# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/1814919937
# Title: Eginhartus De Vita Et Gestis Caroli Magni (shelfmark Leibn. Marg. 156)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1814919937
# Lines: 24,389 recognised on 329 of 329 pages, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 1814919937:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
its
111
11

## Folio  -  — 1814919937:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
os
d
s
e
concost
b
e
ee
rees
ps
s
Niodersach
 serut
eln
e
e
 pe pend
se
e
so
e
Pd
s
e
se
 a
 sesos
del

## Folio  -  — 1814919937:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 15 lines, status machine
p
os
qu
pppis
oee
is
e
sit
de
e
al
set
s
a
s

## Folio  -  — 1814919937:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 8 lines, status machine
lembon. llacq. A
n) en
  
t
Hiodersocheiscro
LondosBIolioOk
HONNCNBI
 dit

## Folio  -  — 1814919937:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
     st s(et ba s  ssd fel  l. Bset lolu et si   IIIIIHIIIHII
ae ronoerte lavotsoure
ir: Leibn. Mlar9. 15C

## Folio  -  — 1814919937:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
LHELM LEIBNIZ BIBLIOT
DERSÄCHSISCHE LANDESBIBLIOTHEI
e
Leion. N
c

## Folio  -  — 1814919937:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
u(H.  IIHI HIIIGI. I5. I. IIHsi
NHIIMIMIIIIII
oseeono samorn
Leiton. Marg. 15

## Folio  -  — 1814919937:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 11 lines, status machine
p. 2
st titsat  A s
preunerim crnr onne
1IIII
1
sil
atur: Leitn. NC
e
1
Miis
Ms

## Folio  -  — 1814919937:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 21 lines, status machine
arbn
D F
IT A F T GES TIS
Cum Commentario
OM. ERIEDERTCI BESSELII
E Y N O Y F 5
OHI A N N IS BOLL AND
ACCeSTCFUINE
MIELCTTTORIS HTAMENVELTONIS GOLDS
Animadrertiones incditae
CuM VariIS DISSERTATTONIBOS
quarum Index in Praetatione exhibetur.
DII. AIERMA
Curante
TO SOTIMTNOKIO
sca
ois
IR ATEC YE ad R HT E N V M,
E
ex Oficina cina ne
Cademiae Trpooraphi. ClD. Id CCXL.

## Folio  -  — 1814919937:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
c.
TECAREC
d it
in

## Folio  -  — 1814919937:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 15 lines, status machine
S _ R F N I S S Y MCO
A C
POZF. NZISSIMO:
DRINOIBIET DOMIHO
DOM I NO
au
D EL G R A X F A.
ASSTAE LANDORArTO
PRTNOTPLHERSFELDTAE,
GOMITICATEIMELIBOCI
DECTAE, ZTF GF NTIATNAF,
TTDDAE AT SOETAOMBOROE
D A YR I P A Y R I A F.
PTO FORTIFELICI..
DOMINO SOO LLEMENTISSIM

## Folio  -  — 1814919937:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
SERENISSIME AC POTENTISSIME
L R I N
 La 
 e
ADAROLI, Imperatorum omnium, quos
proculit Antiquitas, Maximi, Augulto TuO
 Domini inscribere aulus lum, audaciac
fateor plenum opus, quod, E ingenium
tenue ex cruditionis copiam admodum exilem specto,
tacili negotio me a propoluto deterrere poruister, MI
grande netas duxissem, Screnitati Juac ea lubducere,
quae iplum jus se lumma aequitas Tibi vindicant. Cui
enim, leu hos de Summi Imperatoris Vita Commen-
carios, seu me clientem Tuum considerem, hunc
potius libellum consecrarem, quam Tali Principi,
qui non Colum ex Augultissima CAROLI tamilia
originem trahit, sed d Nominis e omnium ejus
virtutum ex asse haeres cst: Exiouam quidem hic Scri-
peor Germanicae Hlistoriac portionem atrinoit, sed
actate fere omnes praccedie, d ideo non indionus,
qui Tuopraclidio in lucem novo ornatu prodeat, in
quo l quid remere admilerim, me totum clemen-
tiac Luaccommitto. Continet autem ses geltas Ma-
prii

## Folio  -  — 1814919937:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
DE DICA TIC
oni illius CAROLI, qui Mundi decus, Patriac Pater
e Holtium terror fuit, cujus rirtutes d Oriens e
Occidens debica semper reneratione ac laudibus pro-
lecuta eAt. In Deum pietate tuit insignis, Religio-
nem Christinnam Canctissime coluie, ACdes SacraS
undique exstruxie, Chrictianos, ut quam ingressi
essent laluris viam, pertinaciter tenerent, luo ex
emplo contirmarit, a contra omnes vericatis lo.
Aes acriter detendit, erga hoctes crat milericors, in
omnes clemens de juctus, in bello manu promtus d
virtute Fortunam aequabat: nemo enim plurium in
Furopa gentium unquam rictor fuit, ita ut judicare
difticile lic, utrum virtus bellica, an felicitas in co
major fuerit. Nec vero belli Colum, sed _ pacis ar-
tibus illustris erat, Audium enim bonarum licera-
rum, quac illo aero tenuia sui reltigia reliquerant,
_ se quali caligine abdiderane, miro exemmplo revo-
Carit, quas ut ex tenebris in claram lucem produce
ret, Scholas crexit, Academias condidit, de Doctis-
Simos undique liberalium artium DOctores evoca
vic, quos contra Barbarorum inscitiam d insuleus
detendie, rara largitare forit ac lummis honoribus
Ornarie, ita ut nil magis quam literas, quacneole-
ctac, abjectac ac barbarie planc obtuscatae crane, eri-
rere d illustrare in roris hrabuerit. Juis non, PO-

## Folio  -  — 1814919937:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
EDLCLLO.
EE NTISSIME PRINCEPS, admirabilium ha-
rU MaxImi C AROLI virturum viram hodie in
EC cernit imaginem, quas raro exemplo aemularis
ac felicissime exprimis: Si enim Religionem specte-
us, quis unquam majori ardore e udio erga cam,
QuA SERENISSIMI Tui Majores AaOrarUNE: QuOS
omne periculum ee injuriam potiusperpeti, quam a
recto vericaris tramite dilcedere roluisle, nobis il-
lorum temporum memorant Annales. Hloc prac
clarum Parentum Tuorum insticutum maono quo-
tidie imitaris fervore: teltes lunt laluberrimac Tuac in
patria lanctiones, quibus omnem coerces impietatem,
ee ne vera Religio. quicquam detrimenti capiat,
lapientissime provides. Ouot non aedes lacras re-
rultate collaplas, vel incendio consumtas instauras,
imo quoridie noras exaedificas? Juem non oficii
lui erga Deum, tor pieratis argumenta Parris nostrae.
PacriaC adOBCTeNE: Et quem non debitas Tibi 2
Cerrimo Religionis Detenlori reterre oratias incita-
rEHE: C OMMUINCI TC, SRR R NISSIME PRINCFPS.
li purioris Religionis cultorum Paerem ac retugium ap-
vellarem, Demome jure credo reprehendet. Teltan-
cur id Galli a veritatis holtibus ex patria ejecti,
quos in linum Tuum clementissime recepisti, fo-
res ac rariis quocidie adhuc beneticiis cumulaS.. JuIs
nOu,

## Folio  -  — 1814919937:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
E D ICNLIO
non, Cire ciris sive percorinus lingularem Tuam in
le clementiam expertus elt: In pauperes benioni
tatem, in oblequentes humanicarem, in impios
severitatem ac vindictam, in atlictos milericordiam
quotidie exerces. VEnemo eA, qui ionoret promtam
Duam Forcitudinem, quam Calli jam olim vincine-
seii magno luo malo experti lunc. Rhenus cele-
berrimus ille amnium rictoriarum Tuarum certissi-
mus teltis cst, e quid Rhenofella vindicata Germa-
nia omnis Tibi debeat, merita laude serac polteritati
RarTABIE EELI YerO GLEMEETISSIME PETNCEES
totum tere TC bellicac artes vindicent, publicis tamen
negotiis subceliras horas lubducere amas, quibus TC
ad liberales arres et Audia recolenda conters. J ectes
tenerrimi Tui in liberales artes amoris lunt lcalia,
Gallia, HTollandia e Germania, ex quarum ore
mio Doctissimos Machematicos, Expertissimos Mg-
chinarios, omniumque artium Clarissimos Doctores
Tibicollesisti, quos singulari favore de prolixislima
benionitate in dies obstringis. Ouor non Scholas,
Ormnalia e Academias instauras, criois e luculen-
tis commodis ornas: Ilustris illa, in qua Jurenturis
Principes de Nobilicatis Aos literis _ armis tractan-
dis exercetur, palaeltra, quam nuper in Mecropoli
Tua bonis aribus aperuisti, egregie reltatur, cui ne
SC

## Folio  -  — 1814919937:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
DL. DLL
solo corporis robore tirmentur Jurenes, Clarissimos
omnium artium Protestores adjicere decrevisti, ut
renerolos Nobilium animos forment, varia exu-
ditione excolane, ac L’anto Principe dignos reddant;
quod ex lolo in literas tavore e linoulari in popu-
lares clementia protectum esse, omnes mecum faten-
tur. Neque vero hic lublictis, sed Auoultum CA-
ROLOM FamiliaO TUACSEKL ENISSIMAE Auctorem,
e in reliquis prolpero imitaris succestu. Cum enim ille
Majorum luorum res geltas coonolcere unice in deli-
eiis haberet, cumque in finem omnia retustatis monu-
menta colligeret, d ab interitu conservaret, Tu quoque
POTENTISSIME PRINCEES, hac in parte quic-
quam in Te deliderari noluilti: quot enim non ra-
rissima numilmata ee vetustaris rudera instructissimo
Tuo Dummorum chelauro incalisti: Et ne multa,
exstant enim plurima, hujus rei celtimonia in par-
tes rocem, nuper hujus ltudii pracclarum Epecimei
prodidisti, cum indicio quorundam ad re delatum
estet, ad auriterae AdranAC rIPAS VeTCrUM CAEEOrUMI
reliquias de cineres esse condires, Tu nullis sumpei-
bus parcendum, nullum laborem remicrendum de-
crevilti, donec plurima antiqui aeri monumenta d
ernas effoslas Tibi operac atrulissene, quac certistima
nobis argumenta praebent, sitam eo in loco Cactorum
Ca.

## Folio  -  — 1814919937:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DEDIC AT+C
CapuE Mt ATT TEII faisse. Cum itaque, bene-
voli Tui in liceras carumque cultores taroris quori-
dienora cdas ligna, eo inductus, Tibi has Cudiorum
meorum primicias Foinharto impenlas, ea qua par est
Oblerrantia, in grari ac pii crea Te Parrem Patriac
animi argumentum ofterre mecum constitui, quas
etiam jure in Clientes Tuos dominii juste assereie po-
tes. Cui enim tucius ac certius ine et libellum hunc
commendarem, quam Tibi, CL E MIE N TISSIME
PRINCEPS, qui rencrandas has summi Principis Vir-
tutes telicissime imitaris: Impius essem in manes BCa
tissimi Foinharti mei, si cum in CAROLI Palatio
enueritum, nunc cura mea illustratUm, nON IN SFRE
NISSIMI, qui se ex Tanto Imperatore descendisse
vera rireute probat, Principis penates introducerem:
Luoenim Colum praclidio ab omnibus malerolorum
insulcibus sc liberum ac curum fore crecie, quac (pCs
ne cum fallat, ea qua decet rererentia e oblequio
r0g0 acque oro, ur lalra ejus permaneat memoria,
qui CAROFI omnium Imperatorum Maximi vicam
lalram nobis esse roluit. Me denique supplex Tuac
Clementiae commendo, e Deum T. O. MI. CHIXIS
precibus venerOr, ut Tibi, SERENISSIME aC PO
TENTISSIME PRTBICEES FeliCItaTCM CAROEI
ABOOSTILargIatUT, Et PE CUI SFREAHISSIMA Tua
x 4
EE

## Folio  -  — 1814919937:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 11 lines, status machine
DE DIC A Y IO.
Familia lalrum ac incolumem non in hunc solum,
cujus auspicium Tibi felix ac Fauctum precor, sed
ee plurimos alios annos conserret, in lui Nominis
oloriam, licerarum incrementum et Patriae lalutem.
HIOc ex animo voret
OTENTISSLHO LL BDEMENTISSIME
PR INC F. LS
S F R E N IT A TIS TV A F
Devotissimus i
OTTANMES TIERMANNUS SCIMINCHIS

## Folio  -  — 1814919937:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
LECTORIS
phartum cura mea non nihil illustratum nunc cibi
hibeo, ad cujus lectionem antequam te admictam.
cis prdetari volui, quibus sublidiis instruetus, hanc
iltone aggressus fuerim. Velim isitur scias, me
Oius scullio id operam dedisse, ut cextus quam emen-
dare prodiret, quemm in finem illum cum rariis Fditionibus, quas
in carum cacalogo hic pracfixo alterilco nocavi, et NSS. Audiole
conculi. TIorum primum serratur in Collegio Cajoconrillensi a-
Pud Cantabrisienses liceris Cac antiquis in persameno lcripeum, cu-
jus variantes lectiones mihi procurarit Vir PI. Rer. Johannes COr-
don nuper V. D. apud Mictarienles Interpres, rir er agiors. Secun
dum est Luodunenle etiam in membrana exaracum, quod benct-
cio Viri Celeberrimi facobi Gronorii in Bibliocheca publica insve-
zi, e cum Caiogonrillenti, notante id etiam docta manu in Anc
hujus Codicis, in casdem fere conspirare lectiones deprehendi.
Terrium in persameno adserrat Bibliocheca Bodlejana apud Oxo-
nienses, cujus discrepantes ab editis lectiones mihi suppedicarie Vir
Cl. Johannes Jonchimus Schroederus, amicus meus a longo tempore
uarissimus, qui e nonnulla ex NIS. Sionensis Colleoii apud Lon-
dinentes minime concemmenda excerpeit. Ouartum cA CasTella-
num itidem membranaceum. quod ex autographo descriptum mi-
hi CI. Flaumannus Screnissimo Nostro Landoravio ab Antiquica
tibus ex libris tranmisIF. Praeter haee eriam Chronicon MS. Biblio-
thecac Trajectinae in persameno exaratum, quod raria hinc inde
ex F ginharto complectebatur excerpra, et illos Scriptores, qui in
rebus celtis Caroli Nostrum ad verbum exprimune, consului, quo-
rum ope Caepenumero illi genuinam lectionem rindicari ac magis
contirmavi.
His cum incentus essem, Doctiesimus Alkemade, indefessus AN-
tiquitatum Parriae Cuac (crutacor, per liceras mihi nunciat, se inter
Schedas Scrirerianas notatum obserrasse ro avroreapor Roinhrarti in
Bibliocheca Eprernacenlis Monasterii serrari, quapropter omni Au-
dio et labore in rei hujus reritarem inguirere coepi, utpote pro.
BF NE V OL
b

## Folio  -  — 1814919937:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
R A I F A X
DC gnarUS, HIMI lasIo huic editioni proticuum Futurum, quam R hic
de Vica Caroli Commentarius ex iplius Fginharti manu erarato co-
dice describeretur. Imploravi isicur auxilium Viri Illustrissimi
Gisberti Cuperi, an Forre ejus auctoritate, qua apud omnes Fu-
ropac Fruditos valet, hunc chelaurum ex cenebris in lucem pio.
Ferre possem, nec plane me spes Fetellie, scriplr enim ca de ic ad
Illustrissimum Busse 1Tuncium Romani Pontiticis apud OBios, qui
in graciam Fginharri apooraphum ex MS. E adsE, mecum com
municare promisit. Cum vero adhuc nil certi hoc de Codice ad
me pervenerit, et ipse IIlustrissimus Legatus in liceris luis de veri-
tate hujus Famae dubitare videatur, non injuria vereor, rumorem
illum, qui de hoc auroorapto ad Scriverium perlatus est, vanum
Fuisse, praeprimis cum nec ipsi Celeberrimi Actorum 5S. Pdito-
res apud Anterpienses, qui multa pracclara ex gremio hujus Bi-
Bliochecae proculerune monumenta, nuspiam, quancum memine-
rim, hujus chelauri in scripeis luis mentionem Faciane, quod pro-
cul omni dubio in Cua hujus Commentarii. vel Hlistoriae Pranslatio.
nis 5S. Marcellini et Perri editione praestitissent, (I tale neminnIOV
dicta in Abbatia astervaretur. Sed examinent hoc alii, quibus MSS.
illius Monasterii cvolvere licet.
extui subjeci elegantissimum V. C. Johannis Friederici Besle-
lii in hane Vitam Commentarium, quem, cum diu Frustra in. Bel-
sio quaelivissem, tandem Cl. Hlalacus ex Venerandi B gelingii Rci-
Dubl. Bremena a Secretis Bibliocheca in usum meum cransmiE.
Eluic adjunxi doctissimas Johannis Ballandi, Viri c S. J. Claris-
Timi annorationes ad vicam S. Caroli XXVIII. Tanuarii conscriptas,
quas quidem interras describere primo mecum consticueram, sed
cum deprehenderem eadem aliquando utrumque tradere, hanc cdi-
tionem magis commendaturam purari, E inreorum exhriberem Bes-
selii Commentarium, et ca ex Bollanco tantum excerperem (quam-
vis pauca omista int) serratis iisdem plane verbis, quac practatis ani-
madvertionibus dceste. ec Fginhartum magis illustrare riderentur.
Addidissem Forre ex flelvisii oblerrationes, quas nobis memorant
Lipemus et Teisserius, sd nuspiam illas invenire porur. Ilis ac-
cedulpicilegium, quol A Virorum CI. optime de Fginharto
noltro mericorum laboreseMesi, in quo Fristoricorum Cermaniae
Lalertem illustrare la alios detendere conatus lumi; A FOrEC

## Folio  -  — 1814919937:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
R A F F
a
eo in labore a ria aocaverim (hiomo enim Cum, et tiumani nihiil
a me alienum esse Scio) amice me MONCAS ROSO, nON CNIM FAHEUI
mihi Cumo, uc me ubiris praefixum in explicando hoc Scriptore
Tcopum latis Felicicer acrioisse pucem:
Tandem sequuntur doctissimae, diuque expetirae Nobilissimi il-
lius Polrhictoris Melchioris Flamenvelionis Goldasti in Fginhar-
cum animadrertiones, quas MStas in graciam hujus edicionis mecum
communicarie Vir Celeberrimus Perrus BurmannuS, PraCCCPIOE
ac Patronus acterno obserrandus officio, cui pro hoc ex multis a-
liis mihi exhibitis beneficiis, ea qua decet pictare ac rererentia, HUNC
publice oratias 290. Delcripeus hic Commentarius ridetur à li
brario imperico, siguidem in pluribus locis ita Corruptus CraE, uE
saepius ne dirinando quidem Goldasti mencem assequi potuerim:
TIinc Audiose in avroz eaoor inguisiri, quod bonis aribus in Biblio-
checa Bremenli per CI. TTalacum derexi, qui pro mutua inter nos
amicitia MS. ncum cum Codice Croldasti mANU CXArATO COMPATa-
ric, acque illius opc plurima intricarissimae lcripturae ac proin
Tenlus loca explicarie ac restituit, exceptis paucis, quac in Bre-
mensi Codice deerant, Groldactus enim oblerrationes luas Schedis
hinc illinc affixis inscripserae, quarum nonnullac temporis injuria
Perierunt. Teltimonia Caepiuseule Commentator nolter protere,
quae propter librorum; unde depromta, penuriam inspicere non po-
tui, nam plurima ex NISS. vel prortus incairis vel edicis lonoe au
etioribus descripsit; quac cum nonnulli ex recentioribus Scriptori.
bus non recte perpenderent, perperam malac Aidei Goldaltum accu-
Parune, ut pluribus demonstrari pontet, E hujus loci Foret. Nc
vero cemere Auctori nostro attinoatur ouiequam, narae roda leri-
pturam codicis mei securus Tum, nec ab ea ulpiam discessi, nis a-
pertum errorem librarii ex laudati Scripeoris collatione deprehen-
dissem. Monendus camen hic eris, non cacim pro ritio eypographi-
eo habendum in notis ad lginhartum scripris, leu rextui subjectac,
Teu in fine annexac sint, quod a communi linguac latinac constru.
ctione recedic, sic enim Fandi mos, sc Scribendi consuetudo crae
medii aeri Scriptorum, cujus rei exempla, cum hoc in opere pas-
sim obria linc, hic in partes vocare Cuperledeo.
Deliderarit has Goldasti animadrertiones jam suo tempore Cele-
verrimus ille Freherus, qui in liceris luis cum Frequenter ad ilta-
i

## Folio  -  — 1814919937:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
t
le lelle
rum editionem admonuie. sed nunquam, quod meminerim, erpis
delcripeae sunt, licet id Barthius et Lipenius innuere videaneur,
ille Libro ZI. VP. Adverl. C. 2. Quando ait: Andio post haec scripia
(in Perium Helpericum) Fruduissimum Coldastum edidisse nocas in
hunc Scripeorem, ut es Eginharium, cui ne homini sacacissimo ac doctissi-
mo; practereaque amico, libenti animo, quicquid forcasse ei occupatum
attiri, rescribo, nam librum ipsum ubique quaesium invenire non porui.
HTic in Bibliocheca Cua Philosophica, cum inter alias memorat edirio.
nem Llelperici ec Fginharri Aureliac anno 1600. a Croldacto cura-
tam, cui non nemo has notas adjectas Fuisse conjicere posset. Sed
uc omne animo tuo hac de re eximatur dubium, ipsum quaclo Ciolda-
cum inspicias, qui aperte in dedicatione his animadrertionibus prae
fixa celtatur, absolutum demum laborem uum fginharto impen-
Cum anno 16OT. IV. Fid. Sextil. quac E vera, uti verissima, qua ra-
cione hac obserrationes, quas nunc in lucem proterimus, edicionipriori
anno impressac adjici pocuerune. Roregia Punt, quac scribie Lreherus
ad Goldaltum, ex cujus liceris clare demonstrari vorest, Nobilissimi
hujus Llistorici laborem septimo post decantatam editionem Aurelien-
lem nondum prodiisse, quicquid etiam reclament alii, sc enim ille
ad Croldactum seribic Fpist. 155. Fdit. Phulemar. data anno 1607. Cum
Finharto uo an junces ejusdem narrationem de Translatione SS. Marcel-
lini e Perri, scire cupio. Sed videor mihi Foncem, unde haec 60l-
dasti secundum Lixenium editio manarit, invenisse, deceptus vide-
licet hac in re tuir catalogo nundinali (ab hoc errore cum non
alienum esse, ommnes nOTUNE) in quo Commentator noster se Ferium
Tlilpericum e Fginharcum edicurum promilerat, ut videre licet ex
Epistola Freheri 44. Pdir. Thulemar. qui dilerre meminit catalogi
nundinalis. sc aurem dic: Finharcum inum modis omnibus adjuium
ibo; habes ecce, quae in illo x ego observata es comperra habeo. Duo
autem desiderio exspectem non Finhartum tancum illum à re restiuurumes
ornaium, sed caetera quoque, de quibus cacaloens nundinalis spem fa-
cit, Ferii Felperici, Idacii, Predecarii verbis exprimi non polest; verum
nunquam in lucem produxit. Ad hanc conjecturam Armandtam
non parum Facie, quod nullus Virorum Pruditorum se hanc endo-
or inspexisse TestetUr. FF Pane, non est verolimile Freherum ad-
moniturum Fuisse Coldactum ad parandam novam hujus libelli cdi-
cionem, si guaedam anno priori L. c. 1600. ab ipso ornata prodiis-
et
2

## Folio  -  — 1814919937:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
P
R A HL L L
set, quam sine omni dubio in obserrationibus luis diu post Aure
liensem cdicionem conscripris cicasser, si res ita sele haberet, quem
admodum Lipenius nobis perluadere cupir.
Gioldactum excipie Doctislimum Marquardi Freheri DIonorqua
de Statura Caroli MI. cum Rorum spartionibus e notis II. G. Thu-
lemarii lacis uberibus, quod insigni in liceras affectui Celcb. l’a-
bricii debeo. Hluic cruditam de ledibus ex lingua priscorum Fran-
eorum dissertationem, ac leccu dignissimam Perillustris Comitis a.
uenare ad Carolum V. Imperatorem dedicationem, cum Varianci-
bus nonnullis NSS. lectionibus adjunxi.
Cum rero ad Scriptoris tamam vitae ejus cognitio maxime con-
ducat. Dissertationem de Vita e Scripeis Fginharci huie edicioni
practisere visum fuit, in qua claboranda muleis cum tabulis ac
crassissimis renebris colluctatus sum, hinc Cacpenumero conjectu-
ras, cum certa me defecerint argumenta, in Partes rocari, quas aC-
qui lectoris judicio permitto.
Imaginem Caroli M. hic adjunctam delineare curari ex librora-
rissimo Triltani vulgo dicto Traite du Tis, quen ex instructisimo
Tuo librorum penu Vir IIlustrissimus, Gisbertus Cuperus mecum
communicarit. Flujus a exeruror ex auro contlatum hodie servatue
in chelauro Resio S. Dionyhi apud Parilienses, ec Regibus Fran-
corum inausurandis loco sceprri in manus datur. Sunt quidem
plures aliac Caroli M. effisies, quas conjunctim edere promiserunt
Celeberrimi Actorum SS. Rditores Antverpienses ad Vitam Boni-
facii V. Junii p. M. 459. Sed hacc alias, quotquot ad nocitiam me-
am pervenerunt, superare et memoranda lua inscriptione se prac
ceteris commendare visa est, quamris non ionorem ad actacem ipsius
Caroli non assurgere. Vrinam ad manus fuisset illa Caroli ima-
so quam Schobingerus Coldasto noctro ad exornandam Rgintrar-
ti lui editionem promilerat, de qua sic teltatur Kpist. 58. Fdic.
Thulemar. Fa (effigies) ad exemplum conminum, quod Aquis Sexiiis
in Reipubl. Archivo asservatur, depicta, a Regnero Rulando Y. C. ami-
co meo singulari aono mihi nuper missa est. Sed ea Forte injuria tem-
poris deperdita, hac noS ContentOS CSlC OpOTtCE.
Majorem lonse spirant antiguitarem Nummi hic ad virum ex.
presi, quorum primus ec elegantissimus V. C. Fselingium, reli-
qui Doetissimum Van Enselen M. D. expertissimum, Dominum
281O

## Folio  -  — 1814919937:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
P R A F F A 1 +
agnOICUnE. FTorum novem inventi Cunenon longe a Curia hujusVrbis,
cum ante paucos annos vetus fosla rulgo de Ondeeraer ampliaretur.
inter quos nonnulli a Carolis, L udovico, Lochario, Pixino cusi sunE,
Ted an omnes illi, qui Carolinomen proterunt, ad Maonum nar cEo-
xur sic dictum referendi sint, affirmare nolim, s tamen quis aliter
sentiat, me repugnancem non habebit, tor enim in Rcgno Fran-
ciac Caroli, Imperatores eE Reges, Faciunt, ur rix ac ne vix qui-
dem rice inter le discerni queant. Licet vero nihil cerri de is
proterri possit, hic tamen delineare volui, uc illi, quibus ipsa in
Spiciendinummorum archerrpa non datur copia, in cctypis hrabeant,
quo sese delectent.
TTacc Cunt B. L. quac de Foinhrarri mei edirione practanda na-
bui, in qua si quid praesticerim, id adscribas rogo summae Vi-
rorum in RepabI. liceraria IIlastrissimorum ac Coleberrimorum er
sa me benerolentiac, qui lua opera ee consilio pro innato in lire-
ras amore mihi deesse noluerunt, liceris enim luis cruditissimis ee
quam percorinis in terris vertans Eperare aulus vix fuissem, adju-
varunt. Ouac beneticia cum maxima sint, non poruinon, imo de-
bui, ne inorato exhibita rideantur, publice animum corum de-
bita reverentia memorem cestari. Vale e conatui noltio Fare. Da
Dam Trajecti ad Rhenum XII. Kal. FeblualII. eis tole

## Folio  -  — 1814919937:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
ISS F R
T ATTOHISIORIOA
a
I IS
 Le
a
Celeberanos Medii Aeri Scriptores meriro censen
is et Lginhartus, Vir de cruditione raria ee pruden-
ia etrili insionis; cujus res sectas conscribere nunc ag-
rediot, opus quidem rarium e admodum difficile.
10d ieeesui, nec monumenta ad id neceslaria, nec
rires, quas tenues esse probe mihi conscius Cum, Cufticiunt. Cona-
boc accamen Vicam ejus muleis involucam tabulis explicare, ne ejus
modi tenebris prorsus obtuscetur. Ouapropter omnes Fere excussi Scri-
Peores, qui, sire data opera, sire er raeodu, de Fginhrarto quicquam li-
teris mandarune, ut illorum opc ex sublidio instructus, eo cerrius in
hac dissertatione enarrare queam, qualis tuerit Scripror nolter. In
ea autem eria praccipue pertractare mecum constitui,
I. Veram PTominis iplius scribendi rationem.
II. Vicam ejus Domelticam.
TEI. Scripta ejus.
Nomen Fginharci a muleis rerro seculis de in lcripris de in impressis
codicibus rarias passum Fuit corruptiones de mutationes, quas haud
incommode quisquam ad duas classes reterre posset, ortae enim Punt
rariantes hujus nominis lectiones, vel ex inteora voce Fginharius, rel
ex Contracta Finharius. F.x priori descendunt: Accinhartus, Fehinar-
dus Feninarihus, Aeenardus ∞c. ex posteriori: Finchardus, Cnchar-
dus Enhardus, Fmhardus, Eynardus, Ainardus, Fleinardus C.
Sed licet rariis hisce Formis Auctoris nostri nomen maxime deprara-
cum sic, praeterendum camen illud quod Fons de origo aliorum, ride-
cur, tale rero procul omni dubio est ro Feinhartus, urpore nomen in-
ceorum, ex quo deinceps pro raria cujusre seneis dialecto ratiantes
illac lectiones originem Puam hausisse ridentur. P’oltea ex inteoro illo
nomine nonnulli, per cralin, more eoaero praeprimis conlueto, Tuum
Finharius Fabricarune, quales contractiones non Polum hoc, sed et
intinica alia, et Resionum ee Crbium ee hominum nomina, (u0 da-
X. X
mno

## Folio  -  — 1814919937:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
 F
mno Tubierune. Sic Fginoldus Abbas Gorriensis rocatur in Pcripris
libris Agenoldus, Bgenalans e Finolans. Meginradus Fremita ap-
Dellatur Meinradus, Meinardus e Meinradus. Comitatus qui Rein-
stein hodie, Recinstein olim dictus fuic. Occurrunt etiam Cimilia X ca-
dem fere nomina, quac eandem pariuntur cralin, ex. sr. ex Meginhar-
dus Ec Meinhardus, Meinardus, ex Recinhardus, Reinhardns. Rei-
nardus, ex Reginbrantus, Reinbrancus et lexcenta talia. Fc in recustissi-
nis MSS. inceora serrantur nomina, quac d recentioribus contra-
ete proteruntur, sic in Codice Carolino Fere semper Reginaldus non
Reinaldus lesitur. Ouem rulsus Reinfredum, Paulus Diaconus Regin-
fredum rocat. Inteorum igitur nomen contracto antiquius, ac proin
praeterendum este, quis dubitabie:
Sulpicari etiam non injuria Forte quisquam posset, ortam illam
cralin ex ionorancia librariorum male intellecto licerarum ductu inter
se ricinas admodum sibi in antiguis MSS. literas (8) _ (y) contun-
dentium, quod superius plane clausa non eslet, cum enim in Codd.
Tuis serixeum oblerrarene F ynhartus i. c. Pgintrartus, continxerune
inde Fynhartus, quia illud (8) aliquo modo supra apertum (y) re-
Ferebat, _ (1) a sequenti (n) abCorptum Fuerat, quod Caepissime
fieri in NISS. apud omnes in contesso est. TIinc vulgacum Scripto-
ris nostri nomen serrare matui, quod lua auctoricare e contentu
plurimi ex Republ. liceraria Viri Celeberrimi mecum agnolcune dc
Contirmant.
Vrinam non majore difficultate laboraret Vita Fsinhrarti dome-
Rica, haec enim tam obscura ac incerta est, uc quid de ca affirmes
rel neges, plane nelcias. De Parencibus ejus, loco natali, pueritia,
adolescentia, regCtA ACFATC dC MOrte, merae renebrae TUINE. GG CKIA-
num esse novimus, rerum ubi in racta illa tunc temporis regione
lucem adpexerit, non aeque constat, guamris Viri Doctissimi Pre-
herus ee DuChelnius aliique cum in Firancia Orientali circa nemus
Oconicum nacum esse putent. Oua ex Familia originem luam duxe-
ric, omnes mecum isnorant, ingenuam camen cum GoidastonOstro
crediderim, siguidem decerioris lonse conditionis tunc remporis ler-
vi erone, quam uc tantis honoribus, (icue Fgintartus, afficerentur.
Puerum Carolus M. in aula nucririt ue ipse in hoc libello celtatur.
adultum que rariis beneficiis ac honoribus sibi obstrinxit, sed rem-
pus, quo id Factum sic, etiam incertum est, norimus quidem cum
aANO

## Folio  -  — 1814919937:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
t
s
2nno 806. ad tantam perrenisse actatem, uc administrandis rebus
Dublicis praetici poruerit, (eo enim anno ab Imperatore Romam mis-
Tus est cum celtamento, quo Reonum inter liberos suos diriserat, ue
à Papa contirmaretur) Sed quis hinc de aerate ejus certi quicquam
CHicietd
LICCE recO Certum CC, cum in aula Caroli raria administrasse Ofi-
cia, ignoramus tamen plane, cui muneri primum praetectus tuerit,
ec per quos gradus ad summum honoris Faltigium ascenderic. MSS.
Caclareum e Sionense illum in inseriptione hujus libri rocant Capel-
lenum, Ceu uc hodie loquimur, Secrecarium. In Fragmencis Odilonis dipl. Caffell. Egene
Monachi Palatii Recalis Domesticus Fuisse dicitur. In ChronicoSuar- tim ad vicem Er
zachensi e L auristramen (i Archicapellanus, qui Scribis Resiis pracest, canbatdi.
eE a Frithemio Cancellarius nominatur. Verum Si summum hunc ho-
noris gradum in aula Caroli ex Ludorici obtinuit, miror maxime
Flinemarum ejusdem Fere aecatis Scriptorem nullam in descriptione
Archicapellanorum Rerum Franciae Fginharri, Viri tunc cemporis
Clarissimi, mentionem Facere, quando aic: Tempore Pipini es Caroli
hoc ministerium (ArchiC apellani). consensa Episcoporum per Fulradum
Presbrierum, tempore etiam Caroli per Engelrammum es Flildibaldum
tempore denique Ludovici per Tilduinum Presbyterum, es post eum per
Fulconem iterum Presbrierum, deinde per Droconem exstirit hoc ministe-
rium execuum. Niidem cum Angilberto Fatum cum sensisse relimus.
Praefectus etiam Fuit a Carolo exstruendis acdificiis regiis, cujus
muneris memoriam nobis conserrarie Walahifridus Strabo, quando de
Finhardo Maeno apud Ouercetanum sic canit:
Nec minor est Maeni reverentia Parris habenda,
Beseleet fabre primum qui percipit omne
Arrificum praecamins opus, sic denique summus
Ipse lecens infirma Dens, sic forcia remnit
Magnorum, quis enim majora receperat unquam:
Onam radiare brevi nimium miramus homullo.
Plura alia praeter haec administrasse officia, singularis Faror, quo eum
Carolus complexus est, nos dubitare non permittit, quamris ca
Propter defectum monumentorum cnarrare nequeamus.
lantis ornatus honoribus ee beneticiis. Immam uxorem eximiae
rirtutis, natalibusque procul omni dubio claram, ducere coepie, quam
Cupus Abbas Ferrarien (is in liceris suis vocae Nobilissimam, Venerabi-
+
len

## Folio  -  — 1814919937:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
0e l
La
dem Foeminam. Cujus hacc Imma Elia fuerie, non idem omnes sen-
tiunc: Chronici Lauristramensis auctor illam Caroli MI. Filiam Fuis-
se nobis persuadere conatur, e lepidam de ejus marrimonio cum F.-
Finharto narrat Fabellam, quasi Furciro operam dederine amori, e
illa per nirem humeris amalium Cuum ex aula, Patre, id illis insciis,
oblerrante, deportarerit, quac res ne in pejus abirer, Carolum Can-
cellario luo dedisse Immam portatricem Cuam in uxorem ac rariisneo-
nupeos cumulasse beneticiis.
Sed hactenus abs me impetrare non potui, ut narrationi hujus
Chronici Cubscriberem, raria enim in illo Occurrunt acoumenta, quac
Eidem Auctoris ejus sublestam Facere ridentur, Cx. gr. quando in
principiolibri sui narrat, Fginhartum donasse cellam Michlenstat mo-
nasterio Lauristramen (I sub piissimo Principe Carolo M. alt in FInc era-
dic, quod Ludoricus primum praedia sua Michlenstat C Mulenheim
post obirum Patris sui Fginhrarco donarerit. Si ergo Auctor nocter
hacc loca primum (ub Ludorico Imperatore accepie, uc ipse agno
Tcit, e in Charca cradicionis Factac Lauristramensi coenobio annovr.
Tudorici Pii, _ in Flistoria Pranslationis Marcellini de Petri, quan-
do aic: Onam (cellam MichlenAac) nobis cloriosissimus Princeps Do-
minus Lndoviens Imperator lareissima liberalicare concessit, e de jure suo
in nostrum solenni donatione cranstulit, qua ratione hacc cella Michlen-
Ctat Lauristramenlibus sub Carolo M. ab L ginhrarto donari poruit, quam
Post mortem Caroli a Ludorico primum uc ridimus accepit d. Non
isicur sibi constat Scriptor illius Chronici, quisquis ille lIC. Praete.
eea (obserrance id eriam Baronio) narrat Immam hanc Regi Grac-
corum desponlatam Fuisse, quod aperre Falsum, nullus enim Scri-
Ptor Carolo aequalis ca de re quicquam prodidie, desponlarerat qui-
dem Imperator primogenitam Cuam Rochrudim Constantino, led re-
rum marrimonium inter eos non interceslit, quod Graccorum lnipe-
rator, Armenam sibi jungens puellam, irricum reddiderat. Ouis igi
tur credat silentio praeprimis Vecerum Carolum, spreta a Grraccis pri-
mosenita, nunc d aliam filiam ipsis despontasse: Dices rero lin-
nam hanc ex Rochrudim unam candemque esse, licet dirertis insi-
oniantur nominibus, Caepissime enim ec Viros ex Foeminas binomes
Fuisse. Faceor nodus ille hac rarione facili nesorio solvi posset,
modo non utriusque ritae terminus nos aperte doceret cas Fuisse di-
versas, Rochrudis enim ance obicum Paeris, Imma rero diu post de-
cestE.

## Folio  -  — 1814919937:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
C
cessie, ut una cademque Caroli filia Calra temporum ratione esse
Requeat.
Et Cane, se iptam prodir haec Fabuta, modo eam penitius inspicia
mus ac perpendamus, qua mirum in modum delectati Cunt oriosi illi
homines, ut non Polum CaroloM. Sed de FTenrico III. Impp. tribue-
re ausi SINE. Vide Vincentii Beluacent. Speculum Flistoricum ec BC-
kam in Bernulpho. Si conjecturae locus, crediderim hanc fabulam
Fictam in Monalteriis, quae Fginhartus rel Fundarie, rel rariis be-
neficiis cumularie, quorum incolae, ut eo nobiliorem efficerent o-
riginem Cuam, posteris perlualerunt (pessimo tamen exemplo) condi-
eorem Cuum beneficentissimum Fuisse generum Magni illius Caroli,
a lonois enim recro seculis inter mortales obtinuie, uc inicium vel
auctorem alicujus rei ad summam antiquitatem ex majorem, quam fuit,
nobilicatem referrene, hinc Fabulolae illac origines Gentium, Vrbium,
Monasteriorum Familiarum, ac. procul omni dubio natae TuNE. NC
autem ipse Fginhrartus hanc Fabulam confurare rideatur, quando nar-
eat, Carolum admodum Fuisse difficilem in elocandis tiliabus, com-
Menti FUnE (ac Si maonus hinc in Ructorem luum redundarer hOnOr)
illum sibi amore furtiro Immam conciliasse, ita ut Patex qua(i COa-
etus Cancellario cuo practaram Eiliam, ne curpissima inde Familiac
Tuae inuratur macula, desponsarerie. Ouis Vererum hoc tradidic: de
Laurishamensis enim lon ze recentioris Chronici Ede merico inrebus,
quac diu ance se seltac tunE, dubitatur.
Practerea hujus historiae Falsitas exinde etiam apparet, quod Fabu-
tac illius Patroni inter se non conreniant, an Imma Caroli Eilia lesiu
cima vel naturalis fuerie, _ ex qua conjuse vel concubina hanc sus-
ceperie, quidam enim FTildesardae liberis annumerant, ut ad C ap.
AVEET. hujus de Vica Caroli Commentarii nocarie Besselius, licernec
ipse Foinhartus, nec Paulus Diaconus ImMam inFeF COS MCMOVENE.
Nullaautem rario dari porerie, quare uterque (cum eorum postremus
etiam illorum Hildesardae liberorum mentionem Faciac, qui paulo
postnaciricatem obierune) celebrem hanc immam omilerie, nam quod
nonnulli Comniant Scriptorem nostrum eam Audio praccermisisse, ne
probrum refricaretur, plane ridiculum est. Alii Pastradac filiam ta-
ciunt reste Spenero, qui ex Archiro Monasterii Sclingstadiensis nar-
eat: Anno Domini 82O. TV. Non. Aucusti obiit eloriosa Domina Imma
Flia Imperatoris Caroli MI. Fundarix hujus loci, es Cervatur hic anni-
X X
Vera

## Folio  -  — 1814919937:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
dL
versarins ipsins, es V’astradre Rexinae Genetricis suac, e Cermani ipsius L. H
dovici Imperatoris, e Finhardi leciimi sui, e Gerirudae Abbatissae (o-
roris sune. Sed erroncam hanc esse narrationem, ex ipso F: ginharto
apparet, quando Exist. III. ad Luxum Abbacem Ferrarienlem, ora-
rislime luger nortem Immae luac, ee maxime conqueritur, quod
preces Tuac ad martrres Marcellinum EE Perrum Factac, Optato ca-
ruerint effectu; sic aurem ait: Huc accedit, quod ipsum dolorem iden-
tidem accumulat, es vulnus semel acceptum exulcerat, quod vota scilicet
nostra nihil valere permissa sunt, ac spes, quas in Mariyrum (Marcel-
lini X Perri) mericis es interventione collocavimus, exspectationem no-
stram ex asse frustraia est. AC corpora horum Martrrum primum ex
Tcalia anno 827. Selinostadium delata Cunt, erso runc cemporis lin-
ma adhuc rixit, (i enim anno 820. Obiisset, Pginhartus hac in Lpi-
Aola dicere non posset, se implorasse auxilium martrrum luorum,
qui eo tempore adhuc Romne reconditi erant. Pacet id eriam ex L-
Pist. V. Lupi Abbacis Ferrariensis ad Fginharcum, in qua ille Scri-
peorem nostrum de morte immae consolando mentionem Facit Raba-
ni Abbaris Fuldensis. Qui non ance annum 822. hanc Abbatiam re-
gendam luscepie, teste HTerm. Contracto, Mariano Scoro aliisque. Si
isitur Imma detuncta Fuisset anno 820. Qua rarione Lupus in Fpi-
Stolis suis consolatoriis Carim post mortem Immac, cum recens adhue
dolor esset, leripris, posset Rabanum uc Abbatem Fuldensem in Cce-
nam producere, qui, uc ridimus, biennio demum post illud officium de
honoremnactus est. Px hac isitur sententiarum direrlitate Paris conltat,
nil certi habuisse Fabularum ejusmodi auctores, quod posteris luis
craderent. Lic fere Temper in direrts illis, sibique e diametro repu-
onantibus otiolorum traditionibus, lacer Fabula, ut Viri crudici jam-
dudum odorati Tunt.
Ttuic conjecturae tirmandae non parum inserrit, quod nullus Scri-
prorum aequalium (arsumenrum in cali negocio minime conte-
mnendum) quicquam eo de matrimonio memoret. Rabanus Abbas
Fuldensis, postea Archiepilcopus Moguntinus, ejusdem aeratis Scriptor
Foinhardo exicaphium poluie, in quo ejus ritam ac qualis in aula
Caroli Fuerie, describit, de nupciisrero amore Furtiro, uc rolune, con-
ciliatis plane silet, quas sine dubio commemorasset, et ab iis Lgin-
harcum commendasset. si unquam Fgintrartus filiam Caroli M. in
matrimonio habuisset. Verum Aacim objiciune nonnulli decanta-
EUI

## Folio  -  — 1814919937:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
tum illud commentum, quod ne lectori scrupulum moreac, hic cor
Fucabimus, Scriptores nempe hujus matrimonii memoriam ideo obsi-
cerare roluisse, ne inde Familia Caroli polluatur. Admiror Pane pie-
earem eorum ii Carolum, _ industriam laudo, quod omnem à Caro-
10 intamiam amoliri Audeant modo id certis argumentis, rel lica de-
sine, conjecturis, quae sele aliqua reri specie commendent, 2ggredi-
anEUF. Retucent Fabulas, quac Fallo affinountur Carolo, quali diaboli
et angeli de anima ejus certarint. PAodiant Aylo ex omnibus Codici-
bus scelestissimum illud ac netandum de peceaco Caroli Sodomitico
mendacium. Detendant Sacratissimum Imperatorem contra nonnul-
los recentioris aeri Scriptores, qui crudelissimum et Pansuinolentum
Gentis nostro Apostolo judicium Wesphalicum ec id generis plura
cribuunc. IIaec enim s vera, impiecatis, intamiae ac crudelicatis no-
eam nunguam effugiet Naximus ille Carolus. Nihil rero horum ex
matrimonio Fginharti cum lua Eilia enalci poruit, quo nec quiequam
sloriae ejus accessit vel decessit. Demus Caroli Cancellarium Aupri
consuecudinem habuisse cum Imma Elia Cua, nonne Facinus illud obli-
cerarie, e a Carolingis omnem curpicudinis nocam amorie, cum 2-
micam luam in uxorem duceret Dices Forte, hoc matrimonium fi-
liac, ac proinde Parri indecorum tuisse, cum inaequalis essent condi-
tionis FoinMarenS S Imma; Sed CA FANEA NON FUINE, uE me moreant in
eorum discedere sententiam, non enim tam dissimiles incer le Fuere,
ue ex illorum lesicima conjunctione fama Caroli damnum passa Fuis-
Sec. Fginharcus ArchiCapellani officio, ac quantus ille honoris co
aero oradus. defungebatur, quem non intimae Porris hominem tuis-
se Familiaricas Caroli ac lingularis erga cum benerolentia Patis erin-
CUNE. FE Pane nuptiac tales inter inaequales non sunt line exemplo,
luculentissimum enim ejus rei cestimonium habemus in matrimonio
Apoilberti iridem Archicapellani cum Berta Eilia Caroli, nec tamen
illa conjunctio imperatori nostro dedecori ces (ir. TTaCC IBIEECUM SINE
certissima, quis non ridet oratis fingi, Fristoricos ludio connu-
bium Fginharei cum Imma Resis filia Cuis annalibus non inseruisle,
ne amores illi furtiri illustrem Caroli obtuscene Familiam. Vera po-
tius silentii eorum ratio ridetur, quod nunquam Fgintrartus Caroli
filiam in matrimonio habuerit.
Ne vero putes B. L. me Polum ineperc huie Fabulae Edem et 25.
Censum denegare, en Viros in Republ. Lireraria IIlustrissimos, Baro-
dt 05.

## Folio  -  — 1814919937:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
s
m
nios, Frcheros, Ouercetanos, Papebrochios, Parios aliosque plu-
res, qui mecum eandem Fere, quam nunc propolui, Forent senten-
tiam, quorum, ut cum Terencio loquar, neslisentiam porius, quam
aliorum obscuram diligentiam aemulari malo.
Sed contra hanc sententiam Celeb. Mabilio insurgit, de ipsum fi-
oinhartum cestem hujus matrimonii inrocat, quando Fpist. XXZIV.
ad Focharium Ruoustum scribic: ideo admonendum censui NF PTF
Y ATE M VESTR AMI, ut perienlum vestrum caveacis. Laccor 10-
cus ille solurione admodum difficilis est, nec in ea prorlus mihi la-
tistacio, non putem tamer hunc locum recte adhiberi ad contirma-
tionem connubii R oinhrardi cum filia Caroli MI. nuspiam enim hace
vox occurrie, ue Fermencuricorum more ex direrlorum locorum
comparatione certi quicquam de vero ee genuino ejus sentu elicere
queamus. Consulantur Scripea Virorum Doctissimorum, qui illustran-
dis rocibus barbaris Medii Reri indefessam nararunt operam Edi-
EOreS ACtorum SS. Antwerpienses, Mabilio in Actis SS. Ord. Bened.
Spelmannus, Du Cange aliique plures, ee reritas asfertionis meae
conscabit. IIlustrissImUS CtiaM LEIBNITINIS, at quantus Vir in
hoc Audiorum genere in liveris Puis doctissimis mihi cestatus eAt, se
nuspiam hujus rocis restisium deprehendisse. Ouamdiu rero rS ne-
pricaus ris ec signiticacio incerta es, ee argumencum inde pecitum
incertum ac ri sua caret. Sed demus L ocharium Fuisse neporem P..
sintrarei, de id ri originis Cuac ro nepriras lignificare, non tamen in-
de necessario sequitur, Ructorem nostrum habuisse, filiam Caroli M.
inmatrimonio, propter quam Locharium rocet neporem luum, com
mode enim porest, ille nepotismus Fotharii ad Fginharium salvari, Cut
dic Frudicissimus Papebrochius ad Elistor. Pranslat. Marcelsini de PC-
eri 2. Junii.) etiam si hic non fuerit gener Caroli, s Imma concipiatur
fuisse filia Fneuerani Hasbanine Comilis, soror Ermencardis Imperairicis,
unde natus Locharius. 8c. Quae conciliandi ratio elesantissima est, ac
Proin minime contemmenda ridetur.
Sulpicabar aliquando, antam id conjiciendi dante Vlustristimo L EIB.
NITIO, an non illud neptitas corrupeum sIE ex ro pieras, ica uc le-
sendum: ideo admonendum censui pieracem vestram. Peu malis cum
Cel. FABRICIO: ideo admonendum censui a me P. V. praeserrim cum
haec rox Auctori nostro sc Familiarissima, qua Ferc semper in liceris
ad Ludoricum, ejus Conjusem dt Locharium utirur. Sic P pist. 40. ad
AII

## Folio  -  — 1814919937:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
R I C
Augultum lcribie: quapropier supplico piecati vestrae esc. humiliter depre-
cor piecacem vestram. Rpist. 42. ad Ludoricum: Oro un piecas vestra
mihi liceniam dare dignecur. Fpist. 45. ad Comitem quendam de L0.
chario inquie: in cujus pietate magnam habeo fiduciam, ec candem L-
Pict. 5F. ad ipsum Locharium: Videlicet hdele vestro pietari vestrac
supplicare volo, -- -- non potest ad piecarem vestram pervenire, ... - precor
Piecatem vestram ecc. Facili isitur negorio impericus librarius ex
me piecarem, illud insolicum nepeicarem eftingere potuie, quales depra-
variones Frequentes esse omnes nOrunt. Pt non alienac TunE ejuS
modi corruptiones ab Fginharri Epistolis cdiris ex lacero et ulu ac
temporis injuria actrito Codice, in cujus rei Aidem unum vel al
cerum proteram exemplum. Epist. 32. in agone consticutus Rgintrar-
tus Ccribic ad amicum quendam: Fraires vero nostri inique fidelissimi ex
monasterio NV. Fracer quidem inter eos proximum mihi sibi pracesse opta-
verunt, juvenem quidem actare, sed moribus ut puro senem, ubi legen-
dum esse frairem quendam, quis non ridet, quam lectionem ae constru-
ctionis rario, licet aliquando perrersa admodum sic apud Medii aeri
Scripcores, e seguentia proximum, invenem, eHagicant. Rpilt. 39.
liginhartus nomine Ludorici Pii scribit ad Fmeritanos: quod si ab il-
lo (Abdirraman RCGC SATFACCNOruM) vos averiere, e ad nos conver-
sere volueriiis, antiguam liberrarem vestram plenissime es sine ulla dimi-
nutione vobis ui concedimus,  absque causa vel triburo immunes vos esse
prominrimus ecc. quid hic sibi rule absque causa vel tribuio, lege tumeo
Periculo absque censu vel tribuo, quac lectio non Tolum planiorem ef-
ficir sensum, sed de ab iplo Auctore sibi rindicatur, qui in eadem
Epistola hanc locurionem censibus e iriburis adhibet. In ip(2 34. F-
Pistola, limilis locus corruptus est, ubi legitur: qu’in pocius, cogit. ut
vos de vestra coenoscat, nam pro vos de substicuendum line ullo dubio
est substancirum aliquod simile prioribus, quale est prudentia. Cum
isitur toc roces corruptae his in Epistolis occurrane, nemo mihi cre-
do ricio rertet, quod rarac de insolieae huic roci litem morerim.
Non rero haec rox tolum animo meo scrupulum injecit, sed de res
iplanon enim verolimile ridetur Fginhartum tam remerarium tuisle.
ue insolenti hac roce se regine insereret Familiac, li enim Ludori-
cum puduie in Diplomate donationis Immam rocare LOrorem, an pu-
ces Foinhartum affiniratis mentionem facturum fuisse in liceris ad
Locharium. Rex Callide ArchiEpiscopos luos rocat attines, led non
X X X X

## Folio  -  — 1814919937:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
li
hi rice verta Rerem. Si rero aliquis illud nepritas, genuinum esse re-
lic, rideat ille, an non blandam cenerrimi affectus cestificationem hic
Signiticare possie, quam Fginharcus Locharii moribus praefectus illa
in Lpistola exprimere a cectariroluerie.
Sed objiciac quisquam, narrare tamen FTubertum Leodium de Oris.
Palat. p. m. F2. quod suo tempore aperto Selingstadii Fginhardi le-
pulchro inrenta Fuerie cabula plumbea, quac paucis indicarie, Poin-
hareum habuisse Eiliam Caroli in matrimonio. Verum argumenta
talia ex ejusmodi cabulis petita minus certa esse, jam dudum obserra-
runt Doctissimi Actorum SS. Fditores Antwerpienses ad Vitam Iris-
bergae XXF. Maji, quos inspicere operac prerium erit. Vrinam Lco-
dius Formam licerarum inscriptionis illius delineassee, ut de ejus ac-
tace ac proin reritate vel Fallitate judicari potuisser, Tunt enim ejus-
modi cabulae plerumque a recentioribus addicac, quibus piis luis
Fraudibus ac imposturis, quali hic rel ille Vir Illustris eo in locolc-
pulcus sic, ad majorem monalterii sui sloriam ac renerationem fidem
Facere, jam a longo tempore conati PunE.
Onamris rero non putem Immam C aroli M. Fuisse filiam, nihil
quicquam tamen ejus rirtuti decractum relim, nobilissimae enim
Familiac, licee nobis incognitae, Foeminam Fuisse, summi conjugisho-
nores e gratia, qua ralebat apud Augustos, minime nos dubitare per.
MMICtunE. FIanc cenerrimo complexus est amore, ut luculenter immo-
derata ejus ac insolita super morrem ejus tristicia testatur. Liberos an
ex ea culerit non conseat, Ccribit quidem liceras ad aliquem Vussinum
dictum, quem filium suum rocac, cumque ad licerarum ac rircutis
Audium adhortatur, rerum an hric Fgintrartus Abbas Eilium incelli-
sat ex se genicum, rel filium, uc rocant, spiritualem, aftirmare no-
lim, Calcem hoc norimus ex charta aonationis Factae monasterio L au-
ristramensi anno VI. Ludorici Pii ( modo non ab ociolis confticta ac
Tuppoliricia (IC) eum cunc cemporis nullos adhuc habuisse liberos.
Carolo mortuo, Fginharcus Palatii pertaesus, secessir in pracdia sua,
de tandem omnibus honoribus secularibus ac thori commercio, Imma
Fororis loco habica, renuntiarit, uc ipse nos docet in Epist. III. ad
Cupum Ferrariensem, cum ad praetatum Abbatem Ceribie: Omniami-
hi studia, omnesque curas, tam ad meas, quam ad amicorum causas per-
tinentes exemit es excussit dolor, quem ex morre olim fidissimae Conjueis,
jam ninc charissimae sororis sociae, gravissimum coepi. Conter X Epi
t0

## Folio  -  — 1814919937:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
ll2
AOlAM ZXZEL. Pocerant eo aero conjures mutuo consensu chori con
Succudinem collere, ue innumera docene exempla, quorum unum aue
alterum ad consuecudinis hujus illustrationem proteram. LupuS AB-
bas Ferrarien(Is Fpist. XXFX. Ca de re sic Ccribit: adeo ut etiam pro-
babiles mriusque sexns personas oprime noverimus, rescisso carnali com-
mercio in saeris locis separatim Domino milicasse. Idem nos docet quam
clarissime Anscherus in rica Angilberciprimum Archicapellani, dein
Abbacis Cenculensis, quando aic: Ancilberius à Rege digrediens Ccn-
cutam reveriiur, es contemio pomposae dienicatis fasticio, primo omnium
sponsam suam nobilissimam Beriham sacro velamine consecraiam loco con-
eruenti intra idem coenobium Ceniulense composuit. Separati deinceps
conjuses le fratres e sorores mutuo rocabane, uti Fginhartum Fecisse
ridimus. Idem ec Salrianus, qui Presbycer Factus, chori consuecudinem
collic, ee Placidiam ancea uxorem Epict. Tr. dilectissimam ac venerabi-
lissimam (ororem appellat. Conter quae Mabilio V. C. ad Angilberei ricam
obserrat. Mutua haec separacio inter Fginhartum e Immam quan-
do acciderit, aeque obscurum e incertum est, putat quidem Do.
ctissimus Papebrochius, id Factum ante annum 825. quia tunc Abba-
eis de Sacerdoris munere detunsi coepisset, verum si proprer Abb2-
tis officium se ab uxore separasset, id jam cum ante Caroli NI. obi-
tum fieri debuissee, quoniam (ub co AbbaS Blandinien(S CFeatUS
Fuie, ut intra ridebimus, ast contrarium novimus ex donatione Lu-
dorici scripea anno primo Imperii ejus, ue e donatione Pginharti e
Immae Facta Monasterio Lauristramensi anno vr. Ludorici, quibus
in charris Immam axorem (uam rOCaL, _ Cx Ca Le liberOS PFOCTCAU-
rum Fore sperac, ergo anno Christi 820. Fginhartus immam adhuc
chori sociam habuie, ance quem onnum camen rarias eum admini-
srasse Abbacias certo constat. Videtur igieur Scriptorem nostrum
qua Abbarem le non separasse ab uxore lua, Abbates enim nonnullos
eo tempore uxores habuisse, quis nescit d sed qua Sacerdotem, cu-
jus officio in translatione SS. Marcellini ex Perri eum delunetum
Fuisse legimus.
Vri vero annus desponlationis Immae est incognitus, sic ex vi
eac ejus cerminus. Mabilio d Cointacus V. C. eam anno 836. vel
840. mortuam esse putant, uterque ex conjectura, operae tamen
pretium eos inspicere. Detunctam grarissime Fginhartus luxie, ita
uc rix ab amicis consolationem admiseric; cestantur id Fpistolac per-
E X X X
plu

## Folio  -  — 1814919937:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
ad id eu d
Lal
E
plurimae, quas Abbas ille Perrariensis ad Fginhartum lerandi dolo-
ris causa (cripsIE.
Palatii negoria cum abdicasset Fginhartus, Fcclesiasticis ab AU-
oultis praefectus fuie, quorum benelicio raria tenuit monacteria.
Primum eorum Fuit Blandiniense, quod (uib Carolo M. administran-
dum suscepie, uti nos docet Tistoria translationis S. Wandregisili,
quac rem sIC narraE: Felirit enim Deus cor ejusdem Principis (Caroli
BL.) es gratuita pietace inspiravit, ut Piro Dei Agenardo, qui ea tem-
pestace insienis est habitus, idem coenobium (Blandiniense) craderet re-
eendum, a quo mox illustrium clericorum muliiendo adunata sub umbra
alarum apostolicae prorectionis hic Dei munere est collecta. Bucclinus hu-
jus coenobii Abbares recensens, Fginhartum octarum Facit, quem
E lubet inspicias. Carolo. M. defuncto Ludoricus Pius anno cerrio sui
Imperii regendum ipsi dedit Monalterium Fontanellense, quod per se-
prem annos tennie, celte Chronico Fontanellensi. Anno Imperii Ln
dovici TIT. Cinquie Chronici illius Auctor) Trasurins Rector hujus (Fon-
canellenAS) coenobii cum licentia Imperatoris ad locum suae nacioiatis
repedavit. -. - Post quem Finhardus hoc coenobium per VVI. ferme renuie
annos. Fodem Fere tempore eriam Balilicae S. Johannis, quac es Ficini
curam gessit, uri ipse teltatur in FTistoria lua rranslationis 55. Marcel
lini _ Perri Cap: 2. cum Ticini, aic, apud Basilicam B. Johannis Bapri-
stac, quae vulzo Dommanae vocatur, e une ex beneficio Recum ad meam
pertinuit porestatem. _C. Fuit ee AbbaS anno 826. Monalterii S. Bavonis,
Sic enim lesitur in Chronico Gandensi ad d. annum. Fynardus Ca-
pellanus Ludovici prissimi imperatoris factus est Abbas Candensis coenobii,
qui cesta inclyra  acta Karoli MI. Imperatoris descripsit. Anno 843:
XV. Abbas Candensis obiit VPTI. Kal. Ang. Suncde nonnulli, qui
Fossarensem Abbatem Fuisse existimene, Led certum hujus rei argumen-
cum non proferune, mentio quidem tir in charra 70. tom. XI. C apitul.
Reg. Franc. F dic. Baluz. F ginharei Abbatis Poslatensis, qui anno 847.
Tub Carolo Cialro cum HTerkenrado Fpilcopo Pariliensi permutatio-
nem bonorum instiruie, et charca 76. d. l. anno Christi 856. icerum
ille Abbas memoratur, an rero unus idemque hic sc cum noltro
Seriptore, nec affirmare, nec prortus negare relim, Caepistime enim
selta homonrmorum incer se confunduneur ex aliquando limul jun-
cta in unum aliis celebriorem conteruntur. Plures autem praeter no-
crum, Fginhartos rel Finhartos Fuisse cerrum est, quorum eres ob-
Ci.

## Folio  -  — 1814919937:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
A I C
serrari, primus erat Abbas Coenobii Bajacensis reste Chronico A de
mari, Secundus Fuic Pracposicus Monasterii S. Petri Scororien(sd. l.
certius Abbas monasterii S. Marrialis apud Scriptorem sectorum F,-
pisc. Lemoricens. qui licet non uno codemque tempore rixerint,
Facili tamen negorio eorum secta inter se permurari poruerunt. Sed
examinene haec alii, quibus adyta hujus scientiae patent, cerri enim
hac in re incerta quicquam pronuntiare nimis cemerarium esset.
Praeter hace monasteria e alia possidebat ab Ruonstis beneficia,
ue monasterium S. Chlodoaldi ad Sequanam reste ip(o Fpist. 2. habe-
bac et benelicium in Fredestare, DE PatCE ex EpisF. ejus 27. quod tor-
ee est hodiernum oppidum in FTassia Frizlar dictum, a plura alia,
quac negligentia e incuria Scripcorum ejus aerinobis Tuberaxit. IIacc
Benehcia per Procuratores e Vice-Dominos ex monasterio Selingsta-
diensiresebac, ut ipse celtatur in historia sua transtat. 55. Marcelli-
ni _ Petri cap. 3. ec Epist. 22. e 37. ecc. Flujus Monasterii, ceste
Prichemio, primus Abbas conditorque fuit, ejusque Basilicam Mar-
erribus Marcellino _ PerrO, quoS Roma acceperat, dedicarie ac
consecrarie, uc pluribus apud ipsum in historia dictorum Mareyrum
legi pocerit.
Dubia admodum raletudine cum usum Fuisse ridetur, siguidem
toties de doloribus suis conqueritur, praecipue renium ex splenis,
quo maxime laboraric vid. Epist. ejus 40. Ddecubuic eriam aliquan
do morbo grarissimo e lechali, ita ut de bonis suis jam tum dispo-
neret, à quo camen dirina pratia conraluit. Quo anno oblierie, cer-
to demonstrari nequie; sunt quidem nonnulli, ue Bollandus aliiques
qui auctoritare Chronici Candensis eum anno 843. mortuum esse
rolune, sed iis repuonat, quod tradie Broumerus ad Rabanum de
DuChesnius in rica Fginhrarti, cum nempe anno 848. intertuisse
Synodo habitae a Rabano Archi-Fpiscopo Moguntino, _ si idem
cum Fginharto Abbate Fossacensi, de quo supra, demum circa finem
855. rel initio sequentis decessic, Rabanus enim qui epitaphium Au-
etori nostro poluie, diem obiit Lupremum anno 856. In Epicaphi
um Rabani ex edicione Broureri.
Le pero, qui hodupm inerederis; ne noscere spernas
Conditus ecce jacet m Fir nobilis isto
Finhardus nomen cui geniior dederat.
X XXX
Muadidens ho habeat, quidque renens moneat.

## Folio  -  — 1814919937:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
d
  lL lae
Incenio hic prudens, probus actu atque ore facundus
Exsticit ac muliis arre fuit milis.
Onem Carolus Princeps propria nurivit in aula,
Per quem e confecit multa satis opera.
Nam horum Sanctorum  condieno functus honore
Exquirens Romae corpora duxit es hnc
Oc muleis prosint precibus curaque medelae
Ipsusque animae reena Poli cribuant.
Christe Dens hominum Salvaior. Rector  Auctor,
deternam huic regniem da super astra pius.
Hlodie Selinsstadii quidem cernicur Ppicaphium Figinharri, Sed lon-
se a Rabani dirertum; quod ex edirione Speneri lib. LL. CaP. 23.
FTict. Insion. IIlustr. hic adscribam:
Enhardus faeram. Recum qui clarus amore:
Cui Caroli Magni filia nupra fuit.
Onaeque sub hoc mecum immulo conclusa quiescit,
Ad superos donec nos ruba ranca vocat.
THoC ego construxi devoio pectore templum
Fraribus es larsas conculeramus opes,
Corpora Sanctorum summa immulata sub ara
Concessi, vivo quac mihi Roma dedit.
Verimusus auclorieas canta apud me non est, quanta Rabani, quod
Sexiptores longe Pginharto juniores reteri injuria temporis deperdico
compoluisse ridentur, imaginem enim ejus, quam cum hoc Lipita-
phio ostendune Selinsstadienses, recentioris esse aeri, testes oculati
mihi retulerunt.
Perrenimus nunc ad tertiam dissertationis nostrae partem, quae de
Feriptis Figinharti agit. Inter ca, relur luna inter Cellas, eminet ele-
Sancistimus de Vica Caroli Commentarius, qui canta dictionis puri-
cate e clegantia scriptus, ue non Polum omnes medii aeri Scriptores
Superet, led de antiquiora lonse tempora Capiar. Ilinc Frcherus, Vos-
sus aliique in eam prolapsi lune sencenriam, libellum hunc a rariis
Fuisse incerpolatum ee Roridiori passim Aylo ab Illustrissimo Comito
Nuenario exornacum. Sed ut rerum Facear, infirmo eorum opinio nititur
Fundamento, siquidem omnes libri Ceripri _e impres(I F: ginharto patro-
cinantur, et omnem prorlus a primo Pditore remericatem amoliuntur.
mnam  L. bbdo
ligre-

## Folio  -  — 1814919937:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
Foregia lunc, quae hanc in rem aftere Doctissimus Du Chesnius in
practatione luac editionis cum quinque optimae nOtaCMSS. Collatac:
Et jam imposterum, dit, nemini superesse possit ullus conquerendi locus.
quod Nuenarius, qui vitam ipsam primus emisii in lucem, illius aevi qua-
lemeunque phrasin foridiori passim mucare sibi permiserit. FF Pane, omnes
editiones a Reubero, Frehero, Bollando, Beslelio aliisque curatac,
cum prima optime conreniune, li roculas quasdam minoris lonse
momenti exceperis. Praccerea omnia MSS. mea e VeteresHristorici,
quotquot F ginhartum compilarunt de ad rerbum expresserunt, idem
cestancur, ita uc mirari latis nequeam, quid Viris illis dectis in men-
rem renerie, cum haec Ccriberent. Lambertus Schaftnabrugen (Is, ju-
dice Scalisero, Barchio, Vostio aliisque, elesantissime scripli nec ideo
tamen quisquam, quod meminerim, ei litem morie, ac Aoridiori
passim phrali ab aliis immutacum cradidic. Sed haec Cufficiant defen
Tioni Auctoris nostri, cum quibus conter, quae Labbeus de Script. Pc-
elel. tom. F. d Beslelius ad pracfationem Pgintrarei nOtaTUNE.
Sunt nonnulli, qui hanc Vicam Caroli Lginharto abjudicant, e
Alcuino cribuumE, ut MS. Cajogonrillense, AIbcricus Monachus
ad ann. 770. Blondus, Petrarcha ec. led in errorem deducti riden-
tur, quod de Alcuinus res sectas Caroli conscriplerit, ut Doctissimus
Du Chesnius ex MS. Moissiacensi in fine hujus libri nocarie, quos
toccus ignorancia inter se permutarunt ac contuderunt, tot enim ex-
AaHE AISS. quae Fsinharci nomen praeferune, toc scripiores, qui in
rebus Caroli cum nara rosa sequuntur e auctorem agnolcune, ut
nullum de genuino hujus libelli parente relinquatur dubium. Oui-
bus accedie Lupus Abbas Ferrarienlis, teltis omni exceptione major,
qui in Fpistola lua prima ad Fginhrartum, quam certissime librum
hunc rero lno auctori rindicac.
Ouanci hic de Vica Caroli Commentarius a majoribus nostris ae-
Rimacus sic, testantur omnes pasinae, quae de Magno illo impera-
core quicquam continent, liquidem omnes Scriprores in rebus gestis
illorum cemporum non modo hunc libellum compilane, sed etiam
Terratis iisdem rerbis Caepenumero describune, quod Eidem Lginharri
si quid rideo, maximopere contirmat, haec enim ltanta non fuis-
Pec apud majores nostros, sine ullo dubio non omnes Fristoriei cum
aperte in suos libros eran (cripsissene, rel Caltem aliud quicquam narraS-
Lent, quo tides ejus infIxIarCTu. Viria urquorna huc referri nolim
Qude

## Folio  -  — 1814919937:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
B
quae nec fidem apud Frudicos adsruune, nec destruune, de a quibus
nc doctissimi quidem alieni censendi lune, quorum camen Ades ne-
mini, qui lanum Capir, sublecta unquam rila fuit. Cum rero nul-
lus historicorum Caroti M. (Turpistimum enim Turpinum non mo-
FOr) reperiatur, qui non amice in rica e gectis hujus imperatoris
cum Fginharto conspiret, miror ex recentioribus esle nonnullos,
qui, nescio quibus argumentis, fidem Auctoris nostri, toc Scripto-
rum aequalium consensu approbacam ee contirmatam, suspectam red-
dere COnantur, quasi parcium Audiotus hanc ricam, deprimendo ni-
nis Meroringos ec in immentum efferendo Carolinsos, conscripleric.
InEer quos est AnourmuS Aucto libri supposicitii ruloo dicti l’F-
sprit de Gerson, qui nimis sententiae (uac Audio e amore, quicquid
illi retragari putac, retellit, a in Scriptoribus argumenta, quac
cum Feriune, quali per sloslema irreplerine, expungere jubet, imi-
catus line dubio Coinceum aliosque, quos si non in omnibus, CaICM
in plurimis dicto in libello sequieur. Ve rero cognolcas rim argu-
mentorum ejus anourmi, quaedam ex eo proteram, uc lic de reliquis
judicare possis.
Primo objicit, quod Foinharcus sic auctor Fabulae de inertia Me-
roringorum. Ouam rellem, uc ipsum librum inspicere potuissem, an
Forre Luac PenEenEIRC PTOFCEFeE arGUMenC. Nam in excerpeis, quac
nobis dedit CI. Barle in Lexico Juo Cricico, nihil tale reperies, de
quamris omnem impenderim laborem ipsum erolrendi librum, Fru-
stra camen inguitiri. Faceor me non omnibus, quac in Fraudem ta-
miliac Meroringicac a Carolingis narrancur, adstipulari, nihilomi-
nus tamen non omnia Falsa e conticta, sed vera Fallis mixta putem,
nihil enim in Carolingorum Scripeoribus obserrari, quod eam ab-
Turdum ac minus rerolimile (C, proue recentes illi historici nobis
perluadere cupiunt. Nocum est ex omni historia, Regna rirture fuis-
se Fundaca, e inerria Regum icerum collapla, ideo nemini mirum
videri debet. E eale quicquam ec in Prancorum regno obtinuerie;
uti enim Meroringorum Cirps a pristina Forricudine, sc e Carolin-
orum deFecic. EF quis credat, Fginhartum impune tanta mendacia
de prima sirpe scripturum Fuisle, eo pracprimis tempore, quo
res Meroringorum nondum penitus in hominum animis obliteracae
erane, ita ut Facili nexorio ab omnibus retelli potuisset, s inandita
ealia ac majoribus incoenita narrasset, minus enim rerosimile ride-
t

## Folio  -  — 1814919937:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
de
tur, omnes eius deri hultoricos in perniciem Merorinsorum conspi-
rasse, ita uc nulli prorlus exsticerine, qui Fginhartum crassissimo.
rum mendaciorum arguerene. Si enim non crubuerunt Clemens alii-
que, scripeis luis insurgere contra Bonitacium, Germaniaenoltrae A-
poltolum, ac quantum Virum. Scripeorem nostrum quis ab co Fato
eximetd Cc si unquam cale seriprum exstirisset, quod nunc deperdi-
cum dicas, Fragmentum Palcem contrariae sencentiae quisquam Lli-
Coricorum, vel ejus, rel paulo polterioris cemporis, nobis conserrasteti
cum reronullum ejusmodi scripcum reliquerie anciquicas, nullam etiam
video caulam, cur ab illa ejusdem aecaris Scriptorum sententia, EOL
Tristoricorum grarissimorum consensu contirmata, discedendum (E,
nili omnium Scriptorum (idem in dubium rocare, ae cum Prrrtone
de omnibus temere dubicare relimus. Pc demus, meras esse Fabulas,
quac in hoc libello de Merorinsis leguntur, sed quis ribi Anonrme
dixic ejus primum auctorem esse Pginhartum e Nemo enim Panac
mentis cibi sine argumeneis miliranci tacile adsipulabitur.
Sed pergamus ad secundum argumentum, quod ille Gertonis se
nius ad intirmandam Adem Figinhrarti proterr. Impudentissimum men-
dacium Impostoris Feinharri vocar, quod scriplerie, Reses primae sir-
Dis carpento bubus junctis in publicum processisse. MirOE, Anony-
mum in eam prelaplum esse oxinionem, dedecuisse ridelicet MerO-
ringos bobus rehi, quid enim decoris rel dedecoris in ulu equo-
rum, mulorum rel boum consistic: Nos ille bores carpento junsen-
di jam dudum ance haec cempora obrinuie, e nemini ritio datum,
cum ejusmodi rehiculo uteretur. Ouis Crdippam Argiram Sacer-
docem funonis unquam reprehendie, quoa bobus ad hujus Deae tem-
plum reheretur: Charielia reste FTeliodoro carpento urebatur, cui lges Githonm
albi bores juncti crant. Romac matronne carpentis mulorum vel in Colunima tur
boum in publicum prodiere, celtance id Lampridio in HTcliogabalo. In dosu Wous re
Orience hodic adhuc Reges bobus rehuntur, uri narrac Olearius in Runs
Tcinerario lib. TV. C. 29. nec tamen eorum gloria ee auctoritas inde
minuitur. Vide plura apud CI. Schesterum de Re Vchiculari. ETIC au
tem boum ulus apud Francosnon ignocus Fuit, id enim apparet ex exem-
plis, quac cum Beslelio ad l. I. nocarimus, quac (i perpendisset anony-
mus ille, non cam acrirer Pginhartum perstrinxisset. Dedeceret ho-
dic Regem bobus rehi, quia mos ille e consuetudo cranuie, ast
idem medio in aero obrinuisse, cum receptus undique fuerie boum
X X X X X
usI

## Folio  -  — 1814919937:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
S L
I
ulus, prortus nego. Male isitur scripror ille incer se antiqua cum h3-
aiernis cemporibus confundie.
Percio. Calumniatur Fginharcum, quod in deponendo FTilderico
ee creando Pipino in Regem partes aliquas Papae rindicarerie, prac-
primis cum anourmi illius, qui lub nomine Gerlonis, acerrimi (uo
cempore contra Papam Scriptoris, latere voluit, (copus sic, Porecta-
cem Papac modis omnibus intirmare. Sed Papac operam eo tempore
ad rem canei momenti exequendam fuisse necessariam, ad cap. F. Obler-
rarimus, quac hic repetere superracancum duco. VE rero omnem
Scriptoris noltri tidem in dubium rocet, detestandi cum acculat ana-
chronismi, quod ridelicet Scephano depolitionem Hilderici de Pi-
pini creationem in Regem adscribat, cum Scephanus illud honoris
Fastigium primum circa finem Marrii adextus Cic, Pipino Kal. Martii
jamcum in Regem uncto. Sed Facili nesorio, ni omnia me FallanE.
ab hoc errore immento Fsinhareus liberari porerie, modo conteran-
cur ca, quae ad cap, F. ee TT. diximus.
Ouarco. Ridiculam esse aic ignorantiam Egintrarri, quod barbam
cribuat pueris octo annorum, ee liberos iis, qui nondum naci lint.
Meram hanc esse columniam, lector ex iplo opere cognolcer, nullibi
enim adcribit liberos iis, qui ipsi nondum lucem adlpexerUHE, nCC
barbam octo annorum intantibus. Forte Ructor hic possedie Figin-
harcum editco lonse aucciorem, quem urinam luci non inrideret, (al-
rem quas eso inspeni editiones de MSS. apprime inter le conreniunt,
de ridiculum illum errorem plane rejiciunt. Barbac quidem Mero-
vingorum cap. 2. mentionem Facie, rerum ibi de cota primac scirpis
sence, non de hoc rel illo Meroringo sigillarim asic, quos barbam
aluisse, nemo ele, qui isnorat. Vide quae ad h. l. nocarie Besse-
lius.
Ouinco. Immensi, ut sibi imasinatur, erroris acculat Fgintrartum,
quod scribat, Regesprimae Ccirpis arci Mamacoae inclusos Fuisse, quac
nunquam exstirerie, imo certo constet ex Scriptoribus acqualibus
Reges illos aut exercirui, aut aliis rebus extra arcem praetuisse, eo
pracprimis cempore, cum ab aliis arci inclusos fuisse memorentur. Vbi
quaeso de Mamacca in Fginharto lesitur: Villam quidem memorat,
quam inhrabicarine Merorinsici Reges, Sed non Mamaccam, cui Reges
inclusos Fuisse rult Anonrmus. Ouoc non errores commictit adrer-
Carius ille, modo ur sencenciam suam cneaturs Mamaccam fuisse ne-
a

## Folio  -  — 1814919937:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
eat contra dilerta Diplomatum ibi scripeorum testimonia, quae lib.
FV. de R. D. Doctissimus Mabilio producie.
Sexto. Nec majorem reri speciem habent ea, quae in Chronoiooia
Foinharti reprehendie, quod Pixinum post remorionem ITilderici à
chrono er. annis rixisse dicat, cum ex inicio e finc Regni ipsius
constet, cum err. cum dimidio annis Regno praefuisse. Sed non re-
ete percepie genius ille Gertonis, quisquis eriam sc, mentem Scripto-
ris nostri, uc apprime hic etiam Cl. Bayle nocaric, numerum enim in-
certum pro certo adhibuit, ut clare nos docet locurio illa nostro fami-
liarissima aut multo amplins, qua in rebus minime certis ex definiris
UEiEUE, acque ita nOn nesac, Pipinum plureS Quam XV. aHNOS FCGHI
curam gestisse.
Sepcimo. Taudem omnem contra nostrum eromic bilem, dicen-
do ex his d muleis aliis Facile judicari posse, quid de fide ejus in
historia FTilderici ee Pipini Ratuendum sic, cum nulla scientia histo-
rica imbutus opus hoc axoressus fuerit, ipso id etiam cap. 1V. Fa-
cente, quod nimirum nemo rixerit, cum res reltas Caroli conseri-
beret, qui de eo quicquam referre potuisset, atque ita manca e in-
cerra maxime esse monumenta, ex quibus Vicam hanc compilarie.
Optime hoc argumentum, judice CI. Bayleo retutari porest, modo
ipsa Fginharei rerba, quae Anonrmus ille in animo habuie de non
percepic, probe perpendamus, quac sic se habene cap. XV. De cujus
nativitare, aic, atque infantia, vel etiam pucritia, quia neque scripris
usguam aliquid declararum est, neque quisquam modo superesse invenirur,
qui horum se dicat habere notitiam. (cribere ineprum judicans, ad actus
es mores, celerasque vitae illius parces explicandas ac demonstrandas, o-
missis incognitis, transire disposui. Ex his rerbis lonse aliud cum CI.
Bayleo, quam genius ille, efficio, quod ridelicet Fpinhartus consulue-
rit ane libros, auc riram rocem, cum vero nullum de Caroli natiricare
Scriptum inreniret, nec quisquam superesset, qui infantiam ejus ac
pueritiam nosset, iis omissis, cognita porius aC Certa Marrare, quain
incognitis de incertis immorari roluit. Practerea, quod nulli libri de
puericia Caroli exsticerine, inde non sequieur, nec de reliqua actaTC
reperta Fuisse monumenta, quibus cuto fdes haberi pocuisset. ITnec
Tune, quae auctor ille Fginharco objicie, ex quibus de religuis ejus ar-
dumentis B. L. judicare poceric, quancum roboris habeane, non enim
Lusticie Scriprorem acculare de lerissimis racioniciis ejus tidem suble-
X X X X X
Cam

## Folio  -  — 1814919937:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
le
stam Facere, Sed requiruntur certa argumenta ex ipla antiquitate pe
tica, quibus quam rarislime paradoxi illi utuneur.
Vindicaro à carillationibus adrerlariorum Auctoris nostri libello de
vita Caroli M. nunc ad alia ejus Ccripta progrediemur, inter quac
primo loco memoranda renir FTistoria de inventione ac translarione re-
ligniarum SS. Mariyrum Marcellini Presbyeri e Perri Fxorcistae, de
que illustribus ad eorum intercessionem parraris miraculis, quibus librum
uinum de passione horum marerrum eychnice conlcriprum adjunxie.
Ilanc historiam primus edidir Laurentius Surius ad diem 20. Junii ec
nuper nocis doctissimis explicarune Patres e S. J. Ancrerpienses, qui
actis 55. illustrandis operam Cuam addixerunt. Praeter hacc de mul-
ea alia Peripsc, quac vel injuria temporis deperdita, ret hic vel illic
incognita adhuc lacene. Sic Tristoriam temporum, librum Epistolarum
quarum nonnullas Doctissimus DuChelnius edidie, Psalterium Calli-
canum adbreviatum, Cx quo excerplit omnes versus, ut aic Trichemius,
verba orationis habences, imilams in eo Bedam, qui Hebraicum Psalle-
rium contraxit. Scriplit eriam libellum de eruce adoranda, cujusme-
minic Lupus Ferrariensis Epist. Ir. Ced uterque Foetus periit. Idem
Facum sensit ejus liber de bellis Saxonicis, cujus memoriam nobis con-
serrarie, citando quaedam ex eo fragmenta, Adamus Bremenlislib. +.
Elictoride luac Fcelehacticae. Onancum ex illis reliquiis judicare licet,
Saxonum historiam noster ab ipla origine de scripsit, Adamus enim Fa-
cetur se tragmenta haec excerpsisse ex Eginharro de adveni moribus es
superstirione Saxonum. Ouidam hoc scripeum cum PIIs, a remporum
unum idemque esse putane, Sed pace illorum mihi dissentire liceat,
celtantur enim ra nclibara de bellis Saxonicis Noctrum co in libro
Saxonicam historiam, praetermissis rebus seltis aliarum sentium, con-
Ccribere roluisle, cum in historia cemporum unirertalem tradiderit
historiam, e id innuere ridentur MarianuS SCOTUS, ScriPtOF SCC. XI.
de Gobelinus Perlona, ZTV. Sec. Hlistoricus, quorum primus in fine
libri FF. aic: Flincnullus Chronoeraphus adnocatur usque ad tempora Mla
riani Scori, nisi quod Fynhardus Cancellarius Magni Caroli Imperatoris
atque alii gesta remporum conscripserint, alter Aec. YF. Cap. 37. EcribiE:
Flucusque (ad morrem ridelicer Caroli Marrelli) Dionysins proseeuns
est Chronicas, dein Finhardus Capellanus Caroli, ec ibid. Cap. 4L. TIuC-
usque (mortuo Ludorico) Feinhardus seripsit Chronica. Forre hiScri-
prores Annales, rulso Fsinharro adscriptos, in animo habuerunt, qui
 IHOsTC

## Folio  -  — 1814919937:0045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
a Morre Caroli Marrelli usque ad mortem Fudorici res reltas com-
plectuntur. (Ios primum edidic cum Fginharto IIusrisI. Nuenarius (yb
nomine Benedictini Monachi, postea Reuberus e Frcherus, quorum
poltremus Adelmo cuidam rindicar. Coinceus in Annalibus suis vocae
Lauristramentes, eo quod ad annum774. eorum auctor Lauristramense
Monasterium suum vocet. DuChesnius vero, Sirmonaus, Marca Lam-
becius aliique, Fginhartum horum Annalium parentem Faciuntu (quo
sub nomine eos d a me cicatos esse deprehendes; licet de corum au-
etore certi quicquam proterre negueam) nixi auctoritate anourmi cu-
jusdam, qui miracula S. Sebastiani descripsie, ec in praetatione ad
Ingramnum S. Medardi Suession. Abbatem rerba ex Figinharto, Peu
uc illum rocat, Agenardo proterr, quac hodie in Annalibus ad an.
826. in fne reperiuneur. HToc argumentum sinc dubio esset ralidissi-
mum, modo certo constaret, Scriptorem hunc non tuisse deceptum
conjunctione utriusque opusculi, quod plerumque huic Vitae Caro-
li M. adjunctum est, ut Mlustrissimus Comes à Nuenare in suo Codi-
ce, Lambecius in Vindobomiensi e cg0 in Cassellano obserrarimus.
Voctissimus Flenschenius ad Nostri commentarium de transtatione SS.
Marcellini de Perri ex dicta historia argumeneatur contra hos Annales.
qui, uc diximus, Fginharto rulgo adscribuncur, de ostendie maxime er-
rarehorum Annalium Auctorem in describenda SS. Marerrum cransla-
tione, quod narret ad ann. 827. Corpora Beatissimorum Mlarerrum Mar-
cellini et Perri de Roma sublaia,  Octobri mense in Franciam eranslata
esse, cum ex Fginharti historia cerro conster, corpora illa jam XVII.
Januari ann: 827. Mntenheimium allaca Fuisse. AC talem errorem l
Einhartum commisisse, (i utriusque libelli auctor esset, non est rero-
limile, ica ut hi Annales vel sub ejus nomine cantum editi, vel in H-
ne ab aliis aucti rideaneur. Idem Ec Coinceus in Annalibus fuis ex es
probare asgreditur, quod pluribus in locis direrta Harrent eC inter s0
maxime dissidemme, hoc aurem de uno eodemque Scriptore dici non
posse. Sed utrerum Fatear inter argumenta ejus luntnonnulla, quac
Ctringune, alia, quae gratis tnguntur, ex Gr. Auctorem horum an
nalium rocare Foinhrartum ad ann. 327. Virum sui temporis pra-
denissimum, quod ipsum scriplisse, prorsus non sic rerolimilé, sed nul-
libi id in Annalibus reperitur, rerum in Vica Ludorici Pii ab AnO-
nrmo scripta, de quamris legatur in dictis Annalibus, id tamen
hunc Foecum Pginharto non abjudicaret, Facili enim nesorio ex mar-
F X X
Si1

## Folio  -  — 1814919937:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
DISSERTATTOTTISTOKTLL
oine intextum irrepere poruir. Fertur etiam Fginhrartus descriplisse
expediciones Caroli in Pannoniam adrerlus Chabam Flunorum RC-
sem, quem librum Viennae Austriae apud WVolFgansum Laxium ex-
Sticisse, Gesnerus in Bibliocheca Cua cradidit. Sed nunquam lucem,
quodmeminerim, adspexerunt. Tribuuntur ei etiam rulgo Monita
Cabrielis Archanceli XIT. Capiculis comprehensa, led male, corum enim
fcriptor est Nocarius ejus Racleicus, qui ea monitu cujusdam coeci,
ue Ferunt, cui id ab angelo injunctum Fuerat, compoluie, et Rgin-
harco emendanda ac Ludorico offerenda dedic. ride C ap. Y. HLiltOr.
translat. Marcel. de Petri.
Tiaec lune ingenii ejus monumenta, quae ad nocitiam noltram per-
renerune, plura torre scriplic, quac camen nunc desideraneur. LX
his rero quae superlune, Paris constare puro, quanci ingenii Vie Fue-
ric Fginhartus, quem s Virum sui seculi doctissimum, prudentissi-
mum ex Maccenarem rocarem, nemo credo me jure reprehendet. In-
Spiciamus modo Tupum Ferrarienlem, qui de omnisena ejus erudi-
tione trmiter persuasus (quantum illa rempora Ferebane) in Fpicto-
lis suis Fginhartum de rariis ad rem licerariam spectantibus consulie
Mathemaricis Ccilicet, Graeois, Poericis ec. a quo etiam libi mutuan-
da petic elerantissima Tullii scripea, nimirum de Rethorica, Oratore,
ad Teronnium, explanationem in libros Ciceronis, Gellium, aliosque id
reneris libros. Flinc et Caepissime eum rocat Praccepiorem suum rid.
Epist. IV. Cujus insticutione se in Audiis humanioribus (in quae ma-
ono ardore Ferebatur) mulcum profecturum Fore nullus dubicabat,
uti nos docent licerac ejus, quas ea de re ad Abbatem nostrum dedic.
Ne rero Colum Lupum canta de Fginharco sentisse putes, a aliorum
judicia hic annectere rolui, quae Viri docti, sire lui, sire nostri re-
ri de eo ex scripris ejus eulerune, de haec sola malerolis, qui gloriae
Koinharti inridene, refucandis sufficere possune. Vale mi lector, et ca,
quae Vitae Pginharti deesse pures, ex monumencis, s quae inedita
Terres, TuppICa5.

