. non Tolum huius Triclinii ornamenta
Ced etiam alimenta, vlus scilicet ille conviviorum
antiquus dic Christi Domini natalitio c Grego.
riano Friclinio huc iterum revocatus. Isdem vero,
ait Anactalius, beatissimus, E0 summus Praesut L eo IY:
cum caudio, et) nimia delectatione omnia ornamenta, soue ali-
menta, quae inde delata fuerant; nouiter reparauit, (s ad v sum
10.
pristinum magnifice renocanit. Fodem hoc in canaculo viusMa-
TiS auni
Palchatis primo, alteroque dic, prandere Colitos cempori
Pontitices accepimus. Primo quidem, ita paraba-
tur menla, ue more Christi contueto, in lectis eri-
cliniaribus conviux recumberent. Thoris accubi-
bus.
tari ( Suxerius ait) Aonum materialem sumunt. POn- in vica
Ludouic.
tifici lectus Sternebatur (ub Tribunali, nempe crasi.
Cummo Triclinii loco, cui ob id nomen Cubitorio fuit;
hrinc inde ad veramque apsidem dilcumbebant
Cardinales ad prandium rocati. Rem totam ex
Benedicti Policici, et Cencii Camerarii rituali.
bus libris reterre praectat. Porro amtem in Basilica ma-
ena
b in Polis.
c lib. 2.

## Folio 24 — 1814916733:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
De Lateramensibus parietinis restituris
ona Leoniana, ubi hoc die in mane Domnus Papa comedit, cir-
ca mensam Pontificis praeparata sunt ondecim scamna pro
quinque Presbrteris toudemque Diaconis Cardinalibus, et) Pri-
micerio. Ibi etiam lectus ipsius Pontificis solemniter est praepa-
ratus in ficura ondecim Apostolorum recumbentium circa
mensam Christi. Transiens aurem Pontifex per ipsam Basi-
licam intrat Cameram suam, vbi in scypho argenteo recepto, à
Camerario, Presbyierio, eoque, sicut in Wanicate Domini, cro-
cato, sureit et ducitur a magistro seneschalco, Es Pincerna ad
S. locum, qui dicitur Cubitorium. Fx quibus, praeter alia,
illud quoque intelligimus, hoc Leonis Triclinium
pro restibulo fere fuisse Pontificii cubiculi, e CK
altero, paratum commodumque adicum in alcerum
patuisse, et ex Triclinio in Lateranensem Fccle.
am; quod, tum qua infra dicemus, comprobant,
tum ille Camerarii locus de secunda dici Pascha-
Eis Conmuio: Deinde Pontifex, inquit, ducitur, sicuthe-
serna dic, ad conninium, quod enam hodie in Basilica Leonia-
na, quae est iuxia Cameram celebratur, finitoque conviuio de-
scendit ad Ecclesiam Lateranensem. Qua denique die
Pontitex coronam, et intulas accipiebat, publicum
ibidem exhribere Primoribus epulum consucuerat.
n vi. PTamAutor Innocentii IIL. aequalis, qui cius vI.
tam litteris commendauit; Facta, inquit, laude ante
Lateranense Palatium, postquam oscendit in domum maio-
rem, quae Leoniana vocatur, solemne conninium celebrauit:
 Corch. LCdle BonitaCio riI). Lacobus Card. Stcphaneleus.
Lidur-
24
Innec. iy.
D in 2ib.
Bonis.

## Folio 25 — 1814916733:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
Disserratio FTistorica.
Fxurgen sque iterum modicam, paucam que per horam
Discubuit thalamo Princeps, qua Regia se se
Protendit, magnique Duces, tousque Senatus.
Pt Reges, Procere sque aliis. discumbere mensis;
Duique suo sedere loco: fulsebat ab auro
Pota Domus.
Jure Leonianum Priclinium Regiam appellauit.
etlienim ad Basilicae nomen, quo reliqua etiam Pa.
triarchii Laceranensis Triclinia vocata Cunt, allu
dere ridetur, tamen ob amplitudinem, dignitatem,
pulchritudinemque peculiari quadam ratione il-
lud nomen obtinuit. Ouandoquidem Theodori, ex Lconiside
Zachariae Canacula humili, e lanc plebeio roca
aliorum
Triclinio-
rum difte-
Culo Panctariae, telte C encio, dicta fuere; atque in ijs cencia.
Conare Pontifices conlueuerant TaCrO CanX DO.
mini dic, quando non tam publica latitia, quae nul
la tunc esle Colet, quam rituum cccleliasticoru or-
dopoltulare id ridebatur.
ALTERDMI PINSDEM ADIEICII
crt
GTE
nomen, aliique 2 sus. C ap. V.
CCrNOVMLconiani Canaculinomen
CAtBasilica; quo nomine omnes Patriar.
 chii Laceranensis ades censebantur, in
de
quibus aliquid solemnium religionum,
Occlehasticaru q. CATCMOMIarUM exerCeretUT, Ob
id uc
se

## Folio 26 — 1814916733:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Dde Lateranensibus parietinis restitutis
idque Ecclesiae appellatio tributa illis nonnunquam
chitme Videtur. Ea porro complures in Patriarchio fue.
ranen. Ba-
Alca. runti Basilica sancti Laurenii in qua, velut in domecti-
cam. in CO lacrario, Reliquias lacras P’ontifices recondide-
re, rt in publicis supplicationibus eAent ad manus,
x
b
ram aqueparata. Delignatorum Epilcoporum cadem
368100
fuit reluti palaestra, in qua corum scientix, morum
probicatis, resendique peritix, antequam lacris ini-
tiarentur, publice Rebat experimentum. Basilica
suncti Crecorii Vectiarium Fuit, quam hodie Cameram
Tdem
ib id.
Vocant paramentorum; in ca C ardinales, ee reliqui
Antistites, qui inter relisiones Pontificibus praesto
erant, lacra lumebant indumenta. PX Basilica sancti
Syluestri Pontifices, omnilque ordo Fcclehasticorum
idem
ibid.
Procerum, Sanctorum reliquias  primum venera-
ti, Tolemni pompa ad supplicationes prodibant.
Flac verolancti Sylucstri non modo Basilica, Ob Cos,
quosdixi ritus, edetiam Fcclesanuncupatur a Cen-
Leonis
rictinius ClO Camerario. Peculiarihacergoratione Lconia-
cur Ba(.
jica. num Triclinium Basilicanominatum est, quod dic
qua Palmaria celebramus (ca cA Dominica inramis
Palmarum) in Leonis Triclinium Pontitex, vniuer-
Tusque Fcclehasticorum Senatus lacris indutus ve-
Stibus conveniebat, e ramos in Balilica lancti Syl.
veltri primum omnium ab Acoluthis paratos, ec a
quopiam deinde ex Cardinalium ordine, tolemni
ritu, e precatione moremaiorum, lacratos Pontitex
linsu
patriar.
Cenc.
Rit.

## Folio 27 — 1814916733:0045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
Disserrario TTistorica.
ngulis distribuebat, pompamq. supplicem Cleri:
ordinumque omnium inde duci iubebat. F.Lco
niana Basilica sinistrorsum per scalas Patriarchii
in porticum delcendebatur Lateranentis Fcclesiae,
indeque pergebatur in presbrterium ad lacracius
diciperasenda, Palmae, inquit Bencdictus Politi-in rolit.
CUS, ab Acolurhis collectae sunt in Basilica sancti Sylvestri;
omus de C. ardinalibus eas in Basilica sancti L aurentii in Pala-
eio benedicit, quas Ostiarii portant in Basilicam Lconianam ad
Pontificem. Induris omnibus ordinibus Palatii. Pontifex ex-
Litteo
pendit palmas, postea exeuni inde cum processione, (9C. I aH. Alcera
ciutue at
dem in Basilicis cautas apitari, ius a Magistratu di- peltauo.
Ci, negotia publica, prinataque pertractari lolita,
ob idque in Basilicis Cummo loco apsidas sinuatas,
id est Tribunalia, Principibus, ac Magistratui con-
nis cauta.
 Anasta
sticuta nemo nelcit. Caeterum licteris proditum pus innee
ek in hac Leoniana Basilica contra Joannem Ar. clao 1.
chiepilcopum R avennatem in ius olim adductum
Frequenti Epilcoporum, Cardinalium, atque Opti-
matum consessu, Nicolaum L. Pontificem lenten-
C Idem
tiam culisse. Fadem etiam in Basilica Rhothact ibis.
Suesonum Epilcopi caulam abeodem Nicolaoco.
onitam lesimus; quare hunc locum agendisneso.
Eiis, publicoque Senatucosendo, quem hodic (on-
sistorium axpellant, a Lcone III. e Succestoribusde-
stinatum dicere minime c9o quidem dubitauerim.
Siquidem Leo post luum e Germania reditum
huius

## Folio 28 — 1814916733:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
De Lateranensibus parieninis restitutis
huius Friclinii minime ab solutis licet ornamentis,
in Leon.
11.
Vt intra probabo, in co tamen trequentes habuit
conventus de lua, ex Sicariorum controuerlia:
Tum mulio caudio, et) laetina, inquit: Anattalius, in Pa-
triarchium Lareranense Leointroinit: Co post aliquantos dies, fi-
dclissimis aTissis, qui cum eo venerunt in Pontificale obsequium.
videlicet LTildinaldo, et) Arno Reverendissimis Archiexisco-
pis; et Cuniberto, Berardo, TTatione, et) P esse Reuerendissi
mis et) sanctissimis Episcopis, nec non EoF lacco electo Fpisco-
po; verum etiam FTelmoeot, Rothecario, Ea Germano olorio-
sis Comitibus residentibus in Priclinio ipsius Domni Leonis Pa-
pae, C0 per vnam (s amplius hebdomadam inquirentibus ipsos
nefandissimos malefactores, quam malitiam ad ipsum Pontifi
cem habuissent, tam Paschalis, quam que C’ampulus cum sequa-
cibus eorum, nihil habuerunt aduersus eum quod dicerent. L. a
porro Nricolai L. acta, conuentum, locique appara
tumm Anastasius Bibliochecarius minute describit,
quem, cui racat, legendum relinquimus. Resta-
eaminii imen ipla non sinit, ve Onuphrii Panuinii opinio.
nemhiceso dissimulem. Namille in Lateranente
Pacriarchio cum memorari vuloo audierit aulam
Concilii, in qua Leonis inleriptum praeterea nomen
viderit, cam esse putauit; vbi duo illi conventus
dPicolaotuerint celebrati, camque Leonianam maio-
rem appellat, minorem verohanc dicit, quam Ana-
Aalius Leonis Fuise P rictinium maius super omnia T ri-
clinia narrauIt. Flac autem d resione L ateranen(IS
Eccle.
lapEuS.

## Folio 29 — 1814916733:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Dissertario FTistorica.
Fccletrae, illa vero parte sinistra lita fuit, de qua
Panunims: THaec Aula, inquie, nostris temporibus Sala a lib a. de
Basctu L. et.
Concilii dicitur, quodibi, ut opinor. Pugenius IV. C oncilium c. 5. 89.
celebrare disposuerit, et) nouissime Tulius II. celebraverit. An-
riquitus ab amplitudine. Casa maior, vel ab Autore, Basiica
Leoniana dicebatur; quam Leo Papa Pertius Pontificum RO-
manorum 2 sui construxit. Eo exornauit, in qua diebus quibus
dam solemnibus, ut Paschatis, E5 Natalis Domini. Romant
Pontifices cum C ardinalibus prandere solemni ritu consueue-
rant, et)c. Lac omnia innuere videtur oratio, quae scripta est
in Lophoro apsidae maioris, in qua Deus oratur, vi proteeat Ao-
mum illam, E0 omnes in ea connivantes. Ouod haec AU-
la nostra tempeltate sala Concilii dicta (It ob SynO-
dum ab Fugenio IV. cogendam, vel a Tulio II. ibi.
dem coactam, parum hric retert, autnihil. Pamett
Cx antiquis Lateranentibus Svnodis (de priuatis
Conventibus non loquor) nelcio an in sula, quam
vulous Conciliarem vocat; vet vnam quidem Panui-
nius celebratam inveniat; quodenim ait de Tulii II.
Concilionili priuati aliquicongressus ibifacti lune,
Acta certe publica, quae in lucem prodiere, agita
b in Actis
ta, perfectaque fuisse lesimus in Lcclelra Latcra concit.
nensi. Ouod vero in Leoniana Domoconvenisle
Nicolaus ab Anastasio dicatur, veique in Lconiana
convenit, quam L eo TIL. vepaulo ante ostendimus.
a Fundamentis aditicauit, quam Lui decorauieno.
minis magnicudine; quam denique LeoLV. incuI
EaITL

## Folio 30 — 1814916733:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
De Lateranensibus parierinis restimuis
tam neglectam que restituit: nam illa Panviniana.
et Leonis nomen inscriptum habuit, tamen in-
ctauratoris ille titulus tuit non autoris. Atquicam
domum, Eiob reltaurationem, Lconianam axpella-
tam velit, univertum Lateranense Patriarchium
Leonlanum dicat oportet, cuius vix vilam partem
inveniat, qua à Lcone III. Anastatio teste, refecta
mon (IF. Latetur Panminius cam Rulam, Casam maio-
rem, Ob amplitudinem luo fortasse tempore nuncu-
Patam tuisse, Mracronam, sraco, prilcoque rocabulo
obinsionem longitudinem ab Anactasio vocatam.
obleruo; quod non tolum ille in luo de Patriarchio
Lateranensi commentario non animaduertit, sed
in Leon.
11T.
MTacrona ne meminu quidem. Atquitantum abest,
ve LeoLIL. Macronam, vel aliam eius partem con-
sruxerit, ut iam dudum vetultate ruinotam rete.
Cerit. aracronam vero inquit Analtalis ipsins Late-
ranensis Parriarchii, quae extenditur a campo, E0 vraima
gines Apostolorum, quae prae nimia vetustate ruitura erat, à fun-
damentis simul, Cs sarta tecta nec non E8 Solarium ab imo
sque ad summum nouiter restaurauu; E5 in melius firmissi-
mis Marmoribus strauit, atque C ameram ipsius A I acronae no-
uiter fecit, eo diversis historis pictura mirifice decorauit.
Nreque duas Aingas tibi pracronas, quarum alteram
pictura, alteram musiuum illud quod P’anvinius re
FErL PerOrnarEt. NNam Canctae Praxcdis tribemal ex
musuo claboratum à P’aschale l. quis est qui non
videat8

## Folio 31 — 1814916733:0049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Disertatio Tristorica.
videat imonec Analtalius inficiatur, de cotamen
Teriplt in hunc modumi apsidam vero eiusdem F. colestae in Pasc. I:
mussuo opere exornatam varys decenter coloribus decorault.
Scilicet promuliuo, colores, ex picturam vlurpauit. INC- 1. lus.
que vero quod a viris Romanarum antiquitatum
peritis memini audire me, Mracronam intelligas
Ambulacrum perpetuum, ac tenestratum Patriar.
chii Lateranentis. Illud ab Anactasio hic appellari
vides solarium; quod ad meridiem pertinens. Solig.
apertum, calorem, ac lumen amplissimis, atque tre.
quentissimis fenectris opportune ad hibernas de
ambulationes admittebat. Id solarium cum vicina
proximaque MTacrona à L conc TIL. Ve citato loco
animaduertis, reconcnnatum fuit; solarium vero
tantum a LconcIV. iterum reparatum tuisse idem
teltatur Anactalius. Nam Cs Solarium, quod beatae me- in Lecr
moriae LeoTII. Papa construxerat, cum prae nimia vetustate
fractis trabibus in ruints cerneretur eversum, nouiter pulchrius
in meliorem speciem restaurauit. Quod denique Panui-
nius addit de eius Aulx inscriptione, et de conui-
uijs in cadem celebrari solitis; In eam Rulam con-
uivia transtata fortasse nonnunquam fuere ob loci
capacitatem post Lconis III. imo ctiam Anactasii
Bibliothecarii tempora. Nam cur Triclinio am-
plissimo in adibus Lateranensibus iam exictente.
e a LconcIII. quod Panuinius credit, constructo;
cur, inquam. Leo idem ad ritandas Theodori, ee
Lacha-
Aliorn

## Folio 32 — 1814916733:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
52
De Lateranensibus parietinis restimis
Lacharia Tricliniorum angultias, hoc ijs amplius,
atque patentius exaediticasset. Cur autem Anacta-
fiers Ccnaculorum omnium Patriarchii maximum
illud Lconis Canaculum appellaset, quando ab
hoc l’anuimiano magnitudine lonse multumque
superaretur: illa enim Rula Panuinii Triclinio
Leonis maior, et amplior altero canto tuit. Sedtan
dem dirimamus, li libet, quaeltionem, et quali de-
Lacie verumque dilcernamus aedificium. Analta
Lius Leonis Friclinium tribus conctare duntaxat
apdibus memorat, tuum vero P’anvinius, vnde-
Pann. Loc. CIM: Aula, InaUIE, ampla E spatiosa, quae C oncilii sala
cit.
hodie nominatur; quae, praeter apsidam maiorem, ab vtroque la-
tere habet apsidulas decem. Satis est, habemus quod li.
queat. Firgo e illud male Panuinius, qui Lconia-
ni Triclinii restaurationem, quam Leonem LV. Cu
rasse retert Analtalius, ad hanc Aulam Concilii de-
corquet, dequonos supra disscruimus.
DNOU A LEONIS III. TRICLINIOREM
Lateranensium distinctio. Cap. VI.
L LVD nonnihil quaestionis habere vi-
detur, quod de altero Leonis Triclinio
Lateranensi accepimus; nam quia Tri
clinium cst, ac in Laterano, ec a Lco.
ne IIL. Collocatum, nescio quid scrupuli, e dubita-
I1OIIS
ress
d

## Folio 33 — 1814916733:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Disertatio Iistorica.
tionis in animo relinquit; nis inter verumque quid
AIceriI n
intersit, plane demonstretur. Alterum ergo LEI Iconis
clinium sic ab. Anactatio describitur: Itemque fecit Eaceran.
27B Le03.
in Parriarchio Lateranensi F riclinium mirae magnidinis de - 11t.
coratum cum apsida de musmo; sed co alias apsidas decem
dextra lauaque diver sis historiis depictas, habentes Apostolos
Gentibus praedicantes, coharentes Basilicae C. onstantinianae. In
quo loco es accubita collocavit, Es in medio C. oncham porphy-
reticam aquam fundentem;nec non Es pauimenium ipsius mar-
Veriesque
moribus diversis stranit. Si quishranc, e prioris Pricli Trictini
nii descriptionem commilerit, ac diligentius conr iio.
pararit, tria in illo duntaxat Tribunalia, in hoc
rudecim extitisse comperiet. Ilic praterca Labrum
in adium cauo deprehendet, quo primum illud.
Canaculum caruisle omninononimus. IJoc deinde
nullis, illud diversis columnis sustentabatur, vario
Ordine, praeltantique arte dispolutis. Denique ipsi
videmus prioris Triclinii apsidas a Constantinia-
na Basilica lateribus longius dictare; huius vero
ita vicinas fuisse, ve Lateranentis Ecclelia parieti
Ous adharelcerent. Hloc totum ex illa comparatio.
Disteren:
ne dilcrimen nullo negocio colligitur. Scd accedit iin aaru
eodem, quod priorisillius Triclinii structura, ee ta-
brica sublimis fuit, ec ve Graci proprie vocant
arcqos: Dosterioris vero, Ve iidem loquuntur, ranoncos,
hocest, Coloaequalis, et humilis, ac re proprio Ro.
manis vecabulo loci ditrerenEIAM CXPPIIAMUS,
haec
CTuta.
Diclinit
ComPari

## Folio 34 — 1814916733:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
3. +
De Lateranen sibus parictinis restimris
haec Caenatio, illud Caenaculum fuit. I Tam C encius
n CamexartS: transiens, inquit. Pontifex per ipsam Basili-
licam Leonianam intrat C. ameram suam; alcendit procul-
dubio dixiset, nisi vnum veriusque pauimentum
Fuisset Basilica Lconianx, ex Cubiculi Pontificii.
Deinde Autorum, quos lupra laudanimus, testi.
monio constat, ramos Palmarum in Clerum, Po-
pulumque à Summo Pontifice distribuendos c lan-
eti Syluectri in Pancti Laurentii Basilicam, atque
inde in Lconianam, praestolanti Pontitici aquo pe-
deministris co accedentibus, delatostuisle; hae igi-
tur Patriarchi Lateranensis Basilica aequali, PCr-
petuoque lca pauimento erant. Atqui ambas illas
Pancti Syluestri, ex lancti Laurentii lublimes fuiste.
citra controuerliam esti quandoquidem lac poste.
rior, qua hodieque est integra sradibus imminet.
quos, Scalam vulzo sanctam, appellane. Denique
ommnem eximit dubictatem Autor vitx Innocen.
tii IIL. qui, facta, inquit, laude ante Lateranense P ala-
lium, postquam ascendit in domum maiorem, quae Leoniana
inNico Vocarur, solemne conninium celebranit. Analtasius etiam
1ob 2 0
 ult
Sus.
Bibliothecarius: Domum, ait, quae dicitur Leoniana, bea-
uissimus Praesul cum Episcopis, eC. conscendit. PrIUS ergO
illud Leonis Triclinium sublime fuit, posterius au-
tem humile fuisse res ipla loquitur. Siguidemhu-
lulce pauimentum marmoribus pracum, et in medio C’on-
cham porphrrecicam aquam fundentem habuise naETAE
A 12a

## Folio 35 — 1814916733:0053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
Disserrario FTistorica:
Anactasius. Atqui certe in prima, aut Tuperiore
domus contignatione collocare haec, vniuerta Ar-
chitectura disciplina, de aditicandi ars prohibet, (I.
ue coaxatione, sive fornicibus constare velis cam
Cructurae partem, in quam marmorum, et Conchx
pondus imponis, et aquarum perennitatem derit
uas. Subdialis ergo tons ille fuit, et incauadio, cum
Caeceroqui pauimentum, in quo labrum porphyie
ticum cst collocatum, ipla tuerithumus, ee Tolumi
idquo ita ratio connincit, venemo iam non videat.
Praelertim cum alterum hoc Leonis Priclinium ab eius
Zenodochium esset, eiulque amplitudo non maic-
Sati, et aquarum perennitas non delicijs, led con-
Ruentium percorinorum commoditati parata fo.
rent. In eoenim loco, inquit AnaCtalms, accubita colloca-
uit, hoc estmenlas et lcamna, caquefixa, ve in Xc.
nodochiis, ex divertoriis assolet. Aquarum ille tons
non Tolum Kenodochii ministerijs, sed hospitum.
etiam lavationibus destinatus crat, quibus percori
norum oblequijs alsidui olim Fuere Pontitices, ex in
eoldem pictatis specimen praebuerunt. Ilaecqua
Bibliochecarius paulo oblcurius expoluit alibicum
de percorinorum Accubitu Vaticano a LconcIIL.
reu.
XdIticato agit, ita clarius narrat. Fecit iuxta eosdem in Leon.
gradus Baplicae Principis Apostolorum domum a fundamen-
iis mirae magnimdinis, Eos pulchritudinis decoratam; in qua
etiam, C accubitus collocavit, 9 fecit uxta eandem domum
F
Pr
12F.
35

## Folio 36 — 1814916733:0054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
30
De Lateranen sibus parietinis restitutis
pro subsidiis Cbristi pauperum, atque pereerinorum balneum à
fundamentis mirisice decoratum. TIxc aduenarum Tri-
clinia magnis sumptibus apcruerune Pontitices.
idque potissimum fecere proxe celeberrimas Basi-
licas Vacicanam, ex Lateranentem, ad quas oratio
elis Caula ex toto terrarum orbe concurlus tuit pe.
regrinorum, quos nimirum Procopius intelliguin
arcucoros, vei fedes eorum apud Diui Petri comme-
snorat, E annonam a Theodorico cildem constitu.
tam. Ex quo tempore factum est, ve amplilsima
dicissimaque NFolocomia non in Vaticano totum,
Sed etiam in Laterano haelerint, loco minime illo
quidem hodie trequenti. Duotanto masis Pontitr.
cum Romanorum in exteros, egentelque commen-
datur caritas, atque munificentia, quae, post tanti
temporis diuturnitatem, ac locorum, ex ledismu-
tationem, ne loco quidem moueri, ne dum aliqua
ex parte minui potuit. Scd de duorum Leonis
Lricliniorum Laceranensium differentia latis.
AINSIDKAE TEICLIMILALEONE II
fuisse paratum. C. ap. VII.
LMIeVTI Laceranensis adificii condito.
rem, nomen, vlumq. indicauimus. Ouoct
 Laperckt, parcitionem, Simmetriam, et
excructionsselegalciam anobis quisfortaslerequi
FaE,

## Folio 37 — 1814916733:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
Disserratio Tristorica.
rat, vel Caltem ve de ornamentis, qua Anactalius
commemorat, aliquid disseramus, ex an hribernum
illud Triclinium fuerit, an actiuum, vel ad quas
Potilsimum cali regiones pertineret. Deprospectu
quidem canaculi, prout lupratulit occatio, dispu.
taui. Deornatu vero, qui ommino deperiiE, nCC
ad rem tacit, nolle aliquid, ignoralleque perinde
eAt. Fgo certe IIustrissimi FRANCISCICardina.
lis BARBER INI sententiam laudare COlCO, Qui VE Franc. Dardean
ommnis Fcclehastica vetultas lummo sudio invecti-
setur, luadet quidem; conseruandam vero, colen-
damque cam tantum exiltimat, ex qua proticias.
Duamobrem Triclinii partem Tolummodo, quam
ille lingulari, optimoque consilio duxit reparan
dam, nonnulla commentatione, s id tamen asse-
quar, explanabo. Cum Leonis III. Triclinium à Hoc ese
Leonis
musiuum
Leone IV. retectum tuisse conctet, lubit non leuis probu
animum ulpicio. st ne hoc illud opus vermicula-
tum, necne, quod LeoTII. ante annos octingentos,
ex amplius pinsi iusserit; nam insititii operis con
ditio adeo elle caduca ridetur, ve tandiuperdura.
re potuisle rix credi queat. Imosi quod ele pictu- a musiui
ao
rae genus, quod xtatem, ac temporis TeratinluriaS,
tessellatum maxime, quamque diutissime ferre (o.
MaTUTA.
lec. Tulit hoc varias incendiorum Lateranensium
iniurias, quemadmodum semiucta illae indicant
aurex cessella, quas in tabula hic illic prae aliis ob
idni-
senta

## Folio 38 — 1814916733:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
De Lateranensibus parietinis restimis
idnigricare ridemus. Nam virides, rubrae, Aaux,
candidae Tuo quaeque colore laturae funt, quibus.
dum in fornace contlantur, pigmentum, quod
pex le terunt, penitus licet combibere. Non item
aureis licet, quas superticie tenus opitices aureis
Folliculistenuissimistantum conueltiunt, vitroque
Ctatim illos obducunt, quo sint ab incuriis tutiores;
at h quando vitrum ignis vim sentiat, tacile cede-
munre, creditum que sibi aurum prodere contucuit. Vc.
libus. rum enimuero de Leonis muliui aetate nemo iure
ambigat, quamdiu Aquisgrani Cuperat (quod su-
PerarenonimuS) Balilica Caroli Imperatorisem
amus. blea. Scd Koma lonse retustiorem est obserua
lioribus. re vermiculati operis antiquitatem. Fxtat Adria-
ni I. qui Leonem in Pontificatu proxime praecel.
iE, nobilis, atque elesantis manus tabula in Tem.
plo lanctae Pudentiana, omni ex parte integra, quae
praestantissimo internitet muliuo vlera eius atatis
modum, atque peritiam. Iuxta Baptisterium C on-
santimi Augulti emblemate relucet JoannisIV. Sa
cellum, qui annos tere ducentos Leone est anti-
quior; cademque xtate Poncificatum gessit IIono-
rius I. qui via Nomentana lanctae Agnetis Eccle.
lix cameram, quae etiam num luperelt, opere leg.
mentato perornauit. Via lacra intemplo lancto.
rum Colmx ex Damiani non ne ridemus aplidem
versicoloribus illustratam lapillis a Felice IV. Qui
TercIO
uis aequa-
nis vetu-

## Folio 39 — 1814916733:0057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Dissertatio Tristorica.
tertio ante Leonem leculo Aoruitr longe hanc aeta-
tem praecessit Simplicius, qui in lancti Andrea Ba
Tilica (Cata-Barbara VOCant) non Tolum quas cerni-
musimagines cessella insititia dictinxit, sed quem
legimus etiam sui nominis, ac donationis titulum
eodem opere descripsit. Vetultatem muliui AECUS
maioris Ecclesia lancti Pauli, via Octiensu, illa P la-
cidia Augusta, et Leonis l. inscripta nomina latis
declarant. Ouid plura Mutiuum Arcustrium
phalis, et Mediana parietum Basilicae Liberianae in
Exquiliis, non ne mille ducentorum tert annorum
xetatem  nam Sixci TII. ticulum imminere adtrue
quisque videt in Arcus factisio. Sedlitempus, ait, an suis
Poncisices
non repuonat, certe Leonis TII. prilcorumque Doluerine
Pontiticum modestia non permittie, ve factas ab ijs
credamus imagines, in quibuscorum ettigies con-
Exiciuntur. Sciohanenonnullorum centoriam et
se leueritatem, quiomni titulorum, imasinum, ee
inscriptionum rlui interdictum modestia legibus
volune, et de maiorum lanctitate, grauitateque
probe,ac digne sentire se putant, cum luasillosima-
sines vel pictas, vel fictas poniminime paltosfui
Le contendunt; memoria vero clarorum virorum
ad posteros derivanda rnum latis esse arbitrantur
recte factorum testimonium. Verum enim vero
Maiores nostri probitate, e modeltia insiones eam
Conluetudinem, ve parce, ita citra rituperationem
vlur-
im d8C3

## Folio 40 — 1814916733:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
De Lateranensibus parierinis restinuis
2urpasse iltis etiam Cenloribus videri postunt.
Lxtant ad hanc diem imagines ad viuum exprel-
la, quas sibi poluerunt Innocentius II. in Basili-
Ca Callistiana Cub Taniculo; Paschalis PriImUS ETaNS
Tiberim ad laneta Cacilia, e ad lanctae Praxedis
in Exquiliis; CFrecoriusIV. in Basilica lancti Mar.
Ci; Toannes IV. ad lancti Venantii in Laterano;
Tlonorius I. in Templo lancta Agnctis via NO.
imentana; Felicis IV. imago in ade lancti Damia-
ni adtorum Boarium non ica mmultis ante annis cot
lapla, sub Crregorii XIII. perlona, vultuque reno-
uata est. Ilaec quidem nos oculis spectamus: ex Hi-
Soriis verotestimonia proterre licet non pauca.
neque privata; nam Toannis VII. extructiones,
cum adhuc Roma extarent, ex cius rultus pictu.
in tonn. ra indligitare Anactalius lolebat: Fecit vero et) imaei-
YI1.
nes, inquit, per diversas Pcclesias, quas quicumque nosse
desiderat, in eis ejus vultum depictum reperiet; qui POEYO CX
longinqua retultate ante hoc quindennium lupe
rerat, ex antiqua Vaticana Basilica, cum Ciborio,
quod veronicam appellabane, sublatus cA. CrCgO.
rius Maonus, dum adhuc viveret, suam similiudinem, IM-
eor. lb. 1. GuIE Loannes Diaconus, depinei salubriter voluit, in qua
pesset a suis aTonachis non proelationis eloria; sed pro coenitae
districtionis cautela frequentius intueris vbi huiusmodi distichon
ipse dictanit.
Christe potens Domine nostri larsitor Bonoris
Lobo-
DVit. Gre
C:

## Folio 41 — 1814916733:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Disserrario FTistorica.
Indultum officium solita pietare suberna.
Neque Paulinus ITolanus Antistes aegre fert, quod
ejus imasinem Scuerus Catuerit in Bapcilterio, scd
quod rno in loco, atque eodem cum Martino viro
F. Bi5F. a
lanetissimo Catuerit. Ouae ergo societas, inquit, lumint. siu. 12.
59 tenebris, hoc est nobis, (0 A Tartino? evenit ut peccator iusto
compositus magis sordeat, et peccatore collatus magis instus et-
cescat. In quam sententiam protua modestia, ani-
mique demissione hoc cdidit carmen;
Abluitis quicunque animas, et) membra lauacris
Cernite propositas, adt bona facta vias.
Adstat perfectae A Tartinus regula vita:
Paulinus veniam quo mereare docet:
Frunc peccatores, illum spectate beati:
Fixemplar Sanctis ille sit, iste reis.
Porro Pontiticum, Epilcoporum, ac Principum
ettigies in Fccleharum tribunalibus cum lanctorum
depinsere virorum vulcibus perinde crat, ac in
Dixtrchorum albo post horum vocabula, illorum
quoque nomina lubnectere, ac inter mistarum re.
ligiones, in Frequenti porulorum conventu publi-
ce recitare. NNam, si quando res ica tulistet, quo-
rum e Diperchisnomina, corumdem e pariecibus
abradebantur imagines. Deinde abtulerunt, inguie
AnalcaTIuIS, de Diperchis Ecclesarum nomina Parriar cha- a in Au.
rum, vel de picturis Ecclesiae fieuras eorum, aut in foribus vbi
voi esse porerant auferentes, id est Crri, Sersiy, lauli, Pyrrhi
Petrii
Thone

## Folio 42 — 1814916733:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
De Lateranensihus parierinis restimis
Pelri, per quos error orthodoxae fidei 2sque nunc pullulauit.
Coniecturas arguimus, quibus mutiui Lconiani
Ades minui de in lulpicionem recentioris xtatis ad
duci poste videbatur; luis id etiam rationibus sa-
ochb tuere aeque eAtfacile. Ouandoquidem ex duabus
bus vro. Leonis III. Carolique Magni simulactrorum in.
Ceriptionibus incegra quidem altera luppetit, alte
ram, cuius extrema partes exelx, ac penedimidia-
na
ta relictae nobis lunt. Angclus Mallarellus plenam.
totamque ita lua aetate legit, excepitque
BE ATF. P F TR F. DON A
VITAM. LEOHT. PP. ET BICTO.
RIAM. CARVIO. RFGI. DONA
Ouod, illis superstitibus, inscriptum afhrmare tam
rationi consentancum eAt, quam ablurdum fuerie
vitam, triumpholque demortuis peroptare. Prae-
terquam quod vel altera illa inscriptio
SANCTISSTMVS. D. N. TFO. PV
D. N. C ARVLO. REOI
hoc idem apud cum convincere potest, qui vel
levem antiquitatis nocitiam habeat. Cur autem.
Dominum nostrum cum appelles. qui tibi iam dudum
non sit, ciulque loco tibi sit alter GregoriusIV.
qui decimo post Lconem anno Pontitex fuit, hanc
illius aetatis consuetudinem comprobat inscriptio.
ne, quam viventi Lcuita Rediles in lancti Marci
Basilica poluerunt, hodieque lesimus.
42
FaCIOMI.
bacue.

## Folio 43 — 1814916733:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
Dissertario Flistorica.
SANOTISSTMVS. D. N. GREGORIS. PP
Vasta tholi firmo sistum fundamine fulera,
Duae Salamoniaco fuleent sub sydere ritu.
Flaec sibi, proque tuo patefecit Praesul honore
Grecorius, MCarce, eximio cui nomine Duartus.
Tu quoque posce Deum vivendi tempora lonea
Donet, (9 ad caeli post funus sydera ducat.
Praeterea quadratum illud insigne, quo Lconis, C.a.
rolique redimita videmus capita, inditium clemini
me dubium, veriquetum vitam suppeditanisse, cum
Triclinio fastisium, et pictura, ornamentisque lu-
premamanus imponebatur. Duamquam enim vita
etiam pertunetis id genus ornamenti adhibitum.
nonnunquam fuisse paulo post demonstrabo, id ta-
men contisit, vlurpatumque rard est; contra vero
I5, qui in rita ellent, totam cius ritus rationem ac
Commodatam tuisle Toannis Diaconi, et texcentis
prilcarum imaginum teltimoniis contirmari po.
test. Cuod reliquum est; cum de Lateraneni hoc
toto aedificio, deque eius mutiuo, ac veriulque
Conditore habeamus quod liqueat; hictoriam ex
vltima illorum temporum vetultate peticam,
quam nullus antiquitatis Romana siue lacrae, Tiuc
protana indasator deprehendit, neque qui om-
nem Laterani priscam cuoluit memoriam Onu-
Phrius Panuinius obseruauit, Illultrissimus Cardi-
nalis BARBERINVS lapidi incilam publice PFODO.
MI iul-

## Folio 44 — 1814916733:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
4.4
De Lateranensibus parietinis restitutis
niiussit, quo ee res ipla indlubitatum haberet testi-
monium, ex reliqua aediticii pars, quam excitare
religio fuit, laltem hoc vno in lapide appareret, de
aeterna posterorum memorix conleruaretum.
L E O: P A P A, TII
FECTT. IN. PATRTARCHIO. LATERANENSI
TRTOLENENM
MAIVS. SVPER. OMNTA. TRTCLIMIA
NTOMTHIS. SVI. MAGHIEVDINE. DECORATVM
PONENS. IN. EO. FVNDAMENTA. FIRMISSIMA
FT. IN. CIREVIEV. LAMINIS. MARMOREIS. ORNAVII
ATOVE. MARMORIBVS. IN. EXEMPLIS. STRAVII
ET. DIVERSIS. COLVMNIS. TAM. PROPHXRETICIS
OVAMOVE. ALBIS. ET. SCVLPTIS
CVM. VASIS. ET. LTLIIS. SIMVL. POSITIS
DECORAVIE
CAMERAM. CVM. APSIDA. DE. MVSIVO
ET. ALTAS. DVAS. APSIDAS
DIVERSAS, TTISTORIAS. PINGENS
MARMORVM. INCRVSTATIONE. PARITER. IN. CAREVITV
DECORAVIE
ASIO, BIBLIOTTTECARTO
E. Z , AIAS
CL L2L.-

## Folio 45 — 1814916733:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
Disserratio FTistorica.
CMERA AVSIEU QNID DeA
d ee
seferat. C. ap. VIII.
lde l coniani Canaculi emblemate.
quid maxime reterat scirc, existima
reque polsimus; adificatoris consilium
inveltigemus oportet; cum proarbitra
tu cuique luo ciulmodi parare adificiorum orna.
Vari:
menta liceat. Zacharias Pontitex Priclinium a rictinio.
 FUA OL Lad
sc in L acerano collocatum vniuerlarum chriltianmeni.
Orbis Prouinciarum tabulis conuestiuit, ca, quarr Zucch.
Idem in
pauloante dixi, de caula. Iis in Porticibus, Quad adrian.s.
Prochia Crraci dicunt, vbi egentes publice aleban-
tur; pauperum oreges, alimenta, ministrorum ob.
sequia Adrianus l. exprimi iulsit. In amplissimo
C Idem in
Kenodochio Lateranenti Apoltolos Gentibus oon. 1II.
praedicantes Lconi LII. pingere libuit, Ve exteri
aduenae luarum quique resionum masiltros, et
prima Aidei Chriltiana apud luos exordia, Roma
vel inter epulas, contemplarentur. Ergo in Tricli
nioconiuiis Pontificum, ee Imperatorum deligna-
to parta tuo tempore publica pacis. Imperiique
translati monumenta, et quandam tum geltorum
faciem Cubdere obtutibus Lco voluit. Partae qui
dem pacis monumentum in iploTribunali ita con.
RicuiE.
NNocum
2 An asc. 2. 3

## Folio 46 — 1814916733:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 10 lines, status machine
46.
 men sibus parieninis restimis
PAZECC.
Rom. red.
dica.
Notum veroest, ex omnium, vel Gracorum, vel
Latinorum hiltoriis celebre piaculum, quod tur-
bulenti homines in virum lanctissimum, atque in
nocentissimum, Romanus Populus in ciuem luum,
Fccte

## Folio 47 — 1814916733:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
Disertatio TTistorica.
Ecclehastici ordinis facile principes in Leonem.
Pontiticem Maximum perpetrarunt, vnde exorta
inter Komanos dissidia, e cum in Vrbe, tum in
rniverla Italia turbata pax publica. Ad quam com.
ponendam Albinus Flaccus, vir lumma apud C a-
rolum Maonum autoritatis, grauissimis olim ver-
a AIb2n.
bis cundem inslammaunt.  Fcce in te solo tota salus CC- erist. 21.
clesiarum Christi inclinata recumbit. Pu vindex scelerum,
in rector errantium, iu consolator maerentium. un exaltatio bo-
norum. Non ne Romana in Sede, vbi relicio maxima pieta-
tis quondam claruerat, ibi extrema impietatis exempla emer se-
runt? ipsi cordibus suis excaecati excaecauerunt cuput proprium.
Necibitimor Dei, nec sapientia, nec caritas esse videtur. Quid
boni ibi esse poterit, obi nihil horum trium invenitur? Si timor
Dei esset in eis, non auderent; si sapientia, non voluissent; si ca-
ritas, nequaquam fecissent. Tempora sunt periculosa olim ab
ipsa Veritate praedicta, quia refricescet caritas multorum. PTul
latenus capiris cura omittenda est. Lenius est pedes dolere, quam
caput. Componatur P A X cum populo nefando, si fieri potest.
Relinquantur aliquantulum minae, ne obdurati fuoiant: sed in
spe retineantur, donec salubri consilio ad P AC. F. NI renocen-
rur. Scelus porro illud netarium in Leonem cdi-
tum, quod Flaccus innuit, licet ab AnaCtatiO Bi- vin Zeon.
7IT.
bliothecario vicino illorum temporum scriptore in Econi
eruci Cune
luculenter narratum Tit, cito tamen, Facileque vt ocui.
credant, adduci se minime quidam patiuntur, lcd
quiduispotius actum exictimant, quam effolsosocu-
1053

## Folio 48 — 1814916733:0066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
De Lateranensibus parierinis restimris
los, vel praecilam ci linguam tuisse, qui post acer-
Dum illum catum, tenuerit diuturnissimum Ponti.
senis. FCatum. Scilicet PhilippoMornao, ec iltis catto.
lica Adei delertoribus maxima ridetur pictas per-
duellium illorum facinusminuere, modone vel in
Ednctissimi Pontiticis commendationem, vel in li-
beratoris Dei cedat gloriam tanti sccleris immani.
badetro. EuS. Conspirarant; inquit Loachimus Camerarius, in
2. Ol. (anCI 
Niceon. Leonem Pontificem quidam, E capto iusserant oculos erui.
Duibus tamen hoc negorium datum fuerat; y crvenios qui-
dem vulnerando oculos fecerunt, sed pepercerunt luminibus
Pontificis. Iraque visus ei ademptus non est. De quo fabu-
Jam postea sparserunt quidam, visum Pontifici divinitus re-
stinuum fuisse. Sed non delune Lconis aequales,
C Theoph.Y
inctron. Vel Graeci, vel Latini celtes veritatis. Theopha-
esrem geltam TIC CZPOTUIE: ai ns pesjuns ovsqsucis noi Mane-
eICTTEV Baa ASErANOV OVIUNEENTS ToV NaOr ESaOIATEV RAT REOVTOS roV nanc
rei negrisarris dripncosar avrr. Dux ita Bibliothecarius con-
UerTIt. Romae, coenati bonae memoriae Adriani Papae com-
moventes populum tumuleuati sunt contra Leonem Papam, E5
tenentes excaecauerunt eum. Quod vero Lheophanes
de alpectucidem Pontificirelituto dicere praeter-
misit, addit Anactalius, suo tamen illo scribendisc.
ere ambisuo, exminime accurato; on tamen peni-
tus lumen eins extineuere poruerunt; dicere voluIt. Non
tamen in posterum tempus, Cuc in perpetuum. lum en eius ex-
iineuere potuerunt; ne vel a Pheophane, quem inter
PECEATUF

## Folio 49 — 1814916733:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Disertatio TTistorica.
pretatur dilcedere, vel sibi alioqui non constare
videatur. Thcophanes enim, penitus extinctum
Leoni lumen aic; ipse vero, cidem, paulo pole,
a in Eeon.
diminitus restitutum narrat. Carolus MagnUS, TT.
scelus in Ecclesia Romana nunquam antea audi.
cum, iIs haud dubienunciis acceptum, qui Komam
nec vni, nec incerti ad le canquam Romanorum
latricium. Vrbis patronum, Ecclelixque Roma-
na Detenlorem Cubinde, crebriusque publicis, pri-
uatisque litteris perterebantur, cum ad alios per-
leripsIt, tum ad Albinum Flaccum praeceptorem
luum: Duid vero, Flaccus ait, in eo actum sit, qui RC-
etor praefatae sedis fuerat, mihi veneranda bonutas vestra inno-
rescere curanit. Statim que subdit quemadmodum C. a-
rolilitteris acceperat: Romanos cordibus suis excaeca-
tos excaecasse capui proprium, hoc est Pontiticem Maxi.
C Fsin. in
mum. Fginhartus rem camdem ita perlequitur. vic. cur
Romani Leonem multis affectum iniuriis, erutis videlicet ocit- Mas.
lis, lineuaque amputata, fidem Regis implorare compulerunt.
Idem Albinus Flaccus in carmine de Lconis act
Carolum profectione.
Pontificem expulsum Romana à sede Leonem
Cinibus a propriis, Cs tot tolerasse recenset
Verbera commemorans; extinctum lumine vultum
Narrat, et) abscissam liquido de susture linguam:
Nunc medicante Deosanatum, (8 ab omnibus istis
EBe malis.
ot Lla

## Folio 50 — 1814916733:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
De Lateranensibus parietinis restituis
Lccatim intra.
Eaquirit Carolus casus, audirque laborum
Diversos, sceleris populi impia facta supescit.
Airatur geminas iam dudum luce fenestras
Extinctas, et) nunc reparatum lumine vultum,
Fruncatamque loqui miratur forcipe linguam.
Alter in alterius conficunt lumina vultus.
Rutor Annalium Francorum: Leo Papadum cum li-
rania procesurus de Lateranis adt F. cele sam beati Laurentii. quae
ad Craticulam vocatur, equo sedens pereeret, in insidias a Roma-
nis positas iuxta eandem Basilicam incidit: vbi equo deiectus.
E8 erutis oculis. ut aliquibus vitum est, lineua quoque
ampurata, nudus ac seminiuus in platea relctus est. Si, Ve
docti viri non dubitane, Albini, Fointrarti, e Ca
roli hic Rutor cAt aqualis, quis non videat adlci
titiam esse illam vocem, vi aliquibus visum est, quam
ex librimargine delumptamnescio quis adoratio-
nis, et historia tilum altexuit: Si verotantis viris
xtate posterior est, derogare ijs tidem non porcst.
Ebidem.
quorum, ob aetatem, praeindicata eA autoritas. Si
Lonaram Nornaus, nuperum Cane scriptorem
proterat, is non tolum Theophanis eodem atatis
praeiudicio exploditur, sed tal etiam redaroui
tur; ve qui ab autoris fide dilcesterit, quem pene
delcribere solet. Sed s Romanorum in co tacto
conllium exquirimus, idtale fuit, veLconem Pon-
titicem de ca, quam ipsiminime terrent, domina-
Tione
ad ann. 2
199.

## Folio 51 — 1814916733:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
Disserratio TTistorica.
tione deturbarent lese Persica crudelitatis, qua
iam dudum in Imperio Romano inoleuerat, quauc
per eoldem illos dies lrene Augucta Constantino
Ailio imperii collesae oculorum vilum ademerat, ve
aditum ad cam dignitatem in polterum filio prae-
cluderet. Leoni praeterea linguam Romaniprae-
ciderunt, cujus centoria tacundia perditos mores
luos, vivendique licentiam increpari lenticbant;
nam obcam dicendi vehementiam Sermocinatoris salern.
nomen Leonem inuenisse accepimus. Hlislicctin- cconis
dignis modis a Populo Romano acceptus L Co, ta- mnume.
men in repraesentanda hoc in Triclinio P ACF, ad
quam sibi, Eccleliaque sux, ac vniuerla Italix re-
Situendam C arolum R egem iple corampermonut,
Chriltiana cum primis vlus eAtmodestia. Nlam im-
piam in se Romanorum coniurationem, Palchalis
Primicerij. Campulique Sacellarii insidias, scario-
rum impetum, inter lacras religiones Arictos in le
imuerones, publice, et in comlpectum Lopuli Koma-
mi proponere, praterquam quod cxacerbaremen
cem facinorolorum hominum poterat, qui luam.
imipietatem perpetuae polterorum memoriae com-
mendari viderent; animum etiam affectum olim
iniuria non omnino vacuum indignationis prodi
disset; a quatam longe tuit L eo vir lanctus, venon
modo paricidii crimen licarsis, led coniurationis
autoribus ritam etiam, licet Carolo Magno recla.
+
2
MaHCC
u
2 Romvalo
Chron.
modescia

## Folio 52 — 1814916733:0070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
De Lateranensibus parietinis restitmis
manice condonauerit; ve ob id a Theophanemeri-
to ererdecnos t appellatus. Quare facinus aduerla.
riorum tam horrendum, vel reportatam à le victo.
tiam inuidia plenam in tabulis, qui Gentilium mos
fuit, exprimendam minime duxic; ex Fuanselii au
cem armamentario deprompea crimplu tellera,
in tranguilissima pacis imagine, qua nullus often-
deretur, ec in exemplo Chrilti Domini, ita expret-
Sc exercitae in le crudelitatis memoriam, vemagis
ornatum, quam hictoriam impie in se commicto.
rum quaesisse videatur. Ergo cum in Triclinio ale
nuper extructo id heri deberet, Chrictum Domi-
num pacis autorem post nuperum laniatum redi-
uiuum, PACEM Diccipulis in caenaculo nunciantem
propoluit. Iuem lane ad modum ipse post effol
fos Oculos, post linguam pracilam, postdiram de-
nique paricidarum immanitatem, quas ad vitam
renocatus, qui in Ce Cauiisent, ad pacem non ad.
ducit modo, verum ad mentas vocat ex conviuia,
quibusco masistadera pacis inter Ce Ctabilirentur.
Duoda sc, tum animi magnitudinc, grauitateque,
cum bona, publicaque fide factum, ve demonstra-
ret, eodem illo. siono, quo Synoraphas, actaque
publica contirmare, communireque lolebat, has pa
Eis publica cabulas contirmairit, atque communi.
eo eoitio
rconis s. UIE. Fist enim Lconis LIL. Ponciticis signum id
enum.
CELSTS
2
uia
s

## Folio 53 — 1814916733:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
Dissertatio TTistorica.
CFLSIS DEO, ET IN TERRA PAX HIOMINIBVS
BONAE VOEVNTATIS; moris quippe fuit antiquo
rum Patrum ex dininis litteris excerptas voces ta
miliares habere, ac omni in negotio vlurpare, qui
bus vel ad Deum excitaretur animus, vel officii
moneretur lui, vel Dei nunquam obliuisci astue.
fceret, quod omnes ad hanc diem scruant Roma-
ni Pontifices. Tonati lanctissimi marerris con
Tuctum illud fuisse carmen ab Arcopagita Dio-a Diuin.
Nomin.
nlIOaccCpimIS: d ees ecos esaveura, meus amor crucifixus cap. 4.
est, et Toannis Chrylostomi illud Fertur: AoZaoDV in cins
rit.
Roeu Erena nerror, Gloria ribi Domine propier omnia. Ila5 In-
ter sc, eE Deum nuncias roces, quasi lacras, lan-
etalque maiores habuerune, ex s quid ratum Ar-
mumque esse vellent, co inscripto, lublcriptoque
Tieno, ita a se haberi declarabant. Cum L eo TIL.
in conspectum Caroli Magni auxilium imploratu.
rusveniset, illa primacius, ve Analtalius ait, VOZ  inceoni
Tuit: Gloria in excelsis Deo, E8 in terra pax hominibus bonae
volunans; nempe le lummis licet attectum iniurLis.
21F.
nuncium pacis non bellorum, aut dissidiorum ad-
esse lanetissime athrmavit. Praeclara lane Vox, qua
vna Leonis vitx totius praeconium ese queat; ne-
que enim tot aduerlis exasitatus, ec ad terram pe
nitus atsictus animus ad tantam crigi magnitudi
nem pocuisset, nisi veluti fundamento firmilsimo
adolescentiae, ac vniuerla vita lanctitate optime
consti

## Folio 54 — 1814916733:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
54
De Lateramensibus parietinis restitutis
constieutustuisset. Ouo quidem facto quemadmo.
dum anteacta vita maiorem Lco splendorem at-
tulit, ita Deus Opt. Maz. vica eius, atque incolu
initatis patrocinium sic Cuscepisse vilus cA, vere
Ctaurato oculorum lumine, restitutaque loquendi
Cacultate, non tam lacrilesasperduellionum manus
redarguerit, quam impium detezerit animum
quo aduerlus hominem innocentissimum tallas
teo rII. Contlare acculationes tunt ausi. Itaque virum
Deooratum maiores adeo venerati unt, vt ad cius
monumentum aram Dco (quem cultum antiqui.
tuS IIS tantum, qui in Sanctorum numerum ad
Tcriberentur, adhibere tas fuit) in lacra Vaticana
Petri Basilica extruxerint, et cum lanctitate pari-
DusLcone I. II. _IV. vno in loco cum condi, co.
lique voluerint, quod à Paschale II. inlcriptus la-
pidititulus hic docct.
SVB. HOC. ALTARE. SVNT. CORPORA
SS. LEONVM. I. II. III. FT. IIIL. PON.
TTETCVM. E P. CONFESSORVM
Reliqua in hac tabula non minimam antiquitatis
ccclehrattica notitiam continent, pallia, lorata tu.
nica, vestes litterata, gelticulationes digitorum,
alia; qua cum huius loci non tam propria, quam.
aliarum veterum tabularum communia videan-
tur, ad libros, quos de eodem argumento lcribimus,
reijcinunc a nobis, aqui boniquelector contulat.
F.
inter San.
c05.

## Folio 55 — 1814916733:0073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
Disseriario TTistorica.
DEXTERA LARTIS APSIDIS MrSIEEM
bdd
e
quid repraesentet. C. ap. IX.
ODparte Apldis dextera reluCet mU. Pars mu-
Eui Cup.
liuum recentioris quidem anUS C(t Dlcc.
imitatio, qua tamen opus exprimit il.
lud antiquum, quod Leo III. in conspe.
ctu olim poluerat. Id porro ante annos amplius
septuaginta decidisse, ex co conijcere mihi vidcor,
quod ille calus non Panvinii modo diligentiam
anceuertit, sed etiam Angeli Mallarellicuriolan.
ciguitatis indasatoris, qui linictra partis imagine,
ac inscriptionibus prouide conteruatis, dextera
huiusce, ne reltisia quidem nobis reliquit; vixit
ille Tulio TII. Pontifice, cui, et duobus cius luccel-
Toribus MarcolloII. _ PauloIV. fuit a lecretis,
candemque operam Concilii Tridentini Patribus
Tumma cum laude navauit, ac demum Thelelinam
rexitEccleliam. Sed qui cumantcceserunt Eccle-
Tastica antiquitatis curatores, laude illi quidem di-
nissimi, hanc huiusmuliui partem luo tempore
labantem exceperunt, optimaque tide delincan.
dam curarunt.
Lebe

## Folio 56 — 1814916733:0074
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 8 lines, status machine
16
De Lateranensibus parierinis restituris
I
Lloc eius imaginis exemplum; quod vnicum no-
bis, ac toti polteritati relinquebatur. IIlustrissi-
MuS Cardinalis BARBERINVS, non sinc divi-
nonutu, po diucurnam indasationem nactus est,
quod

## Folio 57 — 1814916733:0075
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
Disserrario Fristorica:
quod laxis ab illo politus ita protitetur, acmonet.
F R A N C IS C V S
S. AGATHE. DTAC. CARDTNALIS
BAR B F RINVS
LZLICLIMT. A. LEONE. III. ROM. PONT. CONSTROTI
A. LEONF. IV. SVCCESSORE
SEZ AGESIMO. POST. ANNO. REPARATI
NOSTRA. TANDEM. ETATE. PENE. DIRVTI
PARTEM. AANC. ILEVSTRIOREM
IN. OVA
VTRAOVE. IMPERIL. ROMANT. PRANSLATIO
REDDTTAOVE. VRBI. PAZ. PVBLICA. CONTMHEIVR
PARIETIBVS, HINC. INDE. SVFEVLSII
CAMER A. MVSIVVM. RESTAVRAVII
LABANSOVE. OLIM. DEXTERVM. APSIDIS. LMBLEMA
ANTIOVARIORVM. DILIBENTIA: COLORIBVS. FXCFPTVM
PENIEVS. DEINDE. COLLAPSVM
AD. PRISCVM. EZEMPLVM
SVMIMA. FIDE
FZ. AVSIVO. RESTTEVIT
Plane ( quid minus vel Audio antiquitatis, vel au-
toritate tanti Cardinalis fuisset, de lingulari vetu.
Statis monumento actum iam esset. Itaque publici
operis memoriam, incredibili studio perquilitam.
Tumma felicitate inventam, in Vaticanam Biblio-
thecam interri iussit, ne restaurati huius operiste.
ltimo-

## Folio 58 — 1814916733:0076
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
De Lateranensibus parietinis restituris
Stimonium, velhdes ab exteris, polterilque aliquan-
do desideraretur. Ilancminime paenitendam An-
tiguarii operam conculerunt in eam Apsidis par-
tem, quae omnino detluxerat, reltituendam. Lco
cenisra 2utem Pontitex nelcio quid hiltoria Tuperiorum
comuo temporum hoc locorepetiuie, ec cum suo Pontifi
claralto. Catu, rerumque luarum cuentu commiliE; quod
veraque relpondere sibi mutua quadam, cum per-
lonarum, tum negociorum similitudine videren.
tur, ac proinde imasines, quae ca reterrent, C recio-
recollocatas, cotacilius ex hiltoria convenientur
comparari, atque luculentius intellisi alteram ex
altera posle sperauut. Ctemiae quippetabulae lunt,
altera dextrorlum, Ciniltrortum altera collocata.
lres in veraquetabula perlona; alia nituntur gc
nibus, duo protribunali sedent, Chrictus videlicet
Parte dextera, Cinistra Petrus Apostolorum prin-
ceps; luus verique Pontilex hinc, inde Imperator
submietie genua; Christo Syluester, et Conctanei.
nusilctro Lco, aCarolus. Ilorum protua quisque
conditione ab illis lumit inlignia; Imperatores re-
Xilla; Pontificum alter sinu claues, alter pallium.
accipit. Scilicet imasinum illarum autor sic intcl.
lisi voluit: ab veroquo illo Imperatore Pontifi-
ces c0s diuno nutu in dignitatem altertos; Lco-
remque IIL. ita a CaroloMagno in inecgrum esse
restitutum, quemadmodum postliminio renoca
cit
Dexrera,
cabule Dex
rem de-

## Folio 59 — 1814916733:0077
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000077.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
Disseriatio FTistorica.
S
tum a Constantino Imperatore Syluestrum. Con.
tra, Imperatores, ijidem Pontificibus, Imperium.
obtinuisse: Constantinum quidem, postquam à
Syluesro Calutari est fonte initiatus, in Imperio
contirmatum, desionatumque dininitus Feclelia
Christiana detentorem; Carolum vero secundum
Deum a Petro Apoctolorum maximo, hoc estEc.
clesra Romana, Caelarem renunciatum, et vindi-
cem cooptatum tuisse. Hlac videlicet illarum con-
tinet tabularum historia. Nimirum aconsilio L Co- syluerri
l’apx ima
nis, nedum ab historia veritate longeis abit, guieari.
50DOr
Syluectri Pontificis titulo iamdudum vecultate
corrupto, vel ex vno illo clauium, quas scrit, in
dicio, argumentum accipere certissimum libi vide
tur, Ve in Syluestriimaginc, non illum, sed Pctrum
intelligat. Nec animaduertit quantum in hac ta-
bula prouidi autoris solertiam oftendat, qui Pe-
trum, quem in Apsidisloculamento clauium com
potem inter Apoltolos pinzerit, hic cundem, quali
Imperatore Constantino, in cam clauium pollessio.
nem missum ostendat. Ilac quidem ex ipla tabu-
la delumere licet. Sed aliunde intelliont, qui de
hac Ssluestri imagine aliter sentit, quam ablurdum
Petro habicum imponat, quam remotum ab co
tempore, quo traditas sibi à Christo Domino cla
ues accepit, quam alienum a dignitate, quam ab au-
APOstoli
Foritate abhorrens. Fcenim qui Cccehaltica labee nunguum
a12F- PlaBCtatI

## Folio 60 — 1814916733:0078
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
De Lateranen sihus parierinis restituris
antiquitatis vel Crraca, vel Komana qualemcun-
que peritiam, lacere non potelt, in prilcis maiorum
iconibus non publicis tantum, quas modo consen-
tanco pingi contucuisse dubium non est, ledncque
in priuatis reperiri vnquam poste. Petrum lacra
illa indutum penula, quam modo Planctam, modo
Casulam appellant. Quid vero de Apostolorum.
principe dico, quod de alio quocunque ordinis
Apoltolici viro comminisci, nedum credere in
vniverla illa prima, ee proxima antiquitate posse
incieniri, tam incredibile est, tam inextum, quam.
quodineptissimum Ouidmultar Ouid lonsius
vetitar in Lconiano hoc iplo emblemate (quod in
vetultioribus tabulis nulquam rexertum iri atAr-
Bare non dubico) Pctrum videre est, orario. ue
maxpa, quod Pallium dicitur, amictum, idque gra-
vidccas. Vilsima de caula, quam latim explicabo. Atqui
sub co Pallionon ne vides Apostolicam penulam
a Leone depictam Cur hic tandem Petro indu-
mentum id negasset, quod in altera tabula concel.
fisset, atque maiorum exemplo, RCCCPIOqUC RIEUE
at
concediposse intellexisseti Prasertim cum ibi quod
praeter hictoriam, ve dixi, ac praeter dignitatem
crat; hic ad rem, ut mox disleram, facere maxime
videretur, acque opportunissimum forct: Duotus
vero quilque est ccclehalticae disciplina centor, ac
rituum insticutor, qui primum lummumque sacro.
eum
6c

## Folio 61 — 1814916733:0079
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
Disertario Tistorica:
rum Antictitem, quem Areopasita Dionrhus ITie-
rophancam appellauit, veltibus induere, succeslo.
rum, vel Ministrorum Hlicrarchix licere pucet d aE-
queiis demum reltibus, qua lacra co pralertim
nomine habentur ac instituro, quia ad Elierophan.
ta indumentorum sumilicudinem tactae, et certo
modo, rituque rariatae, eius luccenoribus, atque
miniltris Flierarchia, dignitatis ergo, accommoda
tx Tunt Caterum in libris Ecclehasticarum An
tiquitatum id tusc probamus. Clauium insigne (ict Pontis
ces cl2
enim movet, qui aliter sentie de Slueltri hac ima. vecri.
Dinc) post Petrum Apoltolum, omnibus concessie
antiquitas Petri uccelloribus; praeter hoc enim
Leonis III. musiuum, ex Victoris II. ac Alexan.
dri identidem II. nomitmata, qua olim Alphon.
suS ClaconUS prO.
tulit; celeberri.
mum illud sup
Pa cccletrastica
pedicat a Card.
Baronioedicun
GuOcCZVHIMEF-
tultate, si quidem
ee eximius vir il
probaretur, cui
nenihilhaberem.
de illo sentencia
nummorum ve-
Leonis Magni.
le putauie, esse
compararem, pla
Dux meatamen
CiF intraloco di- 2insc. 12
CaIm
62

## Folio 62 — 1814916733:0080
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
De Lateranen sibus paricunis restimris
cam opportuno. Caterum nullum tam ineptum
coniectorem, aut incruditum nomilmatum inter-
pretem esearbitror, qui credat Petri potius digni
ratem, quam Pontiticum Maximorum, et Feclesix
Romana praectantiam ijs nomilmatum intignibus
denotari; cumnihil reterat, verum Benorum in
ditijs, an verborum cestimoniis id declarare malis.
Infinica vero unt Patrum testimonia, quibus Petri
claues Romanis Poncificibus vindicantur. Ad reI
modocATheodori Studita illa Lconis III. aequa
lis luie altera Paschalis I. eius successoris compel.
latio, quae Craecis vocibus Latinashorumnomima-
tum imagines declarat. Auve na +dEX ins sequior Baordciuc, mE
ns iSccoc, n conocoun) n na dononnenunnoia, HEFos sd od n DEE désror noc pse
Theodor. nei Secor. Audi clanicer Regni caelorum; Petra fidei, super qua
orud. in
epist. ad fandata est Lcclesa Carholica; Petrus enim ru es, qui l’etri
Leon. iy.
Sedemornas, et) cubernas. Td evasgenior 4S XelSoV, S oi ras uneis es ZC
CyS avroi Ss uEOV E  dirosencoN SrOV, ) r a poBaSor p Zetroi coegn
Idem ad gurapere m iccxramr oov novanr. C hristi Luangelium, cuius claves
Pasch. 1.
ab eodem C hristo u accepisti per Apostolorum Antistitem, E0
per eos, qui successive, ad mum 2 sque Antecessorem, sacraris-
simum cuum capur praecesserunt. e de Romana FCcletia
idem Pronuncianit: Koeupainoe désros, er cd o XecSo idnn ras ncE
Ebidem. S secS. Primaria sedes, in qua Christus. Dominus posint cla-
nes fidei. Sed dehis alibi opporcunior locus crit, ac
plenior dilputatio. Nunc autem factum Pontificis
cum Pontificis Facto comparemus, et hianc lconis
tabu-

## Folio 63 — 1814916733:0081
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000081.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Disserratio TTistorica.
tabulam, cum Simplicii hac inscriptione commit.
tamus, quae in foribus Balilica antiquae Vaticanae
legebatur.
OVI. REOHT. CLAVES. EP. CVRAM. TRABIL. OVTLIS.
OVI. COFLI. TERR EOVE. PETRO. COMMISIT. AVENAS
VI. RESERET. CL AVSIS. VY. SOLVAT. VINCLA. LIOATIS.
SIMPLICIO. NVNC. IPSE. DEDIT. SACRA. IVRA TENERE
Illud non minimam hic mouet admirationem, contan-
tini impo
quod Leo Constantinum Imperatorem, quati lua imeo.
Ouadra-
aetate superltitem, quadrato illo ve vocant diade-
mate, modo id appellare suc liceat, insigniuerit.
Linim vero ex Toannis Dinconi sententia vuloc
Palsim illud insigne sic accipitur, ue viventis, quem-
admodum ille loquitur, sic inditium. Juarenonte cum ins
mere antiquitatis ceclesialeicx periti, clarorum VI. sionticet
rorum xtatis, ac vita argumenta inde delumere
videntur. Verum id tute cauteque taciendum cgo
quidem semper exiltimaui, et Lconis III. hocta-
ctum impensemonet. Nam lipenitius rem libet
inspicere, non tam prisci rieus rationem Toannes
Diaconus perpendit, quam vlum, que replurimum
in tabulis extaret, ex ad quem illud insigne trequen-
tius, ac pene quotidie vlurparetur, expoluit. Ilos ruioi opii
nio expé-
Paucisperpendamus. Ccdo prilcam mihitabulam dicur.
prinati hominis, vel teminae is ornatam insioni
bus: vnam cedo, aut alteram. Nec priuatihomi
nis dico, quales ex triuio lunt, ec ex intima plebe.
quibus
in Vito
Cres. M.
16.4. 6. 84
ene quid

## Folio 64 — 1814916733:0082
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000082.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
De Lateranen sibus parietinis restinuis
quibus nemo, nesibi quidem ipsi ponunt imasines;
sed primaria nobilitatis. Equestris ordinis, Senato.
res, Patricios; e exteminis da Lucinarum aliquam,
da BlcMIlaS, Pautas, eas, quae Tua in PontiAices Ro-
iranos larsitate, in Clerum munificentia hruiulce.
Bodiimaginum monumenta lintpromerite. II0.
rum quidem ethsies reperirchauderit diffrcile, ita
tamen insignitas, ve quaeritur, nullam penitus inue.
niemus. Nec enim ille quibulcunque adhribebatur
Ornatus, led ijsmodo(hpriscastabulas obleruamuS)
quicum dignitate esent, ac imperio; Pontificibus
Plaximis, Episcopis, nonnunquam Monactorum.
Pralulibus, Imperatoribus, ac Regibus, qui cum
auoris potescate populis praeeslent. Tametsinon imperis
Tentencia.
lib. 2.
vel dignitatis insigne id tuit, veluti Principibus
corona lunt, et lacrorum Antistitibus intula, vel
Clarx; led telleraritae, ac morum, qui eos, gradumq.
b lib. de
Corum maxime deceret. Decere autem nnáexrra reneiur
xo mo ndium aecmr eum, qui aliis imperat, perfectam habere mo-
ralem virturem, nostriquidem omnes tenlere; ArI
Ecoceles vero eriam demonstrauit. Caterum vir-
tutem fererniuerlam in quatuor veluti cardinibus
verti omnes consentiunt, quos vero prudentes, For-
tes, lustos, ac temperantes esle constat, COs neacirs
guadratos tum exteri, cum nostri lapientes nuncupa
visin. Verunt; Methodius MarEYE, qui vsoire, vocore ree ayorois,
cubris actione virae, et consilio quadratos dixic; Alexandrinus
Scrom.
Clemens;
6.
a Polit.