## Folio  -  — 1814919937:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
itora voliorum
arpuo aadoad Le
a l
riensis Epist. T. ad Fginharium.
in manus teas opus restrum, quo memorati Impe-
oris clarissima secta (liceat mihi absque suspicione
acomo dicere) clarissime liceris allegactis. Ibi ele-
intiam sensuum, ibi raritarem conjunctionum, quam in
Auctoribus nocareram, ibidemque non longissimis pe-
riodis impedicas ee implicicas ac modieis absolutas spatiis sentencias
inreniens amplexus sum.
Anonmus in Vita Endovici Pui.
Feinardus sui temporis prudentissimus Virorum.
Ermoldus Nigellus in Paneeyrico Fudov. Pii citante Frehero
ad Fcinharium.
Tunc Fleinardus erat Caroli dilectus amore,
Ingenioque Lasax, e bonitate risens.
Pocta Saxo Anongmus de Pila Caroli ML. lib. ZY.
De Vita Ccriprum Caroli legat ipse libellum,
Onem Froncos inter clarus veraxque relator,
A Cummo peudens Finhardus nomine Serip(t.
In Translationis S. Sebastiani Mariyris historia.
Aeenardus cognomento Capiens ea qui rempectate habebatur insi-
onis, hujus Rererendissimi Coelicolae mentionem in gectis Cacla-
rum Caroli M. X Eilii iplius Ludorici Faciens, inter alia quac anno-
catiro cursu dictitabat, non inoperolum duxic mortalia acta immorta-
li adstipulatione roborare.
Chronicon Fontanellense in Cestis Ansecisi Abbaris.
Fxactor operum Regalium in Aquissrano Resio Palatio (ub Fin
hardo Abbate, Viro undecunque doctissimo.
Adamus Bremensis lib. T. C. I. Hist. Fobles.
De sente Saxonum ex natura ejusdem prorinciae ponemus ea, quac
doctilimus Vir Finhardus, aliique non obscuri auctores in scripris suis
reliquerunt.
I
e1
LilBo.

## Folio  -  — 1814919937:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
L 1
Idem lib. 1 C. 30.
Finhardus in geltis Saxonum haec dulei calamo prosequitur.
Chronic. MS. Candense ad ann. 826. citante ad Sicebert. Miraeo.
Vie Venerabilis Finhardus ---decta inclyta e acta Glorioh Im-
peratoris Caroli M. lucido Aylo deleripsIc.
Siceberius de Scripioribus Ecclestast. 6. 84.
Finardus Scriplic Vicam Caroli Imperatoris cantO reracIUS, QuantO
adhacse ei Familiarius.
Triihemius de Scripiorib. Eeclestast.
Finardus Cancellarius Caroli M. Imp. natione Peutonicus, se
Postea Monachus Ordinis D. Parris Benedicti Vir in secularibus li-
teris erudicissimus, ex dirinarum Scripturarum non ignarus. Scri-
DEc non spernendae lectionis opulcula.
Sixius Senensis lib. LV. Biblioch. Saerae.
Finardus Fuic disciplinarum Audio _ Lanctislimis moribus admi-
FanduS.
Bellarminus de Scriptoribus Eccles. SaeC. IX.
Fginarus Cancellarius Caroli M. Terip (ic ejus Vicam Patis dilisen-
Fer.
Freherus de Scarura Raroli ML. p. m. 222.
Fginhardus rectis, ut avrorrys, ita a EiorIs O.
Perrus a Beck in Agniserano 6. 5.
Cui (Feinhario) in historica reritare de Karolo praeferendus nemo.
Reineccins in praefat. ad Poet. Saxon. de Vita Karoli MI.
Feinarthus tanquam Ariadnes Elo simplici de nudae reritati intrac-
ret, nec admodum contaminare loquitur.
Bronverns lib. T. amig. Fuldens. C. 9.
Feinhardus Fuic admirabili cunc doctrina Vir.
Idem cap. T4.
Brunonem misit ad Finhardum rariarum arcium peritissimum Do-
EEOreM.
Barihius lib. Vr. Advers. C. 7.
Micatus Cum eantam castigationem syli tam relisiolo (Fginhario)
cliptori, illi aero superesse.
Idem lib. XZIT. Advers. c. 8.
Ouanqua is Scripcor minime luis rebus dictisque conster, acque
ctiam-

## Folio  -  — 1814919937:0049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
D E F O I N HI A R X ∞.
etiamnum plura intrusa rideatur circumterre, estarctus enim mire
est a curiolis sciolis, e omnia Regi illi tribuentibus Monachis.
Idem lib. XLVT. 6. 2.
De doctrina aurem Caroli lonse alicer Pinhardus, fide dignissti
mus si quisquam Scriptor.
Conringius de Origine Furis German. Cap. 12.
De illo (addiramemis ad leses Salicas, Bajoaricas 8C.) Eginharius, re-
rum Caroli callentis(ImuS.
Idem cap. 13.
De Feinharri fde non ett, quod dubitemus.
Idem in Dissercat. de Civibus Imperii 5. 28.
Porea  plurimis doceri, ac sufecerie unum Fginhardi, rerum
harum omnium pericissimi, cestimonium adduxisse.
Labbens de Script. Feclesrast. 10m. 1.
Feinarchus l. Fynardus aue Femardus, Scriptor elegans Vitae C ar. M.
Reruus in Bibliotheca Germanica.
Inter Vicae Caroli MI. Scrixtores merito primum locum obrince
Finhardus.-Librum quem de Vica Caroli M. compoluie, tanta seri-
phc dictionis puritate acque elegantia, ur Coaetaneos lonse luperet,
Planeque rideri possit aliquor ante seculis rixisse.
Schurzsteischins in Addicament. de Divisione Imperii Carolini.
Feinhartus Karoli aequalis, e ritac consiliorumque Locietate con-
junctus, ac rerum, quae ad illum perrinene, unus omnium maxime
SMaLUS.
Idem in Disserrat. de Amiguae Saxon. dienicat.
Fginhartus fide dignus, e rerum per illud cempuspace belloque
seltarum insisniter peritus.
Tenschenius ad Feinharri Fistor. Translar. MLarcellini e Perri.
Incer eximios ac summa claricudine nominis excellentes Scripto-
res, qui sub imperio Caroli M. EE Ludorici Pii AOruerunE, mexito
centendus est Feinharius l. Finbarrus, a cujus elesanti calamo exara-
eam habemus Vicam Caroli MI.
Fontaninus in Vindic. Diplomat. lib. L. C. 9.
Feinhartus est intimus de accuratissimus Scriptor rerum Caroli NI.
X X X X X H.

## Folio  -  — 1814919937:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
II
V N.
uae Fditiones asterisco nocalae sant, ipsemet inspexi, e inter se com-
paravi, reliquas ex aliorum fide descripst, quorum nomina suis lo-
eis indicantur. Plures ad nociriam meam non pervenerunt, quamvis
praeter has es alias prodiisse, necare nullus ausim.
ANnO T52T. Colonide in 4. prodiie omnium prima cdicio, quam II-
lustrissimus Comes FTermannus a Nuenare curarit.
Anno 1532. Balileac erpis in Fol. descripcus fuie, relte Cielnero in
Bibliocheca _ Poslerino in ApparatU SaCIO.
X ApNO FGGT. icerum Batileac d B. Khenano cdicus in Fol. in Rebus
luis Germanicis.
AnnO 256T. Coloniac ejus edirio repecita Fuit in 12. apud Johan-
nem BirckannuM.
 Anno 2584. Francoturri in Fol. a Rcubero Scriptoribus Tuis Ger-
manicis adjunctus Fuit.
B AnHO F6FZ. in Fol. Hlanoriae insertus est à Marquardo Frehero
Corpori Flistoriae Francicae sincerae.
ANNO T6ZT. Francoturri cum C ommentario edidit Gcorgius FTel-
wich, ceste Lixenio e Teisserio.
N AnNO 1636. Luceriae Pariliorum in Fol. in Collectione TTistorico-
rum Pranciae com. II. quam curarie DuChelnius, prodiit.
AnnO 1643. Fol. Antverpiac inter Aeca Sanctorum com. II. Januam
rii lucem aspexit, cum obserrationibus Johannis Bollandi.
F ANnO 1644. Arsentorati in 4. cum historia Caroli M. a Toh. 50.
achimo Francio editus Fuit.
Anno 2667. Hlelmstadii in 4. noram edirionem adornaric, cum ad-
jectis animadrertionibus, Joh. Friedericus Besselius.
Anno 1707. in Fol. Francoturti ad Moenum inter Scriptores Cer
manicos Hlcineccius recudi Fecit.

## Folio 1 — 1814919937:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
bab
D
per 
vae o
Ad
XXC S Xi X
F
)
AR
  
5 5. vn
3) ) _(C) U(3C I (a) r (O L) U (5C
tus a( n u (5 ( B(~))
n st 
si
oe
7.
eest d
725
EB
l
e
lquis
ets s0
Pag. l.
L.FS
)
AENXE
e
sd
+
 d
EPARTI
uel 8 +
a VV a CB r Om a A  a L (D
eletetr m a (n 212)
12C
t H SHA
E
(511d
PTIMAMO
nnrras
. 21 10.
10
e
o(1in

## Folio  -  — 1814919937:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
Ho   p   ps e p. .     HI  HBI MBHI  EBLCHHH NE A  I M NAS GHBHAIHII P  SSIIIIHCBC IAC HI PI  1 (  IIIII II1.
Huoeontrim icimnn oole
202.L  2.2 232A
ur: LBibn. Mar9. 156, (52)

## Folio  -  — 1814919937:0053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
e
OGrOMEN
Firancorum Regis Forrissimi, de Germanixe lux
Uustracoris Auctorilque optime meriti, per
EGINETAR TDM illius quandoque
alumnum atque scribami adjuratum.
Cermanum, conscripta.
LHLA ADVERSTOHESIN TTTOLOM.
ca C6 Sesta Caroli) Oui ex sabrisiense exemplar, Turpinum Archie
Vecetibus de Vita hujus
Emperatoris Scriplere, in
ter complures, pauci Cupei.
uc. Crimo, post Pgin.
artum, loco numerare pol
liber ejus ealt pis retertus mendaciis.
nauleam cordato lectori conciraret. Equi-
dem induci non possum, ut credam Fa-
bulola isthaec Comnia, a tanto Viro pro-
Fecta, cum mentio in iis habeatur ior-
tis Caroli, quam tamen pravenit Tilpi.
Dilcopum huic Faetui suPPOnunE. Ouid
quod sub eodem nomine in CanOnemi re-
lacus est libellus a Calixro FF. Papa Sub an-
num Christi 1122. uE clare AuCtOE Chro
nici Maeni fol. 150, quam auctoritatem de-
inceps dittridus Mismensis, Cobelinus Per-
sona, Vincentius Beluacentis, innumeri-
que alsi secuti. Sed in proclivi enet plu
ribus octendere, curpiculum ictum (quis.
quis tandem sic) Fabulatorem, nihil cum
Filpino commune habere, nihi hoc argu-
mentum, data quali opera, praecepisent
Gerard. Joh. Vosus lib. 11. de Hist. Lat
nus, urpore cui detuncto a Carolo substi. cap. XXXIT: Joh. Oryphiander de Weichbildo
CuCuS BE Walsarius, etiam nostro MeMOrB. SaN. CAP. XIII. seq. _ ante utrumque Petrus
tus Cap. XXXIV. teste Frodoardo Presbytero Mantuanus Secretarins in Animadvers lib.
et Canonico Ecelesia RhemenS, Lib. IF. IV. cap. 11. Itaque supposiririum et nuga
Fist. CAP. RVITI. EE tamen constanter ejus torium scripeum in seria historia ne atten-
nomen in Scripeis Codd. praetigitur, quo. dere quidem tas est. Lonse verior Mona-
rum duo in Bibliorheca Falia. Pac aneiqui cbus ille Canobii Fcolismensis, primum à
aNterVaNEuT. Possianum similiter, ac. Can. Petro Pirhao in lucem productus, quem
Saculo
Ses Johannem Turpinum. Teu porius, Til
pinum, Archiepilcope Rhemensem, nis

## Folio 2 — 1814919937:0054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
u 1.
A
Saeculo LX. Sub Ludorico ut arbieror Pio mine risum movit vossio lib. 1TI. de Hist.
vixisse constat; quanquam ANus horridior
alicubi moram injicere Lectori queat. Fro.
ximus illi aliquo tamen intervallo Mona-
chus S. Gallensis, quem Frudiei Norkerum
Balbulum esse haud vane suspicati lunt,
etiam minuta, quae vix alibi reperias, in
Vica Caroli, jam Senior contienavic. P. di-
dic. sed murilum Zom. I. Antig. Lect.
Henricus Canisius; longe auctiorem, suo-
que Auctori reconatum editioni destinarat
Marg. Freherus lumen illud noltrorum
temporum. Idem Canisius chartam ali-
quam Zom. V. inseruit, de Genealosia C a.
roli M. vecustam illam quidem, led im-
perfectam: cujus Auctor aliquandiu in
Francia Orientali vixerat. Germanus iple,
nisi conjectura e Fallit. Ploruisso autem
hunc ex illo opere temporibus LudoriciII.
apparet, ac Ccriphse etiam ante No. Verum.
AN. 867. HOs omnes e genere dicendi.
et industria singulari Faeile superavit Poësa
Saxonicus. libris v. de Vita (5 cestis Carol
AI. in quorum prioribus quatuor magna ex
Parte Adelmi, nobilisimi ictius sub Ludo-
vico. Pio Historici, Annales Heroico car-
mine, exprestit: in quinto aurem Fginhar-
di leu Embardi, ut ipse vocat, vestioia
tam presse legit, ut verba etiam Elesiacis
suis ipsissima, apcarerit. Primus eum
Reinerus Reineceius bono publico eruleavit.
e membranaceo Codice Bibliorheca Helm-
stadiensis, qui Fortassis unicus nunc superest,
oppido bonus, nis quod nomen Auctoris a
librario praetermissum, aut dissimulatum.
delideratur. W ernerus etiam Rolevinckius.
cum aliquoe ex eodem Poeta verlus pro-
dueit l5b. IT. de land. Sax. cap. T. Scripto.
rem luo tempore laris norum indisetae.
Claruisse eundem Arnulphi LmP. Xetate
indicant ilta, lib. v. sub fin. V. 415.
Nunc tamen arnulso merito sub Prin.
ee caus,
Dur similis tanco moribus est 1b400
Circumtertur et alia Caroli vita, quam in
Haciolosiam suam cranstulie Georgius Wsce.
lins, racus antiqui alicujus esse scriproris,
aue plane d Platarcho concextam, quo non
Lat. C VIII. Sed genvinus ejus Auctor
eAt Donatus Acciaiolus Florentinus, qui
e ipse Fginhardum Fere exscribit, obii-
que demum anno 1473. Acque hi qui-
dem Peu Veteres, seu pro talibus habiti,
Vicam Caroli ex protesso, quoa ajunt.
cradidere; quos interjecto tempore ex Re-
centioribus MarcuS WapnerUS. Erpoldus
Lindenbrogius. Johan. Letznerus, Joh.
Joachimus Frantzius, alii securi; quorum
conatus infinitis modis vicit Vir in omni
doctrina summus Joh. Henricus Baeclerus
in HIIR. SecoliIK. BESSELTOS. Ouot Codd.
toc hujus libri deprehenduntur Infcriptio-
nes; a vulgatis recedyne DCh. ec. BOII. qui
noram ex suis MSS. producunt. Vita (5
conversario Gloriosissimi Imperatoris Karoli
Regis. Maeni arque Invictissimi Augusti.
cui Fere adsipulatur M15S. L ugd. in quo le-
Situr: Vita Co conversatio Excellencissimi
Principis. Domini Xnoli M. quondam Im
Perat. Rom. (5 Reg. Franc. Lambeccius
lib. 1F. Biblioch. Vindob. anciquissimum
producit Cod. membr. cujus cirulus se se
habee, Pita Karoli M. Imperat. Auzusti (5
Saxonum apostoli ab Enhardo Capellano suo
composita. Codex Sion. Vita KarOlI M. (8
Orthodoni Imp. edira a Meinardo Capellano
ejus sui temporis impense docto. Coliactus
noster ex Cod. Sarigallensi legit. Eimharas
V. C. de Vita Cs Gestis Caroli cornomemto
M. Aliua MSS. Caelareum ex CaHICII. hunc
librum cesta Caroli appellant. Varias tu-
jus libri Inseriptiones nocare hic visum
Euic, quo quiris coenoscat, genvinum
Auctoris notri ciculum deperdicum esse.
Simplicissimum videtur, si hoc modo in-
Scribatur: Cembardus de Vica ( cestis Ca-
roli M. Imp. Rom. C9 RCG. Francrae quales
hoc Aero Prequemissime in aliis Auctori.
bus deprehenduntur; se hittoria Pipini
Ducis apud DCB, VOCatE Vita Pipini Du-
cis, e illa Sigeberti, vica Siceberri III.
Reris Austriae Filii Dreoberri, quamris non
ienorem et hos cirulos esse à librariis con-
ACtOS. SCNMIHCKe.
Caroli cognomento Maeni) Wermerus
Role.

## Folio 3 — 1814919937:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
Rolevinckius de WesteB. Lauid. Cis. LF. C. FT. res credidere; decepti trivola relatione
Carolum cum propter esregiam magnitu-
dinem corporis, tum propter excellentem
magnitudinem factorum. Nagnum appel
latum censet. Prrumque non improba.
bili conjectura aseritur; nam ex Pipinus,
ejus Pater dictus est Brevis, quod Catura
Dutllus esee, ut Ceribie Odorannus Mona-
Chus. Fragmento Chronol. ad an. 750. in
annal. Dithoei. Onde corrigendus AeneaS,
Sylrius libro de STat. P arOP. CAP, XXXT. p. 77.
tom. 2. R. Germ. Freheri, ubi Lipiniuni
Seriptum est. loco ripini nans. Et tone
Romanis jam tum Frequentatum est, d
corporis habitu cognomentorum rationes
Pecere. Ita Licinii Crasse, Remplii Pauli,
Sempronii Lonei dicti (unt, ut Caeolus Si-
sonius in eo libro, quem de ominibus KO-
manorum edidie. lacius testatur. Interim
Porius est, ut credamus à Virtutis excet.
lentia, rerumque gectarum magnitudine,
Chroniei LaurishamentiS, uE ad Cap. XIX
damo Bhrem. 1b. 2. 6. 9. laudatum; Alberto
autem sradensi, e Conrado Orspersenst, le
re eorum exlcriptum, ue non injuria mire
ris ad alcuinum Caroli Maxistrum ab ali-
quibus reterri poruilse. Dilerte Poëta Vc.
tus de Vica Caroli lib. IV. V. 114.
Si hamen hoc dubium cuiquam forcasse
Eldetur.
De Vica scriecum Caroli legat ipse l.
bellum.
euem Francos inter clarus, verauque
Sclator
Ac summe prudens Finhardus nomn
scripsit.
Sune qui Annales quoque a Nvenario pri
Maeni nomen promeruisse, ad exemplum mum productos, et sdelmo, ab aliis Ad
Alexandri. Compeji. Constantini, alio. hemaro adscriptos, Fginharto noctro ateri
rumque Fortissimorum Principum; quo buanc. Sed enim non pauca invenias, quae
etiam Sigebertus inclinat ad an. 768. S∞. contrarium suadere polunt; praesertim cum
Dius tamen in Diplomat. invenias eam Cal- iplius Fginharci in his annalibus hac men
vum, quam Crassum, Magni sibi cogno. iio sd annum 806. Cxtorum quam cerse
men ecurpasse; quae si quis non satiS ex. e elecanter, quamque uberrim hie scribac
pensa temporum supputatione ad noctrum nocter, res ipsa loquitur : ut non vane jun
illum referre voluerie, graviter errabie. dicarit Calaubon. Comment. n Auz. C. 64.
Rem aliquot exemplis liquidam Fecerune suetonii imitatorem in hoc opere le prae
Joachimus Vadianus lib. Ir. Anriquit. P.
buisse Fginharcum. Ouod si tamen opera
23. _ post eum GOIdast. noris in Ekhebardi ejus de Miraculis Marcellini ( Perri, quae
Vit. S. Norheri toM. 1. Rer. Alem. part. 2. apud Surium tom. 7. d. 2. Fun. reveriun
P. 255. BESSELIOS. Vide etiam quae 90I. tur, itemque Epistolas nonnullas, ac Di-
dactus sd h. l. obserrarie.
Per Fenharrum ) B.ginhareus E. Fingr.
plomata illa, quae in Cbron. Lauristram. ab
ipso Exinharro seripta exctane zom. I. Rer.
Aus, ut in aliquibus Codd. Seriprum inve. Germ. Freberi p. 65. excurias, magnam
nicur, Germanusfuie, ex nemore Occonio
Scyli differentiam offendes. Ouxe res Ger-
oriundus, primum Caroli Cancellarius; hardum Vortium, acuti judieii Virum, in
post Monactius Benedictinus, aique Abbas eam cocicacionem impulic, ue incerpola.
prirus Caenobii salingenstadentis. Vir in. tum a Nuenario crederet Fginhartum. lib.
ter primos ejus seculi annumeratus, ue ait 2. de Fsist. La1. c. 33. Sed, inquie, etsi pro
Baronius Lom. 9. ad an. 826. qui tantO sua arate, saris elecanter loquitur, tamen
meliori hde res Caroli executus eAt, quan. nec pratereundum est, primum Fginbarit F..
10 tamiliarius eidem edhaesit, ue Seribie dirorem. Fermanum Comirem Nevenarium.
Sicebere. de Scripior. Wlustr. c. 84. Cene. non institisse antiquo codici, quem habebat
rum Caroli cum Veteres. cum Recencio. sed in eo suisse, ut passim poridius loquentem
indu
Ostendimus. Inter complura, quae hodie
exsaNE; opera, C PIXKNS
de Vira Caroli monumentum. jam olim
Siceberto in Csono no unut 614. a a

## Folio 4 — 1814919937:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
e R A
induceret. Ouod ejus institurum, ne quid
dissimulem, probare neuriquam possum. E.0.
que masis displicet, quod eriam qui postea
Feinhardum rypis divulearunt, hanc Neve
narii Comiris edisionem securi fuerunt. FIXC
Vossius _ Fortassis alii, quibus eorum tem-
Porum sermonis asperitas non ienota. Si
Cornel. NePOS XVIIT. T. 5. de PUmenC: Ha-
que eum habuis (Philippus Macedo) ad
manum scriba loco. quod multo apud Cra
jos bonorificentius est, quam apud Romanos.
Nam apud nos revera. sicut sunt, Mercena-
rii seribae existimantur. At apud illos con-
trario nemo ad id officium admicritur, niso
tamen quod res est dicendum, vrrique in- Bonesto loco, (8 fide C5 industria coenira.
juriam Faciune, qui sic censent. Namque quod necesse est omnium consiliorum eum esse
ec scripti duo Codd. quos summa diliven-
cia cum edicis comparavie fust. Reuberus
Consiliarius quondam Palacinus, et manu
exaratus liber Bibliorheca Medicea. cujus
excerpta pro ea, qua est humanitare, mihi
lubens communicorit Fenricus Meibomius.
Rei Medica, omnisque adeo antiquitaris
scientistimus, ne apicem quidem d Nue-
parricipem. Ita Tulius Firmicus lib. 111.
Marhes. cap. XII. Scribas iis adjongie, qui
nesociationibus, racionibus atque apothe.
eis praepoliti sunt, hoc est, conditionis ser-
rilis hominibus, aue certe Libertinis, qua-
lis fuit Flarius ille, ex Scriba Adilis Cu
rulis, ac posemodum Pribunus Plebis Fa-
ctus, rehementer indisnantibus ROmanO.
nario remere immutatum. Paris indicane. rum Optimatibus, ut videre est ex Plinio
Itaque ad duplicem porius loquendi mo-
dum accendendum arbicror, quem ut ho-
dic in rulgari linoua, ita olim labente scu
sim puritare Laini Termonis alium in fo-
ro, tabulis publicis, judiciis, epistolis;
cectamentis adhibicum arbitror, alium in
hiltoria paulo cum majori diligencia seri-
Pta. Et cerre vulso per illa tempora sermo-
nem rusticum obtinuisse, hoc est semi. L. a.
tinum ae barbarie obtuscarum, Peu ut cun
GreOOr. Furon. lequar lib. X. Fist. FrAnC
inis. nec in literis, nec in (yllabis Gram-
maticam artem observanrem, notius est:
quam ue dici debeac. Observavic jam tum
Hieron. Bignonius Praesac. in Form. Mar
caisi, Rusticam illam Romanam linguam.
in quam homilia decreto Synodi Turo.
menHs ITI. Tub Carolo MI. habita, TranS.
terendae erant, ad meliorem intellecturr
vulsi adhibicam. Quare non est ut ampliue
subiremus de duplici scribendi genere.
quod olim et apud Romanos in vulsato
termone adhibitum, aliquando me monuie
per liceras Reinesius o xar BFSSTLIVS. EtIS
addas quxe observat Goldactus ac praefatio.
nem, ec nos in Vita EBinharii hic PrX.
FiX2.
Scribam adjuratum) Scribae nomen apud.
lib. XXXIII. c. T. Val. Max. lib. 1T. C. V.
Gellio lib. VF. c. 1X. aliis. Ouxe ipsa et L. aV-
rent. Pienorio elecantissimo de servis libro
P. 1FO. NOtaTA. CunE. LX quo colligrs, omnem
fere honoris adicum Scribis apud Roma-
nos interclulum, adeo uc universum illo-
rum ordinem ne honectum quidem tuisse
Carolus Sisonius lib. 11. de antiquo jure
Civit. Rom. cap. XIV. adserat. Quod tamen
nimis inclementer dictum Cutherio vide
tur lib. 11. de veter. Tur. Pontif. Cap. XIII.
Es tamen ubi Sigonius detentorem inve-
niat, Flar. Vopilc. qui de Carino Impe.
ratore scribens, Prasectum urbi, inquie,
unum e Cancellariis surs secit, quo faedius nec
coeirari potuic aliquando nec dici. Ot rem in
pauca contraham, Scriborum Cancellario.
rumque plura fvere genera. Hine alii AU.
Sustales, alii Publiei, alii Privaci, Partim
memorantur. Scriba adjuratus, qualis fuie
Egintrartus noster, longe dignioris condi.
rionis crat, Logorherae urique Magno, ut
vocabane Craeci, comparandus. Lt Nice.
c25 lib. vII. Rer. à Manuele Commeno sesta-
rum. Cancellarium interpretatur XoyodEEM
quem locum ad Curopalatam adscripsc in
Nocis FranC. Funius Pas. 293. Ve non im-
merito Cujacius Ouxstoribus Saeri Palarii
Oraeos perhonoriticum. Romanis ita evi contulerie comment ad Pompon. de Orie.
uic. uc ad serricia rancum restinseretur. Sur. Quem dum Theodor. Marcilius eradu.
CETC

## Folio 5 — 1814919937:0057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
et conversationem, et ex parte non modici
etus Domini, e nutricoris mei Caroli, ex.
encissimi ec merito famolissimi Regis, post.
quam animus scribere culit, quanta pocui brevita-
le copieaco sum. Operam impendens, ut de
his, quae ad nociciam meam pervenire potuerunt,
nihil omitterem, neque prolixitace narrandi, no-
ra quaque Faltidiencium animos offenderem: si tamen ullo modo vi-
Tari
CerC NON reretUT, in ineptias ProrsuS inci. Poncis. Cap. RXXF. Clarorum hominum Fa-
dic, ad suesonium dictitans. Cancellarium mam non veris contentam laudibus, (ape
et re et nomine eundem esse cum veteris
Romx Cancellario. Ouanto rectius D0.
Ctissimi Viri, Franciseus L anOviuS MON-
ehus Ord. Minimor. in Schediasmate de
Franciae Cancellar. _ post eum Bernhard. a
etiam fabulis viam Feciste. Oualia sunt,
quae de expeditione Caroli in Palaestinam,
de praelio cum AIphonso ec. circumterun.
TuT, UE CaP. XVI. lacius octendimus. Par
racio est ejus praelii, quod cum Reginobur.
Mallinckrot, Decanus Monacter. lib. de sensibus inisse dicitur Carolus, quam tabu-
ArchiCancellur. inic. incer Consiliarios prin- lam confutat Avemcin. lib. 1V. fol. 163. Nam
cipem rel primo saltem proximum obti quod duellum cum aigolando, ac neleie
nuisse Praeminentia locum Scribas adjura- quo Braimanto susceperie, Sabina Turpi.
105 Peu Cancellarios adserunt. Adde Barth. Ni LOMMIA SUINE CaP. VETI. (G XX. Eccle.
lib. L. Advers cap. T. Sam. Pecirum Commens. Ractica autem nesotia in Conciliis Pertra-
ad les ANic. P. 257. e Herman. HuCOn. Ctaca, cum Scholas complures crectas, qlia-
lib. de prima scribendi originc. c. 32. BCSS.
Visam (9 conversationem) est haec 10
entio medio aero Frequentissima, et Fere
semper conjungitur, tic in Capitul. RC8.
Franc. lib. V. FOM. 1. E dic. BaIDZ. Vita C6
que brericatis Audio Fginharto omissa, luis
quaeque locis in his Animadvertionibus aF.
tionamus. BESSELTOS. Non CarOIUSM. Ced
Martellus cum Radbodo Frisiorum Duce
bellum sestie, mortuus enim Frisius ille
conversatio accusantium perscrusetur. Scri. circa annum Christi 7 18. quo tempore Ca-
ptor sectorum Balderrini de Luzenburch rolus nondum lucem adspexerat. vid. Re-
Archiep. Frer. Be incipit. Vira venoran-
da, conversarionis que fuerat gloriosa SCHM.
Ex parce non modica res gestas) Pleraque
Sideliter execurus est in tanta operis brevi.
Bin. _ Sigeb. Cembl. ita ut nomine decc.
Deos esse Friborum Hictoricos necese sI.
SCHMINCRES
Famosossimi Recis ) ApVd Veteres Fere
eate Coinhartus. Rcenim s bella spectes, semper haec rox in malum accipiebatur sen-
praeter Friscum iltua, quod contra ladbon sum: Medii aevi vero Scriptores in bono
cum Prisiorum Ducem gestit, quodquo in etiam ea uti caeperunt, sic necter hic sa-
Annal. Frissis memoratur, pauca hinc in. mossssimi Regis 1. c. celeberrimi, quod
de leguntur, temencis anilibus misere con. per slontema plurimas vulBatas PdiiC, irre-
caminaa. Vt vere dixerie Theodoricus : psc, in MSS. enim qua consuluit DCH.
Niem, Exiscopus rerdenses lib. 1X. de Schism. BoII. constancer famosissimi lesitur, quibus

## Folio 6 — 1814919937:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
B A X A N
2
rari pocest, ue nova scriprione non offendantur, qui vetera, ec a viris
doctillimis arque disertistimis contecta monumenta Fasticliune. P.C quam-
vis plures esse non ambisam, qui ocio ac liceris dediti, stacum aeri
Praelentis non arbirrentur ita negligendum, uc omnia penitus, qua
nunC FiunE, velur nulla memoria digna, silentio acque oblivioni era-
dantur, poriusque veline, amore diururnitatis illecti, aliorum prae-
clara Facta qualibulcunque seripeis inserere, quam sui nominis Famam
posteritaris memoria nihil scribendo subtrahere: tamen ab hujusmodi
descriptione non existimavi temperandum, quondo mihi conseius
eram, nullum ea veracius, quam me scribere poste, quibus ipse in-
certui, quaque praesens oculata, ur dicirur, fide coenovi, ec utrum
et mea adsipulantur, se eodem voce uti retert, ut historia sit eorum temporum, quae
TUT L UPUS FCrTAY. RP. 1. 2d Fointartum vel videmus. vel videre poruimus, dicta axo
Si quidem vestra memoria per femosissimum
imperatorem CarOluM _EC. SCHMENCKE.
amore diucurnicaris illecti) Tlanc senvi-
23150551v 1. e. videre. Annales vero sint eo
rum annorum, quos atas nostra non novit.
Duxe verba, ut Tolet, exscripet Lhdorus
nam Auctoris nostri lectionem esse nullus Orig. lib. F. Cap XCTIT. R. quidem quod illi
subito, DuChesne enim ex BOIl. ex luis Codd. de annalibus dixere, non probo, praeeun-
MSS. cum quibus ex mei FaCIUNE exCCPEO
Caiog. _ CasseII. eam produxerunt; ta-
miliaris etiam Auctori nostro Fuisse vide.
eur, SC CaP. XX. ubi de conjuratione Dipi
ni asic, in vuleatis lesieur: qui sibi vana
(vel ut alii nova) promissione Reeni illuse-
rant. Sed cum Bollando, Besselio, Sigeb.
Cembl. Chronic. Alberisi Monachi, BodI.
ex LVSd. HSS. lego: qui eum vana Regni
promissione illexerant, conarer enim illud
melius cum antecedd. et consequentibus,
et planiorem longe sensum efficit. Sic au-
ctor noster in translat: S5. Marerrum Mar.
cell. et Petri cap. 1. quibus ille promissioni-
bas illectus misit cum eis Presbyterum. Gre
BOr. TUTOn. lib, 1TX, C. XI. Fis promissio.
nibus hi inlecti, suam voluntatem facere pro-
miETUnE. SCHM.
Nullam ea veracius, quam me scribere
xernecor, id quod rel nomen ipsum indi-
cat; iscecto enim eoram spectare, inquire.
re et explorare aliquid tieniticat. Ouo sen-
Tu Serrius HOnOratuS 2d lb. T. An. V. 373.
re Vossio lib. de Arre Bistorica cap. LT. Cerri
tudinem tamen omnino amplector. Vere
enim quod in alia re dixit Aristoteles lib.
1. EIB. C. ZV. deto Ext ocrnelO THS a dnbeiaS
naet r0 ometa avaesec, hic valet. Cujus mo-
posse, quibus ipse incerfar) Veri Pliscoriei
intex Historiam ex Aunales hoc incerese
nici parum memor fuerac Bodinus Method.
Frist. cap. IV. ubi licere, dit, suorum poru.
larium dienitarem bonesto mendacio iueri.
nod quam perniciosum sic inhistoria, pri
dem Reinerus Reineccius in Merhodo co-
gnoscendi (5 legendi historias, FranC. Pa-
tricius Dialos. V. de Fist. Certr. Vostius de
Arre Fist. e qui exeteris interior non est,
Barihol. Keckermannus aureolo libello, de
Natura (5 Proprietare Hist. cap. 3. Octendo-
runE. BrSSEEMS. Vei hic, sic etiam in libro
de tranctat. Marcellini et Pecri Auccor nO
Aer fidem suam cectatur. vid. ibid. CaP. 3.
Oculata ut dicitur fide) CloTarium Hen-
riei Sceptrani: Tn Er oDDaoiS XISEL, OCu
lata Adc. Cuncherus Ligurin. lib. 1v. infin.
duos oculata fides simul (5 praeseniia
facti
Iustraie. C5 nocus falli non sustinet
orde.
Duam

## Folio 7 — 1814919937:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
R
5
ab atio scriberentur nec ne, liquido scire non potui. Satius ergo ju-
dicari, eadem cum aliis velur communiter liceris mandata memoriae
polterorum cradere, gunm Regis Fxcellenrissimi, de omnium lua
aetate maximi clarissimam vitam, ex egregios, atque moderni rem-
poris hominibus rix imitabiles actus, pari oblivionis cenebris aboleri.
Suberat ec alia non irrarionabilis, ue opinor, causa, qua vel Tola
lusticere poner, ut me ad haec scribenda compellerer: nutrimentum
videlicet in me impensum, ee perpecua, postquam in aula ejus con-
verlari caepi, cum iplo ec liberis ejus amiciria, qua me ica sibi de-
vinxic, debitoremque tam viro quam mortuo constiruit, ut merito
ingracus videri ex judicari poltem, Ei tor beneliciorum in me collato-
rum immemor, clarissima ec illustristima hominis optime de me me-
rici gecta silencio praeterirem, Patererque vitam ejus, quali qui nun-
quam vixerie, sine liceris ac debita laude manere. Cui scribenda ax-
que explicandae non meum inseniolum, quod exile ee parrum, imo
nullum pene est, sed Fullianam par crac deludare Facundiam. Hn
cibi librum praeclarissimi ex maximi Viri memoriam continenrem, in
quo praecer illius facta, non est quod admireris, nisi Forto, quod
home
Onam cranstationem amplius extulie Plau. Eri cap. Y. Ys locus erat in Saltu Germane.
FuS P seudol. 1. 3. 67. de oculara die, qnem rum, ac moderno sempore ab Incolis Odan-
locum explicat Joleph. Scaliger ad Airnam WalE appellatUr. SCHMINCRE.
rirgilii. Cxterum cur homines plus ocu-
lis quam auribus credant, rationem expo.
Non irrationabilis ut opinor causa) Sic
DCh. BOII. 15S. Caj08. ec Sion. proterunt
nie pristol. lib. de Sensa Co sensili, in his in vulsacis rerOrox opinor OIETItUE. S.
det n ors nar ouri, anon ) xara ovuβCBH-
Patererque vitam ejus  manere
nos. Sic in lesibus milstaribus Canusi Rexis Respexit opinor ad Horatii lib. 1V. od. 9.
memorat SaxoCrammaticus lib. X. requisita
Fuisse, BdExOrZa pverve: Testimonium.
inquit, in oculis reponebatur, nec objecta de
sensionis prasidio repellere licebat. Similes ex
Florario, Herodoro. Plauro, aliisque, senten-
tias collegit Rietershulius ad Cuntberi l. c.
V. 25.
Vivere fortes ante Acamemnona
Malci: sed omnes illacrymabiles
Visentur, aolique lonsa
Nocte: carent quia vate sacro, BESS.
ingeniolum quod exile (5 parvum) Scite
Et Bareh. ad Guilielm. Brison. lib. 1. V. 2TF. ingeniolo exilsatem adjecie, more optimis
BESSELIUS.
Scriptoribus ad captandam sratiam Fre-
Moderni temporis Bominibus) Sic DCH. quentato. Ita prreor aerveidion Aristoph.
BoII. 60ldas. 1155. Caj00. Lu∞d. et Sion. Pluso. licerulas minuras Cic. lib. IV. in Verr.
constantissime loco vuleatae nostri, legunt, c. 93. exiguam offellam, Juvenal. XX. 144.
quam veram Auctoris nostri lectionem esse agellos parvulos. Marrial. X. 92. dixerc. R05.
Dluribus ad h. l. demonstravie Oold. qui Writa Poetria Panes. Oddon. v. 48. Aude-
bus unum ex plurimis locum iptius Pgin. rem satis exicuum perferre libellum. Ingen-
harci addas ex libr. de transt, MarC. et PC. tem exemplorum rim Noris ad Phaari L.
 A0

## Folio 8 — 1814919937:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
P R A. F A Y F O A V C F O R I Si
homo barbaris, et in Romana locurione perparum exercitatus, ali-
quid me decenter auc commode Lacine scribere posre puraverim, ac-
que in Cahtam impucentiam proruverim, uc illud Ciceronis putarem
contemmendum, quod in primo Pusculanarum libro, cum de L.acinis
Scriptoribus loqueretur, ita dixisse legitur: Mandare quemguam, in-
quie, literis cogirationes suas, qui eas nec disponere nec illustrare possit
nec delectatione aliqua allicere lectorem, hominis est intemperanter abmentis
 orio  liveris. Poterar quidem haec Oratoris coregii sententia me
2 fcribendo decerrere, nisi animo praemeditatum haberem, hominum
judicia potius experiri, ec in scribendo ingenioli mei periculum Face-
re, quam Tanci Viri memoriam, mihi parcendo, Prxterire.
E X PL ICIY PROLOOVS.
24. pene adfectis, produximos. BESS.
Fomobarbarus (9 in Rom. locurione) VuI
GaLX CO omiccune. Sed DCH. BOII. qui-
Sideratur, DCh. vero BoII. X 113S. Ca-
108. ilIna aENOTCUNE, SCHMIMCKE.
Dui eas nec disponere) VulBata F. ditt. quas
Bus Ex nostri Codd. ut plurimum adstixu. nec disponere, sed DCh. BoII. et omnia
lantur. Parciculam hanc aenolcune, ita ut MSS. mea ut _ Ciceronis Rdicc. habent
in cextum recipi merito videatur. De de- qui eas n. d. In minori Colon. et Heinee
nominatione barbarorum vide. Gold. ad eii male delectione pro delectarione lesitur.
h. 1. _ ad EKKeh. Junior cap. 11L. EOm. T. ExCtac hic Ciceronis locus lib, 1. Fuscylo
R. AICM, SCHMTNCKE.
Aliquid me decenter) Ne in ruleatis de-
DuXCt. C, 3. SCHMLNCKES

## Folio 9 — 1814919937:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
SIITI
RETOS DE VIXA GAROLI B
Merorinderum, de qua Franci Reges sibi creare Colici
E, ulque in Hildericum Regem, qui justu Scephani
retert Auctur Chronici M. fol. 35. regna-
verune annis Ferme 370. ab anno scili
cet Calutis 83F. usque ad annum 750. DC
nomine AIbertus Abb2S ScadCnBS, ChroniC.
ad an. 75T. Solebant Franci ex aliqua sirpe
Regum Reces habere; qui à Merovao Clodit
II. Regis eorum, Merovinsi dicebantur
quorum genealozia usque ad Fudericum tunc
remporis Resem permanebat, in quo deficie-
bac. Non aucem Resia gentis haec tan
tum Everat appellatio, led et cotius povuli
Fronciet. Ita enim sicebertus cemblacensis
ad ann. 448. Merorans filius Clodii super
Francos t annos 10. A quo nimis urilt
Rese Lat Merovime cosnominati sunc. P. B
Pane Carlingi similicer non ad regiam dun-
taxac sirpem, sed ad Francos univerlos
occidentales Ceu Francisenas, quos hodie
Calios oppellamus, reteruntur a Sigetrido
Presbscetenent, quem locum ad cap.
XV. notamus. Ad quam Formam Fortassis
Thurinei, a Thorone seu Rceulo. leu
Deastro ac Lolasitel a LOthario Imp. ue
vulgo existimant, dicti. Eodem modo sub
tinem Legum Alamannicarum Mervanso.
rum nomen occurrere videtur pro Gente
Francica apud 60ld. zom. 11. R. Alaman.
Part. 1. P. 25. in his: Hoc decretum est apud
Recem (6 Frncipes eus, uo dutuum
populum Christianum, qui insra Resnum Mer-
Wungorum consistunt. Sed sirem rectere-
Pucamus. Regia porius hic Familia, quam
Cens ipla Francorum inrellisenda venit.
BeSSELIHSS In C0dd. B0aI. e Sionen(. lc-
situs Merrinsorum et Merrrineorum.
Rom.
quod vernaculam horum nominum sapie
pronuntiationem, ee line ulio dubio nos
docet. Auctorem hujus familix in Veteri
lingua Francica dictum foisse Merve vel
Mterere. cujus nominis restioia Viri Doci
in Aurio ad Dordracum vuloo die Mervie
deprehenderunt. SCHMTNCKE.
Esque in TCildericum Regem) Hlildericus
ille certius, coenomento simplex. Ceu stu-
pidus C0 insensatus, ut eum appellat Mo-
nachus Epolimensis in annal. Pithoei P
233. quem alii Chilpericum minus recte
vocane. Ailius fuit Dagoberti 1r. Theodo-
rici 1V. Frater, qui cum ancea Darid di-
Ceretur, (Danielem perperam vocat Hle.
pidannus a Coldacto evulgatus anno 752
contundens Chilpericum cum Hilderico,)
ex Monasterio, à Carolo Marcello. Majo-
Te DOmUS, ad regnUM aCCeNSTUS est anno
74.2. reenaritgae annos 10. uc ex Inctru-
mentis reteribus Alamannicis, qua tom.
2 edidit Groldactus num. 40. P. 38. Colli-
Sere eM in his: Data vII. Id. Sept. anno X.
Regni Domini nostri Ulderici Riis. Acque
hanc computationem ex Guilermo de Nan-
sis. Monacho S. Dionrhi apud Parilios.
proxonit ac laudat Goldactus rom. 1I. Part.
2. P. 2. Verum si ductum aliorum sequa-
mur, eodem anno ad Reonum crectus cs
Elilderreus, quo Fatis concessit Carolus Bel.
licolus, hoc est anno 741. resnumque te-
Duit per annos 9. Doncc propier locor.
diam, quod non solum insufticiens ed re-
enum subernandum, sed eliam dissolutus
cum mulieribus, e eHaeminatus esset, de
consilio Principium Regno excidit, ut seri-
bit Cohelinus Perlona, Cosmodrom xetat,
6. C, 39. P. 13T. BESSELIUS. Varie hoc nO-
men pro raria cujulris penris diglecto seria
bi
Cens Merovincorum) Herovingi ex PO-
Reritare Merorei Francorum Regis, diu-
vera lune, quae ex nescio quo andrea
tissime Regnum obcinuere. Rcenim A

## Folio 10 — 1814919937:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
L G L N EX A R Y V S
bicur, quidam enim populi pleno ore cum
alpiratione in faucibus Facta Childericus,
Hludovicus. Chlorarius ec. 2lii mollius FII.
dericus. Ludovicus, Lotarius aC. PrO
nuntiabane. Hunc Opcimates tiranciae ODe
Papa a PCGRO REMOVerUNE, (qua tunC tem
Poris in tanta Regni mucatione maxima
opus crat, ne quisquam contra novam hanc
novae Familix electionem mecu fulminis et
irae Papalis aliquid moliretur) cum novem
onnos regnasset, decimumque ingressus
Fuisser. Inter Rruditos non convenit; quo
anno Hildericus ad Regnum pervenerit.
quidam enim 2d742. 2lii743. reterunt. Li
cet vero Labbeus zom. VI. Concil. Cener. Du
tet omnes Chronsegos hactenus crrase
qui anno) 42. creationem FTilderici in RC.
Dem vindicarint: eam tamen sententiam.
utpore lonsereeem, amplexus sum;
Videdtus nunc ejus argumenta et chara-
Eteres, quos nobis ad ervendam Hilderic
Epocham conserrarit AntiguitaS. PX brC
vissimis Chrometos cellemensie Tiliano no
vimus Hm 12. ec quidem integris
reonasse auuo, decinsi enim jamdum ann
ejus MIClBatI LcilICeF) in charta 40. apuC
Goldast. Hic menrio. Cum vero quaectioni
hujus cardo in eo verletur, ut sciamus :
quo termino z illi anni inchoati numeran
di sinc. inquirendum nobis erit, quo anne
Christi hac Nocater Charta dari potuerit.
Data dicitur anno X. Ilderici vrI. Id. Sept.
qui annus Anc dubio Christi 751. eAt, nor
enim prius nec ferius dari potuit, non 750
cunc enim non decimum, sed nonum in
Prestus Fuisset annum, non 752. (ultra 750
vel 752. proterri non porte hujus cartha
Epocham apud omnes in contero cA) quil
Jamdudum ante Septembrem Pipinus Rer
tuit. Ereo necessorio sequitur eam char
tam datam anno Christi 751. a quo ut fxC
nune termino saocats hovem annos in
teoros, quotque supersunt menles, et P. PO.
eham iniciitujus Regis, annum puta Chri
Ai 74L. HabebIS. Cogmito electionis anno.
nunc de anni cempore dispiciendum est.
Circa autumnum Flildericum Repem salu
eocum fuisse ex collatione duorum ab iplo
daiorum DiplOmAtuM PAFerC BUICO, quon
rum primum anno vIrI. R egNI ejUS, XVIE.
Auoulli i. c. anno Christi 750. promulsa.
tum fertur vid. chars 38. lib. vr. apad Ma-
bilion. de R D. Secundum Diploma legitur
opud Golcactum num. 40. quod ut lupra
vidimus dacum est anno x. Hilderici, vrI.
Id. Septemb. i. c. Christi 751. Si igieur
XVII. Aueucti, onni Christi 750. nondum
completus Fuir TTilderici annUS, VETL, EC vII
Id. Sexrembr. anni Christi 7 5c. Jamdum X
hujus Regis annus numeratus fuit, sequi
tur inicium electionis inter duos hOS Fer-
mines figendum esse, cum ex Aquitanica
expesitione redirent Mlajores Domus Ca.
rolomannus ec Pipinus. Caula hujus su-
bica mutationis tuisse videtur hostium coni
tra Francos in dies increlcens mulritudo
Alamanni enim, Aquitani, Bajoarii, 52x0.
nes ec. mortuo Carolo, Francorum ju
sum excutere medicabantur; quos resio
nomine, quod per potencium Caroli ec diu-
turnum incerreonum penc deletam erat.
melius coerceri polle pucabant hujus Rconi
Proceres, siguidem illud nomen. etiam
maxime barbaris pentibus semper reveren.
eiam et obsequium incussit. Hildericum
isitur libi Regem praefecerune, ut sua au-
Etoritare absentibus propter varia hinc il.
linc bella gerenda Mlaioribus Domus (non
enim hunc Reoem tam effoeminatum ac
contemtum tuise puco, quiequid ogganniane
Carolingi Scriptores, ut nulla vel minima
Talcem ips praestica fuerit reverentia) Re.
snum contraholcesetiam domelticos e ma-
levolos detenderet. Haec pluribus adctruxi,
ut quilibet videat Croldactum perperam Aa-
tuere Hildericum a Carolo Martello ex mo-
nalterio anno , 42. 2d Reonum evocatum
Fuisse; omnibus enim Historicis Antiquis
repuenat, qui tracunt Martellum jamdum
Praecedenei anno mortem oppetiisse. Praete.
rea etiam errat Commentator noster, qui
Flldericum anno 741. ad Regnum perre-
nisse credit, quod ex iis, quae supra de P. PO.
cha Rceni Hilderici disputavinius, mani-
Fectum crit, ita ut hic repetere non sFOPC-
TX PTETIUM. SCHMINEKE.

## Folio 11 — 1814919937:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
DE VEXA C AROLT DEAONF.
Rom. Pontificis depositus ac detontus, arque in monasterium truus
Oui jussa Stephani R. P. depositus) Xon
Scephani FI. Sed Zachariae r. consilio, de-
Potirum ac detonsum esse Redem Hilderi
cum. Reoino Prumiens. Chron. lib. 1T.
Adelm. Benedictinus, Lamb. Schaltnabr.
Marian. SeOcUS Chron. at. 6. lib. 1IF. Sig
Fridus Presbycer Epis. lib. L. omnes ad an-
num 750. referune. Johannes Aventinus.
historicus non indilisens, annal. Bojor. lib.
TTF. Sol. 274. iphnimam Epistolam, à Z a-
charia Papa ad Bonitacium scripeam, de
Onctione Pipini, producit. Ouxe tamen
Si non omnino suxpolicicia, Calcem CuIDC.
eta videri queat ex co, quod scriptam dit
Prid. Non. Novemb. Imperante Domino Piis-
Simo Augusto Constantino Imperatore. Im.
perii ejus an. 33. Indict. 5. Na CUM CX
aliis ejuldem Papae Epistolis constet, eum
Constantini annos ob Imperii annis ita di-
sinxisse, ut annus ejus 24. cum Imperii 2.
annoque Domini 743. Concurreret, lequi
cur annum ejus 33. cum Imperii 10. In-
dict. 6. a IEal. Seprembr. anni 752. incho2-
to, coincidere. Atque eodem anno, vel
S Marinnum SCOC. Sequamur, jam tum
anno 751. Tdib. Marrii Indict. 5. obierae
Papa. Qui isitur ad Francos Epistolam c
tumulo dare potuit: Verius itaque collisit
BIondeII. Assert. Geneal. Franc. tom. 1.
Anno Constancini 30 Imperii ejuldem 8.
consiium de tondendo Hilderico dediste
Z achariam: quae ipla clare contirmantur
ab Adelmo. e Reginone, ad an. 749. 9u0
missi Burchardus Wiirizburgensis Lpilco.
pus et Folradus (sic enim hoc nomen a-
Dud Reginonem constituendum) Presby.
ter Capellanus, Romam ad Zachariam Pa-
Dam, ut consulerent Pontiticem de causa
Reeum, nomine duntaxat imperancium.
Curre cum Pontitex intellecta lesatorum
sencentia respondisec: Sarius esse illum ap-
pellari Recem, apud quem summa potestatis
consisteret: Pipinus unanimi Procerum con.
golismentis Vita Caroli P. 233: ade0guC
annal. Fuldens, qui tamen 2d an. 752. re-
ferre videntur, quos sequitur Ducelinus
quam bene, nunc non disputo. Nocherus
tamen Balbulus, quem Monachi 5. Ca1-
lensis nomine vulgo celebrant, Rginharro
nottro astencitur. Sic enim seribie lib. L.
c. 10. de Vit. Car. Srephanus Papa deposi
20 ac decalvato ienavissimo Francorum Reze
Scilderico. Carolum ad Rerni cubernacula
antiguorum parrum modo perunxit. Simi-
liter Hermannus Contractus, et Hepidan-
nus Caenobita S. GaIlis uterque ad annum
752. auctoritate Scephani Papae depolcum
Eildericum memorane. Onam sencenciam
nisi mitius interpreteris, de consecratione
Scephani irerata, ut accepisse videtur The.
Sanus de Cectis Ludovici cap. 1. P. 295. vix
colerabilem judico. BESSELIOS. LMMIErI-
t0 ad h. I. Goldactus Pginharcum erroris
arguie, quod Scephano remotionem FIil.
derici a Regno tribuae, cum constantisse.
mus ut ait. veserum consensus tradat. Lilde-
ricum a Zucharia deposirum esse. Sed vi-
deamus un omnes hujus Ari Scriptores
a partibus Coldasti Aent. Chron. Brevis.
Wirzbura. zom. E. Misc. Baluz. Auctori
nostro adsipulatur, Oipinus inquil, per au-
etoritasem Scephani Papa Rex Francorum est
appellatus. Co unetus manu S. Bonifacii.
Idem sestantur Chron. Virdun. Herm.
Contr. Canisian. Anciquissimum tirasment
Historicum aput DCh. Pluresque alii, quos
omnes hic in parces vocare lonsum Foret.
Non ignoro quidem plurimos huncactum
Lacharix adlcribere; eos rero Lginharto
repuenare, minime ardicror, moda an-
nus unctionis Dipini, quem cap. 3. Pluri-
bus adctruam, probe consideretur. Haec
novi Regis inauguratio accidit 3nnd 7 52
mense Majo, licet Natal. Alexander aliiu
que id mense Marcio in convencu publicota-
ctum relinc: cerrum quidem est in Solen.
sentu, electione totius franciaes in sedem ni populi conventri electos ex contirmatos
aceni erectus eAt. Eadem Mondetus E. Suiste Reges, ut ex Vita Veodegarii videre
Hicet,

## Folio 12 — 1814919937:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
E C P N E A R Y V S
dicet. in vero Reges mense Martio solum
in cua digniare cabilici Fuerine, mini Cal.
cem non tic verolimile, novimus enim ex
hictoria Caroli nostri, quod Parri suo (uc.
cesserit, et Noviomi in publico Francorum
conventu coronatus fuerie, non menleMar.
tio, sed vrr. Id. Octobris. Vide plura 2d
Cap. 3. Ica ut fixum quidem maneat Regec
coram toto populo vel lalcem Proceribus
inausuratos tuisse, non tamen inde sequi
cur, dilatam Resum coronationem sempei
in Conventum, quem mense Martio Fron.
ei celebrare contuererant. Sed de his la
tis. Videamus nune an Scephanus (Eve ille
SIE IF. AVC TTF. nunc non dispuTO) CalVS
temporum ratione Hildericum deponere
Potuerie. Zacharias secundum accuratiM.
nos vita ejus Scriptores mortuus dicitur
3nn0 752. 14. Marcii, cui Post XTT. dies
successie Stephanus 1r. quo detuncto Pos
quarrum diem Scephranus ver. Sufficitur.
Hlic memor beneficiorum Sedi Apostolica
2 Francis extribitorum, non tolum acta
Zachariae contirmat, sed etiam Principi
tunc celporis in Vermania Epilcopo in
junsic, ut Pipinum, communi Francorum
Oprimatum consensu in Resem electum,
unsatac coronet. EFh enim L acharias Fran
eorum precibus, qui ad eum legatos mi-
Perane, ut lua aucoritate novi Regis &
novae tamilix electionem adjuraret, an
nuisset, ejus tamen decretum execurioni
datum nenutes tacica enim mors, ante
quam motus illi, Cine dubio propter tamilia
regixe mutationem in Francorum. Rcono
exorti, ledarentur, id impediit, qualestunc
temporis excicatos tuisse, antiguissimusVi
tx S. Bonitacii Scriptor cap. 10. innuere vi
detur. quando dit: Cum vero Pipinus Do-
mino donante rezale Francorum. Saelix su
Piadiet Cermant successot eznum suscipe-
ret, 5 jam aliquantulum seaata dpulorum
pertardutione in Regnuint adinatus esset ec.
Scephanes eteus se denum ad optatum
celtes probatae laris hdei, quorum aucto.
eos primarium obrinet locum vecuRisE
num Frapmentum Hictoricum apna DCls
tom. 1. ubi leeitur: Cujus (i. c. Zacharia)
auctorirate  non mulio post jussu scephant
R. P. FCidericus, qui lunc temporis resimen
Francorum tenebat, deposito ac detruso in Mo-
nasterium. Cipinus Major Domus Rex Fran
corum electus, (5 Suessionis, à S. Bonifacio
Mocunriensi Archiepiscopo unctus est anno
752. Idem tradit Auctor miraculorum S.
Benedicti, cujus verba, quonian mire ad
rem nostram Faciunt, hic transcribere ope-
ex pretium duxi: Dum izitur, aic Auctor.
haec ita acuntur. Pipinus Kegni Francorum
assecuras summam; jussu Stephani P. R
Fildericum ineprissimum Recem deposirum ab
deconsum, in monasterium deinde trusum.
privarum vivere compulit. Dein auctoritate
ejusdem contificis ex prefecto Palatii Rex
constitatus est. Ergo Pivinus tempore Za-
charia Papa nondum Rex unctus est, lub
Stephano enim ejus Succeltore Praefectus
Palarii adhue supra dicitur; ita ue Ratuere
necesse sic, Pipinum sub Scephano primum
inauguratum Fuisse. Vide etiam Chron.
Virdunense. Herm. Contr. CaniL. Chron.
Wirzbure. _c. quiciratis testimoniis ex a(-
se adstipulantur. Minime isitur Commen-
tacoris nostri conciliandi racio hic nodum
Solvit, quas hxec Eginhardi verba de se-
cunda Pipini per Scephonum ipsum facca
unctione intellisenda sinc, non enim AU
ćtor noster hic de unctione Pipini axit, sed
tantum narrat Hildericum à RCgHO Per
Scepharium Papam remotum fuisse. Licet
vero Catuamus Scephanum, Regem Hlilde
ricum in monasterium a solio dejectum,
detrutiste, et Pipinum per Bonisacium con-
secrasse, non tamen putamus alios Aucto-
res, qui id Zachariae cribuune, nostrae con-
jecturae quicquam derogare, Facili enim
necorio, ni omnia me tallune, veriusque
sententia fautores conciliari postunt, mo.
do Zacharix side supra laudatorum arou-
mentorum hunc actum tribuamus, ue AV.
CTonr; omnia enim, ue ridimus, decrere.
rat, quae ad inausurationem erant necel.
ricace senrentiam meam contimo. Inter saria, imo decreta ua eriam execurus tuil.
(et

## Folio 13 — 1814919937:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
DE VETA CAROLP MI ACHI.
est, durasse putatur; quae licer in illo finica possit videri, tamen jam
dudum sues rgoris crat, nec quicquam in se clarum, practer inz
ne Resis vocabulum practerebat. Nam ex opes ec potentia Regni
penes Palatii Praefectos, qui Majores Domus dicebantur, ec ad quos
lumma Imperii pertincbat, tenebantur: neque Resi aliud relinqueba-
set, nisi subita mors e Reeni perturbatio
moram injeciBent. EF StephanO, UE RXE-
curoni decretorum Z acharixe; (quis enim
nelcit acta Auctorum ex Instauratorum vel
Executorum Expissime in Historia ec anti.
qua ec nova confundi) hic non solum ap.
Probatis Zacharia Actis Pipinum per B0.
nitacium unsi jussie. sed ec biennio fere
clapso, iplemet in Francia Pipino Eliisque
ejus coronam impoluie, quod etiam male
nevat Goldactus contra antiguissima testi-
monid, quae ipse l. c. protere, quibus ad-
das Annal. Foinharri, Tilianos, Loiselia-
nOS, Metenses ec. Hinc ortum fuit, quod
Theophanes in Chronoersphia, Paulus
Diaconus lib. XXIF. Fist. Miscell. aliique
Solum posterioris Dipini unctionis mentio.
nem Facianc. utpote prima lonse celebrio.
ris, quo enim illustrior est illa persona,
guae quicquam asit, eo illustriores etiam
ejUS reS gCAR CeNTENEUr. SCHMINOKE.
In monasterium rrusus est). MSS. Paderb.
addic Sichiu, Ere S. Berrini, quod in Vr-
Be Audomaropoli est. BOLL. Hujus mo-
nalterii ex DCh. in luis MSS: mentionem
heri. ad mareinem notarit, quibus Sio-
nense consentit. In hoc Canobio Hilde-
ricus ritae contemplatira operam dare con-
Cus Fuit, ut nos docent Annal. BCrE. _
Geneal. Reg. Franc. imo eriam mortuus
est, id enim retert Fraement. Iperii apud
Labbeum in MiscelI. Curiol. secunda coro-
nasionis Pipini tempore Rex Hildericus Mo-
nachus Bajus i. c. Sithiensis Ecclesiae obiit.
Cum isitur hoc tragmentum sic antiquisi
mum. ec brevistimum temporis spatium.
quod in monasterio vixit, rarias canobio-
rum morationes non facile patiatur, malo
cum eo Racuere Hildericum post biennium
TUE
cum recentioribus quibusdam dicere; eum
ex Monasterio Sithiu in Luxoviense, inde
adS. Emeranum transtatum fuisse. SCHM.
Tamen jamaudum nullius vicoris erat) a
temporibus Clodoraei II. cui tamen For-
tasis propter uxoris Barhildis lanctitatem,
relictosque a patre Dacoberro Capientes con-
Eiliarios. Pacis Felicirer cuncta ereneront.
Praecipue resiam poteltatem labetactavit et
OpPTeSSIE Ebroinus, ac dein Pixinus Her-
Stullus. BOL.L.
Oui Majores Domus dicebantur) Majo-
rum Domus, qui e Regii Palarii Macistre
dicebantur, lumma erat in Gallia dignitas;
nullis a populo facile tribura, quam iis,
qui (9 claritare generis. C5 opum maenitu
aine, careris eminebant, ut ait Hoster cap. 1I.
Forum oficium elepanter deseribit Paul.
Warnetridi lib. vr. de sest. Loncobard c. 26.
edit. Lindenbr. MarianuS SeotuS lib. LTF. an.
750. _ iisdem cum Mariano verbis annal.
Faldens. an. 751. Illua constat. inquie Va-
dianus de Colleo. Germ. V eF. lib, 11. P. 37-
Majores domus Cape non virture modo Co
rerum gerendarum prudentia. sed victoriis
etiam spoliisque ex boste relaris, Regum elo-
riam superasse, quod (5. de Martello pro-
dirum est. II05 Auta Constantinopolitana
XSeOaNaraS SeU ZCONadMErSS TCV evEy ancor
ranaricr, ut videre est apud Geore. Codi
num paz. 47. nuncupare Solebat. Curam
Palarii acentes vocae ammian. lib. XIV. cu-
ramque Palaris absolure Corippus AFrica-
Dus lib. Y. C. 3. Ordine pro rerum vocitatus
cura Palatii. Sic enim recte legitur, nec
colerandum quod substituit DemAterus, Pa-
ralip. ad Rosm. lib. 2. C. IV. col. 24. CurO-
palates: quandoquidem eodem nomine ali.
bi etiam appellicentur. Peculiare est, quod
in monasterio sichiensi mortuum, quam interrallo aliquot Seculorum Seneschalli
BTAB

## Folio 14 — 1814919937:0066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
F, O L N HI A R Y V S
cur, Guuu e teslo tantum nomine contentus, crine protulo, barba
Firanciae appellati tuerint, teste ad an. 1X70.
Roberto de Monce in Append. Sireberii.
Nis Fortassis anriquum ejus dignitatis no-
men est, quod mihi quidem per videtur
verisimile. Sed dehis ex proteno Vincent.
Lopanus lib. de Marist. Callican. PeErUS Fa.
ver lib. 1. Semest. cap. 1. Juretus in Sym.
mach. lib. T. EP. 12. BrOHXnS NOT. ad Cas.
Piodor. lib. YI. EP. 3. Belold. in appellat.
cap. 11. 5. 19. Petrus Heixius part. 1. qu. 4
3. 14. Freher. lib. 1. de Oris. Palat. 2. Pon.
tanus lib. vI. OriS. Franc. Cap. 12. HlOTtO.
an. in Franco Eall. CaD. XV. P. 187. EXSaV
et elesans tragmentum de Majoribus Do.
mus Hictoricum. quod Annal. Francic. In.
Pervit Pirhoeus. BESSELIUS. Vice plura apud
Coldaitum ad h. l
Crine prosuso) Fuit apud Veteres Fran.
c0s) us subedam Capilurii. Praecipux, sen
regix perius, nobilitalis insiene, quod d
Clodio primum Phoramundi Eilio. com
muniter CMrenoloer derivant. Sisebert. 20
2n. 43. Clodrus Filtas Pharamundi; Rex
crinitas, regnat super Francos ann. 18. F. X
hoc Franet emitos Leses habere caeperunt.
EadeM dimoin. Lib. 1. c. 4. e Ad0 Vien.
nenI. CBron. atat. 6. P. 149. Fdit. Basit
AGachtaS lib. 11. bel. Vorh. attirmat tolic
Francorum. Resibus licoisse protusa coma
ornari, cum aliquo ascrimine ad tron-
tem mediam. Subditos omnes circumton.
(0s fuitte, quem trultra in ordinem redi-
sic Scephan. Foreatulus lib. V. P. 695. 2n-
teriora tempora cum sublecutis contun-
dens. Ad eundem morem procul dubio re-
spexit Claudian. lib. I. de laud. Stilic. V.
203. uor Reges troncorum crinicero Aa-
ventes verrice appellat. Rx CO CarerR MaL
tiones Francis intentiores, cristatos. Peta
Losque, vel ut Graecorum Joce utar 28170-
Caxd. oB Mencuparant. Pabulabantur enim,
in spta WBHlenatos abuisse pilos, Porco.
rum instar. Cujus rei non Cedrenus tan,
tum P. 373. Sed e AoctOr Hist. Miscell.
lib. XXTP. CapP. 8. Meminit.
Summo isitur
submicta,
Audio jus illod capillirii, quodillis, ut ele-
Banter Barchius ad loc. cir. Claudiani, Dro
Patrimonio Fere erat, observarune Reges,
adeo quidem, ut Crocildis rexina maluerie
interfectos videre Nepotessuos, quam con-
(05, ut reterunt aimoin. lib. 11. Cap. 22-
_ GreOOr. Turon. Hist. FranC. lib. 1IT. C.
18. P. 130. Cnjus rei ratiO FOrtaCIS CK LL
Salicis tIT. XXXVELI. de Bomicidio par vulo-
rum peti porest. Sed hac de re ex protet.
(0 Petr. Faber Semestr. lib. IY. c. 20. Bar-
thol. Schobinger. ad radiani Faracinem
Antiqu. apud Goldast. tom. 1TT. pac. 101.
Hleem. Conrinz. de Habit. Corp. Cerm. cau-
Sis p. 17. ec qui omnium primo loco nomi
BanduS CrTAE, FranC. FIOEEOmanNUS FranCO-
5al. Cap. XI. BESSELIS. ConFer, quae 2d
h. L. obtervarie Goldactus. ec DoctiA. Du
Cansc in Gloctario V. Criniii.
Barba submissa) OC crines. ita barba 2-
pud eoidem Froneos in Cumma fuit reve-
rentia, 2deo quidem ut barbam terigiste
venerationis, aut etiam juramenti fole.
mnis, vicem haberet. Idacius apud anti-
quum Chronic. Collectorem lib. I1T. c. 10.
Clodoreum Regem Francorum, et Alari-
cum Regem Gochorum post multa praelia
quae invicem gesserunt, intercedentibus
legatis pacem iniisse hoc pacto, ut Alari-
cus barbam tangerer Clodorei, perpetuam-
que inter se Dacem uterque servarent; qua
ipsa prolixius narrat Rimoin. lib. r. de e’est.
Franc. c. 20. Ouare moris hujus ignarus
M. Paprrius Callo comiter ejus barbam
mulcenti, scipionem eburneum luo malo
in capue incustie, nc est apud Livium lib.
V. c. 4r. quod ipsum jam cum annocatum
Scephano Forcaulo lib. 11. de Call. Imp.
CO Philosophia P. 270. Et sanc insigne Or-
namencum in barba posuere Veteres, adeo
quidem, ut luxuria adscriplerine factum
Alerandri, quod barbam radere insticuis
SeE, NF FeFerE AChenXUS Lb. ZTII. Deipnoso-
phist. c. 6. Detontio aurem barba Aasi-
riola fere ac propudiosa tuit apud Populos
Orien.