## Folio 65 — 1814916733:0083
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
Disserratio TTistorica.
Clemens, qui de hoc fuse, multisque disputauit:
Origenes Adamantius, qui Arca ligna quadra- in con.
ta de christianis Capientibus accepit;  AmDEOTIUS Ub. ao
Noc, es
Mediolanentis Antictes, qui Origenis sententiam arca.
C lecutus; Gregorius Nynenus, qui hrunc de ubr. de
quadrato homine christiano locum, cum MoyliS
vitam enarraret, luculenter tractavit; denique Au
Vit. Per50
oustinus, ciuque adstipulator Crrexorius Ma-  in esat
86.
onUS: Illum qui, Ve ip(C aIt, quadrari negligeret, indignum hom. 2.
plane putanit, qui christiano nomine censeretur. Christianus,
inquit, in omni centatione sua non cadit; nam quadraium la-
pidem quacunque verteris, stat; sic ereo quadramini ad omnes
tentationes parati. Firgo populo chrictiano Praetectis,
quos quaedam instituti, atque consuctudinis perte
eta ratio deccret adbene, beateque vivendum, il-
lud aftigere (ymbolum maiores, hac potissimum.
de caula, consucuerant; ccclehrasticis quidem pat
im, ac trequentilsime, non item laicis Principi-
bus: quibus, qui ante Leonem III. id actribue.
rit, autorem, quem proteram, habeo neminem.
Quamobrem Ingobertus in praeclara, omnibulque
ornamentis instructa Caroli Maonitabula, quam
intra tertiodecimo capite opportuno loco prote-
ram, a quadrato quidem insisni, repote proprio
Sacerdotum, ve in Ecclesasicis noltris docemus,
abstinuit; illum autem virtutum quaternionem,
vel asaurr, Vtiple nominauit, Lultitiam, Prudentiam,
Forti-
a Bom. 2.
C est Ceb

## Folio 66 — 1814916733:0084
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000084.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
De Lateramensibus parictinis restitutis
Cortitudinem, ac Temperantiam, expressis singu-
larum imasinibus, Carolo Regi ad caput appoluit.
Tubleriptoque carmine cur ea potilsimum ima
uncula adpicta forent, quidremaxime reterrent
declarauit.
Rex caeli Dominus solita pietate redundans
lunc Carolum Recem terrae dilexit herilem.
Tanti ereo officii ut compos valuisset haberi,
Terractr impleuit Virtutum quatuor alma.
Imminet haec capiti de vertice cuncta refundens,
Denique se primum, tunc omnia rite gubernat
Prudenter. Justé. Moderate, F’orriter aique.
Cum igitur quadratum illud insigne non tam su-
perstitis vita, quam perfectae, acque omnibus nu-
rmeris ablolute arsumentum, ec inditium esset, mini-
me mirum videri debet, Aid Leo cribuit Conttan-
qni qua Fino Imperatori apte ad dignitatem, apte adcam,
drarum
insione Quae dignitati conveniret morum, ritaq. pertectio.
Ouin et caute Leonem id fecisse videre mihi vi-
deor, cum Fccletra Romana, ac omnes Occidentis
populi ab illa de Constantine vita lanetitate sen
tentia semper abstinuerint, quae Orientalibus olim
aerisIt. Nec interest, quod apud Siculos Constan-
tini Templum aliquando fuerit, cum a Crracis po.
licum id esle constet. Neque etiam, quod vna, aut
altera Constantini imago Roma orbiculari diade-
mate, ex lanctitatis titulo insignis reperta (IE: nam
Impe-
Constan-

## Folio 67 — 1814916733:0085
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000085.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Disseriario TTistorica.
Imperatorum. Regumque cam fuisse consuetudi.
nem demonstrauimus, vbi ad notusora Procopii Lucti.
niani lanetimoniam iis contirmari argumentis mi-
nime posse ostendimus. Nam non modo sanctum;
Led e Sanctissimum, ex Divinissimum,  nostra Dininicas,
nostrum Numen, ec quid non vlurparunt olim Impe.
ratores: Orbiculari autem tgura ornata exrant
etiam num Roma Salomonis imagines in Sacello
laneti Syluestri ad lanctorum Ouatuor Coronato-
rum aedem; cum vero in Ecclehia christiana hono-
re qui lanctis debetur, cultum fuisse quis dicat. V i. Ecclesia-
Ricorum
des denique in veraque hac tabula dignitatis cc- prelacio.
cleliastica modum, formamque, ad praelcipta C a.
nonum, seruatam; vt honestiore loco sint Pontifi.
ces, secundum ab ijs gradum teneant Imperatores.
Ouem lane modum inde ab Apoctolorum tempo-
ribus definitum esse, qui eos audinit Conatius Mar-
trr lanctilsimus teltatum reliquit: Tiua, enon, yè ror Deor,
na) BaoINea. Egco s enus riua pao ror Deor cos ainon  BN coV n) NVeCOV, FNONOOV
Sd cos a exceta Dcoi cixora poegur, nara uli rd aezr, Oc8, n So r icegrivtr,
XecSS. Merâ S reror muar zen nai Baornea. FLonora, inquit, Deum C0
Recem. Peo vero dico, LTonora Deum, ut omnium autorem,
Eo Dominum: Episcopum vero, ut principem Sacerdotum
imaginem Dei ferentem; Dei quidem, propter principatum,
Christi vero, propier sacerdotium. Post eum vero honorare
oportet, C9 Rerem. Cum vero duplex sit prilea loci Diverca
Peaelatio.
Consticuendi ratio ccclesiastica, ve alibi dilputaui- nisracio.
I

## Folio 68 — 1814916733:0086
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000086.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
68
De Lateranensibus parietinis restituris
US, Le0 III. non quae palsim in antiquis cerni
cur imaginibus, et Hlareticis de Petri, l’aulique
dignitate dubitandi occatio fuit; sed Romanam
recinuit, quam ipse recum maximé obleruauitnon
Tolum hic in veriulque Imperiitabulis, ac in tectu.
dinc Camerae, vbi Petrus alieno quam in vetuctis
nusiuis stat loco; led etiam in aliis Ecclesiarum
iconibus, quascum potuisse nouimus. In xde lan-
ctae Sulanna ita lanctorum vultus effigiesque col
locanit; medium, Christum Dominum; DCxterOs, Vir-
einem Mairem. Petrum Apostolum. Susannam V iroinem, se
ipse; Sinictros, sanctum Paulum Apostolum. Caium Papam.
Cabinum Presbyterum. Carolum ACaenum. Oua loco.
rum disponendorum ratio, licet a nonnullis ctiam
LComanis Pontificibus seruata t, alteram tamen
illam trequentiorem tuisse, et antiquiorem, in iis
libris demonstramus, quos de Peclepastica Praelarione
conlcripsmus. Fam interim rationem (dum ii li-
mantur libri) hoc in lapide contemplare;
ORDINO. RH L. 1516S.dV.C. OMNIR. RENA. MIIOINOO

## Folio 69 — 1814916733:0087
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
DiBertario Tistorica:
qui eadem illa Leonis aetate Ticini in Basilica lan-
eti Michaclis a Longobardorum Regibus calatus
CsC, ad cam plane actionis, atque negotii limilitu-
dinem, ad quam lia amba depicta lunt à L conc
tabulae; ve hic tempora, ingenium, consuecudi.
nemque Facile comparare polsis: e ex intcriptio.
ne lapidis titulum nostra huiusce tabulae, qui ex
Ceptoris incuria deperise, Contcere, aC proDemo.
dum supplere gueas.
SINTISTRA PARTIS ANSTEEML
e
l
Duid denotet. C. ap. X.
L Imperio Romano a Crraecis ad GallOs,
 Lconis TII. Pontificis MaX. autorita
e cc, tranllato, tam explorata, tam gra-
or 
uia veterum habentur apud virum cla-
rissimum Cardinalem Bellarminum: teltimonia, aVib. L. de
Franst.
veinremtantimomenti, ad cludendam Hlaretico. m.
Imperis
rum pertinaciam, neque csc, neque deliderarima-
iora queant. Ilic autem en tibirem publicotecta. cancaci
monumé.
tam monumento; quod rnum, hommia, Guae CZI- cum.
mius vir ille in medium adduxit, delideraremus,
instar omnium esse polhit.

## Folio 70 — 1814916733:0088
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000088.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 10 lines, status machine
De Lateranen sibus parietinis restimis
elace
Cohilium 
et Racuen
di:
et
minonotiose unt contemplati; ex quibus MarcUS
VVellerus cum abhinc annos terme quadraginta
Koma, lapientum olim homimum more, peregrina.
retUr

## Folio 71 — 1814916733:0089
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000089.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Disserrario Tristorica:
retur, ita oculis, ac animo id perlustrare Tolebat,
re exemplum Cumma diligentia, ac hde sibi deleri-
bendum curauerit, doctilque viris passim ejus vi
dendi copiam fecerit. Vidit prater alios, lacobus
Creclerus: Jui, Roma, aut, in Aula Leoniana extat ex ope- lib. 2. de
Cruc. 6aP.
re vermicularo imago sancti Perri Pallium tribuens Leoni ITI. 30:
Pontifici, Cx Imperium Carolo ATaeno. Sedet sanctus Pe-
trus in solio, dextra dat Leoni Orarium; sinistra porrisit vexil-
Ium Carolo cenibus fexo, insiene Imperii. Ipse quoque sanctus
Petrus Orarium habet. FTas imacines bona fide ex archerypo
expresas vidimus beneficio NTarci D Velseri TTuiri Aucusrani.
Ouamquam vero dubium non est. Caroli Maoni
Timulachrum a Leone, moremaiorum, illatum fuil-
sC in Basilicam Tuliam, labraris Caelarum imagini-
bus, qua quondam in Prouincias mittebantur, de-
Rinatam; hoc tamen in Triclinio eius Fortassis col
locatae caulam Leo indicandam curavit. ITam vi.
detur nescio quid arcani hraec tabula continere; in
qua Carolum genu lubmittentem vides, Leonem.
duplici insionem pallio, Pecrum Apoltolum rCi
nelcio cuius autorem, et pro tribunali ledentem.
arbitrum, ac vindicem; Inscriptiones demum, ac
titulos plures, aeque tanci nesoti) velut interpre.
tcs. Oux sinsula ve explicatius cuoluamus, resip.
la cum primis requirere videtur. Oui LconisTII.
calum memoria tenet, videt planehic cius rectitu.
tionem, Carotumque LMperatOrem IaLSUTaEUI,
Eccle-

## Folio 72 — 1814916733:0090
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
De Lateranen sibus parietinis restitutis
Ecclesia autem Romanxe in veraque re autorita-
i les. Cem, Tuis veaiunt, coloribus delineari. Fcenim re-
Stitutionem Leo luam, et Sylueltri Pontificis di-
uersis quidem lignis, non alienis tamen a Romano.
rum Poncificum, ec Petri succeltorum praltantia,
clanibus, pallioque denotavit. Oux siguidem po-
Pallii (-
testas argumento clauium antiquitus intelliseba-
tur, hac polterioribus deinde seculis pallii quoque
agnolcebatur veluti expresta, propriaque imasinc.
onitica. Certe pallium, Leonis aetato, ad Petri Apostolo-
rum Principis dignitatem, qua eadem Pontificis
Maximi es, ligniticandam, adco tuit accommoda-
cum insigne, veMonachis, cum ex praescripto le
sum canobicarum silentii relisione tenebantur,
IFOrte Petrus commemorandus silentio fuislet, pal-
lii liono, ac selticulatione iis legibus ita exprime.
lib. ReG.
nonach. Datur. Pro sieno sancti Perri, Lex ait, manum dexteram
ex Bibl.
ealat. ab humero dexiero deorsum 2 sque in finem pectoris trabe, eo
modo de sinistro ad dexterum, propter similiuudinem pallii, ad-
dens hoc, ut manu cana coronam in capite simules. PTimi-
rum aeque appolutum pallii fuit inditium ad Petrum
Apoltolorum antelionanum indigitandum, ac ion-
surae lignum, quam à Petro in rniuertum Clerum
manasenemonelcit. FIinc ritus ille patrum vetu-
Ecissimus, velicet in Pontiticum Maximorum licte-
rIS, Inde à L conis TII. tempore, vna Petri, P’aulique
dienitas, potestas, autoritasque celebretur; Pallia
EaF2
Rcestit. 
L. 15 LLL.
et0.

## Folio 73 — 1814916733:0091
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
Disserratio TTistorica.
tamen quae primariis dabantur Proninciarum An-
tiltitibus, de Principis Apostolorum corpore duntaxat,
non de Pauli collesa monumento lumerentur; quo
illa, quam lallium denotat, plena poteltas, Cx vno
Petro, quali Tuotonte, in alios deriuari intelligere.
tur. uamobrem ne relisionistantum, ac pietatis
eroo Pallia de corpore sancti Perri delumi crederentur.
Gregorius Magnustum Leandro Antictiti, tum
aliis, de beari Perri Apostoli sede, hoc CA, Fcclelia Roma-
na, Pallia transmutere le profitetur. FIOc ergO ap.
prime convenienti, aptoque Pallii arsumento in
Petri ledem restitutum se Leo declarauit; atque ita
Duplex
Leonis
restitutum, Ve altero, quo. Pontificumritu, amictus pallium.
eA pallio, nunquam lua se Fcclelia ciectum, priua-
tumque fuisse probet. Caroli veroconlecrationem curoli
inavou-
non ex lolemnibus caeremoniis, quae in angulta ta- rucio.
bula ob oculos ponihaud tacile poterant, led c re-
Xillo, et imperatorio paludamento, coronaque in-
dicanie. Religiones tamen illas, quibus initiacus
CAt Carolus Imperator, luculentiuis quam quisquam
Lacinus seriptor aequalis memoriae commendauie
Phcophanes, qui à Leone Papa Carolum attirmat in chroni
Oleo perunctum a capire 2 sque ad pedes, et ornatum lm-
peratoria veste, atque corona. Jua quidem duo pO.
Atrema insignia Imperii haec etiam exhibet imaso.
Duod rerdait Carolum tam protuse, splendideque raaios
delibucum, sraecociusatatis loquendi genereritum
LignI-

## Folio 74 — 1814916733:0092
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000092.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
De Lateranensibus parietinis restitutis
Signiticanit, qui Ciracisnon cadem, atque Roma-
nis ratione vsurpabatur. Illi, caput tolummodo,
Romani, luis Imperatoribus etiam brachia, hume-
ros, scapulas, et quidquid ledes virium, ac roboris
esse videtur, lacris oblinire vnouentis contucue
runt. Nrili forte rberiorem, quam hodic (L, Lco
ricum olim habuerit; vel GTalloru, VE reor, Con-
luctudine cumulauerit, qui praterca pectus, aE ter
rum, et manuum volas, e brachiorum lustraginco
fuis Regibus, inde a Clodouai tempore, deliniunt.
Graeculus schismaticus Tncophanis sencentiam,
contuctudinemque L atinam minime altecutus, ne-
Scio quid infacto Lconis, Romanoque ritu hebrai
ca luperstitionis ridere videtur.
0 . . . . - toV RaeSNOV 6 NEcor
Aragoe RearreS inS HaNa DCpnS,
Pai SEBoG ecdno co5 O pcopaicor voqu.
Ou prr aMâ genou plvoE re) rouS ISaicor,
Ex nevaNns pres nostor En ajus rro neit.
Oum oica nios 2020pois, n noiaus 67voias.
Tum vero Carolum Leo Roma veteris Imperatorem renn-
ciat; neque tantum corona caput eius, more Romano; cingit;
verum etiam legibus ludaeorum osus, à capite ad pedes oleo to-
rum perunoit. Duod quibus ex causis, ac rationibus factum fue-
rit, equidem scire negueo. Qualiverovum R cgesOlco
pertundendi C raeci ex protana aliqua palaestra,
nen elacris lebraorum, ac Samueli a Dcotradi
Et
7
C. onstant.
Nanas). 11
Chrono

## Folio 75 — 1814916733:0093
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
Disseriario FTistorica.
tis caeremoniis acceperint. Non ne videt CTrRCOS,
in lib. 0ff.
VeCodinus Georgius asseuerat, Tolemnem illam, act eal.
Imperatorum ructionem, vlurpasle, terque semi-
nalle acclamationem agos, sanctus; et, quemadmo.
dumolim Hlebraei, RcgCSV netos, e Christos Vocaue
re, lic a gentilibus iuis Calares sanctos nominari;
quin et orbiculari diademate donari, quod Sanctis
more maiorum impertimur: Juorum alterum.
prortus deuitanit Romana modeltia. Diadema
vero, vel omnino Caelaribus nesauit, vel, quod
Leonem inhrac tabula Fecisse videmus, quadratum
concessit. Carolum, dum iniret imperium, lacro
pertulum vnguento a Leonc III. Claudius R ango- ad c. lib.
lius ea rationenegauit, quod, ut Crallorum Reges
Solene, delibutus iam antea fuisset, quodque de co
nihil Eginhartus, nihil Annalium Francorum Au
tormeminerint. AC Theophanis illam narratio
nem non modo lua probauit vertione Bibliotheca-
rius, sed ea etiam, quam de Pontificibus cdidie
RCZ. C.d.
in Zeon.
historia. Ludonicus vero II. Caroli proncpOs iI.
luomagismasilque teltimonio contirmauIE: Franco- in epist. ad
Basedtetabo
rum, Inquie, Principes primo Reces, deinde Imperatores di-
eti sunt, ii duntaxat, qui à Romano Pontisice adt hoc oleo san-
eto perfusi sunt; in qua etiam C arolus Maenus abauus noster
onctione ejusmodi per summum Pontificem delibutus, primus
ex gente, (0 genealoeia nostra, pierate in eo abundante, et Im-
perator dictus, Co Christus Domini factus est. Adreliqua
GUa

## Folio 76 — 1814916733:0094
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000094.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
De Lateranensibus parietinis restituris
qua tum Tolemni peracta cum caremonia unt, ad-
Annat. Elit Lutor illorum temporum aqualis à Leone Ponti-
fice, post laudes dictas. C. arolum, more antiquorum Principum,
adorarum fuisse; idemque carmine Poeta memoraut,
qui Arnolpho Imperatore Aoruit:
Post landes, ieitur dictas, et) summus eundem
Praesul adoranit, sicut mos debitus olim
Principibus fuit antiquis.
Flic porroille Regum adorandorum mosest, quem
Samuel, autore Deo, primus inuexit, et polteris
imitandum reliquut; nam primum HIcbraorum
Legem conctituturus T ulit lenticulam obei, E0 effudit
super capui eins, Co deosculams est enm. Ita plane L CoC a-
rolum Caelarem, Ve ii Rutores autumant, adorauit.
Dui enim adorare, idem eAe quod deosculari, scu liba-
eo Osculo Talutare, non intellisit, is enim verosra.
ca, latinaque omnis cruditionis rudissit oportet;
quem velilla inerudita Caroli Magni atas (ne lon.
E
ius abeamus) docere idpolsit. Siguidem Laralius
Patriarcha Constantino, ee lrena Imperatoribusita
vegonuvir Cx ipla vocis notatione elt interpretatusiita
AIbinus Flaccus Anastali; illud de Carolo, et L. co.
De, pariter se amplectentes cum lacrymis se osculati sunt, Car-
Fxtemplo properans Carolus veneranter adorat,
Pontificem amplectens magnum, Es placida oscula libans.
Imperatoris autem adorandi, lalutandiq. non vnuS
INodus
AUTOr
FranC.
lib. 2. H C8.
Cn F. 9.
in exist. aa
Trpp.
IM Lobito
L2.
in carm. 
ne L.20.3.

## Folio 77 — 1814916733:0095
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000095.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
Disertario Iistorica.
Sis
modus, Procopiotelte, vel dignitas fuit. Pectus:
Patricii hoc est Calaris, Peu Rcipublicae patres; Cx
teri manus, pedes prodignitate deolculabantur.
Augustiora, Faciemque olculo prolequendi facul.
catem, libertatemque non vnus habuit Pontitex
Maximus, sed cuinis lacrorum Antistes. AM.
En vita
Fustin.
brolius enim Mediolanensis Lpiscopus Maximi ac 5. lib. c0.
OIculum afsurgentis olculum relpuit, quod ab co.
praeter Epilcopi dignitatem, in Pratorio, ee inter
Consistorianos audiretur. Duid, aut, oscularis eum, quem
non agnoveris? si enim me agnouisses, non hoc loco audi-
res. Flaec in iS de Ecclescastica Praelatione libris vbc.
rius disputamus. Igitur cum totam illam rituum
celebritatem, ac inausurandi Calaris pompam
huius, Ve dixi, cabula angultia minime caperent,
Leorei totius veluti lummam fecit, camque sub.
27.
Scripta acclamatione, qua Carolum à Senatu POpu. Populi
acclama
loque Romano renunciari Calarem iussit, deno- tiones.
tandam curanit. Conceptis illis verbis, vocibulq.
Toleminibus perlonare adhuc hictorias audimus:
Carolo piissimo Queusio, à Deo coronaio, magno, pacifico; m-
peratori Romanorum vita, (8 victoria. Ouamquam 1)5 anast. in
populi plausibus Leoni Pontifici Naximo tanta
rei autori acclamatum, atque cundem de Carolum
Petro Apostolo, in cuius templo ca peracta lunt.
dcuotos publice fuisse, ec verosimile cAt, ec interi
plioperspicue teltatur:
DCL
autor
annal.
Franc.
L eon. LLL.

## Folio 78 — 1814916733:0096
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000096.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
De Lateramen sibus parierinis restitis
BEATE. PETRE. DONA
VITAM. LEONI. PP. ET. BTCTO.
RIAM. CARVLO. RECI. DONA
Lestat huius emblematis tertia pars, atque illa
amaus felidem praecipua, ex qua nimirum, e restituen-
otum. di Leonis, et inaugurandi Caroli Augusti intel.
ligas autorem. Juis nelciat Caroli Magni opera
Leonem III. ad prictinum gradtum fuisse reuoca.
tum Cui nam ex recentioribus Hlareticis Facile
pertualeris Imperii Romani dignitatem non cx Sc.
natuscontulto, vel l’opuli, Plebilque Scito decre.
tam Carolo fuisse Hlic tamen Petrus sedet fuxe
verique autor amplicudinis, et gradtus, alteri pal-
lium, alteri rexillum tradens. Pradere quidem.
autoritate lua facile videri poterat, qui ita protri
bunali sedet; verum ve id expressius denotaretur,
tabula magister addidit autoritatis inlignia, pal.
liumque ab humero lulpendit, et claves in linure.
potuit. Hrisce veraque potestas, notata quomodo
Uit, Paucis iam explico. Sed ante alia non veinsce.
nicismachinis Petrum e calo delaptum hic tam
vario mbolorum apparatu introduci à Lcone
credere tas es, cum illa nontam Petri ettigies, quam
Timulachrum, ec quod vocant Hlicroslrphicum
Lcclelia Komanae Tit, quae nullo aut pinsi aptiiis,
aut exprimi luculentius, quam Petri Apostoli signo
queat. Lamiliare id, ec aliis Pontificibus fuit. AN
cCLco-
ANEOTITAS
restieuen-
Si Leones
randi Ca.

## Folio 79 — 1814916733:0097
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000097.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
Dissertatio FTistorica.
te Leonem Scephanus III. Tuo, e Fcclesia Roma-
na nomine Pipinum Romanorum Patricium con
tra Lonoobardos in Italiam cuocaturus, Petrum.
Apoltolum in concionem inducit, qui caomnia ta-
Ciac, dicatque, qua ipse Pontitex in camrem co-
ram disseruisset. am Vrbispericulum Petrus nar-
rat, ejus detendenda curam à Pipino tulceptam
memorat, ni periclitanti Fccleha praecto st minas
intentat, denique sibi, ex Stephano Poncitici, eLC
elelia Romana caulam esse communem dicittota
illa oratione, ve ctatim exisrapha declarat: Petrus apud Par-
Ann. 755.
vocatus Apostolus a lesit Christo; et) per me omnis Dei C. atho-
lica, et Apostolica Romana Lcclesta, atque eiusdem almae PC-
clesiae Srephanus Praesul. Gratia, pax, (8 virtus ad eruendam
eandem sanctam Dei Ecclesiam, E5 eius Romanum populum
mihi commisum de manibus persequentium, plenius mini-
Stretur aDomino noscro vobis viris Fxcellenisimis Pipino.
Carolo, C8 Carolomanno tribus Resibus, C8C. Ad cum pla-
ne modum Leohric Petrum inducit. ACnCdCFC
DecrUS
cleliae Romanae, ub eo Cymbolo repraelentandae nieroslus.
phicii EC.
consilio quicquam dubitaretur, certum id L COtC cielnom.
Cit novo illo, et planc inulitato veltium apparatu.
Nam pallium, hoc est Pacrum illud amiculum cru. Cur De
ero pal
cibus insione consuetis Petri veltibus iniccit; quoc liune
ecmaiorum consuccudini, ee lacris, ve supra dil
Terui religionibus minime consentancum ck, (IPC
criperlonam, dignitatem que lpectemus; raldere
LOCON

## Folio 80 — 1814916733:0098
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000098.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
De Lateranensibus parietinis restituis
roconsentaneum, A Ecclesix Romana id else intel-
ligas simulachrum, ex concinnandorum rationem
rmbolorum perpendas, in quibus vel disparia
dilsentancaque coniungi tolent in vnam rei arca-
na significationem. Itaque Petri imago, Apoltolo.
rum ore, interius quidem tunicata, exterius ve.
r0 Denulata est; contra quam eius exempla (quod
Bon est dissimulandum) Francilcus Penia, et An
selus Mallarellus, viri antiquitatis ceclesiasticae
consulci, nobis extribuerunt; qui Petrum tunica
tum Colummodo proxonunt. Fucum verique for-
tasse fecie rnus idemque ille albus tunicae, penu.
Laeque color, qui, quasi per huiustabula dentam
retustatis caliginem, magis magilque perstringie
Oculos. Rubra tamen tunica lora, penulaque rubra
lictera sic albis internitent lapillis, ve antiquitatis
peritos illa veltium differentia latere minime po.
tuerie, imo fuis quamque insignibus distinguere
spectanti cuique licuerit; veenim tunica litterata,
ita lorata penula esle nequit. Lgene lanc veteres
imagines plenissimo lumine, ve commode probeq.
perlpiciantur, id estantiquitatis ccclehialtica varia,
mulciplicique notitia, echiltoria; quibus sICarcaS,
altucinerisnecesse est, Ve qui tabulas neque in suo,
neque in bono lumine contemplantur. Propoluit
Igitur LCo penulatam, cunicatam que imasinem,
ee veroque anictu, ad Apoctolorum consuetudi
RCIM:
80

## Folio 81 — 1814916733:0099
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000099.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
Disserratio FTistorica.
nem, albatam, et Petrum oltenderet; pallio autetr
hoc es, Tacro illohumerorum redimiculo amiciuu.
Ve in Pecro, Komanam Eccletiam intelligendam.
ese moneremur. Nam praterquam quod pallii de-
Ferendi aliisque impartiendi potellas penes Roma-
nam Ecclesiam, Pontitices inquam Maximos tan.
tum cltipraeterea nemo lacrum illud indumentum
Antiltici Romano, dum initiatur (nimirum REC
dum restituitur) imponere potelt, nist qui deteren-
di pallii facultarem habeat, quamm in cum finem.
Ostienli Epilcopo a Marco Papa factam olim aCCC. anact. in
MLarE. Pa.
pimus. Onemadmodum autem vnus Ecclehasti- usresti.
cuendi Po
corum ordo legitimum, lummumque antilcitiscinces.
creandiius hrabet, ita e ciecti reltituendi inteoram
potestatem. Et lienim Carolus dum Leo in luum
oradum reuocabacur, netariorum hominum tur-
bas compelcuit, peruicaciamque luperault, Cleri
tamen Komani calculo, tententiaqueL co in cuam
es dignitatem altertus. Amplectens, inquit AnaCa- in Zeon.
TuS, praefatus Denerabilis Pontifex (LCoIII.) sancta (hri-
si quauor Fuangelia, coram omnibus ascendut in ambonem
E0 sub inreiurando clara voce dixit. Duia de istis falsis cri-
minibus, quae super me imposuerunt Romant, qui inique me
Persecuti sunt, scientiam non habco, nec talia esisse me coonosco:
Et hoc peracto omnes Archiepiscopi, et) Abbates, Eo cuncti C. le-
rici litania facta, laudes dederunt Deo, atque Dei Genitrici
semperque Virsini Mariae Dommae nostrae; E9 beato P etro
Aposto-
222.

## Folio 82 — 1814916733:0100
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000100.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
De Lateranensibus parietinis restimuris
Aposolorum Principi, omnibusque Panctis Dei. Nlam 1i5
lauidibus, quas Liranias vocat Analtatius, repetito
ad singula Sanctorum nomina intercalari illo car-
imine, Tuillum adimna. Pontificis redirtegratio, scu
reltitutio, more maiorum, nonfecus ac electio cu-
mulari consueuerac. Plam cum Resticutio quadam
At Electionis instauratio, non magisritibus ijldem,
atque religionibus celebrabatur, quam corum cal-
culo, e autoritate, penes quos esset Electio. Ouod
ex in Symmachi Papae restitutione Cactitatum nar-
In Sym.
macho. aC Bibliothecarius. Beacus, inquit. Simmachus con-
crecavit Episcopos centum et) quindecim, (5 facta Synodo, pur-
catur a crimine falso, EC. T une ab omnibus Episcopis, (0
Presbyteris, C8 Diaconibus, Cs omni Clero, vel plebe redinte-
gratur Sedi Apostolicae Summachus, ui cum gloria apud bea-
cum Perrum sederet Praesul. ITon ergo lua Carolus auto-
ritate Leonem reltituit. Sed cum dinino plane nu-
tunxc luperst prilcorum imaso temporum, ac tum
bGoldast
seltorum simplex veraque hictoria, cam contem-
lentur, qui ementicam, ac prortus vmbratilem
no. lynodum in medium proterunt in qua Pontificum
por. xap. Electionem, Romanaq. Sedis ordinationem Adria
nus I. Carolo permisisse dicitur. Neque enim hic
Carolum deprehendent pro tribunali iura Lccle-
Clalticis dantem, gradum, sedemque Leoni decer-
nentem: quin ex hrac tabula illius synodi detegent
impocturam. Ab Adriano Pontisice ins illud C. arolo Au-
euste
Rarion.
Constit.
Norn. 11

## Folio 83 — 1814916733:0101
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000101.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Disseriatio Tristorica.
eusto concessum attrmatur. Scilicet Adrianus Carolo
Lxiscoporum ordinationes tum concelcisset, cum
ealdem ab Orientis Imperatoribus (Nt extremo ca
Dite dicam) in Calabria, Siciliaq. Occupatas tam sc.
uere repetebatve cos,nili parerent lacris, templilq.
prohibiturum se minaretur. Sed ex hacrnatabu-
la modo lutticiat argumenta depromere. Frgo ab
Adriano Pontitice ius illud Carolo Augusto con
ceclum in Pleudolrnodo attrmatur. Carolo Avousto?
Duis nelciat lonse post Adriani mortem eum Au
suctum tuisse Calutatum : Ccd Tt ita lane. Ouid sub.
ditur. Augustorum dienitatem Parriciatus collatam fuisse.
At Carolum iam Caelarem non lumpsisse, led ve
par crat, depoluisse Parricii nomen a Ccriptoribus
illius xetatis accepimus. Sc deinde, inquit Franco.
rum Rutor Annalium, ec Ado Viennenis, omisso
Parricy nomine. Imperator (o Augustus est appellatus. Ad.
dic praterea commentitium illud Decretum; Pa-
etam Carolo potestatem ordinandi Patriciarum. Creandi
Patricios fortale dicere voluit, ve Goldactus inter-
pretatur; EC arolo Imperatori facta ca facultas fuit:
nusatorium plane Arsis Imperatorem, qui capri
dem poteltate caruerit: E Carolo Patricioi inaudi-
tum est in omni memoria Rcipublica Romana.
Vt a Colo Patricio Patricii concticuerentur. Verum
impoltor ille non Tolum ignorare videtur quis Or-
do, quae dignitas Fuerit illa Patrielatus; sederiam
L. 2
qualem

## Folio 84 — 1814916733:0102
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000102.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
De Lateranen, dous parierinis restitmtis
qualem attulerit Carolo autoritatem cum Romxe.
tum in Italia; dequa re mox disseram. Ouis vero
Pheodoricum Niemum, Melchiorem Coldactum,
Philippum Mornaeum, aliosque non miretur, qui
has nugas tanti esse ponderis credunt: Verum.
esto, concedaturtanta Occreti illius indignitas, re-
Stituerit, E ita vis, Carolus Leonem luo iurc, lua
autoritate, munusque hoc tuum obierit summa
cum dignitate, maiestateque. Ouid vero: lantx
dignitatis, tantae autoritatis nullam Leo rationem
habuit: nullum hac in imasine veltigium expret.
SIE. Contra vero atque oportebat omnia fecit; ho.
restiorile ipse lococonstituit, Carolo minus hone-
Icum reliquit; genibus cum niti voluit; in lubleri
peis acclaationibus, illo polthabito, primos sibi ip.
se plausus aucupauit; in inseriptione vero aquesi.
bi, ac Carolo Dominii citulum inscripsut, qui tan-
isor. Quam Ceruus Imperatoris, veHornaus ait, Caro-
lum polerenunciationem adorauut. Siccine prima
Ctatim occasione obseruatum Synodiamplissimum
illud ac honoriticentissimum decretum Vidit hrec
Carolus praesens, et aquo animotulic firgone ad
callum priuilesium, superatis Alpibus, Romam ac.
autoti Currit  Scd quid cgo de Lconerelticuto Romana
Ficclelia aucoritate dilputor Donne Carolum Na-
onum eadem autoritate Calarem tuisse conscitu
cum haec loquitur imaso Accipit ille rexillum.
ab F. C-
8
cap.
FASCTCaH.
ai LiBBC.
1210LC5.

## Folio 85 — 1814916733:0103
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000103.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
Disertatio TTistorica.
ab Fcclesia Romana, vel s dicere manis, a Petro;
Verumuis autem dizeris, res, Vt expolui, reditco.
dem. Venerabundus genu Aectit, tanto enim le
serit Tubrnilsius, quanto superiorem agnolcit po.
cellatem, ex qua imperialis porentia in le deriua.
tur. Nlimirum superiorem cam poteltatem terse.
minae inditio clauis autor imasinIs, quoad fieri po-
tuie, luculentissime declarauit. Mlaiores etenim.
noctri, qui, in tabulis, Petri poteltatem vnius in-
terdum clauis (rmbolo latis indicasse visi unt sibi,
eodem plerum que geminato (ymbolo, ligandi, (ol.
uendigue ius, quod ca potestas complectitur, CZ
plicatius significauerunt; quo criplicato ius idem
plenissimum, amplissimumque ternarii ratione de-
notari voluerunt. Tconum ciulcemodipingenda.
rum exemplum reddo ex V’acicano Codicemanu
delcripto Texcentelimo nonaselimonono, cuius an-
tiquitatem membranarum, librique torma quadra.
ta, quadrati apicestestantur, ritus vero vecultatem
Christiani, scu Chrictini graeci Scriptoristectimo.
nium, imo Grracia rniverla conluetudo, quam ille
lecutus est, comprobat. Is vero AutorImperatore
Lustino seniore scripsit; cam lcribendi amat varie.
tatem, re quidquid oratione dispucat, id coloribus
exprecum legentibus ob oculos proponat; quare
tocus imaginum ille etus plenus cAt liber.
Pripli

## Folio 86 — 1814916733:0104
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000104.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 11 lines, status machine
86. De Lateraa atamus stimis.
HICFDOC
n
Triplici ergo claue cum amplissimam Petri po.
cestatem maiores denotauerint. quid praeter sc
minum illud ligandi, soluendique ius, vlterius in-
nuerunt: Scilicet senterunt potectatem illam,
quae ad continendam in ottitio Christianorum
Rempublicam Petro concesta est, iure luo longe
latequemanare, extendique, cum opus est, ad ci.
nilem

## Folio 87 — 1814916733:0105
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000105.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
Disserrario TTistorica.
uilem quoque ctatum temperandum; quitum op.
time temperatus, ordinatulque putatur, cumne
latum quidem vnsem à pictate dilcedit, qua vua,
ec vno animorum bonociuile omne negotium ine-
Eitur Christiana religio. Tertia isitur clauis u-
nus est illud, quod ex ligandi, atque Coluendi iurc
consequitur, nempe secularia ad spiritualia diri
sendi autoritas. Quamobrem aptilsime ad rem
praelentem clauis Pecro appingitur triplex, quippe
qui luam illam poteltatem converterit ad tempe-
randum Imperium, quod vtduobuspoltremis Ca-
pitibus dicetur, ab anita pictate desciuerat, Eccle-
Tiamque Romanam religionis Magistram, cui prae-
Tidio ese debuerat, armis, bonorumque spoliatione
oppugnabat. Nlonne rides rno hoc in emblema-
te quam accurate id Leo lcruauerit, ve illius ta-
etum ad hanc lententiam cofacilius interpretere :
In apsidis concha duplicem Petro in laena clauem
dedlit, Ccilicet poteltatis indicem; hic vero tripli-
cem, vbi ad eiuldem poteltatis regulam Imperium
dirigentem illum introducit. Hloc eodem modo
Petri depictas imagines sub OrtoneMagno, cum
a Toanne XII. Pontifice Romano ad Germanos
translatum est Imperium, teltatur Ottonis II. in
eodem Imperio primi luccessoris sepulchrum, cu.
ius hoc muliuum
C

## Folio 88 — 1814916733:0106
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000106.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 9 lines, status machine
8d
e boobe coddodobio ped dobbicto destobto
e
actron. Olim ad introitum, ve Ditmarus alt, orientalis Pa-
lib. 3.,
ractsi, hoc estatrii Templi Vaticani veteris exta-
bac, nolque vidimus; hodie vero in crypta Con-
Felsionis lancti Petri inteorum alteruatur. Nempe
duo

## Folio 89 — 1814916733:0107
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000107.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Disserratio FTistorica.
duo illa huius tempestatis IIareticorum placita
vna Leonis III. tabula, quam modo explicauimus
redaronit: Carolum eligendorum Pontiticum.
Apostolicaque Sedis ordinanda ius hrabuisse, ac
Imperium Romanum a Lcone TII. nequaquam ac.
cepisse. Sed rberius de hoc intra dicam. 1.
INSGAIDTIOCAROLLIMAOINIS
explicanir. C ap. XI.
IrvS Tolemnes, quibus est inauguratus
n Carolus Augultus; commodius quam
a
)  LeoIII. in exigua tabula, Ccriptores
s 
expoluerunt; traditi vero ius Imperis
aeque in historiis contineri videtur, atquie In CL
breuissima inscriptione:
D: N. C ARVLO. REOF
Ilanc enim detorquere ad. Caroli Patricii ROma- Inccri
Ptionis
norum, Francorumque, et Longobardorum RC. Ccopus.
sis dignitates non licet; quas ille partim Adriant
Ponciticis arbitrio iam dudum obtinuerat, partim
generis luccessione à Pipino patre multos ante an
nOS acceperat, partim armorum contentione lon-
se ante Leonis Pontificatum acquisierat. HlaecVC.
ro tabula, nisi nos oculi fallune, nuperam Caroli
dignitatem retert, hoc cs Lconiana reltitutionis;
Cuihoc inemblemate Componitur et COmparatur,
M
PrOrluS

## Folio 90 — 1814916733:0108
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000108.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
De Lateranensibus parietinis restitutis
prorlus aequalem. Res erit exploratior, atingulas
inscriptionis partes perpendamus ad cas Caroli
puricus dignitates. Principio quidem Resisnomen Patri-
RCX.
cionon quadrat, cum ad illud in ltalia penitus abo.
lendum, Patricij. ve Ctatim demonstrabo, ab Impera-
de Trap. Toribus tuerint delionati. Lantum abest, ve Fran-
Imp. cont.
sellarm. CIfCi Lunij, ac aliorum vera sit sententia, qui Roma
norum Patricium. Dominum, Ccu Recem Huise RO.
in apol. Mariorum commenti funt; vel Coldacti, qui Ca.
roli Patriciatum Imperatoria Maieltati exaqua
etit. Nlam de nostris taceo, qui non tam CaroliPa
triciatus propria, quam Patriciorum ordinis com
munsa in medium proterune. Omnes denique il
lam Caroli dignitarem qualr alio calo natam cir-
cumspiciunt, et alba an atra ut cdicere non latis
paricio. Queunt. Sed erant olim, quod nemonelcit, in RC-
dura di-
ericas. Dublica Romana latricii, qui cum reliquo Senatu
aquo iure viverent. Constantini vero Magnile.
1b. 2. SC, Ei qua Lolimo fides, proximi maieltati Cxla-
hist.
ris tactilune, ac Senatoribus, Pratectilque Prato-
rio gradu, sententiaque in Genatu dicenda praetati.
Duxhuius ordinis excellentia ad lustiniani vique
ain anec dominationem (A Procopio credimus) ac diu post
inteora perdurauit. Ab lustiniani terme temporc,
nisi tortasse prius, quod quidem modonon Tuccur-
Differen.
tia.
rie, dionitati addlica cA pratectura prouinciarum.
Dui eo carerene munere pronincia, aC In VrDC, e
Sena-
ran est
ad. C ret-
ser

## Folio 91 — 1814916733:0109
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
Disserrario Fristorica.
Senatu praelentes adessent, Praesentales Patricii, VE
est apud C assiodorum rocabantur. Jui peaetectu. : Casiot.
rar. lib. 8.
ram serebant, pro luarum quique prouinciarum purieis
more, ac legenuncupari conlucuerant Procontu prouin
les Atrica, Italix Lxarchi, Sicilia Strategi, Praeto-
res Orientis, et aliarum regionum Moderatores,
Comites, Duces, Pratecti. Verum cum casnon
nunquam praefecturas obirent, qui ex Patriciorum
cradu non essent; l’atricii, ne quid suprema in Sc.
natu dignitati luae derosatum rideretur, luarum
ticulis praefecturarum ordinis quoque nomen prae-
ponendum curarunt. Ouare passim apud rego.
rium Magnum, Nicephorum Constantinopolita.
num, Theophanem Ilaurum, Paulum Diaconum,
aliolque canomenelatura Forma occurrit: Patricius
a
et Fxarchus ltalia, Parricius et Prator Orientis,
Parricins et Procontul atrica, Parricins ec Scratcous
Siciliae; cuiusmodi exemplum est illud: Theophy-
lactus Cubicularius, Patrioins (8 Fxarchus lraliae, apud
Anactasium in Loanne V I. Scholasticus Cubicularius,
Parricins E9 Fxarchus Traliae apud cundem in Con-
Aantino, ex apud Paulum Diaconum. Sed demum o de sest.
Longobar.
(quae estinanis hominum ambitio) neglecto Praete- lih. 6. a. LF
ctura nomine licet honcltissimo, latricii Tolummo-
do provinciarum dicimaluerunt. Hlinc in Impe
rio illa Pratectorum omnium limilis cademque no-
menclatio: Narses Parricius in Italia apud Lultinia. agua cu.
M
2
racium, es
NUI, ruelser.
Dist.9.
Praetecti
Cijs.

## Folio 92 — 1814916733:0110
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000110.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
De Lateranensibus parietinis restimuis
inctro. DuM, Salomon Parricius Africae apud Victorem
b Tib. 2.
edist. 51.
Lunnenlem, Prilcus Parricius Orientis apud CFrego.
=lib. 20.
isi ium Mlagnum, Gennactius Parricius, et Venan-
11b. 10.
ist. +. TIuS Parricins ab eodem lalutantur, dissimulatono.
mine Atrica e Sicilia, vbi hic Strategum, ille Pro-
contulem gerebat, Smaraodus Parricius Rauennae
cons. lib. apud Paulum Diaconum, Danicl Parricius de Sicilia
4. cap. 8.
odann. IN Francorum Annalibus, Michact Parricius Phryee
799.
B apua
Crets. con.
Lnnium.
n
apuds Rutorem aliorum Francia Annalium, DY.
 namius Parricius Galliarum apud Crregorium Ma-
ep. f. 33.
i lib. 5. ep.
57.
enum inscribitur, quem Crcgorius Turonensis
RectoremMassiliae, et Prouincia nouit, Arrioius
X lib. 22. F
rist.  Parricins de Callia, e ACClepiodotus Parricins Callo-
rum ab eodem Gregorio Magno vocantur Dyna-
dc eet. I) in eadem praefectura succeltores, apud Pau-
LdnG. lib.
3. cap.  lum Diaconum Amalus, liuc Amatus Parricis Pro-
uincia, qui Cuntramo Francorum Reciparebat. ACne alia-
rum cinitatum, et prouinciarum infinitos nume-
nde sest. FCMI, Vrbanos memoro. Apud cundem Diaconum
Lons. lib.
A. C. 24.
GrecOrius Parricius Romanusis dicitur, qui tum Dux
niib. 6. etiam nominabatur, apud. Flericum Monachum
D2t. 3.ber
mani.
a
Volulianus Prbis Parricius HOc CA PLaeles, e in Ve.
e
aoud L. ZCFL LaPICE TERTVLEVS. DEL. ORATIA. ROMA-
Cart. in
Lxert. In
Bar.
NIHE. V RBTS, PATRTCEVS ideA Pratectus: AutOr
lapidis more lui seculiloquitur; ille tamen Ter-
tulli non est, cum vna huius, e illorum Calsinen
ad Aenci. L timpolcura Priuilesiorum, quae alibi explo.
TIIMUS.
C de Gest.
P in Not.
P10CO3.

## Folio 93 — 1814916733:0111
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000111.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
Dißertario ITistorica:
TImus. Denique Suidas cum PatriciOS rarieas TE voIVS
Communis parres definit, non Praesentales PatriciOs;
quorum nuda dignitas fuit, sed Praefectorios intelli-
si, quorum munus crat prouincialibus ius dicere.
e praectare populis praesidium. Porro sub lultinia
no(quod dicere caeperam) in Italia odiolo Regisno.
mine audlacia Cothorum, acque trrannide Impe
ratoribus facto, posteos debellatos, Belilarius pri
num, deinde Warses Patricii et Ducis exercitusti
tulo insignes, ve eius temporis huictoriei reterunt,
Italiam rexere. Fxinde in prouinciam milsi lunt
Exarchi, qui eo demum abrogato nomine. Parricy,
(quae iam Imperii lex crat) Cunt appellati. Ltaque P a- Patricii.
ae leci
triciadignitas, licet Regix proxima, longo inter- du
nallo tamen proxima fuit; cum ex titulo, e insigni
bus, et dominatione Regum careret. Namprouin-
cix, cui Patricius praerat, quali Prator Prate
etulque ad Caelaris nutum moderabatur, ac in of-
Ficio populos iis, quas Augustus praeseripssset legi
bus, continebat, armisque ab noctibus tuebatur.
Inde est quod cum Detentorem, ac Patronum ua-
rum prouinciarum, ex Vrbis Pipinum Scepha
nus IIL. ex Adrianus I. Carolum Magnum coopta-
rent prompto illo, paratoque Parrici nomine, quod
cum in ltalia ex Imperii consuetudine vlurpaba
luo
Parricli:
tur, eos appellauerunt. Juamobrem Carolum è moe.
LLOIA LIMPCTAEOTEM IaM FenUNCLatUM PaETICI HO- rentia.
MeT
rA.
rat. diffe-

## Folio 94 — 1814916733:0112
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000112.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
De Lateranensibus parietinis restituris
men depoluise autores illorum temporum aqua
les, quos paulo ante laudaui, in Francorum annali-
DuS MarravErUnL; Ac deinde, inquiunt, omisso Parriciino-
mine Imperator, ac Aueustus est appellams. Ldque co ta
ctum est, quod Calariani Minictri ticulus illum.
qui iam CXlar eHet, dedeceret. Duid ergo ijs Im.
peratoribus amabo in mentem venillet, quos ol-
Prasor. dactus aseuerat de instaurando Patricii nomine
cositasse, cum id Carolus Magnus Ctatim veImpe-
rator fuit respuerit, acreiccerie. Ouid itidem Pa-
ibidem. Triciatum Coldactus Imperatoria Maiestati inse-
parabiliter annexum, Es perpetui priuilesii, et legis aeternae be-
neficium esse praedicat: Duasi lummum sit heropri:
uilegium, ac beneticium literuus appelletur, Chre-
puricii meti _ Dauus in scena dicatur. Ouamquam RO.
cle Bl
tectas.
mae, ac in Pontiticum ditione vniuerta non illa
Carolo, quae pridem Calarianis Patriciis, summa
rerum pocestas Pratoria tuit; led tucelaris tantum.
modo, ac ve ita dicam, praesidiaria, quod Carolus
ipse titulorum Cui Patriciatus forma declarauit,
quam resiislitteris post Francorum, et Longobar-
dorum Regisnomen praenotare hunc in modum.
Lolebat: Carolus cratia Dei Rex Francorum, E Loncobar-
dorum, ac Patricins Romanorum Defensor sanctae Dei Lccle-
siae. Hloc scilicet Caroli Patriciatus crat munus cer-
cum, proprium, ac rniuersum; Eccleliae Romanae
praecto esse, eidemque domi, Forisgue PaCeM, ETAH.
quilli
a aduer.
Romano.

## Folio 95 — 1814916733:0113
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000113.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Disserratio FTistorica.
quillitatem que publicam turbatam vindicare, vin-
dicatam que tueri. Nec dubium, cum in ijldem lit-
terarum epigraphis Parricii nomen ita plerumque
dissimulet, ve id in vno illo Defensoris titulo com-
2ad Ossam
prehendat, atque concludat: Carolus gratia D et RCX ecs. ad
Francorum Es Loncobardorum, ac Defensor sanctae Dei FC.
clessae. Ouare Paulus l. Pipinum a StephanoTII. dc- s
cellore luocreatum Romanorum Patricium, appellare
b apua Ba
Defensorem Romanum Conlucuerat: Mense, inquIt, ron. aun.
Aueusti, die sepiima decima, incroduximus corpus beati S tepBa- 3
ni aCariyris arque Pontificis, tempore C onstantint. E0 Leonis
lugustorum, et) Pipini excellentissimi Reeis Francorum, E
Defensoris Romani. Indictione quariadecima. Scd ad C a-
roli ticulorum normam redco, quam hic vnam.
mihi propotui. Neque Desensorem Carolus Tolu-
tum le fcribit, ac liberum, ve inceorum sibi Force
cam detensionis prouinciam lulcipere pro arbitra
tu, vel luo consilio negligere; quandoquidem la-
cramenti religionem, qua se le ca decaula PontiA.
cibus, Eccleliaque Romana obstrinzerat, agnolcie
ac prohcetur, vbi le Defensorem denorum in libello C a
Diculorum praenotat: Peo Carolus graria Dei, ejusque
musericordia donante Rex, E∞ Rector Regni Francorum, E0
Denoms sanctae Dei Ecclesiae Defensor, humilisque adiutor.
Duibus vero nominibus, quone lacramento Deuo-
ius cslet, apcruit, cum ad Elixandum scribens, Fi
lium Ecclesiae hoc cA Romanae, le nuncupauit: C aro-
lus
Flomer. a-
Pud A1.
chin. exist.
87. Cg
aribi

## Folio 96 — 1814916733:0114
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000114.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
De Lateranensibus parietinis restitulis
lus gratia Dei Rex Francorum E. Loncobardorum; ac Patri-
cius Romanorum. Filius Es Defensor sanctae Dei Ecclesiae.
Deque enim pietatis, Vt tuc, ac relisionis ergo Filium
Sc dixic; quippe qui vecius appellationis, quam.
vehementer ambiuit, compos fieret, Leonem IIL.
et ist. 84.
Lon. Ctlam atqueetiam perLegatum etllagitauerit: Et
cun.
paterna, inquit, pierate nos in filium sibi adoptaret dilectionis
pacificam onammiatem. Duid: Vt se paterna volun.
tate L eo prolequeretur, ac filium appellaret: NNon
Crattanti, ve tam grauem Carolus adtornaret, expc-
diretque Legationem, vei nomen id sibi a Lcone
Deneticii loco concederetur, quod ex domeltica
contuetudine a Romanis Pontificibus ne vel inA.
ma quidem plebis homuncioni negabatur. Scd(
attendimus animum. Adopiari filius, dilertis verbis
expetije. Adoprari vero: Idque ab Lccleliatticovi-
r0, d lacrorum Antistite, cui ex praelcripto cano.
aeutus num esle nequeunt natura liberi Liccat hicpeni-
EIuS CaroliPatriciatum inspicere, ac cius rationem,
corditionemque in lucem proterre. Cum adopiari
filius a Lcone Carolus petit, rem petit minime no-
uam, Ii vel eius atatis morem, vel Pixini parentis
exemplum animaduertimus. Pipinus quidem Pa-
tricius Romanorum a Stephrano III. declaratus, non
apua ba LCMCIFILIVS ADOPTIVVS in iis licteris appella-
Tus cA, quas, Petri Apostoli pertonam inducens, ac
cundem Pipinum, obseca a Lonsobardis Roma,
perleri
apud Al.
Caroli Pa
Eualis.
TOn. ann.
255.

## Folio 97 — 1814916733:0115
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000115.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Disserratio FTistorica.
perleripsit. Fx more autem vecultilsimo ca tem:
peltace adscilcebantur cum a priuatis hominibus,
tum a Regibus, prouinciarumque dominis auxi
liares viri Fortes, bellica virtute, e praeclarorum
sloria facinorum insiones, qui priuatam tamilia-
rum, vel publicam Regnorum, ac prouinciarum
rem tuerentur, A quod vel ab hoctibus aliquando
esset, vel a ciuibus timeretur periculum. Ita libe
filium:Zeno Imperator adtoptauit Theodoricum. comando
de reb. Ge
tic.
Regem Cothorum, Theodoricus RegemHleru ocassios
Varol
lorum, Tustinus Imperator Futharicum Cillicam ep..
alii vero alios bello e armis expertos. Weque enim rar lib. 83
ep. 1.
erat dienus adopiari (VE C alsiodOrus ait) nisi qui forrs-Vac. libo
simus mereretur aenosci, E0 qui se prius vellet mori, quam ali-
quid asperum videre parribus inftici. Duare alcilcebantur.
data vlero citroque fide certis quibuldam ritibus,
veestintormula Theodorico Regi Cothorum, ibidem.
Lolemni: Filium le praesenti munere procreamus, ui compe-
tenter per armanascaris, qui bellicosus esse dignosceris; damus
ribi equos, enses, clypeos, (0 reliqua instrumenta bellorum, aC
Ratim de iuramento, ac fide lubdit: Ille à te denotio-
nem perii, qui te magis defensare disponit. DuOd IEa IMMLIE
Venantius Fortunatus:
Vique fidelis ei sit eens armata, per arma
Lurat, ivre suo se quoque le se ligat.
Dui vero ita adoptarentur, Fily per arma (Vt le gere ra. lib s
est apud Calsiodorum, atque Lornandem) in PO. haet.
Ierum
C Laem
41e B. 20
lib. 6.
CarM.Z
EVar. lib.
0
ep. 1. (99.
Oetis.

## Folio 98 — 1814916733:0116
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000116.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
De Lateranensibus parietinis restitutis
Aerum vocabantur, ex ob iuramentum detentionis
sratia factum. Defensores Denori. ITimirum adciul-
modi lacramentum Adriano Pontitici dictum C a
rolus hraud dubie respexit, cum sc licteris Regiis
Filium sancta Dei Lcclestae, Feclesiae Defensorem, aC Defen-
Sorem Deuorum interipsit. Pria enim hac Roma C a-
rolus praestitit: Filii pictatem Pontitici proteltus elt,
Lcclesiae Defensionem in le recepit, in camquerem.
Sc ipse, data Adriano Aide, Denomt. Oua lingula
comprehendit ca Legatio, quam propetitione P’a
ulltcta. 4u.
nc Cliciatus Romam Carolus destinauit. Plam extin.
li Contu- S
maco. Cto Adriano Pontitice, quam ab illo acceperat P’a
criciam dignitatem, ex Fcclesia Filiinomen Sibicon-
firmari d LconcTII. succellore per Angebertum.
Legatum petije, suamque vicissim, hoc cst, F’ilij ac
Detenloris Aidem Pontifici spopondit, e Ecclesiae
ad Zcon. Cutelam. Illique (Anseberto) inimnximus; In GUIE, V+
ex collatione muma (cum Leone Pontitice ad quem
Texibit) conferaris quidquid ad Parriciams nostri firmitatem
necessarium intelliceretis. Sicut enim cum Beaussimo Prade-
cessore vestro sancte parernitatis pactum inii; sic cum Bearitu-
dine vestra eiusdem fidei, (0 charitatis inviolabile faedus statue-
re desidero. Quatenus Apostolicae Sancticatis v estra, diina.
donante gratia, Sanctorum aduocatis precibus, me viique Apo-
stolica benedictio consequatur; E8 fanctissima Romana Eccle-
siae Sedes, Deo donante, nostra semper devorione defendatur.
Nlam ue sibi redinceoraretur Romanus Patricia
tI
9
exist. 84.
apud Al.
euin.

## Folio 99 — 1814916733:0117
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000117.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
Disserrario FTistorica.
tus, qui, Adriano mox vita functo; inanis iam
crat, ac plane nullus, duas ciuldem olim sibi con-
cessiproponit Leoni conditiones. sidei alteram, al-
teram defensionis. Fidei, inquit, inmolabile faedus statiere
desidero: HOC CA paternitatis pactum, vt ait, quod cun
Rdriano inierat, nimirum adoprionis. ad quam ipse
Carolus in Adriani Pontiticis exitaphio relpexit:
Nomina imneo simul, titulis clarissime, nostra,
Adrianus. Carolus, Rex ego, inque Pater.
Nlam à Pontitice qua Prouinciarum Domino, non
propasanda lobolis caula, sed ditionis detenden
dae, adoptatus est de more filius per arma. Ouemac-
D apud Ba
modum Stephanus III. ad cundem Carolum, PI- ron. ann.
pinum es C arolomannum: Pos, aIt, ADOPTIVOS
habeO FILIOS Ad DE F ENDENDVM de manibus aduer-
sariorum hanc Romanam cinitarem. Ltenim vuiuerlum
illud paternitaris pactum, et fidei faedus in co tandem, VE
iple Carolus hic ait, Verrebatur, Duarenus sanctissima
Romanae Lcclesiae Sedes nostra semper devotione defendatur.
Caroli ergo Patriciatus quantuscumque crat, hiu-
ulmodierat, venihilnili Ecclelixe Romana patro-
cinium, ac deteritionem, camque lacramento dcuo-
5.
tam contineret. Cur isitur a Caroli Patriciatu DC. RoH. et
senloris munus distinguit Coldactus atque hoc il. rectidé.
Jum Eeclelia impendisse contendit, illo vero R. O- non Cost.
manisius dixisse comminilcitur. Certe Carolus Pa-
criciatum à Leone renouari sibi ea tantum re PO
Sulat:
 aprest Ab
cuin. car.
Parricius
Detentor
C in Ra-
Emp.

## Folio 100 — 1814916733:0118
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000118.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
De Lateranensibus parietinis resticutis
cclat: Dnatenus, inguut, sanctissima Romanae P. cclesiae Se-
des nostra semper devorione defendatur. Pipinus itidem
Defensor Romanus a Paulo l. Vt dixi, vocatus ele, que
Romanorum aeque fuit Parricins. Nirum illud Fortal
se videatur, quod Carolus sibi petat instaurari Pa.
triciatum, qui semper integer ei relinquebatur, cui
Lemel in Romana Republica obtigisset; Nam mox
vi dams fuerit Parriciatms, in vitae tempus reliquum (LhCo.
a varat. dOricus RCx aIL) homini fit coamis; ornatus individuus,
mul2. cingulum fidele, quo d nescit ante deserere, quam de mundo honi-
nes exire contingar. PTempe illud verissimum cAt, atque
hinc mazis ac masis comprobatur, quod paulo an-
ec disputani. Carolum Romanorum Patricium
fuisse renunciatum, non tam ve in Senatum adle-
etus in albo Patrum, Ccu Pacriciorum contcribere.
tur, quam re Romanorum Defensor delignaretur,
designaretur autem contueto, vulgatoq. illo Parricii
nomine, quocum in Imperio Pralides prouincia
rum, quorum partes erant prouinciales detendere,
vuledpassim, ec ex Imperii contuecudine nomina
bantur. Oua igitur auctoritas, quodre munus esset
Caroli Komanorum Patricii, ipse lua legatione.
fuique Patriciatus titulis declaravit. Oeclarauie
porro ec alio facto; quandoquidem Carolus in Ita-
nom: mi. Lla duobus clarus nominibustuit Regis ee Patricij;
nOE qua
nenton etus enim ditionis rniuerlae, cx qua L ongobardos
expulit, alteram partem Pontificibus olim posset
TOribus
170C
2.B. 6. for-
PaErICtUS
50d3.d.

## Folio 101 — 1814916733:0119
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000119.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Dipertario TTistorica.
Toribus cessisse, recticuisseque illum nouimus; alte
ram, belli iure, suo adiunxisse imperio. In hac
quidem Longobardorum Rex dici voluit, in illa Parri-
eius, atque Desensor potuit quidem, Rex autem eAC,
vel dici, nec potuitnec voluit. Atque cam obrem
Parricii Romanorum ticulum Recis Longobardorum Fitu-
lo vbique poltpoluit; neque enim Resix maielta-
ti Patricii gradum comparandum putauit. Guod
MI Romanorum Parricius, Rex (VE illicredum) Romano-
rum fuisset, nulla prorlus dignitate, nulla ratione
Lonsobardico Regno Regnum Romanoriim Ca.
rolus posthabuisset. Praelertim cum diu ante quam
Longobardos protligaret. Romanorum latricius i
Sceptrano III. nominatus eet. NNam ad suxpetias
Vrbi ferendas Pixinum patrem, ambosque cius li-
Beros similiter, vnoque nomine Scephanus cuoca-
uit, licterilque hanc praetixit episrapham. Domi- apud ea
ron. ann.
nis excellentissimis Pipino. Carolo; E0 Carolomanno nostris 255.
Romanis Parriciis. Dux cum ita sint, tancum abest,
Vt Carolus Hagnus, qua Parricius, Rex Komano.
rum esfet: aut Rompublicam cum poteltate gere.
ret, aut Pontiticum prouinciis, vrbibulque mo
deraretur, ee carum clientelam, quam tolam l’a-
triciatus nomine contineri demonstrauimus, ab
Adriano I. Concellam sibi, L eonem III. Tuccetto.
rem rogaret, ee ratam firmamque cse sibinihilo.
minus vellet; quod illam sciret à Romani Pontiti.
CIS +2I

## Folio 102 — 1814916733:0120
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000120.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
202
De Lateranensibus parietinis restituris
cisnutu pendere, et pro eius arbitrio aeque sibi.
Resibulque Francorum, atque cuilibet Christiano.
rum Principum commuti poste, prout quilque re-
Dus Fcclesia Romana, vel bono relisionis publico
Studere maxime videretur. Duare post Callorum
Reges demandata ca nonnunquam prouincia tuit
Resibus Italia, Caltella, Sucuix, Sicilix; quorum,
nilime fallit memoria, poltremi tuere Conradinus,
e Ludonici Regis lanetissimi trater Carolus An
desauus, quod eius huc argentcus nummus prodit.
In GUO SENATOR VEBIS Ca
rolus inscribitur; quia poste.
rioribus deinde seculis Ro.
manorum Patricii (ve cx lc-
se Nicolai III. liquet, quam nodo proteram) Vr.
DIS SENATORES, RECTORES, aC CLIaM CAPITA
NEL Cunt appellati. Duorum potentia cum ple.
rumque in Pontiticum Mazimorum, et Cardina.
lium conitiis opprimeretur potius Ecclelia RO.
mana, quam ex vetere, primoque instituto, Ve par
erat, detenderetur; Nicolaus III. Vrbis patroci
nium ee administrationem, ab ijs, ad minorum gen
Fium leaesides, ve hodie videmus, hac lege tradu.
2cab. Xun FII. De frairum nostrorum confilio, hac irrefracabili, E0
2
aoneMta.
de Clod. In perperuum valitura constitutione sancimus: i quandocum-
Sext.
que C9 quotie (CUque SENATORIS electio, vel alterius quo-
cum que nomine censeatur, qui quocum que modo, vel quocum que
titulo

## Folio 103 — 1814916733:0121
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000121.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
Dissertatio Tlistorica.
ritulo ipsius Vrbis debeat praeesse recimini, in posterum immi-
nebit: NVLLVS IMPERATOR, SEV REX ROMA.
NOEVM, AVT ALIVS IMPERATOR, VEL REX,
PRINCEPS, MARCHIO, DVX, AVT BARO, vet
quicumque alterius notabilis praeeminentiae, potentiae; seu pote-
statis, excellentiae, vel dignitatis existat frater, filius, vel nepos
eorum, ad tempus, vel in perpeuum, seu quiuis alius; vltra
annale sparium, quouis modo, colore, vel causa, per se, Vel per
aliam personam quomodoliber subrmitenda in SE N ATOR E NI,
CAPITANEM, PATRIOEVM, AVT RECTOREM,
vel ad eiusdem Vrbis resimen. seu of,icium nominetur, eliea-
catur, seu alias assumatur absque licentia Sedis Apostolicae spe-
ciali, per ipsius sedis lulteras concessionem licentiae huiusmodi
specialiter exprimentes. Sive isitur amplissimam Patri.
ciorum Imperialium, hoc eAt Italia Lixarchorum
Potestatem, iurildictionemq. Spectemus, Tiuc hanc,
quam modo declaranimus Caroli Patriciatus lon.
se minorem dionitatem; qua tandem ratione Ca-
rolORomanorum PatrICIO DOMIHI, REOISQUC EI Puricio
tuli, quos illa celebrat inleriptio, Congruant: Vel inicriruo
nec habi-
cusconue
ille, quem tabula extribet, habitus, vestelque Con nic.
veniane Romanorum siquidem latriciis, velut
hodio Vrbis Senatori, calarem fuisle amicturm, cbla-
mydem, mnicamque lcimus; quas cum in ca dignitate
eset. Carolum Leonis III. rogatu induisse, tectis
CA. Fginhrartus. Peregrina vero indumenta, InGUIE,  in vico
Car.
quamuis pulcherrima respuebat, nec onquam ets indui parieba-
IIr3
KOm.nCC

## Folio 104 — 1814916733:0122
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000122.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
204 De Lateranen sibus parietinis restimtis
tur; excepio quod Romae semel Adriano Pontifice petente; E0
iterum Leone successore ejus supplicante. longa tunca; E8 chla-
myde amictus, Es calceis Romano more formaris, induebatur,
Fum fuisse Patriciorum habitum, AthalaricuS R CX
Var. lib.
8. episo. dpud Calsiodorum celtatur. Itic vero rbi tuni
Neque
camlonsam, vbichlamy dem vides: Certe patu-
damentum vides imperatorium indumento su-
periectum Francico, Carolo Regi, ve paulo post
Resiton. dicam, consueto ex lamiliari. At cum Francorum,
ec Longobardorum Principe, ait, non ne Reeis nO-
menbene contentit led contentit illud Colummo-
do; nam Dominum nostrum (qua altera inscriptionis
pars est) Koma externo Regi quis inscribat. scili-
cet externi tum ctiam fuere Longobardorum RC
BCs, cum reliquam Romanorum Pontiticum ditio.
nem per lummum scclus occupabant; quibus de
num exactis Carolus victor, ets Longobardo.
rum, non tamen ob id vocari, ve dixi, Romano.
rum Rex voluie, aut potuit. Tum quod recupera-
Eas Fccleha Romana Provincias Adriano Pontiti
ei reltituit; tum etiam quod a Longobardorum.
Regibus, quorum in Regno ille luccelsit, ctsi Ro.
ma oblidione precsa, nunquam tamen opprestatui
etran. imperio. Francorum autem Reges, qua Lcclesix
Detentores, ac Romanorum Patricii (nam extra
hoc quidem nomen, nihil rei callis tuit cum RO.
maniS) tantum abcst, ve Koma Domininostri dici
Vellent,
Bobardo-
rum.
Aeque RC
COrum

## Folio 105 — 1814916733:0123
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000123.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
Disseriatio TTistorica.
rellent vene cuxerent quidem, etA aliqua id ratio.
ne potuissene, quippe qui viderent Patricis id, ve
expolui, minime convenire; domi vero rlum cius
ticuli nullum ipsi haberent, quemadmodum et co.
rum C apicula, quas leges nuncupamus, e Nomilma
ta, et Caroli Calui de cudendis nummis constitu.
tio probat. NNam siquando D. N. REOEM in actis;
cabulisque Francorum legi contingat, quod qui
dem contingit raro; privatorum cabellionum id
Oblequium cA potius, quam ciusrcipublicae, aut
Principum conluetudo, quae plane contraria dome-
lticis verbis, ex natiuo lentu in is Capitulis exprimi.
tur. Ob nullam ergo erium illarum dignitatum.
Sed noua e penitus peculiari de caula Carolus di-
et Dominus Noster tum primum caepit, cum illa lci-
Convenie
Carolo
Impera
licet translata in cum dienitas fuit, propter quam cori-
a Romanis, acque adeo etiam a Pontiticibus Mta-
Zimis Imperatores veteri quodam vlu Domini nostri
appellari, lalucarique conlucuerunt. Quamobrem
Theophanes non quidem antea, sed ab C arOli in ctron.
Cxlaris renunciacione oouins nns pejuns à x iucire rajesi quo nn
ehouoiar  eeruor, in Francorum, hoc ele Caroli, potestatem
devenisse Romam exiltimavit; de qua tamen lententia
moxdicam enveleate. Romanorum ergo more
recepto. Komano Principi cum primum creato in
Scriptum a Leone TIL. CA: D. H. CARVLO REOI.
Cur autem ab imperatoris nomine hic temperatum
L

## Folio 106 — 1814916733:0124
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000124.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
Uut, tertiodecimo capite disputabimus. Sed de hac
106 De Lateranensibus parietinis restituris
inlcriptione latis.
IOLFONISImddNIS
exponitur. Cap. X II.
E nunc alteram vidcamus, quae cAt:
SGSSIMVS. D. H. LFO. PAPA
ve illa Carolum, haec ita Lconem Do.
minum Noserum indigitat. Ouis ilte D0.
minorum Duumuiratus vrbanus. dicet fortalse
quilpiam, qui intenso animo, acque inimico audie
Komanorum Pontiticum ciuilem dominationem.
quam semporalem axpellane; nisi forte trigida illa,
acque iciuna calumnia, pictoris vitio factum id ar-
maginum i+
unp Beta.
Steretur. Verum dum antiquas pertustro maiorum
imagines, aque me nihil detinere Colet, atque soler-
tissima illorum diligentia, hruc rerum hictoriam,
live rituum obteruantiam; siue pondera veritatis
examino. Laommia, licet rudibus expresta linca-
imentis, admirabile quid habent in receltu, modo
haec cruditis oculis intucare; nam eminent, et ap
Parent Comazis, quo minus opprimuntur artis in.
dustria. Vide hic Apoctolos in testudinc tribuna.
lis, Petrum oram pallij sublegentem, reliquos pal-
lijs Custarcinacos; Fortasseridebis artificem dignita-
tis imperitum; ac si quam referehistoriam anmad
uertaS,
INSCRIF
Ticulus
N

## Folio 107 — 1814916733:0125
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000125.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Disertario TTistorica.
uertas, peritissimum dicas. Scilicet ad iter accin-
etos, uccinctolque, iamque carpentes viam Apo.
Colos depinxit, vbi illud Christi Domini audic.
runt celeuma EVNTESDOCETE, quod intabu
lae appendice notanit. Vide praeterea duum Impe.
ratorum Constantini, et Caroli tam dissimiles co-
ronas; neque enim ad pictoris libidinem, sc d ad
diuersi seculi contuctudinem, ut mox disteram,
illa est varietas. Vide denique inscriptum Carolo
Imperatori RE CIS titulum; in quo quisnonosci
tantem arguat artificem: Attamen data cAopera
repaulo post dicam, ne aliter illa lonaret epiora-
pha. Lemoisitur eam aneisiar, exactamque dilisen-
tiam in Leonis citulo neglectam tuisse putet, qui
hanc in reliquis huiusce cabulae partibus tam accu-
rate, relisioseque seruatam videat. Nec dubium,
cum Leonis III. tempestate, ac diu post, antiquis.
limum, ac prastantilsimum Redilium Lcuitarum ceuica-
rum Adi-
Collesium perdurauerit, quorum munus fuit Ca- liumcura.
eris aditiciis taciundis praesle, veque cum digni
tate, riteque tierent ita curare, republiconominum
luorum teltimonio lapidibus incilo procurationem
verbis Tolemnibus profiteri tenerentur. Damasi
Pontificis Leuita Redilis in Caemeterio Vaticano,
quod aggere cinzerat, Carmen, quorem tOLaM nar-
rat, ita claudit:
HIEC. CVRAVIT. MEREVRIVS. LEVITA. EIDELIS
Leonis

## Folio 108 — 1814916733:0126
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000126.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
208 De Lateranen sibus parierinis resticuis
Lconis III. Leuita Redilis in Cacello, quod, ante
Sixtianam demolitionem, pone Priclinium, de quo
agimus, extabat, hunc in modum inscrip(It.
CVRANTE. N. LEBITA. PETRI
AD. TIONOREM. ARCHIANOELORVM
TEO. TERTINS. PAPA. FIERL. IVSSTT
Adportas aneas Patriarchii Lateranensis I cuita
Caleltini III. Cuam ita testatus est diligentiam.
INCARNATIONIS. DOMINICA. OOCXCVI.
PONTIFLCATVS. VERO. DOMIMI. COFLESTINI. PAPA. III
ANNO. VI. CENCIO. CAMERARIO. MINISTRANTE
HIOC. OPVS. FACTVM. EST
Frgo Lenicarum Rcdilium Collerium eius tituli
formam conceptis, consultilque verbis opportune
ad rem, ita dictasse, ve in Triclinio hodic legitur,
minime dubitamus. Caeterum antiquus, ve paulo
ante artigi, Romanorum mos elt, acque adcopro.
prius, Principes, quorum in ditione, legitimaque
poteltate eAlent. Dominos nostros nuncupare, ec in-
Scribere. Sic olim Imperatores Romanos nationes,
Dopulique omnes. Dominos orbis terrarum, Lalutabant;
Singula vero Prouincia. Dominos nostros, Tuos, in-
quam, proficebantur. Post Calares vel Gentiles,
vel Chriltianos, ita Romani veneraci (unt CForthos
Reges, Theodoricum, Athalaricum, Thcodatum,
ac reliquos, quorum adhuc luperlunt inscriptio.
non. bb. Hesec nomilmata. Ladem ratione, codemque more
Pon
Poncilices

## Folio 109 — 1814916733:0127
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000127.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Disserrario Tristorica:
Pontitces Maximos, Dominos suos, nuncupare tum
caepit Senatus. Populusque Romanus, cum Vrbe
Pontitices luo, plenoque iure, ac dominatu primum
potiti lunt. Potiti sunt autem cum a Adei desorto.
re Leone Ilaurico dilcedens Senatus Romanus (a-
cramentum (ceste Anastalio) dixit Cregorio TY.  in cns.
22.
Duamquam impius Imperator, ue a Pontificis fide
Senatum, Populumque Romanum abduceret, clas
lem inctruxit, quam ad octia Tyberina priusquam
vin Chroro
appelleret, dinino nutu, quemadmodum Theo.
phanesnarrat Adriaticum Pelagus, Fccleha Ro.
mana velut iniuriarum vltor, ablorbuit. Neque
ita tamen ledata procella unt, quibus ciuile hoc
imperium Komanorum Pontificum iactatum ele
per id tempus, lub altero Crregorio, Lacharia, e
Stephano III. qui Francorum auxilium praesi.
diumque imploraturus ad Pipinum Rcgemincal-
lias perrexit. Is primum arma Lonsobardorum.
ab Vrbe, et a reliqua Pontificum ditione auer-
tit. Carolus deinde filius tranquillissimam pacem
Adriano I. Peperit, qui procul ab omnibus turbis,
Romam, ut decellores inde a Ciregorio II. Pon
tifice, plena dominatione tenuit. Tenuit L eo quo-
que III. successor integro quadriennio. Tum CI.
uium coniurata manus Pontiticiae dominationis
pertala. Leoni vim intulit; Carolus vero Ma-
smuS, qui tandiu laudabitur, dum memoria Ponti-
ficum

## Folio 110 — 1814916733:0128
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000128.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
1TO
De Lateranensibus parierinis restituns
ficum Romanorum manebic, non modoparatam.
defectionem coercuit, ac Senatum, P’opulumque
Romanum ad debitam Leoni fidem pellexit, indu-
Xitque; sed vecus etiam Ponciticum in Vrbc domi-
nium ita Ctabiliuit, vt ex cotempore (ante id enim
cgo quidem hoc nondum obleruau) Romani Pon
titices tanquam Vrbisiam Domini, cum in titulis,
tum in acclamationibus, audire caeperint. Domini
nostri. Sane post illud tempus, extat in adc lancti
Marci tessellatum opus Gregorii IV. qui paulo
Post Lconem TII. Pontificatum cepit, ibidemque
legishranc epigrapham
SCSSTMVS. D. N. GREGORIVS. PP
Eemantiquis Ritualibus, cum Pontificibus, tum
Lugultis acclamatur D. N. Papae vita. D. WV. Impe-
ratori vita Eo victoria. uod ex decreto Lconisrtur-
patum deimdetuisse, tacile exhruius tabula, e BC
nedicti Policic testimonio potest intelligi. Sed
commictamus cum Leonis emblemate vermicu
lato hoc nomilma
in cuius alteratac
Timulactrum rest
cutiLconistubin
ine Petri, inauci
La, ciusnomen, DO
miniique ticulum aque luculentum viderelicet at-
que in hrac tabula incorruptum habemus. Neque
Baro-

## Folio 111 — 1814916733:0129
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000129.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
Disserrario FTistorica.
Baronio Ccclehiasticae antiquitatis peritilsimo, cui . Zom. 6.
ad anno
alioqui plurimum tribuo, assentiri Facile postum, 161
aut L aelio Pasqualino, qui Baronio eius fuit autor
sententia, ve crederet Leonis I. elle illud nomis
ma. Nam quarto illo, quo Leo Magnus Roruit,
tribusque posterioribus seculis, ita Caelares Italix
vniversae, ee Vrbimoderati lunt, ve Pontificibus
Maximis, praeter ccclehacticam, nihril civilis iuris-
dictionis permilerint; tantum abest, ve vrbana do.
minationis ergo Domini nostri à Senatu Populoque
anciqui
sint appellati, aut ab illis hoc citulo culanomilmata
fuerint. Si titulos, quos MagnoLconi pepulus, vel voncitic.
ROm. l.
Sibi ipic poluerit, aliunde (quandoquidem Lco nili-
Mlani minime (uppetunt) nosse certo volumus, ta-
cile intelligemus c XyCti III. cius anteccctoris, vel
Tuccelloris Flilarititulorum exemplo, indeq. clicie.
mus Leonis, atque adeociustempeltatis conuetu.
dinem. Lyctus in arcumaiore Basilicae Libcrianx.
quam olim reltaurauerat, scribiiussit ex mutiuo:
ZYSTVS. EPISCODVS. PLEBI. DFI
Flilarus epistylio aediculae lancti loannis Bapticta,
quam in Baptisterio Conttantiniano condidit, in-
Scripsit hunctitulum:
TILARVS. EPISCOPVS. SANOTA. PLEBI. DEL
aedicula lanuas ancas argento ita calauit.
IN. TIONOREM. BEATI. IOANNIS. BAPTIST A
HIILARVS. EPISCOPVS. DET. FAMVLVS. OFFFRT
In al.