## Folio 15 — 1814919937:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
DE VITA CAROLI NI AGNI.
submilta, Tolio relideret, ac speciem dominantis effingeret, levato.
undecunque renientes audiret, eisque abcuntibus responsa, quae crat
edoctus, vel etiam jussis, ex sua velur porestare redderet; cum prac-
cer inurile Regis nomen, et precarium viene sipendium, quod ci
praefectus Aula, prour videbatur, extribeboe, nihil aliud proprii
poslideret, quam unam, ex eam perparvi reditus, villam, in qua do-
mum, e ex qua tamulos libi necestaria miniltrantes, acque oble-
Orientales, id quod exemplis aliquot pro.
latis in Chronoloz. Nicephori probat Joach.
Camerarius, cui addendus Frid. Linden-
brogius ad Paul. Warnetrid. lib. VI. c, 20.
P. 360. Onde iidem populi pro omnium
precioummo pisnore barbam creditoribus
Tuis obligarune, cujus exemplum ex Jaco.
bi a Vitriaco Hist. Orient. producit C asp.
Barthius lib. EI. Advers. C, 7. BESSELIUS.
Solio resideret) Forre recium illud (0.
lium fuie aureum, nam de Dasoberto le-
simus apud Aimoin. lib. 1V. c. 30. quod in
conventu publico coram optimatibus aured
insederit (olio, SCEMIHCKE.
Oua erat edoctus) Sic DCH. BOII. BCF
selius, H55. Caj08. Lugd. Sion. e C aFcl.
in rulsacis vero simplex doctus occurrit.
Priorem lectionem, secucus tor Virorum
Doctorum Editt. in textum rCCCPI, quae
mencem suctoris nottri longe melius ex
primic; notat enim proprie aliquem an
ee res gerendas quiequam docere. Sic Ta
cit. in Agric. C. 26. Cum Agricola iter bo-
stium ab exploratoribus EDOCTDS = velo.
cissimos Equirum. Peditum que assultare tergis
parnantium jubet. Justin. lib. XV. C. 4. quam-
obrem Laudice annulum Seleuco eunit cum
Alexandro M.  evocrO de origine sua,
dedis, i. c. ante docto. Ocsta FrANC. C. 12.
Tunc concrecari Franci- fecerunt inso.
dias ex adverso, sicut erant EDOCTT. SCHM.
Unam (5 eam perparvi redicus villam
Sic Adrerald. in Mirac. S. Benedicti haec
verba cicans, DCH. BOII. MSS. LuSd. BOdI.
_ CaseII. Proterunt. In vuloat: Onamprae.
parvi red. vill. Ouxnam haec rilla fuerie,
guium
colverint, non liquido constat, Pipini Her-
Stalli eetate Mamacca fuisse videtur, quae
Sita erat in aoro Noviomensi, cujus men-
tionem fecit annal. MetemL. ScriptOr ac
2r. 692. qui relatis iis, gux in conventu
publico perosi solebane, addit: Tlis pera-
etis Recem illum ad MavacCAS villam pa-
blicam custodiendum cum honore (8 venera.
sione milsebat. Vid. Doctiss. Mabilion. lib.
IV. de R. D. SCHMINCKE.
In qua domum C es qua famulos) Sie
BOII. ex suis MSS. cui adstipulantur Coddo
CasselI. e Cajoconvil. nisi quod ultimus
loco famulos, lexat samilium, quae lectio,
modo in pluribus ACS. reperireTUr, nOn
ita contemnenda Foret; observari enim (a-
Dius has voces famulos _ familium, an in.
curia, an ignorantia, nunc non disputo, in-
ter se contundi, cujus rei duo hic prote-
ram exempla. Siscb. Gembl. 2d an. 7300
narrat, quod sarraceni cum omnibus EAMULIS
suis, quasi in Gollia habicaturi. Carumnam
transierine. Ubi legendum esse FAMILIS
quis non videt; non enim solis tamulis co.
micati Sarraceni Oallias habitandi graria in-
voserunt relictis uxoribus et liberis suis in
Trispania, praecipue cum Paulus DiaconuS
Scriptor Sixeberio longe recuctior lib. vi.
de Cest. Lancob. memoret Sarracenos cum
uxoribus 5 parvulis renisse in Calliam.
qui sub famulorum nomine comprehendi
pequeunt, sub nomine vero familiae, com-
mode intelliguntur; cujus denominationis
rationem tradit Celeb. BURMANMUS, PrRCC.
peor meus et Fautor maxime Venerandus
2d Petron. Cap. 141. In hac conjecturame
quam Reses Merorinsi illis temporibusin. postes contirmarie Opusculum de Aguita.
MIs

## Folio 16 — 1814919937:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
F, G I N HE A R X V S
quium extoetes, paucae numeroliratis habebat. Ouocunque cun
dum crat, carpenco ibat, quod bubus junctis, et bubulco, rustico
more, asente trahebatur; sic ad Palarium, sic ad publicum populi
sui conrentum, qui annuatim ob Rconi urilicarem celebrabatur, ire
nia apud Labbeum, quod eos, quos Paul.
Diac. axores (s parvulos, Sisebert. famu-
los, vocac familiam, quando aic: qui (Sar-
TaCCNI) cum omni P AMILI Caromnam tran-
Seantes, Christianos (8 Ecclesias vastarunt.
Alterum exemelum occurrie in historia Pi-
pini, qui opud Reginon. 3d an. 708. dici
tur Recinam (Berchradam) cum famulis di
misisse, in aneiquioribus vero Elistoricis.
Exinhardi videlicet Annal. Loilelian. Berri
nian. Meten(. Qc. non tamulis. Sed familia
lecitur, quod lectioni Reginonis lonse
Praetero propter rationes supra citatas, no-
vimus enim ex hilt. Francica, matres e li
beros ue plurimum Reges in expeditioni.
bus bellicis securostuisse, ita ut in Rexum
conitatu non tolum tamuli, sed ec uxo-
res ex liberi essene, qui omnes. (ub familia
nomine comprehendebantur. SCHMTNCKE.
Carpento ibat, quod bubus junctis e. b. r
m. a. trahebatur) Ouis haec crecat: Calsi-
ditas haec fuit Praefectorum Aula, ut mi-
nori inridia tam abjectos opprimerent RC
Ses. BOLL. LEHC vero pompam, ac
canta Rexes Machnacencia dignistimam;
quam rided  IV. P. R. 2d vertUS
Imperatorens Prideneum. in Epistola qua
dam ad ArchiepiscopOS Germanix, apuc
AvenC. lib, 11T. FOl. 172. Nihul camen il.
lis temporibus Frequentius, quam bovec
curribus et carris jungere. Deureriam Chil
deberti Regis uxorem, cum Alia lux ex
Superiore marito (uSCCPEX MetuereF, Cam
in pasterna politam, indomiris bubus jun
ctio, de ponce praecipitase, retert Gree
Turon. lib. 11I. ZIist. FranC. C. XXVI. P
135. Moris vestisia habes apud Pacie
Verm. 18. 6. Besoectas. Ilis adde locum
chotred. 2e le8. Cod. Theod. de Hono-
ex VitaS. Oniberri c. 18. Unus aurem eorum
nomine Adecho.
rat. Vehic. et Cursu publico, ut ec 601d.
ad h. 1.
ad publicum populi sui conventum. qui
a.celebrabatur) Comitia istliaec vunc
Placita generalia, nunc concilia, aue consilia
comparaco carro cum
bobus. suxponit 5. corpus. Vide exiam 60.
IC
marna rocantur. Non insubide Poeta vetus
Annalium Caroli, conventum placici senera
lisnuncupat. lib. 1. V. 327. Curiae quoque vo-
cabulum in eandem notionem accipitur a.
pud Ochon. Friting. lib. 1. c. 40. Burchardo
Monach. S. Calli cap. 12. alios, quorum
teltimonia addueie Marquard. Freherus
Prolesom. ad Constitut. Adolphi Rom. Resis.
Celebrabatur autem publicus ilte conven-
tus Cingulis annis semel tancum, mense, ut
veteres indicant. Majo. Ita enim AIB. St2d.
Chron. ad an. 751. ec ante hunc Siceber-
tuS ad an. 662. Francorum Resibus moris
erat, Kal. Maji praesidere coram tota sente
(5 solurare (0 salurari. obsequia (5 donc
accipere (8 rependere, (5 sic secum usque ad
alium Majum permanere. Cujus verba gra
Ce interpretatus eA Geore. Cedrenus in
Leone Tconomacho P. 373. Inde factum, ut
convencus ille publicus peculiari nocione
Maicampus diceretur. Frggm. Annal. VetuS
ad dn. 777. Habebat Carolus conventum
Francorum, 1. c. Macis Campam in SaxO
nia ad Padersburnon. L. C90 Maji- C ampum.
Nam eE MarriS CampUM MICMOTAE Ma-
rian. ScOr. lib. 111. atat. 6. an. 750. AL
quid verbi est Maji. C AM PUS E AN VOK CAM-
Pi, quae duellum illis cemporibus nOn rarO
hotabat, ad judiciorum certamina adhibe-
ri caepit: Ica quidem ampliss. Baeclerus in
Carol. P. 14. Equidem pocius crediderim
Golcasto, Alam. Ancig. IOM. II. P. 1. P.
8. Orrum id ab. oppido Rhaetix Curiensis
Merenseld, ubi legati Recum Francorum
mallos annuos celebrabanc. AIque hXC
quidem

## Folio 17 — 1814919937:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
DE VIXA CAROL F M ACHE
quidem. Super stato illoanni tempore, apuc
antiquos Franciae Reges obtinvere ulque
2d Pixinum Caroli M. Parentem, qui pri
nus Reeni Proceres, non constitito tem
Pore conrocarit, quem deinceps C’arolue
M. acque Ludoricus Pius securi sunE, qui
ec ipli more Colenni, generalem PopulI
conventum, sed mense Aususto W orma-
tiae institmiste, lepuntur. Vido de Carole
M. Rimoinum lib. 1V. c. 17. de Ludorico.
Adelmum ad ann. 828. Alia quoque hid
convencibus aptara sunt nomina, quac
pracoccupavit ad Taciri German. XI. 4
Doctiss. Kirchmajerus. Speciem Concilii
hujus in Parlamentis Calliae supereste vi.
demus. de quibus praeter Vincent Lupa
num de Macistr. Callicanis p. 462. Lim
nacus lib. VEI. NTOTIT. RegnI FranC. CaP. 4
ac novissime Joh. Andr. Cerhardus Dis.
cursu peculiari. BESSELLWS. Hic nullam
temporum ratienem habet Besselius, et d
Sigeberto in errorem ductus videtur, qual
conventus publici sub Meroringis Menle
Majo celebrari fuerint; pluribus enim ex
antiquissimis Scriptoribus probari potest,
Primum non Majo, sed Martio, Francos
conrocatostuisse. Id patet ex Capitul. Chil-
deberei anno 555. dato tom. V. C oPit. P
dic. BaluZ. Cum in Dei nomine, inquit.
nos omnes, Kal. Marcias de quascunque con-
diriones, una cum nostris optimatibus per
tractavimus, _ 5. 4. Pari conditione con-
venit Ral. Mariias omnibus nobis adunaris.
Ee sub ipso Pipino Rege in inicio adhue
habiti fverunt Kal. Marrii, uti nos docet
Continuatio Predesarii jussu Comitis Ni.
belunsi Facta: Evoluso anno praesasus Rex
(PipinuS) a Xal. Marris omnes Francos, si
CUI MOS FRANCONOM est, Bernaco villa pu-
blica, ad se venire praecepit. Hinc talis con-
vencus Marris vel Marrius campus dictus
fuic. Seu mavis à Marre belli Deo, quo-
niam plerumque in illis placitis de bello ec
pace agebatur. Pipinus vero primum hunc
conrentum ex Martio in Majum tranctu.
lit, unde dein Maji campus vocabatur, non
ab Orbe Nevensela uc cum Goldacto vule
ctum est; nec etiam agnoscodictinctionem
inter Maji campum _ Magi campum, UE.
pore in ontiquitare non fundatam. Ouan-
do haec transtatio a P’ipino Facta (IF, CerrO
detinire non licet; primam ejus mentio-
nem inveni in Annal. Petavian. ad an. 755.
ubi dicitur: Venit Thassilo ad Marris campo.
Co mutaverunt Martis campum in mensé
Msajo, ex quo conjici postie, ultima vicetioc
anno Convencum publicum in mense Mar-
tio celebratum fuisse, modo non hic An-
nalium Scriptor per reonmle historiam nar-
raret, quae omnium tere annalium con-
sensu demum biennio post accidit. In con-
tinuatione vero supra laudata hujus muta-
tionis primum mencio AC ad an. 761. ubi
dicitur: Evoluto anno i. c. anno décime Re-
sni ipsius, omnes Optimates Francorum ad
Dura in paro Rioverinse (alii Ripuariense)
ad Campo Madio pro salure parrine. (0
urilirate Francorum tractanda, placito in-
stituso ad se venire praecepit. PF ad an. 767.
parratur, quod Pipinus Campo Madio pri-
mus pro Campo Marrio pro militare Franco-
rum instituerit. Nec magis mutationis ra-
tio cosnica est, novimus quidem ex Cac-
Dius cicata Frederarii continuatione, id Fa-
ctum pro urilitare Francorum. Sed nimis
generalis Baec est causa; Forre in Majur
transtatus propter Sereniorem tempectatem.
e in memoriam Pipini Regis ex nOva
tamilia electi. Ad hunc conventum quo-
tannis RcgeS reniebanE. ut praeter Rgin-
hartum etiam Annol. MetenL. referunt ad
692. guorum verba, quod mire ad hujus
loci illostrationem Faciant, hic adscribere
visum Euit: Singulis annis in Xal. Marrii
generale cum omnibus Francis, secundum pri-
seorum consuetudinem, concilium acebat, in
quo ob Rerii nominis reverenciam, quem
sibi ipse (Pipinus seil. HleristalluS) proprer
humilicaris (5 mansuerudinis magnitudinem
praesecerat. praesidere jubebat; donec ab e-
mmibus Oprimasibus Francorum donariis ac-
ceptis, verboque pro pace (5 desensione FC-
descarum Dei, C5 puxillorum. Ca vidua-
rum facta. raptuque foeminarum (8 incen-
ommentator noster, Led a Majo uc di. dio, solido decreso interdicto, exereitui quo-
Ave
CAP. Y

## Folio 18 — 1814919937:0070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
E G L H _ A R X V 3
Sic donsims secre Lolebar. Ac Rconi administrationem; et omnia,
qua vel domi, vel foris agenda ac dilponenda erant, Praefectus
Aulae procurabae
CAP. II. Ouo officio tum, cum TTildericus deponebatur, Pi
DInUS Pater C AROLT Regis, jam velur haereditario jure, Funsebatur.
que praecepso dato, ut quacunque die illis
nuntiaretur, parati esset in pariem, quam
ipse disponeret, proficisci. Lx hoc loco ma-
nifectum est. quid in Conrentibus illis per-
actum fuerit. Padem fere habet Theopha-
nes e Paul. Dinc. nist quod ex errore Kal.
Martias et Majas inter se contundant. Sub
Carolinsis haec Comitia continuari coc.
perunt, et Pipinus, videns res in placitis
verendas in dies auseri, duo quorannista-
benda instituit, Kal. Scit. Marcii, postea
Maji, EE Kol. Octobr. vid. ejus Capic. eom.
X. F dit. Baluz. RC Sub Carolingis ctiam
mosille offerendi Regibus dona, qui sub
Meroringis inraluerat, in usu permantt,
sic enim legimus in Continuat. Predexarii
quod Pixinus anno 766. in Campo Mado
imulsis muneribus a Francis (5 Proceribus
suis dirarus sit. FF Carolus M. cum anno
807. Placitum haberet ad Constem, a Fran.
eis accepit dona sua, ut tectatur Antiquissi
mum Chronicon apud DCH. a Hundi P. X
ordio ulque ad Caroli fere mortem perdu
crum. Pocterioribus vero Carolinsorum
temporibus HiC COMVCMEUS NON FXUS, Sed
pro arbitrio Regum mutabilis Fuic, ut re.
ete hic obserrarie Commentator noster.
DCHMIHCKE.
At Regni administrationem Praesectus
Balae procurabat ) Fanta Majorum Domus
crat potentia, ue vere regia, licet une re-
Eio nomine, uterentur potestate, tota enim
Reeni cura iptis incumbebat, Exercitus
educebane, lires dirimebant, in conventi.
bus publicis principem locum obtinebant,
et G R ex regio insideret solio, nihil enim
ceste Auctore nottro ille decernebat, nitr
NTam
rerer. Cum itaque regiam omnino exer-
quod antea à Majore domus cdoctus esfet;
cerent patestatem, a nonnullis Scrixtori
bus etiam regnare, regnum tenere, regnum
sub obtentu Major domatus suscipere. illua
inter se dividere exc. dicuntur; Resino eTiam
aliique secta Francorum ad annos Rconi
Caroli Martelli referunt, ut factum hoc cst
anno Regni sui XVI. XX. RC. GregOriuS Pa-
Pa EpiHt. 5. ex 6. nulla alia de caula Martet.
lum vocat subregulum, quam propter ni
miam porentiam, de qua AuctOr Vitae
Pixini Majoris Domus cectatur, quod mon
dice differat a sublimitate regia. Ilinc etiam
Praefecti Palatii serio cavebant, ne iptis
Pocectas illa eriperetur. et Reges ipsimet
jus Regium exercerene; cujus ut oblivilce
rentur, uberrime his Monarchis de victu
omnibusque aliis rebus ad vitam voluptua.
riam spectantibus, prospiciebant, quod
Erchanberti, de Majoribus Domus, trapm.
clare satis innuit: Ex Binc, dit. Reges no-
men, non honorem habere coeperunt. quibus
tamen, uti constitusum fuerat; victus fuerae
exuberans, custodiaque jusis erca illes habe-
batur, ne aliquid jure posestaris asere eos-
senc. Onde in Armandis Pectamentis et A.
etis publicis non Tolum regius, sed et Ma-
jorum domus consensus requirebatur, ue
inter alia multa videre licet in Tectamento
alicujus Hertemondi apud Mabilion. lib.
2IF. Anal. quod EC incipit: Dagoberius
Rex Froncorum Vir Mlaster, Pixinus Major
Domus: In Dei nomine Ferlemundus, quod
annuense Domino (5 Seniore nostro Pipino
Majore Domus fecisse non dubium est. SCHM.
Facredirario jare) Goldactus 2o jure de-
lendum censet, quod in suo NSS. non le.
Batur, cui consentiunt Caj0g. Lugd. Sion.
ut pluribus hic demonstrari posset, ni CaseIl ec Florentin. Sed Duch. Boll. FFaBM.
modum harum annocarionum excederere. Histor. Paexius laudatum, AIB, Scad. dlii-
que
C

## Folio 19 — 1814919937:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
C AP. 2.
DE VETA CAROLT MIAOVI.
NaM PaFer ejuS CAROLOS, qui errannoS, per totam Franciam do-
minatum sibi vendicantes, oppressic, et Saracenos, Galliam occupare
que hace Auctoris noctri verba citantes, il.
Jud jare proterunt, quod eriam Frequen-
cius, quam Goidasti lectio, in hujus Aeri
Scriptoribus reperitur. Sic in libro de Re
liguiis. S. Dionysi tom. 3. DCh. legiturs
praeserrim quia ipsum specialiter ex parte uxo
ris, sive june hacreditario, contincebant. Sic
et in Diolom. Caroli Martel. apud Pontan.
lib. 3. Hist. Gelriae. Mihique cenitor meus
Dixinus JuR E. Baeredicario in propriecarem
concessit. In Capitul. Ludovici Balbi dato
anno 879. TIC. 3. ut Regnum paternum hac.
reditario fuNe quiere tenere possint eEC. P. X
his igitur apparet vulgacam in usu fuisse,
et ex iis, quae Goldactus observavie, 2d
jure omitti; dicendum ergo erit, utrum.
que promiseue esurpatum Fuisse. SCHMIN.
Nam Pater ejus Carolus) Carolus hie co.
BROeNtO FOrTIS, UE nOEAE AIBerE. ABBaS
Scad. Chron. ad an. 725. vulgo ab aliis Mar-
sellus dicitur, quod hoctes luos non secus
domaret, atque Faber in incude Ferrum
ut recte Goldactus tom. T. K. Alam. noc.
in Cunradi Fabar. casus cap. 24. P. 137
Ft Pane Cloctarium vetus Franco. Latinum
Marret recerem rocem Prancicam. Mar-
cellum exponit: Marcellum autem P’apias
in flossario medioerem malleum interpre.
tatur, quo sensu eundem Carolum corno-
mento Zusidem seu rectius Tudirem appel-
latum seribit Sicebertus ad an. 724. Fudi-
res enim, ut Fectus aic. mallei sunt, à run-
dendo; dicti. Festi locum ut a Scaligero
constitutus est, in casticationibus P. 2Y1.
apponam: Fudices malleos appellant anii-
qui a rundendo, quamvis alii e Fudibus Tu-
dices. Inde Arrejus Capito ab eis existimat
Fudicano cornomen datum, quod capus mal-
Deoli semile habuerit. LF Ec Fuditanos Semi-
pronios dixere Romani, quorum primus
M. Sempronius Fuditanus, consul suit cum
Claud. Centone, ut ex Fastis Capisol. 2p.
paret. Ouare apud Ouitielmum Britonem
Ten
v. 570. Peite reponit Reinesius lib. FIZ. V
L. Tadicae Caroli villas quod noluit illis Tol-
lere. si decimas ipsis tulit ille, mihi non vil
las cune decimis aufferre licebit iisdemt cum
vuloo edicum estet: Tu aise Karoli disjun-
Eis rocibus. Nam clare Chron. Beleic. Pi.
Aorio evulgatum sol. 34. Carolus Marrel-
lus propcer assiduirarem bellorum decimas
Laicis tradidit, atque pro hoc maxime sola
est in aeternum dumnaius. Onde Cmul Da-
tet orixo tor tabularum de damnatione Ca
roli a Monachis sparsarum. Ouod Bar
hius hic substicuit, Solitam ejus ayzirouer
Criticam non spirat. Sed ut ad Carolum
redeamus, gnantus hic Vir Fuerit, ex pru-
dentia ac multitudine rerum sectarum fa
eile aestimari pocest, ita quidem, ut regium
Factixium plene attiserie, aliquot resibue
derictis, ciculo (olo excepto, quem 1a-
men ei aetribuit Auctor genealos. Arnul
Phi P. 220. id quod ec Sepulchro ejus ad-
serixtum quidam ajunt. BESSELTUS. C0-
Enomen hoc Marrellus latis medio AerO
consuetum fuisse videtur, quod non Colum
Carolo, sed et Cautrido Comiti Andesan
vensi. Carolo r. Regi Tiunsariae adhac-
Sit. vid. Du Canse in CIor. V. Mariellus.
Oui Tyrannos, per toram Franciam domi-
narum sibi vendicantes, oppressis) Ragintri
dum procus dubio intelligit Majorem D0-
mus Eisperici Regis, qui consilio Plectru
dis Novercae Caroli instigatus, principa.
tum ei debitum invaserat, contra quem,
e Hilpericum Regem Ragintrido succen-
turiantem, exercitum durie Carolus, vi
ctisque ad extremum ambobus Ducacum
Luum, per vim sibi extortum, seu ut cum
Resinone loquar, lib. 2. ed an. 632. cun
ctam Francorum sentem gubernandam re-
cepit. Nam de Radbodo ab eodem devicto.
resperrulgaca eAt. BESSELIuS. Rasinfridum
OpPrCSIE annO717. XIZ. KaI. April. dic
Dominico, acque Fudonem Vasconum RC.
in Oratione Ochonis contra Clerum lib. X. Sulum ad quem is contugerat, Fregit; item
52X0.

## Folio 20 — 1814919937:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
H G Y N IX A R X V S
C AP. Z
centantes, duobus maonis pracliis, uno, in Aquitania apud Pictarium
Ciritarem, altero, juxta Narbonam apud Byrram Aurium, ita devi
cit, ur in Irispaniam cos redire compelleret, cundem masistratum
a Parre Pixino sibi dimictum, cgregie administrarie; qui honor non
Saxones, Alemannos, Bojos, Aquitanos
viCIt. BOLLANDUS.
Ft Sarracenos Calliam occupare tentantes
Ingentem hanc victoriam in aquitania Fuis-
SC, Patet ex co, quod trecenta sepruagin.
ca quinque millia Saracenorum a Francis
caela sinc, quorum tantum mille de quin-
senei cecidisse memorantur. Quam vin
etoriam xver. Principatus sui anno repor-
tarit Carolus, ue notat Rerino PrumienAIS
lib. E. Fub Fnem, dc Sigeb. ad an. 730. AI.
rera aucem juxta earbonam puona elegan
ter describitur ab AuCtOre Annal. PithOci
ad 21. 732, eE 733. Quem, ut solet, exseri
DAE MarianUS ScorS lib. FP, aCtaT. 6. 2d
an. 733. BESSELIUS. Annales Francorum
e Frehero edici. AnnO 7 32. Karlus puena-
nit contra Sarcinos die dabbali ad rectavis.
AnnO 737. KCarlus puenavit contra Sarci-
nos in Dominico die. Fadem alii habent,
e primum praelium mense Octobri conci-
eisse. Ali anno 726. FulOS à Carolo Sara
cenos in goris Turonieis seribune, cacls
eorum 375. millibus. Prancis duntaxat
7500. desideratis. Anacta (. Biblioth. in Gre-
vorio Tr. victoriam illam Fadoni cribuie.
nulla Caroli Facta MentiOnC BOLL. ScrI.
Prores, qui Poli Eudoni celeberrimam hanc
victoriam de anno 726. adfcribunt, med
quidem judicio maxime hallucinantur; An
tiquissimi enim Flistorici Francici unanimi
consensu duorum tantum pracliorum men-
tionem FaciunE, quac ann0 732. e 737.
acciderunt, in quorum primo tanta Sara-
cenorum Arages Facta fuit, quanta PerDe-
ram anno. 7 26. ec soli Eudoni cribuieur.
Non mirum est, Anactalium hanc cladem
Saracenis ab Eudone Colo illatam este,
(quamris Paul. Diaconas lib. vr. de gelt.
LanOb. C. 46. Scripior Anastalio longe
aliis
cie enim id ex amore et Audio fngendi
miracula. Quasi Budo viribus Saracenorum
longe minor, clarissimam hanc victoriam
per spongias, ip( a Papa transmissas, re-
Portarit, de quibus hc miraculorum ille
ortisex lognitur l. cic. adjiciens, quod
anno praemisso in benedictionem praedicto vi-
ro eis directis tribus sponsiis, quibus ad usum
mensae pontificis apponuntur, in hora, qua
bellum committebatur, idem Fudo Laquita
nine Princeps populo suo per modicas partes
tribuens ad sumendum eis, nec unus vulne-
ratus, nec mortuus est ex his, qui particiea
SI Sunt. SCHMTNCKE.
apud Byrram Ravium) Aliis Birrae, qui
busdam Birsa dicitur, ruleo Bere. Prac.
lium iltud Cacellius cribus Leucis alEra
Narbonam commissum scribit ad Firram-
qui in stagnum Olivarium dictum instuit,
inter L cucatam e NarbOnem. BOLL.
A Parre Pipivo sibi dimissum) Obiit PI.
pinus FTerAaIIUS anno, 14. mense Decem
bri. BOEL. Hic est Abarus Caroli noctris
quem Monachus Coenobii Bgolismensis in
Vita Caroli Verulum brerem, appellat p.
231. ad differenciam ejus Pipini, qui Pa-
ter Caroli MI. Fuit, nam ex ipsum brevem
appellatum fuisse, supra diximus. Pipi
num Crassum vel Grostum communiter
alii appellare solene, quod eodem recidit.
Praestantius cornomentum illud est, quoa
ab ofticio, uc puco, suscepit. Herictallius
enim meo judicio Dux est, nisi malis 
loco vocius originem nominis hujus derin
vare. Nihil eo unquam fuisse audacius.
ex vero scribit Paulus Warnetridus Fracm
de EposC. Metens. apud Pithoeum P. 288
Sed quoniam live ventum est, juvac ta-
miliam Corolinam inteoram attexere, uE
sub uno incuitu Heroas illos cum poste.
anciquior contrarium narret) reterre, te. ris suis, quorum trequens apud Fginhar-
cura

## Folio  -  — 1814919937:0073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 6 lines, status machine
MNNIAIIII
NITTISHMTETHMIIMBHIIIEHISI
NTHHMMHEIMIHMNIHHNIMIIILMINI
ncnoiscue vanvesomuo
tur: Leibr. Mar9. 15
ee

## Folio 21 — 1814919937:0074
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
10).
I1
2C
en
i
lia
ruI
rir
3
dco
L IU
irta
dic
divu
Tur
illib
rian
2
EuC
nO
ma
Esit
2 +d
10r
Fa
et
e
DC
Nil
P18. 27
L
esqui Reusnero e Femminsio ASoperrus) Vir inter Francos illustris ac
SenATOF. VX. Dliuldis C. Locharii Resis Filia.
arnaldus, seu srnmldus, cognomento Buoesisus Comes Palarinus. P. Warnesridi Genealos.
arnulphi D. 220. Ox. Oda. Cuntonis Alam. Dueis Filia.
arnalpbus, Majo. Domus primum, Dos Metensis EcCteHIAC EBiSCOPUS, MOrituF 16, AVS. DCXLI. VX. Doda.
ansoisus, qui ec inchises, Dux et Comes
Patatinus. IX. Besga, Poror Crimoaldi, Si-
reb. ad. an. 649. Quam FalSo ArnUIA UXO-
rem vocat Ecolism. P. 23.
Clodutsus MetentS EPISCOPUS.
Pipinus Feristallius MaioE. DOMUS. SE DUX FTANCOTUM Per 27. annos. OXor Plectrudis, qua poshabita. Adetheydam duxic, quam
alii alpaden rocant. Filios ex utraque senuit. quorum
Walgisus Comes, VX Waldrada.
Wrandicesoas dud.
FX AccMaida.
alii Caipta
tauS an. 669. VX. adelerudis.
Carolus cosnomento Martellus Teu Aildebrandus Dux Sueriae. X. Cx
Forris, novereac Plectrudis insidiis
tructra appecicus; Tubhonore Ma-
Jor- Domatus, tenuie Regnum
Francorum annis 27. C duplici CCn-
jusio Elii hi Feruneur.
conjectura Blondelli Imma Nebi
Alia.
sildesardis Caroli Magni uxb
Px Plectade.
Crimoaldus Major. Domus a Ran-
Lario Prilonc incertectus aloTI3.
Droco Dux Campaniensium mos
TBeobaldus in Grimoaldi paerui lo
cum succedit an. 713. Functamer
FhasM DUX BajO
riac, uxOr Lusto
Dehderii E
Theodo.
BES5LL 1V50
P. Suanichilda Odilonis Dueis Bajoariorum nepre.
Bernhardus Comes A. Oriso inquietus Prin- Remieius AICHI- L.
delm. 773. UE erret. ceps a matre ad spem
Blondellus Asferr. 6c. Regni COnCiratS A.
nealos. Franc. 10m. 1. delm. 74. 1. iurerficitur
nesans plures cribus annO 75L.
Marcessi Aliis ab Adcl.
MO MEMIOTALOS.
Plerique Crimoalai 
Siac Ducis.
OX. Theasonda Aa ACalBOaI, FPI-
Ex Rorhrude.
Carolomannus primo Dipinus cognomento
Dux. Poltea Mona.
ehus Casinen(IS.
Pius, Major- Domus
primus in Carolingos
Rconum Franciae
transtalit. VK. Ber-
obrada.
Fitiruo
C
5 uX
CAROLUS M. ex RCSC Franciae Carolomannus Reeni Franciet 10
Imperator Auxustus.
cius. Obit. 21. 77
scopus enooens.
Sigebert av. 7Sr. niA
malueris hunc ex alia
concubina genitum,
quod judicat Auctor
cenehleeIne Lanobio aao

## Folio  -  — 1814919937:0075
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
1il
111111ti
 n sper  BI
cuoscrre ud
ibn.

## Folio 21 — 1814919937:0076
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
DE VET A C AROE I B A G NF.
altis à LOpuo atL Consuererat, quam iis, qui ee claritare generis, et
opum amplicudine, cacreris eminebane. Hunc, cum Dipinus P’ater C A-
ROLF ReGIS, ab Avo ex Parre libi e Fracri Carolomanno relictum.
summa cum eo concordia dirisum, aliquot annis, relur lub Rege me.
tum mentio, habere liceat. Sequemur du-
tem ductum probatissimorum Scriptorum,
Pralertim ejus, qui Genealosiam Caroli
nobis reliquit, praecermissis qua Fabulola
videbantur, quaeque a Keineccio, Reusne.
ro, aliis, de Berrha, Falando, Rolando, et
his similibus inserta Fucrant. BESSELIUS.
Sed. si verum faceri liceat, Carolingorum
sencalosia intricatior est, quam ut solvi
queac; hinc nonnulli acculane Scriptores
Carolinsos, quod ejus tamiline ex resio
Tansuine originem tinxerint, uc eo melius
Factum Pixini, quod MerovinsOS ex regno
ejecerit, cueantur. Sed litem hanc meam
non faciam, adscribam modo verba Do-
etistimi inter Societatis selu Viri Papebro-
etiii, qui doctissime, ut solet, in Paralipom.
2d Conac. in Ca19I. PontiF. ROm. Ca de
re disteric: Ouam his (MerovinOis) no-
xia tuit antiquorum negligentia, tam pe-
ne nimia recentiorum diligentia obsuie Se-
cundae stirvis Resibus, dum unus quisque
olacesit eam crehere, ad quantam poltet
i Concipere, recuctatem.  Osque ad
Arnoiptum res in comperto est, supe
riora vero omnia merge tenebrae, tan-
ntaque in ducenda sursum prosapis diver-
isitas Scriptorum, uc appareat, nihil solidi
habuille, quod pocteris eraderent, nec
nili meras conjecturas. Oui plura, de
hac Francorum tamilia deliderat, inspiciat
practer genealopiae Francicae Scriptores,
Carmentemporibus Caroli C alri scriptum
quod primum in lucem produxit Thomas
Aguinas a 5. Joseph Ordin. Carmetit. Mo.
nachus anno 1644. cujus detensionem con-
tra Ludoricum Cuncerellum Pabrum
Chisetius, in dissert. de matrimonio AnS.
berti _ Blithildis, Su(CCpIE, SCRMINLKE.
Hunccum Pixinus Pater Caroli Regis (SC)
NNIO=
Scripiorum consensu anno 7 4r. Idib. O.
a0b. licet nonnulli; X1 R al. Novembr. eum
diem obiisse supremum, nobis memorent.
Hic propter concinua bella, quibus per co-
tam fere vitam implicitus fuit, quaedam
bona Eccleliastica, torce super Aua, milicibus
suis in praemium Fortitudinis aedie, quam
ob rem misero a Monachis intamarus tuit,
qua eE anima eE COrpOre dAMNaTUS, e
Draco loco cadareris in Sepulchro ejus in-
rencus sc. Verum nemini hoc mirum vi
deri debet, haec enim omnium etiam op-
timorum Principum Fuere Fata, qui ex Cle-
ricorum arbitrio Rempublicam administra-
re noluerunt, cujus rei exempla passim ob-
via sune. Foregie Fortissimum hunc Prin-
cipem Doctissimi incer Ponciticios Viri con-
tra oriolos illos detenderune. Sirimondus,
Valesius. Henschenius aliique. SCHMINCKE.
Summa cum eo concordia divisum) Caro.
lus Marcellus morrem suami inRare sentiens,
consilio Optimatum suorum experiio (ait Pre-
degarius) Filiis sais Resna dividit. Iaquo
primocenito suo Carolomanne nomine, dustes
C Suaviam, quae nune alamannia dici-
tur, atque Thorinsiam tredidic. Alieri vero
Sccundo filio Funiori Pipino nomine, Bursan-
diam (5 Neuster (8 Frovinciam permisis.
Idem e Annal. Metens. qui tamen addunt,
Carolum Cripponi seu Griphoni hlio Suani-
Childae Bavarac cradidisse guaedam in Neu-
Bria. Austria (5 Burgundia. HIOC Fran.
cine Proceres, Martello defuncto, degerrime
culerune, ideo Carolomannum ex P’ivinum
contra Grifonem instigant, qui prima oc-
catione coptata, cum seil hic Crito, lua (V.
matris. Se Resem dixisset, et Laudunum
Clavacum occupaNet, cum aggrediuntur,
ac rictum captirum tenent, donec Carolo-
mannus Regno se abdicaverit, tune enim
Norcuus Carolus Marcellus rerusistimorum a Pipino liber dimietitur. Postea utergue
EsatOF
C AP. 2.

## Folio 22 — 1814919937:0077
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000077.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
E B E N H A R Y V S
CAC
moraco, centsset, tracer ejus Carolomannus, incertum, quibus de cau-
sis; tamen ridetur, quod amore converlationis contemplatirae suc-
Frater Majores Domus, et Fratris _ belloac-
quilitas provincias in Caaro Lucas dicto.
inter se diviserunt. vid Annal. Lgint. Votc
FrId. VICErb. ExC, SCHMINCRE.
Incercum, quibus de causes) Diu sed Frustra
in veram hujus matationis causam inquisi.
vi. non enim mihi heverohmile, folo ri-
sac contemplasivae amore tactum Carolo-
mannum Regno se obdicasse, siquidemi.
DE Scriptores antiqui hanc producentes cau.
sam, de ca, ut maxime dubia, lOguuntur.
Kginhartus dicit, Viverun, quod amore eC.
ICO. DCOnaCH. S. (39II. de Mirac. S. Othmari,
DIVIHO, UL PUTAXUN, amore. Nonignoro, lu
perscirionem hoc aero aliguando hominum
superasse ambicionem, plurimi enim coc.
eo quali impetu, hoc vitae oenus amplecte.
bantur, nulla alia de causa, nis ue ritu
lum sancti vel Marcyris, quam supersticio
la haec ambicio adipilcerentur; quod va-
num honoris nOen pene OmninM FUNC
temporis occupabat animos, qua de affe-
ctatione lepidas nobis narrat historias MO-
nachus S. GaIII Hb. 1. de Cura Rccles. Ca-
roli M. Fline omnes vires suas in id Tolum,
intendebant, ut Sancti vel Martyris nomine
in Caeris hominum conventibus celebraren-
tur, quem in finem nullum non pericalum
subibane, nec quicquam, etA amori suI
IpsiUS MAXIE RePUGNARCL, INFeMCATUM re-
linquebant, modo ad scopum luae super-
Sitionis pervenire possent. Sic legimue
de Willehado Anelo, quod martrrium de
siderans ex Anglia ad loca ec provincias pe-
riculohssimas, in quibus Christianismus
crimen pubiicam ctuc, se contulerit, et
multas persecutiones et calamicates sucti-
nueric. adam Brem. lib, 1. C. 9. ait quod
fuerie fervens amore marryrii. Anscharius
apud eundem dicicur optasse ad marryrium
aliqua occasione perrinsere. Quae pia; ut vo-
cantur. desideria et hodie imperitac plebis
et otiolae turbac, ut inde tamam nomi-
mis, quam alia via adixisci desperant, sbi
Cen-
Parenc, animos obsident. Hgec verode-
Sideria Carolomonnum incirasse, non Facile
mihi persuadeo, quamvis non inkicias cam,
pornisse hanc ex variis coutis unam esse
Scripcor Miracul. S. Benedicti aliam pro-
fere rationem, ille enim putat Caroloman.
num monasterium ingressum hortance B.
Fucherio Aurelianorum Episcopo, cum ip-
si parraset Poenas P’aeris apud Inferos. qui
busterricus, operosam temporalis Rerni dirni-
tatem totomentis adnisu spreverit. Sed AdCC
sunt Falsissima, exreoie enim hoc Carolo-
manni cum Fucherio colloguium contuta-
vic PI. Rer Pater Godetrid. Henschenius
in vita Eucherii Xx Februar. Tertiam subica-
neac bujus mutationis causam commemo-
FaE Scripcor Annal. Rer. FranC. TOm. 2. BI-
blioth. NTOraC HSS. Labbei, quando in-
quie: Anno 746. Carolomannus intravit
alamanniam, ibi fertur, quod mulia homi-
num millia ceciderit, unde compunctus. Re-
enum reliquerit, C5 monasterium in Castro
Cassino sirum, adieris. Novimus quidem
ex Fredepario, quod Alamanni Adlem Caro-
10 nuper datam, violarine. quamobremi
ese cum magno furore cum exercitu in eorum
parriam peraccessit, (8 plurimos eorum, qui
contra ipsum rebelles existebant, cladio iru-
cidavit. Sed, an eo Facto motus lua spon-
ce hujus Mundi delicias concemterit, mi-
hi quidem non Re verosimile, ast illis hoc
commentum placet. Porre Carolomannus
circamventus artibus Papae ex Fratris sui.
licue Ratchisus ob Ristulpho e Pontisice.
Sponte quasi, actamen concte, monasticam
vitam amplexUS CA. SCHMLHCKE.
Cuod amore conversationis contemplativae)
Ouale hoc Vitae genusfuerie, ex orioine et
denominationis ratione, manifectum erie,
consemplari enim est rOx ex Aucurum Scho-
la depromca, qui inlocis edicis, ubi libere
line ullo impedimento omnes coeli pla-
Sac aspici poterane, auguria capiebane, quod
proprie consemplari dicebatur. Sic Festus

## Folio 23 — 1814919937:0078
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
DE VIra CALOEL MAbHI.
Centes, erola cemperalto Lesm administrarione relicta, Romam le
Habitu permutato, monachus factus, in mon-
re Solacl af ctelam B. Sylrestri conttructo monacterio, cum
in voce illa: Consemplari dictum a templo.
2. e. l0co, qui ab omni parte aspici, vel ex quo
omnis pars videri porest, quem antiqui tem-
plum denominabant. Ab Aucuribus postea
Philolophi ular e ca voce libere
Philosophari, res mente perpendere, ec l-
ne vila perturbatione sibi in intellectu ex
hibere intellexerunt. Cum vero haec in
hominum curba feri non possent, d con-
Torciis hominum in locum ab omni Rrepi.
tu remotum, secesserunt, ubi liberores na-
curales concemplari ex seriis medirationi
bus indulgere licebat. Iinc est, quod haec
scientia saepistime apud antiquos philolo
Phos, contemplativa vocetur. Invalescente
Poltea Religione Christiana, haec von et
in illam seholam adscita tuit, qua conti-
nuam rerum coelestium meditationem et
ab omnibus mundinegoriis racationem ex
primebant. Hlis, cum in turba e honori
bus secularibus constituti, debire indulgere
non possent, plurimi, suavissimo hoc animi
pastu, ut aic bipsus, illecti, se otio dedide.
runt, ex in loca ab omni turba remota se con-
tulerune, qui hinc visae Co conversationi con
templasivae stadere dicebantur. Hi secessus
pededencim, ni Fallor, vitae solitariae et
monastica occasionem praebuerune, et hinc
promiscue hae voces ulurpari coeperunts
monasticam viram amplecti, vivere, comam
deponere, huic mundo valedicere (5C. (5 vi-
sae contemplarivae operam aare, quamvis
res sine toto caelo diverlae, non enim omnes.
durissimum hoc vitae genus amplexi, tette
experiencia, etiam virae consemplasivae Au
debaNE. SCHMTHCKE.
Tlabna Termutato. Monaihus juctussete
desarius Scholasticus cap. 270. ad an 747
Carolomannus. inquie. devoisonis causa in-
stinctu succensus, Kegnum una cum filio suo
Drocone manibus Germani sui Dipinicommie–
tens; ad limina B. Apostolorum Petri (5
Fra-
Dauli Romam in Nionachorum ordine perse-
veraturus, advenis. Fabulolom ejus rei cau
tam insinuae Canonieus S. Avoustini prove
Nuctiam. Maeni Chronici Belrui collector
fol. 34, apud quem etiam legere eAt, quo
modo se in monacterio sesserit. Pandem
historiam late describir Rceino PrumienIs
Chron. lib. XI. ad an. 746. TChvIt autem
Carolomannus Principatum cum tratre sex
Praeterproxter annos, ab annonimirum 7+P
20746. Juxta Reginon. ec Sigeberrum. BFS.
Secrus. In controvertia est. in Caroloman-
nus anno 745, ut Hlepidan. Coenobita,
vel 746 ue Annal. Pginh. aliique, vel 747.
ut Annal. breves Nazorii, Herm. Contract.
Canil. Lambert. Schaflnabrug. Chron. Vira
dunense _c. narrant, se Romam in orium
contulerit: F eovero, ni omnia me Follunt.
cum proxime laudaris Scripeoribus, Annalo
NaZarii, FTerm. ContraCt. _EC. RtVO, C arO-
lomannum anno Chricti 747. Primum Ro-
nam profectum esse, Annalesenim R. FranC.
apud Labb. EOm. 2. narranE quod anno 746
contra alamannos expedicionem suscere
ric. ec apud Brouverum lib. 1 Antiq.
Fuldens. reperitur charta, quae data est
XXEI Morrii anno vI. Principatus Carolo-
manni, ita ue prius dicto arno, Franciae
valedicere nOn POTVENIE. SCHMINCKE.
In monte Soracte) IS nunc mons S. Syl.
restri dicitur, ad dextram Tiberisripam B.
tUS, in FalISCIS, BOLLANDUS.
Apud Ecclesiam B. Sylvestri constructo mo-
nasterio) Carolomannus Romx appullus
Pro se ee sociis suis extruxie monasterium
in honorem S. Splrestri, qui hie tempore
persecutionis sub Constantino M. lacuisse
dicitur vid. Fginhr. Annal. Sed haec perse-
curio falsistima est. et consicta in pratiam
fabulosae donationis, quod pluribus proba
re, non est hujus loci. Eloc monasterium
dein Paulus Pixino dons dedie, ut apparet
in otium conculie, ibique

## Folio 24 — 1814919937:0079
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
D
S, C Y N EA A R Y V E
 L2
Tratribus, secum ad hoc renientibus, per aliquor onnos optata quiere
pertruitur. Sed cum ex Francia multi Nobilium, ob voca solvenda,
RLomam Colennicer commearent, ex cum, velur Dominum quondam
suum, praccerire nollent, orium, quo maxime delectabatur, crebra
lalutatione interrumpentes, locum mutare compellune. Nam cum
hujuscemodi Frequenciam luo proposiro officere vidistet, relictomon
cc, in Samnium prorinciam, ad Monasterium S. Benedicti licum in ca-
Aro Castino, secettic, et ibi, quod reliquum erat temporalis vita, re-
ligiose converlando complevit.
CAP. III. Pipinus autem, per auctoritarem Rom. Pontikicis, ex prac-
Focto Palatii Rex constiturus, cum per XV. annos, aur eo amplius
ex Fpiltola xrI Codic. Carolini. SCrimv.
CKE.
Ia Castro Cassino) Duchesne aliique edi-
ei, arce Cassina. Cassinum oppidum Vol.
Teis creptum, tenverunt aliquando Samni-
res, ideo samnio cribuie lginardus. BOE
L ANDUS. Omnis A1SS. mea ec Marian. SCO
cus, Siseb. Gemblac. Adrevald. de mirac.
S. Bened. aliique plures haec Eginharriver-
ba loudances, cum Bollando hobent loco
vuleatac. Castro Cassino. Hloc Monasterium
eo avo erat nobilissimum, quod plurime
non Tolum relisionis caula invilebane, ut
Luitgerus, Scurmiusece, Sed e mulci Prin-
cipes incolebant, uti praeter C’aroloman-
num. Racchisus Lansobardonum Rex. 61-
Sultus Dux Benerentanus, aliique plures.
quos ride apud Doctistimum Mabilionem
Sacul rFF Ord. Benedict. FOM. 1V. MOM3-
Rerii hujus et montis descriptionem vid.
apud cundem in Museo Lcalico PAIF. 1. P.
12O. _C, SCHWTNCKE.
Et ibi, quod reliquumerat temporalis vicae
p. C. C.) Lmo in galliam venIC annO 753
jussa abbaris sus, inquit idem in Annal. E. si-
nardus. X ap.  fratrem precibus Rom. Pon
sificis obsisi c. Inuicus samen hoc fecisse pu-
ratur. quia nec ille abbaris sui jussa conte-
mnere, nec Albas ollius praeceptis Resis LA
robardorum; qui et hoc imperaverat, aude-
bas resistere. Kecentus in Gallia à Fratre C a-
rolomannus obiic Vienmne anMO 355, sC
Fran-
missumque ejus corpus 2d 5. Benedicti
Monasterium. Rjus memoria exstat in Mar-
tyrolosiis monactieis ec aliis xVILI AU
Sucti. BocLavDus Aliicum Lueduni diem
obiisse supremum narrane, ut HIErM. COn
tract. Orstisian exc. Nonisicur Caroloman-
nuS, visae sane remporalis reliquum: In COC.
nobio CasinO COMPIEVIE. SCHMERCRE.
Per auctorirarem Rom. Pontificis) Cons.
lium opinor, incellioie, quomodo Monacbus
Esolim. Vita Caroli M P. 233. Franci.
inquit, cum consilio Domini Papoe Z acha-
rine (5 Nobilium Romanorum. Deo volen-
te. uno consensu (8 una voluntare elevarunt
sibi in Recem Pipinum Dium; Eilium Ca-
roli Marcelli. Neque interprecationem hanc
evextunt ca, quae cap. 1. dixorat, jussu ste-
phani papae depolicum esse Milderieum
Nam confirmario illa porius fuerat senten-
tixe Francorum quam jassio. Seio, his et aliis
locis Poncilicum adularores niti, ut PapX
Jus _ electionis et deposicionis Reoum
vindicent, quemadmodum ridere est invas
Quio Hlustr. concrovers. C. 8. n. 28. Bellarm.
lib. V. de Rom. Pontit. c. 1. Molina de
justit. (5 jar. disput. XXXIX 5. 30. 2-
liisque innumeris. Sed horum machina
tionibus maseule se jam olim opposueres
Culielmus Occam, Marsilius Patavinus,
Elaccius Illyrieus, Goldactus, aliique, de
Quibus inFra ad CAP. XXVIY L. BESSELIUS.
Cum per XV. annos, aut eo amplius, Fran.
C82

## Folio 25 — 1814919937:0080
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
DE IILA C A ROLF BIACNL
eis imperares Oetodecim annos, ac paulo ut lonse verolimiliorem, quantum exc
amplius, post erectionem ad rexiam di-
enicarem, Franeis imperasse Pipinum, di
Terte tradit AdO VienM. aetat. 6. paZ. 208
e ante eum Sigebertus ad an. 750. Oui-
bus praeirere Rcoino lib. 11. Lamb. SchaF-
Fnabroo. ac Marian. ScOTUS, qui ann. 768.
Pipinum obiisse scribune, mense, quan
tum colligo. Septembri, cum anno 750
exeorundem relatione, ad regnum erectus
Fuistet. AC vero A Annales Fuldenses le
quamur, per 16. annos regnasse videbitur
Pixinus. Hi enim inicium Regni ad an
752. collocant, quibus consentit HPerm.
Contract, licet onn. 15. dontaxac ip(e nu
MereE, E AbbaS Staden(. ad ann. 752
Neque dissicultarem tolsit Codex Florenti-
nus, in quo distincte seripeu: cum per XV
annos, (5 eo amplius, Francis solus impera
ret. Neminem enim locium Reeni, ni
i anteguam R ex contitutus eset, habui
Pipinus. Ouomobrem sut ab anno 752
hocest ab unctione Sceptani, (quam ec lu
Pra Cap. I. respexisse Auctorem dicehamus
ad anA. 768. exelusire numerandi sune an
ni, quomodo Anctor Chronici Belgici ex
Elugone de S. Victore fol. 38. aut praete-
renda aliorum Eistoricorum sententia.
Chronolosicac veritaci proprior. BESSELIOS
Fragment. Histor. Capius laudarum hXeCver
ba proterens, non agnoscit xV. onnos aut et
amplius, Sed ejus loco habet aliquot annos;
quoniam veroomniaMSS. eam approbanele
ctionem, illaque Auctori nostro maxime ta-
miliaris sC, mierito vulgata serracur; sic cap.
ZXXFI. noster eandem locutionem protere
jaculum ita elapsum est, ut visint
vel eo amplius pedum spatio, procul jaceret
Dua nocareridetur indetinitum quicquam
uc ca ratione Forte liberari queat ab errore
nimis crasso, cribuendo Pipino XV. annOS.
cum hunc Regem xrr. ac dimidium an-
nos regnase certum (C. HOC VerO UE P2-
teac. inicium ec finem Reoni Pipini probe
consideremus. In initio Reoni Pipini deti-
niendo, Scriptores inter se non conreniunt,
quidam enim anno 750. alii 751. 2li1 752.
id cribuune. E. X tribushis sentenciis ultimam,
quidem video, auctoritare Annalium FuI-
dens. Tilian. Herm. Concract. Canisiani.
Fraom. Hlistor. Chron. brer. S. Calli, Vir
dumensis, et plurium aliorum, quos omnes
reterre lonoum foret, amplector, quan
PI. Rever. Patres, Henschenius in diver.
SS Actorum. S5. locis, et Pasius in Cri
tica sua Baroniana Xc. Solutis AdVersa-
riorum argumentis, Tolide adstruxerunt.
His, S absque ulla cemeritacis nota quie
quam adjungi posset, addo arsumentum à
termino vicac Dipini depromeum, qui o
mnium Fere consen su incidic in annum 768.
viTT. KdL. OCtobr. Postquam regnaMICEXVI.
et dimidio Fere annis, a prima perBonita-
cium unctione, ut recte tradiebrevissimum
Chronicon Tilianum tom. 2. apud DoctiA.
Ducheene. Ei anni. E Subdueantur a die
mortis hujus Regis, inicium Regni inci
dec in annum 752. nec enim prius, nec
posterius, regnasse dici potest, non 750. vet
75T. Quia tunc, ut supra ad Cop. T. mMO-
nuimus, Childericus adhueReono praefuit,
non 253. ab omnibus enim praecedentijam
anno R ex agnoscitur. Statuamusisitur ne-
cesse est, Pixinum anno 752. e quidem
mense Majo ad reeium solium crectum
fuisse, id enim Characteres, ab Aimoini
Concinuatore nobis conservati, innuunt.
qui narrat, Pipinum mortuum, postquam
XV. annis, IV. mensibus, X XX. diebus RC-
enum administrasset. I105, (1 a 24. Sepremb.
Suberahas, habebis iv. Maji pro initio RC.
oni Pipini; in cujus forre memoriam, cum
Regnum sibi undigue Ermasset, convencum
Dublicum ex Marrio in Majum tranctulit.
Enannis vero hunc Continuatorem erraste
ex eo ipso probari potest; s enim se.
cundum hunc Ructorem PipinuS annO7 5F.
ad regnum pervenit, inde ad mortem
ejuS RON XV. Sed RVTL. nUMerANEUE an-
ni, nec tamen inde sequitur, cum etiam
in mensibus ex diebuserrorem commisisse
optime enim hi characteres cum laudato
Chron. Tiliano conveniune, quod nome
rum rotundum i. c. dimidium aunum pro
V. mensibus poluie, ut (aepisIMC HE. Non
i8no.
CAP. 3

## Folio 26 — 1814919937:0081
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000081.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
I C F N E A R X V 8
CAP. 3.
rancis solus imperaret, finito Aquitanico bello, quod contra W ai
Farium
ienoro quidem Cointeum et ex eo Natal. Bonore sepulturae, silvae Aquilinae parrem con-
Alexandrum, Ratuere Pipinum, non Majo.
Sea Marrio mense, poruisse ad Reonum
erehi, in quo conrentus Francorum publi-
eus celebrabatur. sed nodum illum, quon
cum nobis videtur, ad cap. TIF. Colvimus.
quae s placet cum his conteras. Cum ita-
que manifectum sc. Pipinum xrr. ec dimi
sio annis regno praetuisse, ex eo interpre.
tandi sune Scripeores, qui xrir annos Pis
Dinoadscribune, uc C hronic. antiguis. tom.
3. DuCh. Flerm. Contract. Vrstiliam Chron
Virdunens. _c. Caepissime enim sic 10.
quuntur historici, et plerumque utuntur
numero annorum rotundo, licet annUM
illum nondum penitus exactum ese, cer-
tissimum Cc. Sic Adetor de gest. Franco
rum cap. 50. dit: Chilpericum reonaseanni
v. C5 dimidio, Continuator vero Frede.
Carii cap. 107. onnis sex, qui tamen mi-
nime sibi revesnate sed huie senrentiae
obctare videtur Charta 47. opud Mabilio
nem lib. vI. de R. Diplom. quiae data est an-
noRegni iptuS XVZL. TX. Kal. OctObr. 1. C
onno Chrisi secundum Mabitionem 767
in monacterio S. Dionyli; quae collatic
annorum, si justa esset, necessario initium
Foret. Vidcamus ioitur, an veriusque R. pO
chae comparatio recte insticura (IC. Vata
dicitur charra, R egc commorante in MOn.L
Serio S. Dionysii; at anno Christi 967. Pi.
Dinusnon fuit in ea ricinia. sed pertotam
aestatem ec hyemem in Aquicania vixit.
uc lectori annalium hujus aeri patebit;
sequentiigitur datam esse, nempe768. quis
dubitabit, eo enim anno et menle acero.
tus in hoc monasterio decubuit, uE Con
Adc ct Catod. Bercuta M. Mecemlle
quod etiam postea ipsum Mabilionem in
supplemento annotase deprehendi, quani
vis innova, celeberrimi operissui, Editione
annum Christi non correxerit, sic enim
aic: Morruus in Monasterio S. Dionysir, cus
pridie illius diei pro animne sune remedio 5
tulerat. Sune nonnulli, qui putene in Pgin
hardo temporis injuria excidisse notam
unitatis, cum olim Ccriprum Fverit XVr: Fa-
cili quidem nesotio, nec res est (InC ex
emplo, heric potuisset. verum cum nullus,
etiam antiguissimus Codex MIS. huic con-
jecturae Adem Faciae, merito Auctori (uo
relinquitur. Cum itaque certissimum sIE.
Pixinum Rconi Cui annum xri inchoale.
emendandus hinc erit Monach. R ∞olisimen.
Ss de Vita Caroli M. quando aic: Pipi
nus  post quam elevatus est in Recem
regnavis verannos. Juis non ridet, hic per
numeros scriptum Fuisse XVrr. ex quibus
librariorum incuria numerus denarius ex-
cidic, ita uc Septenarius nunc solum apPa
reat. Haec A cum iis, quac ad Cap. 1. 1O.
carimus, conteras, Auctorem noctrum
cum aliis sine dubio conciliabis. SCHMIN.
Francis solus imperares) In pluribus F. ditto
solus omitritur, Scd DCh. Boll. MSS CacOB.
CaNelI. e Florent. cum omnibustere Scri-
Proribus, haec Eginharti rerba proterenti-
bus, illud agnoscunt, ita ut in textum re-
cipere non dubitaverim; E enim Pano
sensu accipiatur, et ex ipso Auctore expli-
cetur, non video, cur Besselius illam vo-
cem rejecerit, nam ea Pginhardus id ex-
primere voluic, quod nempe Pipinus t0c
regnarerie annis solus a prima per Bonita.
eium unctione, non vero ab Caroloman-
ni abitu in monacterium, licet enim Chil-
dericus Rex esset, rerera tamen Pipinus
reonum administrabat, a quo tempore plu-
res numerarentur anni; ita ut lectori seru-
pulum Auctor noster eximere voluerie, Do
annos Regniripini ab anno Christi 747. Scd
352. Computare incipiat. Communi eorum
cemporum ririo, aic Barthiuslib. XXII. AOV.
Cap. 6. Fginhardus utitur Impersecto pro
plusquam Persecto, cujus rei exempla va-
ria l. c. proterr. Sic noster CaP. VII. Pote
rat siquidem citius finiri. B Saxonum hoc per-
Sidia paseretur, Pro pallatuisset; qualistem-
P

## Folio 27 — 1814919937:0082
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000082.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
CAP. 3
DE VEZA CAROLT MIAGNI
Farium DocC Guanine ab Co (UICCPTUM, Per COnTINHOS TZ. aHNOS
serebatur, apud Parisios, morbo agune intercutis, diem obiic, suver-
sitibus liberis C AROLO et Carolomanno, ad quos succestio Reconi
nutu divino pervenerat. Pranci siquidem facto Colenniter generati
conrentu, ambos sibi Reges constituunt, ea conditione pramista
vorum Knallise, etiam iptis Scriptoribus Scilicet 768. vrrI. Kal. Octobr. ut est apud
Romonis, ulicata Fuit. Sic suctiv. lib. X111.
C. 2. Piolomaeus recusabat Resem Aridaeum,
non propier maternas modo sordes, quod ex
Larissaco scorro nasceretur. I. C. natustuisset.
ubi vid. Vorctium. Elorus lib. IV. CaP. 2.
 pernerum erat bellum sine sanguine, si
Pompejum Brundusii opprimere potuisset, PrO
peractum tuisser. E contra Fginhardus in
Libro de transtat. 55. Marccl. et Petri caP.
2. Plusquam perfecto. Peo impersecto uti–
cUI: Eadem nocte, sit. cuidam ex pueris
nostris- per quierem visi sunt duo Fuve.
nes adstirisse, qui ei de transseren.
dis 55. corporibus, multa mihi dicenda man-
daverunt,
(5 ut hoc mibi sine mora
fuisset nantiarum, praeceperunt, l. C. nun.
TIATCCUT. SCHMENCKE.
Finiso aquiranico bello) Diuturni hujus
Belli causa tuerat, quod res Rcclesasticas
Sub manu Dipini constirutas, turbarat Wai
Farius. Sigeberr. ad an. 758. W’aiserus filius
Fudonis Dux Aquisania res Francorum (AC
leco, non ut ruls0 Rex) injuste vexando, iram
Pipini incurris. Ante hunc Regino ad an.
760. Pipinas Rex cernens Waisarium Ducem
Aquitonorum minime consentire, ut justirias
faceret Ecclesiis. quae erant in Francia, de
rebus ( possessionibus illarum. quae in suo
Ducatu erant. inne consilium cum Francis.
et iter pergeret in aquiranium, C supra
dictas justirias quaereret. Haeciile. Primum
ilaque, Focdere Reto consenrire Waiterus,
mox sencentia mutara, rebellare et injuriam
Francis interre coepir, quaeres Pipiuum
ad Aguitaniam vastondam invicarit. Dc-
num anno 368. Waitarius a suis, malorum
pertaelis. in gratiam Pipini perimitur. Ouo
Adelm. Benedictin. Vir mirae audaciac,
qui hoses suos aggrediendo Aatim conten
rebat, quo elovio eum exornat Paulus Dia-
conus de Oest. Lancob. lib. VF. c. 37. BFS.
SELIOS. Hoc bellum inchoacum anno 760.
confectum 768. Occilo W aitario; led po-
Rea recruduit. BOLL ANDUS.
Diem obiis) In cermino vitae Pipini, non
conveniune Scrixtores. Regino enim viii.
Iduum AuS. Cbron. S. Calli tO. 1. MIS-
cel. Baluzii, verr. Id. Octobr. Marian.
SCoTuS IX. IE0I. Octobr. Verum plurimi.
iigue autiguissimi Pistorici, ut Fxinhard.
Nazarii, Metens. AnnaI. XC. in viIr. K alo
Octobr. conspiront, cum secundum An-
nal. Fuldens. Sc Hildestrem. vixistet LIV.
ANNOS. SCHMIHCKE.
Facto solenniter oenerali convenen) Hine
videre licet, quod et supra monvimus.
non semper LLaI. Martii in conventibus RC-
ses constituros fuisse, haec enim comitia.
in quibus Carolus cum Fratre suo ad re-
giam erectus est dienitatem, celebrabran-
tur vir. Id. Octobr. Et hoc ni Fallor Scri-
Ptor Vita Leodesarii innuit, quando de
Ebroino Majore Domus narrat: Sed cum
Ebroinus ejus fratrem germanum nomine
Theodericum, convocatis Opiimatibus solenni-
ter, ui mos est, debuisset sublimare in Pernum
Superbiae spiriu sumidas, eos noluit deinde
convocare; non enim hic loguitur Auctor
ille de rocatione Procerum ad Campum
Martium Kal. Martii, Axus siguidem ille
terminus erat, ad quem Franci, licet non
invitati per Majorem Domus, convenie.
banc, sed intellipie sine dubio conventum
exera ordinem indictum proxter inausura
facto Pipinus rictoriam consecutus, non tionem Repis, ad quem noluie superbus
multo tamen post Fato ipse tuncitur, anno ille Proceres ROBNI CONVOCATO. PIXlerCA

## Folio 28 — 1814919937:0083
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
e
H. G L N E A R X V S
C AP.
3
UE TOTUM LCSHI COEPUS CZ ACQUO PATLITENEUE, Et CAROLUS CAm Par-
tem, quam Pater eorum DipinUS EeNUETaE, CarolOmAnNUS verO
eam, cui patruus eorum Carolomannus pracerat, regendi gra-
tia susciperer. Sulceprae lune urrinque condiriones, e pars Rc-
On
Si successionem Resum Franeorum inspi num porrigirur. Austriam, illa quac à Mosa
cimus, vere pauci ad hanc dienitatem Ra-
lend. Martii erecti sunc; Sic Childericeus
TI. in Talio. Theodoricus III. in Octobri.
Ouis credat, hosante LLal. Martias non fuiste
indueuratos. Nonisitur res est line exem.
Plo, Pipinum non Martio, (ed Majo Regium
conscendisse (Olium. SCHMIHCRE.
Et torum Regni corpus ex aequo partiren.
tur. (5 Carolus eam partem, quam Pater
eorum Pipinus renuerat. Carolomannus vero
eam, cui parruus eorum Carolomonnus re-
sendi gratia pracerat, susciperes) Diffecil.
limis e involutis quaectionibus in Histo.
eia Medii Aeri Reoni Francici, inter haere.
desResios, diritio, merito accenleri debet,
de qua certi quicquam detinire, incuria ejus
Reri Scriptorum minime paritur; nulla
enim Patis idonea testimonia, ex quibus
illa elici queat, nobis conservarit antiqui
125, E ca, quae supersunt. ita inter se di
Screpant, ut quid amplectendum lic, plane
ignores. Repetamus modo rem ab inirio.
et veriras asserti constabit. Francia, a pri-
mordiofere hujus gentis, varias statim Pa N2
Fuic diritiones, quarum illa estceleberrima
AA AUSTRTAM EE NVEHETKIAM, quae cum
BURGUNDI, totum Francorum Regnum
complectebantur. Id nos docet Vita Sige.
verri Regis, in qua dicitur, Dagobertum
(qui totam Monarchiam polhdehat) inter
duos filios suos Reonum Francia dictri-
buisse, et sigeberio Austrasiam, Clodo-
vaeo vero Neustriam dedisse. Ilac Fran
cix denominationes varie apud Scriptores
accipiuntur, mon sustria nocae illum tra-
Etum, qui jacet inter Mosam et Rhenum.
Re apud HvOOn. de S. Maria lib. 3. HIIA.
ECcleL. Has tres Galliae provincias (Beloi-
eam aquitanicam et Lugdunensem) dum
Franci occupassent, illam regionem, quae
Sepremsrionem verses inter Mosam C RBe.
ad Ligerim protenditur. Neustriam vocita-
verunt. Mox omnes Beniticabae provin.
cias, quae ad Australios, licet in Neustria
vel Burgundia sicas, pertinebant, qua in (18
nificatione passim occurrit; sic Sivebertus
vocatur Rex Austriao, eth in Neustria ur-
bes sibi subjectas haberet, ubi tamen a
parte potiori At denominatio. Neustria en
tiam varie accipitur, mox nocat cum ter-
rarum tractum, qui inter Molam et Lige-
rim est, ut vidimus supra ex Hugone; mOx
et Burcundiam Cub se comprehendebat,
quod cectatur rica Siseberti Regis supra ci
tata. cujus Scriptor aic Siseberrum acce.
pisse sustrassam. Clodereum vero Neu
striam. sub Neustria vero & Burgundiam
hic incellisendam ene, apparet ex Celu
Franc. Cap. 32. qua Neustriam ec Burgun.
diam Clodoveo Fribumne. ux (aiE AUCTOK
gest. Pran.) Neprricum (5 Burgundia ad
Reenum Ludovici adspiceret. Aliquando
etiam loco Neustriae, Francia et Austria
sibi opponuntur, ubi tunc Francia desionat
vel Neustriam proprie dictam, ut nos docent
Gest. FranC. C. 40. Eis Regibus morruis
(inquiunt) Bargundiones C Austrasii cum
FRALCIS Clorharium Regem in toris tribus
Regnis. - super se stabiliunt, vel Neu-
Ariam ex Boreundiam sul, quod videre
licet in vita l’ipini Majoris Domus, mor-
tuo, dir, post modum Dacoberto, omne Regnum
Froncorum ad Siceberrum transtulisset LPi-
DinuS) nis prius facta descrixiione roiius Re-
Eni. Pater cum Sigeberio pacta firmasset, ut
ipse Austrasia concentus, juniori Trarri Clo
dovaeo PxavClaM permilteret. quod enim
hic Francia, supra laudato Neustria et Bur-
Sundia dicitur. Dirila eriam suie Francia
in antiquam et Novam. Superiorem ee In.
seriorem, et polterioribus temporibus in
Orientalem e Occidentalem; quas divitio
RCS.

## Folio 29 — 1814919937:0084
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000084.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
C AP.
DE VETA CAROLT MIAGNT.
nes, cum ad rtiombum nostrum non faci. Procerum pax inter patrem ex silium Facti
ant, hic praetermitto. Non vero putan.
dum. quia Austria inter Rhenum ez Holam
Eita fuic. ideo ec Regnum Austrasorum iis
terminis detinicum esse, id enim Caris clare
Patet ex Flistoria Siseberti L. qui etsi AV.
Araliorum Rex, tamen plurimas etiam in
Neustria provincias et urbes habebat, ue
Furones, Pictarium, Cadurcum, Lemori.
cum _c. quod cestantur Aimoin lib. TII
C. 12. aliique, sic enim ille ait: Chilperi
cas (Rex Suectionum) Theodeberrum filium
in Neustriam ad occupancias Orbes
quae frairi Sigeberro subjectae erant, mit-
Tit. Theodeberrus non nullis urbibus subactis.
rribura Turonensibus. Pictavis, Carurcenso-
bus. Lemovicenis jure victoriae adscribit. I
mo Neuctriam incer (e divilam postidebat
uterque trater, uti ex eodem Aimoino li
quet, quando narrat Sigebercum prolecu.
tum fuisse traerem suum Chilpericum, Cs
veniens in villam. (subjunsic) cui vocabu-
lum est victoriacus, offendit ibi validam de
Regno Chilperici manum. Neustrasiorum
specie, se ei tradere volentium, qui viso
Rege ditioni se ejus subdunt. Frg0
Neustraliorum pars subjecta Chilperico.
quod ex Ccgg. adlne manifectius erit
dicit enim Aimoinus Chilpericum, morte
Fraeris ab obhdione liberatum, in graciam
recepisse Weustrasios, qui ab eodem ad size.
bertum desciverant elures hine illinc pro.
vincias ex Urbes disperlas, quae ad Sigc.
vertum spectabane, ad Vitam ejus enu.
merat Doct. Henschenius r. Pebr. Non vero
iidem semper fuerunt Austrassi Regni R-
nes, mOx enim laciores, mox Rrictiores
erant. Sub Dagoberto l. Reenum Austra.
liorum se ad Ligerim et Provinciam usque
extendebat, ut ejus gecta memorant apud
Rimoin lib. 1V. C. B. Clorharius Dacoberrum
filium suum  super Anstrasios Resem
instirus, resinens sibi. quod Ardenna (5
Vosacus, versus Neustriam (5 Burcundiam
excludebant. Cum vero DagObertUS AuAra-
fiorum regnum mucilatum acciperet, Pa.
tri irasei coepit. ec sino dubio reliquum
fuerit. vi cujus Clocharius illud cantum de
Australiorum RegnO recinebaC, quod citra
Licerim. vel in resione quam Provinciant
cornominant, sirum erat. Rimoin. lib. 1V.
c. 12. Praterea Resna laec NevstriX, AI
Arix. e Burgundisc, varie conjungebantur,
mox auseria ee Burgundia, ut in Childeber-
t0, vel Neustria ex Buroundis, ut in Clon
doraeo Dagobertifilio, interdum Neustria
e Burgundia simul, ut in Clochario, aliis-
que. Ex his nune pacere puto; primo; Re-
enorum Austriac e Neustriae fines maxin
me esse incertos, secundo peorincisstran
cicas inter haeredes Resios varie fuiste di-
visas, mon his mox illis con - vel dis-
junctis, tertio. Reges Austriae, licet plu-
rimas provincias et Orbes in Neustria ha-
buerine, non inde, sed a parre poriorino.
men suum accexisse. His praemissis, nunc
videamus, ouaenam provinciae Carolo no-
Aro, quae Carolomanno, in divisione obtise
rint. Rginhardus retert Pipinum Caroto
dedise suam partem i. c. Neustriam. Bur
sundiam et provinciam, Ceu prout Aven
tin. lib. rV. explicat, Vestriam et occidem.
talia Rcona, Burgundiam, Calliam Nar
bonensem, Aquitaniam, Calliam Lusdu
nensem, ec ejus secundum Caclarem Ox-
bes, Moguntiam cum Wormatia, item a-
quaserancas. Carolomanno vero frarris sus
Carolomanni monachi Regnum, I. C. Au
striam. Alamanniam CS Thurnciam. Teu
secundum Aventin. d. l. AuAriam, Bcl925,
Germanias. Sed A rem recte reputemus,
minus accurate hie locutus eA kgintrardus;
et cum eo Aventinus aliique, prout me
IIIvAr. ec in RepubI. Literaria Celeberrimi
Viris LEIBHITIUIS Ex PERIZONMS, perliteras
monverunt, quorum opcsolum me plurima
eaque difficillima, de hac Carolini Regne
divisione dubia, superasse, inpenuo pro-
iceor. Si enim res settas Caroli ante on
birum tratris sui inspicimus, parebie, hunc
ut plurimum in Regno Autrasiae vixisse.
imo jura Majestaris exercuisse, quod in
tracris Repno ipsi permissum tuisse, quisere
armis 2b iplo poctulasset, ni interrentu dac. ni dicere relimus. Carolum vel iure
erio

## Folio 30 — 1814919937:0085
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000085.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
E 6 L N A A R Y ∞ 5
primogeniturae hnc fecisse, vel contra le-
sem parcicionis fines Regni sui proculille.
unde Forre smuitas inter urrumque Fratren
nato sC; Sed quoniam nil corri de eo nobis
constar, id suo loco relinquimus. Vixisse
autem in Austratiorum partibus, nos do-
cent annales eorum temporum, sic PaCcha
et Nacalem Domini celebravit Leodii, Du-
riae. Macuntiae. Heriscalli, imo conven
cum publicum W’ormariae habuie, quac l0.
caad Australios spectabe, quis nelcit illa
vero Lginharc. in Annalib. ad an. 769. vo
CAE REONUM suum, quando dit: Reversis
legatis, reducto prosuea, aedisicato castello.
in REONM suum reveristur, celebraonque
Natalem Domn Doriac.  Pascha Leodii
Sed obsiciac mihi quisquam locum aven
tini supra citatum, Carolun nempe nil in
Anstria habuille, praeter Mocuntiacum.
oriatiam ec Aquisslatum. ledem ve.
r0 luur Kconi Fuisse in Pachibus Occiden.
perator Carolo Eilio dedisse Austriam. Nus-
calioribus. Verum quis Vett. hoc practer
Arentinum memorat, ejus enim apud me
eanta non est aucto praccipuae in re
bus, lonse ante lua tempora rectis, ut mi
hi hane orritionem persuladeat. quam n
Fallor, iple continxie, cum enim ex Loinhar.
do, ejusque compilatoribusaddisceret, Ca
rolum accepisse Pipini patris partem, 1. C.
LAP. 3
Neustrtam Barsmmtam e Provinciam, ex
aliis vero Scripeesous, Catolum rixisse po
eius in Ruscria, quam Heustria ante Fracris
striam. Turinsiam Coc. Scricte isitur loquen-
Tui obitum, ca inter se conciliare non PO
terat, nidiceree utu practer Regnum
Neustriae ec. etiam quasdam Urbes in Au
do, nec Cdrolus Fuit Austriae, utpore qui Ale
rrannis Allacisquecarebat, nec Caroloman-
nus NeustriaeR ex, qui Rocomaoum aliaque
Neustriae propriae loca non habebat. Fa-
ciliustamen Carolo Austratiac, quam Caro-
Aria possedisse. Aliam e lonse meliorem, ju-
dicioTII. LriBriri, diritionem RepniFran-
cici, protert Continuator Predesarii, quis-
quis ille sit antiquisissImuS, qui Carolo su
strasiorum Pegnum e Carolomanno Bur-
Jomanno WTeustriae Regis appellationem tri-
buerim, cuiBurgundia potius cum provinciis
vicinis obvenerat. Austrahorum erso Rex
Factus Carolus, accepit Rustriam, vicinasque
sundiam. Provinciam, Consin. usultam
Co nam cribuit, nusa Noustriacta-
cta mentione; quod innuere videtur, con
suecaetam. Rconi brancici in Austriam
_e Picuttriam divisionem, sub Carolo in de
Germanise provincias, et in Neustria Ocea-
no ac Britonibus proximas regiones, alque
ita exreriores ec maritimas. Carolomanno
vero datae sunt praeter Provinciam, Sep.
timaniam Buroundiam, ec ab Australiis
avullam Alamanniam et AlLatiam, in Neu
Sucla abuste. Ino Voccstae In dIO
Atria superiores provincine e mediterra-
nede. HIoc clariusadhue patet ex testamen-
eo Caroli MI, ubi lexitur: Dipinus illam
portionem (mortuo nempe Carolo primo-
lonse sensu usurpari coeperune, ue videri
Eenito) habeat, quam fracer noster Carolo-
mannus habais. uepore cujus provinciae
Tcaiise essent propiores. Burgundia scili-
porect in cestamento Caroli, ubi dicitur dm.
cet, Delphinacus, Provincia, Sabaudiac pars,
E Alemannia, Ludonicus vero (Rex citerio
ris Franciac) illam parrem, quam nos in illa
partitione suscepimus. ut pote sibi vicinio.
rem, quac a Ligeri transKhenum extende.
batur, et in se comprehendebat sustriam
Neustriam, Thuringiam. Frisiam (5.C. Sed
huio sencentiae repupnare videntur duo
Nummi apud Blancum, Caroli e Carolo-
manni, quorum primo inscripeum lesitur
CAROL USHI. R. EE SCCUNdO CAROLOMANDUS
A. R. Quac Gola Blaneus per Neustriae ReX
et Austriae Rex explicae, ductu sine dubio
Fginhaedi nostri. Verum de illa notarum
interpretatione non sine jure mihi dubita-
re videor, in nullis enim nummis, quan-
tum memini, haec siola apud Blancum oc
currunt ea in significatione; conspiciun-
cur ouidem in nummo Childeberti A. R.
sed ibi non Austriae Regene, qualis Chit-
debertus nunquam tuic, verum Arelatem
civitatem sieniticant, quod etiam subje
Atac liberae C. l. diserre indicane. In sc-
cundo Childeberti nummio etiam aPPArenE
ad

## Folio 31 — 1814919937:0086
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000086.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
C AP. 3.
DE VITA CAROLL MAOHI.
oni dirisi, juxta modum sibi propositum, ab veroque recepta cAt;
mansirque ilta, quamris summa cum difficultare, concordia, multis ex
parte Carolomanni locierarem separare molientibus, adeo uc quidam
etiam eos bello commierere, sine meditati. Sed in eo plus suspecti,
quam periculi fuiste, ipse rerum exitus approbarie, cum detuncto C a-
rolomanno, uxor ejus ec filii cum quibusdam, qui ex Optimatum
A. R. ubi vel nomen urbis, vel monetarii
denorant. Praeterea nulla producitur Au-
Arahorum Resum moneta, in qua, hic vel
ille Rex Austrine, vocetur, quo etiam
modo in Neustratis se se res habet. Ita
ue haec Blanci explicatio minus certo in-
nitacur funcamento, ac proinde nihil
quiequam sencenciae notrae deroBet
SCHMINCKE.
Et pars Regni divist -- ab utroque
recepta est) Cdrolus coronatus eA Noviomi.
dus in annal.
qe Noriomasi) de Carolomannus sues-
sionis, h. Soillon, xv. diebus postPatris obi-
tum, ut nos docet Epistola Eincmari ad
Ludor. II. in qua Scribit: mortuo autem
Pipino, C5 cum marna devotione sepulto, Ca-
rolomannus ad Suessiones. 6 C arolus ad N0.
viomum venerunt. (5 XV. dic post illius obi-
cum, consilio (s auxilio Regni Primorum in
Reces levari sunt. Ei xr. dies additi verF.
ICaI. Octobr. termino scilicet ritac Pipi
ni, etticient vrF. Id. Octobr. quo uterque
Frater coronatus est; quem diem etiam
notane Annal. Petar. L oileliani, Tiliani etc.
ve line ullo dubio Annal Berciniani, qui
vIII. Id. Octobr. id Faccum fuisse volune:
emendandi (INE. SCHMINCKE.
Cum summa difficultate concordia) Adeo
disticile est in Cocietale Imperii concordiam
servari. Lucan. lib. 1. V. 92. LTulla fides
Reenisociis. Senec. in Agamemnonev. 299.
Nec Reena socium ferre, nec redae serunt.
Cartlis in RCsPOnIS: TI AXONCVnTOI; BaSI
delae. Ance hos omnes Ennius: TTulla Son-
etasocieras, nec sides Rerni est, Peu, ut rertum
consticuit Vollius Castisac. in Fragm. Pn.
nii p. 53. Nulla est societas sancta regni nec
12. 15. aliique innumeri: cujus rei rario.
nem scitam reddir Tullius lib. 2. de off c.
26. Sed nos talium commentaria non con-
sipamus. De re ipta Cabriel Bucelinus,
Monachus non indilisens part. I. German.
nescio unde commeniorat, collilos anno
260 Carolum ec Carolomannum super di-
vitione Regnorum, sc ditticuleer à Ber-
chrada matre Salutias transprelta, com
Doticos. Nis ad Adelmum Forcassis respe
Xit anno 770, ex quo camen tale quid vix
colligos. BessELIs vide EpiK. 47. C0d.
Carolini Scephoni Papae, qui utrique Fratri
gratulatur de mutua reconciliatione.
Sed in eo plus saspecti) Hlanc lectionem
AOnOSCUnE MSS. GOId. C2j0g. Lugd. Sion.
SE AIB. Stad. qui hacc Auctoris nostri ver-
ba TrAnSeTIPHIE.. Hlaec declinationum Per-
mutatio non Polum barbaro illi aevo. led
ec Veteribus Latinis frequentissima fuit. Sic
in Dacoberri Capic. Bajoar. Donaru dieni-
tatIS ipsuS DUCAFICareaE, PrO DuCaTUS, Apud
Terent. e Sallust. ornati, Senati, pro orna-
tus, Senatus. Suspectus vero pro suspicione
medio aero in ulu Fuisse, patet ex rita Wi-
Poradac apudGoldaC. Fom. 2. IL. Alem. Non
est, inquie Scriptor, ita uri su suspicaris.
nam inventio chesouri sibi tollet hujusmodi
Susererum, pro suspicionem. Forte ctiam
suspectionis hic lesipollet, quac rox in qui
busdam Terentii Bditi. ACt. IIL. (C, 2. V. 21,
Andriae reperitur, voces enim in us et 10
desinentes, etiam apud antiquos Latinos (ae.
pissime permutatae lunt, ut apud Luere.
tium conjectus pro conjectio. vide Hieron
Colummae Obserrat. ad lib. 1I. Fanii AB.
nal. PaG. M. 96, SCHMINCRE.
Exor ejus cum filiis) Paria Sicebertus ad
sides, Similiter CurtiuS X. 9, Y. JusiB. XL. ann. 771. Vior ejus cum filiis, (5 Aniba
781
Noviomum

## Folio 32 — 1814919937:0087
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
F, G I N II A R Z V S
ejus Huntero prutores crane, Traliam Fuga petiie, ex nullis existenti
bus CausS, Spreco mariti Fratre, sub Deliderii Regis Langobardorum
rio Franco, ad Desiderrum Recem Ttaliae con-
susit. Ac qui cum filiis, s Bertha Rcgina
filiam Desyderii anno 770. demum ex lta.
lia Carolomonno lociandam adsuxit, testi-
bus annal. Fuld. ec is sequenti Aatim an-
nO 2. Non. Decembr. moriem oppetiit. AI
geminos uno partu edidisse credemus: an
vero ex anceriori matrimonio liberos secum
habuit Cerce unius Elii mentionem vide.
tur Facere, idem quem dixi Sigeberius ac
an. 774. ubi de Verona d Carolo M. CaDIZ
didterit, in qua, inquie. Antharies Fran-
cus, cum uxore Carolomanni, Cs silius ejus
latens. se cum eis euai. Nisi ralis haec
de Antharii Alio accipere. Berrhae nomen
eidem actribuit, nescio cujus auctoricate
Fretus, Chris. Machias Theat. Eist. in C a-
rolo p. 820. nis viciosa Annal. Pichocano-
rum Scripiura deceptus est, qua de infra
Cap. XVTIF. Complures ergo Alias habuis
Veliderius, unam, quae Carolo M. nupse.
rat, alteram, quac Carolomanno, tertiam
quac Thassiloni juncta erat, quartam, deni-
que adelpeream, quam in macrimonio ha-
Duie srehis, Beneventi Princeps, ut leri
bic LeoMarsicanus, Epileopus Hostienlis;
Chronici Cusshens. 116, 1. ChP. XVIT. BESSE
EIDS. L.∞O POcaSDCH. Gold. 1SS. Ca109.
Lugd. B0dI. Sion. e C aNell. secUTUS, in
textum locorulgatae: uxorejus cum Ailiis Co
quibusdam q. ex 0. C. B. P. C. J. f. Peteret, rece
Di: uxor ejus (5 filii cum quibusdam-
Perii; eth enim insueca maxime hacc s
Linallase, cujus exemplum haud facile de.
Erehendas, malui tamen Reinharto lectio
nem, toloa, aueac unitam, quam
e Besselius in marsine ex suis MSS. pro-
dunit, resticuere, ouam cum aliis quiequam
concra tidem Antiquissimorum MSS. emen.
darc. LIanC LATBIOIITAISII AIXOICII, FlacIa
in vita lladriani, male Bertham vocat, unde
Forte Machias in Theacrum suum cranseri
tinalonzeantiquioribus, cam Gilbergam vel
Oirbersam dictam Fuiste. Cujus haec Elia
fuerie, non habeo quod dicam, Veterum
enim nemo, quantum nori, quicquam ea de
re nobis religuic. Rdicores Doctimi Acto.
rum 55. dd Vic. Hildegard. 30. April. Veli-
derii Reois Langobardorum Aliam Faciunt,
quam Carolomannus, vel Pontisice disti-
nmuiante, vel incerpolitum anathema pa-
nlam tollente, primo Regni sui anno uxo-
orem duxerit, ex qua geminae prolis patee
nFactus sIF. Orinam Vererum cestimonia
produxissent, ex quibus hoc efficerent.
Novimusenim ex Rpist. 45. C0d. Corolini à
Scephanoad urrumque tratrem conscripta:
Carolomannum anse obirum Parris conjurio
lesirimo jam dum copularum fuisse uxori Fran-
cicae, quam repudissse, et Langobardam
duxisse, ut trater ejus, nemo vecerum re
fert; ita ut potius crediderim, auctoritate
dictae Epistolae inductus, hanc uxorem
Francam Fuisse, quae non ad Deliderium se
contulerit, quod Ailia ejus esset, sed quianon
verac eum propter filiae repudium Carolo
dira guaeris imprecari, cujus beneticio
et auxilio, Reonum mariti sui a Carolooc-
cupatum, recuxerare posse putabat. R F hOC
etiam videre licet ex cestis Desiderii, qui
minis et donis Hladrianum Popam permo-
vere tentabat, quamvis Frustra, ut liberos
Carolomanni lEeres Francide crearet. QuOF
ex Gilberga Alios habuerit Carolomannus.
non constat, unius nomine Pipini mentio.
nem Fociune Annal. Filiani. elatina in vi-
ta Fladriani ipE Alium Adalchascum cribuit,
ni Deliderii et Carolomanni filios. quod pe-
ne crediderim, inter se confundat, nam
Deliderium ejusdem nominis Eilium habuil
se omnesnorunt. Bouchecus in hictoria lua
de Oris. DOm. FranC. ex antigno NS. 2
lium silium Carolomanni sigerium vocat,
qui Monachus e tandem Exilcopus HiceaC
Plir, novimus enim ex Annal. Meten l. PI2. tuIE, SCHNIHEKE
DaTI

## Folio 33 — 1814919937:0088
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000088.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
C
DE VYY A CAROF I MIAGNI.
patrocinium (e cum liberis luis conculit. Ec Carolomannus quidem
Polt adminictratum communiter biennio leconum, morbo decessit.
CAP. IV. CARoLOS aurem Frarre detuncto, contensu omnium tran-
corum Lex consticuitur. De cujus natiritare acque intantia, vel criam
Se cum liberis sais conculis) Sic DCh. V. v. 18r. clare biennii meminerie.
BOII. MIS. Bestelii et mea legune, cum in
vulsaris offerres impressum (F. KranZius lib.
2. Sax. c. 3. omnem Fracerni distidii cou-
Cam GilberORC EFIBUIE, SCHMTNCKE.
eost administracum communiter biennio
Reenum ) Tlane compurationem, nec series
temporum, nec sides Hictoricorum, admit-
tic. Pcenim non biennio cum Carolo
reonum administrasse Carolomannum, sed
quadriennio sgnoscit Herm. Contractus
Cbron. ad an. 768. itemque Aventinus lib.
IV. P. 187. Fribus autem annis cum Fra-
ere regnasse, AIbertuS Stad. ad an. 769.
(qui tamen sui immemor, Fginhartibien-
nium paulo ante propoluerat) ac Goheli-
nuS Perlona aet. 6. c. 38. P. 186. ut e colle.
etor Chronici Belgici fol. 38. tradunt. Duam
Sencentiam proculdubio ex veteribus hau-
Serunt. Sane Lamb. Schafnabrus. Regino
Prumient. Sisebertus, et ante hos Anna-
lium Nuenarii ac Pithoei conditores, co-
rum temporum maxime snari, regnum
Carolomanni anno 768. auSpiCaNEuT, Et
ON annUm, 771. decurrentem terminant.
Nescio, an rem componat Marian. SCOFUS,
oni lih. 2II. aetat. 6. ad annum 770. de-
inum generalem Prancorum conventum
super divisione Reeni inter Corolum et C a.
rolomannum collocat, ut biennium luum
extundere pollic. Sed E merre Ratim Pi-
pini Synodum instituere primores Reeni
Francici, ut veteres observant, non est, ut
dicamus. biennium praetersurisse inteorum.
antequam publico consentu, resnitacta est
inter tracres diritio. Quid quod jam con-
tra Hunaldum anno 769. invocatus eAtra-
ter, in parte Reoni constitutus à Corolo.
juxca adelmum. Reginonem, alio5. Cerie
Due.
annis sie ceminis decesserat ille peractis.
Et regnum soli jure dutur C arolo.
Scriptus etiam codex Bibliorhecne Mediceae.
icemque AIB. Stadens. S Conradus d Licch-
cenau praeterune. Hihilominus tamen aut
substiruendum erit in nostro: post admini-
stratum communiter criennio regnum, aut A.
des reliquorum omnium in sulpicionem era-
henta. BESSELIS. Manifecte EginhartUS
hic hallucinatur, siquidem constans est o-
mnium Codd. lectio vulsata. Regnavie
tres annos, unum memlem, et 26 dic8.
SCHMEACRE.
De cujus nativitare) Nultapridem super
tempore ac loco natalium Caroli inter P-
ruditos agitata unt. Quanquam de Ter-
Pore tanta lis non sit, cum plerique Ca-
rolum anno 742 cum, Lamb. SchaAnabe.
Sistrid. Presb. EpiF. lib. 1. TexibAnE, e qui-
dem 28. Fan. li quibusdam crodimus. De
Incunabulis autem Coroli etiam inter Ger-
manos non convenir. Nam quod Cialli a-
Dud Ce nacum jactitant, pridem explosum
eAt a Sebalt. Munstero, e clare ACHCAS
Piccolomineus, libr. de Staru Ruropae sub
FridericoIII. Cap. 3Y. Carolus inquit. quam-
vis potiretur Callide imperio. Germanus La-
men fuit. in Germanianatus alisusque. Quod
arsumentum fubus perrractavie Wimphe-
ling. in Epit Cerm. cap. 22. Caeterum Joh.
Aventinus lib. 1V. Ann. Bajoar. fol. 186. et
Petrus Appianus Carlsburcum inBavaria fuis
Se purane, inducti Veteri libro, versibus an-
tiguis more majorum confecto. Ali Bra-
bansis vendicant, ue Pmond. de Dynter,
Philippi II. Ducis Burgundine Secretarius.
Denique sune, qui Ingethemium ricum
prope Mosunciam Cunas Carolo dedisse
inveceratum in lginharto oportetessemen. allerunt, quae opinio communior eAt, pro.
dum, Cum PoCla retus, de Carols Pisa lib. bata Pheodorico Niemio, 1acobo Spiselio,
nOI

## Folio 34 — 1814919937:0089
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000089.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
 O I N E A R X V S
not. aa i. 11. aer p. 396. doci1.
mogue Masincarente, de Archicancel.
lariis palt. L. P. J. Sabtereclinus in Cer-
mania sea Chonorossce dehenata, nescio
ex quibus monumentis, eundem Carolobur-
si in Bavaria narum, Ingethemii autem dein-
ceps eduearum, Ccribit ad ann. 742. E qui
dem quid in diceis reprehendam, vix inve-
nioi non pontum tamen, quin novam, ac
Fortassis veiu mest quondam Nostri;
in mellium producam opstionem: Rece
prissimu, inquie, de loco Natali Careli. Di
pini Regis Francorum e Beribrada Filii, de
eti Maeni, praeserum i Termaniae Hi
Rorios sententia est. Ingcbenmium villam
in paro Navensi, Mocimiine viemam esse.
Fa veronullo cerio aucidre ita invaluit. Sa
ne Lmhardus, offictatis aulne Carolinae. de
Car narivicare arque tnfantia, vel etiant
pueritia, neque scriptis usquam aliquanda
decluratum esse scribit. neque quenquam mo
de superesse invenirr, qui horum se dicat ha
Bere noiiam. Consinvere isitur eo securius
de Incelhemio seculis lades Tives Td DuN.
Acor Con EidoZES, C Terum Caroli inepir cu
riost. Viium narrationis, jam pridem sub
olus sagacioribus. Serratto lib. TII. Mo
cunt. notat. 37. (5 Frs 2 art. 2. Orie
Palat. cap. IT. Nos vero id omnino detezt
mus, 5 locum centalem Carolt isius asser
sione, quae pars est recine donationis in an
aiquis codicillis Monalteris D. Dondicti Ful
dac monstramus ista: Donamus s contra
dimus Domina nostro Salvaiort. Sanctoque
Bonsact nt ui in Fuldens lequies.
eis monasterio, terram conceptions nost
hoc est, toram comprovinci e sobie
Onstrude. ipsamque chortem nostram in or
salaha, Cans. omnibus compertms futs. 
cum omnibus villis lone det pose Posits
qual ad eam respictent, cum omnt Prosata
de. Deur eam nos  Parentibus nostis i
proetictatem accepimus. La non ulca du
hiture nos sinit, C5 opinionem vuleat
ips Carolo IV. Emperatori creditam pro ve-
ra desellit; reperra vero inter chartas MSS.
cap. X11 lsb. 223. Autig. Fuld. publicara e
C AP. 4
Christoph. BrouveroS. Tesu; cujus dilicentiae
debemus, quod rem ab octo saeculis ignora-
tam, quae in parriae nostrae confinis acci-
derit, memorabilem. nacales ducustissimt
Imperatoris hodie sciamus. Cs quaerentibus
exteris, invitis Inselhemiensibus, domi no-
Atrae, ostendere possimus. Hace coridem ver-
eis RLemetius lib. LL. Var Lect. Cap. 16. P.
256. 257. Quanquam inter anciquitares
Fuldenses a Pistorio primum vulsatas, ni-
hil tale reperias. BESSPLTUS. Si quid vi-
deo, hic locus non probat, quod proban.
dum erat, non enim dicit Carolum natur
in Thuringia, Sed conceptum, locus vero
conceptionis ec natiritaris maxime differt,
nec quisquam a loco conceptionis, sed na-
tali, denominatur. Aur igitur hic Carolus
incellisir per terram ad Aurium Instrut.
locum, ubi mater eum concepie à Pixino.
aut locum, ubi in lucem edicus est; in prio-
si henificatione vor conceptio ubique repe-
ritur. Sed in secunda quemquam obserrale.
non memini. Non ignoro quidem Scri-
peores medii aeri varie verborum sensum
inter se permutasse. Sed contraria, ec natu-
ra diversa, rebus imposuisse nomina, uti
sunt conceptio de natiritas, nemo mihi
perluadebit. Si verum Faceri licet, Am-
plistimi Reinelii aliorumque, qui eum se
quuntur, sententiae subseribere nequeo, 
enim voce conceptio in propria utamur (I.
Enificatione, Pipinus anno 74F. vel inieio
702. in Thuringia convertari debuit, ut
uxorem suam ibidem oravidam Facere po-
tverit, alt nemo Vetc. Pipini expeditionem
in Thurinpiam memorat, quod sine dubio
Fecissene, si unquam hoc anno in Thurin-
Eia tuisset. Praeterea annO y 4F. diu ante
obitum Paeris expeditionem sulcopit cum
exereitu in Burgundiam, quam provinciam
Pacarie, et in Ca BerANEE, usque dum
Patrem morruum esse audirer. Redux cum
tratre Corolomanno bello civili ee fraterno
implicorur. Oritonem enim, collectis un
dique copiis, obsident in L. auduno Clavaco,
Et capiunt, quae omnia uno remporis mo-
mento Geri non posse Ones nOrUNE; Ila
ue Facili negotio in Fracerno bello retignam
2BN3

## Folio 35 — 1814919937:0090
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
DE VIZA C AROLI M AGNF.
onni partem post morrem Caroli consum.
serint. Anno 742. tempore hyemis Pipi.
num cum Berchrada se in provinciam, tam
lonsc a luo regno distitam, cujus curanon
iDE, sed fratri incumbebat, contulisse.
quis hlentio Vect. aftirmabit: dppropin.
quante Vere non in Thuringiam, sed a
quicaniam utergue Frater protectus est, W
BipertotamFere aelatem commorati funE;
inde circa aurumnum reverti, alamanniam
armis ingrediuntur. Sed dicat quispiam,
hic per conceprionem intellisi nativitarem,
ec Carolum anno 742 natum esse in Thu-
ringia absence Pipino. Verum non portum
a ine inpetrare, uc credam Berchradam
in Thuringia Leriri sui provincia, tam pro-
cul a marico ee tamilia sua dissita (crat
enim Alia Comicis Landunensis) vixiste,
ec Pipinum uxorem suam partui vicinam
in provincia non pacata, Sanonum Fero-
ciac et perhidise exposita (qui hoc anno con-
era Prancos intursebane, ob quam perti.
diam Carolomannus sequenti anno terras
illorum dexopulabatur) relicturum fuisse,
minus enim tuto. et non sine maximo pe.
riculo hie nterus deponi poterat. Hacc
Scrupula me Fere movent, ut sidem tra-
dicionis illius, (quales Caepistime ab otiocs
supposiras et contictas este, spud omnes
in contesso cAt) suspectam habeam. LICet
vero omnia incerta sint, quae de nataliso.
10 Mogni Caroli proteruntur, (quod Fgin-
hardum ignorasse, ex mera neoligentia
et incuria orium elle videtur) verotimi
lior, meo quidem judicio, quod exile et
parrum esse asnolco, illorum videtur con.
jectura, qui Ingetheimii Carolum natum
putant, non enim ablonum erit dicere, Ber-
chracam securam Pipinum in expeditio.
nem alamannicam, ec in itinere PArtuS
doloribus (De CitinS COrrEDFAM, Le CONTU.
tisse in celeberrimum hujus viciniae op.
Didum Mosuntiam, rexio sine subiopalatio
ornatum. Sed inctantibus doloribus. Ingel.
heimii substicise. Nemini vero mirum vi-
deatur. Keginas maritos suos in bellum co.
contra Waitarium, ec Caroli MI. uxores te-
re semper securas esse Imperatorem inho.
Aem prohcilcentem. Sed objicit nobis Doct.
Mabilio lib. rV. de R. D. qui CarOlum M.
nacum volune Ingetheimii, quam larsisti-
me falluntur, cum porius Tnectheimensis
Regiae parens atque Auctor habendus sic
Carolus. Verum utrumque verum ellepo
test, nec unum alterum excludie, quid e-
nim dicere vetat. Carolum Inselheimiina
cum, ibique poltra amore loci natalis ex
Aruxisse palatium. Non enim potandum
regiam fobolem semper natam fuisse inre-
siis palaciis, illo praclertim aero, dolores
Partus Caepe numero porturientibus ad lon
cum optatum pervenire haud permictunt.
cujus rei cridentissimum exemplum inhi
Aoria Conradi II. Imp. apud Hedam ec BC-
kam lesitur, cum enim ille tenderet VIEra-
jectum, ad novos de creando EpiscoPOex.
Orios motus ledandos, uxorem praesnan-
tem itineris sui fociam habuie, quac ute-
rum Trajecti sine dubio deponere secum
constituerat, verum correpta aoloribus, in
vico ienobili apud arnhemium Osterbeete
dicto, in sedibus sacerdoris decubuit, ac
partum suum edidis. Praeterea subjungie
Jaudacus Mabilio, quis ante 150. annos lo
inniavit Carolum pueriles annos in germa-
nia exesisse Sed et hoc vuleatae sententiae
nihil derogat, potuit enim Ingelhemii in
lucem edi, ec dein in Galliam transterri,
quae minime inter se poenant. Nec tam
recens ex nova haec de loco natali Caroli
est opinio, Goretridus enim Viterb. qui
rixit circa annum 2185 ParF. XVII. deIn.
selheimio canit:
Consarzit Carolus acer,
Natus in Incelenbeim.
Sune nonnulli, qui inducti verbis MondeM
S. Calli de Vit. Caroli M. c. 30. Cum
strenuissimus Imperator Karolus aliquam re-
quiem habere potuisset, non otio torpere. (ed
divinis servitiis voluit insudare, adeo ut in
CENITALI S02O Basilicam, antiquis Roma-
norum operibus praestantiorem. fabricare (5 C
mitatas elle, norimusenim Berchradam no. Carolum aquiserans natum volune. Sed
Arem intertuisse expedicioni Aquitanicae latioris illud genirale solum est Beniticatio.
ris
CA

## Folio 36 — 1814919937:0091
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
I. G I N II A R X 1 8
CAP. 4
puericia, quia neque scripris ulquam aliquid declaratum cAt, neque
quisquam modo superesse invenitur, qui horum se dicae habere noci-
ciam, scribere ineptum judicans, ad actus eE mOres, caeteraSquC vi
tac illius parres explicandas ac demonstrandas, omistis incoomtis, transi-
re dispolui. Ita tamen, uc primo res gectas ec domi et foris, deinde
mores et Audia ejus, tum de Regni administratione dt finc narrando
nihil de hris, quae cognitu vel digna vel necectaria (UINE, PrACTOE-
mittam.
CaP. V. Omnium bellorum, quae gestit, primo Aquitanieum a
nis, ica nt non certum locum, sed in-
definitum nocet. Sic hodie Germanus
eoram Germaniam in exteris regionibus
constitutus, porest rocare zenitale solum, ex
quo tamen nemo conjiciet, eum esse vel
Berelini, vel Castellis, vel Coloniae natum.
Praeterea, EE Caroius AquisOranI Ortu
suum habuistet. Cine dubio Rgintrardus, qui
ibidem Imperatori constanter 3dhaesit, hoc
nobis enarrassee, quis enim sibi persuadere
Poterit. Carolum Aguisgrani habitantem.
nunquam coram amisis natalisloci mentio-
nem Fecisse, qui ipsi in dies per commoratio.
nem Aguisorani, in memoriam revocaripo.
Eerat. In ignobili igitur porius loco, nulla
re memorabili, Imperatorem nostrum na-
cum esse credo, sive is sit Ingelheimium.
sire alius, parum enim refert, cujus me
moria, incuria praesertim de necligentia
Scriptorum illius aeri, intercidit. SCHMIN.
Neque Scripiis usquam aliquando declara-
rum est) Alcera illa lectio, quae aliquid pro
aliquando substituie, line dubio melior. An
vero ante livinhardum quiequam super se
sta Caroli in liceras missum sc, non levi-
ter ambigere quis posset. Nam cum hanc
historiam suam Scriberet Ppinhartus, jam
rerum summae pracerat Lucovieus; E.t
Forrastis seripea demum hacc vita est, vel
anno 820. ue Baroniovidetur, vel ampliori
eriam, quod verisimilius, intervallo. AF
tum jam extabane annales illi, plebejo,
E rusticano Cermone composiri, quos ex-
DatTC
Regino AbbaS Prumiensis ad an. 81 4. FuIE
et aliud Chronicon S. Dionyssi, vivente adhuc
Carolo conseriprum, cujus meminit Joh.
Turpinus de VIT. Caroli cap. Y. Sed eni
Priores illos annales post Epinhartum pO-
eius scripeos exictimem; Turpini autem
istud Chronicon una cum suo auctore, Fri
volum ac tucile, non immerito quis judicet.
Certe R quicquam super hac re ante Lein-
hartum conditum est. ejus Scriptorem AI.
binum Fuisse oportet. quem anno 803.
hocestundecim ante Carolimortem, obiis.
Se Peribit Odorannus Monachus apud Picho-
Cum P. 214 BESSELIMS.
Omnium bellorum; quae cessit, primo -
quicanicum suscepit) Flacreditarium Fere hoc
bellum Carolo fuerat. Piam e ipse iam
anno det. 19. in expeditione contra WVai-
farium a Patre actumtus lexitur apud A-
delm. Bened. ad an. 76c. Post interfectum
aucem Waitarium, ecsi illud bellum (0-
pirum videri poruerit, transacti tamen
ejus reliquias suscitarit Hunoldus, Wai
Feri Frater, Fudonis filius, cujus meminie
Sirebertus ad 21. 733. ubi tamen Huvaldus
vocatur, quod nomen cruncarunt alii, nam
Iraldum constanter appellat Monachus R00.
lismentis Vita LCaroli P. 235. Mireris non
injuria bominis ingenium, qui Forrunam
suam jam inde sub Carolo Martello exper.
tus anno 733. Seu quod vogis videtur 7 38.
mox a Pipino prostisatus anno 742. t2
men sub Carolo etiam magno arma resu.
SCripHE MonachuS E. sOlISenES, ne non merenon est veritus. Ouamobrem ab co-
rane conjecit Dichocus, et seculum se ait dem bello impeticus, caxcus e vinculis
AF42

## Folio 37 — 1814919937:0092
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000092.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
C AP. 5.
DE VETA CAROLL NTAONT.
patre inchoatum, sed nondum finitum, quia cito peraoi posse vide-
batur, tracre adhuc viro, et auxilium ferre rosato, sulcepit; et licet
Frater cum promisso trustrasset auxilio, susceptam tamen expeditionem
Strenuissime executus, non prius incepto delistere, aut semet Cuscex-
o labori cedere roluir, quam hoc, quod efficere molicbatur, perse-
verantia quadam dc jusitate perfecto finc concluderot. Nam ee
TIU
traditus est anno 769. ut feribit Regino ter urrumque filium diviserit. quod 
PrumienAs Chron. lib. 1F. In ea captivitate
per biennium detentus, actute sub prac.
cextu relisionis missionem à C9rolo obri
nuit. Dein Romam, qual ibi perlevera.
turus, venit, et mox ad L ougobardostrans-
Fugus, promistionis Tuae IMMICMON, re
rumque novarum Audiolus, ibidem non
malco post lapidibus obrutus, male periie,
quac verba sunt Sigeberti ad an. 771. BEs.
SELIUS. Hunahus non Waitariitrater, sed
Pater Fuie, ut nos docet Continuat. Frede.
Parii, qui aie: Sed non post mulios dies Hu-
naldus corrona capitis deposita Alium
suum Waisarium in Principatu reliquit. F.
mendandus isitur sine subio hinc erit Si-
Gebertus cum AIberico Monacho, siqui
dem fides Fredesarii Continuat. uleis ar
dumentis, ex aliis Scriptoribus depromtis
FIxIATI POLEC, SCHMINCKE.
aura cito perazi posse vidobatur) NSS. 2d.
AUNE non BOLLANDUS. KEraNZIUS AIB. Stad.
Bollanc. N5S. L09d. C2)08. et C aNCIl.
habent videbatur, in vulsoris vero putaba-
tur; sed perinde cA, quam eligaslectionem.
SCHMINCKE.
Fraire adhuc vivo, Cs auxilium ferre ro-
eat0) Annal. Fuldenl. _ Hildestem. vi-
dentur innuere Carolomannum locium hu.
jus expeditionis tuisse, sic enim narrant:
Carolus eum Carolomanno fratre suo Funol-
dum in aquitania rebellantem copiunt. Sed
sides Bginhardi aliorumque Annalium, hac
in re apud me porior est, quam pluribus
adsruere facile possem, ni eam omnibus
constare purem. Cujus in partibus Aqui-
tania fueric, non liquido constat, Prede.
parii Continuator in divisione narrat, quod
verum, miror Carolomannum non vin.
dicasse partem Cuam, line dubio etiam in-
cestinis mocibus implicitam; quod cum ie
termiserit, ridetur Aquitania nON CjUS
Led Caroli imperio subiceta suisse; qua in
conjectura Aunal. Bginhardi me contir:
mant, qui ad an. 769. reFerunL: Nam Hun-
Bolrus quidam Regnum affectans, provincia-
lium animos ad nova molienda concitavit,
contraquem ipse, cui eadem provincia Corte
obvenerat. Rex Carolus cum exercituprosectus
est. Bc paulo interius: postquam hi duo fra-
tres Parri succedentes. Regnum inter se parii-
ri sunt, Aquirania provincia, gune in COr
tem majoris natu Karoli Regis cesserass
Sed vide an non Predesarii Continuator e
Fginhardus hoc modo conciliari queant, di
cendo Continuatorem varrare res geltas,
prout in ipla divitione Patris acciderine,
vi cujus ex Carolomannus partem aquita
niae habuerit, Fxinhardum verode lecun-
dadirisione loqui, quam patre mortuo u
terque fracer inctituie, de qua P. ginhardus
I. C. intelligendus est, et secundum hano
Carolum totam Aquitaniam a Fratre ACCC-
PINC. SCHMINCLE.
Promisso frustrasset auxilia) Cui ut Fgi
nard. in Annal. Procerum luorum pravo
conselio; ne id faceret impediebatur, collo-
quio tantum cum eo babito in loco. qui Duas
Dives vOCatUr. BOLL ANDOS.
Aut semel suscepto labori) DCH. BoIl.
NSS. Lugd. ec CasTeII. semel interserunt,
quorum fide id in cextum recipere, vilum
FUIE, SCHMIBCKE.
Perseverantia quadam ac jugitate) Sic
DCh. BOII. MSS. FlorenC. C270∞. L.08d
Dipinus, aguisaniam sibi scbjusatam, in. es B0d. lesunc, quorum fide rextui inle-
rui

## Folio 38 — 1814919937:0093
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
lunoldum.
F G I N Et A R X V S
CAP. 5.
qui post WV aitarii mortem Aquicaniam occupare, bcl
lumque jam pene peractum, reparare centaverat, Aquicaniam relinque
re. et Valconiam petere coesir. Ouem tamen ibi consictere non lu.
Stinens, cransmiso amne Caromma, Luxo Vasconum Duci per leratos
mandac, uc pertusam reddat: quodni festinaco Faciar, bello se cum
expostulaturum. Sed Lupus Paniori usus consilio, non solum Ilunol
dum reddidir. sed eriam se ipsum cum provincia, cui praerat, ejus po
teltati permisie.
CAP. VI. Composiris in Aguitania rebus, eoque DellO Finito, RC.
eni quoque locio jam rebus humanis exemto, rogatu ec precibus FLa-
driani
rui, vox enim medio aero Paris consueta, maris, Goldasas. Feinhardo permisis, re-
quac opcime mentem ductorisnoctri expri.
mic, sc Fginh. in Annal. dd an. 784. pro-
eter nimias aquarum inundationes, quae jam
subito ex DVOETATE pluviarum acciderant.
In Vic. Venerab. Idac Cistorc. lib. I. C5. con-
inua JVOITATE non desit abundare. SCHMILN.
Flunoldum) Alii Hanaldum, alii noldum.
alii FTunOlsduM VOCRNE. BOLLANDVS.
Transmisso amne Garumna) DCH. ex
MSS. suis addidic in lua editiono: C8 aedi
ficato castro Frontiaco, sed quoniam nec
Goldastus nec Bollandus id apnoscune, et in
meis etiam MSS. non reperitur, illud in
rextum recipere non ausus Tum. Hloccalel
lum Pinhardus male Francicum vocar in
Annalibus, cum omnium consentu Fron
siacum vel Fronciacum appelleEur. SCLMIM.
Lupo Vasconum Duci) Juniorem, cum ist.
haec acciderent, ac vix aetaris annum 20.
egressum, crediderim. Nam sub L. udovico
Imperatore, sex polt denatum Carolum
annis, de persidia aecutatus, cum pursa.
re le non pollet, exilio muletatus ett. RC.
Ferunt Sigebertus ad an 820. Annal. Qurem
Auenarii, _c Pichoei ad an. 819. BESBE.
L. IHIS.
Ouodni festinato) Sic legit BOIl. cui 2d-
stipulantur MSS. Besselii, C2108. L. u8d. B091.
CaselI. Ex AIB. Staden5. vid. Sucton. Cac-
Far. C. 26. e GoldaC. ad H. I. SCHMINCKE.
Ejus potestari permisit) Omnes, Praeter
Ricuit. quam lectionem Beselius in MaE-
eine protulit, ec eam aenolcunt KEran
ZiaS, AIB. Scad. AIBericuSMOnCH. AuCtO-
ris nostri verba transeribentes in lua ChrO-
nica, 15S. C2j08. L.19d. ee B0dI. PrO.
prium hoc ad hanc rem exprimendam ver-
bum est, quo Caepius Tacicus aliique utun-
tur, AC lib. IV. His. C. 2. Nec cunctatus est
Vicellins seque (a cohorres arbirrio Victoris
PERMEErERE. E lib. XTII. Annal. CaP. +1.
sed oppidani porris sponte patesactis, se sua-
que Romanis PERMISERF. Goldacus ad h. I.
nocat imperitos, cum non possent huius ver-
bi elecantiam comprehendere, in submisis.
vel subsecit, mutasse. Sed promiseue utur-
Parunt Scripeores medii devi et permitteres
de commistere, et submistere. P. Dintrardus
in An3I. 2d an. 8 9. uFItUE vocC permisse-
re. quando aic: qui dimissa Bulcarorum
Societale ad Imperatorem venire, ac dirione
ejus se permittere gestiebat. Ad an. 767. et
797. Submiltere. Spontanea deditione je il
lius porestari submisir. Ad 2n. 785 commit-
tere. Cumque ipsi facinorum suorum sibi con-
scit. Reris sidei se committere dubitarent.
Perinde igitur eric, quam praeteras lectio-
HEM. SCHMINCLE.
Eoque bello finito) Unica aeRate anni 769.
nam cum Palcha apud S. Remigiur. Pa-
truum suum Rocomasenlem Episcopum,
(de quo 19. Tanvar.) celebrasset, in Aquita
Duchelnianam. Ediriones, quorquot inspexi, niam morit, belloque contecto, natalemDo.
habent submisis. DdCh. vero primus, vel s mini in villa Duria celebravic. BOLLANDUS.
a

## Folio 39 — 1814919937:0094
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000094.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
C AP. 6.
DE VIZA C AROTF MI ACNF.
driani Romanac urbis Epilcopi exoratus, bellum contra Langobar-
dos lulcepit; quod prius quidem ec a parre ejus, Stephano Papasup.
plicance, cum magna difficultate susceprum est, quia quidam ex Pri-
moribus Francorum, cum quibus consultere solebat, adeo roluntari
ejus renisi lunE, ut SC Regem deserturos, domumque redituros, libe-
ra voce proclamarent. Susceprum ramen bellum est contra Haictul.
phum Regem, et celerrime completum. Sed licet sibi et Patri belli
luscipiendi similis ac potius eadem causa Fubene videretur, haud simi-
li camen e labore certarum, et fine constat este completum. Pipinus
Siguidem Flaistulphum paucorum dicrum obsidione apud Ticinum com-
pulic, ex oblides dare, ec crepta Romanis oppida acque castella resti-
Fladriani Bomanae Vrbis Fpiscopi) Adria
nUS 211O 772. 9. Febr. PaPa FaCtIS, IMOr-
+u0 1. Febr. Scephano. Milit anno sequen.
ei Perrum legatum ad Carolum, rogatum
duxilium. Po anno bellum fusceptum; le.
quenti peractum, Capto DesideriO. BOLLAN-
DUS.
Bellum contra Lancobardos) Elirum IFa-
liam inlederant, ex quo sbuinus, et OX
Flavii Reces imperium ejus libi rindicave.
runt. Hinc Paris loneo intervallo post con-
tinuas succestiones Faistolphus, quem si
stulobum alii, AIb. Stad. Seistulphum appCI
lat, Rachidis Frater, regnare coepiE anno
740. quicum conpressus ripinus Caroli
PateT; cui, ex casu mortuo, substicutus est
Desiderius. Conctabulus ejus, seu, ut re-
etius loquar. Comes Scabuli, ut indicat A-
delm. ad an. 756. Nam quod Deliderium
Aistulphi filium vocat Gobelinus aCF. 6. C.
37. P. 186. nescio an tolerari possit. Idem
Veliderius d Carolo rictus cum uxore et A.
lia, et cunctis Principibus, excepto Adal.
eilo filio, in copciricacem abductus, Per-
peruoque exilio mulctatus est. Hic finisfue.
rat Reoni Longobardici, tantopere omnibus
gentibus Formidari, post annosam plius 200.
quibus Traliam cenverane, ut prolixe Ana
Rasius Bibliochecarius in vira Fadriani. AI.
moinus lib. 1V. C. 69. Paulus Warnetridi
de cest. Longobard. lib. vr. c. 6T. extrem.
Tuere,
mos, non a lonois barbis, ut diceberto mi-
sio Chronooraph. P. 480. Ec Cobelino Perto-
nac Cosmodrom. get. 6. c. 24. visuM, Et an-
te hos, PouloDiacono lib. 1. C. 9. cujus
auctoritate etiam inductus est Cluverius lib.
FLT. Cerm. Anigune C. 26. OVanquam prae-
cer hos Thdorus Oris. lib. 1X. C. 2, Otto
Fri(ns. lb. Z1. C. 13. non alicer Penriane. P. F
Sc Guntherus lib. L1. Liour. Dicitur à lon-
sis ea Longobardia, barbis, quod ipsum
Frid. Lindenbrogio ad Paul. Diac. l. c. P
342. annocatum est. Neque à longisbardis
vel bipennibus, quali Landivarier, quod
custodes snt regionis; sed a Bardis. Bente
Celcica, ut Cornurus, Ceu quis alius eA Scho-
liactes, ad Satyr. XVI. V, 13. FuTen. anNO-
caric, quam commemorat Helmold. lib.
1. C, 25. HIolsatisque _ Ditmarsis Contines
Donit. Et sc clare Georoius Torquacus in
Annal. Magdeburs. nec dum editis part. L0.
c. 2. Quem laudat Henricus MeibomiuS no-
iis in Fist. Bardevici p. 1520. Nam quod
a Longhone et Bardo, Callinc olim Regulis.
sentem Longobardorum aliqui derirare co-
naci sunC, Fabulis debemus annionis, in
quibus ec isti RCGES COMMEMOTANEUE, VE
videre eA apud Forcatulum lib. L. P. 98.
BESSELIUS.
Pixinus sequidem Haistolphum p. d. obsi-
dione apud Picinum compulic) Bis Dixinus
hunc Resem in Metropoli hac obsedic, pri-
aliique complures cectaneur. Dicti autem mum anno 755. _ cum Adei sure obhides
sune Longobarai, ut obiter ex hoc altexz. dedilset, Pipinus Resiam ab obAdione II.
Berae

## Folio 40 — 1814919937:0095
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000095.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
E G E N E A R X V S
CAP. 6.
EVere, atque UE reddiTA nON rEPCECreNEUE, Sacramento Adem dare.
C AROLUS vero post inchoatum à Se Bellum non prius destirie, quam
et Deliderium Regeim, quem lonsa obsidione Facioaverar, in dedi-
tionem susciperet, ex filium ejus Adalgisum, in quem spes omnium
pelinarae riclebantur, non tolum Regno, sed eriam lcalia excedere
compelleret, omnia Romanis crepra reltirueret, Ruodgaudum, Foro-
juliam Ducatus praefectum, resnoras molientem, OpprIMETCE, FOtgM
Berat. Sed vix R ex Pranciac in patriam re-
versus erac. quin ctatim Aistulphus sidem
Cuam riolaret, et omnes pacislepesimple
re neoligeret, ideo anno 750. Pipinus ite.
rum manu armata ltalium inereditur, et
pertidum hunc camdiu Urbi Picino includic.
donec omnes Foederis superiori anno initi
conditiones, ex securus fuisset. FIaC paCe Ai.
Rulphus non diu pavitus est, paulo post
enim in venatione de cquo laplus Occu.
DUIE. SCHMINCKE.
Carolus vero post inchoarum à se bellum
Vide hic imitationem Sueconii, qui res
Augusti lui non per tempora, led species
executus est. Sic e Eginhordus, qui nul-
lam pene in hac vita temporum rationem
habet, primo loco hic Longobardicum
vonir bellum, quod demum anno 773. coc.
Dic, cum initium Saxoniei, anno 7 22. in-
choati prius describere debuissers sed per
Species, ut ait sueconius, nullo annorum Or
dine obserrato. B ginhardus secundum actio-
nes, carumque genera, res Caroli nostri
CBATTAL. SCHMINCKE.
Lonca obsidione farisaverat) Ea obsidic
totamhyemem anni 774. tenuit, quorem
Pore R ex orandi pracia Romam proteetus
CA. BOLLANDuS. Linica demum postteaum
Palchatos, cum per Z. ut quidam narranI;
MenSes dUTAVCTIL. SCHMIHCKE.
Futum ejus Adalesam este Cas palet
Desiderius caperetur, Fuga dilapsus, Con-
Rantinopolim ad Constantinum Imperato.
rem se contulit. Ibi in Patriciatus ordine
atque honore consenuisse fertur ab Adelmo
ad an. 774. HIUNC UE FOLCE ExPreNit POëta
W esphalus, in Vica Caroli lib. 1. v. 165.
que
Filius illius coenomine dictus Adalsis,
Cum Longobardis in eo spesampla maneret,
Dissidens rebus parriae. se contulit inde
Ad Constantinum Oraecorum sceptra re-
Tentem:
quo Parricius praeclaro munere factus.
Hoc in Bonore suae permansit ad ultima
virae.
Duod mihi tamen secus videtur. Nam cla-
re Sigebertus, Scriptor in calibus minime
nuSAX, ad an. 789. a Froncis interemprum
memorat Adelsisus, inquie, Filius Desi-
derii Regis, qui victo Paire ad Graecos con-
fuxerat, animatus auxilio Oraecorum ad ia
liam venit, aut ad reperendum regnum, aue
ad inserendam ultionem, qui, inito bello cum
Prancis, detentus, ab eis amara morte per-
emprus est. BESSELIOS. His Adde Theopha.
nis Chronoeraphiam e EpiCt. L XXNVLET.
Cod. Carolini, quibus sententia Siseberti
maxime contirmatur.
Spes omnium inclinatae videbantur ) Sic
DCH. BOII. E Fere omnia MSS. mea, L. 19-
dunense vero ee C aNeII. producunt aliam
lectionem, spes omnium inclinare videbantur.
quae non contemnenda ridetur. SCHMIN-
CXC.
Ruodeandum Forojuliani Ducatus Praese.
ctum) Roreandum Bucclinuscum Regin.
Prumien(i lib. 11. ec Sigeberto ad an. 776.
adpellat. Lquidem malim. Rodgaudum di-
cere cum Adelmo, Monacho LgOlilm. P. 240
AIB. Scadensi, aliisque. Hic RodoauduS L On-
Sobardus erat, quem Forojuliensibus Du-
cem biennio ante dederat Carolus, qui
cum res noras moliretur, reguumque at-
tectaret, justu Caroli decollacus ett, te.
Aan-

## Folio 41 — 1814919937:0096
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000096.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
CAP. 6.
DE VETA CAROLTMIAGNI
que lraliam suae dirioni subjugaret, subactaeque filium Cuum Pipinum
Regem imponerer. Traliam intranti, quam difficilis alpium cranltus
tuerit, quantoque Francorum labore inria montium jusa ex eminen-
tes in coclum scopuli, acque asperae caures superatae line, hoc loco
delcriberem, nisi virae illius modum porius, quam bellorum, quac
seltit eventus, memoriae mandare, praesenci opere esset animo pro-
Posirum. Finis tamen hujus belli fuic subacta ltalia, ex RCx DCC.
derius perpetuo exilio deportatus, ex filius ejus A dalsilus Tralia puIlUS,
e res a Langobardorum Regibus crepire, Iladriano Romanae R C.
clesine Rectori rectirutac.
CAP.
santibus Rexinohe, ac Siseberto lociscira. exercitum, non ut Papam liberaret à ty-
Tis. BESSELTUS. Varie hoc nomen in MSS.
depraratum legitur, mox Frodeausus. Iruod
cansus. Rodcansus. Radacuisus, FIrorcarZ.
Rurraisus, Ceriptum invenicur; ut plurimum
tamen rariae illae lectiones in Rodgandus
vel ROtSANdUS CONSPITANE. SCIMINCKE.
Invia montium jusa,  eminentes in coe-
lum scopuls) LreeBonras hae. NoAter, uEPoC.
tam aenolcas. Et Fortals relpexit ad Si-
tium lib. XI. V. 217. libi de Hercule loqui-
TUT:
Cui paruere alpes, saxa impellentia coe
lum.
Arque uni calcata Deo.
aut uc est apud cundem lib. XV. V. 178.
Tellurem procul irrumpentem in sidera
cernit.
Aereas Alpes.
caeterum de altitudine Alpium praeclare
Jolias Simlerus Commentario sinculari, aC
Post cum Joh. BaPE. Plantinus Helvet. An
tig. e NOV. CaP. VI. P. 36. BESSELTOS.
Et lex Desiderius perperuo exilio deporta-
tus) Hic ad reeiam erectus dignitatem, Ai-
Rulphum imicatus est, ec cacim Ferrariac
Ducacum, Orbem P’aventiam aliasque. Pa-
Pac cripuit, qui ideo de eo opud Carolum
noctrum conqueritur ec cum in auxilium
NOCaL. Rex Francise Deliderio intensus,
quod uxorem Fracris sur in turclam rece-
perit, ejusque Elios Reges Franciae creari
voluerit, aptam hanc injuriam. sibia LOn-
rannide Deliderii, sed uc tocam Langobar-
dorum sentem sibi subjiceret. quod ex
maximo illo belli apparatu quiris judicare
Porerat. Dehiderius quidem omnes aditus in
Ltaliam praclidiis muniverat, sed Carolus vi
irropie, eumque Ficino ineluHe; Regia hac
Doc diucurnam obsidionem capia, Carolus
Langobardorum Regem cum uxore sua
ansa et liberis in pallim ducit, de monalte.
riis manciparic. Quodnam coenobium De.
Cderius in Gallia incoluerit, non liquido
constar. Scriptores enim ea de re interse
non conveniunt. Chron. Hagn. Belsic. ex
Andrea Histor. marrat, quod Carolus D et.
derium in Ecclesia S. Dionysri tonderi jusse-
ris in Monachum, C5 quod usque ad mor-
tem in eomonasterio commoratus, sepultusque
sit in sinsstra ejus parse. Siscb. Cembl. Leo-
dii coenobio inclulum narrat, Hepidano
Coenobita S. Calli corbeine monschum fuis-
Se tradit. Porre isitur erium horum mona-
Ceriorum suCCesiVC MOnACHUS FUIL. SCHMEN-
CKE.
Res a Cancobardorum Resibus ereptae, -
driano Romanae Fcclesine Rectori restitutae)
Haec est passim vulsata et conclamatatere
Donario. quam postPipinum Patrem Adria-
no Pontitici concesut Carolus M. Altera
enim illa Exarcharus Ravennac per Constan-
iimum, Sylrestro Poncitici Facta, merum
commentum est. Cujus tictorem Zohan-
nem Diaconum Octo TII. Imp. in Diploma-
fobardis illatam, rindicandi occationem pu. te ad Sylvestrum II. Pontisicem Romanum
carir, ideo numerosistimum inscalium dueit anno 978. dato produeir, cujus meminie
Col

## Folio 42 — 1814919937:0097
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000097.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
H C I N E A R X V S
A
OL. VII. Post cujus Htem Saxonicum, quod quasi intermistum vide-
batur, reperitum est, quo nullum neque prolixius, neque acrocius, P’ran-
corumque populo laboriolius, sulceprum eAt: quia SaxOnes, SICUE OmneS
Goldalt. Fom. 1Y. Rer. AIam. ParE. X. P. 3.
EF agnolcunt idem Pontiticii Scriptores,
Calderinus Consilio 468. Toh. AnOcIUS Are-
tinus Consilio 350. Cardinalis Cufanus, de
Concord. Cathol. lib. 221. GcOr8. Merula
lib. 1. Flist. Vicecomit. extrem. Aemilius Vc.
ronenAS lib. TII. Rer. Franc. Boronius de-
nique ac Gretlerus, rigidissimi Papac deten-
Fores. He huc reteram, quae super hac re
ance 200. e amplius annos Laurentius Val-
la. Patricius e Canonicus in ipsa Vrbe
Romana acriter, ut solet, disseruit. Duan
eis aurem blandiciis cum Pipino, tum Ca.
rolo, extorterine Pontisices, vel illud arou
mento esse porest, quod adrianus, ut lcri-
bit Sicebertus ad an. 773. in Synodo R0.
ana 253. Episeopis e Abbatibus prac.
Tentibus, communi contilio ad Carolum
jus eligendi Poncilicem ec ordinandi APO-
Aolicam ledem detulerit. Nam quod B9.
ronius, Bellarminus ac Cretserus in graciam
Imperatoris hoc privileoium a Monacho
Gemblacensi contictum scribunt, caulae
Tuac porius, quam veritari inserviunt. Ad-
Tunt protecto testes omni exceptione ma
jores, qui idem quod Sigebertus, adf0.
ranc. Anastasius Bibliochecarius, quem bis
rebus intertuisle extra controvertiam est,
in Hist. Ecclescast. Hladrianum in Synodo
Arino 7 85. ex totius Concilii consensu jus
eligendi Pontisicem dedisse refere. Cujus
verba Onuphrius Panvinius in Vit. Crego-
rii ver. propoluit, _c ex eodem transleri
Phc Goldactus in Replic. pro Imperio CaD. 13.
eadem reterr Huldr. Mucius lib. vIr. Aven-
Ein. lib. 1V. Sol. 288. Et exstat Oratio Cre-
forii ve qui ancea Ciratianus vocabatur,
apud Matmesburte. 1. Ll. c. 13. ubi cla-
rictimis rerbis concesta haec Carolo pote.
fere
invenie quondam, et publicavit Mach. FlaC
ejus. Verba hacc funt. Accipiente Carolo,
hoc (M) regnum, profectus est Romam, de
dicque ibi donaria multa, quae usque hoaie
renet Romanum dominium, de Nernihujus
confinibus. Fecirque pactum cum Romanis;
eorumque Pontifice. Co de ordinatione Pon-
rificis, ut interesses quis lezatus, (5 ut con-
tentiosas lires ipse deliberaret. BesSELIUS.
Post cujus finem Saxonicum) Adam. Brem.
lib. T. c. 7. primam hujus belli originem
ab initio repetit, narrat enim Thurinsios
vel Saxones jamdudum Francis fuisse tri-
butarios. qui cum dehcerent d Ade, C.a-
rolum Marrelsum et Pixinum contra c05
multa sestisse bella, quac dein MasnuS il.
le Carolus maona Patis Felicitate prodisa-
verie. Coeprum est anno 77 2. communi
Francorum Procerum contensu, e varia
administratum Fortuna, uc plurimum ca-
men Saxones maximas passi sunt clades
siguidem eorum patria ferro et ione racta-
ta, munimenta occupata, et ldola destructa
Fuerune. Primo hujus belli anno Carolus
coepit Castrum Presbure ec tonum Irmin-
sant diruit, quo facto, acceptis obsidibus
revertitur in Franciam. Sequentianno Ca.
rolus precibus Papae ingreditur Italiam.
quod Saxones audientes, aptam natam .
bi occationem, ulciscendi injurias a Fran-
eis illatas, putarunt. Ideo vicinam Hastiam
terro e ione deractant, ec Eccleliam S. B0-
nitacii Fritislariae, quac tunc temporis
trans Adranam (ca crat, incendere conan-
tur, sed miraculo, ut reterunt hujus Aeri
Annales, contternari, len quod pocius cre.
diderim, ab Ineolis sbi metuentes, nela-
rium illud facinus exequi non potuerune.
Hanc Soxonum perhdiam Carolus ex It2.
Aas Per Hadrianum asseritur. Addo his. lia redux optime vindicavie, minis enim
aliqua ex antiquo Scripeore lcalo, Ortoni- tribus legionibus, eorum cerram depopula-
bus conerO, cune Eurroxii libello adjuncta cr; dein sinica hyeme, anno 755. inter-
mis

## Folio 43 — 1814919937:0098
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000098.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
CAP. 7.
DE VEPA CAROLL MI AGNL
fere Cermaniam incolenres nationes, et narura teroces, et culrui Dac-
monum dediri, nostraeque religioni contrarii, neque dirina, neque
missum hoc per biennium bellum, instau-
rat; ec hinc est quod Auctor noster dicat:
quod quasi intermissum videbatur, reperi-
tum est. SCHMINCKE.
Nacura feroces) Ejulmodi elogiis Saxo.
nes etiam apud alios Scriptores ornantur.
Sic Salvian. lib. TV. de Bubern. Dei Sax0.
nes vocat centem seram, et lib. vrI. cru
delicare esseros. Venant. Fortum. lib. 3.
CarI. 9.
Aspera sens savo, vivens quasi more
ferino.
Vita S. Paronis EpiCC. Meld. de Bello Fran-
corum cum Saxon. Cens Saxonum illo in
sempore fide instabilis effecta, esseraraque
duris animis. Poet. Paderb.
Saxonum natara serox, (5 pectora dura
Foinh. in Annal. ad an 775. Saxones appel.
lac: persidam (8 foedifracam centem, et ip.
Se. Carolus in Diplom. de fundat. Rccler.
Brem. apud adam. Brem. lib. 1. 9. e0s
dicit: ob saae persidiae pertinacium indoma-
Biles, ip sique Deo 6 nobis rebelles. SCHMIN.
Et culcui Daemonum dedisi) Saxonum
sencem in colendis Idolis supersticions.
Timam Fuisse, omnium Historicorum con-
sensu patet. Ominam autem Dii ab iphisprae-
cipue culti sine, non adeo in vulgus no-
cum eAt. Arbitror tamen communes cum
cdeteris Germanis adorase DeaAros, 7h0.
ronem. Vodanum et Frrrcam s. Fream Vo.
dani uxorem, ut est apud Paul. Dia-
Con. Hist. Lanzob. lib. 1. c. 8. nominibus
tantum aliquantisper immutatis. Thoronem
namque in Krodonem convertentes, co.
Iuerune sub sioura senis in pisce Rantis, qui
Eerman dictus est a Sazonibus, summe-
rocam tenere e urnam. Priesam autem
sub imogine nadae soeminae, ardentem ta-
culam in pectore, in dextra mundi Rgu-
ram. in sinistra mala aurea tria practeren-
tis: Quac duo Idola a Karolo subverla scri-
que cultus ulque ad Caroli tempora, qui
ctatuam ejus irminsulam ruloo dictam, an-
n0 772. demolicus eAt. Verum haec ex
alia pridem insioni overe explicuit Henri-
cus Meibomius, cui, de caeteris SaxONUM
Diis. operae praetium est addere HVS.
Orotium, Prolecom in Procopii Corbica, 
laum W ormium lih. 1. Nonum. Dan. 2C
Prac caeteris Philip. Clurerium lib.
Cerm. ancig. c. 27. Eliam Schedium de
Diis Germanis, itemque Johan. Schefferum.
cujus proxime Oesalia miritice illustrata
prodiit, cap. 6. (5 segq. Illud cumprimis
obserratione dignum est, Saxones, X c-
jusdem cum iis oripinis AnolOS. DCaMI
quondom istar seu ostar summa veneratio-
necoluisse lub reneris, ut existimo, nomines
Manent cerre ejus superstitionis hodienum
rectisia, sed plerisque ienorata, cur -
prius mensis Carolo M. Germanisque adeo
omnibus, ooster monas hc dictus, et quid
causde lic, ut Fectum Paschacos Oostern dica-
muS. Nam quod muici parriarum Anti
quitatum imperiti, eandem vocem a re-
surrectione Domini, hoc est Sistand, de
rivare nicuntur, remotum nimis est. Rem
omnem Venerabilis Bedae absolvam ver-
bis, qui libro de Temporum rarione cap. 13.
Aprilis Fosturmonash. inquit. qui nunc Pa-
Schalis mensis interpretatur, quondam à Dea
illorum, quae Fostre vocabatur. (5 cui in illo
festa celebrant, nomen babuit; à cujus nomine
nunc P’aschale tempus cornominatur consue.
10 antiquae observarionis vocabulo caudia no-
vac solennitatis vocanes BESSFLIOS. Opti-
ne Rnnodius in vita B. Antonii mona-
ehi Lerin. Saxonum Religionem deseribie,
cui adde Willehadum de Ochlonum in Vit.
Bonifacii, Serrar. ad Vitam S. Kiliani &
Arnekiel de Cimbrorum Relivione.
Nostraeque relixioni) Adam. Brem. lib.
BIE KraNZIOS SaxOn. lib. 1Y. C. 12. Nam F. C. 6. haec Auctoris verba cicans lesIE
rodem tanquam rei Bellicae PraePOStus, verac religioni, quac lectio, E in MSSo Ctiam
re-

## Folio 44 — 1814919937:0099
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000099.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
P, G E N EX A R X B
CAP. 7.
tumana jura, rel polluere, vel transgredi inhonectum arbitrabantur.
Subeta et Cauide, quae quotidie pacem conturbare poterant, termin
ni videlicet nostri ex illorum pene ubique in plano contioui, praeter
reperiretur, non contemmenda eHet. sE
enim hic oppolcio inter culcum Daemo.
num, qui FalsuS, et Der, qui verus. Sed
Perinde est quam amplectaris, SCHMLNCKE.
Neque divina. neque humana jura vel pol
suere
arbitrabuntur) Hinc orta ele
summa eorum iM Christiana relivione in-
ConstanCIA, UE VIX aMnUS Cx2CCUS TIE, quo
non et tidem recepertnt et abjecerint. In.
de Wrestphalos (quam vere nunc non dispu
10) Occidentales nutantes (5 dubitantes ex
Donit Gobelinus aeF. 1. C. 5. D. 7. Quod
Christi Hoen ulcepram Baepe dimilerine.
UE Carolostandem coctus siE occultas quos-
dam Tantes, CoMesaeriae animadveriores
constituere, dl quious in hunc modum
Aeneas Cardinalis Schensis de SFarU FUTO.
D2C caB. 29. Carolus M. mulia cum West
phalis praelsa sessit, edsque magnis asstixit
cladibus, coesique Christi relisionem ample.
eti, relicto iddorum culsu. Ouam cum sac-
pius abnecassenet, nec jusjurandum adverte-
rent. ut ta poenae rebellionem compesce.
ret, deculios instriur fudices, quibus pore
statem dedit, ut quam primum dejerasse als.
quem competissent, aut sidem frecisse. aut
aliquod altan pastota commisisse, mox il
lum supplicio asctent, un primum compre-
Bendi posset. hanu ciione praevia aut de-
sensione praemissa. Elezit enim Viros cra-
ves. Ca recti amantes, quos plectere inno-
centes haud derosimile fust. Terruit en res
W estphacs, ac demum en fide continuit, Cum
saepe in nemoribus, (6 proceres (5 medio
cres riri laqueo suspense invenirentur, nul
la accusarione prius audita. Ouaerentibus
tame causam, constabat ses soech, But
maeum aliquod scelus comnatess. qui neca.
si reperiebantur. Idque jcarctum usque ad
nostrum perdurat acraiem. Vocaturque VE
TIrUM. Haec Reneas Sylvius, quem dein-
ceps soh. Avenrinus lib. 1Y. nvo. B0j0ac.
PaUCA
ad an. 794. fol. 206. Werner. R olevinck lib.
FF. de laud. W’est phaliae cap. 6. Felix Fa-
ber. Hist. Suovor. lib. F, C. 7. AIB. KEran.
Ziu5 lib. 1T. Saxon. Cap: 21. Joh. LCtZNeF
Cbron. Caroli M. cap. 15. C asp. Facius PO-
lic. Liv. Error. XXirI. aliique secuti. quo.
rum sencentiam prolixe linsulari opuleu.
lo de Socreris Westphaliae judicirs enarrat
Marquard. Freherus. Equidemrem omnium
calculo contirmatam, ipsisque adeo Impe.
ratorum judicium hoc improbantium de-
cretis rati habitam, non auderem in du-
bium vocare, nisi summa legis istius ini-
quicaspro Carolo intercederet. Tacent Vett.
Annales minima maxima in rebus Caroli
memorantes, tacet Witichindus. Saxonum
ue anciguissimus, ita verissimus Scriptoi.
Duin isicur rem exempli minime probabi.
lis, ex trecentis primum ab hinc annis pro-
dicam, praecuntibus FI. Conrinsio de Fu-
dic. Reipubl. Cerm. 5. 40. dc Bocclero sist.
Saec. IX. in Carolo repudiemus, ne quam
Cdrolo injustitiae, ubi opus non est, inu-
ramusmaculam. Caeterum quam persidium
hic saronibus auctor impinsit, eadem Fran-
cos in universum nocavit salvianus MaM
liensis Presbycer lib. 1V. Si pejeret Francus
quid novi faceret, qui perjurium ipsum ser-
monis genus purat esse, non criminis, et an-
te eum Claud. de laud Siitic. lib. L. v237.
provincia misses
Expellis fallax quam Francia Reces
BESSELIS.
Termini videlices nostri C illorum pene u-
bique in plano conrisui) Cobelinus aetat. 1.
cap. 5. P. 7. Fabet, inquie. Saxonia et Me-
ridie Mosniam. Thurinciam (5 Classiam.
quae olim de partibus Franconinestve Fran-
ciac Orentalis fuerunt, quac quidem Fran-
conia eis adjacet a meridie. Ante hunc
Poeraster SaxO, Pisa Caroli lib. 2. V, 55.
de Angariis
se
44

## Folio 45 — 1814919937:0100
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000100.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
C AC.
DE VITA CAROLE MAOHE.
paucaloca, inquibus vel sylvac majores, vel moncium jusa incerjectas
uerorumque agros cerro limire disterminane, in quibus caedes ec ra-
pinac et incendia vicistim feri non cestabane. Ouibus adeo Franci
sune irritaci, uc jam non vices reddere, sed opertum contra eos bel-
lum suscipere, dionum judicarent. Susceptum eA isitur contra eos
bellum, quod maona utrinque animolitare, tamen majore Saxonum
Quam FrANCOrM dAMHO, DET CONTINLOS ZZXLTI. anBOS gCrebATUT.
Tiorum
Parria Francorum terris sociatur ab Austro
Oceanoque eadem conjuncitur ex aquilone.
Adde Cluver. Germ. Ant. lib. 111. cap. 21.
BESSELTS. DCH. e alii loco nostri, legune
Francoram. Quac rox ex marsine textum
irrepsire videtur, nam vulsatam Ferc o
mnes Codc. impressi e MISS. agnOICUnE
Pocta Saxo ad an 772 limires describit:
Ouoniam Saxonum proxima Francis
Aasacet adboream tellus: vix limise certo.
Dis. etis fines utrus que cohaerent.
Porte adhuc ad sueti erant Saxones pracatae,
quam olim cum ip(s FrancIs, AnEeqUAM
Galliam invaserant, in Romanos ex 6a1-
IOS FaciebanE, uE narrat Amm. Marcel. lib.
XXVIT. C. 8. ubi. Vales. Flinc GaIII SAXO-
nes, prac caeteris pracdacoribus uc maxime
repentinos, timebant. vide Marccll. lib.
XXVILF. C, Z. SCHMINCKE.
et jam non vices reddere.) DCh. MSS.
Bestelii, Lugd. _ BodI. habent vicissrudi-
nem, sed BoII. 155. C2j09. CaNeII. e
vuleatae Editr. vices proterune, quam le-
ctionem Duchelnianae proetero, sic Foint.
in AnnaI. ad an. 791. ut Flunis factorum
suorum vicem redderet. SCHMINCKE.
Mjore sanonum quam trancorum damno.
Ouantus Saxonum numerus in bello hoc
tricennali a Carolo ejusque Ducibus cacsus
sic. testantur ejus aeri Annales; Forrecla-
des hujus gentis accuratius detinire posse-
nus, E tempus cdax rerum Fginbardum
aliosque, de Bello Saxonico superltites nobis
reliquistet. Ouories non Carolus, vel ejus
Duces, cerram illorum terro et isne de-
POterat
Sati de internecione caeH SuNE. E videnter
hoc duo illa praclia ad Thietmelle e FI2-
Cam Aurium evincune, de quibus Annales
nobis narrant, quod tanta caede prostrati
sinc, uc ex innumera illorum mulcirudine
perpanci eralerint. OuOt nOn PrOPteE
pertidiam ad Alleram Aurium capite trun-
cati, e quot non ex patria in alias revio.
nes translari sunc? Haua minimam etiam
in HIasTIa anno 778. PaCi fuere cladem in
adernae scuvii vado, in pazo Liest vel Libesi,
cujus rectipia quidem omni Audio in Pa-
tria quacsiri, sed nondum reperi. Pocta
Anourmus hunc locum praelii vocat Baa.
denseldun ad 2n. 778. sic enim ille canit
rudi licet muta:
duos cum jam parriam redeuntes inseque
rentur.
In Baddenseldun (sie est locus ille vocae
1a5)
adernam juxta fluvium constanter in ipsos
Trruerant.
Conjeciisitur Libest quaerendum in HaF.
Ta superiori ad Adeanam, qua in conje-
ctura maxime me contirmarie Celeb. Ox-
20. L. L. Orient. in parria Academia PFO-
Fessor, qui per liceras mecum communica.
vic se possidere Arentinum, cui lib. 1V.
hanc cladem enarranci, antiqua et docta
manu adseriprum Ec lingua vernacula an
der Eder beym Franchenberse. An vero lo
cus ille temporibus Caroli Libest, et AF-
nulE Baddensela dictus, vel an uterque
sibi vicinus fuerit, non constat. Traditio
apud nos vulsaris est, Carolum suverase
W ichikindum circa Oudensbergam, et va
valarune, Urbibus ex poxis captis, incen ria proteruntur loca, quae nomina ex hoc
Sis ex solo aequatis ?. Duoriesnon pulh, tu. praelio accepisse rolunt. Sed desiciencibus
tectu

## Folio 46 — 1814919937:0101
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000101.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
A O I NY H A R Y V S
CA
Pocerat liquidem cirius finiri, Si Saxonum hoc pertidia pateretur. Dif-
sicile dictu elt, quories luperari ac supplices Regi se dediderunt, im-
perata Facturos, Polliciri sune, obsides, qui imperabantur, absque dila-
tione dederune. legatos, qui mirrebantur, susceperunt. Aliquories ita
domici ex emolliri, ut criam culrum daemonum dimitrere, ex Chri-
Rianae relisioni se subdere velle promitrerent. Sed Ecur adhaec Facien.
da aliquocies proni, sic ad eadem pervertenda semper fuere praccipi-
Ees, ut non latis sic acstimare, ad urrum horum Faciliores verius dici
cestimoniis fide dienis, vulgo hane tradi.
tionem relinquo. Si certiora de loco hu-
jus praelii cognovero, iecum B. L. in Dis.
Terratione de Ernis Sepulchralibus, ante
triennium ad auriteram Adranam erutis,
communica bo. Non vero putandum, SazO-
nes semper rictos et superatos Fuisse, ex
iis enim, quae Scripeores partibus Fran-
corum Faventes, nobis narrane, Patis clare
perspicimus. Francos incautos (aepe Op.
preclos. ex praclidiis ejectos, et illorum tincs
in Hassia, circaRhenum ec Mosellam, de-
vastatos, Ineolasqueearum regionum, nulla
sexus aut aetatis ratione habita, occilos fuil.
se _c. lt quot non Francorum ad mon
rem Suntal interfecti leguntur ? Si ex
Saxonum Scriptoribus quosdum habere.
mus, certiora proterre pollem. Hoctamen
certum est, utramque sentem masnas.
maximas tamen saxonum, in bello hoc
diuturno et sunesto elades, perpestam esfe.
SCTMENCKE.
Dediderunt. I KranZ. AIb. Stad. DCH
BOII. eE omnia mea MISS. constantissime
legune, dediderant, sunt, dederunt. Susce-
perunt, cum in vuleatis seriprum sc dedi-
derint, sint; sed FOE MSS. Edem sequi Ma.
dui. quam quicquam temere in Auctoreno-
AErOCOTrIGETE, SCTHINCKE.
Obsides, qui imperabantur, absque dila-
tione dederunt.) Vlrimum hoc SaxOnUM
erat retusium, sentiences enim se Francis
impares, obsidibus ex jurejurando se im-
perata Facturos, pollicebantur, quam pri-
mumvero periculum evanverat, perhide
PonenE:
eis sibi illatas, ulseisei meditabantur. Hinc
Caepius obtides dedisse, e fidem Froneis
jurejurando Fecisse, in belli hujus scripto.
ribus dicuntur. Pandem ea conditione (e
Carolo permiserunt, ut, si ulterius statura
sua (C aroli) violarent, Paeria (5 libertate
PrIVareNTUN. SCHMIHCKE.
Christianae Relisioni se subdere velle, pro-
mirierent.) Cum Saxones anno 776. COn.
tra fidem datam, Presbureum expuenal
sent, ec Sigebureum, Francorum praeti.
dio municum, obsedissene, ea pertdia Ca-
rolus irritatus, colleetis undique copiissaxo-
niam invadit. Ad Lippiam Auvium veniens.
occurrit ips immensa persidi illius popule
mulritado. velut devora (9 supplex, quoe
erroris sui venium poseit, huie, cum se
Chrictianam sidem amplexuram Fore pron
misisset, elementissimeisnovie, et ita mul-
ei Saxonum bapcilmo iniciaci funt. Anno
seguenci iterum ad Paderbruncam mavima
multirudo. quae se, quamvis falso. Christia-
nam fieri velle, promiserat, baprirata est.
Dein anno 779. rursus solica simulatione ad
Horheim plurimi Saxonum bapcisimum sus-
ceperunt, non ex vero principio. led eo
tantum animo, uc ab imminenti a Fran.
eis poriculo, liberarenEUE, e0 enim eva.
nescente, ex Chriltinnorum Sacra sperne-
banc, atque ad Daemonum cultum rever.
TebanEUT. SCHMINOKE.
E nonsatis set aestimare. (Sie DCh. BoII.
MSS. Besselii, de mea legunt, excepto CaNol.
lano, quod rulsatam: ut non facile aestimaie
possis, protert, prior lectio le simplicitate,
lidem suam violabane, et injurias, a Fram. e0 aero maxime consuera, commeridare
videtur

## Folio 47 — 1814919937:0102
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000102.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
CAP. 7
DE VLZA CAROLT MIAONF.
Possent: quippe cum post inchoarum cum eis bellum, vix annus unus
exactus (C, quo non ab eis hujulcemodi Facta (c permuratio. Sed
masnanimiras Regis, ac perpetua tam in advertis, quam in prosperis,
mentis constantia, nulla eorum mutabilitate vel vinci poterat, vel ab
his, quae asere coeperat, detatisaris Nam nunquam eos hujuscemo-
di aliquid perpetrantes impune terre pastus est, quin aut ipse per le
ducto, aut per Comices luos misso exercitu, perfidiam uleilceretur,
e dignam ab eis poenam exigeret, usque dum omnibus, quireliste.
re solebane, prostioatis, et in suam porectacem redactis, decem ho-
minum millia ex his, qui urrasque ripas AIbis Auminisincolebane, cum:
uxori.
videtur, quamris et rulsata admitriqueat. 11. anno 804. Oua anno, inquit, restate
SCTMINCKE.
Per Comites suos misso exerciru.  Comi-
cum ofticium erat, rebus praesse bellicis,
horum, qui Saxonieum administrarunt
bellum, mentionem facie Rginh. in an-
nal. ut Thederici Comitis. Coroli Propin-
qui adaleisi Cubicularii. Geilonis Cc.
mitis cabuli, Vuoradi Comitis Palatiiec.
Expeditionibus, quibus Carolus interesse
non poterat, Duces, Comites, Legatos,
Draeficiebat, in quo imitatus Ausuctum.
qui ceste Sueconio partim ductu. Parrim
auspiciis bella administrabat. SCHMINOKE.
Vsque dum omnibus, qui resistere sole-
bans.) DCh. Bolland. aliique volebant, led
Beselius. aliacque EdiTE. vulgataC, cum
115S. L. vgd. ec C aRCIL legunt solebant, quod
in textum recepi, constat enim ex Annal.
Metens. 2d an. 804. (ipla verba intrs rran-
SeripH) incolas ucriusque albes ripac tre-
quentissimao saxonum rebellionis auctores
Fuisse, quos ideo Carolus ex patria in alia5
resiones tranctulerie, de quibus commode
dici poruerit, quod Froncis reliltere lolici
fuerine; ec Facili id negorio perpeira.
banc, quamprimum enim Pronei c05 a8.
gredi decreverant. Rarim in Sclavorum
vel Danorum provincias autusiebant, ubi
tuti usque ad abirum Caroli commoraban.
ZUT, SCHMTNCRE.
Decem hominum millia ex iis, qui utras.
Carolus in Sanoniam cum exercitu perrexit.
omnesque. qui trans albram in W ihmodi ba-
birabant, saxones cum mulieribus (5 in
fantibus transtulit in Franciam. (5 pazos
Trans. Albianos Abodritis dedic. Haec ille,
quae tocidem tere verbis exstant apud A-
delmum. ex Auctorem Annal. Fuldensium
ad an. 804. Idem cum his Camb. Schaffna-
brag. E Sireb. ad an. 803. Tremque Goben
livus actaF. 6. cap. 40. p. 192. Cum Rgin-
harto tamen Facere videtue Marianus libs
211. an. 775. Occationem ejus cranstalio
nis seite narrane Adelmus, AIB. Scad. alii,
2d an. 777. Quod jossu Caroli bapcizatifue-
rint Saxones hac conditione, ut s amplius
cacuta ejus violarent, tam libertate, quam
Patria, privarentur. Ouod posterius, cum
exequeretur Carolus, prius tamen quodam.
modomitisavit, conjungendo Saxonescum
Francis, ita ut eandem cum his libertatem
acciperent. HIac ratione videtur omnis Sa-
xonum Transalbina terra Abodritis Vene-
dieae genti cessisle. Atseprimocirciteran
no pos Facta est in patriam exulibus re-
dcundi licencia, atque ita pars prilcac Sa-
xoniae videtur ab exilio revertis reddita.
Sienare privilesium a Ludovico Pio Eccle-
hac Hlambursensi concentum, quod Syntae.
mari rerum Germanicarum Septemtrionan
lium inseruir Erpoldus Lindenbrogius, quod.
oue inde repetit Perrus Lambecius Orie
que albis ripas suminis incolebans (5c. ) Prans. Hlam b. lib. 1. D. 10. Unde postquam Ter-
clbinorum cancum meminie Repino lib.. rum Zrans. Allianorum, laxara capsivitace,
quam

## Folio 48 — 1814919937:0103
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000103.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
F, C I. N HI A R Y ∞5
CAP. 8
exoribus et parrulis sublatos tranctulir, et huc atque illue per Calliam
Se Germaniam multimoda dirisione distribuie. Paque conditione d
RLeoC proposira, ex ab illis suscepta, tractum per tor annos bellum
constat ese finitum, uc abjecto Daemonum cultu, ec relictis paeriis
cerimoniis. Christinnae Adei alque Relisionis lacramenta susciperent,
ec Francis adunaci, unus cum eis populus efficerentur.
C AP. VIII. HIOc bello, licet per mulcum temporis spacium era-
heretur, ipse non amplius cum hoste quam bis acie consixie, le-
quam ad muliam persidiam in ipsis Christia-
nicacis iniciis parratam, per septennium pas-
si sunt, ne locus ille à barbaris invaderetur
Fheberro Comiri restituere praeceperat, non
jam vicinis Episcopis commitere voluit. Bes
SEETUS. Guod ex Saxonibus tantum AIis
accolac ex patria sua educti BNE, non (
De causa, uc supra monnimus, Factum vi-
detur. hi enim, ni Fallor, praccipui per-
tinaciae Saronum AuCtoreseranE, quod An
nal. Merens. nobis reterunt ad an. 804
Missis (ait AuCtOr) Exercitibus suis per di-
versas saxoniae parres, tam persidos illos
quos ultra albim transierat, quam illos, qui
in Wigmothi manebant. (5 frequentibus ma-
liriis populum saxonum a via veritatis aver-
terant, cum mulieribus (s insantibus de Sa-
xonia per diversas vias dirisens, fanditus ex
terminavit. (5 per Callias, caeterasque re-
siones Regni sui sine ulla laesione excreitus
sui dispersit. Cum his conter, quaenarrac
Chron. Moissiac. ad huncannum. In quas
provincias Trans. AlbianiSaxones ducti lint
inter Hlictoricos non conrenit. Baronius
quosdam Komam missos vule, quibus 2d
Basilicam 5. Petri locus ad inhabitandum
dacus sic, qui olim saxonum vicus nuncsa-
XIA VOCCtT. KranZIUS lib. T. MCETOD. CaP.
25. _ ex eoP ontanus lib. 1V. Hist. Gelriac.
narroc, in Geldriam, Brabanciam. Flandriam
et Hollandiam. (Flandria tunc temporis 
cultoribus praeprimisracua) crantatos tuit
Sc. Plura vide apud laudatum Kranzium l. C.
In hoc Facto Corolus Vereres eA imitatus,
MCI
RomaniCilicibus piraticam nullo modopro.
hibere possent, propter commodum hujus
Regionis sicum, ex maririmis in Mediter-
rancas provincias duxerune. Ausuctusetiam
Germanos ultra albim summovit, ex quibus
Suevos (s Sicambros dedentes se traduxit in
Galliam, acque in proximis Rhenoaeris col
LOCAVIT. SCHMINCKE.
Abjecto Dacmonum cultu) NSS. C2j09
EE Lugd. legunt: abjecta Daemonum cultu-
ra, quod s vuleatac non praeterendum, ta-
men optimo jure aequiporandum videturi
hac enim roce in eadem significatione Scri-
prores medii aevi Fere semper utuntur. Sie
finnodius in Vic. B antonii: quac natio
num diversitas superstitiosis mancipata CVE-
TURIS. Annai. LOisel. e Chron. MoisIaC. ad
2n. 792. Saxones plenissime se Ad CVLTURAM
idolorum converterant. Alevin. F. P. 7. qui per
ruam solliciudinem ab Idololatriae CULTU.
eA  conversi sunc. Orhlonus in Vico
Bonitaci 5. 22. de Ha(IS: reperit plures ex
iis relicta Christianae Religionis CULTURA.
Plura hujus locutionis exempla adducerem,
ni ex his, quae produximus. Pacis manile-
Ium esser, hanc vocem propriam qua (i FuiAC
ad rem illaM ExPTIMENAAM. SCHMINCLE.
Onus cum eis posulus) Huc sine dubio
respicie W ichilcindus in historia sua, quan-
do lib. 1. ait: Ob id, qui olim socii (5 ami-
ei erant Francorum, jamfratres, (5 quasi una
eens ex Christiana fide, velut modo vide-
mus. facta est, SCHMINCKE.
Non amplius cum boste, quam bis acie con-
qui populos, in opportuno ad rebellandum Rixis) SITIUSGUC PUZNACMICMInerC AIMOI.
locohiros, in alium transterebane. Sic cum lib. IY. 0. 75. dC Resino lib. 1L. anno 783.
locus

## Folio 49 — 1814919937:0104
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000104.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
DF VYYA C AROLI AI AGNI.
meljuxta monrem, qui Osneogi dicitur, in loco Thiermelle nominato: de
iterum apudClalam Aurium, ex hoc uno mense, paucis quoque intervosi
eis diebus. Elis duobus pracliis hostes adeo prottigari ac devicti sunE, ut
ulterius Legemneque provocare, neque renienti reliltere, nili aliqua loci
munitione detens, auderent. Plures tamen eo bellotam ex nobilitate
Locus prior Thiermalli, Ceu Diermelle, oppi-
dum Westphaliae, hodic etiam non igno-
tum, quod olim Zeutobursum dictum. Cla-
deque Variam nobilicatum, cvidencissimis
arsumencis demonstrac Philippus Cluverius
lib. TTI. Cerm. Antiquae cap. XIX. Posterior
propter asam seu Pasam (sic enim releri-
bendum est in annal. Fuldons. Pithoei ac
Freheri, ubi vulso lesitur Basa) Rurium,
ad Mcppen oppidum Westaliae ejusdem,
in AMaSIA sC CKONCTANFEM. BESSELIUS.
Funta monem ut herei dicitur) Va
rie in Scripris e impresis Codd. deprava-
ea leguntur Nomina propria, hinc eA, quod
mons hrie moxosnich. Tegei, Asnessi
Emox Ognesci, Osincen. Osmincen, Osnegre
vocetur. Flodie judicio MIIuc. Monum. Pa-
derborn. Auctoris, vicinia illa Ossenthal,
quali Ominchal. Ceu Ossentempe, l. c. O5.
ninKePE VOCATUE. SCHMLHCRE.
Thrermelle) Varias hujus nominislectio.
ctiones ex ASS. Produxie Bollandus ThCor-
melli. Thiormelli. Feormala, Theormallin.
Theormaldi, Theormalli. Etis ex Rimoini
coninuat. TBeorinelli, Ec Annal. FraNC.
apud Canis. Theonvaldi ex 1S. Caj08
Theonello add25. Mulciplicem hanc variacio.
nem fere omnia nomina ex Theur compo.
Sta, Pasa LUNE, ut Theormar, Thiormar.
Thiermar _C. hodie Diermar, illud enim
Dei nomen, pro varia cujusre sentis dia.
lecto, vel Fhier vel Theor, vel Theus pro-
nunciabatur. A conrencibus publicis, vel
conviriis. Religionis causa ibidem habitis,
denominatushielocus videtur, malenim, vel
maet eA rox antiqua saxonica, Quac no-
tante Spelmanno in Cloctario (uo, vel con-
ventum judicialem, vel conririum signifi.
cabaL, Theur vero vel Thiet Deum Pcupo.
Fran.
cujus situ describendo Doct. Bollandus.
telte III. Paderborn. Episcopo in Honumen.
tissuis. errat, collocat enim in tractu O(na-
hruxensi, cum anifestum AF, Sitam hanCVra
bem in Comiratu Lippiens, ubi hodic ad-
hHC CONSPICIEUT, SCHMTNCKE.
Nisc aliqua loci munitione desenst) ErgO
oportet jam cum Urbesarcesque in SaXOMI_
municas fuisse; quod tamen canto molimi-
ne Doctissimi Viri nesant. P. quidem quod
AIbertus Cranzius, nelcio quam antiqui
tarem, cum caeteris rbibus Saxonicis,
cum Hlamburgentium Ciritati altignat lib.
P. Metrop. cap. 12. non probo, et hactenus
recte cum retellit Perrus Lambecius Oris.
FIamB. lib. 1. P. 8. AF quod idem VirDO-
etissimus, quem postremo nominari. Sa
xoniam, antequam a Corolo M. Fuit dea
Bellata, nullas plane Urbes moenibus in
oinctas habuisse affirmac, Secus ese, Ve-
terum monumenta excucienti, apparebit.
Dc quid enim nune de dubine antiquitatis
castellis, Minda. Magdebureo, Salinesede,
P’uribusque aliis dicam, nocoriae (untVr.
bes antiquissimae Bardevicum Peu Barden-
Saci. ut oppellat AdelmuS ad an. 785. CU-
jushictoriam ante hos quinquasinta et quod
excurrit annos, Henricus Meibomins, ad-
mirandae Vir industriae, singulari libello
complexus est. Ochsenbure, quod castrum
jam tum anno 743. Caroli parruus Carolo-
mannus per placicum ex pacis conditionem
cepit, ceste Reginone lib. 1I. Nigberq leu
Withebere, ut rocat Ado Viennenl. CBron.
2cT. 6. P. 204. castrum nominatissimum,
in quo subinicium Rcsiminis Pipini Parrio
Caroli Hildesarius Rpiscopus a Saxonibus
occisus est, auctore eodem Reginone ad an
751. Duamquam apud utrumque legoro
pulum notac. Hodie rocatur vermola, in malim Vibere, ue incellieatur mons Vese
donie
CAP. 8

## Folio 50 — 1814919937:0105
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000105.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
E, G Y N E A R X B 8
C AP. 8.
Francorum, quam Saxonum, et functi summis honoribus Viri , con
Cumri sunt, tandem que anno cricelimo cerrio tinitum est. Cum interim
donis non procul à Rema seu Rimia PaBO.
ubi occilum refert Hildesarium. ex pau.
10 post sepultum in monte Oresbere, Hen-
ricus de HTervordia lib. 2, c. 69. Non inte-
riora his munimenta Fresburgum ac Sices-
barsum adjicerem, nisi creberrima carun-
dem mentio. Quae utramque in hictoria
Saxonum fere facit pasinam, aliud suade.
ret. Non possum tamen, quin aliqua ex
Chronico Osnabureensi Frurini Premanni,
Viri, utcum Ferebant tempora, prudentis-
timi, producam: Tria, inquic, praecipua
 eminentiora castella, videlicet Ferisbure
on Saxoniae Frassionumque situm confinio
Sisibare super Ruram Rluvium positum. (5
Ibure, quod ex jucundo siru terrarum erre
rium fuisse, nemo dubiter. BESSELIVS.
Anno rricesimo terrio finitum est ) L evis
in numero diversitas est, sdamus enim Bre.
mensis, qui multa ex Fginharro noctro sua
etiam contessione descripsit, haecverbare
Petens, ex annis 33. annos 30. tantum retert,
l. X. c. 7. Witichindus Annal, lib. I. p. 6. Car0-
lum Imperii annotrigelimo obtinvisse seri
Dic, ut Saxones ad veram viam duceren-
tur, quicum facie Robertus Caouinus lib.
V. de eest. Franc, c. 1. _ Richard. Bartho.
din. Austriad. lib. 2. c. 56.
Non Saxona randem
Edomitum duris decimatrisreride Francis
Ouanquam hic tortassis numero rocundo
ricus Langen Canonicus Pimbeccentis, pri.
mum ante hos XV. annOS à Foh. Denrico
unnos. illyricum. semor t
In lex Saxones lustris vix perdomuisti.
Caeterum in aliquibus vicium FortasISSCrI.
EOL
803. Indict. X. aC MarianUIS ScOrUS Lib. 1IF.
ulus est, quod eriam fecisse videtur Tide.
Neibomio Dublicacus in Saxonia sUd V. 139.
Carole qui Frisones, Lisures. Italos. Aqui-
tanos
pturac sulpiceris. Prenim Adamus Bremen-
an. 775. Subjecta, inquie, Tcalia, Saxo
L15 lib. 1. CaP. 2Z. ad a3. 803. trisinta treS
nicum bellum biennio ante Tralicum inceptum,
reperitum est, (5 per 33. annos permansit.
InCerEUS AuctOr VIrae Ludov. Pit P. 346.
Finuo tandem diutino acque cruentissimo sa-
nonico bello, quod ut ferunt, trium irrsinta
annorum tempus occupavis. Similiter ex Ma-
thaeo Florentino Collector Chronici Belgici
Fol. 40. et Helmold. Chron. Sclavor. lib. X.
c. 3. Hlenricus tamen Meibomius nOt. ad
Wirichind. annal. p. 44. annos praccile
XRXIT. implecos SuPpuTaE ex literis RU-
dolfi Episcopi Halberstadiensis. BESSELIUS.
Varie Historici in bello hoc describendo
errant, Epochaseius confundendo; inter quos
primarius est Anonrm. Auctor Chronici
Sclavici apud Lindembros. qui quidem bel
lum Saxonicum per trisinta tres annos du-
rane scribic, sed Tub iis annis et Dixini do
Caroli bella complectitur. Inspiciamus ver-
ba ejus e res manitellaerit: Has (varios
Sclavorum populos recenluerat) Carolus
Maenus ad fidem converrit Christianam, Sa-
xones atque Thurincos, quia annis XXXIII.
continuis Pipinus cenitor Caroli, (5 Carolus
bellaverunt contra saxones. Aliud igitur ini-
tium ex alium finem huic bello cribnae,
necesse cR. Pinitum pucat, cum Wichikcin-
dus Christianis Sacris iniciatus esset. sic
enim narrare pergit anonrmus ille, et
verbis supra laudatis Cubjunoit. Tunc 1an-
dem Wirhilindus eorum Princeps deposira ry
rannide baprizatus est cum omnibus Magna-
sibus suis; bapeismum vero hic Saxonum
Dux Luscepit anno xrIr. Reoni Caroli im.
Dleco, ue Annal. Hildehr. vel XvITI. inchoa-
to, uc Adam Brem. lib. 1. c. 9. qui anni Rceni
Caroli incidunt in annum Christi 785. quo
eum Actiniaci Cacro baptismate circa autu-
mnum rinctum esse, tradunt Chronic. Moili-
Dc. Annal. Bertin. Meten (. FWIden (. Fginharti
onnos diserte memorat, cui sustrasantur ecc. Errant isicur illi, qui id anno 787.
Poëra Saxonicus in Annal. Carolo M. ad an. Factum purant, _ grarius adhuc Helimol.