## Folio 112 — 1814916733:0130
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000130.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
De Lateramensibus parierinis restitmis
In altero vero lancti Toannis Fuangelicta Caccllo,
quod cregione illius est:
LIBERATORI. SVO. BEATO. IOANNI. EVANOELISTA
TIILAEVS. EPISCOPVS. FAMVIVS. CMRISTI
En quantum abhorret huius nomitmatis epiora-
pha a Magni Leonistempore, ac more. Nec mi-
nus abest ab rlu atatis Lconis II. candemenim.
tum perdurasse, quae antiguitus Roma tuerat, ci-
nilis iurildictionis, administrandaque Rcixubli-
ca formam. Agathonis celtimonio liquet, qui, ad
Conctantinum Pogonatum Cxlarem L egatos Sy.
nodi Constantinopolitana Praesdes se destinareait:
de hac servili vestri Serenissimi principatus Romana orbe.
Liculus, de 
Leonisiii.
cuinomitma illud actribui queat, Leo cAIII. Con-
sentitque hictoria, ac huius tabulae ticulus, si cum
ainctron. Dummititulo comparetur. Hlic nobis Thcopha-
nem nelcio quis obiiclat, qui necum quidem, hoc
CA. Lconis TII. tempectare, in Pontificum Rorna-
norum, led in Francorum poteltatem, repauloan.
te memoraui, Vrbem devenisse narrat. At id con-
in sit. Firmare Cua Bibliothecarius interpretatione, à qua
penitus illam sententiam exclusit, minime quidem
voluit; quippe cui optime de adminiltratione sa-
tuque Rcipublica Romana constaret, et ante ocu.
los iplatum res verlaretur. NNisi Theophanem (iC
C in Ded.
resteom. aCCiPiaS; quemadmodum Paulus Dinconus apud
CaFO.
TT2

## Folio 113 — 1814916733:0131
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000131.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
EDissertario TTistorica.
Carolum Magrum. Ciniarem vestram Romuleam di-
Xit, qua scilicet in illius tutcla esset, ve demonstra-
uimus, atque praesidio. Nam tabula quas larolus
Adriano contecerat, ac L coni contirmarat, haud
ita priuata, ignotaque tuerunt, vetantos ciustem
Dominiis
Poris scriptores latere pocuerint. Atvero Romam conciciis
Pontiticum Maximorum insperio, legibusquetum
Paruisse, si quidem aliis aftirmantibus credere non
libet, Taltem ijs, Guorum res intererat, credatur;
2 Epi. 840
Carolo Magno, qui ve superiore capite declara ad Leon.
tum est, et quartodecimo fulius dicetur, Romano cuin.
rum Patriciatum, idcst Vrbis Praetecturam perL c
satos, a Romano l’ontitice petije, fidemque cidem
(popondictuam. Credatur Ludonico Ailio, que ac priu
Palchali I. Leonis III. Successori ratam Caroli
patrisconcessionem habens; Concedo, inquit, piout à
praedecessoribus vestris 2 sque nunc in vestra potestate, et) ditio-
ne tenuistis. E8 disposuistis C mitatem Romanam cum Ducatu
cede Them.
suo, ac. Credatur Conltantino PorphyrogennetOn lib. 
qui Aalium imperii suoccsorem monet, ne Romam
Cua ditionis finibus contineri putet, qua sra no-
eiuos nognros  na napeor rana: ab eo Anustive, qui in Pontifica-
tu per tempus succederet, sure Dominii teneretur. LLOcers
nome LeoTIL cum in nomilmate, tum inem
blemate D. N. inlcribitur Carolus vero, qua Cxelai
publice renunciatus. Ad quem plane modum.
Vterque Roma Parer a POCTA CIUS XFaLIS MUIMCUDaEUFS
Oquan-
LOm.
apud Al.
ib in Const.
B0 P et.

## Folio 114 — 1814916733:0132
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000132.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
XF4 De Lateranensibus parietinis restitutis
Oquanto premitur Romana dolore
Praectaris subito Parribus orba:
Et intra duo Lumina VOCantUr:
Luce Roma um nomen in ombris,
Et defuncta duo Lumina luee.
Praestat hic intcorum dare carmen, et huic dispu.
tationi conveniens, et haud invenustum, si lcriben-
eisxtatem spectes. Iis cerce minime insratumtore
puto, qui noua prilcorum temporum monumenta
ex Vaticana Bibliotheca expetune.
Caesar, tantus eras, quantus E9 orbis,
At nunc in modico clanderis antro.
Post le quisque sciat se ruiturum,
Et quod nulla mori eloria tollat.
Florens Imperi gloria quondam
Desolata suo. C aesare marcet,
TTanc virra speciem non habitura,
duam recum moriens occuluisti.
O quanto premitur Roma dolore,
Praeclaris subito Parribus orba.
Nunc Anguste mo funere languet;
Infirmata pii morie Leonis.
Leces a senibus Parribus actat,
Duas elapsa diu raserat atas.
Omnes, vi fuerant; ipse reformans;
Romanis puduit reddere causis.
Tut loneinqua satis Regna, locosque
Duos

## Folio 115 — 1814916733:0133
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000133.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Disertatio Tistorica.
Quos nullus poruit fectere C aesar.
Romanos onerans viribus arcus,
Ad emile decus excoluisti.
Duae te non doluit, C aesar, obisse,
V el quae non timuit parria vimum?
Sed quae re rimuit parria viuum,
Faec te nunc doluit, C’aesar, obisse.
Nam sic lenis eras iam superaus.
Et sic indomitis centibus asper,
Vi qui non doluit, ivre meret;
Et qui non timuit, ivre doleret.
Luce Roma, tuum nomen in ombris,
t defuncta duo Lumina luge.
Arcus frange iuos, sueque triumphum,
Fi te Roma is hostibus offer.
Ouid. Num ad rebellionem Romanos incitat: Id
veroneque Romanorum Adem, neque Poécre mo.
deltiam decebat, qui non tam magnam Carolilau.
dem, quinmaiorem Ludouici tuccelloris ritupe.
racionem huc exasgerasset. l quid ad Imperium;
quodtum Ludouicus lusceperat, Roma pertinuil-
fet. Num potius innuit quod res est ita videlicet
Romano Pontifici integrum fuisse Detentorem sibi
quaerere quem vellet, verbi Detentor Carolo vir-
tuce par non luppeteret, luo iure, luaque libertate
vti, et abuti sic posset, ve se holtibus ofterre nulla
inuidia, nulla iniuria, nulla denique riolata lege
2
Ved

## Folio 116 — 1814916733:0134
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000134.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
+F6 De Lareranen sibus parierinis restiris
vel tide posset. Scilicet Autor praeter intelarem in
Vrbc Caroli porestatem, de qua sapra dispuratum
est, aliam agnoscitnullam. Idgue, ve demonstra-
ui munus crat latricii Romanorum, hoc est, (quid
enim istitrustra distinguunt) Detentoris Fcclelia
Romanae, Ciulque iurium, civitatum, ac prouin.
clarum, qua in dicione Komanorum Pontitieum
ellent. Duasctenim victarias, quostriumphos Vr.
De ac Komanis Carolum peperisse hic Auror attir-
mat, ijidem Eccleliam Romanam ornaste ait Ingo-
bertus Caroli fcriba:
Ad dexiram Armiceri praecendunt armaministri
Ecclesiam Chrissi innictus Defensor in aenum.
Armiporens maenis queis ornet saepe triumphis
Armis quippe Carolus debellarnit,. qui domi, Forilg.
FCclelia Romanae, Pontiticumque. dominatum, et
ditionem curbatum ibant; atque hac fuit Caroli
Komanorum Patricij: Cumma triumpliorum. LX
rebus à P cone seltis illud insigne nobis P’oeta no-
catum reliquie, quod.
Keces a senibus Patribus actas:
Romanis studuit reddere: causis.
tigresium lane opus, quod in crudlicorum animis
inoens lui desiderium commoueat. Ni Force Ansel
mi illa, qua in Bibliochecis habetur, Canonum
Collectio abohac lconiana, ita vt cstintegra, ma-
narit. Plane ad rnam veraque Formam concinna-
ta tuis-

## Folio 117 — 1814916733:0135
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000135.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Disserrario ITistorica.
27
ta fuisse mihi videtur. Plam in altera, quae luperest.
Tiuc Antelmi, siuc L coniscam dicere manis, id ob.
serues, quod memoria dignum Pocta centuit: Le-
ees Eecleliasticas per certa capita Romanis causis red
ducas; lingulas nimirum lingulis appolitas, cribu
talque; quod ante Leonem fecisle primum Joan-
X it NOEo.
nem Patriarcham Constantinopolitanum alibi di au erocop;
Ximus. Fius Canonum Collectionis, nuper FTidel.
bersa, intionis codex, exelus licet ac dimidiatus,
aclatus hruc est, veneranda antiquitatis illustre la-
RE MOMLENEU
eota
pn
A DIC TA SV N T OV PN Q VF.
habere difficultates videntur. Cap. X IYI.
de
LTERVM huius generis monimento.
rum Ades extribushis ferme constat,
i) Ai Cohareant lingula, le temporibusre-
b e
spondeant, se ab hictoria habeant cesti-
Rationes:
monium. Hlacveroctiam s latis, nitallor, expli-
cata unt; Imperiicamentranslati controueria ple concrain
bula Tr2(--
nacum (it inuidix, qua Sicutr videre contemnit re inionis.
ritatem, ita lingula perlpicere lolet quibus veritas.
impugnetur; quinque in hactabula reperio caulas,
1I5 maxime opportumas, gurcontradicendi liberta
mP.
te Cuo veluti iure veuntur. Vnam, quod de Em- prima:.
periohiementio sitnulla imonec ImperatorisBO.
IMen

## Folio 118 — 1814916733:0136
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000136.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
=28 De Lateramensibus parietinis restimis
men extet, quo tamen Carolum fuisse cum laluta.
tum, cum Rugultus renunciatus est, nemoflicto.
secunda. ricorum non affeuerat. Alteram, quodsignum id,
quod in manum Carolo traditur, si cuius est, Pa-
cricix certe eA argumentum dignitatis; de rexil
lo quippe a Leonc III. ad Carolum Patriciummil
rescia. Co Rutoresmeminerunt. Tertiam, quod nihil cum
Caelare inaugurato ille lacere videtur ornatus.
. Quem praeletere muliui delincatio. Ouartam, quod
ad cuiutuis magis, quam ad C aroli similicudinem
ca accedit imago, cui Caroli inditum nomen huc
onina. CK. Ouintam, quod Lconianum Triclinium lon-
oc ante abtolutum fuit, quam a Romanis Lcocij-
ceretur, quam proticilceretur in Germaniam, quam
denique Carolum donaret Imperio. Nam publi-
et conventus, qui, statim post Lconis reditum e
inteon. Saxomia, de eius caula habiti lunt, hic, teste Bi-
bliochrecario, Tunt habiti. Post aliquos aies, inquit,
Adelissimis ACissis, qui cum Leone venerunt in Pontificale ob-
Sequium, videlicet Cildenaldo, e) Arno Reuerendissimis Ar-
chiepiscopis, ec. residenubus in Priclinio ipsius Domini Leo-
nis Papae, et) per onam, (0 amplius hebdomadam inquirenii-
bus, ec. Farum, si placet, caularum quantum qua-
que valcat, quantum que vera lit rnaquaque, Vi
ao. deamuS. Ante conditum luisse Triclinium (vede
postrema primum caula dicamus) quam Carolus
renunciaretur Imperacor, minime inAiciaS IIUS;
OTNa.
Ad cuin-
dem.

## Folio 119 — 1814916733:0137
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000137.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
Disseriatio FTistorica.
ornamenta tamen Canaculi pertecta negamus, an
tequam Carolus Romam veniret, ac Caelar appel. tconis
qunem
laretur. Siquidem omnia pene adificia à L Conc IIF. pertecius
Roma inchoata, obfactam à Palchale, et Campu.
lo in cum coniurationem, impertecta tuisle relicta,
idem Bibliothrecarius attirmat; ac ne de Triclinio
dubitandi locus remaneret, nominatim Patriarchii
meminit extructionum: Flic aurem, inquit, venera- in Teons
bilis, Eo sanctissimus Praesul, dum in C. arholica, C0 Apostoli-
ca Romana Fcclesia per ordinem eccle siasticum deceret, et) ri-
tum orthodoxae sidei reneret, acque ex omni parte tam per di-
versas Fcclesias, quamque in Parriarchio, in amplis aedificiis
construens, compre ornaret, Conluratorum Factione, in
Tidiiique petitur ad necem. Fixornari ergo aedes
caperant, cum, inopinato illocalu; Roma Lcocx-
cedere coactus est; ac primum in Spoletanum.
aorum ad Vinisilum Ducem, deinde ad Caroturr
Regem Francorum in Ctermaniam contugere: quo
toto tempore cum Triclinium, tum reliqua Lco.
nisxdificia pene in squalore iacuerunt. Sed quid
de Triclinio, cum Fcclelia lanetae Sulannae, cuius
2120
b in LCOM
(re apud Anactalium narrationis ordo declarat) ni.
longe ante capta extructio tuerat, post acceptum
a Carolo imperium, lit abloluta. Ouippe Carolum
corona, paludamento, totoque indutum imperato.
rio ornatu LcoTII. in eius templi AplidC; (quod
diximus, necrepetere piset) ex muliuo depinzIt, sup s. 2.
PFX
TitcMaiu

## Folio 120 — 1814916733:0138
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000138.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
120
De Lateranensibus parietinis restituis
Praterquam quodante Campulanam illam coniu-
rationem, nulla extiterunt in Leonem Caroli meri-
ta, nulla contuetudinis, vel amicitia caula, quam
obrem in Basilicis, in L ateranensi Patriarctrio ci-
dem a Leone publice Ratuerentur irasines, ne-
dum intignibus imperii decorarentur, vel interi-
ptione Calari tolum, Veostendimus, debita coho-
neltarentur. Verum liante Romanorum in Lco.
nem conspirationem perfecta huiulce Triclinii or-
namenta contendis, cedo alcerum Leonis exilium,
alteram relticutionem, quam hac in tabula exprel-
lam demonstres. Itaque licut ex Anastalii constat
historia conventus aduertus coniuratos in Tricli-
nIoL coniano tuisse celebratos; ita, quod modo di-
cebam. Triclinii ornamentis, port Leonem restitu
tum. Carolumque Imperatorem desionatum, su-
premam manum impositam fuisse, cum ciuldem.
Analtalii testimonium, cum ipla ratio convincit.
ad quar. Deinde Caroli limilicudinem (is enim locus cxat
xostremo proximus contra ca, qua disputamus)
tam exprectam, tam veram, ac viuam exigimus à
Pictoribus, qui, Carolo Imperatore, et Lcone Pon.
tifice, hoc eltatate non adeo culta lolertique, vi
Xerunt idque in oxere tessellato Scio dissimilem
Croli planeictius esle Caroli rultum, quem Purpinus de-
M. Forma.
Ceribit: Scd autorem illum, qui Turpini mentitus
estnomen, plenum esse tabularum, res notaiam
duduin
2M F2-
bhem.

## Folio 121 — 1814916733:0139
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000139.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Disseriario Iistorica.
dundum cR, atque apud omnes peruulgata. Scc
quidille de Carolispecie, ochabitu d Longitudo ets, Caroli e
inquit. octo pedum, suorum scilicet, qui erant lonsissimi; facies
ejus palmum, et) dimidium habebat in loncirudine; barba onum
palmum; nasus circuter dimidium; et) frons ejus erat onius pe-
et
dis. De Catura quod ait; imponce, Vereor, nemi-Scacura.
ni, cum hodicque superet hastile CaroliMaoni ad
eius olim Raturam exactum, quemadmodum lit.
no
terae ex argento inscripta declarant: HARLVS. MMPE
IVSSIT. CVBITV. ISTV. EACERE. IVXTA. MENSVRAM
bMarguar.
SVAM. Flastile vero, t qui viderunt, ac menlerea. 
aStaturae
lunt attirmant, insolens ac vastum continet plane caru
mihil. L’aciem autem (A qua esthumani corporis eacies.
commenturatio) plane prodisiolam, ac monstro.
Lam narrat, nili forte rictum equinum, non vultum
humanum delcribit; quamquam ec belluinum ro
Arum iulta non careat partium competentia. LLIC
tamen palmo, ac praeterea lemipalmotaciem, pe
detrontem, lemipalmo natum metitur. Siue autem
Palmo, ac pede rigantis, quem delincare ridetur.
siuc suo Turpinus giganteam illam vastitatemme-
tiatur, mentura est minime contentanca, nec ad
immetria rationem modulata. Fginhrartus diuer-
la, e omnino contraria de lui Principis forma re.
Fert, huuc vero imagin convenientissima. Corpo-c in vic.
CRT. M.
re, Inquie, fuit amplo atque robusto. Statura eminenti, quae
lamen iustam non excederet, nam septem suorum pedum pro-
ceritatem
a de geste
00

## Folio 122 — 1814916733:0140
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000140.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
222
De Lateranen sibus parietinis restituris
ceritarem ejus constat habuisse ficuram. Apice capitis rocun-
do oculis praecrandibus ac vecetis, naso paululum mediocri-
tatem excedente, canicie pulchra, facie laeta ex hilari. Pene
ad riuum expressa ridemus omnia in hoc simula-
chro, alteroque illo, quod ex lancta Sulanna tri.
Dunali desumprum lupra, sccundo capite, propo.
Tuimus; in quo tamen corporis catura, membro
rumque amplitudo, ac robur ipla imaginis consti
tutione lituque masis masitque prodatur, de appa
reac. Caniciem, et si quid aliud est vlcima lene-
etutis indicium, in imagine primo catim imperis
anno depicta, hoc cAt, quarto ec decimo ante diem
vuba. Caxoli viex supremum, Crustra requiris. Barbam
denique Turpinus; Plne autem quod de Caroti
Barba recte reterre possit, qui omnia perperam
Ercher. de Facie narrauit  Marcus Vellerus vir clarissi
mus Carolum promitisse barbam negavit, protu
licque hoc Leonis emblema, e monctam, in qua
Caroli ettisies puro est mento. Proterimus nos
idem illud Eccleliae lancta Sulannae mustuum;
proterimus Ingoberri Caroli Imperatoris Scriba
tabulam, in quaherum ille luum mento raio RO-
manorum Imperatorum ritu, vel detonso, nobis
exhibuie
apud
ecooit.
TIL FFOH.

## Folio 123 — 1814916733:0141
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000141.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 9 lines, status machine
Disseriario TTistorica.
23
Mmmmmnummmmmmmnmmmn
in tronte Bibliorum, quae iultu Caroli, resiopla.
ne apparatu, sua ipse manu exarauit, quod, praeter
alia, sic praetatur.
Laec namque invenies praesenti pascua libro
2
Co

## Folio 124 — 1814916733:0142
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000142.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
2224 De Lateranen sibus parierinis restimus
Duem tibi, quemque uis, Rex Karolus ore serenus
Offert. Chrisse, muusque cliens, E0 corde fidelis.
Fius ad imperium devoi pectoris artus
Tneobertus eram referens; et) Scriba fidelis,
Craphidas Ausonios aequans, superansque renore:
Praeltat ex imasinis descriptionem hic addere,
quam Ingobertus in eodem Bibliorum Codtice,
qui in Cacrario Basilica lancti P’auli via Ostiensi
Teruatur, Carmine TUC expressit.
Rex cali Dominus solita pietate redundans
FTunc Karolum Recem terrae dilexic herilem.
Tanti ereo officii ut compos valuisset haberi,
Petracty impleuit viriuum quaiuor alma.
Imminet haec capiri de verrice cuncta refundens.
Denique se primum, eune omnia rité gubernat
Prudenter, justé, moderate, foriiter aique
Flinc inde Ancelico septus unamine sacro,
Tostibus ui cunctis, exultet pace, repulsis.
Ad dextram armiceri praetenduni arma ministre
Ecclesiam Chrisci invictus defensor in anum
Armipotens maenis queis ornet saeve triumphis.
obilis ad laenam coniux de more venustat,
Dua insienis proles in reenum rité paretr.
parercia De restitu Caroli certio loco obijciebatur; illum
minime imperatorium videri. Si quidem reliquum
dicis veltimenti ornatum, calceos, tibialia, tuni
cam: haud cso quidem nesauerim; meministeta-
MMCU
rationem.

## Folio 125 — 1814916733:0143
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000143.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
Disserrario TTistorica.
men oportet, non ex condicto, vel diu ante medi-
tato apparatu celebratam C aroli inaugurationem
fuisse, sed inscio, ac nihil tale opinanti Imperiale
Paludamentum a Leone iniectum, et impolutam
Capiti coronam. Subitalxc pompa improuilumq.
Epectaculum vno omnium scriptorum narratur
contentu. An eA quitum reste indutum non pa. Carolim:
rectisPa
tria Carolum oltendere polsit: qui exterorum ita uia.
relpuisse dicitur amictum, ve vel Romanum, RO.
ma, a Summis Pontificibus rogatus, vix admitte-
3
ret. Pestum, inquit Fginhrartus, parrio, hoc est Franci-- in vici
covtebatur. acc. pereerina vero indumenta, quamuis pulcher-
Caro
rima, respuebat, nec unquam eis indui pariebatur: excepio quod
Romae semel Adriano Pontifice petente, E ierum Leone eius
successore supplicante, loncammnica, E chlamyde amictus, E5
calceis Romano more formatis, induebatur. Juamobrem.
veltis illa reliqua, praeter paludamentum, ee Augu
Calem coronam, tota Francica eAt, d Carolocon.
lueca ac tamiliaris, quam ita describit Fginhrartus.
Ad corpus camisiam lineam, Es faeminalia linea indueba- bidemo
tur: deinde unicam, quae limbo serico ambiebatur, et) ribialia:
rum fasciolis crura, et) pedes calciamentis constrincebat: E9 eX
pellibus lurrinis thorace confecto, humeros ac pectus hyeme
muniebat: Saco V eneto amictus; et gladio semper accinctus,
cujus capulus ac balthens, aut aureus, aut arcentens erat: ali-
quoties C cemmato en se vrebatur: quod tamen non nisi in prae-
cipuis solemnicaribus, vel si quando exterarum sentium leca
venis
125

## Folio 126 — 1814916733:0144
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000144.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
226 De Lateranen sibus parietinis restitutis
aen. venissent faciebat. Vides hic tunicam praetextam qui
Falera.
dem, non tamen talarem, qualem Komanorum.
Patriciorum fuisse ostendimus; Carolumque ad-
huc Patricium Leonis rogatu induisse Fgintrartus
marraut. Crura praeterea vides talciolis involu
ta, quod dc in altera Carolie templo lanctae Sulan-
na deprompta imagine licet obleruare; ex quo
Fsinharti loco Pompeum V gonium, ec Angelum
Maclarellum errore laplos tacile intelligas, quita-
Sciolas, cum, ex candore de armis acceperine, ar-
matum Carolum ex his imaginibus nobis extribue.
runt. Sed hodiequetibialia, sub genune detluanto
breuioribus tascijo nos actringimus, veteres lon
sioribus, perpetuilque, a talis ad genua, cruracon
corona. veltiebant; crurales ex Fascia dicebantur. DeC a-
in vit roli Magnicorona. Lgintrartus: Diademate, ait, ex
Car.
osup. hoc auro E0 gemmis ornatus incedebat; eius Formam  Ingo
cap.
bertus coloribus quidem delincavit, sed huius lon-
se dilsimilem. Regum illa estnimirum propria,
haec Imperatoria, qualis inde à L cone Daco, alij (que
deinceps Ruguctis IIlyriis inoleuit, Macedonum
Scilicet Cautia, quam resio diademate ornatam
C Dipn. C
1ib. 2. Athenaus dicit, Plucarchus verO Kavoias sactua
d in An
m. iier appellat, Cassidi pertimilem, ob camque hou-
cinChron. Y aM Kajoaeintor ceurparajar ealeam C aesarianam LhCOpMa
nes vocat, quae cum luperiore parte contecta (II,
eonc. vas. Lhum L panoclistum a Bibliothecario nuncupatur;
2C.
F in vit.

## Folio 127 — 1814916733:0145
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000145.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
Dißertario TTistorica.
ad idque corona genus alludit: Sugerius. Vbi in vic
Lud. Cras.
Cemma Pontiticium describit: Phryeium, ornamens
tum Imperiale instar ealea circulo aureo concinnatum. Fiul-
modi videmus hic Caroli diadema; neque enim
dubium cAt Leonem III. coronam, qua Carolus
donandus, ac C alar delignandus crat, talem plane
curauisle, veitum crat mos es ingenium, qualem
scilicet ejus seculi, ac tempestatis Ruoustorum.
reddunt nomilmata, quae omnium manibus te.
runtur Leonis Ilauri, Constantini Copronrmi,
Leonis qui proxime imperanit, Constantini Ire-
n
nx filii. NTicephori Logocheta, e MichaclisR an
sabis, quorum corona torma cum hac s contera.
tur, tam consimilis cA, quam essepotcst. Constan-
tinus porro Magnus cuiutmodi surlus corona, non
illius nummi modo, sed altera huius etiam emble.
matis pars oltendie; ve lommiare prorlus videatur.
Qui cum ipso Constamiinianeo scemmate Feonem Pontificem anongmo
ius Imperii in Carolum transtulisse attrmac ex Frmol
doNigello
Tum iubet afferri cemmis, auroque coronan
Duae C onstantini C aesaris ante fuit.
de Donar.
TTam A, dum Frmoldus adhue latitat, cius licet
sententiam ex vno illo, quod protertur carmine.
elicere: O)V AE Poecarum more vlurpauit, cum di-
cere oportuisset, qualis fuit Constantini corona,
hoc est ornatu, splendore, dignitate plane Impe
Fialis.
Const.
9
c axud
eund. Ano
nuxm.

## Folio 128 — 1814916733:0146
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000146.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
F28
De Lateranensibus parictinis restituris
rialis. Sed quistaedius labitur Anonsmushric, qui
Corona olim a Constantino Pontificibus concesta.
de cranst.
mo.cens Carolum redimitum attirmat, an Francilcus Tu-
LudAr
nius, qui Romanos Pontitices per id temporis sc.
Rtase, et ad hanc terme diem retinere Clodouei
Francorum Regis diadema contendie. Illa ipsa, in-
QuiE, corona illud Reonum, quod hodie imponitur capiri Pon-
rificis, eadem est, quam Anascasius Imperator C lodoueo dedit.
E0 Clodoneus Pontifici. Vnde id Tunius habeat, A quae-
Binchion. FaS; Sisibertum protert, qui ait, Ipse vero, Rex C. lo-
doveus misit Romam sancto Petro coronam cum cemmis,
quae Regnum appellari solet. Regnum aucem dici Pontifi.
cum diadema cum Tunius legerit, homonrmia
laptus ese plane pueriliter. Regnum vero Clodto.
vcus Romam misit quidem, sed beato Petromisut.
non Tlormilda Pontitici, quod scilicet ad Aram
Vaticanam relisionis ergo lulpenderetur, non quo
Pontitices coronarentur. Ad Aram porro illam
non Clodouei tantum, led innumeras Reoum, et
Imperatorum coronas dependise nouit, qui Ana
calii, et aliorum legit historias. Scd eo consilio
Tunius, qua modo Pontiticum estcorona, C lodo-
uei fuisse demonstrare adnititur, ve Imperii di-
opitacem in Carolum non aLcone Pontifice, le d à
Clodouco Francorum Regc derivatam ostendat.
Nlam Clodoucus ab Anastatio Augusto (sc ille ra-
FiDeinatur) quemadmodum Imperatoris nOmIHE,
IIa

## Folio 129 — 1814916733:0147
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000147.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Disertario FTistorica.
ita ex corona donatus cst. Non simplici illa qui.
dem, ac rniuscoronamenti, qualis cA Regumi led
coronamentitriplicis, sicut est Imperatorum Ouod.
inquit, plane indlicat Pontiticum Romanorum cia-
ra, quam illis dono misit Clodoucus. Sed vide
quid lani it in lunii hac ratiocinatione. Primo qul.
dem (Vt dixi) Clodoucuscoronam lancto Petro,
inore maiorum, dicauit. Deinde tiaram triplicis
coronamenti ex Pontilicibus primus geltauit,ante
annos, non amplius, ducentos quinquaginta, Vrba
nus V. duplicis vero Bonitacius VIII. nam lupe-
reorum Ponciticum ciaras in vecustisimaginibus, ac
monumentis vuiuscoronamenti, et Romacerni-
MUS; e Sugerius deleribiE: Capiris ejus (Innocen- = bidem
Eii LV.) phryoium, ornamentum Imperiale instar caleae, cir-
culo aureo concinnamm impount. Praterea tergeminam
Auguctorum coronam nulla (post Cxelarum me.
MIOrIaMI) dancxra, laxides, anaslupha signa, vel
monumenta. Demum elto, corona Imperatoria,
ac ca plave, quam (ibi lunius finsit. Clodoucum
Anactalius sic imvarticus; non catim ille Romano.
rum fuit Imperator iuctus, ac ordinarius, ve ita di-
cam, Cedhonorarius. Flonorarios autem Impera-
corestitulocenus, aut velte, lurildictione autem,
vel autoritare nudos, ac vacuos, non rnum, aut al-
terum inuenias. Post Anactalium enim, qui Clodo.
veum focie. lurcinianus Ruguctus Arecham Sara
CCMOFUIML
223

## Folio 130 — 1814916733:0148
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000148.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
A FrOCCP.
230
De Lateramensibus parietinis restitmis
1.b. 1. Feil. enorum Ducem,  Imperacorem nominavit. BuI-
vers.
veuir. arorum Principes ita ab Orientis Imperatoribus
e 2a2at0
cum maxime dicti tunt, cum cjus nominis honor
(re paulo post dicam) Occidentis Imperatoribus
inuidebatur. Cultum vero Calarcum Lazorum
Histor. J
0. 2. Legibus concessum olim tuisse memorat Aea
10. Curo-4
patinz Thias; idem ex  Bulgaris deinde habitus honor;
2sC.
nisior. Ldenque a Juliano Aususto, ve Zolimus Scribit,
Procopio conlansuinco luo, qui post Tuliani ca-
dem vestem Imperatoriam depoluit. Ad hunc ter-
me modum imperatorium nomen, mundumque
ab Anastatio Caelare traditum Clodoucus obti-
adsecun. nuIt. De Caroli rexillo proximo capite disputa-
dalicatio.
e Cao. DIMUS. Ilic vero ex comparatione cum liono, quod
li textto
in altera tabula Constantinus praetert, quo id C a-
roli spectet, quilque tacile potest intelligere. Nam
ad rexillum Carolo Patricio in Gallias à Leone
tranmillum nemo prudens hoc reterat; nisi vero
omnia huc ablona, extra modum, Cxtratem pLS, CX.
tra hictoriam depicta quis exiltimet. Siquidem.
Vrbis rexillum quinquennio ante Leonis reltitu.
tionem Carolus accepitiaccepit autem non Roma,
non in luburbio ad aram Principis Apoltolorum,
non demanu Pontificis, sed alicubi trans AIpes à
Pontificiis Legatis; accepit denique non cum Po.
pulus Romanus VITAM, VthICLCSIS, LEONL. PP
precabatur, Ced cum a primoribus Rcipublicae in
CiuS
lib. 4.
Dem.