## Folio 51 — 1814919937:0106
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000106.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
CAP. D.
DE VETA C AROLI MIAGHL
ror ac ranta, in dirersis cerrarum partibus bella, conera Franeos B CxOr-
ta sine, ex solerria Regis administrata, ut merito intuentibus in dubium
venire possic, urrum in eo aut laborum patientiam, aue felicitarem
votius mirari conreniat. Nam biennio ante lcalicum hoc bellum sum-
sic exordium: e cum sine intermissione sereretur, nihil tamen ex his,
quae alicubi erant gerenda, dimistum, aut ulla in parte ab aeque opc-
rolo certamine cestatum est. Ntam Rexomnium, qui sua actare gen-
tibus dominabantur, et prudencia mazimus, ec animimoonitudine prac-
Rtantissimus, nihil in his. quac vel suscipienda crane, vel exequenda, aue
propter laborem decrectarie, auc propter periculum extrorruie; verum
enumquodque secundum luam qualitatem ec subire ex ferre doctus, nec
in advers cedere, nec in prosveris Fallo blandieni Fortunae assentire
Solebat.
CAP. TX. Cum enim alsiduo ac pene continuo cum Saxonibus bel.
I0 cerraretur, dispoliris per congrun continiorum loca praesidiis, Ili
dus lib. F. C. 3. quando hunc Saxonum Ducem
baprixatum seribit anno 37. Carolis. Christi
804. Withikcindo Christiono facto, rebel.
lio Saxonum paulum quierit, quoniam Dux
et occalio decranes hinc nonnolli putarune
diuturnum hoc bellum eo anno finitum et
TC, uE AuCtor nocter Anonmus. Cum ve.
ro bellum illud 33. annisdurase apud omnes
in conterso fuerit, dc Tot ab anno 772. quo
Carolus fuscevit, non numerarentur, Pi.
pini expeditiones in Saxones. Carolinis
adiunxerunt, ut inde numerum triginta
erium annorum eficerent; Pipinus vero
primam in saxoniam expeditionem sutce.
Dit anno 753. a quo ulque ad baptismum
Withikindi criginta tres anni eAUxerUNE.
Hac igitur ratione Auctor Chroniei illius
Anonrmus exculari Dotett. Coepit hoc
bellum anno 772. ec finitum anno804. 0-
mnium Annalium consensu, quamris Poc.
ta Saxon. ad praccedentem annum ejus A.
nem reterat. Hic Polus locimentionem ta-
cit. ubi inter FranCOS _E SaxOnESPaK Can-
eita est, quando canit 2d an. 803.
Nobilis hic annus lonei certamina belli
Tandem Saxones inter Francosque peracti
Firmo perpetuae conclusit foedere Pacis,
Spa
Auoustas eius ad sedem SALZ nomine di
etam
Venerat, huc omni sanonum nobilitate
Collecta, simul has pacis leges inierunt.
Dluribus ibidem Pocia aoit de Pacis condi-
tionibus, uc Christianimum sulciperent.
decimas Ecclehis Polvane, ccontra ab omni
censu sint liveri e luis virant lesibus etc.
quod Carolus judice Helmoldo lib. 1. C. 2.
Chron. Sclar. Fecisse dicitur: ne forre ser-
viriis aut triburis praegravati, ad rebellio-
nis necessitatem (s pacanismi errores impel-
lerentur. SCHMLNCHE.
In diversis terrarum partibas bella contra
Francos exorra ) Durante hoc bello, L.an-
gobardicum, Mispanicum, Bajoaricum,
Sclaricum. Avaricum ec. Felicissime Ca-
rolus PrORIGAVIL, SCHMENCKE.
Virum in eo aurlaborum parientiam) Idemi
de Carolo nostro tectatur Paul Warnetridu
de Epilc. Metenl. De quo viro nescias, ait
urrum virtusem in eo bellicam, an saxien-
side claritacem, omnium que liberalium ar-
rium asts damtictis Perhiam, dicharaus
ejus nepos lib. 1. Vir quippe omni sapientico
8 omni virtute humanum genus suo intem-
pore adeo praecellens, ut omnibus orbem in-
Ba

## Folio 52 — 1814919937:0107
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000107.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
Hi, G I N A A R F V.
C AP. 9.
Spata, Guas a Porerar belli apparatu, aggreditur, Caltuque Dy.
rendei luperato, omnibus, quac adierar oppidis acque caltellis in dedi-
tionem susceptis, Calro atque incolumi exereiturerertitur; practer quod
habitantibus terribilis, amabilis, pariterque
Co admirabilis videretur. SCHMFN=KE.
Lpuntu Quummaximo poterat belli ap
paracu) Hloc bellum tanto apparatu Cusce.
pcum. breri temporis spacio finitum est.
Describitur a Reginone lib. FF. Sigeberto,
Annal. Nuenarii, ex Pictioei ad an. 778. dC
prolixe, infinitis tamen conspersum Fabu-
dis, a eleudo Turpino, Caroli Imperato.
ris in Prispania, ut ipse scribit, confocio
de Vita Caroli M. (5 Rolandi, ubi perXIV.
annos in pasta venserasse Carolum seri
Dic, quem Codetridus VicerbienLis, alii
que sequuntur. Sed qui tandem, et unde
annorum istud interrallum computent, cgc
cerre non capio, nec credo quemquam es
Se, qui aliter Sentiat. BESSELIMS. ETujuS BeI-
di orisineorebiterhic enarrabimus. Annc
277, 2d Carolum venerat R ex quidam Sa-
racenorum cum Cociis, se ac Ciritates luas
Carolo dedens, cujus persuasione incitetus.
maeno exercitu (nam in auxilium venie
bane copiac ex Burgundia, AusraCa, Ba
Joaria. Provincia, Sextimania, L angobor.
dia ec.) Hispamam anno sequenti inva.
die, et plurimas Urbes sibi subjecit, qua-
rum Adc sibi per obsides firmata, paulo
Pos in Franciam revercitur. Reguli hujus
Saracenorum nomen maxime in hujus aevi
monomentis depravatum legitur, nam lcri
Ditur oinalarabi. Ibnalarabi, Ebilarbius
sbintarbi, Ainclarabi. 2c E eNset Ar2b.
~ edI C1I. Annal. Hildostem. et RC.
Pino duas exinde voces efficiunt, hi pro-
ferune ibi Tularbi, quando narranc honchis
Roriam, C adducit secum ibi inlarbi, ille
vero ex uno rese auos   sni
Bi. Duac nominis depravationes ex ipno-
rantia Saracenorum linguae exortae sunt,
quamcunque enim ectionem elisas, vide
enim illud ibnalarabi srbi vuIE, Ri sensu suO
nativo accipiatur, eo enim seniticat filium
crabis. quac hujus saraceni denominatio
nimis generalis mihi semper visa Fuic, ita
ut commode omnes Saraceni, non verocer-
ta guaedam persona, ea delienari queat.
Force isitur lesendumeric L d pl)
Imam Alarabi, quod Ducem, vel praese.
ctum Saracenorum notat. Vid. Golii L exico
Arab. e Hlerbelorii Bibliochecam Orienta-
tem hac voce. Haec signiticatio optime
Saraceno nostro convenie, qui teste Rxin-
hardo in Annal. Urbi (Caclar- Ausultan
quidam volunt) aSaracenorum Regcpracte-
Ctus Fuit. In AnnaL. P CTAV. CFIAM ROx VOCAEUTS
ita ue inde appareat, hoc nomen tuisse di-
Enitaris. Eic Tane depravationes in talibus
nominibus percorinis non inluetae (unt.
cujus intinita prostant exempla, nos unicum
proteremus. In Annal. MetenS. 2d an. 797.
legitur: abdella filius ibinmagae a fratie.
regno pellitur. Juis ille Ibinmasa Sarrace.
NOTUM Rex, quem alii sbinmanga. Ibi
maura, Ibimaura. Abinmaga. Abenmau-
Sa. _C. vocant. Novimus ex Flmacino et
Paulo Dinc. lib. XXII. Eic Miccel. Abdel-
lam Fuisse Alium Muhavia, Peu, ut Saraceni
loquuntur, ibn Mahavia, ex qua vOce corru-
Drum Francorum Ibenmanxa ec. quasi illud
Lon, quod Arabibus Alium AOERE, pertine-
ret ad nomen Mutravise, et cum ea. unam
vocem efficeret, verum scilicet Abdcllac
Patris nomen. Legendum isicur sine aubio
Abdella silius Mutraviae, deleta rocc 1bB, 9udc
SuperAua CA. SCHMINCKE.
Oppidis atque castellis in deditionem susce
Psis) Capea Pampelona, et in reditu de-
cructa, aut moenibus nudata, Osca, Bar-
cino, Cgesar. AVduCa, Crerunda, AUE CCNIC
carum praefecti Mauri, obsides dedere.
Bis omnes corruptas este, et nullum plane De Pampelovensi obsidione multa fabulo-
lensum commodum inde eliciposse. Duid. Sus Furpinus. de que muris, tlicrichunticate-

## Folio 53 — 1814919937:0108
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000108.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
G AP. D.
DE VITA C AROLI A AGHI.
in ipso Prrenaci jugo Vasconicam pertidiam parumper in rodeundo
contisit experiri: nam cum agmine longo, uc loci ec angultiarum (1-
cus permicrebat, porrectus iret exercitus, Vascones in lummi monrio
verrice politis insidiis, (est enim locus ex opacitare sylvarum, quarum
re miracuio, collapHS. BOLLANDUS.
Vasconicam persidiam) Rem omnem bre-
viter narrat AdelIuS anno 778. In cujus
lPrrenci) summitare. Vascones insidiis col-
locaris, exeremum aemenadorir, lolum exer-
cirum percurbabant magno tumultu. E+ licet
Franci Vasconibus tam armis, quam ani-
mis praestare viderentur, tamen (5 iniqui-
tare locorum, (5 genere imparis pugnae in
Seriores effecti sunc. In hoc cerramine pleri-
que Aulicorum, quos Rex copirs praesecerat,
intersecti sunt. direpra impedimenta, C5
hostis propier nocitiam locorum in diversa di-
lapsus est. Cujus vulneris accepsi recordario.
magnam partem rerum, seliciter in Flisp: nia
sestarum, in corde Recis obnubilavis. Adel.
mum, retentis alicubi verbis, expressie
Poeta SaxonicUS ex MS. a nobis post Rei
neccium castigatus lib. 1. v. 387. In his:
Cumque Byrenaei recressus ad intima sal-
tus.
Milise cum lasso calles transcenderet arctos.
Insidias ejus summo sub verrice montis
Tendere Wascones aust, nova praelia ten
tant.
Denique postremos populi Regalis adorii
Missilibus primo. Pernunt ex collibus aliis
Et Francos, quamvis armis animisque
priores,
impar fecit (5 angustus locus inseriores.
Rex jam praecessit, tardumque remanse.
rat aemen,
Cura vehendarum quod rerum praexedie.
bat.
Fit pavor Binc Exerciribus, subitoque ru-
mulcu
Turbantur, victrix Larronum turba ne-
fanda
Insentem rapait proedam, pluresque ne-
cavit.
maxi-
Namque Palarini quidam cecidere ministri
Commendata quibus recalis copia 8aZ BC,
Praedones illos spoliis dicavit opimis.
riis cestis hostes vasti per devia salcus
x Fucerunt, celerant; fuerant quibus a
dua montis.
abdica sylvarum, vallis loca nota pro-
fundee.
Ouos suca dilapsos investisabilis, (5 no
Instans eripuit. Sequeretur ut ultio nulla–
Ac facinus tantum quoniam permansis
multumt
Trostia Recali falauaM nubila menti.
Prospera quam secere prius complura sere
nam
Hiace illis. quorum verba eo libeneius ap-
polui; quia cladem hanc Francicam aut dil-
limulane, aut. Turpini fabulis conspersamo
adulterant alii. Sane Florentius Bravonius
Wicorniensis Monachus, incolumi exerei.
tu rediisse Carolum afirmat. Vide Bar-
thium ad BrIF. ITT. 390. BESSELIOS. F-
jusmodi clade pertidi Valcones anno 810.
Ludoricum Pium ex Eispania redeun.
tem, iisdem in angustiisafficere, in animo
habebane, sed detectae insidiac, et Doenam
pertidia dienam passi Tunt. Nec tamen
his poenis a Fraudulentis suis consiliis de
terreri poterant; cum enim anno 824.
Ludoricus Imperator Eblum ex alinarium
Comices in Hlispaniam cum Vasconum co-
Diis mitteret. e Peracto necorio reverte.
rentur, in ipso Pyrenaeo persidia montano-
rum in insidias deducti ac circumvenii, capi
sant. C5 copine, quas secum babuere, pe-
ne ad internecionem deletae sunt. Hlinc
Vascones apud omnes tere hujus Aeri.
SCriptOreS persidi YOCANTUE. SCHMIMCRE.
Est enim locus ex opacitate sylvarum) Pa
ealem hunc Prateis locum acCurate AnO
Ita sane seriptus codex Bibliorh. Fuliae. Male Reineccius Accelerans sucamo
e

## Folio 54 — 1814919937:0109
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
V, G i N EI A R Y V S
C aP. 90
maxima ibi est copia, insidiis ponendis opportunus,) exrremam impe
dimentorum partem, et cos, qui novissimo aemine incedentes, luto-
Sidio praccedentes tuebantur, desuper incurtantes, in subjectam val-
dem dejiciune, contertoque cum eis praelio. usque ad unum omnes in
certiciune, ac direptis impedimentis, noctis beneticio, quac jam in-
Atabae, profecti, lumma cum celericate in diverta dilperguntur. Ad.
juvabat in hoc Facto Valcones, e leritas armorum, e loci, inquores
serebatur, LcuS. F Contra Francos, et armorum gravitas, et lociini-
quitas per omnia Valconibus reddidit impares. In quo praclio Rohar-
tus Regiaemensac pracpolitus, Anstrelmus Comes P’alarii, et RUE-
nymus Vitae Ludorici Pii Auctor deleri-
Bic: Dui mons. inquie, cum altirudine pe-
ne coelum contingat, asperitate caurium hor-
reat, opacicare silvarum renebreseat, ansu-
stia viae vel potius semitae commeatum non
modo tanto Exercirui, sed paucis admodum
Pene intercludat. Christo tamen favente pro-
SPerO irinere emensuS est. SCHMTNCKE.
Farremam Impedimentorum partem F.r
e0 hyverbolice Mariana lib. VTI. C. YI
In Prrenaei ancustiis, Vasconum armis Im
redimentis exulus, thesaurisque direpris o-
mnibus deformarus, in Germaniam rediit.
BOLLANDUS.
Fehartus reriae mensae pracosus LB
Bihardus in Medicaeo (8 Reuberianis Codd.
appellatur; quod nomen quam varie seri-
Prum sc apud AlaMOMHOS VetereS. ex Ca
tal090 Hominum Alamannieorum incerti
Auctoris, apud GoldaA tom. TT. P. 94. vi-
dere est. Mensac autem praepolicus, voca-
bulo peculiari Francico, Seneschalcus dice
batur, id quod colliso ex Adelmo ad an.
786. ubi srdulphus, seu rectius Audul-
Phus, vel adulpbus, regiae monlae dicitur
praepolitus, quem tamen Sigebertus, et
Auctor Annal. Fuldenl. ad ann. dictum. Se
neschalcum vocat. De qua dignitate pre
ter Claudium Fauchetum in Orioin. di
onic. Francie. eliqua annotavit Marquardus
Freherus, in Clossar. Rer. German. Scripio
ribas praemisso. Sune, qui hinc originem
traxisse Blectores censeane, quam oxinio.
lan
rum German. Scriptori, ChristophorusCC.
Woldus Comment. de Flectoratu cap. 2. Sed
et( nomina, quae Electoribus hodic tribui
solent, in aula Carolina viouerint, pote-
Aas tamen atque auctoritas Comitibus il-
lis talis non fuit. Cerre Adelmus, Rerum
Caroli dilisentissimus Simul atque accura-
tissimus Condicor, Adaloisum Cnbicula-
rium, (quem Paraphrastes ejus, Poctacter
Caxo Camerarium rocat lib. 1Y. V. 75.)
Creilonem Comirem Stabuli, Guoradum
Comitem Palacii commemorat ad an. 782.
Sed otticii Electoralis nusquam vel verbulo
meminit. Ouare non est, ut rem aliguee
seculis posteriorem, ad ultimam usque an-
ciguicatem proteramus, praclertim cum
apud peririssimos rerum parriarum Hicto-
ricos constet, demum inb Frederici II.
tempora, aut salcem paulo ante, nomen
Electorum innotuisse. Ad pottremum suo
etiam calculo, quisquis tandem sIE, Seve-
rinus de Monz ambano, exalciato de satu
Imperii Cermanies opere cap. IV. 5. 3. DU-
Der apprObAViC. BESSELIUS.
Ansbelmus Comes Palarii) Hic curabat
Palacium. ex nomine Principisinrebusmi-
noribus jus dicebat. Per cum etiam Im-
perator videtur legatos e aulicos luos al-
locurus fuisse, ut innuie Nonach. S. GaIII
lib. 11. C. 9. Ouocum venirent, (legati) vi-
dentes Comitem Palarri in medio Proce-
rum concionantem, Imperatorem suspicari
serrarenus sant prostrati. Barth. XXI I. Ad-
nem Fallo altignat trenico, doctissimo se. VerL. c. 6.
auB

## Folio 55 — 1814919937:0110
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000110.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
DE VETA CAROLE MIAON
landus Bricannici limitis praefectus, cum aliis compluribus interti.
Lutmdus Brirannici limais praesectus)
Fallor an hic est decantatus Turpino R0-
landuss Certe, s etadem Carolo a Va(con
nibus illaram cum iis contuleris, quac apud
Turpinum cap. 21. (8 22. leguntur, vix
alicer sencias. Laonic. Chalcondy l25lib. 11.
de Reb. Turcicis, Orlandinum Corruptono.
MinC VOCAE Ex Zar irEuorc HLaNaZircoN na
aspercr h. c. unum ex Ducibus Palaiinis
Ouem sequitur Spansenb. Chron. Sax. cap.
94. qui Comitem Palatinum vocat. et hoc
ciculo sepulchrum Rolandi apud Blaviam
in Zanconibus inscripium este, Leodius
Append. sol. 5. _ Freherus iplclib. 1. Orie.
Palac. c. T. tectantur. Ac cerre Rochlan-
dus (quem Ructandum esse non dubito)
inter Comices a Carolo ipso numeratur in
Praccepto evindicatorio de anno 776. 9uod
habetur in Chronico L auristam. P28. 59
TOI. I. Rer. Cerm. Freheri. Huncipsum alii
attinem Caroli, alii ex Porore nepotem fuisse
dictitant, quonomine cum genealogix Caro
linae inseruit Reinerus Remeccins. Vir in omne
Flistoria versatilsimus. Mireris non injuria
unde tanta Viris Erudicis in calibus conti.
gnandis accesserit considentia, pracserrim
cum nec ratio ulla, nec sides Annalium
huic Cencenciae sustrasium Ferant. Con
futamus illam fabulae parrem de proce.
nie Rolandi inFra Cap. XIIV. Similiter quae
de immani ejus RaTuTa vuIOO FerUNEUE, in
certa lunc. Ccu ut rectius loquor, fucilia
ac Falsa, id quod praeter Camerarium lib.
D. Meair. Hist. 82. ac TTVB. Thom. LeO-
dium, de Oric. Palat. in App. Freher. fol. 6.
cprepie demonstravie Cryphiander tersis.
simo ac claboracissimo de Weichbildis libro
cap. 7. Veritas illa est, quod ad mon-
tem Pyrenacum Fortiter puenando inter.
emprus sc arino 778. Quo sine dubio re
spexit Adelmus. qui cum generali nomi-
ne aulicorum comprehendit. Nam quod
Dux belli contra Saxonestuerit, coqueno-
mine paltim per Saxonium Statuasmerue.
mens. Fol. 39. E Lindenoros. Chron. C2-
roli Fol. 269. aliique narrant, cadem, qua
asseritur, tacilitate, rejici potest. NuI.
lac adsunt tabulae, nulla vecerum monu-
menra, quae vel verbulo. Ruclandi inemi
nerine in bello eo Saxonico. De morte
quoque ejus quam varia feruntur Alii
cum Jolepho de Pinu in dib. Aeniemat. ac
ann. 800. 3F. Majs reteront. quem sequi
videtur Bucholzerus in Indic. Chronol. P.
287. alii ad annum BIP. e quidem 1I. Tan.
ut Christian. Massaeus: alii cum Roderico
2d ann. 812. cujus meminit Bucolinus.
Rolandum scilicet expedirione nova Lu-
dovici in Hilpania occubuisse, quam ta-
men Fabulam recte retellit. Plures senten-
tias lesas apud Perrum Mantuanum Secre-
tarium, otjam non dioFareis Hlomerico
verbo videatur Rolandus. Sed lexies 8
amplius mortuus. Cladius Rolanoi Do
renda, e tuba ejus eburnea, de quibus
tabulator Furpinus cap. 27. 2d Ronceral.
lim octenditur juxta Leodium l. C. Rundem
camen pladium aperrari ajune in oppido
S. Dionrhi prove Pucetiam, ut ex Schro-
Teri ist. torius Orbis Terrarum probalGry-
Phiander cap. 12. ec quod mogis, conspi-
citur pendens ad areis Prusicac portam in
Turcia, quem Furcae diligenter adservant.
nam vulgus existimat Rolandum Turcam
fuisse, dicente Perro Bellonio lb. FII. Ob.
TCPV. C. 42. BESSEFIUS. Alii Rorlandus, 
lii Fredlandus, vuloo Rolandus. Hlunc alii
Fabulantur in Roncisvalle cum omni fere
exereitu caesum. Quidam hunc Marerri-
bus accensent. Inter hos numerat Soullaius
3. Maji his verbis: Fodem die in Pasconia
Rolandus Comes Cenomanensis, aliique pri-
mae nobilicaris Calline Eguites, subjucato
Navarra. Caesarausustaque ab Saraceno-
rum juco liberata. cum victores ad Caro-
lum M. redirent, cum exercitu in salribus
Pyrenaeis intercepri, Pro Christoadversus im
pios puonantes. Elorioso agone occubuerunt
eit, ue Wilhelm. Dilictius Chron. Bre.. etaec ille an odio sidei, un pocius prae-
darddi
Cium.
CAP. O.

## Folio 56 — 1814919937:0111
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000111.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
Y, C L N H A R F V S
CAP. 10.
eiuntur. Neque hoc factum ad praelens rindicari porerat, quia hon
is re perperraca ita dispertus est, urne tama quidem remaneret, ubi-
nam sentium quaeri poruiner.
CAP. X. Domuic et Brittones, qui ad Occidentem in extrema par-
ce Galline, super licrus Occani residentes, dicto audientes non crane
mista in eos expeditione, qua eE obsides dare, eE quaC InPCTATENTUE
le Lacturos polliceri concti lunt. Iple poltea cum exereitu lcaliam in-
Oret
dandi libidine eos Vascones trucidarine, casticer. Non ignoro quidem, et vulsa-
haud quaerimus. Frant Christiani Vasco.
nes, led an non aliqui Maurorum deliriis
irretiti, difficile est Ratuere. Iph Navarri
et nominatim Pampelonenses lecuntur,
etiam postquam erant à Carolo debellati,
ad Saracenos deteciste, Sed rursusann. 806.
in Edem a Carolo recepti. Fallieur Saul-
Paius, cum Caclar-auoustam scribit per Ca-
rolum a Saracenorum jusoliberatam: imo
Saracenum ei R egem imposuit. BOLLANDUS.
Brisannici limicis) Iane lectionem 6Ol.
dast. DCh. E BOll. ex MSS. Puis produxe.
runt, quibuscum Cajog. L. Vod. e CdF.
Tel. Faciunt. Nocum est, ProvinciasFran.
corum potectati subjectas, certos habuisse
limires, quibus ad eorum detentionem
pracerant Comites, Custodes, Praefecti L.
Marchiones. Sic Temporibus Ludorici Pii
Fispanici limiris Praetectus erat Cerhol.
tus. Avarici. Balderichus, Sorabici. POD-
∞0. Britannici W ido ec. vid. Fointr. 8
Fuldent. Annal. 2d an. 826, e 880. HIi
limites lingua vernacula vocabantur eine
Marck, ut videre licet ex Egint. Annal.
quihis vocibus marca e limes promileue
utitur. Flinc earum Custodes Marchiones di-
eti sunt, quaG Marck grassen i. c. Marck
richrer (nam vocem Oraf Majoribus no-
aris notasse judicem, opud omnes in con-
Fetlo cA) qui lices e concrovertias, in li-
icibus prorinciarum (IarUI CxOREAS, di-
rimebane, vid. Ludor. Pii vitam ab AnO.
nymo conscriptam ad an. 785. e Capitul.
Caroli Calvi darum anno 870. quod sic (c
Habet: Duia vero periculosum longius à Mar.
cha abducere. Dominus Rex commendabit
suo Marchiori, qualiter eos constrineat C
tam lictoris Britannici suos habere Patron
nos, legimus enim in Nocit. Imp. Occi
denc. c. 72. Fuisse Comicem quendam lis-
toris saxonici per Briranniam, et apud R
sinhard, 2d an. 820. custodis lictoris sequa-
nac mentio AF, qui praesidiis in littore
Poliris praerat; sed quoniam tot C0dd.
in priorem conspirant lectionem, merito
rulsataC PTACFCTEUT. SCHMTNCKE.
Domait (o Britones) Aliguories Brito-
nes a Carolo domiti sunc: primum anno
956. De quo AdcliBus: cum ab anelis c5
Saxonibus Prirannia Insula suiset invasa
(sC enim lego non inversa, ut vulso POA
Nuenarium editur) magna pars incolarum
ejus mare trajiciens, in ultimis Gallide fini-
bus Venetorum C9 Coriosolitarum Reriones
occupavit. Is populus a Recibus Francorum
subactus ac triburarius factus, imposirum
sibi vectical, licet invitus, solvere solebat.
Cumque eo rempore dicto audiens non esset,
missus illue reciae mensae praepositus Au-
dulphus, persidoe centis consumaciam mira
celerirare compressit, Recique apud Worma
tiam (5 obsides, quos acceperat (5 com
plures ex posuli primoribus adduxit. Con-
sentiune Sigebert. ec Auct. Annal. Fuldens.
ad eundem ann. Inceoro decennio errat
Marian. Scorus. qui hanc expeditionem ad
annum 776. reculit. Deinde per Witionem
seu Cividonem Comicem, ac Britanniei, post
Ruclandum, limitis praetectum, iterum victi
e in deditionem recepri Britones, totaque
adeo Britannia, quod nunquam antea tuie.
Firaneis subjusata est, teste praeter aliosRe.
Sinone lib, F1, 2d an, 799, BESSEETOS.
Traliam ingressus) LXCuNtE annO 286.
nAN

## Folio 57 — 1814919937:0112
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000112.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
CAP. 10.
DE YETA CAROLI AIAGNI.
Grectus, aC Per Romam iter agens, Capitam Campaniae urbem acces-
lic, acque ibi policis castris, bellum Benerencanis, ni le le dederent,
comminatus est. Praerenit hoc Dux genris AragiTuS, Alios (UOSRy
moldum ee Grimoaldum cum magna pecunia Regi obviam mitcens
rOgAE, uE Alios obsides suscipiat, se cum sente imperara Facturum
Pollicetur: praetor hoc solum. E ipse ad conspectum venire non co-
gereTUr. Rex ucilitare sentis magis, quam animi ejus obstinatione
conliderata, et obsides libi oblatos suscepie, eique ur ad conspectum
venire non coseretur, pro magno munere concettit, unoque ex Aliis,
qui minor nocu erat, obliclatus sratia retento, majorem parri remi(I,
nam Florentiae Natal. Domini celebravit.
BOLLANDOS.
Dux centis Aracisus) Flererisum Regino
aC Sig. bertus 2d 2n. 787. Argisium GobC
lin. detar. 6. C. 38. appellant: contra quem
eam ob causam, li nonnuilis credius.
profectus est Carolus, quod Aragilus RC
Dem se inungi fecislet: qui camen (0l0 ad.
ventu Caroli territus, monus supplex et
obsides dedit. Oriraldus, quem in pa-
eis tirmamentum cum duodecim obtidibus
retinverat Carolus, ab eodem post ir. Or.
tem Paeris Dux Beneventanis datus cA.
juxca adelmum ann. 788. ec nili me FaI-
lune omnia, hic est Grimalous ille, qui
sparso renenato pulrere, maxnam boun
srasem concitarit, quod memorat ec ir-
ridet Agobardus. Lugdun. Episcopus, in
eo libro, quem contra insulsam vulsi opi-
nionem de grandine (s conitruis scrip(E P.
156. BESSELIUS.
Rumoldum) Alii Romuldum, alii Ro-
maldum. Ipse Eginardus in Annalibus Ru-
moaldum vocat. Is Romam ad Carolum
venIt. BOLLANDUS.
Omdutauum ata Orimoldum. Miltus
est cum jam Capuam venisset Carolus, se-
que, relicto Benevento, Salernum rece-
Pisset aragisus. Retentus est cum aliISXL.
obhdibus a Caroto. Interea lamen per-
Adusparens, uc ex Adriani Epist. 8E. COn.
Atac. Constamcinopolitonum Imperatorem
lc 8a-
Capuanus Adriano indicavie, hic Carolo.
BOLL ARDUS,
Si ipse in conspectum venire cogeretur) Ita
reposui ope Codicis Floremtini, ac juben-
te Conrado Abbare Vrsperoensi, qui Roin-
horcum exCcriplit. Vulgo in ediris a Nue-
parro ac Reabero, sed cum dispendio sen-
tenide, lccebatur: Praeter hoc, si ipse in
conspectum venire non cogerorr. Sirmitirer
iisdem ductoribus vererem lectionem post
paulo reduxi, cum editum cset: pro obsi-
de retento. Quod tamen de AIb. KranziuS,
qui Eginharci verba parcim luis immiscct.
recinuie lib. 11. SAK. C. 4. BESSELTUS. Ma-
le ni faller, Besselius hic particulam nega-
ciram non delec, quam cocius contextus
ratio poctulat, Araeilus enim sibimalecon-
seius Carolo mittit Eilios luos cum magna
recunine vi, eosque Francis Adei Mac ob-
Sides dac, imo per illos Resi pollicetur,
se omnis imperata Facturum Fore, modo
non ipsemet Regem adire cogatur, Fata
enim Dehiderii et Ruodgaudi aliorumque,
ipsum deterrebanc. R ex pro innata sibi
mansuerudme Alios obsides ejus suscipit.
(5 ei, ut ad conspectum venirenon cogeretur.
pro magno munere concessit. Quid clarius 
quid cerrius repecitur enim eadem ab au-
etore nostro, uc vidimus, locutio, ubi par-
ticula non expressa est; omnes etiam editt.
rulgatae, quotquot ridi, cum MSS. con
Ranter legunt non cogeretur. Sed pluraad-
ouxiliun contra Carolum rocavit, ei se dere, cum res sic manifesta, nec licet, nec
subjecturus: quod Gregorius Prestyrer libet. SCHMINCKE.
Obsidatua

## Folio 58 — 1814919937:0113
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000113.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
P G L N EX A R X OS
CAP. TY.
leoatisque ob Pacramenta Adelicaris a Beneventanis exigenda acque
sulcipienda, cum Arariso dimissis, Romam redic, consumtisque ibi
Banetorum in reneratione locorum aliquot diebus, in Galliam reverritur.
CAP. XI. Bajoaricum deinde bellum ex repente orrum, e celeri
Fine complecum est, quod luperbia simul ac Locordia laltilonis Du-
eis excirarir. Oui horratu uxoris, quae filia Dehiderii Resis crat,
Odidurus oraiia  Auctoritate e Ede tot
Codd. N155. Caj05. Lugd. et B0dI. eE quor
contuluerune Goldast. DCh. BoII. et Bestel.
hanc lectionem in cextum adscivi, praeci
Due, cum medio in aero admodum sE
Trequens, hac enim et Rimoini Continuat.
AAnaI. FuId. _ AIB. Stdd. haNC CnarrANCeS
expedicionem secuti Eginhardum noctrum,
utuntur. Sic ec loquitur Chron. Virdun.
spud Labbeum: Episcoxi vero Orhlonem non
deservere, qui eorum secum detinebat oe
SiDaTuM. Anciquissimus Prancorum HI
Aoricus Gregor. Furon. lib. V. C. 27. filium
Suum in OBSIDRTUM daNS. SCHMINCRE.
Et repente orrum) Ltolinulta NSS. ha.
Bene exorrum cujus vocis prima syllaba a
fine praccedentis ablorpra videtur, BC
enim possim loquitur Eginhordus cap. vrII.
cum interim tot ac tanta in diversis terrarum
partibus bella contra Francos (5 exorta sint
AEC. SCRMINCKE.
Cuda saperbia simul ac socorura Tassilonis
Dacis exciravis) Tasilo Odilonis P. Vrilo.
nis ut alii, ex Hilerade Caroli Marcellifilia
natus, Patri demortuo in Docatu succe.
tic, ex in Pixini ac Ailiorum ejus verba ju-
ravie. EIic anno 763. cum Pipinus Aqui
taniam ingrederetur cum exercitu, simu
lato morbo. Regem Prancorum in hac
expedicione, cui interelle officii iphus ra
rio postulabat, deserit, eoque animo in
Bajoriam revercitur, uc d Franciss bello
rumque jueum excuteret. Sed Pipinus
pertidiam hujus Ducis ac defectionem dil-
simularie, quam durance hoc bello vindi.
CarE NON BOTeTAL; atque ita inulta man-
SE, donec Carolus rebellem hunc in mo-
dC
slonem Facti sui poenitere, ita uE per PA-
pam a Pipino pacem ex amiciriam peteret,
Sed nescio, cujus culpa haec inter utrum-
que conciliatio impedita Fuerie vid. Epist.
20. Pauli Papae ad Pipinum Cod. Carol.
In dies igitur haec discordia crerit, et sub
Carolo mirum in modum auctafuit, prac-
primis, cum Carolus Dehiderium Tassilo-
nis locerum regno privasset, uxorisque en
jus lororem repudiastet. Leutberoa ioi
cur ed viciscendam Patris et Pororis inju-
riam, quotidie marirum instigat, ec inito
cum Etunis Foedere, le a Francorum juso
liberare conatur. Hoc audiens Carolus
Fassilonem sui jurisjurandi ex oficii per
lesatos admonet, quorum vel argumentis
perluasus, vel se Prancis imparem sentiens,
accepris faluris sure obsdibus supplex 2d
Carolum venit, e denuo tidem Cuam jure.
jurando ec oblidibus contirmat. Sed do-
inum reversus, apertam Hunorum FretUS
auxilio molitur defectionem, quaprOPEEE
Carolus anno 787. triplicem contra rebel
tem hunc dueit exercirum; ab Icalia pex
vallem. Tridentinam venie Pipinus, Fran
ei Orientales eE SaxOneS DCCUNE Danu-
bium R ex vero cum suis copiis Lechum
amnem crajicit. Tasilo se undique cin-
ctum animadrertens, iterum supplex ad
Reoem venit, ac perhdiae sune veniam
rosaE, quam Carolus acceptis XII. Ob(.
dibus et ejus filio Theodone, ips etiam
lareitur et sic Carolus revertus est in Fran-
ciam. Cum vero postea hic Bajoariorum
Dux rursus nora meditaretur, ex provin-
cia sua evocatur, ac in monacterium cum
tora Familia decruditur. SCHMINCKE.
Fortasu axoris, quae filia Desiderit erat
posterium detruserit. Coexit quidem TaP. Lusiburgum Regino Lrumientis lib. 11.
AdCl.

## Folio 59 — 1814919937:0114
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000114.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
CAP. LT.
DF VETA CAROLT M AGNF
ac Patris exilium per maricum ulcisei posse purabat; juncto Foc
dere cum FTunis, qui Bajoariis sune ab Orience contermini, non (0-
Jum imperata nOn Facere, sed bello Regem provocare centabat. Cy.
jus contumaciam, quia nimia videbatur, animolitas RCgIS Ferre ne-
quirerat, ac proinde copiis undique contractis Bajoariam petiturus,
iple ad Lechum amnem cum maximo renit exerciru. IS Aurius Ba-
ioarios ab Alamannis diridie, cujus in ripa castris collocatis, priusquam
prorinciam incraret, animum Ducis per legatos Catuit experiri. Sed
ille pertinacirer agere, nec sibi nec genti urile ratus, supplex se Reoi
permitie, obsides qui imperabantur dedit, inter quos ex silium suum
Theodonem, dara insuper fide cum juramento, quod ab illius pote
Adelm. Benedict. aliique ad an. 788. 2p.
Dellane. Imporentis animi pariter ac su-
verbi Foeminam Fuisse, vel isthaec arguunt,
quod odio inexplebili post Patris exilium
in Francos concirata, marirum ad rebel
lionem Rimulaverie, sibique tandem dc
Thassiloni, consiliis male succedentibus.
exitium attraxerit. Eleganter Pocta, C4-
rolinae vitae Scriptor, Annal. lib. 1L. V.
346.
Esus ut hoc faceret Leurberga sunserat
Vvor,
Oune Desiderii fuerat, quia filia Regis,
Pest varris exilium Francis inimica ma-
nebat.
Foemineique serens odii sub pectore sam-
mas,
Mirrere jam populos in summa pericula
pravO
Consilio staduit, non curans sancuine
quanto.
Fumani generis fuso, quot utrinque peri
rent
Millia, dum tantum Franeis inserre la-
bores
Bellorum sacacens, nec non dispendia re-
rum,
Olcisci parrem tali ratione valeret.
Hlinc Deo odibilem apxellat Monachus R.80-
LiCm. P. 254. Denique et ipsa detrula est.
post depolitionem mariri, tanquam capuE
et caula malorum, in sui sexus monatte.
xiUM. BESSELIS.
Aate
Cum Tunis, qui Bajoariis sant ab Orien-
se contermini) Bajoariorum terminos opti-
me deseribie Paul. Warnetrid. lib. 3. dc
Sost. Lan∞ob, c. 29. Quando narrAE NOri
corum provinciam, quam Bajoariorum
Dopulus inhrabitat, ab Oriente habere Pan-
noniam, ab Occidente Suaviam, a meri-
sie Tcaliam, ab aquilonis rero parte DanU-
Dii AACNEA, SOHMINCRE.
eriusquam provincium incraret animum
D. P. l. S. experiri) Prodenter ut omnian
Carolus, consillo prius, quam armisrem ex
periundam censuit, juxta xonvdeirenzor il-
Iud veteris Comiei. Similicer cum Deside-
rio exisse cundem, testis est Huldericus
Marius lIb. VET. Nierit einquie, priuslesa-
10s, qui verbis agant cum Desiderio, ut EC
clesoae reddat possessiones, quas occuparat;
pollicetur amicitiam: vim pracierea maenam
se dare velle pecuniae, ut res componarur
ne bello tam gravi acendum sit. BESSE.
LIUS.
Supplex se Resi permisit) In vulsatis ple-
rumque sabjecis, sed DCh. Croldast. 1SS
Cajocon. Bocl. Et Variae Lectiones, quas
marginiadseri psic Besselius, constancistime
lesune permisis, quam rocem etiam KEran-
rius in sua Saxonia, Fginharei citans verba
protert. Vide quac ad Cap. 5. ROTAVIMUS.
SCHMINCKE.
Inter Guos  lum suum Theodonem 
Plures Fassiloni tuisse Alios, praeter Theo-
donem, vel ex eo Diplomare constat, quo
WOna-

## Folio 60 — 1814919937:0115
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000115.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
F C I N E A R Y V S
CAP. YF
Aare nemini defectionem sundenti allentire deberet. Sicque bello,
quod quasi maximum Futurum videbatur, celerrimus Anis est impo-
LiTuIS. Tasilo tamen. postmodum ad Regem erocatus; neque redire
monacterium Krembs in Austria Fundarie.
ec contirmavit, apparet. Memoraturenim
Guniherus, Tassilonis filius in venatione ab
aprO interemPCuS. Cuam rem tamen A.
venein. snnal. Bojar. lib. TIr. Cibinon vi-
deri verisimilem refert. Theodonem au
tem, quem alii vierhonem appellant, una
cum Pacre actonsum. et in monacterium
detrusum paulo post dicemus. Gravis er-
xor est Prichemii, in Chronic. DuC. Ba-
J0ar. Theodonem hunc Tasilonis ex L.uiE-
burca Eilium, a D. Ruperro W’ormatienst
E Pilcopo anno 612. baptizatum eNe, quod
raeeoeapa lesquiseculum inceorum et am.
plius concernit. BESSPLIUS. TheotBerti A.
lii Tarilonis mentionem Faciunt Annal. Na-
Zar, 2d an, 788. STHIMINCHE.
Zassilo tamen postmodum ad Rerem evo-
carus, neque redire permissus) TaIilo C. a-
roli consanguineus, ex illuctrissima ec anti-
quissima Asiloltingorum sente natus, Pa.
erem habuit Vrilonem Bajoariae Ducem, qui
rapta Pipini Pii Porore Hilirude, ut clare
Sisebertus ad annum 743. Filium Ducem
Dost se reliquie, Pipini ac Caroli suctrasio
contirmarum. Qui cum despiceret juven-
cutem Caroli, aliquoties moto contraeum
bello profectus, in deditionem tamen re-
ceptuS aC vietUS. Oxoris mox impotentia
ad repetenda arma compulsus, demum
propier persidiam ad Carolum in villam
Ingellieim ad judicium vocarus cAt. Ibi
crimine laelae Majectatis a Bajoariis aCCu.
Tatum, capitali sentemia damnarunt Pro.
ceres, incercessione Resis tamen cum H.
lio consus, et monacticae convertationi
mancipatus est, teste Adelmo ad an. 788.
Monach, ambo facti sunt, inquit Egolitur
P. 253. in Olso Monasterio, ubi 5. Bonisa
jus requiescir. Vilicur adhuc ejus sepulerum
un monacterio Lauristramensi, cum hac
Inscriptione:
Consirur bne sovea, quem eie Christebea,
permictus,
Fassilo Dux primum, post Lex, Mona
chus sed ad imum:
Tdibus in ternis decesserat ille Decembris.
BESSELTUS.
In Egolismen(I l. c. lege cum aliis loco
ruleaac Bonifacius, Nazarius. Qui ibi ze-
quiescie non Bonitacius, uri videre licet
ex Annalib. S. Nazarii ad ann. 788. Rex
precibus (ne conderetur in Palatio) ejus ad
quiescens, ad S. Cannarium; qui juxia
Rheno Rumine in corpore requiescere cornosci-
rur eum transmisit. Cs ibidem Clericus
effectus est, C0 cum eo duo ejus filii Theo-
10  Theorberius. Obi Nazarium legen-
dum esse, quis dubitat HIinc ipitur emen-
dandum Fraom. Annal. Pecavii apud DCh.
2d an. 788. Ibidem scil. Engctheim, Passilo
venit. C5 uxor sua, cum filiis duabus, Es
ipse Dasilo ad S. Ceare pridie Non. J ul. ton-
Suratus est. L. CsC NNaZarium EOL VCEL. An
nalium fide e auctoritare. Sicum vero est
Oleo monasterium in insula ad Rhenum
Cuper Aurium WVsecZ, quoe vuleo alson
munster vocatur, in qua exstructum et mo-
natterium Laurestram. Hlic l’astitonem co-
mam suam deposuisse, certum est, Theo-
d0 vero nd 5. Maximinum monolticam am-
Plexus est vitam. et duac Ailiac ejus Ca-
lensi e Laudunensi Monasteriis n: ancipataC
TunC, uc teltatur Fraom. Annal. Petavii su-
pra laudatum. R X LaurichamenE coenobio
Postea Tassilo in Gemedium C. Gemeti-
cum P. Cimiricum ut alii leGUNE ErANS-
IatuS es, in diocacs ROchOIaBenR stuum
vid. Annal. lecavii. aliosque. Quzc cum
certissima sinc, aut Epitaphium ToMilonis.
quod Lauristamentes proterunt, (uppoh.
ticium, aut Dux nocter iterum ex Ceme-
dio scu vivus, seu morruus, in Lauristra
mense translatus est; de qua tameniterata
Coenobiorum mutatione nil cerri nobis
constac. Plura de TalTilone lesi possune 2.
puci Doct. Mabilionem Saec. LV. Ord. BC.
nedicto

## Folio 61 — 1814919937:0116
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000116.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
C A
DE: VITA CAROL I M AGNI.
permissus, neque provincia, quam cenebat, ulterius Duci, sed Co-
mitibus ad regendum commista est.
CAP.
nedict. in Glopio Distorico. In monacte. sersecerit C8c. vernacula lineua ein Craf
rium trudi, erat poena in leve Bajoariorum
Tancita, quam Duces rehelles subire Coge-
bantur, quac lex sic se habet FIL. 2, 6. 9.
Si quis autem Dux de Provincia illa, quem
Rex ordinaverit, jam audax aut contumax,
aut levitase stimulatus, seu procereus (5 ela
dus, vel saperbus atque rebellis fuerit, qui
Decrerum Reris contempserit, donaru digni-
caris ipsius Ducati careat, etiam ( insuper
siem supernae contemplarionis scrat se esse
condemnarum. Cs vim saluris amitras. Hic
Superna concemplacio nihil aliud, est, quam
rica monastica, ut supra ad cap. 2. larius
demonstravimus. Vixit, aurem Fassilo in
monacterio tam reliciose, quam libens intra-
vis. ve sie Pginhardus in Annal. Nomen
ejus teste Bollando in pluribus Martyrolo.
Diis XITI. Decemor. CelebrAEUr. SCHMIN
CKE.
Neque Lovinciae, quam schebat, ulte–
rius pracesse commissa est) Incricata
lectio, quam ope Cod. Flor. conjectura in
dubia sic constituo: Fassilo tamen postmo-
dum ad Resem, evocatus, neque redire per-
missus: neque Provincia, quam renebat, ul
rerius Duci, sed Comnibus ad recendum com
missa est. BESSELTUS. Florentino Codici
2Altipulantur DCh. Bolland. ec omnia MSS.
inea, excepto CaRellano; quae lectio lon-
se ploniorem efficii sensum, Opponuntur
enim sibi Daces et Comices, nam Duces
majoribus. Comites minoribus pracerane
Provinciis. Dueatus igitur Bajoariae pru.
dentissimo Caroli contilio in varios diritus
est ejecto Tasilone Comitatus: neDucum
Potemia (ibi damno FOret. SCHMINCKE.
Sed Comiribus ad recendum commissa est
Provinciis Francorum in certas dirilis dioe.
caeleS, Reois nomine praefectus erat lu-
dex, quem cune temporis Comisem ab
vellabant, uti pacet ex leg. 33. Ripuar.
com. 1. CopituI. Edit. BaluZ. Si quis ju-
dicem fiscalem, quem Comilem Vocant, 1it
vel Grave, unde postea nomen barbarum
Cravio, quod Caepistime in scripris hujus
aeri reperitur. Hujus nominis rectieia,
quamvis depravati, in patria deprehendi
in vocibus saliZgras Centeras. Cougras
Coc. quac corrupte hodie a nostris prote-
runtur Saliz grebe, Censerebe. Coucrebe
imo limplex Crebe vel Greve, utnonnulli
pronuncisme, qui Screnissimi Lantorati
Noctri nomine pazis pracest, nihil aliud elt,
quam Majorum noctrorum Oraf vel Ora–
2e. Talis Comes ordinarius lune provin-
ciac, quam in lorrem acceverat. Magistra.
Tus erat, cui, ut recte administraretur ju-
sticia, adjuncti erant vicarii. Scabini le-
Bis Periti, Centenarii, et Decani, qui Pa
80. vel Centenis, vel Decem Familiis (un-
de force nomen Cortiti) praeerant. Sic
legimus Carolum Saroniae praefecisse C0
micem Truemannum in Copitul. REeO. Franc.
Tempore Octonum eriam: in Hastia quo-
rundam Comitum Rementio, (ic in Vita B.
Meinverei Epilc. Paverborn. et B. Hleim-
radi Monachi Hasungensis, LiudolhComi:
tis de Immedishuson, hodic ni Fallor Immen:
Bausen, Dodiconis Comitis de Warthbere.
cui dioecaesis C OuFonpensis subjecta erat.
Onde hic Comes denominatus lic, vix ha-
beo quod attirmem, non ignoro quidem
Illustris (. Monumentor. Paderbornens. AB.
ctorem scripise, cum ab hodierno oppi.
dulo Warbare nomen accepisse, sed Vicam
V. Meinwerci et Pleimradiperlesens, inci-
di in suspicionem, an non denominari porue-
rica monte Waribere sito intlactia ad W estus-
Aenam, cujus vertici rudera antiqui castelli
vel turriS IM POSITA CORHUMEUT. Verum con-
jecturae hujus rationes hie proterre, pi
mis lonse me a scopo abduceret, ideogue
in commodiorem differam occalionem
Horum Comitum nonnulli postea labo.
rante Imperio externis ex internis moci-
bus, hanc dienitarem in Familiam (uat.
BaciC

## Folio 62 — 1814919937:0117
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000117.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
6
E, G L N HI A R Z V 5.
CAP. 120
CAP. XII. ETis mocibus ica compolutis, Sclavis, qui nottra consue.
rudine Wilh, proprie vero, hoc est sua locurione, W clacabi dicunturs
illatum est bellum, in quo e Saxones velur auxiliares inter cacteras na-
tiones, quac Regis ligna justae sequebantur, quanquam fieta eC minuS
derora obedientia, milicabant. Caula bellierat, quod Abodritos, qui
cum
hacreditario jure derivare, Ebique vindicare praceminebae Wilz an, qui in civitale Dra
COCDETUNE. SCHMLNCLE.
Sclavis, qui nostra consuetudine Wilsi
Genrem Sclavorum jam cempore belli
Frojani, in Paphlaconia, Ahac minoris
resione. Aoruisse arbieratur alexander
Guagninus Veronenses, miles pariterac scri-
pror Sarmatiae pracclarus. Deseripi. Sar-
mat. Furop. fol. 3. FdII. Spir. Procopius
etiam Caclariensis, de Bello Gothico jorti.
niani Imperatoris temporibus (cribens, men-
tionem Sclavinorum Facie. Neque 2d00
barbarum hunc povulum fuisse, argumen-
to sunt celeberrima emporia, quae hinc
inde in Vecerum Annalibus commemo.
TaNEUT. Onde autem Welarabi, ac lineua
Francorum WVilsi, Teu, ut est in 15. F10.
rentino, Valso, dicantur, equidem ignoro.
nisi feritatem harum centium eo nomine
denotari credas. Atque hoc innuere vide.
Tur Poera Saxonicus lib. 1X. V. 433. UbI
Wiltos appellat:
Cens est Sclavorum Wilii cognomine dicta,
Proxima licroribus quae possidet arva su
Premis.
Funcit ubi Oceano proprios Cermania fines.
Sic enim lego ex Cod. MS. Cch ReinecciuS
cdiderit Wilci, idgne nomen in noris Fol.
31. derivet a Wilck. quod lupum etiam
Licuanis sienificat. Fortitan a rapacitate
Lupina. Eg0 vero W il LOS Francico, non
Sclaronico rocabulo apvellatos, CUm F.
eimhardo malim. BESSELTUS. Helmoldus
lib. 1. C. 2. Teribit: Odoram pavium divi-
dere Wilsos a Pomeranis. (5 contra Wulsos
posuam insulam Rusianorum. Wils ergO
carvici morabarur, primusque se Carolo
subdidic anno 789. Eginard. in Annalo
Alii Sclavorum Reouli venerune ad Caro-
lum DragitaS _E DraCO. BOLLANDOS. HIACC
Pomeraniam Cis. Oderanam. ec veterem
Sclavorum gens Adamo Brem. E Helmol.
do in Chron. Sclar, venic sub nomine Leu.
siciorum vel Luricorum, quod nomen qua-
Brandenbursiam incoluere. Plures erant
tuor povulis commune est. Chizinis, C ir-
cipanis, Tholosantibus (5 Retharis, quo-
rum duo priores eis Panim Aurrum ulque
ejus sentis numerotissimae Reguli, quibus
ad Occanum se extendebane, ubi hodic est
prorincia Curslcorientis _ Bardensis, P0-
seriores, ultra Panim in dioecaeh Scerinen-
S. Vide AdaW. Brem. lib, 11. C. 10. 8
Helmola. Chron. Sclav. lib. I. C. 2. SCHMEN-
mobiliente seneris, C auctoritare senectutis
CKE
Hoc est sua locurione nelatabi) Sic DCB.
GoldaR. ex omnia NISS. mea exceptoc astell.
lesune, in vuleatis vero sua lingua reperitur.
Vid. 60ld. ad b. l. Forte perinde erit, quam
amplectaris lectionem. Ondehi Sclari NVela-
tabi rel Velacabi dicti sine non constat. Con-
jeci aliquando, cum perlegerem Pragm.
de Marcrribus in Rbbekectore apua IIIu-
Aris. Leibnicium, dictos esse ab ldolo ali
quo viselubbe, quod Sclari maxime cole-
bant, uti Forte Redarii Sclavi et eorum
Orbs Rerhre, ab Idolo Redesast. Verum
quoniam certa delune argumenta, malo
abstinere, quam cemere quicquam detinire.
SCHMINCKE.
Ccc sa belli erat, quod Aborritos) Ob0.
trici. L. Aoveriti, vel Abodriti, Meklenbur-
sicam dicionem ec Waerium tenebant. C2.
rolus iis anno 80+. Saxonum pagos Frans-
Albianos dedit, Saxonibus in tranciam trans-
lacis. BOLLANDHS. Reresi etiam vocantur
ab Adamo Brem. lib. 1T. C. 10. quorum
metroxolis erat Magnopolis D. Meklenbure.
Cum

## Folio 63 — 1814919937:0118
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000118.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
CAP. T2
DE VEXA CAROLF MIAGNT.
cum Prancis olim Foederaci FueranE, asidua incurtione lacestebanE.
nec jossionibus coerceri porerant. Sinus quidam ab occidentati Occa-
no Orientem versus porrigitur, lonsicudinis quidem incompertae, la-
ticudinis vero, quac nusquam centum millia passuum excedat, cum in
multis locis contractior inveniatur. Ilune multae circumsedent natio-
nes, Dani siquidem e Sueones, quos NOrdANNOS VOCAMUS, es
sepcentrionale licus, ec omnes in eo insulas renent. AE lircus Aucrcle
Cum Francis à lonso tempore amicitiam
coluisse videntur, et Forre hi fuerunt, qui
anno 748. teste Auctore Annal. Mecent.
Pipino contra Saxones auxilium otterebant.
Hinc Forte odium aliorum Sclarorum sibi
contraxerune, praeprimis Fortissimac Scla
vorom sentis Wilzorum, qui propier an
siquas inimicitias, quas cum Abodrisis ba-
bere solebant, telte Fgivhardo ad an. 808.
com Danis junetim eorum terram deprae.
dabaneur; sed Abodriti Francorum auxi
lio, et ODC WViIZOS OPPTEACTUNE, SCMMIN.
CKE.
Sinus quidam ab Occidentali Oceano Orien-
tem versus porrigitur) Hric est celeberrimus
Tinus ille Codanus, a Plinio lib. 1V. C. 13
et Pomponio Mela lib. III. C. 3. Celebra-
tus. Suevicum mare oppellare (olet Pacitus.
nos Orientale hodie rocamus, itemque
Balricum, cujus nominis rationem expo-
nit Cranzius W andaliae lib, 11. C. 17. BES.
SecrOS. In plerisque Edict. Omiccitur 20
occidentali, quam vocem optimo jure post
DCh. BOII. Essinhardo Desselius rectituie.
aenoscunt enim cam non solum MSS, Mea,
led ec Adam. Prem. Auctoris nottriverba
proterens lib. 11, C. 9. de situ Danine, ubi
in hacc Peinhardi verta commentatur.
SCIMINCKE.
Lacicudnis vero, quae nusquam centunt
millia passuum) Mirum id scribi 3 cili
gencissimo alioquin Scriptore. Etcomper.
ta anciquioribus eriam longitudo de lacitu
d0 alicubi CC. iillium paluuM. BOLLAN-
Bus. Forre Auctor noster loco Melac lib.
E1F. C. 3. deceptus, in errorem hanc Pro.
laplus est, qui de hoc sinu verba laciens
Sclavi.
maenis parvisque Insalis resertus est; acre
mare, quod gremio littorum accixitur, nus-
quam LATE PATET, neC usquam A ARI SF-
MICE. Vido Cluverium lib. FF. GerM. ARLo
Cap. 37. qui etiam Fginhardum hujuserro-
ris arsuit. Adamus veroBremens. in Com-
mentario suo ad haec verba, qui uti supea
monui, in libro de Situ Danine habetur.
Auctorem nostrum sua explicatione ab hoc
errore liberAre CONATUI. SCHMINCKE.
Dani siquidem (5 Sueones, quos Nord
mannos vocamus) Falsum est, inquie Philip.
Cluverius German. Anliquac lib. 11 1. C. 4F.
Sueones appellatos faisse Norimannos. Men-
dum his verbis inest, quod ego unica par-
ticula Ex, ab inconveniente loco in germanam
Sedem transposira. sic purco: Dani siquidem
Co Sueones. Co quos Hordmannos vocumus
Sepremerionale litius, Cs omnes in eo insulas te-
nent. Hacc ille ingeniose quidem, led con-
jectura non necessaria. Enim veronon Da-
nis tantum hoc nomen ab Hlistorieis anti-
quis tribui solet, sed cacteris eriam, qui
trons Doniam lunt, populis omnibus, qua0
fere verba sune Alberti Scadenl. Chronic.
24 an. 810. Sane Adelmus Fransalbianis
Saronibus idem nomen atcribuit ann. 798.
Similiter Pocta Saxo lib. 11. V. 29. uE dd
eum locum docte obterror Reineccius Foi.
21. De Scedis autem (qui Sucones Notro
dicuntur) aperte FTelmold. lib. 1. ChrOn
Sclaror. Cap. 1. id quod Hugo Grotius pro-
les. ad Procopium, et nuperrime Joh. ScheE-
Ferus Vp(ol. Cap. 3. P. 20. egresie demon-
ArATUNE. BESSELNuS. Vide Adam. BreM. C
Situ Daniac.
At lirtus Australe) Sic BoII. BeNol. 1158a
sic ait: Saper albim Codanus insens sinus. Bodl. et Cn Bell. Fselmold. aliigue, DuCH.
VerO

## Folio 64 — 1814919937:0119
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000119.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
64
P. G I N EI A R Y V S
CAP. IB
Sclari, _ Risti, ex alia diversae incolune nationes; inter quas vel
praccipui sunE, quibus runc a Rege bellum interebatur, Wclacabi,
quos ille una tantum, e quam per se gederat expedicione, ita con
cudit ac domuie, uc ulceriis imperata Facere minime renuendum judi-
CaTeHL..
vero ee adam. Brem. legunt ad. literis
ejusdem organi inter se permuratis, quod
Dassim Aeri omnes nOrunE. Verague lC.
etio hic admitri porest, quamvis in prio.
rem magis inclinem, quac mogis cum
scopo Auctoris notri convonit. Oppo.
nie enim sibi Fginhardus Septentriona
le et Australe lictus, illud Dani et Sueo.
DeS, at hoc Rilti inCOIUnE. SCHMTNCRE.
Sclavi) Generale id nomen fuit, Et non
unicac gentis, erant enim Sclavi Behema-
ni. Slavi Lini, Sclavi Sorabi. Sclari WiIsE
Sclavi Suburbi _C. BOLLAR DUS.
Aisti) Restios appellat Tacitus Delcripe.
Germ. Cap. 45. Haestos Jordanus Cire lor-
nandes, Episcopus Ravennas, de Reb.
Gethicis P. 103. edit. Lindeubros. Gens
Tuic antiquissima, originis Germanicae, in-
ter Venedos et Sclaros media, ubi nunc
PruISI e Lirones habirant. Nam quod
aliqui antiquos Borustine incolas Sclaricae
orisinistaciune, imperitiae condonandum
est. cum constet lineua Celrica dC. imoris
bus Suevicis usos ese AeRioS; id quod
Philip. Cluverius lib. 1II. Germav. An
tig. Cap. 44. lacissime probat. LF PanC
videor mihi idem investisare ex iis Tacici
verbis: Frumenta caeterosque fructus parien-
iius, quam pro solita Germanorum merria
laborasse. Intolerabilis est audacia Coropii
Becani, qui sestios Taciri, in Austrescom
mutat, cum tamen hoc nomen eodemte-
re modo opud antiquos scribatur. Aistr
enim apud Fxinbarrum non cribus, sed
duabus tantum Cyllabis exprimi debentper
Diphronsum as, uc ritum quoque Clure.
sio l. c. P. 293. Tractu temporis varie
C AP.
nium lib. XXXVII. C. 2. non alii TuNE, quam
gentismutatum cstnomen. Curiones enim,
Restii, quorum Forrassis nomen in vico
Curland vel Goorland, in citeriori Vistulae
ripa Coperat. Sedem horum intra Pome-
relliam fuisse, opinacur Joh. Micraclius
quos Pytheas Massiliensis, homo GrRCCS.
lib. 1. Pomeran. 5. 19. Frusici nominis
prima mentio, quantum ego memini, a
Dud Auctorem rirae S. Adalberri, quem
sub Otrone III. vixisse constat, occurrit.
Semel tantum haec vira edica est a Canisio
tom. 5. Antig. L ect. exiatque in membra-
na elesancer perseripta, inter caetera mo-
numenta rariora Bibliorhecae Tuliae. In
CO librO RON PEUZZOTUM FANtUM dC PrU-
21dc, sed clara eriam Urbis Cedanensis ha-
becur mencio, quam auctor Oyddanize.
vel Danszc appeliac: sic enum scriprurliber
Patis manitesto literarum ductu, idque sibi
etiam videri sua manu adscripCE Reinerus
Reineccius. Post ictum autem Adam. BreM.
Presbrcer Helmold. aliique Prusorum vo-
cabulum adhibent. BEESELIMS. AliiS Ae-
stii, Faesti. Estones dicti, nomen etiamnum.
retinet pars gentis aligua. Larius olim co-
luere, quac ulera victulam Prustia, nunc
e Livonia contineri videntur. BOLLAN-
DUS.
Una tantum. ex quam per se cesserat ex-
pedirione) Suscepra enim ec alia expeditio
est in Wilcos, jussu Caroli M. 2 Carolo R.
lii ejus primogenito, cum sentes iltacCo-
defrido Danorum Resi se adjunxislent: qu2
de Adelmus ac Regino Prumiens. VTer-
que ad ann. 808. In eo autem beslo, quod
Corolus ipse onno 789. gesserat, res adeo
Feliciter processie, uc WVilz an inter caete
ros Wilzorum Repulos e nobilitate geno
ris, et auctoricare senecturis praecipuus.
Coroli se dirioni dacim subjiceret, celte
in lictore Suerici maris ponir, apud Pi: Adelmo did EUM AnnUM. BESSEEIUS. C a.
solu

## Folio 65 — 1814919937:0120
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000120.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
CaP. 13
DE VETA CA ROTL MIAONF.
CAP. ZIIT. Nlaximum omnium, qua: vel ab illo recta Tune Bello-
rum, praeter saxonicum, huic bello succestie, illud videlicet, quod
Contra Arares sive Flunos susceptum est, quod ille ec animolius
rolus maximo exercitu tendie in Sclara.
diam. et illam resionem usque ad Panim
Aorium, teste Annalista Petaviano, Peragra.
ric. Nonachus Poolism. in Vita Caroli noctri
dit, Rexem perrenisse ad locum Wilze, qui
Forre unus ex Regiis hujus senris fuits
SCHMINCKE.
Contra avares sive FLunos) ITuni du-
plices memorantur, Ascarici alii, qui su
pra Capios e Aibanos ponuntur d Diory.
Sio: alii Furopaei, quorum Procopius lib.
v. meminit. Acque hi Fortassis Coloni il.
lorum fuere, quod probabiliter conjicie
Spigelius ad lib. v. Anstriad. Boribolin. P.
567. Sunt qui ab Hunisictis Avaribus Hun-
saros originem traxisse existimene, ut ab
Hunis primum Fannari, deinceps Tun
cari appellaci fuerint. Sone pro Hunis Hun-
Barosincellexisle videtur Sitsrid. Presbyter
Rpic. lib. c. anno 801. quem confertim alii
Secuti. A loco denominationem cepiste.
Facile crediderim: a sente autem descen-
diste, acerere non aeque est proclive. Lte-
nim Carolus Crassus imperabat. quando
Elungarorum primum audita TunE APM2.
Suib eo enim Bentem Hlunsarorum de Scy.
etria corestam, in Pannoniam venisse, eje-
etisque deinde araribus seu flunis, Pa-
eriam illam obtinuisse, scribit Oobelin. Per-
Cona Cosmodrom. aetat. 6. C. 43. Ouamvis
alii arnolphi Caclaris temporibus Panno-
niam Dacismque eos occupasle reterane,
ut videre est apud Reginon. 2d ann 889.
et Octon. Prisins. lib. VI. Chron. CaP. 10.
Duid quod et Hunearorum Annales Prac.
terane, novam cum Sertharum manum
Duce Cusala, in Daciam e vicinas re-
siones, per varia bella incolis exhrauctas,
commisrasse. Ouamobrem plane diver-
(05 ob Hunis Avaribus FTungarOS eAe O.
portet, id quod jam cum demonstratum
quam
17. P. 270. Ne quid nunc adjiciam. quod
alias a vero abludere prorsus non videtur,
Gencem illam, quae hodie in Pounoniare
Sidua est, ac lingua nostrare Germanica
UtIEUT, Ex AVarum aut Decorum reliquiis
supersicem mansisse: cum alioguintorta-
Bulac de cranslatione Saxonum a CaroloM.
Facta in Transplroniam, ubiris occurrant.
quas tamen suo etiam suftrasio probarune
Anton. BonAnius Rer. HIung. Decad. 1. lib.
9. Etemque Tohan. Boemus lib. 1IY. de
Morib. Centium Cap. 5. De Tlunorum au-
tem orisine, Sisebertus reterum Fabulas se-
cutus, existimat, eos ex Atrunnis, et Fau-
nis Fieariis Ortos, Cosmozraph. Suae Intro-
duct. p.c 481. Fdit. Pistor. Qure ipsanon
alicer explicanda lunc, quam apud Vece-
res, qui Terrae ec Coeli neminabant A.
lios, quorum genus inveltigare non pore-
rant, ceste Serrio ad lib. 1. Georz. V. 9.
Coecerum bellum contra Avares a C arolo
coeptum est ann. 791. teste AdelmO, ec
Rcgin. lib, T1. TaNLO SpPATAtU, UE Bipar-
tico Pannoniam impeteret, ex aquilonari
et Australi parte: tanta Felicitate, uc de-
ractara lonse lateque Pannonia. incolumis
cum exercitu redirer. In sequentibus an-
nis (nam per novennium vel octennium, ut
ductori visum, hoc bellum gectum er.)
Pipinus Alius Caroli, et Geroldus Dux Ba-
Joariae, quod reliquum erae ex nobilitate
Pluncorum, attriveront. BESSELIOS. Aqui-
buscam hi poruli per aspirationem CHUNE
vocancur quod nomen IIustris. Leibnicius
a voce Sclavica Chun derirat, quae equum
nOtaE, ut ita Cbunus idem quali Pques lC.
Dujus derirationis ratio ex Marcellinoma-
eis adhue contirmatur, qui lib. XXXL, C. 2,
Hunos equis prove attizos celtatur, ita ut
ad pedeatrem puenam inepei prorsus tuea
rint, unde etiam a Suida vocantur Axodes
preeter Trenicum Spiceliumgue. Flermanno e AGocPaXis. Vid. Plura in Commenta-
Coninsio lib. 3. de finib. Imp. Cerm, cap. riis ad hunc Amminni locum. Concra H05
bac.

## Folio 66 — 1814919937:0121
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000121.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
P, G F N H A R X V 5
CAP. X3.
quam caetera, et longe majori apparatu administravie. Onam tamen
per le in Pannoniam ( nam hanc provinciam ea sens cum incolebar)
expeditionem Fecie; cacteras Ailio Cuo Dipino ac praefectis provincia-
rum, Comitibus etiam acque lessatis, perficiendas commilic. Ouodcum
ab his Rrenuissime Fuister administratum, octaro tandem anno com-
pletum est. Duoc praclia in eo gesta: Ouanrum languinis efutum (IE.
1C-
Barbaros Carolus dinturnum sesse bellum. Sac. per 52. dies circuivit terram illorum; in-
cujus orioo breriter hic describenda erit.
Vidimus ad Cap. XV. TasTilonem cum iIu-
nis Foedus iniisse mutuoinvadendi Francos.
quod Prudentissimus ille Regum, ante.
quam efficerent ec executioni darent, dil
Tolvit; quam primum enim Passilonis per.
ceperat pertidiam, eum ex Ducatu suc
evocavic ac monasterio cum luis inclusit
Huni accepto hoc nuntio, duobus Kxerciri
bus anno 788. inradune Francorum fines
uno Marchiam Forojoliensem, altero Ba-
Joariam, sed uterque rictus, caelus, ec in
fugam conjectus est. Elapso autem brevi
temporis spatio, manu armata rediere, co
animo, ut acceptam rindicarent injuriam;
sed eondem, quam nuper passi sunt cla-
dem; quibus praeliis Traeti, et ultionem
Caroli cimentes, Prancorum provincias ve-
Hare destirerunt. His gettis mirtune lega-
20s ad Carolum de certis inter sc e Pran-
eos describendis limitibus, de quibus eum
inter se non conrenirene, limultates mu
tuae inde exortae sune. ec tandem Apex-
cum bellum, quod masno apparatu anno
901. Carolus inchoarit, tres enim contra
Flunos duxit exercitus, uni pracerat Theo-
dericus Comes cum Megintredo Cubicula-
rio, qui per aquilonarem Danubii ripam
Hunos agprediebatur, alteri ipse Carolus.
quem per Australem ejus Aurii ripam in
P’annoniam aucevul, Booariis impedimen.
ea per Danubium derehentibus, certio Pi
pinus, qui ex Icalia Plunorum invadebat
sines. Liuni se undique cinctos esse quam-
Primum animadverterent, in sylois ec in-
viismontium jugis vieae sune Calutem quae-
cendendo (5 vastando eam usque ad Ruvium
Raba. Hoc facto rediie in Bajoariam, &t
reliquias hujus belli Pipino ac Comitibus
conticiendas dedit. SCHMINOKE.
In Tannoniam. nam B. P, C. E. t. inco-
lebat) Eginard. in Annal. Prima castra su
per Anesum posita sunt: nam is favius in-
ter Bajeariorum arque Funorum terminos
medius currens, cerrus duorum Regnorum
limes hahebatur. Ergo potissimum Austriac
modernae Partem HLunNi LCnUErC. BOL-
EANDUS.
Octavo tandem anno completum est) In-
choatum hoc bellum anno 7or. (non enim
duplex illa Hunorum in Bajoariam et FO-
rojulium invatio, huic belloannumerari de-
bet) e finicum anno 799. quo ultimum
cum iis praclium Geroldus commisie. Vid.
Feinhardi, aliorumque AMnaleS, SCHMEN-
CKE.
Duor praelia in eo resta) Trium prac
Primis praeliorum alicujus nominis men-
tionem in hujus aevi Annalibus Beri, ob-
Terravi. Primum accidie anno 7OT. Cum
primum Carolus intraret Panoniam, SC
CNIM BATTAE AUCTOr AnnaL. R. FFANC. tOm.
2. Biblioch. NISS. L abbei 2d 21. 791. R4
rolus moto magno exercitu perrexit in Tunias
ibique Babuis constictum magnum cum tunis.
Idem Monach. EBolism. in Vita Carolio
Vierque exercitus pervenit ad fuorum Raba.
prostraverunt que innumerabilem muliitudi
nem. Fujus praelii etiam mentionem fa-
citipse Carolus in liceris ad Fastradam Con
iuoem anno 731. Peripiis, et nosdocet Pi
pini coxias hane rietoriam ab TTunis rePOr-
runt. ita ut Carolus neminem sibi resisten. tasse quando sit: Et insuper rerulie nobis
em ottenderit, qui ideo celte Chron. Moi. (Pipinus) qualicer illas scarras, quas pri
6

## Folio 67 — 1814919937:0122
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000122.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
CAC.
DE VITA CAROLT MAONI
rectatur racua omni habitatore Pansonia, ec locus in quo Regia Ca-
us de Ttalia josimus perxere partibus AV2-
riae in illorum continia residendum, Per-
rexerunt intra tines ipforum Z. IE al. Septem.
br. ec inierunt pugnam cum iis. Et dedit
eis Deus omnipotens pro sua milericordia
victoriam, ex mulcicudinem de ipsis AVaris
intertecerune, in tantum, uc dicune, quod
in mulcis diebus major strages de iphs AVa
ris facta non fuit, e exspoliaverunt ipsum
vailum. ec sederunt ibidem ipla nocte, vel
in cractina, ulque hora diei terria. RF 2C.
ceptis spoliis reversi sunt in Pace, et cen-
cum quinquasinta deiplis Avaris viroscom-
prehenderunt. Secundum cum iiscommi
_c Forcissimus Caroli filius Pipinus, anno
796. telte Anonzmo RBOlil. Oui ripinus
(aic) commisso bello i. c. praclio, cum A-
varis victor exsirit, (8 diu sedit in Rineo
ulla. Tortium gelcum legitur anno 799.
sub auspiciis Geroldi Bajoariae Praefecti.
in quo ille Dux eriam ritam suam amille.
Praeter caclos vero in hoc bello innumera
capcivorum utriusque FexUS EE aCTaLS à
Francis in Germaniem Galliamque ducta
est mulcitudo, quam dein Carolus precibus
Aleuini icerum dimisit. rid. alcuini Epist.
90. _E 91. SCHMINCKE.
Locus in quo Rezia Cacani erat ) Cagan
nomen Aunorum Regibus commune tuis
se, exresie monent Cregor. Turonensis
lib. 1V. c. 29. Rimoin. lib. 1V. C. 93. dc Sigc.
bert. 2d a1. 520. Et profecto antiguissime
consuetudine id Factum arbitror, qua Fla-
vii Longobardorum Reges dicti suInE. te-
Ae codem: Sigeberto ad 3n. 586. Indorum
Tarilae, Teste Curtio vITI. 12, 23. Par-
ehorum sersacidae fucin. 41. 5. 6. A. DY-
Priorum Psolomaei; quac et alia docte ob-
servarie Joh. Freinstremius Indice in Fu-
stin. cui tacem praeluxie Servius ad XII.
Aencid. v. 529. Itaque nelcio, an non
apua Reginon lib. 1F. ad ann. 796. lesen-
dum sIE Kasam PrO Karam in his: Venit
leratio Pipmi Recis ad Pairem in Panoniam.
rum Ducum, sapet se constiruisse Resem nomi
ne Karam (5 Pipinus contra cum certare dispo-
neret. Legendum. inquam Kacam vel Xa
sam. Certe hic Princeps eA inter c05, quos
nominat ductor Annal. PuId. 2d a1. 796.
Casam et sucurro qui duo incestina clade
a Cuis occisi sunc. Aventin. lib. rV. P. 198.
Tringus (5 Fusurro. Cacani; hoc est HuxO
rum Reguli interempir sunt. R esia autemt
illa Rineus ab Incolis, a L aneobardis Cam
pas dicta, direpta est ab PricoDuccForoju
liacenti, thelaurusque priscorum Regum,
mulca seculorum prolixitare collectus, di
reptus e ad Carolum misus cA. Ina isi.
tur cum Regibus ac Regia cecidit omnis
sloria ac nobilicas Hunorum, ceste sise
berto ad 3n. 804. Annal. Nuenar. ac Pithoei
ad ann. 796. BESSELIUS. Varienomen hu
jus Regiae scribitur Roinhardo, Rmeus
Auctori Rer. sest. Pipini in PannOnIA.
Rinch, ChrOn. MOiCaC. R inno. AunaL. L. aM-
bec. Trince ec. Lambeceius hane vocem
mere permanieam esse ait, ee explicat per
locum rotundum in medio costrorum vel
conseltus licum, quem R ex cum opcimati.
bus suis tenet. Rginhardus in Annal. Cx-
plicat per Campam, quo Force innuie hanc
Resiam Eitam tuisse in aero spatiolo in me-
dionovem circulorum, quos MonacH. So
Callentis in Vita Karoli memorat. Palis ee in
Patria apud Ziesentainam Campus conspici
tur, quem incolse hodie rocant den Rine vel
Kinch. Haec Regia bis exspoliata Fuie, pri
mum ab Henrico anno ,96. quitempore Vc
ris hane expedicionem suscepise ridetur, dt
secunio a Pixino, qui reliquias chelauro-
rum Parri su0 misit. Insienem errorem
commilit in hac voce librarius, qui P dit.
Bibliochecac Parrum novissimae praefuit.
legitur enim in Adon. Viennen( Hisse Wo-
nomiro Clavobrincum Geniis Avarorum eC.
cum omnium Annalium, imO VeLL. Ad0
nis Edite. auctoritare e consensu, legi de
beat: Wonomiro Sclavo, Trincum ecc. Vid.
quae dixit Avaros, post insersectionem prio. Du C anSC CloTTar. V. FrinEAS, SCHMINCKES
Ct

## Folio 68 — 1814919937:0123
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000123.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
P, G I N I A R X U S
C AP. 13.
san erat, ita desertus, ur ne restisium quidem in eo humanae habi-
cacionis appareat. Toca in hoc bello llunorum nobilitas periie, coca
sloria decidie, omnis pecunia, et congetti ex lonso tempore thelaurin
direpti sunE. Neque ullum bellum contra l’raneos exorcum humana
Porelt memoria recordari, quo illi magis dicati E opibus aueti (INES
quippe cum ulque in idcemporis pene pauperes videreneur, taneum du-
ri ec argenci in Regia repertum. toc spolia pretiola in praeliis subla-
ta, uc merito credi poree, hoc Francos Llunis jutte cripuisse, quod
Tluni prius aliis sentibus injuste cripuerant. Duo tantum ex Proceri-
bus Francorum eo bello verierune, liricus Dux Forojulii, in Libur-
Cacani ) Varia hujus nominis apudre.
teres est scriptura, quidam Kaganus alii
Chagnus. Cacanus vel Capeanus scribunt.
Vox hacc origine est Arabica, quae in sc-
nere notat Resem, cujus nominis contra-
etio Lhan adhue in Oriente inter Tartaros
in usu est. vid. Herbelorii Biblioch. Orien
calem. 6iggacus in L exico suo Arabico. ob.
servat vocem (y a  Chacan signitica
re quemlibet Regem, ita ut ChacanuS (BC
vi originis suse lesendum) nomen com–
mune omnibus Regibus Ilunorum Fuerit
Traud male isitur conjecit Barthius lib.
XXIV. C. 6. Advers. delendam particulam
FT in Annalibus hujus Aeriinter Coganum
et Juxurrum sive Visurrum, ee scriben-
dum Casanus Fusurrus, UE CaGanUS GF
nomen commune ec dipnicatis. Pugurrus
vero proprium, prouc hodie dicimus R ex
Carolus, R ex Fredericus. EF huic con.
secture Armandae non parum inserrit, quod
legacur apud Eginhardum nolrum in An
nalibus ad an. 205. Coconus Theodorus.
Tine ulla partieulae ex interpositione. l’Or-
le generale illud nomen Resum abCorpsiE
proprium apud Herm. Contract. Canis.
Receinon. aliosque, in quibus duo haccvo-
cabula nobis exhibentur, quali sinc nomi-
na propria. Caranus es Facuro intestina
clade inceremii sunt. Vide an nOn FOrtAS-
se legendum sic apud Rexinonem et alios
(hac enim in historia plurimi Scripeorum
nia2
conus Trincus (vel Kingus vel FIricus) (8
sucurrus s. Vicurrus intestina clade interempia
sunt, lupra enim Regino Hlunorum Prin-
cipis Trinsi mentionem Fecerat; cui con-
jecturae tavere videtur Aventinus loco su.
Pra a Cl. Berelio citaco. Emendendus
hac occatione etiam idem Reoino ad an.
796. in verbis: Trincum sentis Avarorum
Principem. loncis retro temporibus, qui eum
civili bello faricaris inter se Princibus imtro-
iisse exspoliavit, quem locum Hc legas et
interpunsas quaclo: J. 5. A. P. loncisretro
remporibus quierum, civili bello fatrcaris in-
ter se Principibus. improvise exspolinvit. PX
adone Viennensz dd an. 805. etiam collen-
dus error, qui ec antiquissimas, quotquoE
mihi videre concieie, editiones irrepsit,
legicur enim ibi Zheodorus Capaonus, cum
Ene dubio scribendum lic CaCanUS. SCHMIN
Concesti ex lonso tempore chesauri) Phe
Paurum hunc Annal. Loisel. multa secu-
lorum prolixitate collectum rocant, de quo
Theodultus lib. 221. V. 33. e Sc99. 2d
Carolum M. ita canit:
Percixe mulsiplices laeranii pectore ea2as,
Duastibi eannonicomissit ab orbe Deus.
Inde pius Celso orares persolve ronanti,
Cui solet ut semper, sit ua larsa ma
nUS, SCHMEMCKE.
Fricus Dux Forojulianus) Flenricum vo-
cant Regino lib. 11. 2d an. 796. dc Sigc-
bert. 2d an. 797. Fhericum Annal. Ful-
dens. 2d an. 796. 8 799. quod perinde est.
isdem cum aliis ocuncus plane verbis) ca: cum ab eodem themace ucraque nominis

## Folio 69 — 1814919937:0124
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000124.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
C AP. 13.
DE VETA C AROLL APAGNE.
nia juxta Tarlaricam maricimam ciritarem, insidiis oppidanorum in-
terceptuS, ex Geroldus Bajoariae pracfectus, cum in Pannonia contra
lunos pracliaturus, aciem instrueret, incertum a quo, cum duobus
tantum, qui eum obequitantem ac singulos hortantem cormitabantur.
interfectus est. Caererum incruentum pene Francis hoc bellum fuit,
ec prosperrimum exirum habuie, tamer s diurius sua magnicudine Fra-
heretur; post quod ec Saxonicum lune prolixicaci conrenientem tinem
accepic.
CAP. XIV. Bohemanicum quoque ec Elilinonieum, quae postea ex-
OrTa
inRexio deCcendat. Venetiae (5 Histriae virorum (5 irium Spiriual. Virsin. (quod
praesectum, nescio anvere, aopcllaEAVen.
tin. lib. TV. P. 200. Cecidic praectantissi.
nus ille, ac mulcis adeo victoriis Claril
Timus Princeps. Per insidias Cirium a luis
Peremtus, ut clare Sisebert. 2d an. 799.
BESSELIUS. Fcnricus Monacho Rcolilmenti
et Heiricus dicitur. In Annal. Fuldens. F.
Bericus. In MSS. Heinricus. Occilus est Au-
n0 709. BOLLARDUS. Pletina in VitaL CO.
nis III. narrac. quod Corolus Tarvilinos
eravi affecerit supplicio, quod Flenrieum
pra-fectum occidissene, in qua marratione
Tarvisinos et Farsaricos contuudit, SCHW IN-
CKF.
Gerollus Bajoariae Praesectus ) Ita omnes
appellitane. excepio Siseberio ad an. 800.
qui Gerardum nominat. Sed d ibi, A
quid video, rescribendum Geraldus. Idem
enim nomen Geroldus, Cerholrus. Geral-
dus: diverlum est Gerardus. Fratrem sui(
se Hilceriei Reguli Suerorum, et Hilde
sardae Reginae. Oxoris Caroli. Scribic A.
vent. lib. LV. Pa5. 200. Signiterum Caroli
piissimum vocac Herm. Contract. Chron.
3d an. 799. cumque inter marirres adnu.
meratum, ex visione Westini MemOrANE
Regino lib FY. 2d an. 799. dc Sigcbert. 1.
c. Vihio illa Augiensis Wectini Monachi
exsticie apud Goldactum, quam carmine
ab Henrrco Scephano, Roberti parence edi-
cum Parisiis, anno 1513.) productam.
Lub nomine guetini Monachi, Cojus ver-
ba, quoniam liter in paucistimorum ect
manibus, adseribam: De Geroldo veroquo-
dam Comise, dixit idem angelus, quod in
requie esset. Elorine martyrum adequaus
Zelo inquiens Dei in desensione. S. Ecclestac,
insidelium rurbis concressus, remporalis virae
dispendia est passus, ideo aeternae vitae par-
riceps est factus. Haec W etrinus MonachuS
Fol. 28. b. Geroldi hujus Episaphium posse.
derac idem Coldactus, uc videre cAt, ex
fraem. Epistol. ad Velserum, Replicat. Pio
Imperio Cap. TF. P. 115. BESSELIUS. OcCU
buic KaI. Septembr. an. 799. 9uo dic Bea-
tis accensetur a Ferrario et Radero tom.
r. BaIZT, SaCrAC, BOLLAMDUS. Vid. 60L
dast. 2d H. 1o
Bohemanicum quoque (5 Eilinonieum Y
Bohemicae expeditionis banc cau (am reDC.
rio, quod Bohemanni (sic enim lesendum
apud Sivebertum ad an. 805. Pro Bethe-
mannis) Sclavieae originis populi, hoc est
Bobemi, terram Hunorum depopulati c.
rant, aaeo quidem, ut eos ad novasledes
quaerendas compulerint. Contrahosmil.
sus est Corolus, Caroli M. Primogenitus.
qui terram eorum derastans, ducem Le-
reddidit Walasridus Scrabus anno aetatis chonem, CCu Leszonem (quod nomen apud
suae 18. ab Feisone Epilcopo Bahiliensi, e
Consiliario Caroli M. PerseriptaM. A.
alios in Lerhonem, vel Bes honem, COrrUPIC
Tran(IE) occidir. Hlistoriam referunt RC-
nimadvertitamen, visionem illam jam olim gino, Adeimus, Annales Fuldenses, Sise
d Facobe Fabro Sraxalenss in rolumine irium besrus ad annum 805. Enim vero. Lila
omni.

## Folio 70 — 1814919937:0125
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000125.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
H, C L N II A R Y 1 5
CAP. 24.
orra lunt, dul durare non poruerune, quorum utrum que ductu Caro-
di sunioris celeri tine complerum elt. CHimum quoque contra Nord.
Man-
omnia me Fallune, hic est Fesco ille TIT. BOLL. De vero hujus gentis nomine Histo-
quem Sazonibus auxilia adversus Carolum
suppedicasse. scribit Cuagminusin deleripe.
SaFAF. Fol. 7. Quem tandem anno 8Or.
cum Bohemis. Pomeranis. Prutenisque a
Carolo in Silesia cruento praelio ad Ode-
ram Flurium proctracum retert. In sili
nones autem. Seu Linones, sive etiam ssil
tiones maris, uc est opud Sigebert. ad an
810. expeditionem idem Carolus Junior
Tulcepit, propterea quod ad Godetridum.
Vanorum Regem detecerant. P eterunt
iisdem fere verbis Regino lib. FT. ANna
les Nuenarii ac Piehoei ad ann. E08. Oui-
nam hi popent toere, de unde dicti Cnc,
dissicile est conjectura assequi. An a loco
Friliani ad Albim, cajus mentio exstac apud
Reginon. lib. 1X. 20 an. 795. denomina
tionem craxerine, ambigo. Puro. inquit
Reineccus, Ad Bhnal. POer. SaxOn. tol
66. de iis indicerarum parum Lune, ilem
urbem Luneburgum. Videndus Cranzius
Saxon. lib. IV. C. 16. BESSELIUS.
ilimonicum) Lxinarus in Annalib. 2c
an. 800, cum Danico bello, de quo mox.
FLilinonicum conjunsit: cum enim AbO
eritorum rexionem Rex Danide invatiset
Carolus mcratoris filius albimpontejunxit.
C0 exerenum, curpraerat. in Fillinones C
Smedlincos, qui s ipsi ad Codefridum de
secerant, celerrime transposuit, popularisque
circumquaque eorum aeris, transiloque ite
rum Rlumine, in saxoniam se recepit. P.
annO STT. Rex exercitum unum misit tran-
Albim in canones, qui (s ipsos vastavit
C Castellum Fuochbochi. superiore anno
Wilsis asractum, in ripa albis pumini
restauravit. Eadem ex in aliis Annalibu
riciinter lenon conveniunt. DCh. voCAELi-
nones. Kranzius male Liburnos. Chron. Moi
Cac. Linaos _ Lanaos et Reinecc. ad POet. Sa-
Xon. notat, oppellari paNm hosSclavosLinos
Linones, Liniones, Filliones, Linores, L. in-
suones. Tillinones _c. Barth. lib. XXIF.
Adver(. C. 6. Fivones vel Liones lesi vule
ex per Liones intellisit Britannos. Cujus
Intulae dioecaelin quandam Lionium dictam
Fuisse, probat ex Culiclm. Briton. qui
lib. 3. Scribit:
Ouid paranellos reseram, reminosque L eo-
nes
Bririgenas fratres Hervejum cum Ouido-
marcho
Ouorum praesidio generosa Fionia pollet.
Sed urraque lectio huic loco non convenit,
nunquam enim, quantum me legisse me-
mini. Carolus usque ad Civones pervenit;
nec etiam hic Britanni incellisi queunt.
quaerendi enim trans Albim in Sclaroniahi
Dopuli prout nos docent ejus aeri Scripto-
res. eccum Bangerto ad Helmoldi Chroni-
conhi Linones P. Hillinones eis Albim collo.
candisune, ubi hodie Lunebursenses, novi-
musenim Fuisse sentem Fransalbianam ex
Fginardi nostri Annal. Supra à Bollandoci
taris, (de Caroli M. temporibus loquor.
nam termininon semper iidem Cunt.) quae
Pea Fuerie inter Abodritos, WilZos C6 Pola-
bineos, ubi hodie Dominium Rostochiense
et Burkoriense; diterce id testatur Adam-
Bremens. lib. TF. C. 10. Populi Sclavorum.
inquie, sunt malei, quorum primi ab Occi–
denie consines Trans-albianis sunt W’aieri.
dein Oborriri  item versus nos Pola
binei, ultra quos sunt Lingones (5 Warna-
bi, mox vabisant Chixini Cs Circipani.
Conser ex alios Rer. Sclavic. Scriptores.
SCEMENLKP.
Otimum quoque contra Nordmannos ) Het
MOld. lib. 1. ChrOn, SclaV CaP. Z. DanICO
qui trans Daniam sunt, ab tistoricis Fran-
corum
Francorum habentur, ubi tamen Linones
_ Smeldingi agpellantur. Castellum verc
illud L10DaBEI, 100b0RI, Heobuoki, quod
AIberes Sladens. Hambureum ele afterie
De iisdem populis Poeta siaxo lib. 3.
Sunt Selavi quidam cioni cognomine dictt.

## Folio 71 — 1814919937:0126
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000126.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
CAP. L4.
DE VETA CAROLI MIAONI.
mannos, qui Dani rocantur, primo piracicam exercentes, deinde
majori clase licrora Calline atque Germaniae rastantes, bellum susce
ptum est. Ouorum R ex Oodetridus adeo vana spe inAaTUS CFAE, vE
TO
eorum Noramanni vOCantUr. BOLLANBUS. vasionem audiret, voluit ipsum acgredi, sed a
Insonem errorem in describendo hoc bel-
l0 committie Elistoria gentis Danorum Lri
ci Daniae Regis apud Lindenbros. quando
narrat Carolum anno Dom. 776. cum 10-
to Imperio suo contra Gochetridum Daniac
Reoem venisse. Sed hunc catim Caro.
sum noctrum, de Saxonia FuSaBC, et 10.
tam illam terram derastasse. Quod eodem
anno sexonia converla tuerit ad Aidem Chri-
Ai per CarOIUM, DOSEQUAI CONTTA FFAN-
cos 26. annis continuis pusnarit _c. Sed
Falsa hacc esse, quis non ridet: ex (cripto.
ribus enim ejusdem cum Carolo actaris
apparet, hunc Francorum Regem non ul.
cerius dicto anno quam ad Lippiam venil
se, ubi etiam haud diu commoratus est.
Praeterea non memini ullum Scriptorem
hujus cladis mentionem facere praeter hunc.
qui Pginhardo aliisque Fictoricis setace
lonse inferior est. Nec Saxonin anno 776.
ad Christianisinum conversa est, sed lonse
demum pos hnec tempora uti supra O
nuimus. EC quid sibi volune 26. illi anni,
quibus Francos cum Saxonibus pugnasse,
Auctor ille retert, non enim ad Carolum
Solum, qui anno 772. primum hoc bellum
suscepit, nec ad Pipinum ec Carolum (1
iul reterri pontunt, liquidem Pipinus Sa-
xoniam primum anno 753. invasit, a quo
termino non 26. led 23. numerantur anni
Hlaud minimum etiam ad destruendam
hanc Erici Regis sentenciam pondus addit
Saxo ille, Doctissimus ec antiguissmus D2.
norum Scriptor, qui nullam hujus cladis ec
victoriae in rebus Gochetridi mentionem
Facie, verum pocius ait: Ouod cum Coihe-
fridus audiverit Carolum saxones compelle-
re ad Christianismum, Cs eum abesse a Sa-
sonia, tentaverit finicimas Albide sentes ado-
riri, C5 ad pristinum Reeni sui ritulum re.
vocare, quo tempore Carolus victricia trans
Leone R. P. accersitur in Vrbis auxilium, ideo
Pexino commisit bellum. Sed et Sano mul-
tas res restas inter se confundit. bellum
enim hoc contra Nordmannos Ade anFI
quissimorum Historicorum suscepium est
2110808. quo tempore Saxonia penitus c.
rat subjupata, pacata ec ad Christianismumo
si non exanimo. saltem limulate converla.
Practerea e in eo errat, quod dicit Gotri.
um. (C. Cothetridum, unum enim idem
que nomen eA) invalisse saxoniam, cum
Carolus a Leone in Urbis auxilium vocaro-
tur, Carolusenim anno 800. expeditionem
versus Romam suscepit, quo onno nuita
hujus bell opud Veteres Ae mentio. Nec
Pipinus Germanicis bellis, sed Caroius ju-
nior praelectus fuit. Ocerque isitur Da-
norum Historicus in narrando hoc bello
errat, multorumque annorum secta inter
Se Contundit. SCRMIHCRE.
Duorum Rex Codesridus adeo vana sec in
sacus erat) Bellicosum, elati tamen, plus
quam par estanimi, hominem fuiste opor-
tet, qui ex remulatione in Carolum insur-
rexit. Ooamobrem 200. navium classem
paratam habuit, ut terra marique eundem
impeteret Forrius. Quibus cosiracionibus
incentum, neseio qua causa Parellesinterte-
Cit, vel uc eA spud AI. StadeNC. ad aHM.
810. proprius filius, cujus matrem, alio
super inducta, dimiserat. Certe post Pa.
eris Oodetridi morrem. Pemminsus, qui
ei successit, pacem cum Carolo iniit. BEs.
SELFOS. KCranZius lib. 2. SaXOn. C. 6. AuCtO.
ris noctri verba cicans a proprio satellite
intersectus, addit: sive ut quidem verius
existimant. a proerio filio, cujus marrem
repudiaverat, (5 aliam duxerat, interse-
ctas. Idem Monach. S. Gallenss lib, 1re
c. 2T. de Vit. Caroli M. qui id factum di-
cit: cum Rex voluerit falconem suum de
rbenum castra receperat. Cum Carolus in- aBETA ENHYABEre, SCHMINCKE.
Fv

## Folio 72 — 1814919937:0127
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000127.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
F, C L N EI A R Y V S
C aD. 24
cocius sibi Cermanine promicteret porestatem. Fristam quoque EE Sa-
xoniam, haud alicer atque suns provincias aeltimabat. Jam ABodri-
205, vicinos suos, in luam ditionem redegerat, jam eos sibi rectigales
tecerat. Jactabat eriam se brevi Aguasgrani, ubi Reeis comitatus erat,
cum maximis copiis adrencurum. Nec dictis ejus, quamvis vanissi
mis, omnino tides abnuebatur, quin porius putaretur tale aliquid in-
choaturus, nisi Festinata morre Fuisser praerentus. Ilam a proprio la-
rellire incerfectus, e sine ricac ex belli a se inchonti finem acceleravie.
CAP. ZV. HIacC Cune bella, gnac Rex PorentisIUS per anNOS
ZL. VII. tot enim annis reonaverat, in diversiS cerrarum partibus TUM-
ma prudencia atque Felicicate gessir. quibus Regnum Francorum,
quod post patrem Pipinum magnum quidem et Forre lusceperat, ita
10.
Friscam) Pars Hollandiae Gelriaeque in jus belli culpam in Aboericos conjecit, qua
Frista TUnC censebATuT, atque criamnum s illi primum pacem riolarint. Sed mera
Sepremerionalis Hollandia Frisca appella
tur, ae oppida Frilise Intionibus deco.
TaNEUT. BOLLANDuS. In hac contra FritioS
expeditione Saxo rurtus nullam temporum
sationem habee, quando narraL: Primo
quidem Friscam domat classe. cui Corricus
non tam arctam, quam inusitatam pensio-
nem imposuit. Cum vero Corricus Fri
siam pervostasset. (6 reverso jam Romi
Crrolo, in ulteriores se Germanine provincias
effandere starusset, proprii satellitis insidiis
circumventus,  interiit. Nam rediie
Carolus Roma anno 8Or. ast haec Frisiac
ractacio secundum accuratictimos Firanco.
rum Chronooraphosdemum anno 810. aC
cidit. Ergo maximum temporis spacium
inter reditum Caroli ex ltalia, et depopula.
tionem Friside intercessie. Quos terminos
tamen hic quasi sibi proximos saxo ctatuit.
SCHMINCRE.
Jam abodritos in suam dirionem redere-
rat) Anno 808. Codetredus L. Gocricus
quo nomine apud Historicos DanOS vC.
nic) copias suas in Abodritos duxerat, quo.
rum Ducem Tralconem patria ejecic, 60.
delaibum vero alterum Principem patibulo
affixie, duasque illorum provinciae partes
haec Fuisse verba, ex sequentibus videre
licuit, cum paulo post et alcerum Ducem
Thrasiconem per (uos occideret. SCHMIN
Obi Regis Comitatus erat) Sic tunc tem-
Poris aulam Imperatoris propier Comitum
in dula riventium numerum dictam tuiste,
Dutac Barthius lib. XXIT. Adverl. c. 6. quod
ex libro Poinhardi noctri de translat. 55.
Marcellini de Petri satis apparet, variis e
nim in locis aulam Imperatoris Comira-
tum vocat. Transactis admodum paucis,
Postquam ad COMITATUM veneram diebus,
ec paulo post illud palarium vocat, quoc
Lupra Comicatum. F90 secundum consuetu-
dinem, ait, amicorum maturius surgens, primo
manepalatium pesir. Ec Caepistime illis in
libris hac locurione uritur: ire ad Comi-
tarum, proficisci ad Comitatum. Palariun
ec. se alibi de se dicie Foinhardus: His
ita peractis ad Comrearum prosectus sum
quod Vir ille, qui Clerico apparebat, Per
properare ad palarium interpretatur. Vid.
Dlura apud Du Canse in GlosarioV. C0-
miTaTIS. SI HMINCKE.
Nec dictis ejus quamvis vanissimis 0. f. ab
nuebatur). Carolum adeo perterruit nun-
tius de capta Frisia, ut ex omni Imperio
sibi rectigales Fecir. Cum Oodetredus hoc suo colligeret copias, quas concra DanOS
Carolum aegre terre audiret, omnem hu duCerCT. SaXO GrAMIMaE. Fn. lib. VFI F.
2it

## Folio 73 — 1814919937:0128
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000128.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
C AP. 15.
DE YETA CAROLI MIAONI.
vobilicer ampliarie, ut pene duplum illi adiecerie. Nam cum prius
non amplius, quam es pars Galliac, quae incer lehenum et Liserim
Oceanum que ec mare Balearicum jacet, et pars Germaniae, quae in-
tra Saxoniam ec Danubium Rhenumque ac Salam Aurium, qui Thu-
ringos et Sorabos diridie, polita, ac a Francis, qui Orientales dicun.
dit: quod Carolus effuso caudio exultaverit,
C5 nibil eo casa (morte seilicet Gorhetri-
di) unquam fortanae sune jucundius obveni
re consessus AC. SCHWINCKE.
Et Sorahos dividis) De his alii Annales
Francorum anno 807. Xarolum filium suum
in cerram sclavorum, qui dicuneur Sorabi,
qui sedent suxer albim pavium cum exerci
eu misse.  duoque castella ab exerertu
aedisicaca, unum super rixam sluminis salve,
alterum suxta pavium Albim. Unde Patet
sorabos modernae Saxoniae, Miniae, An
haldini Comitorus, Hallensis ee Maeden-
burgensis dioecaeleon partem tenuise. BOL.-
L ANDOS.
Posica) Sic opeime Bollandus e BeRe.
tius in suIS RdITE, CxDTCNCTHHE, quOS MerE.
eohic, praecipue cum illam lectionem con-
Textus ratio poctulet, sequimur. In Vulea.
eis quocquor vidi, male legieur postea,
qui error _c in MSS. meis deprehenditur.
SCHMENCKE.
a Francis. qui Orientales dicuneur) Pran-
ci ali Orrencales, alii Occidentales diceban-
tur apud Veceres: ambo ejusdem originis.
Primus nam que Francorum disionem in duas
parres divises Carolus Marcellus: unamque
inter Ligerim (5 Sequanam, quae Caudia-
na dicebatur. Franciam. Co populos Car-
lineos seu Francirenas, quasi à Francis se-
nicos appellavit: alteram vero parcem, in
qua Rhenus currit, Franconiam, ejusque po-
pulos Francos. Haec ita Sittridus Presbyrer
Elismen(. lib. F. EpiC, P. 686. _ Cum COAC.
neas Picolomin. in satu Ruropae sub Pri-
derico III. Cep. 31. Per injuriam tamen
Franciam Orientalem, ablaco vero a Callis
nomine, in Franconiam cransisse, KranZIUS
Forcatulus lib. v. de Imp. de PhiloCoph. G all.
Pa0. 644. ex quadam Ciceronis ad Lrricum
Epistola (nitr Fallor est illa z. lib. X1 V.) cum
muleis aliis repecere ridetur, errorem ridi.
culum magis, quam periculosum errat.
Franei vero icti. de quibus nuneloquimur.
non Chauei tantum fuere, ut post HlOto-
mannum, Franco Calliae cap. 4. visum Rru-
dicis, nec Sicambri tancum, sed Bructeri
etiam, Chamavi e Amplivarii, uc clare
Sulvirius alexander apud GresOr. TurOn.
lib. 11. C. 9. Incerjecto tempore. Romanis
rehuspaulatim collabescencibus, initio ripam
Rheni omnem in FrisiOSuSque, MOx RhenO
trajecto, potiora primae Germaniac, ac
secundam fere inrepram, Belrieam irem
utramque, cum non paueis aliis Galliae
provinciis, pocestati suae Franci (ubjecere.
Sed isthace oxerac precium erit nerrose de-
ducta lexere apud Virum in hisliceris Ma-
ximum. Herman. Conringium de Pinib.
Tmp. Cerm. 1i0. 1. c. 2. Multi quondam
Fuere, qui Francoseos Tolummodo esevo-
luerunt, qui cirea Parilios habitone, quem.
admodum ex adverso Francos omnes ec lin-
sua ex natione, et moribus. Callos esse,
Jeh. Bodimus nelcio qua Fronce, aservit.
Mechod. HistOr. Cap. 9. cui ex merito rC.
Spondit Philip. Clurerius lib. 1. G. A. CaP.
3. Origo ac sedes gentis multis Fabulis in-
VOlUERE TUNE. NAM GUOTQUOE rerUM nO-
Ararum superane Scripiores. ii ad con-
jecturas. ec nescio quae exoleta commen-
ta se deietunE. Ouorum anFeTIONANUS
Hunibalaus, secoli vI. Scripeor, ferrei o-
ris, ac plumbei cordis homo, ut seire Vo5-
tius lib. 1Y. de HIC. LaF. Cap. 22. Dis plane
larva est et commentum Trichemii, quod
gueritur lib. II. SaX. CAP. P. Nam quod FAEN NON ArBIETOE, a Proignis orjundos
Franconici nominis antiquitatem Sceph. Francos esse dixir. Quem deinceps siee.
berto

## Folio 74 — 1814919937:0129
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000129.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
F, G F N E A R X V S
CAP. 18.
cur incolitur, a practet taec Alemanni acque Bajoariiad Regni Fran.
corum
Bert. IAEOOVCL. Ad C HTOHOSTAPH. P. 478. PontanS, loc. cic. item que Spiselius ad
Culielm. BritolB, I. PhiLiPP. V. 55. OmneS.
que adeo ad Paulum Aemilium. Trithe.
mium, alios securi: quorum prolixum ca
talosum Johan. Tlacius Pontanus lib. 12.
Oris. Franc. Cap. 5. recentel. Inter hoc
ontres praccipuus tere P’auics Diaconus.
in Proloso Fomiliarum. Quas ad Carolum
HI. Scriplie, non obseure rem TaISIT: Eux
que decusque Magne tuorum Larole Princeps.
Atque roratae Arbiter Urbis. Durdanidae.
que sloria centis. Cuos vertus produeit.
e explicat Gobelinusaetat. 3. CaP. 2 1. Pd8.
58. Duper adeo, ne quid tabulae deeset,
Cabriel Bucelinus. Mondcnusterum noAra
rum non imperitus, candent sententiam
nulla camen, nihi Beroh antitani. Friche.
milque auctoricate Fultam, recoxic, in
Germania sua Topo. Chrono. Stemmato cra-
Phica ParF. 3. P23. 4. Cermanos omnes ab
antenore. Troiano sanguine ohandes esse
Ut oriso, ita ledes populi tabulosa. Si
cambrium urbem nelcio quam, lceus Maco.
tidis paludes, Francis exertatant ec inha.
bicatam produne, quam tamen es Mets
mendaciis construccam, recte Bilicaus
Pirckheimerus in German. delcripe. tol.
100. pronuntiarit. Contutat eandem Kran-
Zius HIb. 1. SaZON. C, 16. Cx CO, quod Si.
cambria non ad Maeocidis paludes in O.
riente, led ad lehens Auenra tuerit, cesti.
bus strabone ae Piolomaeo. luid quod at
dalos eca aie identet in Cer-
manos leu traneos irruMle, Terrhicerocop.
lib. 1. de bello Vandal. Nam quod 3.C.
bortus sub Valencinin e uHOS
in Germaniam mioralle os tacle
Cunrberi lib. 1. P. 232, BESSLLIDS.
Praeter haec alemanni) Alemannorum
nomen tam varium est opud Historicos.
uc nelcias quam gentem indigitent. Cum
Germanis eoldem olim Fuisse, ex Vopileo
in Proculo dilcas: alemannos, inquit, que
tum adhue Germani dicebantur, non sine
Sloriee splendore contrivit. AC rerO Spar-
EianuS in Caracalla extremo, iteque
Guiliclm. Brito lib. 1. Philip. V. 147. Gen-
tem a Germanis diverlam sgniticant, et
ante hos Futrop. lib. X. Alemannos in
Calliis collocat. Amminn. MarceII. lib.
XXVF. a Cermanis prorsus separat. Wala
fridus tamen strabus, medine aetatis, cen
Pore Vadiano, non temmendus Auctoi,
Rhaeris proximos. et supra Acronium Rhe.
numque, cum ec in occalu ad Tigurinum
lacum, et Limosum habitances, ubi ho-
die lonse laceque Helvecii habitant, Ale.
mannos censet. de Vit. B. CaIi lib. 20
Proloso. Sueris accentet GreBor. Furon.
lib. 21. C. 2. Fandulos secuti Sueri 1. c. alea
manni. Calliciam apprehendunt; quem le-
quicur Oeto Frisins. lib. 1. cap. de sett.
Frid. I. quam sententiam probabilem prae
caeteris judicarim. De nomine sentis ho.
dienum certatur: Sunt qui a licu Leman-
ne cenominationem crarisse credant, ut
Praeter Otron. Prising. Guncheruslib. IIL.
V. 305.
Dua sibi vicinas alemannia suscipie Alpes,
Nomen ab Alpino ducens ut fama, Le
manno.
Ouos Auctores habuit Gobelin. Persona
Colmodrom. aCtac. T. C aP. 5. P. 10. Alii
Hieronrmi cestimonio retellicur, qui in ex collecticia diversorum hominum multi
vica clilarionis, sub Conttancio siate
re, Francos incer Saxones et hleo.
gentem non tam lotam quam validam collo-
cat. Sed illace lactuo salpadem execuri
sunt rer a peritistimi. Her-
mannus, Comes acus, disserratione
cudine nomen senti impotutum, asnis
Quadrari auctoritate inducti, credunto
Ouam opinionem referune ac probanes
Aeathias Scholasticus lib. 2. Jacob Spise.
lius in Scholiis ad l. c. Guncheri P. 323.
Caspar. Barchius ad Cloudian. de laud. Sie
exinbardo. suo eraesera. Piretheimerus, licon. lib. L. Y. 236. aliique. Quod si LC.
MB

## Folio 75 — 1814919937:0130
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000130.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
CAP. 25.
DE VETA CA ROLZ MI AONF.
corum porestarem perrinerene, ipse per bellamemorata, primo aqui-
caniam ec Valconiam eocumque Prrenaei montis jugum ec ulque
2d Iberum amnem, qui apud Plararros ortus, et Fertilissimos Eispa-
niac aeros lecans, sub Deriolac ciricaris moenia Balearico marimilcetur.
Deinltaliam coram, quac ab Auousta Praccoria usque in Calabriam Inte-
riorem, in qua Graceorum e Benerentanorum constat esse confinia,
decies centum ex eo amplius pasluum millibus longirudine porrigitur.
Tum Saxonium, quac quidem Cermaniae pars non modica est, et
ejus.
mannum pro Rheno accipiamus. Fortasse derunt aliquando (e trans Rhenum usque
originatio tolerari posset: quanquam Gor-
frido Vicerb. Secus videatur Pantheo:
Rbenas ab antiquis describieur esse Leman-
nus,
Indeque nonnulli dictos reserunt aleman-
nos
Sed vox aequivoca nomina falsa parat.
Illud exo nomen alia video ratione,
Quicquid prisca sonent, quod senrio. lit.
tera promet,
Lector ab hinc capiet, quae maris apia
sonent.
sille senat rolum. Man, Vir. Si Theu
iona lingua
Znec duo conjuneat, torum vir liltera
sienat;
F. ceminata saris nomina clara facit.
Ouod ulcimum etiam Cluverio non dilpli
cuit lib. 1. Cerm. Antig. cap. 8. Caeterum
J0ach. Vacianus in Epist. quadam ad Ra-
dolph. Agricolam. Alemannos a DCO (IO
Alman dictos aurumsE, cujus simulachrum
adhue hodie in Coenobio Ausiae Majoris
superesse, Iladistaus Suncham, in Ceogra-
phia sua cectatur. Atque haec quidem opi.
nio omnium mihi videtur porissima; prac.
Tertim cum Thuringi X iP(i a Zhorone Dea-
Aro, Gothi autem a Codan 1d0lo (u0 re.
Ctistime dicantur, ut nuper Vir exterarum
simul ac parriarum Antiguitatum Studio.
Sissimus Joh. Schefterus Dp(al. CaD. VI. P.
ad Lopanum Cactorum Aurium, hincera-
jecto Rheno contederune in Calliac Ani-
bus, et tandem Helreticum occuparunt
3orum. Optime varios eorum hines de
seribunt viri Doctissimi, Sirmondus ad
Sidon. CarI. VFF. V. 375. ec Cluver. lib.
1II. C. A. quibus 20d25 Dissertationes
Tuib Celeb. Hertio Bielac Hasorum habitas.
de Nora Veteris Germaniae populorum (5
NTotit. Regni Francorum à prima ejus orier-
ne, usque ad excessum Ludovici Pit. C 21O.
li M. temporibus Hlelreriam ex mapnam
Sueriaeparcem incolcbant, et Lechio amne
a Bajoariis dirimebantur. 1105 Povulos
primum Carolomanniis ex Pipinus penitus
sibi annO 7+2. TUBjCCOTHNE. SEHMINCKE.
Bajoarii) Hujus sentis termini erant
Lechus et Anelus Aurius. Ham Carolo-
mannus et l’ipinus onno743. certis quibus.
dam condicionibus sibi subjuzarunt, ec tan-
dem totam provinciam, ejecto ejus Duce
Tastilone, Carolus Reeno luo adiccit.
SCHHTNCKE.
Ipse per bella memorata, primo aquitani-
am (5C) Ample dilatatos a Carolo Fran-
ciei Imverii terminos, clare delignat Fgi-
nardus; uc hinc catuere liceat, quo loco
habenda sic, quac vulgo exstat, a viro a-
lioguin doctitimo adornata seooraphica
Carolini Imperii descriptio, qua univer-
Cam Pispaniam; Siciliam, aliaque reona
65. e 66. OAtendit. BESSELIUS. Non Pem. complexus es, quae nunquam possedit
per alemanni easdem tenuere sedes, MOx
enim lariores, mox Prictiores habuerunt
CaroluS. BOLL ANDUS.
Tum Saxoniam. quae quidem Germanice
fines, ideoque ne CrremUS, tempOra pro. pars non modica est) Amplistima regio erans
be distineuenda et noranda suneo Knton. Albim Prorosata, usque ad Penem et FI.
BAM

## Folio 76 — 1814919937:0131
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000131.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
P, G F N _ A R X V S
CAP. 25.
ejus, quac a Francis incolitur, duplum in lato HabCre PUTALE, CUM
ei lonsitudine porter ese consimilis. Postquam urramque Pannoniam
ex oppositam in altera Danubii rixa Daciam, Hlistrram quoque de Li-
burniam atque Dalmacium, exceptis maricimis civicacibus, quas ob
dam amnes, ut ex diplomate Caroli M. (u-
per incticutione Verdensis Episcopatus anno
766. Promuleato, nec dum, ut reOI, C.
dito, probat Herm. Conringius de Finib.
Imperii lib. T. C. 4. D. 28. Limites ejus.
dem elesanter, ue solet, describie, AIB.
Cronzius Saxon. lib. 1. c. 1. Distriburionem
autem gentis nemo melius explicet, quan
Poëtaster Saxon. cujus verba, quoniam in
Paucorum hodie manibus est, a ljiciemus.
Sic aurem ille lib. 1. de Vita Caroli v. 45.
Sed generalis habet populos dinisto ternos;
Insienica quibus saxonsa soruit olim,
Nomina nunc remanent, virtus antiqua
recessiei
Denique n’estsalos vocitant in parre ma-
hentes
Occidua, quorum non lonse terminus amnt
Rbeno distat: regionem solis ad orrum
inhabitant Osterliudi; quos nomine qui-
dam
Ostvalos ali docirant, conginta quorum
Insestant conjuncta suis sens perfida Sclavi
Inter praedictos media resione morantur
Ancarii, poculus saxonum tertius.
Idem CranZiS lib. er. SaX. C. F5. addit
CarOIUI BNEIGHO ROMANOTUM MOrCSAXO.
niam in provinciam redegisse, et certis
limicibus, pristina tamen senti libertatere-
licta inter Epilcopos disribuise; quod ta-
iven suo rodo incelligendum esse, no-
Het Keineccins, opusculo posthume de Saxo
num orisin. D. 23. BESSELIUS. A SePten.
erione saxonia Eydora Auvio terminabatur,
reste Fointraedo in AnMal. ad anM. 808. a
meridie hahebat Franeos, et Thuringorum
partem usque ad Aur. VnCrur, ab Orien.
te Abotritos, ab Occalu Frisios. vid. Adam.
Bremenl. 1. 2. C, 4. SCHMINCKE.
Et CMh, quae a aais incolnur, du
pdu M lato habere purarur ) Sic 60l.
AdCh. BoII. Bestet. Adam. Brem. Alb. Scad.
ai-
NSS. LuGd. _ B09I. In rulsatis vero et
HS. CaNCI. (6 ad eam. quae a Francis in-
colitur, laricudine dupla purarur. Franci
ante Carolum M. Postidebane tantum eam
Germaniae partem, quae inera Saxoniam
Ec Danubium, Rhenumgue ac Salam AUV.
Doltaerat, i. c. Fhuringiam, quae versus
Saxones Sola terminabatur. Hastiam, Fule
dam, Franconiam, W etteraviam, Mogun-
tinum Electoratum, Palatiracus et Duca-
tus Wurcenbersensis parrem usque ad Da-
nubium. Carolus vero dein adjiciebat suo
Regno totam Saxoniam eis e Erans albia-
nam usque ad F. Pdoram Auvium, et 0b0.
tritos, Weaphaliam tocam usque ad Eri
so5 _c. ita ut tacili negorio duplum in
laco habuerine provinciae illac, ratione
Germaniae Majoribus sois subjectae, quas
in ea Rexione Carolus bello sibiaequisirerato
SCHMINCKE.
Orramque Ponnoniam) Inseriorem, quam
Hluncari nune incolunt, et Superiorem,
quac ab Austrine populis, Scrris, Croatis,
habitacur, ue recte seripsir Bilibalo. Pirck
heirerus, in deleript. German. 2d Her-
man. Comic. Nuenarium Fol. 90. Sed hu-
jus, uc ee Dacise, in alcera Danubii ripa
ex adverso Parinoniae (TdC, Cognitionem
eberiorem haberemus, siguidem LATiesDFO
missus luei cancem aliquondo dOnaretux
Martini Opirii do Vereri Dacia, Commen.
TarIOS, BECSELIOSS
Et oppositam in altera Danubii ripa Da-
ciam) Goldactus ex Veteri Codice legen-
dum puere adpositam, quam lectionem et
Bollang. in nocis citac. Albericus etiam MO-
dehus erium Fontium hace Foinhardi ver-
ba proterens, lesir apposisam. Verum cum
Dlorima MSS. in vulgacam conspirene, ni
hil muco. Vide, Alubet, C0ldast. 2c B. d.
SCHMIHCKE.
Encepris marisimis civitaribus) Orbesei.
diccs.

## Folio 77 — 1814919937:0132
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000132.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
C AP: F5.
IdE. VI F A C AROLI MI AONI.
ciriam ex junctum cum eo foedus, Constantinopolitanum Emperato-
rem habere permilie. Deinde omnes barbaras ac Feras nationes, quac.
inter Rhenum ac Vistulam Aurios, Oceanumque ac Dauubium po-
Cicac, linsua quidem pene similes, moribus vero acque habitu valde
dissimiles, Germaniam incoluDe, ita perdomuie, uc eas tributarias eF.
Eecerit. Inter quas fere praccipui sune, Welatabi, Sorabi, Abotriri,
Boc.
licet Veneta, ac Provincia Colabriae. Nam 806. consectarium est; ut porestetem in
Venerias ne injus quidem Francorum unquam
cranstisse, dudum Viri docti omnibus mo.
dis altertum ivere: quibus omnino asen-
tiri non postum. S vera lunt, quac de ca-
Dea per Pipinum Caroli Pilium ann. 810.
Venecorum Civitace, Scripiores reterunt.
Clarissime rem produneverticuli, quoset.
tisiei Beari, Ducis Venetorum, cujuscon-
era Fracrem puenarit Pipinus, Subscriptos
retere Francisens sansovinus
Pratris ob invidiam Rex Cipinus in Rivo-
alium
Venit; desendi parriam sibi grarificatus.
Nam etli iidem annales, eodem anna pacC
incer Caroium e Nicephorum consticura,
craditas huic Venetias attirment, jus ta
men, ucpore Victores in Venecos; habue
re Franci. Nimium blanciuneur Venetac
Urbi Sigonius Regni Taliei lib. IV. Paul.
Aemil. lib. 111. EToldricus MaEIUS Rer.
Germ. lib. 1X. PCErUS BerTBaVEUS FIOrI
Callet lib. 2Y. C. 15. Quos fere sequitur
Theodorus Graswinckelius. Vir doctissi-
uS, in liberrare Veneta CaP. XVI. 5. 29. P.
193. inter duo imperia medium carcinem
Venetias esse relictas, nec pacto illo Vr.
bem Imperacori Constancinopolicano red-
ditam, quae tamen clare ab Adelmo, An-
nal. Fold. 2d an. 810. icemque ab E∞olisin.
Monach. P. 277. diverla lunE, guorum au-
ctoritare Nicephoro redditam Venecorum
Venecos eidem cribuamus. Quid quod Crr
dus quoque Insula inter metropolicanas ci
vicares retertur in cectamento Carolino,
quod heri non porvistee, nihi in jus Fran-
corum eadem ciritas transsiset. BESSELIUS.
Omnes barharas ac seras nationes, quae
incer Rbenum (5 Vistulam ) ResiO hBCCBC-
nerali nomine rocabatur Sclarania, quae
amplistima erac provincia. et secundum
Adam. BreM. decies major Saxonia, A BO-
jemos et Polonos addideris, qui nec Hd-
biru nec linoua dilcrepant, ejus fines se ab
Albi ulque ad mare Balchicum, Bajoariam
ex Huncariam extendebant. Licet verohun
jus resionis lncolae communinomine scla.
vorum veniant opud Hlistoricos Medii deri,
speciali tamen adhue inter se discernuntur.
sic crant Sclavi Waiers, Sclavi Abodrii.
Luricii. Polabinei. Lincones. Warnahi.
WWilZi. Cbizini Circipant, Tolosantes, Re-
ihari, Rusii. Doxani; LiubuzZi, Wilini
Stoderont. Boemanni, Sorabi, Polan, M.
rBI EEC, SCHMIRCKE.
Lineun quidem pene similes) Sclavicam
opinor incellisie, quam anciquistimam,
jam olim fornandes Ccrip(E. Lac adhuc
eadem viget, per Honporiom, Bohemiam,
Livoniam, Poloniam. Ructiam, caeteras-
que sentes, diolectis canrum variantibus,
nils quod Liruanica eique oftinis Curtan-
dica, paulo à ceteris prolixius adit. Britan
Orbem Ecimus. Nec desine nobis alia nicam huic tere similem, jam olim (cxip(IE
arsumenta, quae jus aliquod Oarolo in
Veneros tuisse probent. Erenim. A Fa-
TaCiIMS de SitU Germanide, BESSELMS.
Sorabi) Diversos ab his statuere videtur.
ctam credimus Oramarionem ab Imperato. Bollandus (pra ad Cap. XLV. Suburbos, Sed
re de Ducibus ex populis, tam Veneriae ni fallor. Sorabi, Sorbi, Serbi, Suburbi,
quam Dalmaciae, uc habene verbaomnium Suirbi, Surbi, variae unius rocis lectioneso
Hioricorum probaciltimi adelmi, ad an. sunc unusidem que populus, nam quos sau
ets

## Folio 78 — 1814919937:0133
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000133.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
P. G I N HY A R X 13 S
CAP. 16.
Boemanni, cum iis namque consixit: cacreras, quarum multo major
eA numerus, in deditionem Cuscepit.
CAP. ZVI. Auxic etiam gloriam Regni Cui quibusdam Recibus
ac gentibus per amiciciam sibi conciliaris: adeo namque Adeltonsum
Caletiae atque ACturicae Regem Cibi Pocierare derinxie, ur is, cum ad
eum vel liceras vel legatos mucteret, non aliter se apud illum, quam
DIO.
arbos. Suirbos, Surbos, Aunales quidam vo: tam Seilicet Pororem Caroli uxorem Fuisse
cant, illos. Puldenses ad annum 789. Sora-
bos appellant, ec quos omnes sere Historici
Sorabos, illos Chron. Moisinc. Suirbosnominat.
Ita nullus dubitem, varias hujus populi de
nominationes ex veri nominis corruptione
exortas esse, qua in sententia etiam 60.
dactus nocter caD. Xr1. tuille videtur. Sc.
des horum Sclarorum deseripsit Bolland.
Cap. XV. E Aventinus lib. 1v. ubi camem
emendandus, lesit enim Moescre pro Mis-
niae. Cum hos povulos Carolus lubju.
sasset, duas in provincia illorum extruxie
arces, quibus in oficio eos conineret,
unam Ilalac, alceram Mo debUrOI. SCMMIH.
Duibusdam Resibus ac Geniibas) HicF-
sinharous suetonium suum imitatur, qui
in AUS. C. 48. dic: Reges loctos eriam inier
semet ipsos necessirudinibus muruis junxit,
promsissimus affinitatis acque amiciriae con
ciliasor ac fauror. Eginihardum vero lequi-
tur Radericus in vita Prederici L. lib. 2
CaP. 76. Reges Fispaniae, ait. Aneliae
Franciae, Daciae. Boemine aique Tlunca-
rine, quamvis suspectam semier ejus habe-
rent potentiam, sibi adeo per amiciriam C8
Socieratem devinxit. Css ad suum volunta.
tem sic melinaros habuit. ut quorres ad eum
lireras vel legatos miserint, sibi cedere au
etoritarem imperandi, illis non deesse volun.
sarem obsequendi, denunient. HlIC Rade.
vicus trequentistime in vita Friderici imi-
tacur Exintiardum, quos semel hic notare
vilum FVIE. SCHMINCKE.
Adel sonsum Caleriae arque Asturiene Re-
sem) Adelsonsum hunc (et abbreriata vo-
ce Alsonsum, Carolo ex amico inimicum
reddidere, quinescio quas belliincer utrum.
AIFOnS II. RegIs, ex moribus Casts cognO.
minati. Ouae cum nullos ex marito (uI
cepistet liberos, Carolum hacredem Rc-
sni Tispaniae instiruere roluerit. Cuicum
se opponeret AIFonsus, bellum inde Ortum
in quo Carolus ab eodem SuperatuS CIL.
Oure tabula a Scriptoribus Dispanicis pri-
mum prolata, rejecta est a Meyero Annal.
Flandr. an. 778. BarON. FOI. 9. ann. 8120
itemque Grrphiandro de Wcichbildis Sa-
XOn. CaP. 10. P. 23. Adclmus certe, et
cum eo reliqui. mutris ab Altonso mune-
ribus culcum referunt Carolum ad an. 797
e798. Poeca Westphal. P’araphractes N0-
Ari lib. V. verL. 299.
Ex quibus unus erat a desonsus nomine
dictus,
Oui Rex Asturiae. Galliciaeque suit.
Dui dum lezatos ( munera micteret illis
Mandabat dier se proprium Caroli. BF. S.
ETIC CA AIFONCUS II. COgnOMentO C asUS.
qui anno 791. regnum suscepit ex feliciter
administravic 52. annis. In Vica Ludovi-
ei Pii anno 796. Adesonsi Calleciarum Prin-
cixis Misos, quos pro amiciria firmanda mi-
serat cum donis suscepit, C5 pacifice re-
misic. FpinarduS ad 2n. 797. retert eam
legationem. Monach. Fcolisinenl. 798.
Venit (inquit) ad eum Legatus adeson(e
Reeis Gallisiae (S Asturiae, nomine Froja
praesentans papitionem mirae pulchricudinis.
ast Fginaedus anno 798. ita seribit. Ve-
nere de Hispania lecair Adelfonsi Reois, Ba
siliscus ( Froia, munera deserentes, quae
ille de manuhiis, quas Victor apud olisye
vonam Civitatem a se expuenatam ceperato
que caulas distemmimatas vulsarunE, Ber. Resi missere curavit, Nnuros videlicet se
Ptet
e

## Folio 79 — 1814919937:0134
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000134.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
C AP. 16.
DE VITA CAROLL MI ACNI.
proprium suum appellari juberec. Scocorum quoque Reges Sic habuit
ad suam voluncatem per luam muniticentiam inClInaTOS, UF CUM NUM.
quam alicer quam Dominum, seque suibdicos aC TervoS CjuS Pronun.
EIAreNE. LXCane Lpiltolac ab eis ad illum missie, quibus hujusmodi
affectus corum ersa illum indicatur. Cum Raron Resc Perlarum, qui
CRCOPIO
piem cum rocidem malis asque loricis ec. Achajum Scocorum in Pricannia R egem
BOLLANBOS. Ouidam legunt Adetonum
UE DuCheTnC MSS. Lued. et Cajogonvil.
Sed vulgatam agnoscunt B0I. BCACI. N5S.
BocI. e CaNeII. quam priori practero, si
quidem ex Adeltorsus, ut etiam monuie
Desselius per Cr a(In AE AIONSUS. SCHMIMCKE.
Scororum quoque Reres) Ouis Rex Sco
torum cum tuerie, liguido exponere dist.
eile eAt. C onjicio camen indicari Fardul.
sum, Regem Nordanimbrorum, 1. c. de
Trlandia Insula Britannise, uIE exPONIEMO.
nach. Fcoli (M. in VIt. C Nroli P. 272. C er-
te hunc reeno ec patria pulsum, MOx d
Carolo pristinae dignitati rescieutum. Sci-
mus vel ex Leonis ad Carolum Epiltolis.
quas primus evulsarie Conrinsius. Nisr
inalis ossam. Rerem Merciorum indi-
cari, quem Caroli familiaritate fretum, li
cet multorum impeteretur odio, dulci ta-
men vitam consumaisse orio, Alcuinus Epi.
Rola quadam apud Guiticlm. Malmesbu-
riens. Monactum Benedictinum Scribit. Si
vera de hoc eA conjectura, Caenulphus
quoque. OAsc SucceNor, ab amiciria Ca-
roli excludi non debet, cujusmentionem
Facit Leo Papa Epist. V. 2d Carolum. BES-
SPLIMS. BraME tunc Scori in Britannia aC
Hibernia, quod qui negant, parum sepa-
eiise historiae vericos ostendune. Anna.
FTAnC. ex NISS. L Oiselii anvo 812. Classis
etiam Norimannorum. Tlibernium Scoiorum
insulam adgressa, commissoque cum Scoris
praelio. Parre non modica Norrmannorum
intersecta, surpiter susiendo domum reversa
est. Idem habene ali annoles ex NSS.
Thuani. de Monach. Lgolismens. e Peinar.
duS. Bs id a Beda quoque centotraditum.
Foedus cum Carolo (id ulero ambience 2ct
coercendos AnSIOS PITALICAM exCTCCNLCS)
percussisse. Leges Foederis. aliaque ieno-
ta receribus, nec probabilia subnectit. BOL-
E ANBI5.
Seque subdisos ac servos ejus pronumiarent)
Sic etiam Sueconius de luo AusustO, Cap.
60. quem nocter in oculis terr. Regesami-
ci atque socir  Caere Regnis relictis
non Romae modo, sed provincias peraeran-
ii, quosidiana officia rozari, ac sine re:
eio insieni more Eliemium praestiserunt.
SCHMINCKE.
Cum Raron Rese Persaram) Fujus co-
snomina monstrose contorta pastim repe.
riaS. Paron Amirmummilim dicitur RC.
sinoni lib. 2X. 2d an. 8OL. Amymurlimo
Sigeberio ad cund. ann. Ammiralmummi
ni Monacho Esolismen( P. 263. denique
imarmurmulum vocat Lamb. Schastna
brus. ad ann. 80r. Amiralinum ado Vien-
neml. D. 290. Atque hic est, qui pracler
Elephantem, tentoria scitislime picta, aro
mata, pallia serica, et inter caerera Horo-
lesium tam attabre ex orichalco con-
Aruetum misie, ut plane resium pro co
tempore munus rideri potuerit. Deleri-
bic eleganter Auctor Annal. Fulden l. 2d an.
807. Et Adelmus eodem anno iisdem ver-
bis. An ab hoc diversus fyerit. Aaron
Ammiras, princeps Sorscenorum, quitri
butarium sibi fecit Hicephorum Imperato.
rem, non leviter dubicari porest. Lundem
fuisse CI. Bocclerus in Carolo P. 33. orbi.
Eratur, ex eo, quod Pertieum l’arthicum.
que nomen caracenorum citulus ablorple
rit. Si qua tamen sides sigeberio, eosdem
Plures quoque eorum erane Reges. Jon vix este crediderim. Prohibent enim Im-
han. Leltaeus Ber: Sco1C. lib. Y. Seribir. perii locus, reximinis lempus, Sycsello.

## Folio 80 — 1814919937:0135
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000135.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
F OY N E A R Y V 8.
CAP. 16.
excepta India, torum pene renebat Oriencem, talem habuit in amici
tia concordiam, ut is grariam ejus omnium, qui in ForO OrDC terra-
rum CranE, Regum ac Principum amicitiae praeponeret, Tolumque
illum honore ac munificentia libi colendum judicaret; ac proinde cum
leoati ejus, quos cum donariis ad Cacrarissimum Domini ac Salvatoris
noltri sepulchrum locum que resurrectionis miserat, ad cum renicent.
e ei Domini sui roluntatem indicastent, non solum quac pecebantui,
feri
rum ordo, qusc omnia dittinctis nomini. si 774. Elio Muhamed Mahadi Caccertore
bus designae Monachus Gemblacen(ic, 267- relicto, qui regno praefuitusque ad annum
Zeoroc igirur potius fuerine, cum iidem esse
nequeant. Postremustamen et ipse mi-
neribus coluisse videeur Caroium, si recte
capio, quae Sigeberto prodita sunt ad an.
802. in his: Lecari Imperatoris Caroli ab
Paron ammira venientes, intercacteramu-
nera, corpora erium Crbriani Carrhaginien-
sis EPiscop, C6 Mariyris, C Speran, primi
Scilluanorum martorum, Cs caput Panta-
leonis Nsarsoris in Franciam afferant. Hi-
Soriam eleganter persecutus Cst cobardus
Lusdunenl. Exiseopus, carmine Hende
ca(YIlabo, quod ad calcem operum ejus ea-
pirius Massonus, Primus Editor collocavit.
BESSELIUS. Vera hujus nominis scriptu.
ra haec est (. t D9. dI pt ) Emir
Umumenin i. c. Primeps credentium. Ma-
Je Besselius sisinouie inter Aaronem Rezem
Persarum, et Raronem amiratem, dece-
Ptus, ni Fallor, depravarahorum nominum
opud Sigebertum scriptura, eundem enim
esse, quam diversum putat Belselius Maro-
nem, luce meridiana clarius VE GIE, nunc c
vincam. I. id patet ex succesTione, Faciamus
modo periculum in tamilia abalitarum.
(rem enim ab initio repetere nimis caedio.
sum FOreC) Primus ejus Familiae Calipha
Fuie abdallr Saffabus, qui ad reenum per-
venie anno FIegIrdC 132. 1. c. Chricti 749.
Hegirac 169. i. c. Christi 784. vel inicium
785. Ejus Elius Muso Athadis eo, quo Pa.
ter obiit die, creatus fuit Calipha, &
obiit anno Hegirae 170. i. c. Christi 786.
Hic successorem habuie Fratrem suum An-
ronem Emir almumenin. L. Rasjidum, Bc a
et moriuus postquam inperaset annos 4.
menses 8. dies 26. anno Aerae ArabicaC
236. 1. c. Christi 753. TIUINC exCepIE nOn
Madi. uE maleSisebertus, sed Abuejasar
justicia cognominatum, cui mortuo anno
Aerac ArabicaC 192. elapsis 152. diebus
sufrectus est Eilius abdalla Mlaminus, qui
Et Muhammed Abu. Musa VOCATUP. ITACC Cx
Elmacini Elistoria lib. 1r cap. 1- vTLI.
cujus Ede et avctoritare Sigebertus in mul-
eis corrigenus e emendandus erit. Cum
his nunc conter Monaclum Gemblacen-
sem, et unam candemque Calipharum
successionem esse ridebis, quod enim
busjasarem Almansorem Chronooraphus ille
omiserit, ejus incurise adscribendum, nec
successioni ex Flmacino descripiae quie-
quam decrahit. II. Raronem illum; qui
Nicephoro bellum inculie, cumque ctribu-
carium Fecie, esse Raronem C aliphaMm P’er-
Parum, nunc demonstrandum erit. Sise
bertus ad an. 203. nAPTAL. Aaron Ammi-
ras cum precentis millibus contra Nicephorum
Imperatorem ascendit, quem non ferens Ni-
cephorus rurpe soedus init, pactus se ei da-
turum annuarim tricena millia numisma-
tum, C9 eria numismara in triburum capi-
ies Imperatoris, (5 rria pro capite silii sui
Id tribuic Elvacinus lib. 11. Cap. 6. Cali-
phac Pertarum, quando aic: Eodem anne
(nempe Hceirae 187. Christi 803.) prose-
ctus est Rasjidus cum coriis sais, donec im-
lmansor Abdallaetrater, qui diem lupre. minuis portis teracleae, diripiens omnia
mum obiix anno HCBirAE 158. i. c. Chri incendens atque vostans. Petirr autem Ni-
cephorus

## Folio 81 — 1814919937:0136
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000136.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
CAP. 16.
DE YETA CAROLT M AGNT
sieri vermisie, Sed etiam Paerum illum ac salutarem locum; ut illius
Doceltati adscriberetur, concessie, ex revertentibus legaris suos adjun-
gens, inter veltes e aromata, ec caeteras Crientalium Terrarum OpCS,
cephorus ah eo pacem, certae summae tribu-
ium annuum ei pollicens (8c. HoC Foedus
bis violarie Imperator Graccorum, ideo
Aaron, ceste Rlmacino e Siseberto ad an-
num 804. cum copiis luis inradit Gracco.
rum tines. e tunc praelium commitcitur
acerrimum. in quo Nicephorus. Plurimis
Ordecorum caesis vulneratur. Conter c.
tiam ca, quae Theophanes de hoc bello
narrat, et nullum cibi supererit dubium.
TII. ex donis transmissis probo cundem
esse Aaronem, qui tentoria, Horologium,
Fletancem, ec qui Corpus S. Crprioni
Speraci ec. Carolo dono dedit. Id testa.
cur PaCciculus Temporum tom. 2. apud
istorium D. M. 64. Paron Rex Persarum
misit Carolo Corpus S. Cypriani, Sperat (O
Caput S. Pantaleonis. Carius Ado anLI
quistimus Scripeor in Mariyrolosio suo ad
XIV. Septembr. qui cum narrasset, Caro.
lum misisse legatos per atricam ad Regem
Perlarum. Cubjungit: Esi, leeaci, cum C ar-
Thacinem diruiam. C5 loca venerabilia 55.
Martyram, revertentes à Rece Persarum
taron, qui excepsa India. torum pene rene-
bat Oriencem, vidissent. facile sibi concilia-
r0 Principe, ac favorem in re tali praestan-
re, pro magno munere rocaverunt ut ossa B.
Cxpriani eis serenda permilteret. Ouod ille
non magni ducens, continuo postulata conces.
sit, ulque pio Emperatori, cujusgraciam omni
um, qui in 1o1o terrarum orbe erant. Re-
cum ac Principum amicitiae praexoneret, ipse
ea ferrent, libenter assensit ec. Sed hace
demonstrasse, nullum seilicet intercedere
discrimen inter Raronem Pmir Alinume.
nin et daronem Amiratem, et Siscber.
tum nobisCUM FaCCrC, SUIFFICIANE, SCHMINCKE.
Sed etiam sacrum illum (8 S. l. 1. 1. P. a.
concessit) Sexulehrum Dominicum incelsi-
sIt, 2d quae loca jam cum Freguens Cncur-
Carolo occupatam expeditione ac victoria
Tolenni. Mulci in ea re sunt veteres: Rober-
tus Monachus lib. 1. Fst. Hicrosolymit. init.
Marinus Sannulus lib. TTT. Secretor. fidel.
crucis, ParF. 3. C. 6. Benevenurus de lam-
balais. Imolensis Fistoria Aucustali in C a-
rolo M. P. 10. COI. 2. Rer. GerHI. Frehe.
ri, Gobelin. Persona aetat. 6. C. 40. P. 1920
Auctor Trarmenii Kistorici ab Vrctisio edici
Wernerus Rolevinclesas fasciculo Temporum
2ct 41. 784. Q Fsuldericus Murius lib. LFX.
omnes decepti suctoritare eseu lo-Turpini,
qui Dominicum sepulchrum a Carolo adi-
cum scribit cap. 20. Johannes insuper Ab.
silli. Fribius, cognomento presbyter. Ecri
Passe dicitur: de Expeditione Carol, M. in
Terram Sanctam, et ab eodem CAPFA CAC
Hlierololrma. Ouae etsi aperte Fabulola,
tradisit tamen Suftridus Perri in Scripior.
Frisic. decad. 6. c. 6. Sed has ac similes ta-
bulas ex merito ridene cordatiores, adeo
ut Robertus Caguinus lib. 1v. Hist. rectC
dixerie: ea deliramenta esse maris vetula-
rum, quam hominum serte (o dilicenterre-
rum narrationem texentium. BESSELTUS. Pa-
bula haec quando exorca (C, certo detini
ri nequie, primus est Pseudo. Turpinus,
quantum memini, qui ejus mentionemta-
cit. cujus actas moxime obscura e inceria
CA. Si conjecturae sc locus, dicerem hanc
fabulam primum emanaste, cum expedi.
tines crucistae in Palaestinam inRitueren-
tur et enim earum excellentiam praedi-
carent lesari Papae, Anxerunt Carolum
(nam talia et multo majora de Carolo no-
strooriolos homines commentostuisse, quis
ienorat) etium in Palaestina fuiste, ac bar-
baris locum illum salutarem crixuisse; at-
que hinc Forte de aetace Turpissimi Tur.
pini judicari posset. Verum quoiriam ce-
stimonia indubitatae Adei defeimne, id aliis
Luserat. Atque haecopinor, origo tabulae dijndicandum ec ex lua obscuriiare erven-
ictius olim rulgacissimas, cerram LanCtaM d aUM LBLINGHO. SCHMISCLE.

## Folio 82 — 1814919937:0137
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000137.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
G L N E A R F B S
CAP. 18.
insentia illi dona transimMe, cum ci ante paucos annos eum, quem tunc
Polum habebat, roganei mceret Flephantem. Imperacores etiam Constan-
Haneopolicani Nicephotus, Michaet es LCo, ulero amiciciam et (0-
cietatem ejus especenes, complures ad cum misere legatos, cum
teste L. Ginharoo AMaI. Ae an. 807. Prac.
cipue Fuit. Forologium ex orichalcoarte me-
chanica mirifice composicum; in quo duodecim
borarum cursus ad clepsidram verrebatur.
cum toridem aereis pilulis, quae ad comple
sionem Borarum decidebant; Cs casu suo sub
jectum per cmoucum cnire faciebant. ad
diris in eodem adem numeri equiribus, qui
per Xls. Sehepta completis Boris exibant (5
impalsu exressionis suae roridem fenestras, quat
Prias erant aperiae. claudebant; nec non alia
malia erant it  Bo, quae nunc enu-
merure onum est. SCTMENOKE.
Koeanis misteret Elephantem) TTunc an
n0 802. 2d Carolum duxic Isaacus Judaeus,
obiit ille anno 810. in Lippeheim vid. P.
sinb. Annal. Vocabatur hic Flephas abu-
labaz more in Oriente consueto. Sic Ele.
Phas, cui inledie Abrahah cognominatus
Alaschram Praelectus Arabine Felicis sub
Rege AbyNinorum, L. uC alii, R ex Arabiae
Felicis et Abrssinise, cum cenderet a obli.
dionem Meceae, appelabatur. Mahmond i.
e. landae. quia nolebat in oblicione il
lius Orbis ad MUrOS aCCCdere PrOPTCEreve.
rentiam loci sancti, atque hacratione irri-
tam reddiderat expedicionem Abrahac. In
India cerra lilephantum erat tamilia, quac
videbatur genu fectere, ec le prosternere.
videntes hoc Mahumedani. Pucabant illos
Elephances eondem cum iis colere relissio
nem, hinc Familiam illam Musulmannam
i. c. tidelem vocabant, ex Sunan ahmoud
Indiam bello ideo aggreslus est, uchosEle.
Phances libi vindicaret, utiooseavicHer-
belorius in Bibliotheca (ua Orientali. AIOS
ille hodie in Imperio Magni Mosolis 2dhuc
obtinet, ita enim de eo narrat Pranciscus
quibus
Majestaris plena imponat, ex quae maenis
hris bestiis conveniane. Sic Memum babarecq
vocatur Elephas. qui lence ec leniter ince-
dic. Dalsnear alius est, et notat terrorem
Exercituum. Primarius Rlephas dicitur O.
rans. eas i. c. Princeps E. lephaTTUM et C.
SCHMINCKE.
Nicephoras ) Imperium invasit anno 802.
legati autem appulere AnMO8OZ, BOLLAND.
Michaet) Impio Nicephoro a Bulsaris
occiso, Cuffectus est Michael Curopatates,
relisiolissimns PrincepS, anHO SFF. BOLL.
Ceo) Armenus, occuparie anno 813.
Imperium, Michacle in monacterium ultro
Secodente. BOLLANDUS.
Complures miserunt lecatos) VariosGrae-
corum Imperatores ad Carolum nostrum
miterunt legatos. Nicephorus anno 803
tres in Pranciam ablevaric, Michaelem F-
piscopum. Perrum Abbarem. di Calistum
Candidatum. Ex Calicto per errorem non
nulli duos efficiunt lesatos, ut Monach.
Egolim. in Vica Karoli, qui hac de lega-
tione verba Faciens praeter Hichaelem e
Petrum enumerat calistum Abbarem, C0
Candidarum ahbarem, ideoque sine dubio
Egolismensis ille corrigendus est, sguidem
ex aliis annalibus certo constat, tuissetan.
tum eres lesatos, quorum ultimus non
bbas Sed Candidatus fuerit, quo nomine
etiam venit in Episc. exi. Caroli M. ubi
Calistas vocacur gloriosus Condidarus. HLI
in Palatio sals lmperatorem allocuti sunt,
et pacis condiriones in scripiis susceperunt,
quo tacto domum reversi lunt. Anno8IO.
advenie arsatius. Peuve alii, Arsaphius Spa
tharius, qui pacem cum Prancisiniit. HIanC
dein Michael Nicephori gener anno 812.
Der Mrchaelem Epilcopum, arsaphium et
Catrorius in historis hujus Imperii, quod Theoenistum vel Zheognostum Protospatha-
nempe omnibus Elephancibus suis nomina rios contmarit, et Leo per Christophorum
SpaCBB.
Ingensia illa dona transm it) Inter illa,

## Folio 83 — 1814919937:0138
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000138.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
CAP. 17
DE VITA CAROLL MAONF.
quibus tamen propter susceptum a se Imperatoris nomen, ei ob hoc
ci, quali qui Imperium eis cripere veller, ralde luspectum, Foedus f
missimum sacuit, ut nulla incer partes cujuslibet scandali remaneret
occalio. Prac enim semper Romanis ex Graccis Francorum suspecta
potentia, unde ec illud Oraccum exstat proverbium:
Tor Dearner pinov EXyS, yEITOVa En EXyS.
CAP. XVII. Oui cum tantus in ampliando Regno et Tubigendis
exteris nationibus exicteret, ec in hujusmodi occupationibus aNidue
verlaretur, opera tamen plurima ad Regni decorem de commodita.
tem pertinencia, divertis in locis inchonrie, guaedam etiam contum-
ma-
Spacharium ec Cresorium Dinconum mor. Vica Caroli, invidiae hujus effectum, quam-
tuo Carolo, cum L. udorieo Pio renoravit.
Idem Radevicus de Friderico Pginhardum
imitatus resert lib. 2. c. 76. Imperatorem.
ait. Nancelem Constantinopolitanum uliro
amicitiam  socieratem ejus expelentem;
cum sese, sieut Antecessores sui. Romano.
rum appeliuret imperatorem, Revit, ut se
non Romael. Sed Neo. Romde vocet Imperato
reM. SCHMINCKE.
Propter susceptum à se imperatorisnomen
Masna ex communibus ciculis plerumque
inter Mtaenares invidia. Qualem sibi ex
adoptione nominis Imperatorii consciverat
Carolus. EF tamen Michaelis Conctanti
novolicani lesati Carolum Imperatorem, et
Baordea oppellarunt, uc videre eAt apud A.
delmum, Reginonem. et Annal. Fulden(.
2d an. 312. Tracturemporis invida ec am-
biciola Graccorum natio, ticulum noctris
detrahere conata est, et suos quidem lolos
BasIAEIS X aVZOnCaOBUS Papcaicor in Diplo.
matibus et Numismatibus proscribere, D0.
minosque orbis terrarum jactare, nostros
autem Latinos cantum, et AlemannOS,
Francosque: Pnra ANapcaaS, n 887
rias: uc est opud Nicetam Chonistem Fol.
236. Videlis prolixam hac luper re decla-
macionem Marquardi Preheri tom. 1I. Rer,
Cerm. in not ad Laonicum Chalcondylam ex-
tremis. BeSSELIUIS.
vis ridiculum enarraE: Semper, aic, omnes
Cracci C Romaniinvidia Francorum gloriae
carpebantur, hinc Ortum putaE, quod GraecI
ee ilomani in animo habuerinc, cancum in
FFANCOTUI R CBNO COTRUMPCTE, SCHMIKCKE.
Tor Dearnor inor exnS, Velrore 3X EXH)
Malim utrobique legere exois, ut apud Con-
radum a Lichrenau in Cheonico editum est
D. 228. Tlinc a ferocirate Francos appellatos
volunt, Sisebert. Inrrod. ad Chronocraphiam
P. 478. XCoberEuS de Monce, append. ad Si-
Seberrum ad ann. 1168. Tremque Anonymus
Erphestore. lib. de Landeraviis Tharine. C.
r. quanquam aliirectius ad libertatem gen-
eis nomen ipsum referre videantur. Bes-
SELLUS. In omnibus MSS. meis vulgatam
reperi, ita ue quicquam heic loci mutare
remerarium videarur. Verba Craeca L. -
tina sic se habene: Francum amicum, sed
non vicinum habeas. SCHMINCKE.
Cui cum tantus in ampliando Regno) Si-
ene Rginhardus Suetonium. ita Radericus
Cxinhorrum imitatus est, quilib. 11. C. 76.
ipsa fere verba Auctoris nostri deleriplit:
Dui cum in ampliando Resno linquit) (5
subicendis centibus rantus existat, ut in
praedictis occuparionibus assidue versaretur.
opera tamen plurima ad Keeni decorem (
commodicarem pertimentia diversis in locis
inchoavit, quaedam etium consummavit, C
Romanis (S Craecis Francorum suspecta maximam providentiae partem obsequio pie-
Pocensin) MonaCh. 5. C alti lib. L. C, 11. de tasis impendit. SCHMINCKE.

## Folio 84 — 1814919937:0139
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000139.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
da
R, C 1 N E A R F V S
C AP. 17.
marit. Inter quae praccipua non immerito videri postune, Basilica S.
Dei Genicricis Aquisorani opere mirabili constructa, et pons apuc
Mogunciacum in Rheno quingentorum pastuum longirudinis, (nam
canta est ibi Auminislaricudo) qui uno tamen, antequam decederet, an-
no, incendio conslagravie, nec retici potuit proprer fectinatum ejus
decellum, quanquam in ea mediratione ellet, ut pro ligneo lapideum
Basclica S. Des Genirricis, A. 0. m. con-
pructa ). Ballicam Salvatoris Sanetaeque
Dei genitricis, vocat Mar. Scorussib. 1II.
detat. 6. 2d dn. 8r4. Itemqne Pocta W CA.
Phalus lib. V. vers. 433. Ejus splendor mi-
rificusque ornatus elepanter describitur à
nostro cop. RXVI. nec minori verborum am
Ditione, a Ferio Helperico, sive is etiam
Alcuinus est, de conprectu Leonis Papac
et Caroli, in his:
at aererni hie alii bene Rexis amoenum
Construere incenti remplum molimine cer
TAnI.
Scandit ad astra domus muris sacrara po.
lisis.
Onde merito aventinus lib. 1V. Augustam
tiane Balilicam usque quaque viro Colido
et secto laxide, pulcherrima Semmetria
exstructam, toti Ruropae venerabilem, et
ex publicis operibus, quac Carolus M. Fe-
eic, praccipuum vocat. Ouancum in ejus
Structura laborarum Fuerit, vel inde cogno-
sei potest, quod columnac ac marmora,
Roma atque Ravenna derehi debuerint,
ceste post Fginhartum l. c. Sigeberto ad
nri. 705. Adde Francise. Petrareham lib. I.
Epist. 3. ec qui hanc rem ex protetto pro-
secutus est, Perrum a Becck in Aquisora-
2o c. 4. ubi inter caetera hi verlus de con
Secratione cempli leguntur:
ECCC Leo Papa, cujus benedictio sancta.
Templum sacravit, quod Carolus aedificrvit
BESSELLUS.
Flane lundarie Carolus anno 706. uE te
stantur Chronic. Antiguum Colon. e An
nol. incerri Auctoris, de Pundatione Eccle
liorum in Saxonia, avud III. Leibnirium in
Corpore Bruntnicenti; ad cujus redifica-
re.
opitices rocavit, ut hanc Bahilicam anci
quis etiam Romanorum operibus praectan-
tiorem aedificarent. vid. Monach. S. G9III
lib. T. C, 20. de Vic. Caroli M. P. KornabanE
maxime hoc templum Musiva Co Marmora
Palacii Vrbis Rarennae, tam in parieribus
quam in straris sica. quac Hadrianus PaPa
Carolo concesserat. vid. EpilE. LXVTI. C0d.
CarOIINI. SGHMINCRE.
Pons apud Mocuntiacum in Rbeno) Non
minor C’aclare Carolus, ad exemplum il-
lius pontem in Rheno, lonse ampliorem
construxit, ingenti per decem annos labo-
re, et opere mirabili e ligno, ut Auctor
noster loquitur inFra CaP. XZXIL. EE CX CO
Mar. ScOr. 2d an. 8T4. ConAagravit prac-
clarum hoc monumentum infortunato in
cendio anno 8F3. mense Majo, telibus
Adelmo, Annal. Fuldens. e AIB. Staden-
E; male enim Sigebertus incendium loc
ac 2n. 8TL. retulit, eum clare RginhATEUS
noster, uno, ontequam decederet Corolus,
anno consagrasse seribat. Ouod autem
jussu Ricolh Episcopi Mopumeini, acque
adeo consensu Caroli, pons iste propter
trequencia in eo latrocinia combustus fue-
rit, nondum persuadee Marianus L. C. Cum
forruirum illud incendium Koinhartus cap.
ZXXII. inforrunacum AIb. StadenL. an. 81 3.
nuneavent. Imo si instaurare eum in ani-
mohabuie Carolus, quis auctoritate dc con
Silio ejus incen sum credat: BESSFLIUS.
cuingentorum passuum longitudinis) Bre.
vistim. Chronic. W irzburg. apud BaluZO
TOm, Y. Ntiscell. ad an. 803. hacc verbaci
tans, lexit quinquasinta passuum. sed vul
eatam omnes _ impresi e MSS. Codd.
tventur, ica ut sine ullo dubio ex hOC L-
sionem ex omnibus rexionibus cilmarinis sintardi loco Chronicon illud emendan.
dur

## Folio 85 — 1814919937:0140
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000140.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
CAP. 17.
DE VYXA CAROEE MI AOHT
resticueret. Inchoarit e Palatia operise sregii, unum haud lonse a No-
sunciaco juxta rillam, cui vocabulum est Ingilenheim, alterum, Norioma-
dum sit: Cuis enim nescit, Rbenum apud
Moguntiam non latiorem ese quinquaein-
Ea PASSIbUS  SCHMINCKE.
Palaria operis egresii) Complures villas
Dalaciis insignes in Germania habuit Caro.
lus. Sic villa Duria passim celebracur. Villac
Theodonis, in qua palarium fuisse credibile
est, mentio sc apud Adelmum ann. 805.
SalZ5, Sve SalF, ut in HS. legitur, Pala:
eii ad Salam Aurium sici, meminie P’Oete
Paderboru. lib. II. V. 490.
prope moenia venic
Magna Palacinae sedis, Sals nomine dicta.
Nascenii vicina Salac: nam Ruminis hujus
Rrvus adhuc modicus Baec ipsa Palarit
CinsI.
Vix raucum per saxa ciens resonantiamur
mur.
Heristallium autem, cujus meminere AN
nal. Pranciei iidem ad ann. 797. Valatium
proculdubio Dioecaelis Leodiensis, ad cujus
exemplum Heristallium Saxonicum, Pala.
tio item celebre, appellatum, hava vane
auguratur Henric. Mcibomius nOL. ad 60.
belin. Pertonam aclat. 6. C. 38. Palatii Sipi
rensis antiguitatem ex AIBerto StadeDArC.
Perie Christophor. Lehmannus Chron. Spir.
lib. 11I. Cap 33. Duo autem icta Palaria
quorum Auctor meminie, ab ipsis Funda.
mentis d Carolo constructa sunt, alterun
quidem Noviomagi, alterum Tncelhemii
quo de Anonym. lib. V. de Vita CarOIi
verl. 435.
Tneylemhem dictus locus est, ubi condidio
aulam.
Aetas cui vidit nostra parem minime.
Practer hacc. duo alia quoque ab iplo Ca.
rolo condita arbitror. Palatium enim or-
matiense. quod jurta Adelmu ann. 790.
nocturno incendio concrematum cst, et
iplum a Carolo crectum esse, ex illis ejus-
dem Poetac. versibus colligo, lib. 1X. VerL.
106.
Wormarium periit, qua cum per tempora
brumae
Mansisset, subito regales funditus aedes
Illic constructas noctu consumserat ienis.
Sed ut de hoc liquido affirmare non au(IM.
ita palam est. Resium Aquensem maenis
sumtibus a Carolo conditam, qua de intra
CaP. XXTF. BESSPLTUS.
Fuxca villam cai vocabalum est Ingilen
heim ) Ita G0Idas. AIb. Stad. MSS. Beste.
lii, Cajogonvil. Se Bodlei. legunt, DuCh.
vero BoII. eE Editc. vulsAFAC OmNeS, Ut 8
MSS. L. VSd. X CaNCII. habent. cui nomen
est Ingilenhesm. Priorem lectionem GOl.
dactus variis ac B. l. astruit testimoniis, Wt-
pote ulu in hoc aerO reCePIAM. EL SanC
ilte loguendi modus Paepissime occurrie in
antiquissimisetiam Scriptoribus, hcOthlon.
lib. Y. 5. 22. Vita Bonitac. guae prisco pa-
sanorum vocabulo appellabatur Arbor Fovis
Annal. LOi scl. 3d an. 789. Inde iter per-
morum partibus Sclavaniue. cui vocabulum
est WWIZC. AANaI. HCCCMS. 2d an. 774. FI
cum pervenisset in locum, cujus vocabulum est
Ineilenheim ac. Varia hujus villac apudVe-
Ecres deprehenditur scriptura, Engilenbeim.
Ingihetheim. Incilenbeim. Ingolumbeim. In-
sclinea _c. h. Inselheim. P’alatium, quod
hic Carolus exsruxerae, Vriderieus priimus
retustate collapsum instourarie, ut videripo-
test opud Radericum lib. EV. C. 76. dcVi-
ta Friderici L. Palaria, inquie, si quidem a
Carolo MI. quondam pulcherrima fabricata,
C resias clarissimo opere decoraras axud
Roviomarum juxta villam nelinheim, ope-
ra quidem fortissima, fen sa tum necte.
ctu, quam verustare sessa, decentissime repa
ravis, o in eis maximam innatam sibi ani-
mi magnicudinem demonstravit. Hoc Pale
tium ceste Hermoldo apud Mabilionem de
Polatiis Rc8. Pranc. centum columnis inni-
cebatur, eiusque batilieae poctes, derei, et
Octia aurea FUCTUNE, SCHMIMOKE.
ad suer Wabalem Ravium) Orbo
a.

## Folio 86 — 1814919937:0141
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000141.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
H: G I N II A R X V S
CAP.
si super WVahalim Aurium. qui Bacarorum Iusulam a parte meridia-
na praeterAuir. Praecipue tamen aedes (deras, ubicunque in toto Re-
eno Tuo retustare collaplas comperie, Poncificibus de Pacribus, ad quo-
rum curam perrincbane, ur rectaurarentur, imperavie, adhibens per
haec hodienum Nimmesen appellatur, in
Becavia, Gelrici Ducatusparte, ad Vaha-
tim. Oua deprolixe Philip. Cloveriuslib.
11. Germ. Antig. C. 36. P. 170. Eleganter
eam describit in sarrris, et inderepetitim
Hlicoria Batavorum. Gerardus Geldenhau
rius, Noviomagus, quam descriptionem vi-
sum est hic inserere. Sic autem ille pac. 5F
Hist. BataV. E dit. Scrir.
ONoviomaeum, cui non cerraverat ellit
Terrarum locus: (8 Rhodos (5 celebris MI
ylene
Cedunt namque sibi, cedunt (5 Tessula
Tempe:
Te nemus annosae redimitum robore quer
cus
dequant Ronium, cingit fontes que salu
bres,
Duos adamat Clarius: hic condida turba
sororum,
Dulces docta modos divina poëmata can
tat.
alluit (8 placido Te cursa Valis ab arcto.
Recia te Superis templa, C5 je manibu
imis
Arx Sacrara ornat, quam quondam mili
te caeso,
Romani statuere Duces in litiore Wralis.
BECSELLOS.
Pontanus in Fist. Gelriae censet Carolum
hoc Palatium non de novo exstruxisse, sed
tontum inRtaurasse, quod larius prolequieur
curiolus patrine Urbis Anciguitatis Indaga
cor Johannes Schmie, in oppido suo Batavo.
rum cop. 5. Conter eriam quae de hac Vr-
De e Palacio obserrarie Doceis. Mabilic
IIb. TV. dCR. D, SCEMINOLE.
Praecipue ramen aedes sacras) Manifeste
Sueronium imitatur Noster, ANBVR. C. XXX.
FF vere tamen de eodem perantiquum di-
10
Karolas Ecclesiis, quod Lunae lumina so-
euas ex non esse Christo malavit in esse.
Nec aedes tantum sacras, Sed scholas eriam
instaurarit Carolus. Oualis Fuere Parissen.
sis, quam adjuroribus Zohanne es Claudio
scoris, Bedao discipulis, Viris Rroditissi-
mis, instituic, teste Monacho S. Gallente
lib. X. C. r. et Mliddendorpio de Academiiso
Bononiensis quoque Academide initia ad no-
Arum reculic Huldericus Mutius lib. vLTF.
De Schola Osnaburcenso, et Prohestoribus
Coraccae Linouae in eodem constitutis, di
ploma refere, manu Caroli munirum, slb.
Cronizius Metrovol. IIb. 1. C. 2. Lpilcopa.
tus autem complures ab eodem fundari
sune. Nam in sola Saxonia octo Exilco.
patus insticutos legimus apud Helinold.
Chron. Sclaror. lib. 1. c. 3. Paul. Lansiutr
in Chron. Cicizensi principio. Nis decem
malis, juxta enumerationem Chronici aH-
tigui MindensiS p. 99. BESSLLIUS. Si ACA
demiam eo sensu, quo hodie inusu cst, ac.
cipiamus, valde dubito, un Carolus l’aritien.
sem insticuerie. vid. Scephenum Pasquieri.
um in Disquisit. Rer. Francic, lib, 111.
LDiselium de Onirerstate Parisien( ec. qui
tantum seholam erectam fuiste tradunt. l.
dem de Bononiensi censendum judico, vid.
Conringii Distertar. de Academiis. Scudi-
um Caroli M. in exstruendis _ inCEdUTaM.
dis aedibus saeris maxime aemulatus est Pri-
dericus T. de quo Radericus lib. FT. C. 76.
Ita narraE. In aliis locis ac crvitatibus, in
renovandis Palatiis aedibusque sacris tan-
tam liberalitatis magnisicentiam declaravit.
ut tocum imperium cansi Imperatoris (5 mu-
nere (a memoria in perpetuum funzi non
desinat. Sub. Carolo MiNTI, COmIteS, Vi
carii ecc. aedium Paerarum curam gere-
Aichon apud Petrum a Beeck AquissTaM. bANE, ut Patet ex leβC, quam hiC R Cx An-
CaP. V. P. 61.
86

## Folio 87 — 1814919937:0142
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000142.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
CAP. 1).
DE VEYA CAROLT MIAGNF.
leGAEOS CUTaM, UE imperata pertcerenE. Molicus est et clasem COn
era Nordmannos, aectificaris ad hoc naribus juxta Dumina, quac de
Callia e Germania sexcentrionalem inAuunt Oceanum, et quia Nord-
manni Gallicum licrus acque Germanicum astidua infectatione vasta-
bant, per omnes portus et octia Auminum, qua naves recipi poste vi.
debantur, cationibus et excubiis disposiris, ne qua hostis exire posset,
cali munitione prohibuie. Fecit idem à parte meridiana in littore pro-
vincine Plarbonensis ac Seprimanine, toto criam lcaliae licrore usque ad
Romam, contra Mauros nuper piracicam exercere aoorellos. AC Per
hoc nullo grari damno vel a Mauris Italia, vel Crallia atque Germa-
nia a Nordmannis diebus suis affecta est, praeter quod Centum cellae
ciritas Hlerruriae per prodicionem à Mauris capta arque rastara cst, ec
in Frilia quaedam Insulac Germanieo lictori contisuae a Nordmannis
depraedatac sunt.
n0 807. dedit, quae sie se habet: Volumus
itaque ac praecipimus, ut Missi nostri per
Sinculos pacos praeriderestudeant,  Pri-
mum de Ecclesiis, quomodo structae aut de
structue sint in rectis, in maceriis, seu pa-
rieribus, seu in pavimentis, nec non in pi-
ctura C luminariis, seu officiis. Conter
cum hachacleseiitam, quac dara est anno
804. LOM. L. Capit. RCB. Franc. Baluzii.
SCHMINCKE.
Molirus est C5 Classem contra Noraman
nos) Primus incer Germanos. qui post Sa-
nonum in Bricanniam migrationem, rei
nauticae operam dedit, Fuit Carolus. Bi-
nas enim adversus Nordmannos e Sarace.
nos instruxit clastes, telte praeter alios A.
ventino lib. 1V. P. 218. Scarionem Puam
classis altera habuit ad Bononiam, Calli-
cam civitatem maritimam. ipsis navibus
circa Candam ac Scaldim Aurium aedif.
catis, ut est apud Adelmum ad ann. B11.
Caeterum resmari d Corolo sectas breviter
collesit Clond. Barth. Morisotus in Orbe ma-
risimo lib. 1I, C. 7. BESSELTUS. Maxime
Carolus Nordmannorum timebat invasio.
nes per mare, rei enim nautiede ceteris e.
rant peritiores, hinc non solum ipsemet
elassem paravit. sed etiam Alio (uo Ludo.
C AP.
naves contra Nordmannicas incursiones in o-
mnibus paminibas, quae mari instuebant uE
Rodano Caronna et Selida. Hic Fginhar-
dus Suetonium icerum imitatur, quem vi-
de in AUB, C, 49. SCHMIMCRE.
Contra Maueos nuper piraricam exercere
asgressos) HIi anno 798. Insulas BAlcareS
exipoliaverant, quarum Incolao expetito
2 Francis auxilio, Mauris Sccundam repe.
centibus invationem vi restiterunt, qua in
velitacione barbaris illis hena nonnullaeri-
puerunt. quac pollea in eriumphum C arO-
10 missa fuisse Rginhrardus in Annal. ad an.
790. emorat. Anno postea 806. vacta.
runc Corsicam, Sed Pipini clase aPPrO-
pinguante, autusiebant, occilus tamen
Hadumarus Comes ciricaris Genuae, cum
imprudenter contra hoctes purnaret. P.L
tandem anno 809. Corticam penitus, de-
populati sunt. Ita uc Italia a sentehac pi.
ratica houd minimum passa Tueris damnumo
SCHMINCRE.
Praeter quod Centumcellac) Kointrar-
dus ad an. 813. narrac, Irmingarium Co-
mitem Emporicanum Mauris multa ex
Cortica praeda onuctis, in Insula Majorca,
redeuncibus insidias posuisse, octoque na-
res eorum cepisse; quod Mauros ita irri-
vieo Resi aguitaniae injunxie, sabricari carerit, ut subico Contumcellas h. Ci.
vita

## Folio 88 — 1814919937:0143
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000143.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
F, C L N H A R Y V S
C AP. 27
CAB. XVIII. Talem cum in tuendo ex ampliando, simulque or
nando Regno Fiisse constat. Cujus animi dores ec summam in quali
cunque, ec prospero ex adrerso evencu constanciam, caereraque ad in-
ceriorem aeque domelticam vitam pertinentia, hinc dicere exordiaro
Post morrem Parris cum Fratre Reonum parritus, canca patientia (-
multares ec invidiam ejus culic, ut omnibus mirum rideretur, quod
ne ad iracundiam quidem ab eo provocari potuisser. Dein, cum marris
horcacu filiam Deliderii Resis Langobardorum duxisser uxorem, in-
vita Vechia, e Nicacam arbem Provincine
Harbonensis agoresi fuerine ac derasta.
TInE. SCHMTNCKE.
Et in Frisca qum Insaloe) Alii Seri
Ptores terrae tantum concinentis mentio
nem faciune, sed Facile mihi persuaco.
Diordmannos in illa expedirione ec Insu-
1a5 Zexel, Vlie, aliasque sibi tributarias
reddidi(C, SCHMIBCKE.
Talem eum in tuendo) H2ec et sequen.
tia Auctor notter ex Succonio (uo de
promlic, quem vide in Aueult. Cap. 61
SCRMIMCKE.
Filiam Desiderii Resis Longoburdorum
Irmozardam vecue demanus lib. IV. P
218. alii Termincardim, cum Paschase
Ratberto Corbeine Veteris Abbate in Vi
ea Adelhardi; quam expetitam à Carolo
Tolennique more ductam, domu annO
verrenre remitti, non Ferebat Adelhardus.
Caroli Consobrinus. Sed praeraluit Ste
Phani Papae dira minamis auctoritas, ut
ad pristinum cum Hildegarde conforcium
rediret. Epistolam P’apac inter aliosretere
Darid Blondellus GenealO~ Franc. tOm. 1.
practat. Apol. contra Chisletium R. XXXIV.
Carolomannus similiter ejus Frater Altan
Desiderii in matrimonio habebat, Procu.
ranco icidem matre. Quae cum Pacis CaU-
Sa. ut clare innuie Adelmus, dd Ann. 770.
in Italiam profecta eNet, expedito nego.
tio in Calliam ad Filios reversa, adduxit
filiam RexisL.ongobardorum, Caroloman.
no hilio suo conjusio fociandam, ut loqui-
certum
Bertam nomine Fuiste Carolomanni uxo-
rem credas, quod tamen ad MAEre ejuS
reterri debebat. BeSsErTOS. Bertha N2-
trona prudencissima pacis Audiola ingrecsa
est Italiam, e inter Desiderium ac l’apam
pacem tecit, vi cujus Rex Loneobardo
rum Sceptano quasdam Orbes eradidit. VF
autem illa pax eo firmior etset, Eiliam De-
Ederii Carolo in uxorem peric, quam faci-
li negorio impetracam, paulo post secum in
Franciam ducir, ac Primogenico (u0 (0-
ciat, ut nos docene antignissimi Rerum
Francicarum Scriptores Fmendandiigitur
Annales Fuldens. Quibus Beselius in Crro-
rem ductus ek, (prout etiam DuChesne in
sua edirione ad marginem notarit,) quasI
Bertha Carolomanno Eiliam hanc Delide.
rii in uxorem adduxerit, cum ex Epistola
Scephani Papac 45. Constet, cum Prancam
puellam habuisse in matrimonin, quo de
conjusio plura 2d cap. EII. oblerravi-
muso Nemo vero putec. Berrham hanc pa-
cem iniisse cum Deliderio, ejusgue Aliam
Caroio in exorem lua tolum auctoritate
Postulasse, contrarium enim constae ex au-
tiguissimo Vitne S. Adelhardi Scriptore Pa-
Cchaho Rarberto, qui diserre cectatur Ca-
rolum eam sibi dudum eriam quorundam
Francorum juramento petiisse in conjueiumi
et Monach. S. GallenAS lb. FY, C. 26. C a-
rolo omnis, quac in hac pace et desponta
tione acta e Rabilita sune, adscribit, aic e.
nim Carolum in firmitarem foederis, ne un-
quam à Regno lrancorum discernerent, vel
Tur AuCtOr Annal. Ful lenP. 2d ann. 770. terminis 5. Perri aliquam irrosarent inju-
dbire ejus verba curbaris Pirboeus, adeout riam. Pilium Desideris Conohardorum Prin-
cieiu

## Folio 89 — 1814919937:0144
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000144.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
C AP. 28.
DE VIZA CAROLL MI AONL.
cerrum qua de caula, post annum repudiarie, et Flildesardim de sente
Sue
cipis in axorem duxisse. Ereo non solum cium erit ipsa hie Scephani verba proterres
horracu matris, sed sponte sc Optimatum
consentu hanc virsinem sibi fociavit. DC
nomine hujus Lonsobardae Scriptores in-
cer se non conreniunt. Paul. Remilius eam
vocat Theodoram. Famian. Strada FTermin-
cardim, Albericus Monachus a Cantoribus
Gallicis Sebillam dictaM IBCMOTAL. FrAN-
Zius in HiA. Sua Caroli M. deceptus sinc
dubionomine Cororis TaMiloninuptac, Luit-
beream appellat. Verum horum omnium
denominationem superare ridetur illa quam
Protert Paschal. Ratbercus in Vita S. AdcI.
hardi, qui puellam hanc Desideratum (non
Fermineardim ue Bonelins ruIL) VOCAE, aH
riguissimus enim est SCripTOr, e PriUS
quantum novi, qui illius nominis mentio.
nem taciat. Nam minie MC MOVCE CO-
rum auctoritas, qui adjectire hic accipi
Nostrae relatum est norioni, quod cerro cum
magno cordis dolore didicimus, quod Deside-
rius Concobardorum Rex vestrae persuodere
dinoscitur Excellentine suam filiam unt ex
vestra fraternitate in connubio copulare, quod
cerre si ita est, haec propria dioboli est im
missio, 5 non tam marrimonii conjunctio;
Sed consorrium nequissimae adinventionis esse
viderur. Deinmaxime Lansobardorum sen-
tem intamat, qua sic leprosa aC foerida ec
ec in memoriam revocac Carolo _C traErN
Carolomanno, quac non infortunia ex pere-
frinarum conjunctione per matrimonium
exOrtA Cint. Tandem veram protere cau-
lam, cur hoc macrimonium dissuadeat dC
prohibeat, dicendo: Nam (5 illud Excel.
lentiam vestram meminisse oportet, it a vos B.
Perro  pracfato Vicario ejus vel ejus sue-
hanc vocem volune. siquidem contextus cessoribus spospondisse, se amicis nostris amicos
racio aliud (uoder. Talia eriam Foeminarum
nomina eo Aero non insueca funt, lcsi-
mus enim apud GregOr. Furonens. Gun-
cramnum habuisse Concubinam dictam
Venerandam. Quamris non nesem ejus-
modi nomina potuisse primum adjective
puellisimponi, quac poltea tamon in PFO.
PTIA DEGCHCTATINE. SCHMINCKE.
Tucertum qua de causa. post annum repu-
diavis) Hic Auctor noster suum SuerOn.
in AV9. C. 62. rurUS iMItatUT. DC vera
hojus repudii causa non idem sentiune Hi.
Aorici. Fginhardus veram caulam incer-
tam esse dicir. Monach. S. Calli lib. 2. c.
26. in Vita Caroli eam repudiatam rulc.
quod clinica esset, (5 ad propacandum pro-
tem inepta. Verum Si Sceptrani RpisL. 45.
consulimus, alia et lonse verolimilior se
hujus repudii offere caula, cum enim Papa
audirintet Carolum cum Desiderata nuPciaS
meditari, vericus est, ne libi veriusque gen-
tis amicicia in exitium ververet, ideo Aa-
tim ad verumque tracrem liceras minis et
esse. (0 se inimicis inimicos, sicut (∞ nos in
eadem sponsione firmiter dinoscimur perma-
nere.  Ouomodo nune contra animas
vestras acere contendicis. (5 cum nostris ini-
micis conjunctionem facere vulsis. dum ipsa
perjura Concobardorum gens semper Eccle-
sam Dei expugnantes, (5 hanc nostram RO-
monorum provinciam invadentes, nostricom
probantur esse mimici  EF in sine hujus P-
Fistolae utrumquetratrem adjuratper Deum
vivam (5 diem judicii sub poena acternae
domnationis, ne quisquam frotrum Deside-
rii filiam ducere praesumat. Quando hac
licerac ad Carolum perrenerint, non con-
ctac, videtur tamer quod postconsumma-
cum conjueium ipsi exhibicae fuerint, an
vero iis solum minis deterritus, dirorcium
cum sua uxore secerit, non habeo quod
dicam, Forte Papa, qui salva amicicia in-
ter Prancos ee Longobardos Aincs Tui RC-
eni extendere non poterat, Caroio spem
pociundi Icalia injecit, (hic enim Franco-
rum Regnum in dies augere, unice in voris
derocionibus retertas miccie, quibus ipsos habebat) quod, quamdiu vtraque illa pens
cali macrimonio abAlerreat. Opernepre. aretistimo rinculo conjuncta esset, ettici
BO

## Folio 90 — 1814919937:0145
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000145.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
E, G L N E A R Y V 8
CAP. 18.
Suerotum Placeipuae nobilitatis foeminam in matrimonium accepie
sunt merae consecturae, quac aliaratione ac
cipinolim; quis enim cerri quicquam in re
maxime incerta ac tenebris involuta pro
FCreE: SCHMTNCKE.
Fildecardim de cente Suevorum P. n. foc.
minam) Perruleala et opinio Hildebran
dum Caroli Martelli germanum, ut clare
appellat Fredecarius Scholasticus. Gregori
TUrOnenHS CONFIMNATOT, ex Imma Nebi A
lia, Fruochinoi nepre Fil decardim senuisle.
quam Carolus M. in matrimonium duxe
riC. Muac Conseccuta quanquam Doctisi
mo Bcondello apprime placuerit. tom. 1
Bencaoe. Franc. allert. n. ZXXFV. non ta
men omnino probari debet. Nam quod
Adcthardus Carol M. patruelis Hildeoar.
dim Reginam 2deo averlatus cAt, ut secu
Jumelinguere maluerit. P’aschasso Ratber-
10 celte, propter conlairsulnitatem factum
estenon credo, quin polius propter repu
diatam Hermingaron. ex Colenniter e
rat delponlata Carolo. Lortalsis ex co genu
Hildexardis luculentius coenosci poterit,
quod d2 riei tratris ejus mentio habeatur
apud Mlonach. S. Gallentem lib. 1. C. 24.
Alioguin non pauex de hac Hildexardi Fe.
runeur tabulX. Nam quae a Crusio in AN
nalo SHevic. 11D. IL. Part. l. c.2. de Talande
et Hhaesarda ex nelclo quo otiolo Mona
cho reteruntur, indiona erant, ut pro Tli
Aoria Chronico Spirenli insererentur à Leh.
manno lV. 1IL. C. 31. Exsat super hac re
drama lonse llesamnmum Nicodemi Fri-
Schlini, qui canteu ex vulsi opinione, ut
decebae Conneun, ses sertem proponit.
Obiie Hildegardis pridie IEal. Maji, in vi
Bilia Alcentionis Dont . 03. Con-
sentrehtibus Adelmo. Reginono, Annal
Fuldens. AIB. Scadentis aliis. Guare COr.
risetteus Mar. SCOC. 110. 111. atal. 6. 911
ad 2n. 783, X1, Xal. Marcii Wildexardam
obiisse Scribie. BESSELIS. Rexinac hujus
nomen promiseue scribitur ilserarda, Fil-
risarda vel Hildecardis, ec apud 60ld aH.
in Cacalogo Nom. Proprior. Fsildicard
Fildileard vel FCildvare. Olcimum, veram
pronunciationem ec Scripturam germani-
eam esse puto, Germani enim ca nomina
Per WV. Ccribunt, quae Latini pers, ut omnes
norunt. Haec teste Thegano nobilissimi re-
neris saevorum puella erac, quac originem
Tuam ex Godotredo Duce Alemannia deri-
vabat, Godotredus enim genuit FTouchin-
sum. Houchinsus Nebi. Nebi Immam,
Imma Hildesardim. Hanc Carolus anno
971. uxorem duxit, et cum ca per 12. Fe-
re annos vixit. Ouaritur hic an PTil-
depardis Caroli fuerie secunda vel terria
uxor. Epinhardus aliique veteres eam le-
cundo loco ponune. sed E Scephani Epicto-
Jac 45. Ades habenda est, non secunda, sed
certia erit, ea enim dilerte rectatur utrum-
que Traerem jam ante Patris obitum ha-
buisse uxores Francas, qua autem illa Ca-
roli fuerit, certo detiniri nequit. Pamianus
Scrada, nulla tamen quantum memini su-
etoritate, eam vocat Callienam Pispanam
Calactriae Regis Toletani Eliam. PI. R. P.
Pabebrochius ad Vitam Hildepardis XXXo A
pril. Hilaesardam primam Caroli uxorem
Fuise putac, quacum camen conjusium
nondum fuerit consummatum, cum De.
Cideratam duceret. Sed in eo viro Erudi-
tissimo assentire negueo, si enim matri-
monium nondum fuie consummatum, quis
dubicabit, illud dissolvi potuisse: Rt non vi
detur Scephanum ulla ratione hoc modo de
desponsaris tantum ex futuris primum con-
jusibus locururum fuisse, ait enim quod Dei
voluntare (5 consilio conjueio legitimo ex
praeceptione genitoris (Pipini) copulari sint.
carum conjueum vos amori oportet esse ad
nexos, eis dimissis, alias Uvores ducere non
licet. Impium est, aliaS aCCIperE UXOreS saper CaS,
quas primitus vos cerrum est accepicte, nec
rectras quoquomodo conjus es audearis dimis-
tere
non poterat, ideo Carolus eam repudia-
vic ec eo facto commodam Italiam sub
jueandi occalionem nactus est, uti suPra
de bello Loneobardico vidimus. Sed haec

## Folio 91 — 1814919937:0146
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000146.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
C AP. 10.
DE VEZA CAROLT MAOBL
de quatres filios, Carolum videlicet, Pipinum et Ludoricum, oridem-
aere. Haec enim ( quid video, non despon conjunx. Caroli Marcelii ater Aipais in
sicis, sed veris per macrimonium consum.
matum uxoribus, conveniunt. EF quis sibi
persuadere poterie, Carolum duecurum fuiste
Hlildigardam uxorem, quam antea spon.
sam repudiarerat. Ouapropter defunctam
Dotius conjicio hanc, quam memorat ste-
Phanus. Conjusem, antequam Desidera.
tam in uxorem acciperet, quis enim cre-
dac Bercham Foeminam prudencissimam
simul ac Canctistimam Alio suo aliam 2d-
ducturam Fuisse uxorem. s prior adhueri.
xisset, eo enim animo matronam hanc a-
biisse in Ccaliam, ut Desiderii filiam Caro.
l0 jongeret. Satis ex ita Adelhardi appa-
ret. Praeterea nullam Carolo Fuisse uxo-
rem. cum Langobardam illam duceret.
ex eodem Ratberto constare puto, qui si.
ne ullo dubio illius mentionem fecistet. et
increvasset nuptias cum Deliderata, quod
ea de causa Carolus legitimam suam uXO.
rem dimiteret, uti Fecie in marrimonio Ca.
roli cum Hildeparda. Videamus ipsa ver-
ba ec res manifecta exit. Cum Carolus,
dic, Desideratam Desiderii Lancohardorum
Recis filiam repudiaret, quam sibi dudum
etiam quorundam Francorum juramentis pe-
sierat in conjuxium, nullo necosio persunde
ri potuit Bentus, dum adhuc esset tyro Pa-
lari, ut et (Hildesardi) quam vivente illa
(Deliderata) Rex acceperat, aliquo commu-
nicaret servituris obsequio. sed culpabat mo-
dis omnibus tale connubium puer beatae in-
dolis, quod o nonnulli Francorum Deo es.
sent perjuri, acque Rex illicito uteretur pho-
ro, propria sine aliquo crimine repulsa uxore.
Pollet etiam quisquam conjicere. Carolo
non fuisse uxorem legitimam, sed tantum
concubinam, quam uxoris loco habuerit,
quales cunc temporis plures Reges sibi in
concubernium ad scirisse constat, et hac 2.
Fraemento Frchanberti de Majorib. D0-
musappellatur conculina, et a Sigeheriopel-
lex, anciquissimi vero Scriptores uxorem;
sc Fredesar. C. 103. Dipinus aliam duxie
uxorem nobilem eu elerantem nomine al
pheidam. Gecta FranCOrUM CaP. 5O. Ba-
bebatque Pipinus praesatus Princeps silium ex
alia uxore nomine Carolum. Tales autem
Concubina Rexum non vulsaris. Ced nobi.
lis generis puellae erant, qualis tuisse dici-
tur Himitrrudis à Paulo Dincono de EpiIC.
Metenl. ex qua ante lesale connubium A-
lium nomine expinum sibbosum eenvit. Su-
spicabar aliquando hanc Pimilerutem spud
Scephanum nomine uxoris Caroli veniro.
quam, cum nobilispuella esset, Regem eriam
haud rulsari loco habuisse, ita ve quidam
Cngulari tarore Regis nostri decepri, uxo.
rem legitimam Fuisse pucarint. Verum quo-
niam huie conjecturae supra laudata Ste.
Phani Epistola obstat, priorem sententiam
PTACFCrO, SCHMTHCKE.
De qua tres filios roridemque filias) Simi-
licer Theganus Chorepi(copuS Cap. 2. AC
plures recenset Paul. Diaconus Forojulien.
lis, cujus tragmentum de Episcopis Me-
tensis Ecclesia exhibet Petrus Pithoeus P.
289. Hic, inquie, ex Hildegarde conjure
quaruor filios (5 quinque filias procreavit.
erimus dictus est Carolus. Patris C5
Pronvi vocabulo nuncuparus: Secundus iem
Pipinus. Frarri atque 42o aequivocus, Ter-
rius Ludoricus, qui cum Clochario, qui bien-
nis occubuit, uno partu est genitus. Padem
de Clochario ductor vitae Ludovici Pii ad
an. 778. P. 339. quorum unus. dit, im-
matura morte praereptus, ante pene mori
quam sub lace vivere coepit. De Eliabus
majordissicultas: nam inter quinque illas
2 Paulo relatas, Immam Peinhardi conju-
liquando avorum nomine reniebane, sic in sem paltim recensent. Meminie cerre e.
continuarione Fredeparii Theudobalous à jus Collector Chronici Belgiei sub anno Lu-
Grimoaldo natus dicitur ex concubina, quac dovici Pit XIL. Fol. Or. SuNE, qui octo Ca.
in Genealogia Regum Francorum rocatur rolo ex Hildeparde Alias PrOBnatAS nume
rent.