## Folio 131 — 1814916733:0149
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000149.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
Disserrario TTistorica.
eius vitam conspirabatur. Juinta restat caula, ad prims
racionem.
quam primo loco propotui, ca nos iplomonumen
ti ticulo anxius vrgere ridetur, in quo Imperato
ris quidem minime. Regis autem non lemel interi
ptum nomen apparet. Resis, ac Imperatoris no- DC impe
EaCOEIS, C
minum dilcrimen nonnullum aliquando quidem, resis no
fuisse, aliquando vero nullum tuisse satim incel.
MiMibS
licetur. Posttranllatum autem à L cone Pontitice
ad Gallos Imperium Romanum, tantam Carolo,
eiusque succectoribus Imperatoristiculus inuidiam
contlauit, quanta in licteris Ludonici iunioris act.
Basilium Imperatorem Crracorum, et in Legatio.
ne Luitprandi legitur. Ita re Occidentis Impera
tores non nisi rngac, idest Reces appellandos Crraeci
Contenderint; Ce vero TOlOs Bamneas; adeo vel Iono
eius vocis allucuerant, vel notionem non animad-
vertebant. Neque enim grace Bannas CA Imperator;
quodneque Lacedamones, neque Athenienles ab.
nuunt, neque vetus Gracia vniuerla. Juare qui
Olim imperium tenverunt Romani Principes in,
Craecis interiptionibus, ac nomilmatIs avnreeece,
quam Baoncs, a Crraecis dici maluerunt. Sed aliter
PoltConltantnum rlus obtinuIE, Quando aunveiress
nomen, rarius audiri, ac nonnili in Calarum ter-
me Diplomatis; a Christianis vero, praelertim EC.
Clelalticis, omnino polthabericapit, ob cam quam
Drx Ce FerE arrOganElaM, Bannccs autem FituluS VIUIr-
PaFL,

## Folio 132 — 1814916733:0150
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000150.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
F32
De Lateranensibus parierinis restiuris
pari, qui e domestica Chrictianorum consuetudi
ne probaretur, ec dininarum vtu litterarum ac
Dene teltimonio, ab omni procul Fastu elte videre.
imperaco. tur. Cxterum Imperatores Rcoum nomine deno.
116d5 Eri-
UtU RC. +
isnon. Latos fuisse, ex Latinis protanarum lieter
umentis probare dithcile non est; imotam tacile;
utin locisipsis huius rei teltimonium inueniasite.
simonium vero aeque luculentum, ac vlitatum
dicendi genus. vnde iocus detumptus cst: Mirabi-
inecoit le forrasse videatur, inquit Prebellius, si quae orisoim-
perii Recilliani fuerit, declaretur; aTilivari enim ieco regna
promeruit. Nam cum milites quidam cum eo caenarent, astii
tit V. alerianus Fribunus, qui diceret. Recilliani nomen onde
credimus dictum? Alius continuo: Credimus: quod a regne.
Tum is qui aderat Scholasticus, ccepit quasi grammaticaliter
declinare C0 dicere. Rex, recis, regi. Regillianus. ALilites+
2 est hominum cenus pronum aa ea quae cositant, dixerint
Firgo potest rex esse? item alius: Preo potest nos regere? Iem
alius: Doustihi reois nomen imposint. Duid multa? FTis di-
ctis, cum alta die mane processisset, a principiis Imperator est
salurams. Farsdemr vocis acceptionem Etlinicis in
vtu tuisse docere ex Chrictianis porest Fertullia
DespcUS, Guinon Tolum in iis libris, quos adt nostros
ruor. 2b. Cdidir, publica pro Imperatoribus licepta vota,
eorumque Consccrationes, Rocumsolemnia, e Reges in
ad a. balum recepros dixit; sed in iptrs ctiam ad Ilationes
lib. 2.. 10. COPEis monumentis id obseruauit. In Chri.
Cianon
bic22.
0. 36. sL a
2a a P 6.
2ob. 2. C, 20.

## Folio 133 — 1814916733:0151
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000151.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Disserrario TTistorica.
Aianorum autem hiltoriis, palsim Regis nomen
Imperatoribus accommodatur, nec apud R. ufinum
tantum Romanorum ccclehiasticae hiltoriae seri
ptorum antiquilsinum, qui Crraecum iotum Buontcos
nomen; quo lulebius Imperatores Romanos lem
per appellauie. Regem lape convertit; sed etiam,
apud Anatalium, et alios polteriorum scculorum
autores Caroli Magni atate tere coniunctos. Mit.
toalios, en tibi L corLL. qui in aleera hruiusce mu
Tuui tabula Conttantini Imperatoris imagini interi
Diiussit: R. CONSTANTINVS. uamquam, vede
Carolo ipso Imperatore dicamus; AIbinus Flac.
cus in iisexistolis, quas ad illum leribit, Caepissime
eundem Regem, cundemq. Imperatorem vnoora:
2 in EBori
EIOnIS CONTeXLu noMvinat. Matchaeus autem VCM-vus.
monalcerientis intignia Carolo imperatori a Lco-
ie Concessa, Recalis vocat, qua Analtalius ex Theo.
Plane. Imperialia COnuertiE.  Domno Papa L eone pur-
pura recali induitur, corona aurea capiri ejus imponitur, et) re-
ealc sceperum ei in manibus datur. Cuemadmodum Con
D in C0x
Rantini Emperatoris habitumm, Regium. Victor ap tano.
Pellauit. Juis pratereanelcit Carolo Magno Regis
tomen multo magis, quam imperatoris floriolum
fuisse, quod hoc illi dics rna, plebilque Fauor Pe.
pererit, illud vero secum vnanatum, dmaioribus
acceptum, infinitis deinde exterarum gentiumvi
Ctoris, atque eriumphis proxrium, suunquefecei
FIFE

## Folio 134 — 1814916733:0152
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000152.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
234 De Lateranensibus parietinis restituris
rit: Pexterquam quod ab imperatoris nomine C. a.
rolus aliquando abhorruit, tum modectia lingula.
ri, cum etiam Crracorum inuidia. Romae Imperatoris,
inquit Fsinmartus, C9 Aueusti nomen accepit: quod pri-
mo tantum auersatus est, vi affirmaret se eo die, quamuis praeci
pua solemnitas esset. L.cclesiam non intracurum fuisse, si Ponti-
ficis consilium praescire potuisset. Inuidiam tamen suscepii no-
minis, C onstantinopolitanis Imperatoribus super hoc indionan-
tibus, magna tulit patientia, vicitque eorum contumaciam ma-
enanimitate, qua eis procul dubio lonse praestantor erat, mil-
tendo ad eos crebras Legationes, (5 in existolis fraires eos ap-
pellando. Sane Carolimodestia Leonem, qui eos in
Priclinio titulos infcripsit, minime latebat; imo
Pontilex ita inlcripsut, ve Caroloplacere, atque ex
eius animi sententia omnino eAe nouerat. Neque
enim hic primus, vel vnus est Caroli titulus, a quo,
ille, iam dudum imperium adeptus. Aucusti, vellm-
peratoris nomen exclulit. Principem, tantummodo In
Ca Basilica poni iulsit, quam, post acceptos Imperis
Tatces, exornauit, dedicanitque, et in qua sibi mo.
numentum collocauit. Frat in eadem Basilica, inquIE
o in vic. LginAFEMS, in margine coronae, quae inter superiores, (0
inferiores arcus interiorem aedis partem ambiebat. Sinopide
scriptum; continens quis autor esset eiusdem templi, cuiuls in ex-
tremo versit lecebatur, PRINCEPS. CAROLVS. NNumMOS
denique, ab accepto Komanorum Imperio, sim
Plici Romanorum Regis nomine cudi C arolus iulsit.
Magna
a en 2it.
Car.
Car.

## Folio 135 — 1814916733:0153
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000153.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Dosaio Tristorica.
35
Mlagnam eorum copiam
nummorum, ante hoc quin
dennium, effodi ridimus ex
eO L COnIs III. Triclinio
Vaticano, quod (ve ordo hiltoriae apud Biblioche
carium demonstrat) Carolo iam pridem renuncia
to Imperatore, ad gradus Basilica Principis APO.
Aolorum, a Leone conditum Tupra memoranimus. = cap. 1.
Neque in rem luam nummi inscriptionem Fran.
cilco Junio, ijsque trahere licebit, qui Caroli Pa-
triciatum de Rege Romanorum accipiunt; quan-
tum enim à Regia, nedum ab Imperatoria maie-
Sate Patriciorum dionitas, gradus, nomenque di
staret, liguidius, quam ad hanc diem disputatum
sit; indicammus.
AN IVS, ET AVTORITATEM IMTPERII
transferendi haec rabula contineat. Cap. XIV.
 a r
RLANSLATIONEM quidem ImperiihOC,
a
 Ve octendimus, emblema vndique extri.
 bec, hiuc primam ejus faciem intuca.
re. lue titulos interiptos, acclamatio.
nelque perpendas, sinc cum altera eidem mutuo
respondente imaxine conteras, quae Constantini
reddit Imperium; veramque enim Leo, veluti
naeamnass, inter le comparauit. Non lolum autem
transta

## Folio 136 — 1814916733:0154
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000154.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
FeceAtlm.
verium in
236 De Lateramensibus parietinis restimuis
anclatum Imperium, sed eiuldem transterendi
inctabu. uS, autoritatemque, si animum aduertamus, illud
ap. 10. plicis clauishieroslyphicum, de quo? lupra dis-
Feruimus, ee catim vberius dicam; quinenuda
ipta illis insignibus imaso per le se retert, ac pene
Loquitur. Contemplentur cabulam qui Carolum
ATaonum, vel armorum contentione, vet haredi
tario iure, vel Senatus P’opulique Romani luftra
sio Imxerium Romanorum iniisse contendunt.
Vnum prorlus agnolcit tabula Lconis, et Caroli
dignitatis autorem Petrum Apoctolorum Princi.
Dem, Komanam, inquam, Lccleliam. Imperiita
Sces  aliunde Carolus accepisset, quid hoc Lco.
nis monumento incredibilius imo quid excogita-
ri ambitious, vel pictura exprimi audacius, vel
Carolo, Populoque Romano proponi turpius ob
Oculospotuillet. Quamgraniter Leo Caroliani-
mum oftendislet, cuius amplissima, cague rccen.
tissima in illum extabant beneficia Ouam perni.
cioseinmidiam, odiaque Populi Romani in le con-
citasset, quo cum in gratiam cum primuim redie-
rat. Duam leviter denique alicuum factum sibi,
Eccleliaque Romana ad scripsillet, idque publice,
ac tam alieno sui Pontiticatus tempore: Putamus
Senatum. Populumque Romanuur ab hoc monu-
Mento, quo Kcipublica libertas, autoritas, impe-
reu, tam aperte, cam grauster lxderetur, manus
abCti-
In5 eran(. F

## Folio 137 — 1814916733:0155
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000155.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Disserrario Tristorica.
abstinere voluisse, aut poruisse, quando ad excu-
tiendam Pontificum dominationem, non Coluim ek
tincto iam Lcone, luburbii mania, qua ille DO: Lcon. IV.
fuerat, ditrecit, ac tunditus cuertiti scd etiam cidem
viuo manus netarias iniicere non dubitauic LIIC S
iurc CP.
Fortasse Lunius ad argutias illas luas, acumenque ranstere.
contusiat: Leo Carolum creauit Imperatorem si-  adu. Bet
eno, non facto; Imperii contulit insienia, non imperium.
Si quo autem modo Carolum LeoImperatorem.
facto creauit, id ve parriaria causa fecit, non aliter ac
quilibet e Senatu Romano. Leo, inquit, vequili
beFe Senatur NNon ne audic Senatum, Vrbenque
vniverlam hic acclamantem Lconir Scd acclama
tur, inquit. Leoni tanquam Senatus, Populique
primario. Ccdo quo potilsimum nomine, quoti
tulo fuit Lco Rcipublica Romana primarius; id
quidem dissimulare plane non licet, quod ipla cta-
tim prode inseriptio, de qua lupra pluribus. In  cap. r2o
ed enim Leonem Populus KOmanUS DOMINVM
NOSTRVM. Juum scilicet, appellat. Ita ne ergo
Dominum in fubditorum ordinem redigat, vecau-
lam lunius partiariam dicat. Non ita lanc Caro-
lus Magnus, qui vni Romano Pontitici acceptum
retert Imperium, neque cam rem ad Genatum, PO.
pulumque Komanum quicquam actinuille, vel
.. 
J Diviso di
verbis aliquando indicaut, veltacto docui. Duod seucnio.
nIS, _ar.
ue manifescissime constet, argumenta cum CX 1IS Sumenco.
CauIS,
Kur
a Anast. in
Tar cap. 40

## Folio 138 — 1814916733:0156
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000156.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
238 De Lateranensibus parietinis restitmis
causis, qua Imperii cranflationem antecesserunt.
tum ex coniunctis, tum demum ex iis, quae Cunt
conlecutae, delumam. F’aciam id vero breuissime;
neque Carolipropinquorum memorias trantiliami
quodrnum illorum cestimonium, ad rem hiccon-
Aciendam, mea quidem. et bonorum lententia la-
tis videatur, ac instar omnium. Juis enim Impe.
rii translati rationem, formamque nos verius do-
ceat, quam quiprimi ex Pontiticum autoritate Im.
voumen. Peratores fuere Principio quidem pono quod cA
I. locuS
Corum ex
is, que verissimum; Romanum, hoc es, Chrictianorum
cuc al. Iperium duo illa in primis complecti, Cummam
inter Christianos omnes Principes dignitatem, a
quibus Calar qual Pater Patrix Luspicitur; et
Ecclelia Detentionem, quam illi quidem ceu Pri
mixili. Calar vero tanquam Lesionum Impera.
tor sulcipere tenetur. Atqui Carolus Magnus ab
vno LconcIIL. Romano Pontitice, et lummurius
dignitatis, et Ecclesia tuendae munus accepit; to
ta isitur; vniverlaque Imperii cranllati cauta Lco
Rom. ls luit. Id quod in tabula exprimere autornon pre-
di imp. terrmisie; quem enim admodum pallio ectrum ami
ciut, veFcclehae Romana in L cone reltituendo au
toritatem ob oculos catueret; ita ius inaugurandi
ocap. 10. C arolum Imperatorem tergemna clauc, Ve: lupra
declaratum est, indicanit. C lauis namque duplez.
lisandi scilicet, Coluendique autoritas penes alios
est
Praecesse. +
Vnde POt.
transtere.

## Folio 139 — 1814916733:0157
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000157.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Disseriatio Fistorica:
esetiam Fccleharum Ancistices: tacultas verdsecu.
laria ad religionisamulsim dirigendi, Rcrumque
publicarum statum temperandi, et ad Chrictianae
pictatis centuram Regna, ee Imperia moderandi;
Apoltolica plane cst, et summa Fcclehastica pote.
Sas. Ouae, Ve Supra expolui, licet a ligandi, Toluen - 2cap. 103
dlique potestate proficileatur; illi tamen iure Tolum-
modoconuenit, qui vnus omnium est Pater, Cen-
Por religionis, ac bene, bcateque riuendi Magicter.
ISCrDOcum Romanus sE Pontitex, eius lane fue-
runt partes, ad regendum Imperium, quod a reli.
sione iam aberrarat, ex pictatispraceptoribus RO.
manis Pontificibus bellum indixerat, hominem de.
Tignare, qui de religionis, et Fcclesiae Romanae re-
ligionis magistra caula, omnia vellet. Hlac autem
cura non Senatum, Populumque, sed Pontiticem
Prima cau
Romanum cangebat relisionis arbitrum. Fam Dor- s accc.
destranA.
rotuisse originem, vnde Carolus, ciulque Alii, ac ime.
nepotes Romanum adepti tunt Imperium, Ludo.
nicus lunior Caroli pronepos à maioribus, non se-
cus ac Imperium, per manus accepit, testatumque
reliquit. Propter orthodoxiam, inquit, recimen Imperii verisc. ad
Romani suscepimus, Graeci vero propier cacodoxiam Roma- asil Emo.
norum Imperatores existere cessauerunt. Pauld verdante
dixerat: Porro si calumniaris Romanum Pontificem quod
cesserit, calumniari poteris es samuel, quod spreto saule,
quem ipse onxerat, Dauid in Resem onsere non renverit. V e-
rum

## Folio 140 — 1814916733:0158
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000158.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
14
De Lateranensibus parierinis restimuis
rum super hoc si est qui summo Ponifici saltem unum faciat
muttum, concrua profecto illius non carebit responso. Peimo
quidem, ait, quod Ecclesia Romanae periclitanti
terre suppetias abnuerint CFraecorum Iimperatoresi
deinde quod Romanos Pontitices ipsivexarint, et
OpprecterinE. Verumm haec, InquIE, Pontifices, quae exrrin-
sesus agebantur facile paruipenderunt, nist et) intrinsecus, qua
per duersas haereses perimere conantium molimina deprehen-
derunt. Unde meriio Apostatis Crraecis desertis. adhaserunt
son Francorum adhaerenti Deo, Eo ipsius reeni fructus
facienti. Cum isitur non nudum Imperiinomen, ac
dignitatis vacuum Carolo Mlagnocollatum à L. co.
ne tuerit, sed quod Graci Calares, antequam eo
Spoliarentur, obtinebant; inteora Imperatorix di-
snitatis caulam intcoram tuisse Eccleliam Roma-
abidem. namm liquet: PX qua, idem: L udOnICus aIE, regnandi
prius, ( postmodum imperandi autoritatem prosapiae nostrae se-
minarium sumpsic. Nam Francorum Principes, primo Re-
ces, deinde vero Imperatores dicti sunt, ij dumaxat, qui a RO-
mano Ponrifice ad hoc oleo sancto perfusi sunt. CUI VCTO
ex erimine violata religionis (vt Imperator Pa
lam Imperatori exprobrat) Imperium Carolo de-
cretum tit a L eone, ca tora caula iuris fuisse P’onti
fucij, ad Senatum vero, Populumque Romanum
rihilommino pertinuisse, nemo non videt. Duod
e Sacramentum à Carolo Magno, eiusque in Im-
perio luccelloribus non Senatui, Led Pontitici RO.
imaMa

## Folio 141 — 1814916733:0159
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000159.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
Disserratio TTistorica.
mano dictum comprobat; comprobat Imperii con-
firmatio, quam ab vno Pontitice Maximo Ludo.
eicus Caroliaoni Ailius, polterique petierunt; de
quibus modo dilteram; nam de Romana Lcclelia
Detentione, qua altera ratiocinationis pars crat
antea dlicamus. Ad Imperii fastigium Carolus co. Secunda
causa an-
dem plane est cuectus consilio, quo Patricius pri alt
dem fuerat a Pontificibus constitutus. Scilicet vE
Ecclesiae Romanae partim Barbarorum incurtioni.
bus, Partim Llaereticorum pertidia perielitanti, ar-
mis, OpC, Patrocinioque Caroli filii per arma, VE di- - cap. 12:
Zi, lam cum adoprari contuleretur. Duem ergo antca
Parricium Defensorem Foclesiae Quaeliuerant Pontitices,
cundem Caesarem Fcclesiae Defensorem L eo Poltmodum
habuie, rituque lolemni publicerenunciauit. AF- Paricia
tus, e Im-
qui totam polterioris delignationis caulam POnti- Dercran P.
idem au.
ficem Tuille non ambiget, cui constiterit cundem.
tocam fuisse caulam Caroli quoque Patriciatus.
Petist ille, extincto iam Adriano, cam Libirenoua.
ei Praefecturam: a quo vero. Lesationem caderc
grauissimam, plenam que deliderii Romam delti.
mauic: ad quem autem Vc ea sbi dignitas, quam
ardentissime ambiebat, concederetur; pactum pro
milit, faedus proxoluit, fidem (popondiE: at Cui Far
dem Num Senatui, Populoque Romano. certe
voi de re tanta Carolus csic cum Lcone Pontifice,
dco nullam prae illo rationem ciuium Romano:
EUIT
1Or. 
cecedens

## Folio 142 — 1814916733:0160
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000160.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
242 De Lateranensibus parietinis restiutis
rum duxit, ducendamque intellexit, ve in ca Lc.
satione ne nomen quidem illorum admilerit, quin
omnem ex ea Senatus, Populique Romanimemo.
a exist. 84.
iam abiccerit; Illique (Anscberto) inimnximus, in
quit, vt ex collatione muma (cum Leone P’ontitice ad
quem Teribit) conferatis quidquid ad Patriciatus nostri fir-
mitatem necesarium intellicerets. Sicut enim cum bearissimo
praedecessore vestro sancte paternicaiis pactum inu. sic cum
Beatitudine vestra eiusdem fidei, Eos charitaris inviolabile fae-
dus statuere desidero. Duarenus Apostolicae sanctiratis vestrae,
dimina donante eraria, Sanctorum aduocaris precibus, me
viique Aposcolica benedictio consequatur, et sanctissima Roma-
na Ecclessae Sedes, Deo donante, nostra semper denotione de-
fendamr. Extollat hic Patriciam Caroli dignitatem
adm. vet Tunius plena quantum libet manu, et maiestati
carm.
aduors. Cxa quet Resia, vel Imperatorix GToldactus into.
lubilinexu coniunsat: quidquid maximum de ca
dicturisunt, totum pendere Carolus attirmabit ex
vnacaula Leone Pontitice Maximo. Inde eAt, quod
cum lux Carolus dignitatis munus, otticiumque
denotat Patricium CC iplc Romanorum appellat; cum
vero dignitatis originem explicat, quae tota cx tae.
dere, pactoque cum Pontitice initomanabat, a quo
e in liberi locum adoptatus fuerat, Pontificis, Vel F.CL
clessae Filium, non item Senatus, Populique Romani,
se nominat. Neque Populus Komanus vnquam.
dicere aulus cA, Stephanus vero Pontilex iure;
Meri-
au Leon.
apud Al-
cuin.
Crerser.

## Folio 143 — 1814916733:0161
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000161.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
Dipertario FTistorica.
meritoque dixit FILIOS MEOS ADOPTIVOSPI
Dinum, liberosque eius Corolum, et Caroloman
num, cum ad illos iam tum Komanorum Patricios
Triumuirosperleribebat. Juonlam verononvnus puricia
TuS Con-
Cdrolus Maonus, Led parens, traterque Patricii RO- sumucio 
POLROm.
manorum tuere, cedo ex hisrnum, qui lux hruiulc.
dignitatis contirmationem, vel à Senatu, Popi
Loque Romano petierit, vel a lingulis quibulqu
cunc in Pontiticatu succedentibus Romanis Fpi
(copis non acceperit Fidem quam Lconi Carotus
a Annat.
in ca Lesatione obculit, candem? Scephano LIL. eranc. e
Pipinus dedit. Paulo I. contirmauit,Stepha- v epist. 1.
nOTV. Carolus, e Carolomannus protessi lunt. ceps. ad
Quibus ille: Recordamini pero excellenussimi filii, quomodo
vobis fideliter dicere visus est praefatus vester Dominus, ac Cre-
nicor. promittens in vestris animabus Deo, E8 beato Petro,
atque eius l’icario antefaio sanctae recordationis praedecessori
nostro domino Siephano Papae, firmiter. 205. debere permanere
erea sanctae Fcclesiae fidelitatem, atque omnium apostolicae Se-
dis Pontificum obedientiam, Eo illibatam caritatem. Et post
modum praedecessori nostro domino. Paulo Papae, eadem 205
ona cum eodem vestro geniore certum est plerumque per Mis-
sos, et) scripia promisisse; et) post decessum antefati sanctae me-
moriae parris vestri, et) vos ipsi saepius tum per vestros ATissos;
quamque per litteras, simulque eo per Sereium fidelissimum
Nomenclatorem, (5 per alios nostros ATissos nobis spopondistis,
in eadem vos vestra promissione, sicut genitor vesier, circa san-
ctam
ep. l. 920
20,28.
eosdem.

## Folio 144 — 1814916733:0162
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000162.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
F44 De Lateranensibus paricnnis restinuis
ctam Dei Ecclesiam, E8 nostram fidelitatem esse perseuerani-
05. Adeiano denique I. eandlem Carolus Adem,
ad sancti Perri C onfessionem, ratam Armamque habuit.
Scilicet quibus acceptam Patriciatus dignitatemre
ferebant, iis e lacramentum Pipinus. liberique cius
dixerunt; non Senatui, Populoque, sed Ecclelia
Romanae, Deo, inquit, et) beaso Petro, atque eins V’icariis
co nobis. Duod ijdem Pontifices luis ad eosdem Pa-
cricios existolis lape laepius inculcant, illudque iu-
ramentum fideliraris appellant. In quam lententiam
in Leon. Carolus ad L Conem, Relectis, aIt, excellentiae vestrae
un.Uteris, et) audita Decretali Chartula, Valde, ot fateor, cauise
sumus; seu in electionis onanimitate, seu in humilitatis nostrae
obedientia, Co in promissionis ad vos fidelitate. Ad nos pCr-
peram habent libri Parisiis cditi, quos ex ca ste.
Phani LV. epictola corrigere licet. Nam Carolus
qua Romanus Patricius, hoc est, Vrbis Pratectus,
_E Fccleha Romanae Detentor obedientiam, et fidelita-
rem Pontitici protitebatur. Ouam importune igi
erunius FUx isti nobis occinunt Populi Romani acclama.
oeation. EIOHeS, et Coldactus illud Octonis Frilingensis.
Ipse vero C arOlus Magnus acclamante populo vniverso Pa-
tricius Romanorum appellatur. Acclamatum quidem
Ck a Populo, sed Adriani factum ille modo pro-
Bauie; quametenim autoritatem in co facto Popu-
dus, acque Senatus habuit, qui Caroloiplotelte.
nullam habuit. Vide quidincamrem Senatus Con.
TeFF
a exist. 50
320
D exist. 84.
apud A1.
80c. cit.
n. Lmp.

## Folio 145 — 1814916733:0163
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000163.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
Disserratio ETistorica:
ferre potuit, quitum à Leone III. in diuerlas ta-
etiones recedebat, cum L eo Carolum Parricium.
e Fcclesia Romanx Detenlorem reninciauit Jua
ille vna renunciatione fretus (nihil enim ad lui Pa-
triciatus Cabilitatem requiri praeterea sencicbat)
tandem Romam venit, et (quod Patricii munus
CTaE) rebellionem conibuit, ac perduelles L eoni
Tubiecit. Dux autem codem tempore de Patricia
tu Romano Lerationes altera Pontificia, Regia al.
cera vlero citroque commearune. Carolus, ne
Adriano Contitice iam vita functo, alteri Patricia.
tus a succectore decerneretur, instaurari sibi eam
dignitatem per Angebertum à L concpetcbat. Leo
rursus ve rebelles Romanos in otticio contineret,
Carolo Patriciatum vitro contirmabat; missis ad
cum clauibus Contessionis lancti Petri, Vrbilque
Carolo
vexillo. uorum insionium duorum altero qui ncurce
dem Ciuilis, altero vero Fcclehaltica rei detenden- rillummie
da tacultas Carolo deterebatur. Neque enim cla-
ves illa (quod clarissimorum virorum pace dI. de nanst.
Xerim) hruiulmodi crarie, quales culogiae, et benedictio- aron ad
nis gratia Gregorius Magnus Regibus, Principibus
Feminis, atque adco etiam amicismittit; led qui-
bus templi Vaticani apcabantur fores, vel quibus
Petri monumenti adyta, et penetralia scruaban-
tur. Hlasce, etmunera, quibus Leo Carolum pro.
Sccutus clt, dilerte distinsuune autores; diserteque
OINMES
DCS, Q ve-
CICuT.
a Bellarm.
Ii. L C. 130
anM. 7960

## Folio 146 — 1814916733:0164
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000164.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
246 De Lateranensibus parietinis restitutis
omnes non cnlocias rocant, Ec d claues Confessionis san-
eti Perri, calque tum maxime missas altirmant, cum
Caroli patrocinium implorabatur. Pexspecta res
erit heius originem, tontemque axeriamus. Nlam
 ad ea interpretamenta nostri contugiunt, ve ca
nillos Coluant Flareticorum, qui per Claues, atque
Dexillum Carolo concestum Vrbis dominium vo.
lunt; hos nihuil aeque, et ipla rei veritas eludit,
quam nude, tincerequeproponimus. Poltexcul
Tam a Cregorio II. Pontitice Leonis llauri Impe.
ratoris Hlaretici dominationem, Gregorius IIL.
uccesor primus exterorum Principum auxilia.
ec locietatem qualiuit sibi, e Fcclesia Romana.
Ouxluie autem a Carolo Martello per binas Lc.
rationes, quibus ei V rbanam Praefecturam obtulit, e
Desensionem ab eodem exesit. Illam quam liberati.
cer Crresorins polliceretur, hanc quam ardenter
expeteret, ita declaranit venihil tam dignum, tam
Panctum Roma haberi Carolus Marcellus intelli-
seret, quod non lubeius prahdio ese Cresorius
rellet, quando confessionis sancti Perri claues in illius
op.  auS VItrO ComiCerCE. Conirore (inquiterres
rius Pontilex) per Deum vinum Co Verum, (o per ipsas sa
cratisimas claues C onfessionis beari Petri; quas volis ad reci-
men direximus, ut velocius (ub nimia festinatione sentiamus.
post Deum, tuam consolationem adt nostram Defensionem.
Alaec quidem in lecunda LeSALIONO; PPLAX AUTEI,
quae
CarotiMar
debto

## Folio 147 — 1814916733:0165
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000165.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
Diserrario ITistorica.
quae intercidie, ita sententiam, qui vidit AUEOT, CZ. 
prelsit. Eo tempore bis a Romana Sede sancti Perri Aposto-
li beatus Papa Crecorius claves venerandi sepulchri cum vin-
culis sancti Perri, Es muneribus maenis et infinitis, et) Leca-
nonem (quod antea nullis audirum, aut visum temporibus fuit)
memorato Principi destinauit: eo pacto parrato; ut à parie lm-
peratoris recederet, (t) et Romanum C onsulatum praefato Prin-
cipi Carolo sanciret. Consularum rocauit Patriciam di-
enitatem, ex ciuilem Vrbis adminictrationem,
quam Resimen luperiore epistola dixit. Quod Re-
simen Carolo Magnocum L00III. instauraret, adt
Clanes addic v exillum, ve eo distinctius, e Ditio.
nis, ec Religionis cucelam cidem a sc demandatam
Octenderet. Entibirem lua luce clarissimam. C la-
ues crgo Rayti Vaticani mila lunt; ve Carolo
quidem Marcello Ecclesia Romana tuendae ne-
rotium daretur, Carolo autem Magno contirma-
retur. Ouale enim in Vrbe dominium Carolus
Martellus unquam exercuit: Cusceptam tamen ab
illo Ecclesa Romana desentionem, taedusque ini-
tum cum Grregorio III. Gracorum, Latinorumque
historia, dataque ad cum existola loquuntur. Cx-
terum in hac cabula Vrbis vexillum Carolus Au
cultus accipit, quod e s Patricii nomen, cum Cx
Tar declararetur, depoluit; Detenloris tamen ott-
cium retinuit, ad idque Lacramentum Fcclelae RO-
manae dixit. Sccundum hoc caularum genus cAt.
qu
at Cres
DuroB. 5.
180

## Folio 148 — 1814916733:0166
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000166.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
248 De Lateranensihus parietinis restimmis
JL. locus Guo Pontiticis Romani plenam Imperii transteren
causis co. Cl autoritatem intelligimus; iuramentum a Caro-
loCiusque in Principatu luccelToribus non Senatui,
sed Ecclehia Romanae datum. Hic ego non mirer
oota. esC quemquam, Qui sibi perluadeat a C arolo Ma-
consomp. o nullum Pontificibus Romanis dictum fuisse
Lusturandum, credatque commentitium esse quod
Caroli nomine circumtertur: Hloc qui exictimat,
non videt, vel non videre se simulat illam Caroli
de petitione Patriciatus Legationem, quam hiccre
ad Leon. Orius inculeare COgImUr. Siemi enim, inquit ille:
cum beatissimo praedecessore vestro sancte Paternicaris pactum
inj. sic cum bearicudine vestra ejusdem fidei, Eo charitans in-
cum iura Diolabile fcedus statuere dssidero. F.AC VCrO pactum, Ve
saedus Dose putamus, in quo fides non intercedtat,
cpist. 30. dut religio Adrianus L. Carolo laepe in mentem
revocat Rram Vaticanam, e Principis Apoltolo-
opist. 20. rur penetrale, vbi pacta inierant;  Paulus L. Stc
Phanus III. _IV. Facta Dco, e bcato Petropol.
licitationis Pipinum, liberolque ejus admonent;
quam qui violauerit, eidem lacris omnibus inter-
dictum volunt. Equidem non inficior complures
Fuisse Rcges, ac Principes Chriltianos Ecclelix Ro.
manae Detentores, qui ad id nulla pacti, vet taede.
ris, Ced Tola beneuolentia, ac vleronea pietatis le-
se tenerentur. Verum, qui Detentionem Fccleliae
Lomanae cum Patriciatu coriunetam suscipiebant,
iIcer-
arcumen-
Eorum ex
dunctis.
in Rarion.
 exist. 84.
apud l
CHI.
Patricio
mencum.
 28.
exist. 1.
exist.