## Folio 92 — 1814919937:0147
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000147.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
F, G I N E A R X u S
CAP. 18.
que Elias, Kordrudim, Bercham ex Gistam genuie. FTabuie et alias E
lias tres. Thedradtam, FTildrudim et Rothaidem, quas de Pastraca
uxore, quac de Orientalium Francorum, Cermanorum videlicet, gen-
cecrat, tertiam de concubina quadam, cujus nomen modo memo-
riac non occurrir. Detuncta l’astraca P uideardim Alamannam duxie,
de qua nihil liberorum tulit. Post cujus mortem quatuor habuir Con
cubinas, Machalsardim scilicer; quae peperit ei Aliam nomine Rochil-
TenE, Korrudin. Beriham, Ciselam, Filde-
cardin. Adelhaidum, Dellixandram, Im
mam, _ Gerrhrudam. BBSSELIUS.
Rorrucs) Flxec a Theophone in ChronO.
Braphia lua Eev. D ea i. C. rUbrA VOCATUT. Per
minacio haec nominum toemineorum in
drud maximo hoeaero consueta crat, quod
propter blandicias huie sexui innatas ni Pal-
Fallor, imposicum Fuie, nocat enim drud vel
shrad anciquo Germanorum idiomate ama-
bilem, amasiam _c. ut ex Willerami l’ara.
Phrali Canr. Cantic. abun de constat, quan-
do aic: Fof ibu thine eloriam, ande thine
Wathelicheyt niet se willes behavan- 50
ne machru ouch min veur sin. Hinc multa
ejus cerminationis nomina reperiuntur, ut
Klimeltrud. Appeltrud, Cerrrud. Hildrud
Ec. Hlanc primogenitam Carolus Constan-
tino Trenes filio desponsavie, Eveid Factum
2nno 78L. Ere 786. Fire787. dicatur, For.
te enim conciliari poctunt utriusque sen
tenciac patroni. dicendo: promitisse qui
dem Carolum anno 78r. Eiliam luam Con-
Aancino, sed anno 736. vel 787. primum
illam Craeco Juveni pleno riculo desponsa.
se, cum antea nimis tenerae adhue eAet
aeratis. Licet vero hacc despontatio per.
octa fuerit, non tamen hanc puellam re-
eiam Constantinus domum duxit, lrenc
enim nescio, quo contra trancosodio, Elic
suo armenicam puellam junxie. Nec ta
men improlis haecpuella obiic, ex illegitime
enim concubitu sulcepit Pilium Ludoricum
dictum, qui Abbas S. DionyEi Fuit, et ex
vi. 2 decechie anno 267. vid. Annal. Bertin.
Borridis antem anno 8 10. vTII. Id. Junis
VITAII: CLI MOTEC COMMUTAVIL. SCHMIN.
Eista) Eata H~C est in Icalia annO 78. 1.
dim-
Et a Thoma Bpiscoro MediolanenE Bapri-
Zata. vid. P einhardi AnnaleS, SCHMINCUF.
Thedrada) Fuit Abbatica ArsentosilinO-
tante MCZCrACO.
Filarudis) Praetuit Farae monasterio vul-
E Faremoustier, lico apud Meldosinter Au-
violos Muoram ex AIbam in pago Brieeio.
quae secundum Mezeraum praeprimis do.
num reciam macula affeCIL. SCAMIMCKE.
De Fastrada uxore) Fastradanam alii con
Aanter rocane. Rudolphi Comiris Eliam de
Orientali Francia, quam post obitum Fliide.
Sardiseodem anno in matrim onium accepe.
rac Carolus, tectibus Adclmo. Reginonc,
Annal. PuIdenC. AIb, St2d. ad an. 763. POcta
Caroli M. incerro nomine lib. 1T. V. 37.
Tunc est sociara
Recali Thalamo conjunx Fastrada TOcar,
Filia Radolphi Comiris, sata cermine claro
Crudelitas ejus infra ab Auctore CaP. 20.
perstringitur, quod Carolum à suaC nATU-
rae benienitare ac Colita mansvecudine.
2d nelcio quae crudelia FacinOra Compu-
lisser. MOrtuA eAt PaArada aMMA 794. _
Sepulta Moounriaci apcid S. AIBABUM. BESS.
Luircardim Alemannam) Obitum ejus ad
an. 800. pridie Non Junii Perm. Coneraci.
Adelmus. Regino, aliique collocant. Vn-
de corrigendus Auctor Annal. FuIdenE. ad
eundem annum. ubi vulso scripium FLyl.
decardis pro Eliursardis, quod miror a
Pishoeo et Frehero praetericum. Commen-
dac eandem Poeta Saton. de Vica Caroli
lib. TTF, v. 593. 9u0d fuerit.
Moribus C5 vitae merito laudabilis omni.
BESSFLTOS. Hanc Reginam ad eoclum eve-
hic in carminibus Cuis PheoduLFuS lib. 1Y1.
Puntuor habuis Concabinas) Inrenias qui
octo

## Folio 93 — 1814919937:0148
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000148.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
C AP. 16.
DE VETA CAROLZ MI AONI.
dim, Gersuindam Saxonici generis, de qua ei Eilia nomine Adaldru-
dis nata est, et Reginam, quae ei Drogonem de Ilusum genuit, 8
Adelluidam, ex qua Thederichum procicavit. Mater quoque ejus
Berchrada in masuo apud eum honore contenuit, colebat enim cam
octo numerent, alios etiam qui plures. Sex
certe concubinarum Fginharrus noster haud
obseure memnie, quarum duas priores an-
ee inicum cum Hildesarda macrimonium
ab eo adamacas crediderim: Quatuor PO-
Itremac post obicum conjusum in Locieca.
tem adscitae sunt. Nescio quid mUsTITeNE
Veteres de insieni peccaro, quod nemini
Pandere roluerit Carolus, cujus tamen poc.
nicentiam tandem cserit, ut ance morcem
B. Residii precatione adjutus. Schedtam ab
Anselo susceperit, in qua descripta fuerie
Imperatoris celata culpa cum abolitione
impetrata. Quale illud crimen fuerit, con-
jectura non assequor, nisi quod quibusdam
visum est, Periam de toc concubinis poeni
centiam egisse. Meminit ejus rei. Led alia
conjectura, uc opinor, ductus AIb. Cran
Ziu5 Sax. lib. IF, C. 20. ec post eum AV
Cor Chronici Episcop. Mindensium inicio
operis tol. 723. Cdic. Piltorii BESSELIUS. Ma-
thalsardim. AIB. S1ad. N55. BOdI. Ec L. V8d.
incer Concubinas Carolinas non apnolcunt,
verum legunt: post cujus mortem treshahuit
concubinas. Cersuindum etc. Editt. aurem
rulgacac _ MSS. CajoGOn. et CaNeIL. V.
nanimi consen tu quatuor, et inter cas Ma-
thaleardim. concubinarum mentionem
Faciunt. Strada octo enumerat: Mathalcar-
dim. Cersuindam, Adeldradim, Adelin-
dam. Hilmerrudim, Rachildim. Liuber.
eam, Ceoniam. Sed hace Auctoriluo, omni
bus antiguorum Scripeorum cestimoniis de-
Cituto, relinquimuS. SCHMINCKE.
Resmam, quac ei Dragonem (5 Furum
genus) Hoc nomen tuie celeberrimae ilii
toeminac, quam inter concubinas habuie
Carolus. Sesinopyream vocac Avent. lib.
2V. Fol. 218. Ejus Eilii Droso et Hugo
CUITTA
testibus Nichardo lib. Y. &c Thegano cap.
24. Reconciliatum tamen Imperatorem
iisdem legimus apud Adelmum ann. 822.
Nam Druooni quidem Ludoriens anno
823. Metensium Episcopatum, Hlugoni coc.
nobialia monasteria plurima, quae Thesan.
Lo C. recenset, concessit. Inde Lupotier-
rariensi Huso non Enecaula Abbatum sum-
mus dicitur Epist. 88. Intertoctus est idem
EIuso anno Christi 844. 7. Junii, vitae.
nisi me Fallic calculus, anno 42. in Pa8O
Ecolilmentr. Legi merentur, quae Era-
ctatu peculiari de hoctusone Joh. Besstius
inter opera posthuma. Paris 1647. Cdito,
Contignarit. BESSELIUS. DrogO annOChrI.
Ai 844. a Serpio II. Vicarius Sedis APO-
Aolicae in Gallia e Germania desienatus
est. vid. Doct. CS. J. Patrem Henscheni-
um ad VilI. B. Rabani Mauri LV. Febr. TIV-
sonem dicic Bollandus fuisse Abbatem NO-
raliciensem, iulcis POlt MMONFe MITACU.
lis clarum.
Maser quoque ejus Beribrada) Iane alii
Bercham, alii Pererham oppellitane. Piliam
Flerachii Fuisse ex Sictrid. lib. 1. Fpit. Hist. cap.
de Caroli M. Progenie dilcas. Annales 12-
men Berriniani Bertrodam hanc Pixinicon-
jusem cognomine Bertam, Cariberti L. aun
dunensis Comitis siliam Faciune. Obiitan-
n0 783. IV. 1d. Julii consencientibus ChrO-
Bologis, uno alterore mense interjecto, ex
quo nurus ejus Hildesardis obierat, hu-
malaque est in Balilica S. DionyCri Parisis
juxca Patrem Pipinum, teste Mar. SCO1O
2d an. 787. BESSELIUS. HdeC in Capitul.
Rc9. Franc. etiam Berthana, ab aliis Ber-
ibradane. vel Berrho. VoCatuE. AuctOr ChrON.
Osrabrus. apod Mcibom. illam Thebes-
sam, quod idem cum Rerrha nomen ese
sotis in Historiis noti, ex eo, quod jultu credit, et Chrot. Belgic. Joh. a Leydis
Ludorici Pii Fratsis asconsiuterque tuerint, lib. 3. Terbersam oppellane. Sed apud
26t

## Folio 94 — 1814919937:0149
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000149.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
94
E, O T N E A R X 8 S
CAP. 18.
cum lumma reverenria, ita ue nulla unquam invicem exorta Ac dis-
cordin, praeter in divorrio filiae Deliderii Rceis, quam illa luaden-
TC UXOreM aCCeperAE. Deceslit tandem post morrem Hildesardis,
cum jam tres nepotes, toridemque nepres in Alii domo vidistet, quam
ille in eadem basilica, qua Pater sTUS CA, apud S. DionvCuM CUM
maono fecie honore humari. Lrat ci unica Coror nomine Gista, d
puellaribus annis religiolac converlationi mancipata, quam similiter vE
marrem, marna coluie pietate: qua etiam paucis ance obirum illius
annis, in eo quo converlara est monalterio, decessit.
antiquos Scriptores constanter Bersbraca,
ex qua per cratin At Berrha, nominatur.
Cujus gentis hacc Regina fuerit, non idem
omnes sentiunt, quidam Oraecam HIera-
clii Imperatoris Eiliam, DE SIfF. Presbyt.
alii Michaelis Imperatoris Pororem ut Toh. d
Leydis in Chron. Belgic. lib. 3. alii un-
saram, ut Gortrid. Vicerb. PAPF. XVTT. VC
rum in eo omnes errare, Caepius laudat2
Scephari Papac Epistola maniterte docet,
in qua legitur: sed nec cenitor vester ex alio
Regno vel exiranea natione conjurem accepit,
Francamieitur suisse necesse est, et quidem
Coriberti Comitis tiliam cum Auctore An
nal. Bertinianor. ad an. 7 40. putarim. HTanc
Pipinus, propter Anolam Theodardi con-
jugem, quam in deliciis habuissenonnulli
ex Chronico Beluensi Barrant, dimittere
in animo habuie, sed sualu e adhortario
ne Papac eam retinvit, uc eadem Epistola
innuit. SIHMINCKE.
Ouam ille suadente uxorem acceperat) Sic
leoir N1SS. BodI. e CaleII. in reliquis et
EditE. vaIBAF. UNOreM OMIELIEUE. SCHMIN.
Decessit tandem post mortem Dildesardis
Berthradam obiisse anno 783. Lupra C1.
Besselius docuic, hinc corrigendus errorin
Gioldacto qui ad h. I. eam mortuam Ecri-
bic anno 787. Regui vero Caroli XLX.
SCHMINCRE.
Frat ei unica soror, nomine Cista) Pal-
luntur ergo, qui plures Carolo affingunt
Forores, Praccipue illi, qui Berrham RO.
CAP.
tate, Rolandum, Ducem Exercituum Co-
nicem Cenomanensem et Blavii Domi-
num, nepocem Caroli, natumque Berthae
Pororis ejus fuisse, in vita Caroli CaP. XL.
P. 72. Mireris incogitantiam. Erpolas Lin-
denbrocii, qui cum in Chron. Caroli M.
Fol. 25. unicam Carolo fororem cum L
Binharto acteruissee, mox ad Fabulas de
lopsus, Rulondum Coroli M. COroris Ber-
thac filium contradictorie introducit. DC-
cexit eadem res Reinerum Reineccium, de
tistoria oprime meritum, qui ut defectum
in Annalibus obserratum expleret., Ber-
tham Caroloprolorore adjunxit. Comment.
ad Poet. Saxon. de Vita Caroli. Idem ju-
dicium ferri debet de illa Inscriptione.
quac Treviri in Monasterio S. Maximini
extare dicitur. Adu Ancilla Christi, Soror
Caroli MI. Ouae erudire, ut Poler. contua
tat Orrphiander de Weichbild. SaXOn. CaP.
IV. 5. 9. BESSELTOS. Hlanc Cisam eandem
esse, quae Trisberga nuncupatur, colitur-
que 21. Maji, censene Viri quidam E
ruditi, BOLCANDUS. Sedtuvid. RL. P. PaPC
brochium ad Vicam Trisbereae, qui variis
argumentis eas divertas tuille docet. Natu
haec Cicta anno 757. quam Constantinus
irrico successu filio suo in matrimonium
periit, teste Epist. 45. Cod. Carolini. Ab-
bacissa in monacterio Colensi fuisse vide
tur vid. Annal. MetenF. ad an. 80+. PFRC-
ter hanc e supra memoratam adam non
nulli cribuunt Carolo ee alias. ut Efferiam
Jandi matrem rabulis genealoziers passim Eusrasiam, Symphorianam, e C. quac lircipsa
oberudunt, decepti Falla Turpini auctori. Porores Caroli (verune, naturales dicendae
sunt.

## Folio 95 — 1814919937:0150
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000150.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
CAP. 19
DE YEYA CAROLF M ACNI.
CAP. ZIZ. LiberOS SuoSitacentuit instiruendos, ut tam Eilii, quate
Eiliac primo liberalibus Audiis, quibus et ipse operam dabat, crudi-
rentur. Lum etiam Alios, cum primum actas patiebatur, moretiran-
corum equitare, et armis ac renationibus exerceri Fecit; Alias vero
sunt, qua ratione illud Roinhardo noctro
minime contrariatur urpore qui de legiti.
mis sororibus solum verba Faciat. Praeterea
etiam plurimos Mngni coenomento dece.
Peos fuisse oprime censet Thulemarius in
distertai. de Sororibus Caroli M1. Quoties
enim obserrabane, puellam hanc rel illam
dici Pororem Caroli M. toties id de Caro-
10 M. Pipini filio dictum putarune, non
animadrertentes et Calvum, e Crassum hoc
cognomen sibi vindicaTC. SCHMINCKE.
et tam silii quam filiae) Ita ex Codd.
Reuberianis e MS. Florentino legendum,
probante etiam Conrado Urspergensi Fol.
229. _ AIB. Cranzio, qui liberos utrius.
que sexus literis crudiri curasse scribit.
Procul dubio Illustrium Romanorum ino.
rem secutus cA Carolus, apud quos ma-
tronde pariter sc puellae pracceptoribus
conductis instituebantur. Quam rem pro.
lixe exculit Caspar Barchius Advers. lib.
XXTr. C. 5. Claudian. de Nopciis Hlonorii
et MariaC V. 233.
Latios nec volvere libros
Destnt aut Oraiosipsa Generrice Magistra.
Eadem consuetudo ad alias. gentes quoque
postmodum a Romanis transit. Ouem-
admodum videre est de Gorhis ex Epict. 1.
Castiod. lib. 1V. Cdeterum an ex usutue.
rie, Foeminas in artibus erudiri, non vane
quaesieris. Oviaio tane non facile quis
persualerit, doctrinam in toemina cum pu-
dicitia Rare posse. Juvenalis etiam odire
se eruditam puellami rectatur Sat. VI. V.
450. Ouas ee alias ratiOneS COnTA MU.
lierum eruditionem exagoerat MattH. Ber.
neguerus eanest. Miscell. 98,. Nihilomi-
nus et pudicas et eruditas, qua virgines.
qua matronas. cum prisca videre secula,
ium nostrum etiam Principes aliquot, vir-
la-
Porvisse miratur; in quibus velue inter
ipnes Luna minores merito suo excellit
Anna Maria Schurmannia, quae peculiari
disserratione, plurimisque arsumentis evi.
cit, posse ac debere femineum cenus ad lite-
ras discendas excirari. BESSELIUS. Landem
cum supra laudatis ASS. proterunt lectio-
nem AIb. Stad. Ooldast. BoIL. 15S. C2108.
L.v8d. B0dI. e Excerpta Trajectina, quam
Benuinam esse ex ipso Foinhardo probari
potest, qui cum in genere de Instirutione
filiorum e filiarum Caroli verba Fecisset.
paulopostin specie disserit Resemnostrum
filios suos equirando. Alias vero lanificio
exercuIsC, SCHMTNCKE.
More Francorum equitare, armis ac ve-
nationibus exerceri secit) Haec tum tem-
Poris exercitia se proormnasmata Princi-
Dum erant, quibus ab ineunte aetate ven-
curac olim virtuti bellieae pracluderent. RC
quidem de equitandi Audio reterum Germa-
norum multa commemorat Tul. Caclar in
Comment. de BelloGallico. DeVenationi-
bus autem tanquam pracexercitamentis bel.
lorum exactius intra disereuS Cap. XXII.
BESSELIUS. In quibusdam C0dd. legitur
venaribus siC AIB, Scad. H5S. C1j08. G0l-
dacti, Besselii e Luod. Verum utraquele.
etio admitri porest, imo Forte vonaribus
ex male intellecto literarum compendio
exortum est. Venandi Audio Francos
maxime dedicos suisse, ex omnibus hujus
Centis Fictoricis probariposset, ni prolixita-
te mea vestra patientia abuli vererer. De
Dagoberto lesimus quod adolescentiae aera.
tem. ut genii Francorum moris est; vena-
sionibus exercuerit. Oui mosetiam apud Ve.
teres obtinuie, sic Salluctius nobis de Ju
surtha suo narrat, quod ille se non luxui,
neque inertiae corrumpendum dederit, sed
Binesque Beleicas summa lirerarum laude usi mos sentis illius est, equitare jacula-

## Folio 96 — 1814919937:0151
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000151.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
96
E G Y N EX A R Y 1 5
C AP. 19
lerificio altiescere, coloque aC FUTO, HC DEF OEiUM FOPDEreNE, operaM
impendere, atque ad omnem honectarem crudiri jussir. RX his omni-
bus duos tancum Ailios ex unam Altam, PriUSqUaM MOrereTUr, ari-
LF. Carolum, qui major natu erac, et Dipinum, quem Regem lta-
ri ad hoc pleraque rempora in venan.
do agere MaIUCTIE SCHMINCKE.
Lanificio assuescere) Germani Veteres.
etiam resiae dienitatis, plane ad exemplum
Craccorum, lanificio Alias luas operam darc
voluerunt. Similiter Romanis etiam ho-
nectissima marronac lanam Facievant, ex-
emplo Lucreciac, quam in laniticio offen-
dic Targuinius, cectibus Lirio l. 57. 8. O.
vid. lib. EF. Fast. V. 47F. Aurel. VictOr
de Viris IlluArib. Cap. 9. Neque est ut
metuas, Tola hoc iplum imitacione Sueto.
nii, cujus perquam Audiosus notter eA.
Faccum esse ab Esinharto; Nam quanquam
de Aueuao ille cap. 64. 5. 4. Filiam Co
nepres ia instrruit, ut etiam lanificio assue-
faceret: camen mulierum Francicarum in-
dustria hacc prope singularis crat; longe
diverla a consuerudine l’erlarum, quorum
Foeminae non aliud maris in contumeliam
accipiebant, quam admovere londe manus,
dictitante Curtio 5. 2. 19. Sed hacc et
alia ex proteno periecuti sunt arnilaeus de
REcpubl. CaP. I1. Pect. 12. num. 82. item-
que Andreas Tiraquellus in L. e8. Connub.
20. n. 38. ac prac eateris Jultus Liphus
Elect. lib. 1. CaP. 17. BESSELIUS. HIIS ad
de Freinshem. ad Curc. V. 2.
Duostantum filios, (9 unam filiam P. m.
amisis) Simillimus in omni fortuna ec ca-
su Carolus noster Aususo tuir, ille enimin
duoderiginci mensium spatio Cajum ee L. u-
cium, hic Pipinum et Carolum, amilit, quo-
rum primus anno 810. virL. ld. Julii, al.
rer annio BTF, 2. Non. Decembr. Postquam
Arenue contra Craccos, Longobardos, 5a-
xones et Sclavos operam navaAent, mOr.
THUS CAE, SCTLMINCKF.
Carolum qui major natu eras) PoE victo.
liac
mogenicus Caroli M. Carolus, ut jam vix
ulli per universum terrarum orbem bellica
laude cederet. Recte de Co POeta W est.
phalus lib. 1V. V. 279.
Hic Parris aequivocus fuerat, nec nomine
sole,
Indole sed mentis clara probitareque mo-
rum
Omnimodaque patrem virtusum dore re-
serret.
Si rectore frui meruisset Francia tali.
Obicum ejus ad Bnn. 8FL. 2. NOn. DC-
cembr. collocane Acelmus, Annal. Fuldenlo
Regino, Monach. Fgolimnen(. alii. Siseber-
cus tamen annum 810. nominat, quod per-
Peram Factum arbitror. BeSSELIUS.
Dixinum, quem Resem Haliae praesecerat)
Hic ripinas ab Adriano L. Papa BAPEIZ aEUIS
anno 781. dic 17. April. in quod teMpUS
Pascha inciderat, ab eodem Sulceptoreno-
men tulerat, cum antea dictus ellet Caro-
lomannus. Evanseliorum codex Thololae
in S. Saturnini tablino asterratus, hosVer-
sus praetert de Adriano:
Proncixis hic Caroli claris natalibus cu
ctam
Carlinam sobolem, mutato nomine PIPPII
Fonse renascentem (5 Sacro baprismaie
locum.
Exculit oblarum sacraris compater undis.
Bodem tempore L ongobardorum L. Lcaliac
R ex à Pontitice unctus, ut Ludoricus aqui-
taniae, restibus Reginone, Adelmo, Herm.
Contracto. Lamb. Schaltnabrus. Sigeber-
co. omnibus ad annum 781. Prrat Maria.
nus Scorus lib. 1rI. qui in sequentem de-
mum annum reculic. Amisit Dipinum Ca-
rolus aetaris anno 33, v1 11. Id. Julii A. C.
810. Reeni Carolo M. 4. 2. ut curiose no-
ris concra Bohemos. Danos, Sorabos, tavic Theganus de Gest. Ludorici ImP.
N esptialos nomen suum nobilicaraE BIt. CaB. 5, BESSLLIUS.

## Folio 97 — 1814919937:0152
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000152.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
CAP. 19.
DE VETA C AROLI NIAGNT.
line praefecerat, ex Rordrudum, guac filiarum ejus primogenita et
Constantino Graceorum Imperatori desponsata crat. Ouorum Pixi-
nus unum Ailium luum Bernhartum, Ailias aurem quinque, Adelhai-
dem. Acalam, Gundradam, Berchaidem ac Thedradam superstires
reliquit. In quibus Rex pietatis suac praecipuum documencum octen-
dic, cum Alio detuncto, neporem Parri succedere, et neptes inter A-
lias suas cducari feciAer. Morres Eliorum ac filiac pro magnanimita-
TC, qua excellebat, minus parienter culit, pierare videlicet, qua non
minus insignis erar compulsus ad lachermas. Nunciato etiam sibi
Rorrudin. quac fliarum ejus primozenita)
Frujus desponsationem Roma tactam an
nOZST. Constantino VII. Imperatori Orien-
eis, retere Lamb. Schaftnabrugensis. AIB.
Stad. ad cundem annum: Constantino, in.
quie, filio Ceonis C8 Trena, desponsata fuie
Porrudis, sed marer ejus aliam ei invito con-
jonxis. Nullam tamen ejus rei mentionem
Faciune ddelmus, aliique eorum temporum
Scriptores. Nam legoti Constancini ad
Carolum reniere anno demum 786. tecti-
bus Nuenarii e Pirhoei Annalibus. Quo
sensu etiam illud Reginonis lib. 11. 2d eun-
dem annum accipiendum rcor: Romam per-
rexit Carolusorationis causa, e ut ibi cum
Misis Imperatoris colloquium haberet. LV
lane ex eveneu potterius veritati proxius
apparet, Constantinus enim Imperator pro.
peer vecatam sibi Resis Eiliam iralus, Theo-
dorum Parricium Siciliae Praefectum, cum
Ducibus suis fines Beneventanorum vacta.
re jusic, quos tamen Caroli Duces superio-
res insenti Arase ceciderunt. Factum hoc
anno 788. FalA prorsus sunc, qui Gaur-
berto, Cenomanensi Comiti eandem po.
Rea nupsisse dictitane, cum clare noster nul.
Jam filiarum Caroli vivente eo clocatam
octrmet. Obiic uno mense ante Pipinum Fra-
EreM VITF. IduS Junii annO B1O. BESSFL.
Vide quac notari ad C ap. 18.
Unum filium suum Gernhartum) EIunc
Thesanus Chorepiscopus ex concubina natum
Adriu
pini nomen accexit. ut paulo ante diximus,
nacus ex Hildegardi anno 737. Bertham.
Oviliclmo Tholosae Comire et Aquirano-
rum Duce, ac Cuncgunde nacam duxit
anno circiter 795. Natus ergo videtue
Bernharrus anno 797. quandoquidem Pi.
Dino patri anno 810. denato, Ctatim inle-
quenti ab aro sufectus, anno 812 bello ido-
neus judicatus est. Ouare ReC ZBCCANO, nCC
eum securo Chissterio, Facile assentum prac-
buerim. Bernhartum ex concubina natum
dicentibus. Obstac enim (F) summa Foemi-
nac principisdipnicas. (2) Caroli MI. de Bern-
harto ec Sororibus cura (3) Exprecta AIcui-
ni celtificatio; quac omnin loce AC HerrO.
Se exlequitur pleniore asserrione Genealozine
Franciene tom. Z. P. 200. e Seg9. David
Blondellus, Vir doctistimus, niss quod Crin
ticam non latis Feliciter advocavit in cor-
rigendo Thegano p. 203. in his: Bernhar-
tus filius Dipini, ut concubinâ natus: Obscu-
ra enim eset Thesani narrario, A tanta
cum dissimulatione Pixinum primogeni
tum ex illegicimo thoro Caroli indicaret.
Conjurasse eum adversus patruum suum
Ludoricum ex Adelmo anR. 817. ConAAE.
Onde oculis orbatus, paulo post non sinc
Imperacoris moerore obiit, auctoribus
Theeano cap. 23. Reginone lib. IF. EE AB-
nal. Fuld. ad. ann. 818. Nam quod Stexha-
Dus Forcatulus lib. FII. de Gallorum im-
perio e philo(ophia P. 326. Scribie, obtinuisse
Seribere videtur de gestis Ludovici cap. 22. Bernharrum uF non AyIO, SICUE cacrerIS.
Sed minus rere, R rem recte sestimamus. oculi sibi effoderentur, Sed aurea pelvi S0-
am Carolomanus, qui Postmodum Pi. lis radiis intentissime aspectis oppasica, in-
EC

## Folio 98 — 1814919937:0153
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000153.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
E, G I I HI A R X V S.
C AP. 291
Adrian Romani Pontificis obitu, quem in amieis praccipuum habe-
bac, Sic Aeric, ac si Fracrem aue charissimum Alium amisiACE. FraC
enim in amicitiis optime temperatUS, uE eas e Faeile admirreret, ee
Constantissime retineret: Colebarque anetissime quoscunque hac affini-
tate sibi conjunserat. Filiorum et Aliarum rantam in cducando curam
habuie, ue nunquam domi politus sine ipAIS COCNATCE, ec nunquam itex
Sine illis Faceree. A dequirabane ei Ailii, Eiliae vero pone sequebaneur.
quarum agmen exrremum, ex larellicum numero ad hoc ordinaci cueban-
tur. Ouae cum pulcherrimae essene, et ab eo plurimum diligerentur.
mirum dictu, quod nullam earum cuiquam aue suorum, aUE exterO-
ter caetera homini. plus Aylo quam rebus
intento, condonandum. BESSeLIMS.
Adriani Romani Poniisicis obirum) Obiit
Adrianus I. dicente Onuphrio Panvinio in
Chron. PontiF. Roman. mane, Vr1. Ral.
Tanuar. an 795. Indict. Pr. postquam (c-
disset annos 23. menses 10. ec dies 17. Cum
Onuphrio conrenie Lambert. Schaffnabur-
sensis, qui eundem in natiritate Domini
795. obiisse tradit. Marianus tamen Sco.
cus ad an. 796. collocat his verbis: adria-
nus Papa obiit in nativitare Domini, quem
velus frairem aut charissimum filium planxit
Carolus, VII. Kal. Tanuar. Deceptum credi-
derim Adelmi ac Rexinonisauctoritate, sed
hi annum sinientem ad sequentis initium
retulere. Ouanta inter Carolum et Adria-
num intercesserit amicitia, vel ex Epitaphio
Pontificis, quod ei potuise dicitur Caro-
luS M. intelligi Potest. Versus aliquot ex
eodem, ue editum est ab Onophrio Pan-
vinio in annotat. ad Bartholomaeum elati
nam pac. 122. Tubjiciam:
post parrem lacrumans Carolus haec car-
mina seripsi:
Ta mihi duleis amor; te modo. plango
pater.
Tu memor esto mei, sequitur te mens mea
sempen.
Cum Christo teneas Regna beata Pols.
LeClerus, poeulus, magno dilexit amore,
Omnibus unus amor. optime praesut
eras.
rum
Fladrianus Carolus, Rex cgo ruquepater.
Ouique legas versus devoro pectore, supplex
Amborum mitis dic miserere Deus. BF5S.
enem in amicis praecipuum) Sic Codd.
Cdclarei, Bollandi, Besselius e omnia mea
MSS. in rulsaris vero lesitur: quem ami-
cam praecipuum. Fandem locutionem Ade
coruindem Auctorum Eginhardo cap. 21.
rectitui: amabas peregrinos, (5 in eis suscin
piendis marnam habebar curam. ubi vuleatae.
Co eorum suscipiendorum. SCHMINCKE.
Erat enim in amicitiis optime temperatus)
Aperte Pacis in hoc capite AuctOr nocter
Suctonium describit, quem ride in AuB.
C. 64. EE66.
Cuae cum pulcherrimae essent) Formam
et elegantiam regiarum puellarum optime
deseribit TheodulF. lib. ITF. CarmM. 1.
Nunc ad rirgineum Rectas utrimque
chorum
Virgineum coerum, quo non est pulchrios
alter
Veste habitu, seccie, corpore, corde,
side.
Scilicet ad Beriham Co Rodtrud, ubi sit
quoque Gista
Pulchrarum una sorot sit ot br
trIUM. SCHMFRBRE.
Mirum dictu, quod nullam eorum cuiquam
a. S. a. c. n. d. v. sed omnes  in domo
sua retinuis) AIB. Stad. HSS. BOdI. Luod.
de Cassel. interserunt dictu, et sic eriam l0-
quitur Auctor noster cap. 7. difficile dicta
ominajungo simet titulisclarissime nostra, est, quosies superasi. Anonym: Vitac L.u
dor.

## Folio 99 — 1814919937:0154
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000154.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
Ches
rum np cale rotui. led omnes secum usque ad obitum suUI
in domo lua recinuie, dicens se carum contubernio carere non posse:
ac proprer hoc, licet alias felix, adrerlae Forcunae malignitalem ex-
dor. Pii Seripcor: quod mirum est dictu. Hie bam: Crediderim. dic, Fsinhardum de Te-
F Binhardo manifeste repuenare videtur Ni-
chardus Caroli M. Nepos, qui narrat lib.
IV. Bertam AnsilbertO nuPEam, quo ex
conjugio se cum Fratre suo Tlarnido natum
esse eloriatur. Sed commode ucerque Scri
peor conciliari poterie, modo sequamur
viam, quam pro insieni in me favore II.
IusriT. VIrI. CADERUS _E PERIZORTUS, Per li.
ceras mihi monstrarune, Ppinhardum nem
De hic loqui de Eliabus Caroli lesisimis. Ni-
chardum vero et Ansilberti Vitac Scripro.
res de illexirimis live naruralibus, uei hodie
vocANtUr. EC Bertham Angilberti uxOrem
ex illesitimo choro suscepeam Eliam Caro.
li fuiste, non inepte judicant Viri Doctisti
mi. Bollan lus ad Vicam AupilbertixrIII.
Februar. Papebrochius ad Rginhardi Histor.
EranAaF. 55. MarceII. e Petri 2. Jun. OPC-
rac etiam pretium erit. Mobilionem de
hoc Ansilberti cum Bertha connuoio inspi.
cere. Mentem tamen Cuam plane aperi
re noluit Boilandus, ne Centulensium tra
dicionem convellens, Monachorum incur-
reret odium. Sed objiciat quisquam, Ber-
tha non naturalibus. sed legitimis Caroli
filiabus ab Eginhardo accenletur. Verum
respondeo, Fginhardum non omnium Datu.
ralium Caroli Eliarum mentionem Tacere,
ut nec Pororum hujus Regis illexitimotho-
ro procreatarum, quales tamen C arolum
habuisse, minime dubitem, siguidem id Au-
etorinoltro dicenti, erat ei unica soror Cis-
ea, minime repuenat. Praeterea licet Ber-
cha hic legicimis annumeretur, illud non
excludic, quod ejusdem nominis et natu-
ralem habere potuerit. Forepia Funt, e 0.
mnem tibi eximent scrupulum, quae ea de
firimis Caroli M. filiabus locurum. Withar-
dum aurem cenirum ex Bertha notha; id col-
re mecum communicare voluit Ccl. l’FRI.
ligendum videtur ex ipso Nithardo. lib. 1. u-
bi air: Ludoricum diritisse relictam a Pa.
tre pecuniam inter se et lorores luas a Pa-
tre jucto matrimonio (usceptas, quas ec in-
stancer a palatio in monasteria lua abire
PraOCCDIt. ErgO lecirimae Caroli M. siliue
non mairimonse fuerunt. Sed monasteriis ad
dictae. Verum dices. Berrha inter legiti-
mas filias nominatur, at neque illud impe-
dimento est, quo minus verum esse possit quod
duco. poruit enim filias eo nomme habuisse
duas, ex lexitima uxore unam, alteram ex
concubina, aeque ac duos tales habuit Pipi-
nos. Fidetur itaque Pipinum Co Bertham
Ansilberri uxorem genuisse ante lezirimam
Prolem, (9 ideo insienivisse nominibus Patris
C marris saae. Sed cum deinde ex lecirima
quoque uxore. Plures cenerares liberos, inhis
quoque illa Paeris Co mairis nomina repete-
re voluis. Accedit quod Carolus M. in re-
stamenso suo 5. 12. de filiabus acens, nullam
ex iis nuptam memorat, sed loquitur tanquam
omnes (int innuptae, nempe acir isthie haud
dubie de lexirimis tantum _c. Hac Tolum
ratione Femhardus noster et Nichardus in-
ter se componi porunt, quos alio quidem
modo, sed Frustra ni Fallor, Doctis. Mabilio
ad Vicam Angilberri conciliare tentarit.
SCHMINCLE.
Adversae fortunae malienitatem expertue
est) Cobelin. Perlona ad haec verba respi.
ciens actat 6. C. 40. An. D. 193. Unde (eri-
bit inquie, quidam Masister ejus de eo, quod
licet alias felix esset, in hoc adversae forru-
nac malienitatem expertus est. Non desunE,
qui hacc de Finhardo accipiont, quati con-
ZONIUS, PraccePtOr meus nunquam sine suererit ille cum Alia Caroli M. Imma nO
debita reneratione nominandus, cujus ver. mine, quae poltmodum consensu Patris in
ba pace Viri hujus Prudicissimi Hic deseri. macrimonium eidem collocata fuerit. Ouam
ldB.
d
Per
DE VITA CAROLIMAOAI.

## Folio 100 — 1814919937:0155
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000155.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
E G F N H A R X B 5
CAP. 20.
pertus elt, quod tamen ita distimularie, ac si de iis nunguam alicu-
jus probri suspicio orta, vel fama disperta Fuistet.
CAP. XX. Lrat ei filius nomine Pipinus ex concubina editus, cu-
narrationem ex codice Lauristamen(I pro.
duxit. et Scriptoribus Germanieis prach.
XII Fustus Reuberus. F. XAat in Chron. L au
ristram ens 2d an. 305. apud Freherum tom
Z. RCn. Cerm. P. 62. Cx quo procul dubio
delumsere, Johan. WVoltus Gentar. VIrI.
Rer. Memorah. 2d 2n. 800. Just. Liptius lib.
2 Monit. Pol. CaD, X2. NIMI. 12. ECFLiBD2IE,
Thom. L eodius de Palacin inis. Simile quie
in charta veceri eripeum: de Indulgentia Ca
roli M. erga Einbartum; C5. ejus conjugem
Immam, memini me videre in aucustiss.
ma Bibliotheca. Ouelpherbytana. Sane res in
ucramque partem agicari potest. Lcenin
Feinhartus, cum Lotharium L. udovici 1.
Primogenitum Epistola quadam compellat.
repotem vocarenon dubitarit, quod ucique
non Fecissee, nili Conjuois altinitate ac con
Sansuinitate impulsus. Sic enim scribit ad
cundem Fpist. 34. admonendum censui ne-
pticatem vestrum, ut per prudentiam a Deovo
his concessam, cavearis periculum vestrum. ILa
in diplomare Ludorici, quod in Chronico
Lauristramensi comparet. Immae nomen
aperte lesitur. EL grariter sane mortuam
Juxie Feintartus, ut videre est ex ea Epi.
Stola, quae inter Lupi Abbatis Ferrariensis
Fpistolas ordine tertia apparet, ubi venera-
bilis, fidissima, cracissima uxor dicitur. item-
que nobilissima C∞. memorabilis foemma. Nec
adeo ab hac opinione abhorret Blondellus;
qui Emmam uE VOCAE, ex nelcio cujus con
tubernio natam, eo fine praeteritam ab
Feinharto scribit, ne illati probri memo
ria refricaretur, tom. 2. Geneal. FraNC. P
180. Sed enim quochsue cancem colo.
ne marrationis seriem incrustene Erudiu.
sigmentum cerre ac impostura elucet. Nam
ne iterum in restimonium adrocem ipsum
Foinhartum, qui Carolum nullam filiarum
iuiquam aut suorum. aut exterorum, nu
prum dure voluisse actirmae, se iplam (aris
ria Monialis cujusdam, quae Clericum a-
matorem noctu per nirem dorso extra Cu
riam deportavie, inspectante HenricO TIF.
Imperatore, qua de Ranulphus lib. vr. 0
21. Malmesbur. lib, 1F,. c. 67. Aliis in-
Cuper arsumentis Fabulam deresune ae
contutant Caclar Baronius Annal. TOM. IX
2d 2n. 826. Itemque Cryphiander de W eich.
bildis Saxonicis cap. 1V. 5. 13. P, 8. C deterum
perrara in historiis Monachorum de (cor-
cationibus Eliarum Carolimentio. Solus.
quod sciam, rem aliquo modo tansit Au-
etor Virae Ludovies Pithoeo editus p. 359.
Moveras, inquie, ejus animum jam dudum
quanquam nacura mirissimum. illud, quod
a Sororibus illius in contubernio exercebatur
Paterno; quo solo domus paterna inurebatur
naevo. Cui incommodo mederi volens, so
mul (5 cavens, ne quod per Odilonem (5
FCiltradim olim acciderat, revivisceret scan
dalum. misit Walam (5 Warnarium, nec
non (5 Lambertum, sed C5 Ingoberrum
qui aquiserani venientes ralibus, ne accidere
possent, CaurelaprospicerenE. BESSELTUS. Ouade
hoc tuerit scandalum, ex Fredeparii Chron
nico patet: Chilerudis, inquie, filia ejus
(Caroli Martelli) favente consilio nesariono-
vercac. sune, frandulenter per manus soda-
lium sesorum Phenum transoit. C ad Odi
tonem Ducem Bajoariae pervenis. Ille vero
eam ad conjurium copulavit contra volunta
tem vel consilium frairum suorum. Sed ju-
re miratur, de cacite reprehendie hic lpi
nardus consilium Caroli, qui Ailias luaS MIP
tui non cradidesit. BOLLANDUS. Vide quaC
in distertatione praetixa de Lginhardi COnr
nubio cum Immadiximus.
Orca, vel sama dispersa fuisset) Auctorita
te AIb. Stad. Bollandi. NSS. Benelii, Ca-
Ioconr. Lved. e Bodlei. 50 fama, quod
in vuloreis aberat. in textum recepi, quae
lectio planum esticie sensum, Fama enim
procie Cabula, nata procul dubio ex tisto. Solum alicujus probrum dispergitur. SCrun.
Fr a
1c

## Folio 101 — 1814919937:0156
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000156.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
CAP. 20.
DB DETA CAROLE NIA GNF.
jus inter caeteros mentionem Facere dictuli, Facie quidem paletier, sed
sibbo deformmis. Is, cum Parer bello contra Ilunos suscepto in Ba-
Joaria hyemaret, aesricudine simulata, cum quibusdam primoribus Fran-
corum, qui cum rana Regni promissione illexerane, adversus patrem
conjurarie: quem polt. Fraudem derectam e damnationem conjura-
torum, deconsum in coenobio Prumia relisiolae virae jamque volen
Frat et Filsas nomine Hinus ex concubi-
na edisus) Hlunc ance lesale connulsium ex
imileruda nobili puella senuit, teste Pau-
10 Warnetridi de Episcopis HCt. RccleL. 2-
pud Pichocum Ann. FranC. P. 289. Unde &
Silius Caroli major appellatur ab Adelmo ad
an. 702. Hlic conspirationem anno 792.
adversus patrem iniie cum quibusdam Pran-
eis, quod se crudelitatem Fastradae Regi
nae terrenon posse asseverabant, teste Adcl
mo l. c. Sed derecto per sdulsum Lonco-
bardum, quem Fardolsum vocat L. ammb.
Schaftnabrus, an. 792. EE AIb. Stad. ad cund.
ann. concilio, ipse quidem in monasterium
trulus, focii autem conjurationis partim
gladiis caett, partim paribulis Luspensi Tunt.
Mar. Scot. lib. 2Lr. an. 793. In Bajoaria
Factam esse hancconjuracionem Annal. Fuld.
2d an. 792. testantur, sic enim recte hunc
lOcum ex MS. Correxit Frcherus, cum edi
tum eNeE a Pirhoeo P. 13. Conjuratio Pi
pini contra Patrem Facta à Bajoaria ciro
detecta e compressa est. Frustra hujus Pi
pini conspirationem in dubium vocat FuI
dericus Murius lb. 1X. contutatus a CI. BOC
clero Fistoriae Caroli pa3. 5. BESSELIUS,
Cujus inter caeteros menionem facere di-
Pal) Sic DCh. BOII. Beselius, AIB. Stad.
ec omnia MSS. MCa leCONE, exCCPTO CAl
Sell. quod vulgatam, nullam mentionem seci.
MaS, PrOFCNE. SCHMINCRE.
Oui eum vana Regni promissione illexe-
rans Hanc lectionem vecerum Codd. N 3S.
Reuberianorum dc nostri, eo contrentius
toxtui inserendam duxi, quod Conradus
Orspergen(. _c AIB. Scad. descriptores am-
bo Cginhorci, cocidem apicibus reterunt.
Nec obludit Sigeberius, Exinharri noctri
tC
Dipinus Caroli Rexis ex concabina filius, eib
b0 deformis, a quibusdam Francorum Pri-
moribus promissione Regni illectus, contra pa-
trem conjuravit. BesSEerus. Vide ca, quac
Fupra ad practacionem monuimus.
Damnationem conjurarorum) Ob meritum
Adei Terratae Ardulphus Monalcerio S. Dio-
nyhi donarur. ut sic Reinhardus in Anna-
libus. Auctores vero hujus conjurationis
ob crimen laesde Majectatis partim capite
truncantur, partim suspenduntur, quac sen-
centia in publico Populi conventu lata vis
detur, Chronicon enim Moissiacense nAr-
rat, quod universus populus judicaverit ip-
sum Pixinum. &t eos qui consenserant, us
Simul (5 Baereditate. C5 vita privarentui.
SCTMTNCKE.
Deconsum in Coenobia Prumia) F0 Aero
Magnatum CarCerCS, quoS vuISO SsAAISGC
finsnasse rocamus, eranc monasteria, quam
primum enim quisquam facinus aliquod
commilerat, deconsus monasterio inclu-
debatur. Hlujus poenae varia apud Hicto
riens occurrunt exempla. Hilpericus I. F-
lium Cuum Meroracum, quod Brunichit.
dam se inrito duxistet, deconsum in mon
nacterium mittit. Theodebertus d FratrC
Tuo Theoderico, nescio (ub quo practextU
vitam monasticam amplecti cositur. De
Siderius et Tasilo cum uxoribus ec liberis
Suis idem SENSCTUNE FALUM. MICLCBANEUE
autem in monasteria, ut delictorum syo-
rum poenitentiam agerent, ideo ipsis co
ma abscindebatur, siguidem cum coma
quemquam poenitenciam asere posse non
credebant. Iinc varide leges ea de relatae
sunE, quas vide apud BaluZ. tom. 1. C a
picul. Reg. Franc. dd an. 744. eE lib. vr 1. 1Cg
prac aliis suciolus ad an. 792, his verbis; 310, Plura C oldactus ad h. l, SCHMLNCKOS

## Folio 102 — 1814919937:0157
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000157.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
X03
l C IN EI A R X V S
CAP. 20.
cem racare permilse. L’acta est ec alia prius contra cum in Cermania
in cochobio Pramia) Sangallentis Mona-
ehus immanissime coesum, et ad cellam
5. Galli missum seribit, Postea ad aliua
nobilictimum monacterium, Prumiam nem.
DC, in Arduenna Gallinc Belsicac Provin-
Cia ACUM. BOLLAND. Obiic in eo mona-
erio anno Bcr. vid. Anral. ElildesA.
SCFMINCLE.
sunque volentem vacare permisit) Barth.
lib. XXII. AdverL. Cap. 6. legenium conji-
ciT: jamque quaso volentem. et vulsatam
ortam vole ex licerarum compendio. ita
ut ex quasc, Factum sic vulvatum, que, ait
enim, nesarius ille cogebatur velle, et si nul.
lo modo ad eam viram animo aptus fuerit.
Sed nihil hic mucari velim, cum omnes
Edict. quas in(Dexerim, UE eC MSS. mea
inonimi consentu rulpatam proterane.
Brourverus lib. ver. Annal. Frevirenl. nIr-
rat, quod hic Pipinus Alluero Abbaci in
disciplinam craditus fuerie, cujus industria
2C. Pietato ad omnem monalicae virtutis
honestarem, cultumque traduetus, vitae
rempus ictic in alcerica ec virturis Christia-
nac milicia POluerit SCHMTHCKE.
Falta est 5 alia prius contra eum in
Germania valida conjuratio) Septennio sci
licet antequam Pixinus conspirationem ex.
cirasset. Ita enim Adclmus 2d an. 785.
Facta est eodem anno trans Rhenum apud
Orientales Francos adversus Rerem immodi
ea conjuratio, cujus auctorem Flartradun
Comirem fuisse constabat. Meminere hujus
conjurationis etiam ArnaI. Fulden (. ad eun-
dem annum, et Thesanus nisi Fallor, de
restis Ladovici Imp. Cdp. 22. ubi Fardia-
rum rocat Ducem Austriae infidelistimum.
Sed ibi legerim Hardrarum vel Harrra-
dum. sic enim appellat icerum adelmas
in eodem negorio, de conspiratione Re
sinbarii Hariradi ex Elia nepotis, ad ver-
us Ludoricum Imperatorem, ad ann. 817.
Aliquor annis exerrac sicebertus, qui con-
rali
siis contra Carolum Recem. auetore Harde-
jurationem hanc ad annum 789. retert in
rico: qua detecta, mulis aur membris trun
cantur, aut exiliantur. Verius Poëracter
Anonrmus lib. II. V. 197. cujus verbaad.
scribam, uc simul macula, quac scripro
eriam codici Bibliothecae juliae adhaeret.
deleri queat:
Interea quidam conjuravere malieni.
Vr dirum facinus scelerato corde patrarent
Vel ferro Recem, vel qualibet arte necando.
Criminis incentor Flardradus tunc Comes
hajus
Exstirerat, sed ut indicio delasa fideli
Factio saeva fuit, satim sedara quievit,
Insens valde foret licet, (9 nimis aeriter
orta
Auctores ejus privari lumine quosdam;
Exilio reliquos damnari jusserat ipse
Pex summe prudens, cujus elementianulli
Reddiderat dienam tanso pro crimme poe-
nam. BESSELIOS.
Tlanc conspirationem retert Chron. Mois-
GaC. ad ann. 786. Sed DoctiR. Paeius in Cri-
tica sua Baroniana id cum aliis Hictoricis ita
conciliae. P ginnardum scilicet et alios me-
morare inicium hujus conspirationis, Chro-
nic. vero Moissiac. finem et poenam fociis
hujus rebellionis indictam. Detecta conspi-
ratione, omnes hujus criminis rei NOr-
maciam ad convencum publicum rocati
Cunc, ubi Optimatum consensu plurimi eo.
rum ec rita et honore privati Fuerunt. Pa
dem esse videtur conjuratio, quam anno
eodem scil. 786. in Thurinoia tactam me-
morane AnnaL. BreV. S. Galli tOM. 3. 8
Annal. Nazarii tom. 2. apud DuChelne,
ubi lacius inicium ex finis ejus describitur.
SCHMINCKE.
Luminibus orbari) Frequens per catem-
Pora inter prariora nonnunquam supplicia
crat axcaccatio, cujus in omni fere histo-
ria exempla reverire licet. Bellisarium
Arenvum illum Ducem, Simili poenaese
nere, oculis, exinvidia prirarum. siper
hisi Conjurario valida facti est ab austra. emendiensse norelli produnessistorici. Ra-
plide.

## Folio 103 — 1814919937:0158
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000158.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
C AP. 2F.
DE VETA CAROLL MI AONI.
valida conjuratio, cujus auetores parrim luminibus orbari, partim
membris incolumes, omnes tamen exilio deporcari dune, neque ullus
ex eis incerfectus est, nisi eres tancum, qui cum se, ne comprehen-
derentur, srictis gladiis defenderent, aliquos eriam occidistene, quig
aliter coereeri non porerane, interemti sunc. Ilarum tamen conjura.
tionum F’astradae Reginac crudelitas caussa _ origo exstirisle creditur.
e idcirco in ambabus contra Regem conspirarum est, quia uxoriscru-
delicari consentiens, à suae naturae beniguitate ac solita mansuecudi-
ne immaniter exorbitase ridebatur.
CAP. XZI. Caeterum per omne rirae suac tempus ita cum sum
mo omnium amore atque Farore et domi ee Foris convertatus est, ut
nunguam ei vel minima injustae crudelitaris nota a quoquam Fuisset ob-
jecta. Amabat percorinos, ec in iis suscipiendis magnam habebar cu-
phaelis Volaterrani librO XXIPF: Anchrop.
ac Petri Criniei lib. AX. C. 6. auetoritate
mixi. Nescio, unde cantam quidlibet An-
sendi homines isti sibi sum serine licentiam,
cum nullus veterum ejus rei vel verbulo
meminerit. Et A quid video, indetracta
est narrationis series. quod conspirarionis
quondam in Imperatorem particeps sC Ha-
Bitus: Sed absolurum eundem clare cradit
Sixebertus ad an. 562. Scripturus urique. 
tale quid tanto Viro contisinet. Racio-
nem ejus supplicii hane fuisse puto, quod
tromines infideles ec impudenrissimi, no-
bilissimo Adelitatis de rerecundiae organo
PrirATENEUT. BESSELIUS.
Exilio deparrar sunt) SiC PrOTerANEMSS.
Cajoson. ec Bodlei. quam genuinam Au-
etoris nostri lectionem esse, nullus dubi
10, hac enim eE Cap. VI. UtItUT: CB Rex
Desiderius perperuo exilio deportatus. Annal.
Loisel. ad an. 8OT. Caeterum pro facino-
rismaenitudine exilio deportari sunt: SCHMIN.
Farum ramen Conjurationum Fastradao
Reginae crudelitas causa (5 0. e. c.) FlanC
Caroli uxorem Brourerus lib. VII. AN.
tig. Trevirenl. contra Auctorem nostrum
desendere conatur, sic enim: Fastrada
Caroli conjux vitam reliquie. foemina, cai
eamet si crudelitaris (5 saeviriae nocam ad.
raM.
Orinam testimonia suae sententiae side di-
enaprotulisset, ejusdem enim suctoritasnon
tanta est, dc P Binhardi Scriptoris ejusdem
cum Fastrada aecatis, minime enim pietas ee
Panctitas cum crudelitate ac Pacriria consicte
re poltunt. Porre isitur dicendum erit, Cam
animum crudelem cum pio ac lancto ante
morrem commutasle, de quo tamen conci-
liandi modo rideane alii. SCFMINCKE.
mabas percerinos) Vitio vertunt hocpe.
regrinorum Audium Carolo multi, et in-
ter caeteros vir Magnus, qui Iistoriam
Sacculi 1X. ec X. nuper complexus est, in
Carolo M. P. 5. Sed praeter Euldericum
Murium lib. VETTires ip(a C arolO PAFrO-
cinium debet: Pierase plenum est, inquit
Castiodorus lib. v. FP. 9. perecrinam sen-
tem publicis beneficiis obligare, (5 non ran-
tum parrioras ad substantiae luera admine-
re, sed ipsos quogne advenas invitare. Re-
Ae ergo Poéra anonymus de Vira Carole
lIb. V. V, 481.
Nemo peregrinos illo plas sertur amasse:
Nemo pari cura suscipiebat eos–
In quo pene modum pieras excesserat ejus 
Si quid in hoc nimium quisque posest
facere.
Nam quod Scriptores Politiei perecrinon
plerique, cum ciritate, tum officiis pu
scribit Lsinhardus, pseratis laude claressims. blicis arcene, ab hospitalitate recerum, et
BCbuBS

## Folio 104 — 1814919937:0159
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000159.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
404
Ii, 6 L N II A R Y V 5
CAP. 22
ram, adeo ut eorum mulrirudo non solum palatio, verum etiam R∞
ono non immerico rideretur oncrola. Iple camen pro magnicudine a-
nimihujuscemodi pondere minime grarabatur, cum etiam insentia in.
commoda laude liberalicaris ac bonae Famac mercede compenlaret.
CAP. XZZII. Corpore fuie amplo atque robusto, ctacura eminenti.
quae tamen justam non excederet, namt septem luorum pedum proce
Rebuspublicis quibuscunque maximis ni-
mium quantum abit. Nlelcio, quid inmen
tem venerit jucto Liptio, cum inthaee seri.
beret, not. ad lib. TFT. Polic. Cap. 4. P.
260. V, in quam domum respillones veniunt.
sionum est funeris: sic Reipubl. labentis, ad
quam fulciendam adhibentur pereerini. Du-
re, inquam, necpro solita Capientia: qua
tamen in re summos viros Mocchiam Ber-
negoerum quaest. misccll. 159. e Fenvine.
arnilaeum lib. r. Doctrin. Polit. Cap. 12.
P28, 275. contentientes habet. P90 vero
Carolum rem recte reputase arbieror, ex
emplo Romanorum, qui durante a epubl
Lua a Conditoris Romuli usque a(y10, Ple-
rosque populos primum hoctes, deinde ci
res habuerunt. Verum hoc quiequid eAt,
pridem extaulere Viri Doctissimi. Besol.
dus Clae 1r. dispuF. YTF. TH. 6. HIer-
man. Kirchnerus Disputat. Polit. vrr. Thel.
3. Franc. Parritius lib.. 3. de RepubI. TiE.
2. Petrus Greporius Tololanus lib. 1V. de
RepubI. cap. 5. n. 22. ec qui suis in Taci-
cum notis aeternam nominis tamam me-
ruit, Christoph. Foranerus ad lib. XL. An.
nal. Tacit. Cap. 23. P. B1. BESSELTHS.
Corpore fuit amplo atque robusto) Mo
nach. S. Galli lib, 11. C. 16. Codem Fere
modo Imperatorem nostrum cum R. gin.
bardo depinoit, statura, dic, eras oprimus
forma decorus, oculis astrorum more radian-
sibus, voce clara (5 omnino virili. In vi-
ta Caroli domestica Rginhardus Suetonium
non tam imitatur, quam describit. vide
Suet. Caesar. CaP. 45. ANg. C, 64. 79, 89.
Claud. C. 30. NerOD. C. 5F. TIC. C. 3. _C.
Foinhardum deinde compilat Radevieus in
vica Friderici L. SCHMIBEKE
rita
excederes) Parum est, quod mediocrem
Carolo cacuram assignar doctisimus L. C
recotius Obserrar. Polic. 2d Suet. Cdclar.
cap. 45. Neque enim medioeritati cum
eminenti Ratura convenit. Ec clare Poe.
tacter Saxo lib, v. V. 335.
Feresie procerus, Cs hocmoderamine justo:
Seprem namque suis loncus eras pedibus.
Ouinque alioguin pedes ad justam militum
Racuram requirebane ROmani Veteres tC-
Ae Vexerio de Re militari lib. 2. C. 5. AC
hanc menturam. Cermanos excessisse, vel
Sedonius locuples avecor est, qui cos nOn
Eemel sepripedes appellat. Aeque hanc C a-
soli M. tuitse Aaturam, cum Ferius Hel
pericus, poematio, quo Caroli M. cum
L eone Pontifice concressum delcribit v
173. tectatur, tum singulari opusculo Mar-
quardus Freherus Caturam C aroliM. ex ba-
culo quodam crudite demonstrat. Memi-
nic ejus viroac Norherus Balbulus. lire e-
tiam alius quispiam est Monachus 5. 631.
len(s libo r. C. 29. Inscriptionem ejus ex
Cimeliarcho Palatino eodem Philoponema-
re producit Freherus in hane Formam: L AR-
LVS. INPR. JOSSTT COBTEOMT.
SFOMEACERE JOZTA MENSORAM
SVAM. Ouae R vera SunE, ut essC nemo
prudens disticebitur, Morboniam abire ju-
bendus Tarpinus. qui Aaturam Caroli in
lonsitudine octo redum suorum, eorumque
consissmorum Fuisle nUBATUToCaP. 20, P. 600
Cujus tamen commenta repetie Sictrid.
Presbye. Epit. ChrOnOl. ad an. BOT. BESS.
DCh. ec BoII. ex suis MSS. in textum re
ceperunt: quae tamen justum non excederet
modum. Sed vulgatam praetero, non solum
HSS. meorum et VEranzii trecus auctorita-
Scasura emimensi, quae tamen jastamnon te. sed etiam Sueconii, quem nolter in e.
mmd-

## Folio 105 — 1814919937:0160
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000160.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
C AP. 22.
DE VYZA C A ROLZ NI AONF
ritatem ejus constat habuiste menturam. Apice capitis rotundo, ocu-
dis pracorandibus acque reveris, naso paululum medioeritatem exce-
dente, canirie pulchra, Facie lacta ex hilari: unde formac auctoritas
mnibus demulatur, qui in 6alb. C. 21. can.
dem adhibet locutionem, statura fuit justai
nec necesse est hic vocem modum inlere.
re, cui 2o justum respondeat. dixerat c.
nim Auctor noster Carolum fuisse statura
eminenti, quac tamen justam (Aaturam)
non excederes. ita ut vox justam respiciat rd
AnECCedeNS sATATA. SCHMINCLE.
Nam septem suorum pedum proceritarem
c. c. B. mensuram) In vulsacis plerumque
regitur pro mensuram. fieuram, sed DCH.
BoII. BeSSCL. AND. MCcenC. KT2nZ. AIB. St2d.
omnisque mea HSS. constantissime prote.
runt. mensuram, qua voce eodem in sensu
Eginbordus noster in libris de translat. 55.
Marerrum ucitur: Arbitratus sum, aic, eum
statura corporis sui minoris suisse mensurne.
SCHMINCHE.
Oculis pracerandibus ac regeris). Oculos
Leoninos, Scincillantes, ut carbunculi s0.
lenc, ei tribuit TurpinuS I. c. Statm per-
serricus, inquit, erat, quem ipse ira com-
motus, aperris oculis respiciebat. Sed huie
homini etiam vera narranti credere meri.
eo dubites. Onamquam oculos ejusmo.
si Aucusto actribuane Sueton. c. 79. Plin.
Lib. 11. C. 37. alii. Caetera, quac ad FOr.
mam Coroli Facere videntur, egregie
paucistimis verbis complexus est. idem
Pocta, quem tocies hactenus laudarimus
lib. V. V. 337.
Ipse rotundus apex capitis ( obesa
Naris plus paulo quam medioeris erat.
Tase fulsentes oculi. facies quoque laera.
Et vox clara saris, pulchraque canities.
Ita Cod. MS. e Reineccius; led reponen.
dum ex Eginhardo: cervix (5 obesa. Spis.
Pa Cune mendacia, quae de lonsitudine Fa.
ciei ac barbae amplicudine vulso Banni-
unc, cum constet ex virxa illa, quam ad
2C
ullam cernere licet, tantum abest, ut hor-
rorem prae se tulerit aliquem. MereIur
lesi in hanc rem Frogmentum Epistolae
Welseri, ut arbitror, quod operi luo Fre-
Beras adjecic. BESSELIUS.
Facie laera (5 Bilari) FurpistimuS PUr.
Dinus Carolo adseribit visum ferum, quo
si severitatem innuere relit, admitto,
unde ortum pucem, quod nonnussi eisto-
rici Carolum vocent serribilem. Ouaeri.
tur hic an Carolusaluerit barbam necne: Si
eillum Frevirense Caroli rultum imberbem,
San. Dionrhiana barba modica, Ofnabrugen-
se Paris prolixa ornatum exhibent. Velle-
rus in Epist. ad Freber. P. 908. Oper. Vcl.
ser. negat Carolum prolixam habuisse bar-
bam, quod ex Veteri nummo, in quopu
ro mento vistur, et Pginhardi silentio pron
bat, fieri quidem potuisse, aiC, UIE iNFEF-
dum conloris neolisentia menium et la-
ubra pili nonnibil inumbrorent; hac enim
Specie Romae in utiro opere illius acla-
intis conspicitur, sed prolixam et sgualidam
barham abominor. Nummi aurei apud
Stradam et alios (qui tamen plerumque sux-
Doliricii (unE) et Statua aurea hujus impe-
ratoris San-Dionyliana, quae Regibus Cal.
liae cum inaneurantur loco sceperitraditurs
prolixam Patis ec erispam exhibentbarbam.
Frudir. Papebrochius maxime urget V el-
seri e Freheri consensum, dein Kpinhar-
disilentium, et sixillum Trevirense, ex qui-
bus efficit Carolum nullam habuisse bar-
bam, Facieque tuisse proxemodum jureni-
li. acque ita rejicienda esse omnia SigillaS.
Dionxtiana ex Osnabrusenle, in quibus Ca-
rolus barbatus conspiciatur. Verum, quis
porie numisma Velseri an fuerit Primis
Colvi rel Crassi, hi tres enim Coroli dicti
sunt. Praeterea ex Fginhardi rertimonio
statum suum Aeri jusie Carolus, quomo. vix certi quicquam elicitur, nam ille inde-
Ao pars se habueric ad totum. Barbam fersus Suetonii imitator id negorii solum II
aurem ne in vecustis quidem numismusis bi darum credidit; ut Carolum suum Au
Bulte

## Folio 106 — 1814919937:0161
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000161.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
106
F B L N E A R + B 5
CAP.
2
ac dignitas tam Renti, quam sedenti plurima adquirebatur. Ouan
quam cerrix obela ex brevior, rencerque projectior videretur, camen
hacc caererorum membrorum celabat aequalitas. Incestu Frmo, 10-
eaque corporis habitudine virili. Voce clara quidem, sed quae inus
corporis tormae conveniret. Valetudine prospera, praerer quod, an-
requam decederet, per quaruor annos crebro Febribus corripiebatur,
ad extremum uno etiam pede claudicarer. Ft tunc quidem plura ar-
Bicratu suo, quam Medicorum consilio Faciebat, quos pene exolostra-
Debat, quod ei in cibis acta, quibus asfuetus crat, dimittere, ec elixis
astuelcere luadebane. Fxercebatur altidue equitando ac renando, quod
illi sencilicium erac, quia rix ulla in rerris natio invenitur, quac in
dulto simillimum exhiberet. Ouoniam igi-
eur Sueconius nullius barbae mentionem
Facit, Ructor noster ex suo Domino bar-
bam cribuere noluit. Si plura de barba
Caroli nosse cupis, adeas Papebrochium.
Mabilionem, Tenzelium in dia log. Menstruis,
Phulemarium ad p noxomua Freheri de Sca-
cura CaroliM. de Hlcineccium de SisilI. Vett.
GErIMAN. PaPE. T. C, 9. Oui omnes (DO-
etiss. enim Papebrochius sententiam suam
Postea mutarie inspecto sisillo Osnabrugen
(1) Carolo modicam barbam vindicone, qua
lis videre est in Nummo Carolino C el. P. 9
selingii, ee lmaginibus Romae opereMO-
Paico dexictis apud sponium in Miscell
Frudirae anriguie. Scct. VZFF, P. 284. Im2
sines Caroli M. quotquor vidi, maxime
inter se differunt. Orinam omnes collige-
rene Celeb. ACt. S5. Editores. uti promi-
serune ad Vic. S. Bonifacii V. Jun. P. m.
150. multae enim hinc solvi possent con-
trovertiae, et magna rei relliarise bran-
eorum aftundereeur lux, quae hodie laris
ObsCUrA eR. SCHMIHCKE.
Tam stanii, quam sedenii plurima acqui.
rebarur) In vulgat. plerumque lesitur ine-
rat. sed DCh. BoII. Annal. MCTeMC AIB.
Scad. MS. Besselii, Ec omnia HISS. mea ha-
bene adquirebatur, quod etiam Radericus
lito. 2. C. 76. Fginhardum exscribens a.
GnOLCIt. SCHMINCKE
Equitando ac venando, quod illigensilitium)
Hac
dium asserienoster. Sic enim Caclar de Ger-
imanis lib. VF. Bell. GaII. CaD, 21. Vita Cerma-
norum omnis in venationibus atque in su-
diis rei militaris consumitur. Similiter Ta-
citus de Germ. moribus caD. 15, 5. 15 quo-
ries bella non incunt. mulcum venatibus,
plus per otium transioune, sic enim recte
hunc locum Claverius noster ac Tip(ius con-
Sicverune, omista nexandi particula. Nec
aliter de Veteribus Celtis Arrianus quis-
piam Achenien(is, Cyneget. CaP. XV. P2G
45. quem utilissimum libellum e Bibliorhea
ca Paricana, ante annos tredecim primum
erutum, debemus Lucne Folstenio, Viro
Clarissimo. Sane non line caula inter he-
roica dc regia Rudia venatio reponi solet,
cum quod venatione ferarum ad similitu
dinem bellicae disciplinae exerceamur, joxta
Cicer. lib, 11. de NaF. DCOT. CaP. 161. tumm
quod reos evocuariar aua naet eoy oxiar ap-
Prime conducar. Ouo factum est, ut Prin-
cipes Perlici, Craeci, Romani, id operis
Rudiose afectarine. Ec quidem de Perts
copiolus est Barnabas Brissonius, de recio
Persarum principata lib. TF. Apud OrdC
Cos alemander dies Eotos in eo Con(uMI AF,
testibus elutarcho in ejus vica, ee Curtio
liB. VEFF. CaD. Y. De Romanis plenae sune
omnes Hlistoriac. Dipna memoratures elt
quam in Trajano idem Audium commen-
darie Plinius Panes. C. 8I. Oune enim re-
missio sibi, inquie ad Imperatorem, nisi
Lecte Franeis ingenitum quah venandi Au. lastrare saltuse exensere cubilibus seras ? su

## Folio 107 — 1814919937:0162
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000162.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
C AP. 22
DE VITA C’AROLL MAONL.
hac arte Francis postir acquari. Delectabatur etiam raporibus aqua-
rum nacuraliter calencium, Frequenti naLATU COrPUS exerCenS, CujuS
perare immensa montium juea, Cs horrenii
bus scopulis eradum inferre, nullius manu
nullius vestreio adjurum ? atque inter hacc
piamente adire lucos, C8 occursare Namini
bus. Olim haec experientia juventuris, haec
voluptas erat: Bis arribus fucuri Duces im-
buebaneur, cerrare cum fugacibus feris cursa.
cum audacibus robore, cum callidis astu: nec
medioere pacis decus habebatur submeta cam
eis irrupiio ferarum. (s obsodione quadam li-
beracus arrestium labor. Ssurpabant sloriam
istam illi quoque Princires, qui obire non po-
serant: usurpabant ausem, ut domitas fra-
etisque claustris feras, ac deinde in ipsorunt
quidem ludibrium emissas, mentira sacacira-
se collicerent. Huic par capiendi quaerendi-
que sudor. Summusque (5 idem gratisimus
labor, invenire. P. Germanis Sriliconem
commendat Claudianus lib. 1. de laud. Sti-
lic. V. 64. Carolum nostrum Epinhartus
Passim, quod venationibus etiam paulo an
te obicum operam dederit. Ex circumter.
Sic enim hic lego, jubente et vertu et Pen-
eur memorabile dictum alberri Imperatoris
Germani: Fenationem virile esse exercirium.
saltationem muliebre. Ne plura adjiciam,
faciune summi ec Doctissimi Viri, qui hanc
rem daca opera persecuri sune, Bellisarius
aequivivius Aingulari de venarione libro. 60.
deschaleus Scerechius noc. ad V evet. lib. 1.
cap. 7. ec prac caeteris Andreas Tiraquel.
Jus de nobilitate CaD. 37. BESSELIUS.
Cune in hac arre) Sic legunt Annal. Met
AIb. Stad. Poeta SaRO, BOII. et omnia MSS.
tentia, quamris in MS. eNet venarum, ut
etiam cum dispendio lesis metrieae edidie
mea, cum in vuleatis plerum que reperiatur
in hac re. Sed priorem lectionem praetero,
Reineccius. Laudentur enim passim Ger-
mani, quod nacandituerint peritissmi. Ta-
arse enim opusesse ad riceinstituendam cum
Fructu venationem, norunt illi, qui huic
scudio dediti sunE. SCHMTNCRE.
cit. lib. V. Hist. Cap. F4. COS proceritate
Frequensi nataru corpus exercens) Et hoc
corporum in natando juvari c artolliere Li-
dic. Cujus rei rationem exponit Aristoteles
inter caetera gentilicium fuisse Carolo; houd
frustra suspiceris. Poeta incertus de vita
Caroli lib. v. verL. 321.
Praeterea solitus fuit eanete nalatum.
adco
lib. 1V. de Coclo cap. 6. tCxt. 45. Vnde
Pompon. Mela non pariontiam tantum il-
lis nandi. sed studium eciam actribuit lib. 3.
de Situ Orb. c. 3. Hlerodian. item lib. vir.
irist totte  nemo peritus erat.
cap. 2. nandi sciencissimos Germanos dicti.
EaF : E1ot de, inquIE, Xat Xe05 20 vZEoda
EyyEYOUraS EOL DTE pova 23ZGW 2015 XOTa
pots Xecopcrot. Paria de Francis Sidonius
Paneeyrico Soceri:
Tunctus ribi vincitur illic
Cursa Herulus. Chunnus jaculis. Fran-
cusque natatu.
Culiclm. Brito lib. vZZ. PhilipP. V, 3360
de Cauberto Franco:
Tic Caubertus erat ita doctus in arre na-
randi
Ouod sub aqua pererat millenis passibus ire–
Scoris suis hanc eloriam vendicat Orce
Buchananus Epirhalamio Francisci Valesta
C Mariae Stuartine:
Illa pharetratis est propria eloria Scoris
Cingere venatu saltus, Superare natande
Flumina. Serre famem.
Bataram autem jurenturem caeteris Crer-
manis hoc nomine praetert Dan. Teinsjus
in Orationibus. Apud Oraccos pariter ac
Germanos Principum similiter haccstudia
fuerunt. Alexander Macedo apud Plutarch.
in vira ejus: O decerrimumme, inquit, qua
nare non didici, moxque rapto incumbens
elxpeo trAnat. Fal. Caesarem nandi cgre-
eie perirum tuisse, nemo ienorat: Qui
cum desiliisset in mare, nando per 200. pas
sus evasit ad proximam navem, clatalacva
ne libelli, quos renebat, madesierent, palu
dumentum mordicus rrabens, ne spolio pori-
retu