## Folio 149 — 1814916733:0167
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000167.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
Disserrario FTistorica.
ii certis pactionibus agebant cum Romano Ponti-
fce, eidemque se lacramento obstringebant; quod
ex illa CaroliMaoni Leratione, e ex L udonici, et
Caroli Calui tratrum iuramento intelligis. NTun - -cap. 335
Edit. Sir-
deburdem autem. Co Defensionem, inguiunt, Sanctae Ro-muna.
manae Lcclesiae pariter conseruabimus: In hoc ot Romani Pon-
tifices nobis debitum honorem conservent, sicui eorum antecesse
res nostris antecessoribus conseruauerunt. Sic me Deus adiu-
vet, Co istisancti. FTonor, quem libimaiorum exemplo ronit
cum P2-
conteruari petunt, est Carolo Martello delatum à aa cum
Oregorio TII. Reximen Vrbis, leu Consulatus, de quo
modo dicebam. Conditionesenim, quibus Pontifi.
ces Maximi Ecclelia Romana Detensionem Fran-
corum Resibus concrediderunt; civilis cum RO.
ma, tum in Pontificia ditione administratio tuu,
certa torma, aeque ratione, prxleripta. Jux Cum
honestissima fuerit amplissimaque, in cam nonnul-
Pacrici)s0
los adduxit lententiam, ve crederent Carolum Ma
onum Roma, ac in reliquis Pontiticum Prouincijs
rerum pocitum fuisse; cum tamen in Pontiticum.
dicione Carolus aliena dominationis vicarius tue-
rit. Ad quod probandum ec sircliqua (quae huius
locinon unc) desideraremus, vna haec iuramento-
rum religio, ac forma latis luperque ese posset. Pi
Pinusliberique eius ambo pacta, conuentaque cum
Scephano LII. quo iurciurando lanxerint, veraque
eiuldem Pontiticisenocatis plenaterroris indicat.
C Onst-

## Folio 150 — 1814916733:0168
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000168.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
3 De Lateranen sibus parietinis restitutis
as. l. Considerate, inquit, dilectisimi, et omnino percogirate (per
Deum viuum vos conturo) quoniam post Deum. E5 ejus Prin-
cipem Apostolorum, nostrae omnium Romanorum anima in
vobis pendent; Co si perire (quod absit) eas conticerit, pensale
in cuius animam respiciat id peccatum. C. erte enim omnino
credite Christiani simi, si nobis aliqua evenerit calamitas (quod
absit) periclitandi, vos de omnibus ante tribunal Dei eritis red-
dituri rationem, E8C. Ne si amplius neclexeritis nos ervendum,
nobis irruat calamitas pereundi, et) vobis perrineat ad magnum
detrimentum, Es peccatum, atque condemnationem in praesen-
et, et) aeterna vita, quia vobis animas omnium nostrorum Ro-
exist. manorum tradidimus. Id leverius in altera cuoca-
tione, in qua letrum Apostolum dicentem indu-
CIt: Fcce, filii carissimi, praedicans admonui vos. Sin autem
(quod non credimus) aliquam posueritis moram; aut adinuen-
tionem, minime velociter hanc nostram adimplendam adhor-
rationem ad liberandam hanc meam civitatem Romanam, C8
populum in ea commorantem, et) sanctam Dei Aposiolicam LC.
clesiam a Domino mihi commissam, simul (s ejus Praesulem;
SCTATIS. VOS, EX. AVTORITATE. SANOTA. FY
VHICE. TRINITATIS. PER. GRATIAM. APO.
STOLATVS. OVSE. DATA. EST. MITIL. A. OTIRI.
STO. DOMINO. VOS. ALIENARI. PRO. TRANS.
GRESSTONE. NOSTRA. ADTORTATIONIS. A
REONO. DEL. ET. VITA. AETERNA. Fandem.
Anathematis sententiam Stephanus IV. in CarO-
dum, tratremque eius Carolomannum pronuncia.
UIC3

## Folio 151 — 1814916733:0169
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000169.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Disseriario Tistorica.
uit, quo illos a coniusio cum Ocsiderii Longobar-
dorum Regis, Ecclesae Romana crudelissimiho.
a
Ais filia deterreret. Si quis vestrum, ait (quod non exist.is
optamus) contra huinsmodi nostra concurationis, atque exhor-
rationis seriem acere praesumpserit; SCTAT. SF. AVTORI.
TATE. DOMTNI. MEI. B. PETRI. PRINCIPIS
APOSTOLORVM. ANATHEMATIS. VINCVLO
ESSE. INNODATVM. ET. A. REONO. DEL. ALIF.
NVM. AEOVE. OVM. DTABOLO. ATOVE. EIVS
ATROCISSIMIS. POMPIS. ET. CATERIS. IMPTIS
ATERNIS. INCENDIIS, CONOREMANDVM
DEPVTAEVM. Ouxelo, qua haec est oblccratio, in
quies, plena execrationis, et minarum: Dun illuct
mirare maxime; Pipinum, de Carolum Francorum
Reges ad periculota belli certamina c remocilsi.
mis proninciis, aliena de caula, arc, militeque luo
venire, atque ad tantum impendium, es dilcrimen
acerbissimis minis trahii. Id coscilicet, quod praeter
Komani Patriclatus honores, et commoda, quibus
Caroli, e Francorum Regum in Romanam Pccle.
Tam meritum compenlabatur, iidem lacramento
tenerentur, ijs plane verbis concepto, quibus hodie
Reges, ac Principes se obligare, deque se mutuis
armis tuendo cauere inter le consucuerunt. Audi
Tyngrapham, atque conditiones, in quas C arolus
lurauerat, aScephano IV. eidem productas: FX-  epist. 13
cellentiam vestram oportet meminisse, ita VOS. BE A FO. PF.
FRC

## Folio 152 — 1814916733:0170
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000170.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
132
De Lateranensibus parietinis restituris
TRO. ET. PRAFATO. VICARIO. FIVS. (Stepha
nOIII.) VEL. EIVS. SVCCESSORIBVS. SPOPON.
DISSE. SF. AMTOIS. NOSTRIS. AMTCOS. ESSF
ET. SE. INIMLCIS. INIMTCOS; sieut et) nos in eadem
Sonsione firmiter dignoscimur permanere. P’ar erso, ec mu-
cua haec erat Pontificum, atque Resum Franco.
rum inter se Stabilica detentio. NNec StephanoTII.
tantum, qui primus cum Pipino, et Carolo Ma-
onohis conditionibus egit; ledreliquisetiam Lco.
nis III. pracestoribus datum id tuit lacramentum.
ist. 64. L. Coni quidem per Ansebertum Legatum C aro.
lusipse Eidem Cuam praestitit. Acceptum ab eodem
iusiurandum non rnis litteris Adrianus L. memo.
riae posteritatis commendauit; idemque cumcaete
ris anteceToribus minime neolectum tuisse Scepha-
Csbidem. AUS IV. Octendic. Recordamini pero excellentissimi filii,
quomodo vobis fideliter dicere visus est praefarus vester Domi-
nus, ac Genitor, promittens in vestris animabus Deo, E8 beato
Perro, arque eius V’icario antefato sanctae recordationis praede-
cessori nostro domino Srephano Papae, firmiter vos debere per-
manere erea sanctae Lcclesiae fidelitarem, arque omnium Apo-
stolicae Sedis Ponificum obecentiam, e) illibatam caritalem:
E0 posimodum prae decessori nostro domino Paulo Papae, eadem
vos una cum eodem vestro Crenitore, certum est, plerumque per
ATissos, e scripia promisisse. E0 posi decessum antefari san-
etae memoriae parris vestri, E9 Vos ipsi saepius tam per vestros
Missos, quam que per ltteras, simulque, et) per Sereium fide.
lissimum
sup.cit.
 epist. 3

## Folio 153 — 1814916733:0171
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000171.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
Disserrario Tlistorica.
lisimum nostrum Lomenclaiorem; (8 per alios nostros Mtis
ses nobis spopondistis, in eadem vos vestra promissione, sicut
Genitor vester, circa sanctam Dei P. ccle stam, (8 nostram fide-
litatem esse perscueraturos. Tam quae lo in his omnibusta-
bulis inter Pipinum, liberosque cius, ac inter toE
Pontifices inctauratis firmatilque Senatum Roma-
num, eiulque autoritatem, vel memoriam omni.
bus vestigiis (h quae vel leuissima lunius odoratur)
indoget. In ijs certe Pipinus, Carolus, et si quis
aliui, cum Pontificibus cantum rem coerunt, FC.
elesix Romana pacta iurarunt, beato Petro, atque
eius uccessoribus lacramentum dixerunt. Juid
Senatui, cum Fcclesia Komana, cum Pctro, cum.
Pontisicibus: lam veroneque illud pratercundum scudinin
TEx PONE
_ FranC.
videtur, quod iuramentorum religionem mutuIs recestae
Bereuolentix declarationibus ijcumulare lolerent,
inter quostadus lanciebatur, ve hocmagis rutum.
sratum, Lanctumque haberetur. Pa verotempe.
state lingularis id erat arsumentum amoris, veta.
deratorum liberi certis ricibus vicilsim in tamilias
reciperentur. Juare Carolus Martellus princeps
decato5.
a Paul.
Dracolib.
Francorum Pipinum filium suum ad Cmiiprandum direxit, 2+ 6. 5. 53.
ejus (inxta morem) capillum susciperet. Dui ejus caesariem in-
cidens, ei parer effectus est, muliisque eum dutatum regis mu-
neribus genitoriremi sit. Llinc illa minimeantehac vsur-
pata consuetudo, ve Francorum Regum liberi à
Pontificibus Maximis ad lacrum Baptilimatis laua-
CTUI

## Folio 154 — 1814916733:0172
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000172.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
254 De Lateranensibus parierinis restims
crum in Ailiorum locum lumerentur. Stephanus III.
ita sibi Pipini Ailium ad Cciuit; eodem ritu à Paulor.
Ve adopearetur filia, quam tum Pipinus Tulceperat,
in Vrbem a patremittitur. Milit ex Carolus Ma
onus Ailium, quem Adrianus L. arrosauit. Vnde
Pontifice Komano, quo C omparre rteretur, iIlequi
dem nullo non tempore, nullonon in loco sloria.
bacur, hic vero idem aliquando de le nomen praedi.
ned a Cauit apud Orientis Emperatores. ITisne unquam
Sudiis cgerune cum Senatu Romano Francorum
RegeSE Contra vero, vido in illos scedere, ec ami-
citia coniunetosmutuam Pontitieum caritatem.
NNam abhoctempore (quod antea nunquam audi-
Steph. 1y.
 Tum CA) Craltorum RLCgCS FCOLESI AE ROMAN F
FTLII ADOPTErI allectitunt, aeque tolemnicius
atatisritu, quem vndecimo capite indicaui, ac mo-
doproxonam, luneinstieuti. Claves adrci Vatica-
ni nullis vnquam Chriltianis Principibus creditas
n . IIli a Gregorio LIL. deinde ab aliis Ponciticibus
in cxit. dCCexerunt. Ecclesia sancta Perronilla in Vaticano pro
laude, aeternaque memoria nominis P’ipini consecrata est a Pal-
10 L. Paque caula tuit (quae viros doctostrodio la-
tet) cur cam Basilicam Francorum Reges tamtan-
ete coluerint, ve post longilsimi temporis diutur-
nitatem Ludonicus Z I. illam instaurari iusterit;
Fenricus vero IV. ciuldem ius, quod Parronaus ap
Dellant a Clemente VIII. Pontitice sibi contirman.
dum
exist. Sy
Const. e
Tren.
Ad Cars
Marr.
52. P au
1i L.

## Folio 155 — 1814916733:0173
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000173.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
Disseriatio TTistorica.
dum curauerit. Bonum Canc factum, ve in Ara.
lanctae Petronilla, qua nunc ex magnitico templo
vna in Vaticano reliqua est, ec P’ipini aeterna me.
mmoria viscat, e Pontiticum in Francorum Reges
Detenlores, atque Vrbis Prafectos, immortale
Cudiorum ricilsitudinis monumentum perdurct.
Peque vero, dum de lacramento quarimus, quod Puricir
Rom. &
LmDera
Pontisicibus Maximis dici ab Imperatoribus con considi
iuramen
Tucuit, ab re quis esse putet quae de Pipini, et Cd cum
roli Vrbis Patriciorum iuramento disputamus
Vnum enim idemq. fuit. Juemadmodum autem
Romanorum Patricii, ac Calaris eadem fuit insti-
tuendorum ratio, Eccletra scilicet Romana deten
Tioiita par fuit illorum iurandi forma, ac ritus idem.
Imo, post Carolum Magnum, nemo lulcepit Impe
rii talces, nili prius Ecclelia Romanae filius, hoc est,
Desensor idem sit declaratus. Hlabent id veteres li-
bri Ricuales. In veltibulo enim templi Vaticani
antequam ad inausurationis celebritatem Cxlar
ingrediatur: Duaerit ab eo Domnus Papaier, si vult habe- Corem. a
Pud Cenc.
re pacem cum lcclesia, eoque ier respondente V olo, Domnus cam.
Papa dicit. Et ego do ribi pacem sicut Christus dedit Discipulis
suis; osculatur que frontem ejus, ac mentum (rasus enim esse.
debet) Eg ambas genas, postremoos. Pune surgens Domnus
Papater quaerii ab eo si vult esse FILIVS ECCLFSIA. quo
ter respondente, Volo; Domnus Papa dicit, (5 ezo 1e recipio,
VE FILIVM ECCLESLA. et missit eum sub manto, es ille
OscH. a-

## Folio 156 — 1814916733:0174
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000174.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
256 De Laceramensibus parierinis restimuis
osculamr pectus Domni Papae. FIxc illa cA Patricii RO.
manorum Tolemnis, ac celebris adoptatio, quamto.
ties Pipino, ec Carolo Magno Stephanus III. 0b
Oculos proponit; quam libi Carolus ab Adriano l.
concectam attirmat; quam idem à L concTII. vevn-
decimo capite dixi, tummis votis, Cummoque opc-
re Aasitat; quam denique cccleliastico more vides
exprectam ex ca L aicorum Principum consuctudi
ne, quam ex Theodorici formula ibidem actuli-
mus. Antcquam vero Patricius Romanorum hunc
in modum à Pontitice adoptaretur Ailius, vel Au
uctus crearetur, lurare conceptis, consultilque
Jam inde à Carolo Magno verbis consucuit. Guod
turamentum non veteres modo, sed recentiores
etiam Ricuales libri praeleribunt. Pius autem sen-
tentiam, verba, ac pene tormulam Carolus in tre-
quentissimo Francorum Conventu haredibus tuis,
ac in Imperio succetloribus celtamento legauie:
a vertesta2
ut. Car. uper omnia aurem iubemus, t ipsi tres Fratres curam, et)
Defensionem sancti Papae simul suscipiant sicui quondam ab auo
nostro C arolo, et) beatae memoriae genitore Pipino RegC, e) a nobis
postea suscepia est, ut eum cum omni adiutorie abhostibus defen-
derenitamur, et) iusciriam suam, quansum ad ipsos, perrinet, et)
ratio posimlat, habere faciant. Fat nunc Melchior CFol.
dlactus, et modo C aroli Magni lacramentum reuo-
cet in dubium; modo unum dicat esse insturandum.
quod Foncisici Romano, es Praposito, (s Capitulo Ecolesia
Aquis

## Folio 157 — 1814916733:0175
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000175.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Dissertario TTistorica.
Aquisoranensis praestari ab Imperatoribus solet in onctione, et)
coronatione aquisoranensi. Scilicet Prapoltus ille Ca
rolum Magnum, vel reliquos Calares Ailios adopti
uos adlcinit, appellauitque. Aquilgrani Patricios
constituit, luis Proninciis praetecit, dum sibi abho-
Cibus periculum fuit, ad suppetias sibiterendasac.
cinit, cunctantibus, vel minatus ckt, vel lacris in
terdixit, vel data religionis reos declarauit. Ve
TIT. IoCus
nio ad rltimum genus caularum, quae, Ve initioPrO iss, que
FY.
Polus, cranllationem Imperii sunt consecutxe. LlIS contecu
Carolus eo luculentius Romani Pontificis autori-
tatem ostendit, quo lucceltores ipse luos inde pe
tere docuit imperium. Las enim tabulas, quibus
tripartitum Imperium Aliis relinquebat, à Lc0.
ne LII. contirmandas cum curasse licteris prodi
cum eA. Connemum (inquit Autor Annalium Fran. a ad anni
Corum) habuit Imperator cum primoribus; (5 optimatibus
Francorum de pace constimenda, et) obscruanda inter filios suos,
E0 divisione facienda in tres partes, t sciret omusquisque illo-
rum, quam partem recere deberet, su, parre mortuu, superstitem
esse comingeret. De hac parritione, et)Testamentum factum, et)
iurciurando ab optimatibus Francorum confirmatum, et) C. On
806
stituriones, pacis consernan dae causa, factae: acque haec omnia
lirteris mandata sunt, Co Leoni Papae. vt ipse sua manu
subscriberet per Feinbartum missa. Duibus Ponrifex lectis,
(0 assensum prahuit, (s propria manu subseripsit. FLOC
teltamentum rarie noCeros, ac aduerlarios inter-
PFeTarI
argumen.
im Cx
10
EranA. SIE

## Folio 158 — 1814916733:0176
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000176.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
258 De Lateramensibus parierinis restituis
tari video. FR qui exictimet de Imperio nullam
in eomentionem haberi, ne Fortassis haereditario igre,
ad posteros peruenille rideatur, vel a Carolo con.
stitutum de Imperii successione tuisse, qua a Pon-
tificis arbitrio penderet. Ac ctatim inicio tabula-
Um: Post nostrum. Carolus ait, ab hac mortalitare di-
scessum huius a Deo conseruandi Reont, C5 Imperii nostri hae-
redes relinquere, si sic dimina maiestas annuerit, optamus. et
MOX: Dinisiones vero a Deoconsecrati, Es consernandi Im-
perii, vel Regni nostritales facere placuit, vt Aquilaniam, edC.
ilNam veolim Constantinus Maonus tribus liberis
Constantio, Constanti, atque Constantino Impe-
rium certa partitione lesauit; ita Carolum, Pipi-
num, et Ludouicum Ailios Carolus Magnus Impe
rii succcsores nominauit; prioribustamen illis duo-
Dus extinctis, Ludonicum, qui solus (VE F ginhartus ait)
filiorum TTildecardis supererat, concrecatis Francorum pri-
moribus, cunctorum consilio consortem sibi totius regni, et) Im-
perialis nominis haeredem constimit. Oua vero id autori-
tate fecit. ca, quam per Fginhrartum Legatum
(quod Autor illorum temporum aequalis narrat)
a Lcone Pontitice Maximo impetrarat. Flic Junius
atque Mornaus illas Caroli cestamenti tabulas ac
Romanum Pontificem ideo mislas contendune, ve
a Leone TII. tanquam a teste solummodoconsiona-
rentur. Scilicet erat bonorum hominum, Aideque
dignorum ca cum in Calliis penuria, ve C arolo
EraI
eBaron. P
ad ann.
B06
D in test.
Car.M.
in vit.
Car.M.

## Folio 159 — 1814916733:0177
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000177.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
Dißertario ITistorica.
trans Alpes locuplesrnus teltis quaerendus fuerit.
ACdilerte RUIOT: Onibus Ponrifex lectis, et apsensum prae-
buit, (0 propria manu subscripsit. ASSENSVS POntitiCIS
Maximi requirebatur, EE MANVS; ut CaroliMa-
oni Testamentum, in quo successores Imperii de-
signabantur, pondus, atque momentum haberet.
Verum (i de Caroli facto, atque sententia inretam
Clara inter istos ambigitur; domi cst interpres Ca
roli filius Ludonicus, qui facto suo parentis factum
declarauit: imo in Imperii noua successione scrua-
Ult, quod a patre vnice obleruandum acceperat;
nimirum ne incontulto Romano Pontifice de Im
perio quicquam stacueretur. Isctenim L udonicus
parentis exemplo tribus liberis rniuerlam tuorum
Partitur Regnorum ditionem, ex quibus duoscrca
uit Keges, Lotharium tancumnodo Auguctum ap.
DellamIe. Connentum; InquuE: LLUtOT, Aquiseraniha-annalo
Fr. anna
buis, in quo filium suum primoeenitum Lorharium coronanit, 817.
E nominis, atque imperii sui socium sibi constimmit: caeteros Re-
ces appellatos onum Aquitaniae, alterum Baivariae praefecit.
Sednihilhic, inquit, de illo Pontitucis assensu, vel
manu. Rudi testem locuplecilsimum, Agobardum
Archiepilcopum Lugdunenlem. quirem tam ve-
ram narrat, quam in aures narrat L udouici auto-
ris, Guitecit: Cateris filis vestris desienastis partes Re-obar
eni vestri, sed vt onum Regnum esser non tria, pr aeculistis eum aanen. ad
illis, quem pariicipem ominis vestri fecistis; ac deinde sesid
Scribe-
dus Luc.
Ludonic.
Imper. de
diuos. 2mp.

## Folio 160 — 1814916733:0178
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000178.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
160 De Lateranensibus parierinis restimtis
Scribere mandasiis, scripia sienare E roborare, Es confortem
Nominis veseri factum Romam misistis à Summo Pontifice
cesta vestra probanda E5 firmanda. Probata VCrO, firma-
idem an taque Fuisse, eidem alibi repetit AgobarduS. Si enim
compar. quod vestra voluntate, et) potestate, cum consensu totius lmperii
vesiri factum est, E5 posteat in Apostolica Sede roboratum, boc
vuls CFregOriusIV. in pristinum reducere statum, satis ratio-
nabilis, et) oporunus est ejus aduentus. ITimirum ait Ag0.
Bardus, nullo iure, ob exorta tum domi dilsidia,
a Ludonico Lotharium filium Imperio priuan.
dum, qui Pontificis calculo Imperium obtineret.
Sed haec plus etiam latis ad rem praesentem. IIlud
unum relinquitur, ve de Imperiitransterendi cau-
sis promictum Faciamus.
enna. de
veriusqu
Regim.
ANT IIVINS TABYEA IASCRIDTIONES
transtati Imperi causas indicent. C ap. XV.
VTrestitucionem Lconis Pontificis MI-
Zimi, et Caroli Imperatoris renuncia-
tionem vna cademque in tabulaconiun
etas videt, cumque titulum legit:
SCSSTMVS. D. N. LFO. PAPA
D. N. CARVLO. REOI
haud temere sibi persuadeat graria Carolo rete-
Coula a LCtua Caucas cundem à L cone lontitice auctum.
acalaa. Fuisse Imperss clignitare. Certe id Theophanes
dilerris
Theopha.
in Chron.

## Folio 161 — 1814916733:0179
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000179.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
Disseriario TTistorica.
dilertis verbis alseverauit: OS n Rdeovnor à pa o uvo5 150. 
avror eis Baoinéa pcopaicor Leo vicem Carolo recompensans coronanit
cum in Imperatorem Romanorum. Quod, qui Ponciticum
facta non aquo expendunt animo, non tam iultam
Tmperii transportandi caulam fuisse dicent, vt non
priuatum potius ofticium, quam publicum bonum
relipere ca videatur. Verum neminem negaturum
arbitror, ci, qui Rcipublica patrem e supremope
riculo crextum, in inceorum restituerit, Cummos
in Repuiblica honores deberi, atque adco augu
Stissimum Imperii gradum, E dum Imperii mode-
rator icioreus quaeritur, ipse virtute, animimagni
tudine, pietate denique Imperio sc dionum octen
dat. IdTheophanes approbauit, et concesta Ca
rolodignitatis occationem exiltimauit convenien-
tilsimam. Verum transterendi caulas Imperijeres
Caula
Quas na-
Potissimum habuit Leo, habuerune cius praedecet. ponitice
Lores inde à Gregorio II. Ouod Orientis Impera
tores pellum religionem dedissent; quod Pontifi-
cum Maximorum neglecta detentione, hostes cua-
lissent: quod iura Ecclesix Romana per scclus Oc-
cuxassent. Jam lingula videamus; qua luperiore
a in exist.
capite Colum innuimus. Religionis crimen Lu ad ennas.
aonicus Auguctus Basilio Macedoni exprobrauit. f. cauta
Sicutnos Christiani, inquie, per fidem Christi Abrahae se-di impe.
men existimus, Ca ludaei per perfidiam Abrahae filii esse desre-
runt; ita quoque nos propier orthodoxiam; idest, bonam opinio-
nem:
buerune
ROm.
transtere

## Folio 162 — 1814916733:0180
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000180.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
262 De Lateramensibus parietinis restitmis
nem, resimen Imperii Romani suscepimus: Graeci vero propter
cacodoxiam, videlicet, malam opinionem Romanorum Impe-
ratores existere cessauerunt. Et quamuis Iconomachii
Cxelares in Romanos Antistites, ve resipla proba
uit, odio tuerint hostili; non insidix tamen, non
Bonorum Ecclelia direptiones (de quibus dicam,
non bellorum incendia, ita, ve violata religionis
piaculum permouit Pontitices, quo imperium illis
aibidem. de manibus criperent.  Porro si calumnieris (IMGuIE
Ludonicus) Romanum Pontificem quod cesserit; calumnia-
ripoteris, ( Samuel, quod spreio saule, quem ipse onxerat,
Dauid in recem oncere non renuerit, _c. Fi si quae à vestra-
sibus Pontifices Romani pertulerunt, perseruteris, profecto inue-
nies, unde illos iuste non valeas redareuere. V erum haec illi, quae
extrinsecus acebantur facile paruipenderunt, nist Co intrinsecus.
quae per diuersashaereses perimere conantium molimina depre-
henderunt. Vnde meriio Apostatis desertis adhaeserunt cenii
adhaerenti Deo, E8 ipsius regni fructus facienti. HNCGuC, à
recta fidei sencentia aberrantes licet (Traecorum
Cxelares Fcclesia Romana Catim prolcripsit, vel
deleruit; Ted modo libertace litterarum, modoL c-
sationum auctoritate, modo publicis Synodorum
consressionibus aberrore illos deterrere, e ad ve
ritatem allicere Cuduit annos perpetuos quinque.
ex septuaginta. Italia veropopulos tum primum
defectionem parantes, quoad licuit, in otticio con-
tinuic; tandem Corcgorius II. rbi Leonis Aususti
Tenlic

## Folio 163 — 1814916733:0181
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000181.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Diserratio ITistorica.
Tensit pertinaciam, ec exercitatam impietatem, R0.
manum Senatum, Italiamque lacramento liberauit.
Gregorii factum, quod hodie Catholicae Adei de-
Tertores adeo detestantur. lumma cum eius laude
Lhcophanes homoCrracus, idemque lanctus nar- uin chron.
PaUIE. FengestOS o naviceoS, nei drosoninos arne, n Ai EVroI nosvBaje ourdeorDE
norco, nei dea osaneur anisno Dcuur  rania, ni ravra ra aleca me
_ HOKINNS, ngI CKKNNOIASInS aNOnS AEorrOS, na) ns avror BaoInciaE.
Crecorius Sanctissimus, Co Apostolicus vir, Petri Coryphaei
consesor, verbo Eo opere illustris. Romae. Italiae, ac totius Oc-
cidenus ordines cum Cmules, rum Ecclestasticos à Leonis obe-
dientia, imperioque abduxit. Duod vero, inde a L COnC cranstere
Tlaurico, Imperatores Orientis inimicitias Ponti
fcibus denunciarint, apertoque odio in coslanic-
rint, iis licteris, quas ad Basilium Mlacedonem de-
dit Ludonicus Augultus signitieat, eiusque reite.
Stimoniis plenas esse Crraecorum hiltorias altirmat.
Leo Ilauricus illas iactare minas sOlebat: Anosonco er pes.
un, nad 25 aji DEEs min cinora nataxUco, aMa n) Fenzoecor tor Cxo a ee
sectuoor aranouioco. Romam mittam, Es imaginem sancti Petri in epist.
confrincam; sed e) Grecorium illic Pontificem in vinculis ad
Orez. 110
ducicurabo. Curauit quidem, ve Theophanes in- in chrons
HUIIE, eE Analtalius pluribus expoluit; led cum. in vic.
res illi haud e sententia luccessillet, in Pontificem
armatam clallem instruxit, quam Grregorius Ca
cholicorum Icalix populorum armis tretus plane
Creg. 120
contempl. Scis, InquIE. Romam, imperium ruum vb ad Eeon.
Z
ciset
IL. caula
di Lme.
Ores. TL.
Imb.

## Folio 164 — 1814916733:0182
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000182.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
264 De Lateranensibus parieinis restituris.
cisci non posse, nisi forte solam Vrbem propter adiacens illi ma-
re, E5 nauieia; sed si ad quatuor, (t) viginti stadia Roma fue-
rit eeressus Papa, nihil mas minas exrimescit. Ouod nOn
de Cameteriorum latebris (rt docti riri opinan
tur) Gregorius dixit, sed de Bencuentani Ducis
praesidio, de quo in epistola meminit, quam act C a-
rolum Martellum dedit; e in hac ipla ad L eonem
declarat; Ad quamor, inquie, Eor vieinti stadia secedet in
recionem Campaniae Komanus Pontifex; tum un vade, ventos
persequere. Sed quid de aliis Pontificibus dico Cum
LeoneTII. non ne Nicephorus Imperator Patriar-
cha Constantinopolicano amicitiam interdixit, ne
re ad cundem, vEThcoptranes aic, Ziroctuos de sua
fide, ac religione daret epistolas Ouid Auguctos
relisionis desertores commemoroTonneLcoTII.
Conera sceleratorum coniurationem Trenae pientil.
sima alioqui Imperatricis opem implorauit, nec
obtinuit. quod nili Ciraeci ipsi narrarent, vix de
tam pia temina crederemus:
O Si onparas er geaon ravra in Baornict,
Eomoveius  roxur ex ravms incrdous,
Es iguco nurra para rvisuvos, nei coegrrr,
Rai geaer,  nezouvor, 6Dpcor eis  Scoz,
Kai rarlazodor drogres, coegd r Kaponco.
Tum ille re tota mox C. onstantinopoli nunciata, opem sibi ferri
Postulat. Dbi frustra se omnia moliri, Es acere animadueriit,
C8 in aqua (cert prouerbio dicitur) litteras exarare; ab omni
Patre
Const. Ma
nais. in
irora

## Folio 165 — 1814916733:0183
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000183.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
Disseriatio ITistorica.
165
parte re desperata, ad Carolum confurit. Nec quicquam
protuit quod paulo ante lrena, ac Constantino fI-
lio, Caroli erga Romanam Eccleham muniticen.
tix, et atque pictatis exemplum Adrianus Ponti
Tex propoluerat. Filius, inquIE, Co spiritualis compa-a in exisi.
act ebseo
ter noster Dominus Carolus Rex Prancorum, et) Loncobardo
rum, ac Parricius Romanorum nostris obtemperans monitis;
atque adimplens in omnibus voluntates, omnis TTesperiae, Oc
cidua que partis barbaras nationes sub suis prosternens concul
canis pedibus, omnipotentatum illarum domans; Es suo subij
ciens reeno adunauit. Pnde per sua laboriosa certamina eidem
Dei Apostoli Ecclesiae ob nimium amorem plura dona perpe
ruo obtulit possidenda, tam prouincias, quam ciuitates, seu ca
Ara E0 caetera terrutoria, immo et) Patrimonta, quae à perfida
Loncobaraorum cente detinebantur, brachio forri eidem Det
Apostoto restituit, cuius co ivre esse dienoscebantur. Sed Eg
aurum, atque argenium quosidie pro luminariorum concinna-
tione, seu alimoniis pauperum non desinit offerendo; quatenus
eius Recalis memoria non derelinquatur in saculum saeculi.
Elac adco nihil Trenem permouerunt; ve paulo
polt Theodotum Lonsobardorum Regem, qui;
autore . Theophane, catholica pictare delerta, adoin ctroni
Leonem lauricum Byrantium contugerat, in Ita.
liam remilerie contra Carolum Ecclelia Romana
Detentorem. Tura denique Rccleliae Romana CUM MI. caur
eranstere;
Cacra, tum civilia, qua Imperatores occupatsene, di impe-
C in exist.
a Constantmo, e Trene Adrianus L. repetiit. Sicut at cosat
ant

## Folio 166 — 1814916733:0184
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000184.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
166 De Lateramensibus parietinis restituris
antiquitus, inquit, ab Orthodoxis Imperacoribus, seu à caete
ris Christianis fidelibus oblata, atque concessa sunt patrimonia
beari Perri Apostolorum Principis fautoris vestri, in intecrum
nobis restituere dienemini pro luminariorum concinnarionibus
eidem Dei Ecclesiae, atque alimonis pauperum. Immo et) con-
secrationes Archiepiscoporum, seu P piscoporum, sicut olitanae
constat trachrio, nostrae Diaecesis existentes penims canonice
sanctae Romanae nostrae restimantur Ecclesiae. Nam cum
omnia Patriarcha Constantinopolitani caula vet.
lene Orientis Calares, nihil praetermittebant, quod
ad eius amplificandam dignitatem facere videre.
tur; veque cidem, cui nulla pridem, vel exigur
pronincia fuerat, Diccesis esset quam amplissima,
ditioni eius adiungendum curarunt quid quid ex
finitimis Romanorum Pontificum prouincijs de-
traxissent. Principio quidem vicinas ademerune
Thracia orbes olim in albo Diaecelis Romana de-
Scriptas, deinde Tneltalia, tum Peloponnel, po.
Rca Illyrici, demum Sicilia, de Calabriae; de qui-
bus alibi disputamus. Censum autem, gui in an-
nos lingulos Fcclesiae Romana ab Imperatoribus
antiquitus pendebatur, in Calarianum arariuim
interre Leo Tlauricus Tconomachorum anteligna-
ain ctron. AIIS, VETheophanes ait, netas non habuit. n Ncgo.
ua na Eiperia Ed agicor, nas KoeuPaicor droson cor  er rn pCOBVTa peon uco-
ircor raS CKNAnOIIS EKHCMa) ExTEX Suua revoi rNarra yh rS Suvoics Xela 
deds vegoirazes. Appellata Parrimonia sanctorum Principum
Aposio.

## Folio 167 — 1814916733:0185
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000185.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Disserratio FLisiorica.
Apostolorum, qui apud veterem Romam in veneratione sunt.
illorum E cclesus iam olim persolui soluta auri talenta tria, et se
mis arario publico solui iussit. Ouod scelustale fuit, VE
non liberalitate maiorum luorum, e beneticentia
Romanam Fccleham priuarit, sed nominibustrau
darit, debitaque pecunia. Nequeenimmunificen.
tiae, Vel scipis nomine, quam eleemosinam dicunt, Ca
Decunia Tumma Pontificibus ex erario publico
crogabatur. Ftenim Adrianus Patrimoniinomi.
ne illam repetit, Thcophanes vero, vt d largitio.
ne co magis distinguat, Romano vocabulo notat,
quo in rationibus ararii, ac tabulis Imperatorum
cenlebatur, e omnium vlun atque consentu vocaba
TUIX Ta REgouIA PATRIMONTA. Duis deinde benigna, et
Vleroneae larsitatis lummam decernat, vel qualita.
tem imperet, vel tempus constituat: At Impera-
tores Orientis singulis annis. Talenta tria e lemis,
auri, non argenti, non aris numerare Pontificibus
tenebantur. LenebantUE inGuaI; Quis enIIn PTO
Sipe, quam beneticii loco accipit, s arbitrio quo
datur, eodem negetur, largitori minas intentet.
Adrianus vero Pontilex Constantinum Imperato.
rem repetundarum lese teneri attirmat, cidem que
non reddenti Parrimonia, prolcriptionem intermi
nat.  De Patrimonis, inquit, iterum increpantes C. onstan-= in epist.
ad Car. M
tinum Rueuscum commonemus, vt si noluerit ea sanctae nostra
Romana L. Cole sia rescitere, haereticum eum prohuiusmodi er-
roris
16.

## Folio 168 — 1814916733:0186
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000186.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
168 De Lateranensibus parietinis restimuis
roris perseuerantia esse decernemus. Sed cuiutmodi haec
Fuerint Patrimonia, nemo lane dubitabit, qui ho-
dieque Parrimonium beati Petri in Thuscia veteri mo-
re appellari nouerit, re ec alia complura in Pon-
tificum Romanorum centu numerata Ludonicus
Pius. Otto Maonus Imperatores ex vlu antiquis
FIIO nUnCUPaVCrUnt Parrimonium Bencuentanum. Pa-
trimonium Salernicanum, Parrimonium capoluanum, Pa-
trimonium C alabriae superioris, E8 inferioris. Parrimonium;
lib. 6.
siciliae. e Paulus Diaconus Parrimonium Eccle-
Tae Romanx in Coccis Alxibus memorat ab Ari
perto Pontificibus resticutum, à Luitprando con-
firmatum. Jux cum inranas ab antiquo Tolui con-
lucuisse dicat Thcophanes, antiquitatem longilsi-
mam, ex pene vltimam Christianorum Caelarum.
indisitare videtur. Juis enim in aliquo antiqui.
tatis gradtu reponat cam aetatem, quae tempusnon
superet, vel laltem exaequet quadringentorum an-
norum Totidem porro sunt anni, ex quo Chri-
cum Augulti colere caperunt ad Leonis Ilaurici
aexilegum peculatum. Patrimonia, porro ab illo
extorta, non Rauenna Exarchatus, non Cilpada-
nx, Franspadanaque Civitates lunt, quae ad R a
uennatem Praefecturam pertinebant; tum quoc
Cdlarianis inde ciectis Pracoribus, Pratectilque
in episba 
cuna. VE Gregorius II. cundem Leonem cerriorem te
cit) Longobardorum Reges censum arariumque
Pap. 10.

## Folio 169 — 1814916733:0187
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000187.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Diserratio Fristorica.
269
sibiauxerant carum rrbium accessionei tum etium
quod post recuperata à C arolo, rectitutaque Pon
tificibus ea oppida; Parrimonia nihilominus à C on.
Pantino, ex lrene Auguctis exesit Adrianus. IlaC
igitur nec Adrianotum, nec poltea successori
bus rexolita NVicolaus I. Septuagelimo poltanno à
Michacle Imperatore repetens (nsillarim nomi-
a in exte.
nat:  Praeterea Calabricanum. inquit. Parrimonium,  ad cunes
Siculum, quaque nosirae Lcclesiae concessa fuerunt, es ea pos
sidendo obunuit, et) disponendo per familiares suos rerere Auduit,
concessionibus reddantur. Dux quidem estcauta quam.
obrem Leo llauricus, cum in Grregorium II. Pon.
tificem exarsit, non alios imperii Lomani popu
lo5, nis Siculos, Calabrolque capite centuit eoeesns:
DaNINES 2S Pirco pret ZImNiaE, r) KanaBelaS SRCE exedum. P ributum,
InquitPheophanes imposuit in capira verriae parris popu-in Chrons
lorum sicilia, acque Calabria. Iea enim ECcle(IX RO.
mana Patrimonia, qua nondum in L ongobardo.
rum poteltatem venissent, sed iple in lua teneret.
vexare libuit, vbi iplum non licuit vlcisci Pontifi
cem protui animilententia. Trianamq. Lhcopha-
nes enumerat, qua impius relisionis perduellis in
Gregorium molitus est, armatam clallem, capitatio:
nemhranc, ex detractionem tributorum, quae olim
Caelares Komanis Pontificibus pendebant prova-
trimoniis in veraque Calabria, atque Sicilia; T alenia
nimirum cria, e semis, hoc es (Ve Talentorum calcu
lum

## Folio 170 — 1814916733:0188
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000188.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
770
De Lateramen sibus parietinis restitutis
aita. in lurr subdlucit Theophanes) libras auri tercentum
Nicephoro
guinquarima, qua, ad nostram rationem, confi-
ciunt lummam triginta quinque millium aurco-
rum in annostinsulos. Ilac quidem pro illis; pro
aliis autem Patrimoniis diverlos mumcravere cen-
Fus Imperatores Orientis. NNumerauere autem per
Pralides Prouinciarum, ve ex Mtagni Gregorii
existolis incellisitur. Ludouicus vero Pius inter
. Caetera qua Pontificibus resticuit. Nec non, inquit,
Eo censum, Co pensiones quae annuarim in palarium Recis L On-
cobardorum inferri Colebant; quas nimirum Lxarchi,
Praefectique Prouinciarum Imperatoris nomine
Romana Coluebant Eccleliae. Ilis amplissimistri-
butis, ac censibus ad eam Ctatim opulentiam vene-
rant Romana Diacelis rcclelix, quam L iberius
Pontitex coram Constantio Constantini Nlaoni f
lio contra Epitectum Cencumcellentem Lixiscopum
magnificencissime protessus est. Nam ille, ve aCon
cilio, quod Liberius Alexandrix pro Athanasii
ciula cogendum altirmabat, cundem deterreret.
invito Constantio Imperatore, aiebat (quem lo-
cum Christophortonus parum alsecutus videtur)
ex publicohaud concellum iri copiam commeatus.
Neganit Liberius Imperatoris opc, atque divitiis
indigere Cc, Ve Eccleharum lux Diacelis Epilco.
pos terra, marique lustentaret, ex Alexandrix lo-
2. . 2. (pIIBS CXPOMCHEt. Ourerias ix ru enuoinnannae supovio spoure. aires
CxNAN.
 a 63.
CTheode

## Folio 171 — 1814916733:0189
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000189.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Dissertatio FTistorica.
2
exvanias ingrai aor, nay epar s da Néans se la d rou cavrcor 6onno
Ad Fcclesiasticas, inquIE, res perficiendas nulla publicorum
Veredariorum necessitas est; nam saris facultarum habent PC-
clesiae, et vel ad transmarinas oras suos Episcopos praeterue
hant. Sedalius erit de his disputandi locusi id enim
tantum hic dicere volui, P’atrimonia Lcclelia Ro.
mana, quae teste Theophane, in luam rem Conuer.
terat Leo Tlauricus, d Pontificibus tuo, bonoque
ture olim exacta, illaque occupantes lacris inter-
dictos, imperioque ab ijdem spoliatostuisse. Con-
tra vero, ad supremam Christiana Rcipublica di-
onitatem Carolum Magnum cuectum, quod alias
prouincias fuis armis vindicatas, et cas, quae Patri-
moniorum nomine cenlebantur, exceptis quae in
Sicilia, atque Calabrix Prouinciis essent, Pontifici-
bus reddiderit. Ad qua recuperanda licet iple
iam pene castra moueret, luaderetque id LeoIII.
Lamen vir sanctilsimus iurium Ecclesia tua iactu-
ram pacipocius habuit; quam vilam Imperii in
Oriente bene constituendi operam praetermittere.
tantum abest, ve odio, aut tauore Carolum Augu-
cum consalutandum curauerit. Nam Carolus,
VE Ihcophanes CA aUtOr, Brandcis n Ziventas SoNCO Dg in Chron.
ZadE, uco BAndn, ra pamer Fieuon B∞nncis p 15aG 287 a red 670VX
reoro. classem contra Siciliam ducere cocitans, tamen ab eo con-
silio discessit, nuptia sque lrenae perit per Leratos, quos eam ob
rem sequenti anno ad illam destinauit. EF PaWtO POCt: e du-
ca

## Folio 172 — 1814916733:0190
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000190.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 20 lines, status machine
272 De Lateran. pariet. restit. Dissert. TTistorica.
rar si drosaxErrS _ RapSAE, rad rS munu AtorrOS droxeo eo e tur Fieur
ajrspo Cdura avrir rES KapENC s uor, no) erco  eca, v avee.
Aduenerunt, inquie, missi à Carolo; et) Leone Pontifice Le-
cari ad Trenem, qui eam cum C arolo innei aCarrimonio pete-
bant, vi Orientis, (8 Occidentis Respublicae onirentur. Sed
Leonis, et Caroli consilium impeditum, aic, peni-
tusque abiectum artibus Retii Funuchi, qui Leo
nifratri ambiebat Imperium. Ouamobrem de Si
culo Patrimonio, quod neque tum à C arolo, neque
Poltea i uccessoribus recuperatum est, illud Otto-
nisMaonibene convenit, vbi destinat EcCleCA RO.
mana Patrimonium Sicilix, Si Deus, inquit, nostris
illua tradiderit manibus. Ob haec igitur adempea Pa-
trimonia, hostilemque animum, ec harelis notam,
quos Adrianus I. ab Ecclesia communione sub.
mouere constituerat Imperatores Orientis, hos
Leo luccessor iure, ac merito spoliauit Imperio.
T
NDEX

## Folio  -  — 1814916733:0191
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000191.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
LV M.
Albinus Flaceus.
Doriennensi5. pag. 83
Adrianus Papa l. 6.
144. 148. 154.
165, 266. 167
Acatbias.
+3C
Agatho P apa. 212
Acobardus Lugdune.
sis.
Aiphonsus Ciacconus.
Ambrosius.
Angelus Massarellus.
159. 160
47. 49,76. 133
8. 14. 6+
65. 77
8. 42
Annales Francorum. 76. 77. 83. 92.
243, 157. 158. 159
Anastassus Bibliothecarius. 3. 8. 9. IX.
12, F4. 16, T7. 79. 21. 22,23. 27.280
30. 3T. 32.33,34,35. 40, 42. 44.45.
47. 48, 53. 75.76.77,81,82,92. 109.
172, 118, FT9,Y26, 237. 134,163
Anonymus.
Aristoteles.
Athenaeus.
Rurhor Anciquitaium CP.
Autor Appendicis ad Cres. Tur.
Autor Poeta.
Autor vita Chrysostomi.
Autor vitae Innocentii TII.
127
64
126
20
147
76. X23, T24
53
24.34
Benedictus Polirieus. 27. 23. 27. 120
Caesar Baronius. 14. 6F. ITL. 145. 158
Carolus Magnus. 7. 95. 95. 98.99. T13.
242, 144. T48, 156, 258
Censius Camerarius. 27. 23,24. 26.
34. 208
Cbristinus, siue Christianus.
Claudius Rangolius.
Clemens Alexandrinus.
Concilium Lateranense.
Constantinus Manasses.
Constantinus Porphyrogen.
Caroli Calui Capitulare.
Cassodorus.
amasus Papa.
85
y
60
29
74. 264
113
Dionyssus Areopagita.
Dirmarus.
Feinhareus. 6. 7. 49, 103, T2F. 123
234, 158
Frmoldus Nicellus.
Fusebius Caesariensis.
Fabius Duintilianus.
Franciscus Lunius. 90. X28. 137. 14 a
244, 158
Georeius Curopalates.
Cregorius L.
Gregorius 11.
Gregorius TTI.
Crecorius Nessenus.
Orecorius Furonensis.
Hericus Monachus.
Lacobus Gretserus.
Tacobus Stephaneseus.
Tenatius Marryr.
ingobertus.
Innocentius Maronianus.
Joachimus Camerarius.
Loannes Christophorsonus
Loannes Curopalates.
I. Dartes.
Joannes Diaconus.
Loannes Zonaras.
Lornandes.
Lalius Pasqualinus.
Libri Riruales antiqui.
Ludouicus lunior Imperator.
140, 16L. 162
Ludonicus Pius Imp.
Luitprandus Cremonensis.
Marcus V velserus.
Marguardus Freherius.
MatthausV vestmonasteriensis.
135
Melehior Coldastus. 82. 83. 84. 90, 940
99. 242. 144. 248, 156
205. 149 Methodius Martyr.
92. 97. 100. 204 Nicephorus CP.
170 Nicolans L.
65, 73, 91,92, 169
803. 164, 168
6. 254
a
75. 1390
113..
70, 122
221, 122
64
18. 92
169
Ll1co

## Folio  -  — 1814916733:0192
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000192.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
Nicolaus TTI.
Index Autorum.
102 Stephanus IV.
Onuphrius Panuinius. 12. 28. 29. 30. Suetonius.
35. 43
Origenes.
Paulinus Nolanus.
65
18. 4F
Paulus Diaconus. 92. 92, T22, 253. 168
Paulus T.
95. 143. 148. 154
Philippus Mornaeus. 48. 50. 82. 84, 158
Plutarebus.
Procopius.
126
77. 90, 130
Pseudo synodus sub Adriano L. 82. 83. 84
Regulae Monachorum.
Rerum libri.
Robertus Bellarminus.
Romualdus Salernitanus.
Rufinus Aquilegiensis.
Seruius.
Sigeberius.
Sophronius.
70
69. 245
SF
233
Sugerius.
Suidas.
Parasius Patriarcha CP.
Terrullianus.
Theodoretus.
Theodoricus Niemus.
Theodorus Studita.
Theophanes. 18. 48. 52. 73, 92. 105.
209. 112, 126, 261, 263, 164, 166.
169, T7F.
Frebellius.
Furpinus.
Valerius Maximus.
Venantius Forlunatus.
Victor
128 Vietor Tunnensis.
18 Virruuius.
Stephanus III. 79.96, 107. 248. 150. Zosimus.
34
243, 248, 25L
23, 227, 12G
ADEX

## Folio  -  — 1814916733:0193
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000193.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
a 
Adoprandiricus in Bapril.
AnO.
Adopeandi rirus per capillos.
Adoorari a Poncificibus Romanis qui lo.
lebane.
Adopcatio Aliorum per arma.
Adorare quid siE.
Adoracio Imperaroris.
Adrianus I. ad opcat filium C aroli M. Y5
Adrianus L. Caroli Pacer.
99
Adrianus I. gloriatur comparre C arolo
Magno.
Adriani l. Monooramma.
254
13
AdriaiesI. an concelsie C arolo ordina-
eiones Episcoporum.
8
Rectiticia a L cone IIL. reparatA. 3. COM.
Cructa.
4. 5.
Redilium Leuicarum Collesium. 107.
108.
AIbinus proresticuendo L. Cone agic cum
Caroto MaONO.
a
Ambrolius Maximi Imperacoris olculum
respeie.
7
Anactalii Bibliorhecarii orario saepe am
bigua.
4
Anseberrus Lesatus pro contirmatione
Parriciarus CaroliMaeni.
c
Anciquariorum opiniones de Lareranen.
Sibus pariceinis.
3
Apostolinunquam planerari. 59, 60. 65
Aplides Basilicarum.
2.7
ApsiS es Camera quo differane Anacta.
110.
ApCdes Fricliniorum.
1Z
18, 29
Aquisoramenis Basilica C aroli Magri. 6
Aquilor ani superest muliuum C aroli Ma
BMI.
Arecha Saracenus Imperator honoa
rius.
Aripercus resticuie Parrimonia Eccleliae
Romanx.
1
Aula Leoniana est Triclinium Leonis
AV TOn cqreoe.
Aucoritas creandi Imperatores in Lccle
Aa Romana.
84.85,86,87. 88
D AIneum Laceranense.
DBaonds quid Gracis.
Baor NEcos nomen cur frequentius vlurpa-
rune Chrictiani.
Balelica quid.
BaGlicarum apsides.
Balilica Aquisgrani à C arolo Magnoxdi
tcata.
Basilica quid Christianis autoribus.
Balilica de Ecclena.
in Basilica Tulia imagines Impo
Basilicae ad ius dicendum.
Basilica Laceranensis a Leonc III. repa-
raca. 3. S. PErrI. S. P auli. ibid. S. Ma-
rixe ad l’ixsepe.
ibidem
Basilicae Parriarchii LaceranenAs. 26
Balilicam S. Pecri Carolus Maenus insi
Snicer coluit.
Baliliea de Triclinii eadem contorma
Behitacius rul. coronam addic Poneif
Bulgarorum ises dieti Impp. 130. ve.
i MVeratoria veunEuI.
ibido
ubica quid.
t
E1D
Basilica Friclinium dicieur.
2
27, 18
Cum cIaIa.
Bonoriae CaroliMaeni Ecclelia
2E
optandi Alium Ecclesia
Lomanae Formula. 15
15
96
Acumina, quid apud Anacatium.
Caela

## Folio  -  — 1814916733:0194
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000194.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 123 lines, status machine
Index Rerum.
Caelares prius Alii Fccleliae Hom. decla-
rari quam ImpeTATOTES.
Ealariana salea.
155
12
Caelaris Baronii opinio de Leonis Nomil.
mace.
Exlarum corona qualis.
TTY
12G
Calabri ee Siculi in Parrimonio Ecclesixe
Romana.
269
Camera ee ApIS quo differane Anacta-
(10.
12
Canonum collectio Leonis III. 116. 177
CaroliMasni corona. 126, T27. Facies.
F2T. Barba. F22. Falcix cruralCS. 126.
FOrma. L20. 12L. Statura, Sceprrum.
ibidem.
CaroliMagni epicedium. FF4.
Caroli M. tilium ad oprac Adrianus I. 154
Caroli M. Imperatoris inaugurandi cere-
monix. 73. Vnctio.
ibid. 740
CaroliMaeni de lrenae marrimonium ir-
ritum.
172
Caroli Magni pacta cum Adriano T. 98
CaroliMagni pacta cum L coneIII. 99
CaroliMaoni Parriciacus qualis. 96.99
Caroli Magni Patriciarus de Imperii ca-
demracio.
Caroli Magni Cacraxdificia.
142
C
Caroli Magni ctudium in Ecclesiis aedifi.
candis.
Caroli Magni veltis patria.
Caroli Maoni vexillum.
C
22
13C
de Caroliin Vrbe dominio unde orra opi-
nio.
149
Carolo Magno claves de vexillum cur
mitrie Leo.
145, 246
Carolo M. Imperatori acclamatur. 77
Carolo M. L eo III. Catuic imagines. 9.
Cur.
TI
Carolo non lune concestae ordinationes
Episcoporum.
8
Carolum Magnum Imperarorem unctum
nesac Hansolius.
Carolus Magnus adoptari pecie à Leo-
ne III.
96.99
Gloriarur.
Carolus Magnus an Constantini N. C0.
rona donatus (IC.
Carolus Maonus Constancinum M. InK
Tatuso
CaroluS M. D. N. cur inseribieur.
105
Carolus M. Ecclelixe Rom. Defenlor de-
UOTUS, CUF.
Carolus M. FCclelam S. Perri insioniter
coluie.
Carolus Magnus AdelitareM PAPX PTOL.
TCTUT.
144
Carolus Magnus Alius adopriuus Ste.
phani III.
Carolus Maenus Alius Eccle six Romanae
cur dicitur. 95. 96. Cur Ailius adopri-
UuS0
ibid.
Carolus Magnus Imperatoris nomen ali.
quando respuit.
133, 234, 135
Carolus Maonus nullum ius habuiein
rectitatione Leonis.
81,82
Carolus Magnus pecie Parriciatum à Ro-
mano lontit.
14Z
Carolus Magnus Parricius Rom. hoc est
Defensor.
9.
3
Carolus M. cur dictus Parricius ROM. 93
Carolus Maenus peric contirmarionem.
Pacriciacus.
Carolus Magnus quando depoluic Parri.
cii nomen.
Carolus M. Romae nihil aedilicauie
Carolus Magnus ROmXPatCI. X13. IE4
Carolus M. Siciliam EceleSX ROM, rECU.
perare Audet.
172
Carolus M. in celtameneo de Imperii luc-
cestione egit.
158
Carolus M. rectamentum ad Leonem III.
cur mictie.
158. 159
Carolus M. pecit a L cone III. contirma-
tionem rectamenti.
158. 159
Carolus Marrellus detentionem Ecclesie
Rom. Tuscipic.
146. 147
Carolus Adesauus Rex Patricius Roma-
norum poltremus.
Carolus Magnus comparre Adriano l. Caca Barbara, quid.
102
Catd.

## Folio  -  — 1814916733:0195
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000195.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
Caca Calla, quid.
Index Rerum.
5
Caulae eransferendi Imperii eres. 167
Caulae in Triclinio Leonis actitatx. 27
Causia Macedonum.
126
Centus ab Imperacoribus Eccleriae RO-
manx Tolurus.
169, 170
Census Eccleixe Romanae lublari. 166
Chricti et Ponciticum monogrammata.
24.
Claues Carolo missae quae FuerinE. 145.
246. 247.
Clauis Perri smplez, gemina, criplex.
85. 86,87. 88.
Claues Poncificibus Romanis tribuex.
6T, 62.
Clauiscriplex quid Signiticer. 138, 139
Clodoneus an Pontitici misIE COrOnam.
128.
Clodoueus Imperator honorarius. +29
Canobium LConis TII.
Concha quid.
28
Concilia LaceranenHa vbi celebrara. 29
Consictorii locus.
2
Constancini Magni corona qualis. 127
Constancini M. Imperatoris im ag0. 63
Constantinus Maonus an inter lanctos.
66. 67.
Constantino Maono cur quadratum insI-
enecributum.
60
Constantinus Manasses confutatur. 74
Conuiuia publica certis festivitatibus. 20
Conuiuia ab Fcclesiis submora.
Corona C onstancini Magni.
Corona Imperatorum qualis.
20
Coronx Regum pendulae ad Aram S. PC.
tri.
128
Crux aurea d Carolo Magno Leoni III.
donaca.
Cubitorium Triclinii.
Deolcutar, a adorare idem.
Beolculandi peraere tuls ussss
Celeta et Basilica.
 Eccea S. Andreae a Lcone III. se-
Lcclelia So. Nerei d Achillei alia est ab
ea, IH qua Cregorius Magnus concio-
natus CH.
22
Fcclesia Pancti Perri a Leone III. XeMIH-
caca. 5. Sanctorum Nerei, de Achil.
lei. ibid. S. Sulannae.
5. 10, TI
Ecclesia Romana symbolo Perri signifi.
Cata.
Fcclelia Romanae amplissimi redieus.
170.
Eccleliasticorum praelacio.
Flectio Ponciticis, ee Resticurio eodem
ritu celebratur.
Eligendi Ponciticis ius nullum habuie
C aroluS M.
Episcoporum examen.
Fnsanor zor Triclinium.
82.83, 64
Fucharicus filius per arma Justini-
in Exemplis Anactasio quid sIC.
Diadema orbicurale speracorum. 73
Liperetorum dimaginuls paritas. 41
108
Domnni NNouhguldicuntur.
Deminus Noltu,
Dominium cemporale Pontit. Romani.
18
227
F29
95,96,98.
Ftentores Deuoriqui.
109, 1120
Daraca.
Ilii per arma.
 Filii per arma cur adoptabaneur,
Detentor Chuctus Calctus cui.
97.99.
Ltorela Catbi mapni Ecclelia.
Francilcus C ard. Barberinus Laceranen.
ae o Oud dlligentia. 1bId. 43. 56.
S. Cstemenlade LCclenalticis an-
les parierinas rectaurat. 2. Quo consi.
ciquitatibus.
FiP

## Folio  -  — 1814916733:0196
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000196.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
Index Rerum.
Francilci lunii opinio de Translarione.
Imperii.
Franciscus lunius confuratur. 90. ee dein-
CCp5, 128. 237. de dcinceps.
Francorum Reges Alii adopciui Ecclestae
Romanae.
Francorum Reges D. N.
15
105
Francorum Regum iuS PatrOnatuS In F. C.
cletia S. Perronillae.
154
Francorum Regum liberi adoptari à Pon
rinicibus.
15
Francorum Recibus Claues Confessionis
S. Pecri datxe.
2 Allorum de Romanorum RegeS Vn-
 gendiritus.
74
Gcographia in Triclinio Papae Cur. 19
Craeci ob violatam relisionem imperio
priuantur.
16I
Gregorius Magnus sibi ponirimagines.
40.
Crecorius II. contemnit minas Leonis
Tlauri.
164
Cregorius TI. Ttaliam à Craecorum deuo.
tione abducit.
163
Cregorius FI. a Theophane laudatus.
163.
Cresorii III. Legationes ad Carolum.
Marreilum.
146. 147
Cregorius IV. pos Leonem cur Tricli-
nium aedificauie.
Cregorii IV. Inscriprio.
Crecorii IV. ciculus D. N.
2F,22
42.43
E
Aererici erutos Leoni oculos fuit-
 IsC negan.
48
Hcrulorum Rex Ailius per arma Theodo.
rici.
ETilari Papae ciculus.
97
TIF, FT2
Cnacii Marryris carmen.
 Imaginum antiquarum cognicio vn-
de perenda.
Imaginum anciquarum exacta dilisen-
106. 107
Imaginum de Diperchorum paritas. 4+
Imagines labrarae Cxlarum.
Imago Paulini Nolani.
Imagines Ponciticum de Principum.
mul.
Imagines sibi Donune Pontifices. 39.40
Imagines Tricliniorum.
Imagines riuorum, de Sanctorum simul
POTEX.
Imperator Occidentis onzaes Graecis. 13F
Imperator Vetentor Eccleliae.
Imperatorem olculandi varii ritus.
Imperatores creandi porectas in Ecclelia
Romana.
84.85, 86.87.88
Imperarores honorarii.
129, 130
Imperacores Orientis occupane iura BC-
clelX ROmane.
166
Imperatores Orienris aperto matre pe-
TUNEPONC. ROm.
Imperatores dicti Sancti.
163. 264
Imperatoribus criburum Regis nomen.
232, 733.
Imperatoris faciem quis deosculetur. 77
imperatoris de Parricii idem luramen-
tum.
Imperatoris de Regis nominum ratio. 13L
Imperatoris lumma dignicas.
Imperatorum Chrictianorum coenae pu-
blicx.
Imperarorum ec Resum coronae diuerti.
145.
126, X27
Imperatorum corona qualis. 126, 127.
129.
Imperatorum diadema orbiculare. 1
Imperatorum ciculi audaces.
eormildae Domus Trictinium. 28 Imperii ee Patriciatus Caroli eadem ra-
o
24
cia.
e:

## Folio  -  — 1814916733:0197
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000197.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
Index Rerum.
Imperii cransferendi caula fuie haeress.
139, 140.
Imperii cranslari caulae.
76L
Imperii cranslari causa à Theophane aNi-
gnata.
16T
Imperii contirmatio à PaPa. 257, 158
Inscriptio aurographus LconisIV. 15
Insione quadracum quid denoret. 43
Insione quadrarum viuis ac mortuis x-
que rribuitur.
43
Toannes ArchiepilCopuS RavenNX. 27
Joannis Chryloctomi von.
Toannes VII. Sibi poluielmagines.
5
4c
Toannis Carsixe Card. Millini Christiana
munificentia.
23
Toannes Zonaras Fala redarouirur. 50
Trenc Augusta negat auxilia Leoni III.
264
Junii e Goldasti opiniones de Parricio
Romanorum.
dc
Tura Fcclelix Rom. occupata ab Impera-
toribus Orientis.
Turamentum Patriciorum.
165
248
Turamenei Parricioru Formula. 152, 156
Turamentum idem est Patricii Romani e
Imperatoris.
Turamentum Aliorum per arma.
15
Jus eligendi Poncifices nullu habuit C a-
rolus Maonus.
82, 83. 64
Justini Imperacoris Triclinium aureum.
Justinianus Imperator caenas publicas su.
Aulic.
18
Relii Pasqualini opinio de Leonis
R nomisinace,
EIF
Laceranensia Concilia vbi celebrata. 29
Lacerani hodierna facies.
Larorum Reges imperatorum veste veun.
TUI.
Legationes duxe de Parriciatu.
245
Leonis Ilauri minae in PontiF. ROm. 2C3
Leo PapaIII. D. N.
106. 223
Leo quae aedificia reparaverie.
Oux ipse construxerit. 4. 5. IV. TL
Leolibi, de Carolo stacuir lmagines.
Leonis Collectio Canonum. 126, 117
Leonis epicedium.
Leoni an cruri sinc oculi. 47. 48. 45
50. 5F
Leoni cur eruri sint oculi.
cur praecilalinoua.
LCo pinerdeanos.
Termocinator dictus.
Leo cur mietir Carolo Maxi Cla
vexillum.
Leonismodectia.
Leonis monogrammata.
Nomilma.
Leonis de Oriencali Imperio consticleit
doctudium.
Leo Romae Pater.
Leonislancticas.
Signum.
Leo cum tribus paribus sepuleus.
Leonis Triclinium quando absolut
219. 120
Leonis Triclinii descripeio.
Leo III. non IV. adificat FCcleMaM 530
Nerei de Achillei.
Leonis IV. inscripeio eius manu.
LeoIV. incaurauie Triclinium Lconis III.
3. 16. 23
Leo IV. libi, de Lochario ponirimagi.
HCS.
Leuicarum Aedilium C ollegium. 107.
108
Liberii Papae de censu Eceletxe Rom. cC.
cimonium.
170
Liceris de Loris dictinaxe vectes. 54. 80
Longobardi nunquam Roma pociri (unE.
104
Ludonicus Pius perit a Pont. Rom. Con.
Armarionem electi à se successoris in
Imperio.
M
 Acrona Pacriarchi) Laceranen, 30
L Macrona magniudo.
31.32
MaCrO.
S_
M.
5
+1O. L

## Folio  -  — 1814916733:0198
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000198.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
Macrona à Solario diuersa.
Index Rerum.
Macronam non aedificauie L CoTII.
Macrona à Leone III. restaurata.
30
L
Macronae, de Triclinii Leonis dictinctio.
32
Marcus Velserus Mutiuum Leonis III.
excepit.
70. 7I
Melchior Coldactus confutatur. 82. 90.
de deinceps.
Monogrammara Pontiticum.
99. 100
23. 24
Musiua Adriani I. Toannis IV. FIonorii I.
Felicis IV. Simplicii, Leonis I. Six-
Ei III.
38
Musiuum Caroli Magni Aquisorani. 38
Muliuinatura.
Musiuum pictura dictum.
Muliua Romae anriguissima.
3
Mutiuum FTriclinii est Lconis III. 37. 42
Mutiuum Triclinii incendiis labetacta-
Fum.
PTScephorus Imperator intensus RO.
Ll  manis Ponciticibus.
164
Nicolaus P. reperit iura Ecclesiae Romae.
12
Nicolai I. monooramma.
Nicolai III. Consticurio de Parriciatu.
202
Nomina Pontificum in sedificiis.
Holocomia c Zenodochiis.
Nolocomium Leonis TII.
13
Nuptrius Panuinius contueatur.
28, 29. 30. 31
Opiniones aliorum de Lateranensibus
pariecinis.
Oracorium Leonis III. in Parriarchio 5
Ordinariones Epilcoporum Carolo con-
Cersae nonTuNE.
8
Octiensis Epilcopus cur Palliovritur. SF.
D Allia de corpore S. Petri.
 DeSedeS. Perri.
l’allii cignificario.
Pallii deferendi, de concedendi poreltas.
8I
Pallium Perro criburum.
Palmarum distriburio in Triclinio
nis.
Panecariae.
Paracellarium Laceranense.
Paschalis I. monogramma.
Parriarchx C P. dicecelS quomoc
cta.
Patriarchii LaceranenAis Basilicae.
Veltiarium. Reliquiarium.
ult
Patriarchii Laceraneri. Colarium. 30. 31
Maciona.
Parriciacus Romanorum aucor Pontitex
Romanus.
242. 242
Pacriciacus de Imperii cranctati idem au-
TOi.
Parriciatus confirmario à Papa.
Pacriciacus aboleri, de contirmari quomo-
do dicieur.
Parriciarus Romanus cur ademprus Regi-
bus ee Imperacoribus.
102, T03
Patriciacus, Consulatus, Resimen Vrbis.
147
Parriciorum dignitas quae
PAFTICIORUI IUTAIENEUIM.
Pacriciorum iurandi formula.
Pacriciorum Praefectoriorum ambitio. 92
Pacricii Romanorum porestas.
Vectis.
103, 125. 126
Pacricii Rom. Adelitarem Papae protire.
bantur.
Parricii de Imperatoris idem iuramen-
tum.
Parricii ee Imperatoris ditterentia.
set
Parricii nomen quando Carolus depo-
CUIE.
Parricii Praefectorii.
OrToniS IL. LMP. MOMUMEnEu. 87.88 Patricii Pralentales.
24
ibid.
10Id.
LO0

## Folio  -  — 1814916733:0199
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000199.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
Patricii de Exarchi iidem.
Praelides e Praelecti.
Index Rerum.
93 Pipini filiam ad opeat Paulus I.
Parricios Romanorum pro arbitrio Ponti-
ACESCTCATUNE. 1OL, 102,203, TT5.
+76
Pacricius Romanorum, idest Defenlor.
94. 95. 99. 100
Parricius Romanorum Alius adoptiuus
Papae, non Senatus Romani. 142, T43
Parricius Romanorum, Senator, Capita-
neus, Rector.
Parriciusnon est ReX.
103
90. 93
Patricius Rom. minor Rege Lonsobardo.
rum.
100. TOr
Patricius à Caelare, non a Patricio crea-
TUI.
Pacrimonia Ecclelix Romanx. 167, 268.
169
Patrimonia Fccleliae Romanae ab Aripe-
torestirura.
168
Parrimonia Ecclelix Romanae à Leone
ICauro occupata qua.
169
Parrimoniorum ECelelae ROmanX anti-
quieas.
768, 170
Paulini Nolani animi demissio.
im280.
Daulus I. adopeat Aliam Dipini.
Pax Fccleliae Romana reddita.
4T
ibido
254
Perri claues, Simplex, gemina, criplek.
85. 86. 87.88
Perrus hieroslyphicum Ecclesiae Rom.
78. 79
Perrus palliatus.
Perri ee Syluestriimago distinguitur. 59
Petri symbolum est Pallium.
Pecronillae Ecclesia ius patronatus Re.
cum Francorum.
Philippus Mornaeus confutatur.
Dictura proMuliuo.
Pipinus Patricius Romanorum, hoc est
Detensor.
Dipinus cur dictus Patricius Romano.
eUm.
254
ibid. Dipinus Ailius adoptiuus Scephani LIL.
de Pacricio Romanorum aliorum opinio.
HeS.
90
8
AC
7
96. 99
Dipini filium adopeat Scephanus III. 254
Dipiniciculo crecta Romae Fcclelia. ibida
Pontitex Romanus ve imperarorem ado-
rec.
Pontifex Romanus onde habet iustrans-
ferendi Imperium.
138, 139
Pontitex Romanus coracaula Franllacio-
nis Imperii.
Pontitices Romani adoptane Alios Fran-
corum Regum.
154
Poncitices Romani vbi posuerune imagi-
DeS.
Ponrifices Rom. clavigeri.
39. 40
6T. 62
Pontifices Romani an Clodovei corona
VeantuE.
728
Poncitices Romani quando D. N. 208.
TTO. TFT
Poncificibus Rom. iuramentum dicune
Parricii.
248
Ponciticis Romani dicecelis diminuta,
 266
Poncisicum Rom. dominium temporale.
109
Ponciticum Rom. Pacta cum Parriciis:
249. 15I
Ponciticum Romanorum, de Principum
imagines.
Poncilleum Rom. de Chricti monogram-
tuata.
Siena.
Pontificum de Regum Francorumter se
Populi Romani acclaraciones quanti
Nomina inxedificiis.
Tiara qualis.
Anciqui Ticuli.
Rucia.
Dondetis.
laelaciosaloetta.
Praefecti Plouciarum cur dicta l’acricis.
E
a
92. 92
eLC
a
154
8.
5
Procopius Imperaroris veste vrituF. 130
regonvrcir adorare.

## Folio  -  — 1814916733:0200
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000200.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
Index Rerum.
Peudolynodus sub Adriano I. contuca. Romanx Fccletiae census sublari. 166
EUT.
Publicorum Fricliniorum rsus.
82 Romanae Fcclesixe Parrimonia.
79
Vadratum insigne quid denotet.
43, 63. 64
Ouadrarum inligne proprium Sacerdo-
cum.
Ouadratum insigne riuis, de morruis
aeque tribuieur.
Ouadracushomoqui.
267
Romanae Fcclelie amplissimi redicus. 170
Romani Pontit. Dixcelisminura. 166
Romanorum de Callorum Reses vngen-
detcus.
Romanorum in Leonem laeuitia nocara.0
EgesFrancorum D. H.
205
L Reges Francorum Ailii adopriui
Ecclesiae Romanae.
Regia dictum Leonis Triclinium.
154
25
Regis de Imperaroris nominum ratio. 13L
Regis nomen Imperatoribus cributum..
132,133.
Rcgnum corona Resum e Ponciticum.
126.
Reonum Epanoclictum.
726
Regum coronx pendula ad Aram S. Pc.
tri.
128
Redum ee Imperarorum coronxe divers.
1d5.
126. 127
Reliquiarium Pacriarchii LateranenAS.
26.
Recticutio Poncificis de Flectio eodemri.
tu celebratur.
8
erzas Imperatores Occidentis vocane
Craeci.
Rhorhadus Suessonum Epilcopus.
Ritus adoptationis per arma.
13F
27
Ritus creandi Alium Ecclesxe Rom. +55
Roma sub dominio Pontif. Rom. 113
Romanunquam Lonsobardis paruit. 104
Roma Caroliciuicas cur dicitur. 173
Roma nullum Caroli xdificium.
Romana Ecclela Petri symbolo denota-
78.79
Anctorum virorum voces
cransferendi Imperium. 136. & dein-
CCDS.
Sepriconchum Triclinium.
Siculi de Calabri in Parrimonio L. R.
Simplicii Papae inscripeio.
Solari acale Lalerae 50.31.
a Maerona diuertum.
Scephanus III. adloptac Elium Pipini. 154
Scephani III. minae in Carolum de Pipi-
num.
Scephani IV. minae in Carolum de C aro-
lomannum.
Spluestri de Pecri imago distinsuitur. 58
4
L Senatus Romanus nullum iushabuie
totuo
lbula delcriptionis vrbis C. l.7. B
Talenta tria e lemis Imperatores
Loruune Ecena HoI.
Lucouori Papae L. Friclinium. 20. Pane-
caria dictum.
Feophanis opinio de Vrbisdominio. 112
LMcodoricustilius perarma Zenonis. 97
Lacodocus Lonsobaldorum Rex contra
Carolum Magnum.
icu anriqui Romattotum Ponciticum.
EF, 112.
Translatio Imperi cus in Triclinio Leo-
MIS.
Translacionis Imperii tora cacla Ponti.
E
tex Lomanus. 136. acinceps.
Tribunal nomen Triclinii.

## Folio  -  — 1814916733:0201
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000201.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
Fribunalia Fricliniorum.
Friclinium Basilica dicitur.
Index Rerum.
28 Triclinium Leonis Resibus excipiendis
17. 18
Triclinii de Balilica eadem conforma-
tio.
18
Tricliniorum ap (Ides. 18. T9. Ornamen-
ca. 45. Imagines.
Tricliniorum publicorum vsus.
Triclinia Imperacorum.
19. 45
19
2
Triclinium aureum. 20. Flormisdae do-
muS. 18. Sepriconchum. 18. nOVen-
decim accubitorum.
Triclinia Pontiticum.
Triclinia in Laterano plura.
Triclinii cubicorium.
Triclinium Laceranense an Carolus
Magnus construxerit.
Triclinia diversa Leonis TII.
8.
4.
Triclinii Leoniani diversa nomina. 27.
Solitudo. 2F. 22. Descriprio. 12. 44.
Sicus. 24. 34. Ornamentorum rario.
45. Vsus cerris anni temporibus. 23.
2
Triclinium Leonis cur BaClica. 26. 27.
cur Regia.
2L,25
Triclinium Leonis quando absolurum.
TI9.
Triclinium alterum Laceranenle L eonis.
33. Comparario veriusque. 33. 34
Triclinii Leonis de Macrona distinctio. 32
de Triclinio Leonis Panuinii senrentia.
28. 29.
Triclinii Leonis alimenca quid Anasta-
(1O.
3
2140
Friclinium Leonis ad causas asendas. Acharixe Papae Priclinium. 19. 20.
L45. Paneraria dictum.
2.8
20. 2T. LCclelaltIcis.
Llcnumeis victam Fecic. 22. 23.
a L eone IV. inStaUTaTII. 3, 16,23
Triclinium Cregorii IV.
in Priclinio Papae cut seographia. 19
Triclinium Theodori de Lacharix Pane-
Turpini supfoma hIstoria. 120, 428
caria.
T Ectes antiquae lirceris de loris di
Ainctae. 54.
Vestiarium Parriarculi L aceranen.
Vexillum CaroltMaeni.
Vnctio Caroli MasM qualis.
8C
26
34.75
riccehis imperarorum diuerstast 74
14.75
rizendi Regesricusvnde.
tiata.
Vrbanus V. coronam addic Ponritieum
229
Enodochia Romxe amplissima. 36
LL Xenodochia versa in Nolocomia.
5
Zenocoemam Leonis III.
i o MonOa 

## Folio  -  — 1814916733:0202
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000202.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
ee e nt
 ee

## Folio  -  — 1814916733:0203
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000203.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
evorse
: Leibn. Mar9. 133, (2

## Folio  -  — 1814916733:0204
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000204.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
CWLB Hannover 35
s
IE LA

## Folio  -  — 1814916733:0205
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000205.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
Hiodorsichsisa
londosbibiiomet
Honnoiei

## Folio  -  — 1814916733:0206
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000206.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
ACHSISCHE LANDE.
n. 1

## Folio  -  — 1814916733:0207
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000207.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 15 lines, status machine
s
a
etB
Leibn.
eb
6dc
L ede
E
HAAHS u
0
L
1
0
D
X

## Folio  -  — 1814916733:0208
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814916733/jpgs/default/00000208.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 10 lines, status machine
t
t
e
Dcu
Balance
HIOrL
e
a
A∞e
do cn