## Folio 108 — 1814919937:0163
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000163.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
105
E, G L N H A R Y ∞ S
CAP. 22
adeo pericus fuie, ut nullus ei juste valeat anceterri. Ob hoc etiam
Aquiserani Regiam exstruxic, ibique exrremis vicac annis usque ad obin
cum perpetim habicavie. Fenon solum Aliosadbalneum, verum Opri-
mates e amicos, aliquando eriam Pacellicum ac custodum corporistur
ban
retur bostis, auctore Suetonio lib, T. CaP. sis. Orbsrecalis. Regni sedes principalis, pri
64. Ansustam quoque ejus rei expertem
non Fuiste, arsumento eA, quod nepotes
(uOS Co literas, Co natare docuerit, tc
se eodem Tranguillo in ejus Vita c. 64.
Seio quid Viris Fruditis, et in his eorum
Principi Casaubono, super hoc loco visum
fuerie: sed cum libri antiguisimi, Codex-
que MS. membranacens Bibliorhecne Electo
ralis, quae Colonine ad Spream est. Quem
que beneficio Amplistimi Viri, Jolannis
Rarii, ad edicos libros comparavi, clare
eam lectionem praeferant, nihil utigue
mutandum censeo. Verum eric aliquan-
d0 locus omplius de his disterendi in ani-
madversion. ad Vecerii lib. T. cap. 1O. BESSEL.
Valeas anreferri) Hlanc lectionem DCH
Besel. MS. ABn. MCC. _ NSS. men omnia.
excepto Bollando, proterunt. Vulgatac
habent: potuerispraeserri, sed perinde erit.
quam amplectiris. licet priorem lectio-
nem tor Codd. auctoritate trmatam in
TEXtUM RECCDCTIM. SCHMINCKE.
Ob Bocetiam aquiseraniresium exstruxit
Non solum Palatium templumque maeni-
sice Aquisorani exAtruxie Carolus. sed eti-
am sedem Reoni Germanici ibi consti-
tuit. Onde versus inscriptus Curiac A.
quen, reterente, Post Rutserum Rulan-
dum lib. V. de Commiss. ParE. 1. C. 4. n.
4I. Cryphiandro de Coloss. Weichbildicis
CaP. 35, 6. 24.
Carolus insienen reddens honc condidt
Duam liberiai ost Lotum consiuendo
uod sis trans alpes hic semper regia sedes
St capus Vrbs cuncta, colas hanc (8 Cal.
lia 2014
EF nOti sunE Rvitmi ex hymno Rcclesia-
Aico D. Carolo Cacro, quos in ca. ce ope-
ma Rerum curia. Aeneas Sylvius in de-
Scripe. Germanine: Aquiseranum Germa-
nici Regni sedes, ubi palatium iora Cerma-
nia nobilissimum, Caesarum, qui ex Teuto-
nicis periri sunt, ecrecias ex lavide statuas
estentat: C5 delubrum insigne in quo Reges
unsantur. Vid. Petr. de Andlo de Impe-
rio Ror. Cermanico lib. 1. Cap, 13. e Mar-
quard. Frcherus notis ad cundem P. 137.
Ouam misere paulo post Urbs itthacc va-
Aata suerie, ec mox instaurata, ex hilto-
eiis notum est. Caeterum de Thermis A.
quensibus, carumque oreu, qualitate, dit
terentia, eleganter disterit Proncise. P’abri.
cius, xeculiari tractatu, ac post eundem
Perr. à Beck Canonicus Aquensis in aquis-
Erano Cap. 12. P. 238. Non pontum quim
Ferii Helperici. Poctacejus aerinonomini-
no pessimi, verticulos aliquot subjiciams
Hic alii Thermas calidas rexerire laboa
rant.
Balnea sponte sua serventia mole recludunt;
Marmoreis cradibus speciosa sedilia Pan-
sunt.
Fons nimio bullentis aquae fervore calere
Non cessat, partes rivos de ducit in omnes
Urbis. BESSELTOS.
Erxo non Regiam exRruxit Carolus Aquisa
Brani, quod ibi natus fverit, Sed Propter
Thermas calentes, ut recte AuCtOr noster
hic tradit. Hic Imperator aedificarie BalI-
licam maenisicam, quam teste Eginhardo
in Annal. Capellam vocabant, unde, ju
dice Voct. Mabilione in libro de Palaciis
Reoum Franciac, orta est. vulparis hujus
Orbis denominatio six la Chapelle. SCHMIN
Satellirum Co custodum corporis urbam
Ech Monachus Sansallens. non exiguum sa
tellicum numerum hine inde commemo-
FIS CoIIOCRVIE PetTUS a BECK. Vibs Aquen sCC, lamen Rrenue menricur Forxinuscap.
B
Orbem

## Folio 109 — 1814919937:0164
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000164.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
CAD. 23.
DE VIXA CAROLF MI AONT.
bam invicarie, ita uc nonnunquam centum vel eo amplius homines
eMa laVATeNEUT.
CAP. XXIII. Vestitu parrio, hoc est Francileo urebatur: ad corn
pus camitram lineam, e Feminalibus lineis incuebatur: deinde cuni-
Cam;
20. cirea lectum ejus singulas noctes cen. spara primum vagina, Sasea alii). secundo
tum viginti forres orrhodoxos constitutos ad
custodiendum eum, guorum quadraeint a
primam noctis risiliam traxerine, decem
Teil. ad capur, et decem ad pedes. e decem
ad dexrram. et decem ad laevam, manu
dextra, nudam spacham, ec sinistra, Can-
delam ardentem cenentes. Rodem modo
secundam rigiliam alios quadraginta, (.
militer alios quadraginta certiam visiliam
noctis, usque ad diem, aliis dormienti.
bus obTerraAC. BESSELIUS.
Vestira parrio, hoc est Francico, utebatur
Retinentissimus antiqui moris Carolus fuie,
adeo quidem, ut vila braccarorum turba,
indignabundus exclamarie: En liberos Fran-
cos, qui eorum, quos vicere, vestimenta in-
auspicaro usurpant. Ouid ista pirraciola pro-
Sunt5 zorum non operiunt corpus, maxima
ex parte nudum relinquunt, neque à pluvirs
vensisque desendunt. Edixit eroo ne am-
plius hujusmodi rectibus UTCreNEUF. AVen-
Tin. Iib. IV. BESSFLIMS. Francisco leoune
DDCh. 155. C9108. Lugd. e anciquistima
Vindobomiensta citante Lambecio, quo-
sum auctoritate et in meam editionem
recepi. Focum Prancorum rectitum no-
his describit Monach: S Callilib. 1. de Vit.
Caroli M, C. 36. cujus verba, cum maxi-
me Foinhardum nostrum illustrent, hie
describere visum fuit. Calciamenta, in-
quic. forinsecus aurasa, corriciis tricubisa
libus insienita. fasciolue crurales vermicula
sae. 5 subrus eas ribialia vel coxalialmea,
quamvis ex eodem colore, tamen opere pre-
siosessimo variato; super quae  fasciolas,
in crucis modum intrinsecus es extrinsecus
ante (5 rerro loncissimae illae corricide ten-
dlebantur. Deinde camisia colicina (leu elexi.
na, DrOuE in margine notarune EdiTOreS)
Post hoec balsheus spashae collieatus, quoe
corio qualicunque, tertio linteomine candi-
dissimo cera lucidissiuma corroborato, ita cin-
sebatur, ut per medium cruciculis eminensi
bus ad peremsionem centilium duraretur.
Lauraretur alii) Ulrimum habitus eorum erat
Pallium, canum vel saphirinum, quadrangu-
lum duplex, sic formarum; ut cum impo–
neretur humeris, ante C5 retro pedes tance
ret, de laceribus vero vix senua contezeret.
Egresie Imago Coroli M. operis Molaici
apud Sponium p. 224. Miscell. Reudit. An-
tiquit. Vectitum Francorum illustrat e ex.
PlICAE SCHMIBCKE.
Camisiam lineam) Subuculam intelligit.
quae curem proxime aclingebat, ut recto
interpretatur Flias Vinerus Comment. 2d
RuConium n. 84. Incerulam alii appellant.
Popias Mlossario: Tnerula, interior runicas
hoc est supparas, (sic enim hic leg0) quod
vuleo dicitur Camisia. Nam quod Calpar
Barchius Animadrers. in Gulielm. Brito-
nem lib. 2r. Philipp. V. 397. Superarium
in Papia pro Suparo subllituie, longinspe-
tirum est. Clare Paul. DiaconISEPitOmA-
tor Felli, colum. 457. Edic. Oochotredi:
Supparus vestimentum puellarum lineum.
quod Co subucula, i. e. Camisia diciturs
Brico in Synonimis:
Inserulam vel Camisium. rem dicimus u-
nam
Additur bis alias subirura sabucula vestes.
Eleganter Camisias describie Hierons mus
ad Fahiolam de restira Sacerdocum: so-
lent, inquie militantes habere lineas, quas
Camistas vocant, sic aptas membris. Cs ad
strictas corporibus, ut expediri sint vel ad
cursum vel ad praelia. Freguens est ca-
dem vox apud Ouibertum obbatem, Fk
bebardum Funiorem. Variacum, aliosque.
Nec minus eleganter adhibetur in Sarca.
Aieie

## Folio 110 — 1814919937:0165
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000165.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
A
P, C E N _ A R Y V S
CAP. 230
cam, quae limbo serico ambiebatur, ec ribialia: tum Fasciolis cruras
Ricis illis Rythnis, quos de Regula B.
Liberrini in variis, de corrupio Ecclesiaesta-
su Poematibus, edidie Machias Elacc. Illyri-
cus:
Canonici nostri sunt raro calceari.
Sed camisiis Cs retibus sunt superpelliciari
Origo vocis, vel a camis h. c. lectis leu
sratis brevibus, juxta Ihidor. Origin. lib.
XIX. CaP. 22. dependet; vel quod rectius
a Ciermanico Fammet, quod Alamanni.
ut variat pronunciatio in calibus. Chamit
dixere, unde facilis laplus in Camicta;
quae et alia enveleate eriie GoIdastus, nOL.
2d Fkkehardi CasuS Cap. X. PaS. 124. tOM.
 R. AIa. BESSELIMS.
Feminalibus lneis induebatur) Oblcura
res est, ec periculolac plenum opus alene;
singula restimentorum. genera Veteribus
eturpata, Line haclitatione proponere. (t
quidem de remoralibus ingens inter doctos
concertatio cA, an Giracci Romaniqueu
sum eorundem sciverint, nec ne: Lnve.
nias, qui cum lepunt in vecerum libris te-
minalia ac tibialia, non alia existiment ab
iis fuisse, quae nos hodie vocamus; sed
temerarie, de imperite, judice I(aaco Ca-
Faubono Commentario in Sueronii AuSuA.
c. 32. P. 278. cum tamen Veteres fascias
Potius intelligant, quibus ancigni pedes,
crura e Femora involvebant. Rguidem
reliquias calium, praclertim aurem tibia
lium in Lithuanis hodienum cerni pene
attirmarim. Ouac natio cum habitus sui
morumque sc servantissima, feri porett.
ut ab antiqua usque consuetudine haeC re-
tinuerit. Secus tanien se res habuit, ut
eso quidem arbitror, cum restimentis
Francicis. Feminalia enim illa Celtis, 60.
ehis, aliisque populis ulicara, dicta lunt,
quod femora tégerent, et alio nomine
braccae, non quod SINE breves, Ut nuSatK
Ilidorus Oris. lib. XIX. C. 22. Sed quod el.
sene circa ventrem ec Femina, nomine
Germanico. Ita enim Hlesychius: ara Evei-
que a Graceis secentioribus tibialia NOVEZ-
CovBen appellata sune, quemadmodum.
videre eA ex Ccoro. Codino de ottic. C on-
SanE. P. 14c. EF Feminalia quidem illa
nostris moribus hodiernum usirata, indi-
cetari, abunde rectatur cum Hose vocabu
lum, etiam Paul. Diacono osurparum lib.
IV. Hist. L Oneobard. Cap. 23. tum lepi-
dissima sen Fabula seu Hicoria, de Comi-
tibus Caroli apud sansallensem Monachur
lib. 21. P. 404. quam eriam Aventin. lib.
IV. reterr: ubi Satellitesejus, recenscom-
Paratis braceis superbi, mox a Carolo lub
rempeltate pluriola venatum educti, et 2d
calentem Focum postmodum crocati, ri
sum Carolo propter lacerata tantillo in-
terrallo restimenta excustere: Cumque,
inquie Sangallenss Monachus, ad obse-
quium Dommi cuncti Zlosas suas vellent ex-
trabere, ille probibuit; advocataque regina.
ostendit ocreas disrupras. Jam olim detran-
cis scripserat ABachias lib. TF. NVuda PunE
pectora ac terga ad lumbos usque. Inde
braceis alii lineis, alii coriaceistecti, crura
obcegune. Vid. Joh. Tlaacius Pontanus lib.
VI. Cap. 18. Nec multum abie antiquisi
mus Lonoobardorum habitus, quem de-
Feribie Paul. Diaconus lib. 1V. Hilt. L. Ong0-
bard. c. 23. unde non pauca de Franco-
rum vecerum reltitu possis discere: resti-
menta, inquie, eis erant lava ( maxime
linea, qualia Anclo saxones habere solent,
ornata instiris latioribus, vario colore con-
searis. Calcei vero eis erant usque ad sum-
mum pollicem pene aperir. Es alternarim
laqueis corriciarum resenti. Postea vero coe-
Perunt Hosis vir, super quas equitantes
tubureos byrreos mictebant. Sed boc de Ro-
manorum consuerudine TraxOrUNE. BESSELAUS.
Vide etiam, quac de pictura Caroli C alvi
2Pud BaluZIU TOI. 2. Capic. RCO, FrANC.
nocavie Du Cange in V. Armicer.
Tunicam, quac. limbo serico ambiebatur I
Camitiam excipiebat runica, cujus limbus
des, Pnestred, Pener PeieBae: inde. Opese phrysio rariatus etat, uc rideri po.

## Folio 111 — 1814919937:0166
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000166.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
CAP. 23.
DE DETA CA ROLL AIAONT.
ec pedes calceamentis constringebac: ex ex pellibus lutrinisthorace con-
fecto
Test in Ratua aurea S. Dionrsiana Caroli pus pevoeides, hoc est Fixulam calceorum
M. Imosine Caroli Calvi apud BaluZ. l. C.
et Mabilion. in Musaco TEalico. In his
pieturis risitur tunica Imperatoris cocrulei
coloris, aureis AOrIBUSTOSPCNTA. SCHMINCKE.
Tum fasciolis crura) De his egie Canin
uS ad Alcuini Epist. 38. et DV CansC Y.
Fasciola.
Pedes calceamentis constrincebas) Solea-
rum genus fuiste arbitror, quas peculiari
nomine Gallicas dixere veteres. Sunt au-
tem Callicae, detinitore Tiraquello not. 2d
aAlexand, ab Alexandro lib. v. C. 18. Solene
lieneae, aut esubere, quibus foeminae poris-
simum urebantur. quas crevidas appellari
posse, Gellius lib. XFTF. C, 20. afrMAL.
Benediet. Balduinus de Calceo antiguoc. 14.
hoc discriminisimer Callicas, crepidasque
fuisse oblerrat, quod Gallicarum soleae e
lieno tuerine, crepidarum vero duplici
triplicique corio compacto constiterint.
Aeque harum imaginem hodie adhuc apPa-
rere in Copucinorum Coleis, illarum in
Fulliensium Candaliis exsare. Ciceronem
aliqui. praceunte Gellio, Philipp. 2. alibi-
que. Galliearum mentionem tecise ajunt,
id quod tamen doctissimis Viris, Julio Ni-
eronio dissert. de Calica e Octav. Perra.
rio de Re Vestiaria Part. TI. lib. 2. C. 1.
displicuie, qui calicas, etiam contra Ciel.
dium, ProCallicis Ciceroni aserunt. FOr-
nam calceamentorum Facile discas ex ea
descriptione, quam ex l’aulo Diacono pau
10 ante propoluimus, nempe quod ac
summum prove pollicem aperra tuerint,
et alternatim laqueis corrisiarum recenta.
Onde inter calceori et vincire parum in-
tererat, ita quidem. ut Latini etiam vin-
cula pro calceamentis usurpent, quemadmo.
dum illud alignot exemplis probat Cloudo
Salmalius noc. 2d Tertullian. de pallio p.
393. Calcei aurem Romano more FOrma.
ti. quibus Romae usus est Carolus, qui.
nam iunc temporis fuerine, disticulter ex-
ita conformatam sestarene, ut luna dimi-
diata, quac Centenarii nota crat, reprae.
sentaretur, mansie postmodum etium Prin-
cixibus haec contuetudo, quam aetas in-
Secura rariis modis mutarit. Nam Dio-
cletianus primus restibus calecamentisque
semmas inseri jussie, cum sola purpura
retro principes uterentur, cectibus Adon.
Viennens. CArOn. aCtAL. 6. P. 136. Ex PHI-
lipeo Bergomensi Supplement. Chronico
lib. vrrr. P. 162. Onde gemmatis quo-
que calciamentis in Solennitatibus usum es-
se Carolum, retere noster, quac in aula
Constantinoxolitana tunc temporis maxi-
me Trequentabantur 2Cayyia nomine teste
Curopalata Pa8, 57. BESSELIUS. EgresiuS
de CalceisFrancorum locus exstat in Monun
ment. Basilic. Ambrohion. Joh. Puricelli opud
Doctiss. Du Canse in V. Fasciola, ubitra-
bitus Bernardi Resis Italiae Caroli M. nC
Potis describitur. Superstites adhue (in
quic) e corio rubro calcei urrumque pedem
contecebant, iidemque ligneam quisque so
leam. Binc inde coriaceis insutam, habebant.
Tam vero apte presseque ad suum quisque
redem juxta ordinem dicitorum congruebent.
in acurum versus primorem dicirum desinen-
res, ut calcens dexter, nonnisi deviro pedi,
quamdiu intecer ille erat, sinisterque sini-
stro adaptari pormisset. Caererum, quisque
calcens, duabus tancum corii parribus invi-
cem consuris, pedem ita contecebat, ut ante
rior corii pars in suprema versus crura extre-
mitare aliquantulum scissa. in loncum esset.
illicque pedi lieamine adstrinceretur, adrum
prorsus modum, quo rustreana bodie calcea-
menta factirari solent. Ilisadde loeum MO-
chi S. Galli supra deseriptum.
Ex pellibus lutrinis thorace consecto) Seri-
ptus liber, quo utus est Rcuberus, pellibus
lurrines vel marinis lesie. At in Elorenti
sio optimae nocae Codice utrumque exirhe.
con omissum est. Malim tamen scripto-
vediri porest; nam cum Senacores irodn. ram Reuberioni Codicis sequi. Nam vete
XC

## Folio 112 — 1814919937:0167
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000167.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
E G I N II A R Y V S
C AP. 23
fecto, HIeIOS de pectus hreme muniebat. Sago Veneto amictus
ec gladio semper accinctus, cujus capulus ac balcheus AuE aUreUS aUE
argenteus erat; aliquories ec semmato enseurebatur, quod tamen non-
nili in praecipuis feltiritacibus, vel E quando excerarum sentium le
Sati adessent, Faciebat. Peregrina vero indumenta, quamvis pulcher-
rima, respuebac, nec unquam eis indui patiebatur, excepto quodRo-
mac lemel Adriano Pontitice pecente, ec iterum Leone luccessore ejus
supplicante, longa cunica e chlamr de amictus, ei calceis quoque
Romano more formaris, induebatur. In feltiritatibus relte auro
res Germani, presertim porentiores, ex
Dellibus Sylvestrium marium, quos Mir
dos, Zibellinos, Sibiticos feles, bodie ap
Dellamus, restimenta gestabont: cacteri ver
vecinis contenti erant. Ouanquam pellicium
berbicinum etiam Carolum habuiste scribat
SanBallen(. lib, 2. p. 422. KC inde est, quod
Pellos e0s nal Exoxmr nuncuparit Racilius
NumaciaHS Leinerar. HIb. FI. V. 46. CXPO
mence Tosepho Castalione. Pelliceae aurem
istac vestes Thenones MHetse FunE: quaS, Cum
non incelligeret Hloctomannus. lectionem
opcimam alldacter loco movit in Cdelare
lib. vr. de Bello GalI. P. 3+. Ld quoi lon.
se Feltehus capheat Vosius L ex. Permoloe
D. 434. Aihi malis a henonibus, len Cer
2is fagalibus. ut voeat sado Grammaticus
Lib. TFL. FLIC. BaHOF. hoc restimenti dc
nus Homen craxille. Scychas, unde Ger
manos btnem trahere pleriquehodie au
TUmanE, pellibus felinis ac murinis vtos
Scribit fustin. lib. P1. 29. Sicenimillum 10
cum ex aierquis librisses Et ridiculi sune.
qui pelles ferinas ex murinas hic subcituune
contra omnem antiguitatis consensum, mu
rinae eli Pelles non lllnis tantum, teste
Ammiano Marcellino lib. XXXI. CaP. 3. 8
Jonnande lib. de Reb. Geticis cop. 5. Sed
omnibus adeo povulis in pretio habita. ita
quidem, ut Romani quoque Principes pel.
libus pretiosis muris P’oncici prodierine in
Dublicum, ceste Aerone ad ForaE. lib. 1.
Sat. V. Plura in hanc rem Hieronym. M2-
TCXIa,
Florentino protert lectionem eIS. B0d1.
Liplius vero ad Epist. 00. SeneCAC eX MS.
lesit pro lurrinis, murinis, et putat hic mu-
res Serthicas intellirendas esse. POrre V.
trumque admicti posset, de quo tamen nil
CerTI AFFITIIEM, SLHMINCKE.
Fyeme muniebas) Hic EBinhardus SuetO-
nium suum iterum imitatur, qui restitum
Avousti hremalem ita deseribic cap. 82.
Fyeme, inquie, quaternis cum pingui 1oca
tunicis  subaculae thorace laneo, (5 se-
minalibus, ee ribialibus muniebatar. SCUMIM.
In festivitaribus veste auro rexa) Sic DCH.
BOIL. HIS. Beltelii ec mea unanimi consen-
su proferunt loco vulsaire solennitari-
bus, prior lectio in hujus Revi SCripEO-
ribus posteriori Freguentior est, licet eti-
am aliquando occurrat. Hloc Factum Pa-
eris Ludorieus imitatus est, qui nunquam
aureo resplenduit indumento, nisc tantum in
summis festivitationibus, sicut Patres ejus se-
lebans acere. Nihil illis diebus se induit.
praeter camisiam (5 feminalia, nisc cum au-
ro texta. lembo aureo. balsheo praecinctus.
 ense auro fuicente, ocreas aureus, (
chlamodem auro textam, (5 coronam auream
auro fulcentem in capire sestans. C5 baculum
aureum in manu tenens. Videatur Theza-
Dus in vita ejus cap. 19. Baculus ille loco
Sceperi Forre fuit. Talis enim et Monachus
S. Gallensis meminie lib r. Tune bacalusis
dit. de arbore malo nodis paribus adminabi-
lis, ricidus  terribilis, cuspide manuali ex
Dius Miscell. lib. 3. caP. 7. P. 1376. 10m. 2. auro vel argento cum celaturis insignitus, prae-
hesarri Crisies BESSLLLOS. Eandem cum firo, pertabatur in dextra. Cum bunc ali
Quando

## Folio 113 — 1814919937:0168
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000168.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
C AP. 24.
DE VEXA CAROLI MIAONL.
texta, ex calceamentis gemmaris, et sibula aurea Paoum astringente.
diademate quoque ex auro et semmis ornatus incedcbar. Aliis autem
diebus habitus ejus parum a communi ac plebejo abhorrebat.
CAP. X=IV. In poru ex cibo temperans, led in poru temperan-
tior, quippe qui ebrietarem in qualicunque homine, nedum in (C ac
suis, plurimum abominabatur. Cibo enim non adeo abstinere potc.
TAE, UE Pdepe quereretur, noxia esse luo corpori jejunia. Conrivaba
tur rarislime, ex hoc praecipuis tancum Feltivicacibus, _c tunc tamen
cum masno hominum numero. Coena quoridiana quaternis tancum
terculis pracbebatur, praeter actam, quam VenatOreS verubus inFerIC
1olc-
quando Carolo absente, unus ex Exiscopis mnia viria pullalant, modis omnibus cave-
Sectare auderet, Rex id accerrime culic,
eique luperbiam maxime exprobravit. Iu
jusmodi baculus esse videtur, qui in manu
Patuae aureae S. Dionyhionac CaroliM., et
imagine Caroli Calvi apud BalUIZ. TOM. 2.
Capitul. R. Franc. conspicieur. Plura de
baculo illo observarit Freherus in disterta.
Eione in ANC ANMEKA. SCHMTNCRE.
Fibula aurea) De Variis materiis. _c H.
curis tibularum carumque ulu. vide prac.
Ter Rei Vestiariae Scriptores Clurer lib. 1.
Germ. Antig. c. 16. ChiAecium in Anacta.
si Childerici cap. F6. Salmal. ad TerruII. paII.
Pd5. 62. _c. et DuCange V. Fibulatorium.
Cui ebrietarem in qualicunque homine
abominabatur) In criviis nota eAtbi
bacitas Germanorum, tot exterarum sentium
conriciis nobis objecta, quam vel Maximus
Germanorum Princeps luo exemplo dilue
re posset. Nam clare AIB. Crantzius lib.
IY. SaxOn. Cap. 8. lese recuisse aie C arO
lum, ne quis alium ad bibendum provocaret.
ebriumque in exercitu suo aquam impo.
Aerum potare compulisse. Laudabile hoc
primi Cermanorum Imperatoris exemplum
secutus Carolus V. anng 1530. icemque Ru-
dolphus II. 1577. Sereristimis constiturio.
nibus lanxere, ut grarisime muletarentur.
auc etiam inedia domarentur bibones luxu.
rioH. BESSELTUS. LeGCS variAS COnTTA C.
brietatem promulgaric Carolus, sic in Ad.
dic. 3. ad Capit. 5. 36. F dic. BalB2. M. 2.
re praecipimus. Oui autem hoc vicare nolue-
rit, excommunicandum esse decrevimus. Vi
de etiam C apitul. 1. anB. 310, 6. 6, EE C a.
Ditul. 3. aMN. 789. SCRMINCKE.
Cibo enimnon adeo abstinere poterat Pline
Forre Turpinus aulam tabulandi cepit: Cn-
rolum uno pastu edisse leporem inteerum, 
duas callinas vel anserem. Praecipua loca
Sueconii, quae hoc capire Auctor nocterin
animo habuit. Cunt in AVS. C. 73. 76. 77.
_E 78. _C, SCRMINCKE.
Coena quoiidiana quaternis ferculis tan-
cum praebebatur) Sancta vero illorum tem-
Porum continentia, praeluxuria nocrorum.
Nam quod polsphaeum ex Carolo Facie
Turpinus cap. 20. e qui ejus verba repe.
tic Siftridus Presbrcer Epitom. lib. r. ad
annum 80T. P. 687. pro solira sua Aoliditate
delirat. BESSELIOS.
Praeter assam, qua ille libentius, quam
allo alio cibo vescebatur) EF hoc Similicer ab
antigua Germanorum consuerudine craxisse
Carolum, perquam est verolimile. Vetc.
res enim Germani, ue auctor est Posido-
nius apud Achemeum lib. 1v. Deipnoloph.
CaD. 13. xecae pec andor oxrnuera in prandium
adterre solebant, secuti antiguistimos He-
roas, quos carne raro ulos elixa, elegan-
ter demonstrarit Joh. Wourverius Poluma-
thiac cap. 10. 8. 8. Nam quod Servius ad
lib. F. Reneid. V. 217. usum elivarum car-
nium Heroicis temporibus plane autere.
ouum, inquit, malum obrieraris, ande o. Talltatis pridem conricere Erudiri. FL La-

## Folio 114 — 1814919937:0169
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000169.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
2
E G L N H A R X V S
C AP. 24.
Tolebant, qua isse sochtius, quam ullo alio cibo rescebatur. Inter coe-
nandum due aliquod acroama, aue lectorem audiebat. L egebantU
ei historiae et anriguorum res gectac. Delectabatur ex libris S. Augusti-
mi, praccipue iis, qui de cirirare Dei praeciculaci funt. Vini ec omnis
Po.
ne sobest etiam ratio, cur assae carnes eli. Burchardo lib. XIV. c. 7. notante Savarone
xis sine gratiores, quam scite exponit ve-
cus Olossa primum ex NISS. a Barchio edi.
ta ad lib. r. Thebaid. Scatii v. 522, P. 180.
LOm. TF. Adde Conring. de Habitus C. Or-
Porum Germanicorum causIS P. 77, BESSFL.
Inter coenandum aut aliquod acroama, aut
lectorem audiebas) De Anagnoste reS RO.
manis moribus inter coenandum ulitatiMi.
Ma. Cornel. Nepos de Pompon. AtticO
CaD, 14. 5. 2. Nemo in convivio ejus aliquod
acroama audivit. quam Anagnosten: quod
nos quidem jucundissimum arbitramur. Ne-
que unquam. sine aliqua lectione, apud eum
coenarum est. Similiter de Avunculo (uo
Plinius Junior lib. XTT. RP. 5. RF trequen.
tissime apud Aul. Gellium, ut rectead cun-
dem observavit Jacob. Oiselius lib. XIIX.
CaP, 12. D. 647. EdiT. nUPETT. De ACr0a.
mare autem res paulo intricatior est. NC-
scias enim, utrum consica ipla ee argure
dicta, au cancores, mimi, oliique id sc-
nus scurrae festiri intellivendi lint: Prius
exprimie IEidorus in OIoCtiS: Acronma au
diro Gyrarum C5 ribiarum, quem procut du
bio ante oculos habuie Pocta Saxo lib. V.
de Vic. Caroli v. 377.
Cdchutat cector recitans non desart utuii
l’erque vices aliquod audii acioama.
Malim tamen ego acroamata sentu Sueso-
niano apud Nocerum accipere, Suetonius
enim scroamata ee hictriones conjunsie
AD9. Cap. 74. cujus imitatorem et hic se
Praebuie Feinhartus, observante Casaubono.
Caecerum de Acroamatis in coena adhibi-
tis; Plinius libro 1. Epist. XV. e libro. vI.
RPIC. XXXI. Qua de redisputat MuretuS
lib. VI. Vaeta. L.CCt(O. C. 13. BCSSEL.I.
Per sctouma hic inellisitur antussi recica.
ad Sidon. lib. 1. PP. 2. Removeantur ab P
piscopi convivio cuncta rurpicudinis argumenta
non ladiera spectacula, non acroamatum vani-
loguia _c. Et per Lectorem homo, qui res
Terias ex hoc vel illo libro praelegit. Con-
Tuctum maxime hoc aevo erat lectores au
dire inter prondendum vel coenandum; cu.
jus ritus restigia apud Monachos inusu ad.
huc esse deprehendi. Minus recte ipitur
hic explicat Auctorem nostrum Lambe.
eius quando acroama incerpretatur per ho-
minem, qui narrationem aliquam vel dis
sertationem auscultantibus aliis memoriter
recitar, quo in sensu Suetonius hac voce
non utitur, attamen ex eoEginhardum no-
trum explicandum esse, omnes mecum
FATENEUT. SCHMIMCKE.
Antiquorum res gestae) In vulsatis legi-
tur, Recum cesta, verum Arnal. Metento
AIb. Stad. GOIdast. DCH. MSS. C djogonv.
Lugd. e Bodl. cum Rxcorpiis Prajectin.
proterunt res sestre, quae locutio et Suc.
tonio _ P ginhardo perquam familaris est.
Sic in Practat. AuCtOr nocter: ex parte non
modica res restas, _ CaP. 4. ita tamen, ut
Primo res gestas (SC. SCHMINCKE.
Oui de Civicare Dei praerirulait sunt)
Poslet non nemo dicere hunc locum à C0.
mice Nuenario correctum esse, sed no
rit ille, me vuleatam observaste in MSS.
lonee antiquioribus primo hoc Editore. PIu-
rimi tamen Codd. Cajosonv. Lngd. BodI.
Fnccerpea Trajectina. AIB, Stad. E illi, quos
consulverunt DCh. Bolland. Et Besselius, in
hanc lectionem: qui de civitale Dos prae-
sirulari sunc conspirane, quae medio ac.
vo trequentissims est. Sic Thegan. Vic. L.V
aor. Pii. Cap, 20. Librum S. Grecorir, qui
eio in conviriis per dicta vel Facta ridieu. Praesiculatur pastoralis. OE e intisulare ibid.
da instrumenta mutica _C. uti Patet ex CaP. 7. nam 4. Luancelia Cbristi, quac m
tisu

## Folio 115 — 1814919937:0170
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000170.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
C AP. 24.
DE VETA CAROLT NTAGNT.
pocus adeo parcus in bibendo crar, ut super coenam raro plus ter bi
berec. Reltare post cibum meridianum pomorum aliquid sumens
ac Termel bibens, deposicis rectibus ac calceamenris, velurnocte Colirus
Crac, duabus aur tribus horis quiescebat. Noctibus sic dormicbat.
ee Tomnum quater aux quinquies non solum expersilcendo, sed eriam
suroendo interrumveret. Cum calciaretur aUE AMICIFCEUr NON LANEUI
amicos admitrebat, verum eriam, ( Comes Palarii litem aliquam ente
diceret, quac sine ejus justu definiri non postet, carim licigantes
introducere jussir, ec velue pro tribunali sederet, lice cognita, sen
centiam
dirulantur nomine MaIBACI EC. SCHMINCKE. res, seu perverse judicara ad aequitatis rra-
Aestate post cibum meridianum pomorum
aliquid sumens) Vectixia Tranquilsi in Au-
Sucto cap. 77. ec 78. icerum legere Rein-
harcum, in aperio est. Ouamquam imi
cacio abscurior ac contulanea, neslisentiam
imicaroris aut lectoris porius quadantenus
arouat. Velimus eroo, nolimus, Casou
boni judicium etiam hac in parre probare
debemus notis in Suetonii AuguH. CaP. 77.
P. 270. Negligenter, inquit, lezerat verba
haec Sueronii, quae cum sequentibus cohaere
re credidit. Tra res alienissimas inepea aemu-
latione Bujus Scriptoris, in unam periodunt
comiscuit. BESSELIMS.
Si Comes Palaris lirem aliquam esse dice
ret. quae s. c. j. d. n. posses) Incellectus hu-
jus loci dependet ex ea lege CaroliM. quan
lib. 111. C. 77. recitat AnsegisuS: eque
ullus Comes palarii nostri potentiorum causas
sine nostra jussione finire praesumat, sed tan-
rum ad pauperum es minus posentum justis
rias faciendas sibi scint esse vacandum. Sum-
mac alioquin aignitatis Comirem Fuisse Pa.
sarii, vel inde constat, quod per cum Im.
perator ad Aulicos suos locutus ruerit, id
quod ex Monach. Sansallensis lib. FI. C. 9.
prodat Barhius lib. XXIT. AdverL. C. 6. OF.
ficium ejusdem nemo melius describit Hlinc.
maro Khemensi Archiepisce po EpisE. 2d L. u-
doricum Balbum Rogem cap. 2Y. Comiris,
inquic. Palarii inter caerera pene innumera-
bilia, in hoc maxime soilicitudo erat, ut o
mnes contentiones legales, quae alibi ortae.
propter aequiraris judicium, palatium aecre-
milem reduceret. Eadem etiam Cap. 19. KC-
Fert, nisi quod addic. praevidere Comicem
debere. Si necessiras sit, ut causa ad Recem
deseratur. Sed haec alii, interris eriam li-
bris pridem OCcUpArUNE. BESSELIUS. SuM-
mus hic sub Carolinsis in Sccularibus crae
honoris oradus, qui omnes lites, quas Co-
mites angularum provinciarum dirimere
non pocerane, desiniebat, nis res fuerit gra-
villima, quae inter potentiores agebatur.
uti ex lere supra citaca apparet. Guaenam
autem sint causae potentiores, in legq. hu-
jus legis explicatur. Si Episcopi, ait, Ab-
bares, Comires, ( potentiores quique cau
sam inter se habuerint, ac se pacificare nolue-
rint ad nostram jubeantur venire praesen-
tiam, neque illorum contentio alicubi finia-
tur, neque propter hoc pauperum (5 minus
Potentium justinae remaneant. Praeterea eo
inconsulto nemo Regem adire poterat, ut
teltatUT HInCMArUS CaP. 19. Comes Pala
sii, inquit, de omnibus secularibus causis
vel judiciis suscipiendis curam instanter Ba-
bebat, ut nec seculares prius Dominum Re-
Jem, absque ejus consulto inquierare neces-
se haberent. Meroringorum temporibus Ma
jores Domus illud oticium majori licet
Potestace, administrasse videntur, nota-
vimus enim supra ad cap. 1. Pipinum Ma-
jorem Domus summa potestate juri di
cundo praesedisse, et ex vita L eodegarii ma-
nifesto id apparet, ubi dicitur, quod F
broinus ita cupidicaris face succensus fueris;
ut illi coram eo tantum justam cau
drebuntur, juste ( rasionabiliter desermina. Sam haberent, qui pluspecunine de dissens. Serim.
Intro.

## Folio 116 — 1814919937:0171
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000171.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
E G Y N X A R Y V S.
CAP. 25.
centiam dixit. Nec hoc tantum eo rempore, sed eriam quicquid ca
die cujusliber officii agendum, aur cuiquam Ministrorum injunsen-
dum erat, expediebat.
CAP. XXEV. Rrac eloquentia copiosus e exuberans, poteratque
Quicquid vellet, apertissime exprimere. Nec patrio tancum Termone
contentus, sed criam percorinis linguis ediscendis operam impendie,
in quibus lacinam ita didicie, uc aeque illa ac parria lingua orare (IE
solitus. Graccam vero melius intelligere, quam pronuntiare porerat.
Adeo quidem Facundus erat, ut etiam diduscalus apparerer. Arteslibe-
rales Audiolissime coluit, carumque Doctores plurimum veneratus.
maonis
Tptroducere jussis) In vulgaris plerumque orare utrobique est perorare. seu diutius
introduci legitur, sed Oold. DCH. BoIl. AN-
nal. Met. AISS. CajoGOnY. QC. habenE in.
producere. Saepissime apud Medii ACvI
Scripeores Conjuoationes inter se permu.
tancur. Sic Altrid. Episc. in Vic. S. Luidse-
ri F. PISC. MOnaR. us de vita S. Parris Luid
seri aliquid conscribere juberem. Antiquis.
ChrOnic. COM. 2. apud DCH. Carolus Im
perator aliquos jussit interficere. Pro conseri-
bi (5 interfici. vid. GoldaAad h. l. ScHMIN.
Frat eloquentia copiosus Cs exuberans
Honnulli ex recentioribus se Carolum ad
coelum erehere Dutane, Si inaudita quae.
vis ec magna ipsi cribuane; narrant enim,
Carolum accurate locurum fuisse graece
contra diferta Fginhardi verba, Latine.
Hebraice, Arabice, Scorice, Gallice. Cer-
manice. Selrice. pluresque alias linenas
Sed has Fabulas auctoribus suis relinguo.
cum nemo vecr. ullam de tor linguismen
tionem faciat. Ju potius inspicias loca il
la Suetonii, quae Pgintiardus hoc incapite
libi imitanda proxotuir, videlicer in Augu.
It0 Cdp. 84. 85, 89. RC. SCHWINCKE.
in guibus larinam ita didicis) Sic etiam
instruxit silium suum Ludovicum, qui ceste
Thes.no lingua larina valde eruditus, ean
Sicus naturalem aequaliter loqui poterat. SCH.
e aeque illa ac parria lineua orare
Sis solirus) Rerinuic eadem verba Poeiaster
SaxO liB. V. verL. 2+5.
Sed solitus lingna saepe est orare Larma
Htec Cracas prersus neseius enstiterat.
loqui. et orationem nectere, uc etiam Bar-
thius explienie lib. XxI. AdverL. C. 6. EF
sic plane Tranguillus TItO Cap. 3. LaII-
nae Cracaeque linguae, vel in orando, vel
in fincendis poemaribus promtus es facilis ad
extemporalitatem usque. BESSFLIUS.
Ut etiam didascali munus subiisse appare-
res) Neseio quid hic vicii lubesle luspicer.
Duaedam enim ediciones Ac practerunt:
ut eriam didascalus appareret, quac verba
omnia mera slolsemata, eoque exturban-
da putat C aspar Barihius l. c. AF in Cod.
Florentino diserce scribitur: ut eriam di.
coculus appareret. Dicaculum eo aeroRhe.
torem nuncupabane ex vitiorulgari, quod
rultures cogari caninam vuleo tacundiam
exercebant, ex orationis leveritate in di-
cacicarem prolaph. Si tamen vera enthaec
lectio, emolliendus erit sensus, UE Ora
tor Forensis seu Scholasieus intelligi queat
BESSELIUS. DCH. BOII. MSS. BOcI ec C a(-
Sel. leoune: ut eriam didascalus appareres
in mareine veroDCh. ex MSS. quibuscam
notat dicaculus, cui adAipulanEUE NSS. C8
109. X Lugd. Licet vero utraquelectio 1SS.
tide nitarur, priorem tamen praetero.
quam melius cum contextu e mente AU-
ctoris nostri conrenire puto, siquidem et
ratione Carolus cum didascalo propter f2-
cundiam Cuam ec variarum linguarum pe.
TITIAM COMPATATUT. SCHMINCKE.
Arres liberales stadiosissime coluit, carum-
que Doctores Plurimum veneratus) Laucin

## Folio 117 — 1814919937:0172
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000172.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
C AP. 27
DE VETA C AROLL NTAONI.
magnis afficiebat honoribus. In discenda Crammatica Petrum Pila-
num Diaconum senem audivit. In cacteris disciplinis AIinum co-
onomento Alcuinum item Diaconum, de Bricanma Sazoniei generis
Dus immensis igitur ca de causa Carolum
noctrum prolequitur Lupus AbbaS FerrZ.
riens. Epist. F. ad Fginharo. Vestra, in-
quit, memoria per samosissimum Imperato
rem Carolum, cui literae eousque deserre
debent, ut aterniraii parent memoriam, Bu-
dia coepta revocari aliquantulum quidem
exsulere caput. Sacisque constitit veritace
subnixum eraeclarum dictum: Tronos alit ar-
tes. Cs accenduntur omnes ad studia gloria.
Idem de Carolo praedieat L eidradus Lpilc.
Luod. in libro de Socram. Bapeismi apud
Mabilion. EOM. 3. Analect. e de MagnO,
ac Calvo, Herricus Monachus apud Allis.
TIOdOTUM. SCHMINCRE.
Ferrum Pisanum) MS. Cladebac. Pisa
rUm vocaE. BOLLANDUS.
Albinum coenomento Alcuinum, item Dia-
conum d. B. s. E. hominem) Mire Falluntur.
qui disjunetim haec verba accipiune, quasi
Alcuinus e Diaconus de Britannia diverti
Forent. Juae res docti. Chiseiium in
errorem inducere potuit. Lampadis D. 22.
quod adversus eundem obserravit David
Blor.dellus, plenior. asTerr. Cenealoz. Frane.
1Om. TF. P. 162. Ance illum Christianus
Machia eacem via aberraverat, Thearri FL I.
storici lib. 1Vo in Carolo M. D3C, 813. AF
conjunetim isthaee accipienda esse, non pa-
tiomi-
Gallentis lib. F. de Vita Caroli cap. 2. hocad-
dito elogio: quod fuerie in omni laciendi-
ne Scripturarum supra caeteros sui tempo-
ris exercitatus, urpore discipulus Doctisi.
mi Bedae. Et lane non frustra ita sensiE
Monachus. cum Alevinus rerum huana.
rum divinarumque fuerit scientissimus. Tc-
stantur ejus libri, qui hodienuns super-
sune, complures. _ inter hos quidem ii-
bri v. de Trinicare, quorum etiam memi-
ninit Sicebertus l. c. Nam quod Calvini
commentaria super eadem maceria, pro
Seriptis Aleuini hodienum circumterri,
Antonius de Sotomajor. Doctor Hlispanus,
in praesatione Indicis librorum prohibitorum
 expurcatorum censet, ne attendi qui-
dem FaS est. Libri in (aPeF LV. Contra abu-
sum imasinum Tub nomine Cexoli M. pu-
blicati, seripei sune ab Alcuino, teste HO.
pero ab Hloveden, Britanno, in Annali
bus ad ann: 792. Frustra annales elerante
Baronio. Editos hodie habemus beneticio
Joh. Tilii, qui nescio qua de caula, sub
aCciticio Eliphili nomine delitescere voluit.
RAnE nunC, e cum Sosomajore. Caristadis
contra adorationem imaginum hoc opus
ee, in vulous spareant Pontificii) Sune
etiam, quaedam minuta, guacpracter ear.
mina, quorum non exigua messis est, 2d-
eria tancum aleuini, sed Poera saxonicus scribi AIbino SOlCUE. Exstac disputaciori
etiam indicant. Sic autem ille lib. v. Vers.
235. XaZO Xoda F ginHaTEUM seCUTS:
Arris Rhetoricae, seu cur Dialecticanomen,
sumsis ab Alquini dosmare notitiam.
Hic etiam Levita gradu, multum que pe-
ricuo
Ex Anclis veniens Saxo fuit genere.
Aquo praecipue studuit toram rationem,
Et legem cursus noscere syderes.
Deliciosum Regis Caroli Anastatius Biblio-
thecariuS Hist. Papalis c. 97. & Sigebert.
ad an. 790. HnCUPAnt. Quomodo 2d
Carolum renerie, exponit MorachuS SaB.
pini Co Albini Scholastici ex MS. Codico.
Biblioch. Gotcorpianae ab Lsenrico Linder
brogio edita, quam tamen Aleuino aAseri-
bere dubito. Nam aiglozos Khetoricos, à
Petro Pithoeo primum productos. Cram-
maricam item Institusionem, in COrpOre
Vecerum Grammaticorum a Pursehio edi-
tam, nemofacile Albino derosaverit. Cac-
terum legi et excuri merentur, quae de
duobusleuinis, altero Seolo, alteroSavo-
ne, ex MonachoS. GallensI, disputat C’asp.:
Barthios lib. XEV. AdverL. C, 11. BESSEL.
Varia barbari hujus nominis seriprura de-
PSC.

## Folio 118 — 1814919937:0173
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000173.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
E G F N EI A R X B 5
CAP. 23
nomnem, virum undecunque doctissimum praeceptorem habuit, apud
quem ex Khecoriene e Wialceticae, praccipue camen Altronomiac
ediscendde plurimum ex remporis ee laboris imperrivit. Discebat de
aitem computandi, et incentione Pagaci Ciderum cursum curiolistime
rimabatur. Tenrabat et scribere, tabulasque et codicillos ad hoc ir
lectulo
prehenditur in seripris et impressis Codd. ri. ne vocabula figurata subditum carmen
aliquinus, alquinus. Alicuinus, alchui
nus. Quod pollea mollins et luavius pro
nunciabatur albinus, quolis mutatio ed
aero erat Frequentissima. Sic nomen bar.
barum Winnefriras mutabatur in Bonisa-
cius, Wirca, in Albinus ecc. Licet vero
barbura haec nomina in molliorem Pro.
nuncistionem, et masis lacinamimmutata
fuerine, novis illis denominationibus ad di
Rinctionem Forte ab aliis, altamen barbara
illa adhuc adhaerebant. Sic Wnesridus, qui
C Bonisacius, albinus, qui c Alcunus
Rirbodus. qui Co Macharius. Clemens, qui
C5 Willibrordus ec. Dictus autem tuie
sudice Ccl. Mabilione tOm. v. AC, 55. Ord.
Bened. Flaceus albinus, qui l. C. multos
enumerat Albinos, inter quoc Wilta corno-
menio Albinus, Epileopus Buriburgenusin
Patria probe nocandus cst, qui in Epita
Phio Hersteldensi, quod Brourverus in An-
ciquit. Fuldens. lib. 1. C. 10. proterr, cum
Albino nostro plerum que confunditur, quali
Albinusille, cujus osa ibidem servantur, Fue-
rit noster Flaccus Caroli M. PracCCBEOr. MOF
tuns hic AIbines anno 804. in monacterio
S. Marcini apud Turones, ibique sepulcus
est. Plura de Vica AIbini legi portune a
pud Viros Cell. Mabilionem tom. v. AC.
55. Ord. Benedietin. ec Editores ACF, 55.
Anterpianos ad XIX. Maji, qui ex PrO
Fesoricam ejus ec gecta prolixe explicarunt.
Delectabatur maxime AIbinus nocter sub
fetis nominibus amicos luos et tamiliares
in Epistolis ex Carminibus alloqui, secutuS
in eo morem aeri sui, de quo loquitur
Sidonius lib. vITF. Fp. 1F. quano dit:
Flic me quondam (ur interamicosjoc+) Pboe-
bum vocabat, ipse a nobis vatis Odrysir no-
mine ACCePIO. Quod eo concruit ante narra-
obscurent. Impoluit autem ni Fallor, AI
cuinus talia nomina Rcca suis Familiaribus.
quae convenienciam aliquam cum iis d qui
Bus mutuata Fuerane, prac se Ferrent. Oua
ratione probe perspecta, nullus dubito.
quin Colvi quose quaestio à Petavio in Cyn-
caomâce de Nichardo proposiia, an Caro-
Ius ante baptismum vel creationem in Re-
sem, vocatus Fuerit DavID. Licet enim
praclaudatus Petarius illud nomen ut ve
rum ex a Parentibus impositum Carolono-
Aro vindicet potius tamen ex more lupre
ex Sidonio descripto ortum esse putem.
Et sane conveniencia inter Carolum et Da
videm maxima cst. quam hic enarrare su-
perracaneum duco. Instituit jamdum suc
tempore talem comparationem Auctor
Vitae Coroli, quisque ille sit, quam pro-
duxit Canisius ex Monasterio Sansallenti
lib. FF. Cap. 29. _ Scephanus V. PapA L.U-
doricum vocae secundum Davidem apud
Theoanum in vita ejus cap. 16. quia propter
morita in Ecclesiam ec RempubI. ut Davi-
dom. Deodilectum Carolumnoctrum crede-
rent. Einc Bepissime vim nominis Danid
(quod dilectum siznisiCAF) AIbinus perperi-
phrasin explicat, vocando Imperatorem
nottrum Deo placabilem. Dilectissimum Re-
sem in Domino Dominorum, amarum Deo
Ec. Eodem modo se res habet cum AI-
evini Fomero, qui Angilbertus. Damoeta,
qui RicoIFuS, Macario, qui Ricbodus ap
Dellari Solebane. Candido. Mopso. Seneca
alba Petro, Thyrse, Menalca _C. Quaefcta
ex ab aliis mucuata nomina esse, quis non
videt? Dubium isieur non est. Carolum
nunquam vere Davidem dictum, sed co-
snomen illud ex Aleuini cerebro enatum
eNC. SCHMENCKE.
Tentabas

## Folio 119 — 1814919937:0174
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000174.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
CAP. 25
DF VETA C AROL. L AAONI.
jectulo sub cerricalibus circumterre solebat, ut cum racuum tempus
eset, manum effingendis liceris asluetaceret. Sed parum prospere
succestir labor praeposterus ac sero inchoatus.
Tentabat (8 scribere) Poeta W CAphalus
lib. V. V. 253.
Scribere tentabat, nam circumferre solebat
Secum cum parvis codicibus rabulas.
Ac ponens ipsas ad cerricalia lectr
Recalis, nunquam fecit abesse sibi–
Mox pro efficiendis literis; quomodo Nue-
narius aC Reuberus edidere, seu effincendis.
ut alii inepte curioli suppoluerunt, veram
utique Fginharto scripruram reddidis essi-
siandis lireris assuesceret. Vocis ulus tre-
quens Prudentio, adhibicus etiam ammia
nolib. XIV. P. 12. edis. Vales. TToMagister
OIocF. in Prudent. IIymn. X. V. 4. Essiginsti.
fnxisti. BESSEVIUS.
Tabulasque (5 Codicillos a. B. 1. l. s. c.
circumferre solebnt) Codicilli erant. apud ve-
teres tabulae cera illitac, quibus pro con-
Terrandarei memorin inscribebontilla, quac
Tubico in mentem veniebant, prour hodie
tic in pogillaribus. Et hoc nos dOcet SuP.
Dlem. ad viiam Bonitaeiiv. Junii, in quo
de Willibaldonarratur, quod Viram C con-
versationem riri Dei primitus in ce-
raiis rabulis ad probationem Domini Fulli ac
Mecinsaudi. post eorum examinationem in
persamenis rescribendam conteripleric. Cern.
ciscabulis et Corolususustuit, quarum men-
tionem Ekkchardus junior de Catibus MO-
nacterii S. Calli Facie, sic enim ille narrat:
Duas tabulas eburneas de iisdem scriniis at-
sulit, quibus alias maenitudne aequipares
rarissime videre est, quasi dentarus Ele-
phans aliorum suerrt Cisas. Frant aurem ta-
balae quondam quidem ad scribendum cera
tac, quas larere lectuli soporantem ponere so-
lirum, in vira sua scripior (P ginharTuS) ejus
Carolum dixir. Hanc Caroli consuecudi-
nem, cirante Sirmondo ad Capic. Caroli
Calri, etiam memorat synodus, habita a-
Pud 5. Macram: Xarolus MI. Imperator. si.
CAI.
bulas cum graphiio habebat, (5 quae, sive
in die. (ve in nocte, de urilitate S. Eccle-
sine, (5 de prosectu ac soliditate Regnimedi-
tabatur, in iisdemtabulis annotabat, (s cum
iisdem Consiliariis, quos secum habebat, in-
de TraCtabAT, SCHMINCKE.
Vr cum vacuum tempus esset, manum est
finsendis lireris assuefaceret) Varia hujus
vocis est scriptura in imprestis et NSS. Ii-
bris, Annal. MetenC. AIb. Scad. KranziuS
Bolland. BE Bessel. lepunt efficiandis. DCI.
essigiundis, Lvod. essiciendis. antiguisimi
Codd. Caclareireste Lambecio, Variant. le-
etion. Francionac, 1SS. BodI. Cajoeon. 8
CarTeIl. efsincendis, Vulg. Edict. efficiendis.
Verum licet paululum inter se difforant
Codd. Fere tamen variae illae lectionesunum
idemque sionificant, praeprimisillae, effigian:
dis ee efsincendis, utrum que enim notat ad
Proxoliei alicujus archeirpi imitationem
quiequam elaborare. L.anbecius purat lo-
cum hunc non Eimplicicer incerprecandum
esse, quasi Pginhartus de qualibet Scriptura
loquatur, sed cum intelligere liceras eleBan-
tiores majuseulas, quae ornatus gratia in li-
brorum iniciis pinsuntur. Verum HaBC ex-
plicatio non arrider Baudelorio in libro rul-
30 dicto: LOriliré des Voyaces Com. 2. P.
526, quis enim credat, dic, Magnum il
lum Imperatorem tempussuum terere von
luisse, imicando exemplar majuscutarum
licerarum; se potius emendare Pxintmr.
dum hocmodo: sentabas C pinseres
ut cum vocuum tempus esset, munum essisian
dis lineamentis assuesaceret, Faeili enim ne-
Socio textum irrepere poruisse se scribere
propter compendium primarum literarum.
et (8) Fere convenire cum nostro (B) quod
ex nummo Gorhico probat. Dein e alte.
ram vocem liseris, ex linemmentis, male
intellecto licerarum compendio, exorran
cus quidam noserum ab illis audrvit, qui in- credie, de conjecturam suam ex Plinio pron
sersueruns ad Capirium lecti sui ra. bat. qui eodem in sensu voce linonmencis
UtIEUXB

## Folio 120 — 1814919937:0175
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000175.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
F, C I N HI A R X V S
CAP. 26.
entem Christianam, qua ab infantia Fuerat im-
burus, Pavetissime ex cum summa pietate ac veneratione coluit, ac
proprer hoc mirae pulchricudinis Basilicam Aquisorani exstruxie, au-
roque ex orgento et luminaribus acque ex aere tolido cancellis ec ja-
euis ornavit. Ad cujus structuram cum columnas ec marmora aliun
de hrabere non postet, Roma acque Ravenna derehenda curavic. R C-
cletiam ex mane ec resperi, icem nocturnis horis ee Cacriticiitempore.
utitur: Nec qui succederet, inquit de Verie.
re ab Apelse picta, operi ad praescripta li
neamenta inventus est, et ex Tacili Cierma
nia: Ouaedam loca dilizentius illinunt terra.
ita pura ( plendente, ut picturam ac li-
Reamentamisentur. PrReterea voCeM La-
bulas, qua uritur Fgintrardus. id Patis in-
nuere, quac magis picturae, quam scriptu
rac conveniont. Nec dici polle. E scripiu-
ram incellisat auctornocter, parum successisse
laborem praeposterum ac sero inchoarum, ri
diculum enim toret Racuere, hunc Princi-
Dem, qui omnibus scientis imbutus erat, in
Scribendo nullos proorestus fecisse. Sed
ut verum tacear, nimis audax haec est c.
mendatio, quam invieis omnibus 1SS.
produxit, quapropter Auctori suo relin-
quo. Aliam horum verborum in medium
protere explicationem Franzius in Historia
Lua Caroli M. Quae Sicschabet: Tantosau-
tem proeressus fecit (in Actronomia) ut in
sabulis Co codicillis, quos hoc fine sub lectuli
cervicalibus circumferebat; morus eorum de
lineare, coelique rmagines exprimere renta-
ret; sed orium rei necessarium, (5 aetas
Caroli necoriorum musitudine implicata, ac
sensim ingravescens, laudabiles conatus desti-
ruis. Verum an Ccribere, ee liceris esfin-
sere. per Rellarum imagines et cocli o.
cum delignare, commode explicari queat
non video, (alcem mihi non tic verolimie.
Simplicisimum e cum mente auctoris no-
stri maxis conveniens ridetur, B dicamus
Fginhardum hic loqui de calligraphia, C a
rolum enim scribere potuise, apud mC ex.
era omnem dubicacionis aleam ponitur, id
quoad
ma Carmina Ecriplit ac memoriaé
mandavit. cujus Edem maxime contirmane
ea, quac supra ex Rkkehardo e Synodoa-
Pud S. Macram habira produximus. Lin
cet vero scribere poruerie, sentabat tamen
xaanreaDer, cujus scientiae ipsum Audio.
sum tuisse exinde apparet, quod Paulo Dia-
cono rebelli, propter callipraphiam vitam
concesserit. Verum parum successir iste la-
bor, quia nimis sero scripcuram suam mi-
nus elegantem corrisere coepit, haud e-
nim Facile illud dediscimus, cui à lonso
tePore aAUeFI SUMUS. SCMMINCKE.
Relicionem Christianam, qua ab infantia
fuerat imburus) iepetit haec verba Maria-
nus Scotus ad an. 806. Ec taeile arctor e-
jus cosnolei porest ex eo, quod non solum
rulsatam Bibliorum versionem per alcui-
num emendarit, ut Sigebertus ad an. 7900
e post eum ex Capicularibus probat Caclar
Baronius ad an. 778. Sed etiam quod qua-
cuor Rvangelistas ance obicum luum ipse
cum Graecis et syris optime correxerit,
teltance Thegano cap. 7. Nam quod per
monum eauli Diaconi lectiones feltivita-
tum, per circulum anni ir Ecclesta legen-
das, compilarit. Sigebert. an. 807. nOta-
vic; quod Vitas 55. Marsrram hinc inde
collexerit ec colligi jusserit. Chronicon
Masnum Pistorii ex Vincencii Speculo do-
seribit, consenciente Cranziolib. 1I. SaZOno
c. 0. Exstac hodienum Dsuaras Monachi
Benedictini, Alcuini discipuli, Harryrolo-
zium. Carolo M. inseriptum, et ejus jusu
editum; quod cum Neoterieis annumera-
vit Georg. Wicelius praefac. Pasiolosir, in
manifelto ex Auctore noctro apparet, qui ductriae luac non parram adsperAIE MACU
Cop. 29. diterce ait: barbara C ansiquissi. lam. BESSL L. 15.
5B
CAP. XZVI. Reli

## Folio 121 — 1814919937:0176
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000176.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
CAL. 1.
DE YIPA CAROLL MIAOHI.
quoad cuns ranctace Peetat, impiore Frequencabar, curabatque
magnopere, uc omnia quae in ea screbantur, cum quam maxima fic-
senchonectare, aedicuos creberrime commonens, ne quid indecens aur
lordidum aut interre, aur in ca remanere permitterent. Sacrorum
valorum ex argento de auro, vestimentorumque lacerdoralium tantam
in ca copiam procurarit, uc in lacrificiis celebrandis ne janitoribus qui-
dem, qui ulcimi Fcclehastici ordinis sune, privaco habitu minultrare
necesse fuisser. Legendi acque plallendi disciplinam diligentissime e
mendarie, erat enim urriusque admodum eruditus, quanquam iple
SACrHCH Tempore) I. c. Htislac, quae hoc
nomine renic apud Scriptores hujus sevi,
uti 2d h. l. obserrat Cioldactus voster. FIaCC
bis sasulis dicbus celebrabatur mane et re.
Speri, uc ex lib. vir. Copitul. RCg. Franc.
5. 278. apparet: Sucrificia maturina missa-
rum sive vespertina, ne quis cum armis per-
eimentibus ad bellorum usum exspectet. N0
cturnis irem horis Saeris operam debont.
ut nos docet Beinhartus in libro de tran-
AAc. 55. Marerrum MarceII. X Perri, guan-
80 de mulrirudine, quae ejus Oratorium
Frequentabat. ita loguitur: Vs nobis ad 0f-
ficium in eodem Oracorio celebrandum prae-
er vesperrinas horas arque nocturnas haud
facilis pareret introirus, d paulo interius nar-
rac: Oui cum secundum consuerudinem no-
eveniac masurinalis officii solenni more (ur-
seres. Nocturnis veronon solum, sed e ma.
rucinis horis in templis conreniebant, id li-
quet ex Vita B. Scurmii ABbac. Fuldens. qui
de Pixino Caroli Parre narrat, quod lummo
mane ancequam renatum proticilceretur.
ut solirus crar, ad orationem primo diluculo
venerir. De Friderico L. id rectatur Rade.
vicus lib. FT. C. 76. qui onelucanos Basili-
carum C5 Sacerdorum suorum coerus, aut so-
tus, aut minimo comitaru expecebat. Plura
dabune Scriptores, qui ex protesso de Sa-
eris hujus aeri cerimoniis commentati sunE.
SCAMTNCRE.
c janitoribus quidem, qui ulsimi Eccle
sastiet ordinis sunc) Olimos Ecclehactict Or-
BCC
lib. T. Stat. Sylva 21. V. 35. P. 53. Ver-
ba noctri exleriphr Siseberrus ad an. 795.
BESSELIOS.
Legendi atque esallendi disciplinam dili-
sentissime emendavit) Quantum veteres fo-
no rocum distincto Auduerine, vel illad ar-
sumento est, quod phonasco sedulam dedes
rint opcram, teste eriam de Aurusto Sue-
ton. cap. 84. Caeterum de Missaticis Cano
tionibus (5 officio ambrostano a C arolo cOr-
rectis, prolixe Sisebertus ad an. 774. &
790. Gobelin. Perton. aetar. 6. Cosmo-
arom. Cap. 40. D. 193. Guliel. Durandus
lib. v. Fearional. Divin. Ossic. CaP. Z. Frid.
Lindenbronius Glossar. LL. Anrig. fol. 1369.
_ Goldact. in FKCehardi Funioris casus P28
F24. Z0m. I. Rer. Alamannic. BESSELIUS.
Carolus distonantia cantus inter Romanos
e Francos oftentus, eum conciliare et e.
mendare omnibus riribus Auduir; ideo a
Papa Cantores Romanos sibi micti petiic, qui
Franeos vera plallendi ratione imbuerent.
Forum duos accepit, ex quibus unum Pa-
lacio suo praefecie, alterum Metas misit.
qui etiam ejus Urbis incolas ita in canendi
Scientia crudirie, ut SCuE Roma inter o
MHeS CaNTU, SC Meta inter FranCOS emI-
neret, e seminarium quali Cantorum Cis
alpinorum esset. Ab hac isitur Urbe can-
tilena ccclehastica germanice tunc tepoo
ris Mere dicebatur, quia hic praecipue can-
tus excolebatur, cujus denominationis ve-
Atieia adhue hodie in vulgari locutiones
dinis fuiste sanitores, ut eciam nune sunt die Fruibmesse singen, deprehenduntur. HOr
Custodes, probat Barchius, animaduers. ad ritonus maxime Majorum noctrorum erae
Can

## Folio 122 — 1814919937:0177
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000177.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
P22
F, B I N FE A R X V S
C AP. 27
nec publice legeret, nec nil submiste et in commune cantaret.
CAP. X =VII. Circa pauperes sultentandos, ex gratuitam liberali-
tacem, quam Ciracci eleemosrnam rocane, derocillimus, ut qui non
in patria Cua solum ex in suo Rcono eam tacere curaverie verum etiam
eransmaria in Syriam ec Acorprum acque Atricam, serosolymis, AIC-
xandriae acque Carchagini, ubi Christianos in Paupertate virere com-
pererat, penuriac corum compariens, pecuniam mirtere solebat: 0b
hoc maxime eransmarinorum le csum amicitias expetens, ue Chrictia-
nis sub eorum dominaru degentibus, retrigerium aliquod ac releratio
proveniret. Colebat prac caeteris Caeris ee venerabilibus locis apud
Romam Fcclesiam B. Perri Apostoli, in cujus donaria magna vis pe-
cumie tam in auro, quam in argento, nec non ec semmis ab illo cor
cantus, quem Monach. E∞olism. in Vita
Karoli M. ita deseribit: Tremulas vel vin-
nulas, see collisobiles seu secabiles voces in can-
su non poterant perfecte exprimere Franci.
nacurali voce barharica francentes in sut-
ture voces porius, quam exprimentes. Cla
rius Ekkchara. Minim. in vic. NockericaD.
D. Alpina siquidem corpora, dit; vocum sua-
rum conirrais altisone perstrepentia. Susce
peac modulasionis dulcedinem proprie non re-
Sulrant. quia bibuli surruris barbara erossi-
ras, dum instexionibus (0. repercussionibus (5
diaphoniorum dipbroncis mirem nititur e–
dere cantilenam, naturali quodam fragore.
quasi plaustra per gradus consuse sonantia.
rigidas voces jactat, sicque audientium ani-
mos, quos mulcore debuerant, tales exaspe-
rando maers ac obstrependo conturbant. Nc
mo hacc opinor, mirabitur, qui Frasmen-
ca antiquae Germanorum linsuae legit, ex
quibus satis aestimari porest, quam diffici-
lis fuerit Teutonicae lingune pronunciatio.
ac prein odulatio. SCHMTNCRE.
Craturam derala quam Oraeciele–
emosynam vocans) Elegantissime eraecam ro
cem expressir, quae tamen tam Frequens
Christianis in Lacio fuic, uc aliqui etiam
originem eraecam ignorarint. Poctaster
Saxo, Ledulus Nostri Paraphrastes, etiam
cum versus detrimento. srmruirae largirio-
nis exas. VOCAF, lib. Y. Y. 492. BESSELIS.
BC
Ferosolymis, Alexandriae aique Carchaeint)
Sic legune DCh. BOII. Excerpra Frajectina,
_E omnia MISS. mea. excepto Casell. quod
cum rulsacis Bditt. has voces in acculande
calu protere. Ad harum elecmotrnarum
collectionem eo masis perticiendam anno
810. Capiculare dederat Carolus, de mit-
tenda elecmotrna ad scrulalem propter Fc
cletias Dei instaurandas. vid. BaIUZ. FO. X0
Copitul. RLCG. FTANC. SCHMINCRE.
Ob hoc maxime transmarinorum Rerum
amiciciam expesens) Kadem Fere Monachus
Cemblacentis Chronooraph. 3d ann. 790.
Circa pauperes etiam sollicitus non solus (lege
solum, in regno suo, verum etiam transma-
ria in Aecypio in Syria, in Africa, praeci-
pue in Fierosolymis. liberalstare eleemosina
rum Christianispauperibus solariabatur, rrans-
marinorum Rerum amicirias ob hoc expetens
maxime. ut Cbristianis sub eis degentibus
esset relevatio. Secundariam cautam alii
hanc addume, ut mercarura tutius exerceri
Posset. Itaque Alcuinus in Epistola qua.
dam apud Whelm. Malmesburiensem quae-
ritur, quod exorto inter Carolum e Ottam
Reoem Merciorum dissidio, navisatio u
trinque inter dicta negotiantibus eAet. BFSS.
Apad Romam B. Perri Apostoli) NS. 601
dast. Sc Cajoconvill. addunt: (5 Pauli, Sed
in aliis, nec ImPreSSIS nec MSS. Codd. id
reperitur. vid. 601d. ad R. I. SCHMINCHE.
ale

## Folio 123 — 1814919937:0178
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000178.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
C AP. 27
DE VITA C’AROLL MAGHT.
secta est: multa et innumera Pontificibus munera mista. Nec ille
toto reoni sui tempore quicquam duxic antiquius, quam ut VIrbs RO-
masua opera, luoque labore reteri polleret auctoritare, et lccletia S.
Petri Apololi per illum non tolum cuta ac detenta, led etiam luis opi-
bus prac omnibus Rcclesiis esset ornata ac ditata. Ouam cum canri
Denderet, Camen inera ZLVLI. annorum, quibus regnarerat spatium,
quater cantum illo vororum Colrendorum ac supplicandi caula prote-
Etus eAt.
V. R. S. 0. J. l. Veseri polleret auctoritate Re-
mulatus est hoc factum Caroli Fredericus I.
qui r0ro Rerni sui tempore nil unquam du-
vis melius. nihil jocundius, quam ut impe-
rium Vrbis Romae sua opera, suoque labore
pristina polleret (5 viceret auctorirate. Vide
plura apud Radericum Compilatorem, seu
maris, demulum Pginhardi lib. 11. C. 76.
SCHMINCKE.
Tamen inita 47. cntolam quitas eabe-
rat sparium) KCranzius, AIb. Stod. OIroEri-
Lino. haec Auctoris noctri verba exseriben-
tes habent 46. verum DCH. BOII. BCNel
Omniaque Mca MSS. Constanter 47. prote.
runt, quapropier hic quiequam mutarene-
Fas duxi. Non vero Carolus a7. annis in-
ceoris regno praetuie, sed tantum 45. an-
nis, 3. men(ibus, ec 29. diebus, ita ut hic
47. annorum numerus de inchoatis tantum
intelliGendUS HC. SCHAANCKE.
Ouater tantum illo voiorum soldentum
ac supplicana s scetus est) Primum
Romam perrenit Sabbatho Sanceae Palchac,
ut lognitur MarianuS SeotuS ad an. 77 4. lib.
TFL. 2et 6. Postderictum Deliderium L. On-
Gobardorum Regem. EF sC clare Adelmus
ad an. dict. At R ex dimisso ad obsidionem
acque expushattomm Ticini exercitu, oron-
Adriono baptizatus estet, ut iterum Maria-
nUS: Vel anno 781. ut supra octendimus.
Sic enim Sigebertus ad an. 781. Carolus
iter elde dtile delllee athter ctaclilt
dic enim caclinus da dll. 7070 ae nbto
que solad adi dem tust
Regino lib. T1. ad cund. annum. Rex Ora
tione i u soioram comictu, e
Benedictione percepia, in Francium gressum
anien. eme qudica rice au loo
300. BBSSCLIS. a  LM u O
bio Blondus in Historia ab Inclinatione Im-
perii, lib. l. DeCdd. 2. P. 1I. 139. Ca1
Jum quater Romae fuisse negat, quod Bi-
bliothecarius in Vita Hladriani ejus rei nol-
lam mentionem FaciaE, et secundum ejus ad-
ventum in ltaliam ad tempora Lconisretert.
Practerea etiam ex hoc loco tot vetustil.
simorum Annalium consensu contirmato,
returandi sunt ii, qui recentiorum quorun-
dam auecoritate quinquies Carolum lomae
Fuisse putane, e quidem secunda vice an-
no 77a. cum Popiam cepistet, quo tem
Pore illum jus eligendi Papam et Archie-
pilcopos constituendi accepisse volunt. Ma-
jores nostri in perienlo constituri, vel de
Ciderio alicujus rei Aagrantes ROmAe has
vel illas Sanctorum Lcclelias adire vore-
bane. cujus superstitionis exempla ubivis
obria sunt. Sic Nocter caD. 2. Sed cun
ed Francta dclit Lbbta o Ooti solvenau
Romant solennitei comtraedient aei InoiDa
Carolus id tecir, ut hocloco tectatur F pin-
hardus, qui clarius id docer in libro de Fran-
Rex orationis causa Romam vadit, ibique fi. RaF. SS. MarcelI. _ Petri inic. Norarium
lis ejus ungantur in Reres. Perrio, anno meum nomine Rarleicum, quia es ipse oran-
CaP.
Nec ille too Regni sui reig. c. d. g. u.
tis sanctorum Apsootam cavas, ootta
in Franciam reversus est. Duac hc exponit
scendam Leonis Pontitieis causam anno
di grari Lomam proficiscitur. Deinee an-
0 783. Cum Ans esos Latoannus ab

## Folio 124 — 1814919937:0179
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000179.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
24
R G L N Ex A R Y B S
C AP. 20
CAP. XXVIII. VIcimi adventus lui non tolum hae fuere caulac,
rerum etiam quod Romani Leonem Ponciticem multis affectum inju-
di causa Romam eundi vorum hahebat, cum
COPerZerEJUS.SCTMENCHE.
Ouod Komani Leonem Pontisicem. M. a. 1.
eruris videlicet oculis, linguaque amputara
Hlic vero plenis manibus Fabulas nobis ad
metiuntur Veteres Historici. Reoino Pru
miensis lib. II. Chron. ad an. 799. Roma-
ni Leonem Papam Lirania majore captum,
excrecaverunt, ac linguam ejus radicitus
absciderunt. Tisdem verbis utuntur Maria.
nus Scotus e Ado Viennensis ad cundem
ann. qui omnes procul dubio annales Mo.
nachi Fcolismensis p. 260. exfexiplere. Si
viliter Herman. Contract. 2d 2n. 798. et
Lambere. Schattuabrus. ad an. 799. oculos
cruios ac lincuam truncacam reterunt. Ni
mium quantum exregerat Facinus Sisc.
BerE. ad ann. 799. Leonem, inquit, Pa-
eam, celebriratem Liraniae majoris acen-
rem. Romani capiunt. linguam ei oculosque
evellunt: cui voce o visu reddiro divinitus.
iterum oculos (5 linguam ervunt radicitus,
qui de monu eorum erutus, ad Carolum
fugit. Hiacc ille. Sequuntur Fere Sigeber-
eum Collector Chronici Belpici Fol. 49
et Auctor compilationis Chronologicae ad
an. 801. urerque pistorio primum crulsa
cus; a quibus non lonse abit Poeta SaxO.
nicus lib. 1IF. V. 478.
Dui miserante Deo transacto tempore
PauCO;
amissum recipit visum, pariserque loque
lam.
seu quia sestinans sortor trepidansque ne-
fandis,
Dum concurrentes metuit non talia rurba
Passuras. Sed velle suum desendere Papam
Non quantum voluit crudelia facta pere.
ic
seu quod credendum magis est, antiqua
Redempior
per mericum maeni renovans miracula
Petri.
Sanori successorem donaveras ejus.
rIIS
Et hic quidem, qui tam presse alias Aded
mi sui restisia sequi solet, non pauca de
suo adjicie. Dubicanter enim Scripserat
Adelnus ad an. 799. Papam eruris ocu
lis, ut aliquibus visum est, linoua quoque
ampurata nudum ac semivivum in plareare
lictum esse. Fabulae Periem recentiores pri
mum pandere ausi sunt, quod coonacitla
driani Praedecestoris ejus, excitata rulg
mobilis turba, Leonis vEF. Ialena. Maji in
supplicatione capti, genasnoracula incide-
rint, ec Papam in Crasmi monacterium
conjecerint, reterente Aventino lib. 1Vo
Annal. P28, 200. Z ONarAS EOM. TIF. lac-
(0s tantum leviter oculos Leonis memo
rat. commiseratione eorum, quibus de
mandatum erat supplicium. Dicunt qui
dam, inquit AIB. Stad. 2d an. 799. Fol. 84
quod Romani unum ei oculum erverint, alie
quod neurrum, sed rasorio per medios oculos
inciderint, nec visum abstulerint. Quac (ve
alia pleraque) leriter immutata, commu-
nia cum AIberro habet Conradus AbDaS
Orspergenl. Chron. P. 136. Scilicet hi sune
Funes ex arena nexi, quibus complicatum
est miraculosum illua COmmentum, quo
genere credulicarem hominum luperioris
aeri plus nimio calcinarunt Monachi. BF5
SFLTUS. NON ITA rECenTES CunE SCriPTOreS,
qui trujus conspirationis auctores Faciune
Coonatos Hladriani, prout vule Besselius
Theophanes enim, Scriptor aequalis, in
Chronoeraphia sua diserte id memOrat.
et ex eo Auctor Historiae Miscellae lib.
XXIII. aliique plures. Denetandohocta-
cinore non idem omnes sentiunt, quidam
enim Hitorici Tolius oculorum efocioniso
non linouae amputationis, mentionem ta-
ciune, ut Chronic. Ppiscopor. Hildestrem.
et Theopbanes in Chronoeraphia ec. AIid
et oculos effoctos, et linouam radicitus ab
SCissam MEOTANE, UE prACTEF ScripFOrOSTU
pra citatos. Chronic. Moissinc. Annal. L aM
bec. Meten. ex Amactal. Bibliothecarius.
Dui

## Folio 125 — 1814919937:0180
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000180.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
CAP. 28.
DE VETA C AROLT HIAONI.
riis, crucs ruheet Oelto, linguaque amputata. Edem Regis implo-
TaVC
Ouidam lacsos tantum oevlos volune, ut dam id eo ipso tempore in dubium voca-
KranZiuS IiB. IT. SaX. C. 18. quem locum
supra C I. Besselius ex AIberto Stadensi pro-
tulit, siguidem utriusque Scriproris verba ex
acte inter se conveniunt. Cum quoetiam ta-
cit Monach. S. Galli lib. 1. de Vic. REaroliM.
CaD. 28. Unde conrieit, ut quidam eum
caecare fuissent accressi. Sed divino nuju con-
territi sunt. C5 rerracti, ut nequaquam ocu-
los ejus erverent, se d rasoriis per medios ince-
derent. Et ibid. Ilinc m signum virruris illius
eulcherrima cicarria in modum fili tenuissime
surrurinas acies niveo candore decorabas.
Emo Alcuinus Scriptor conerus Epist. 13.
ad Corolum M. dilerte narrat: quod Deus
compescuerit manus impias à pravo volunta-
sis effectu, volentes caccaris mentibus lumen
suum i. c. Leonis exstincuere. Froo ne
fandum excaecationis tacinus in Leone exe.
cutioni dacum non fuit. Hanc igitur sen-
tentiam verosimillimam puto, in qua me
maxime contirmat explicatio Otton. Fri.
SinS. ex Platinac, qui volune Papam Fusti.
bus ita exceptum ac vulneratum fuisse, ut
linoua ex oculis priratus putaretur. Inspi.
ciamus ipsa Auctorum verba. Pritino. ille
lib. v. C. 30. aiE3 Leo Papa - a RO-
manis flaciriosissime, iea ut oculi ejus eruir
viderentur, cractarur; et alibi: Leo Pontisex
frandibus Paschalis Primicerii (5 Campuli
Presbyieri ex litania abreptus est, adeoque
caesus, ut oculis E lineua caprus putaretur.
Idem Platina in vica Leonis cellatur. Et
facili nesocio hoc fieri tanto in rumullu
potuit, cum enim Papa verberibus exeru-
ciatus, imo vulneratus a Seclectis Romanis
prac nimio dolore nec logueretur, nec oeu-
los aperiret, pucabane ctatim homines su-
perstitioni et miraculorum Audio dediri,
membra illa cruta e abscissa esse, imo co.
rum usum divinitus resticutum, quum LCo-
nem ridentem ex loquentem cernerent. De
rune, prour nos docet Theodultus lib. 3
Carm. 3. licet ipse supersticiose hoc mira-
culum credidisse rideatur. Sic enim ille.
euem furibunda manus seoliavit lumme
linena
Vestibus (5 sacris, ordinibusque pies.
Readidis haec Perrus, quae Judas abstulit
ater
Fsic qui consessor, prodicor ille Dei est.
Seditiosa cohors fudam est hac parre se
Cuta.
Ille necem Domini, Praesulis ista volens.
Reddira namque nesas, necat haec abla
ta faisse.
Flaee aufferre tamen se voluisse canit.
Reddira sunt mirum est: mirum est, aus-
ferre nequisse.
Est tamen in dubio. hine mirer, an inde
mazis.
Sunt tamen nonnulli, qui ex neleio que
amore Angendi miracula, et oculos huicFa-
Pac erutos, ec linonam amputatam fuisse re-
linc, quod ut probene; in medium prote-
runt verba Eginhardi, Scriptorisconeri in
Annal. 2d 2n. 799. Qui hoc Factum narrans
sit: Papam eruris oculis, ut aliguibus vi-
Cum est. lingua quoque ampurata, nudum
C0 semivivum in platea relictum esse; quod
sic explieant, aliquos nempe viciste P’apae
effollos oculos a abscistam linguam suiste.
Verum, li quid video, Fginhardus hic ex
aliis Scriptoribus explicandus erit, qui de
esu ueriusque membri vi ablato. ut re du-
bia loguuntur. Ado Viennenl. dit: ut fer
tur Flerman. Contract. C ani(IaB. _ VF.
silian. ut fama est. Chron. P. pisc. Hildes.
hem: qui dicitur excaecatus. OEto FritInS.
lib. Y. C. 30. ut oculi ejus eruit viderentur.
Platina, ut oculis eo lingua captus putare.
rur. ec. Ouid ipitur vetat horum ductu
verba Fginhardi explicare, ut aliqui. pura:
quo miraculo nihil habet Theophanesejus. rant, Planiorem enim haec interprecario
dem actaris Scriptor, nec Ado Viennens. Sensum etticit, quam e ip (R CONTeKTUSratIO
nec Monach. S. Callis aliique. Er rectequi hic postulare ridetur. Sed hocc surtseiant.
PExm

## Folio 126 — 1814919937:0181
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000181.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
E, G L N E A R Y V 5
CAP.
3
Idcirco Romam reniens propter reparandum.
qui nimis conturvatas crat, Ecclesiae Aacum, ibi torum hyemis cem-
pereamus nune ad alia. Leo Papa his in-
Juriis affectus se contert ad Carolum, qui
tunc Paderbornae commorabatur, ejusque
implorat suxilium; quapropter Carolus le-
quenti anno Lomam tendic, ibique ad
virI. Lal. Decembr. advenit, coram que
Pontitex iurejurando le a crimine sibi Fal
Co imputato purgaT. Rex ISITUT LC PIO
be examinata, tumultushujus auctores per
Detuo damnac exilio, quos graviori qui
dem cositabat afficere poena. Sed Papa in
tercedente, cam mitIZaHE. SCHMINCKP.
Propter reparandum, qui nimis conturba
ruserat. Ecclesac satu) Omnis ereoDo.
rectas Caroli erac in Eeclehacticis rebus
F cetce conttat jam inde a primordiis Ger-
mantel Imperii dilpolitionem rerum EC
elesialliearum imperatorum fuisse, quin
ec Pacriciorum Lipim ac Carolomanni, qui
contillo sacerdorum d optimatum ordi
naru Per CIVItaTeS EPILCOPOS, reSQUELC
clehalticas lummo ltuoid procurarunt. Mo
vic id quidem bilem l’ontiticiis Scripeori
bus Baronio, Greclero, aliis, qui ut Si
geberti analtalique celmonia, quae su
Pra ad CaP. VI. PrOdHAIMUS, elevent, 0
mnibus modis nituntur. Sed saris. a Fal
crimse utrumque detendit MarcuS AntO-
nius de Domimis lib. V. de Republ. Eccle.
MaCiCa CaP. 7. LC CTorrus vr. haud ob.
seure eandem rem apua Wilhelm. Mal.
mesburiens. de gelt. Anelorum lib. 11. C
23. COnArmat. uibus addendus Mathaeus
Wemonalterientis in Horibus Temporum
ad an. 773. Onde jam constare potest, tan-
quan lesirimum juascem in causa Pontis
fieis praesedisse Carolum. Nam quod Mo.
nachorum plerique. et ab his decepti Nau
clerus et Huldericus Murius, judicare no-
luisse Carolum in hac causa, seribunt, sed
judicium L eoni reliquisse, praeter omnem
veterum auctoritatem aMeritur. La autem
Formula jurisjura entiticii, quam pro.
ducit Baronius tom. 1X. Annal. Pcclctast.
PUS
2d an 300. Supposiritia sine dubioest, Ju-
dice acurissimo Bocclero in CaroloM. P. 13.
BESSELIMS. ABicata Fuit a multis retro SC
culis quaectio inter Historicos, an ROma
Imperatorum aenorerit dominium, quod
male quidam Contificiorum negant, modi
enim loquendi. quibus hujus aeri Hlictori-
ci hanerem enarrantes exprimune, id Calis
clare innuere videntur. Ipta modo inspi
ciamus Veterum Scriptorum verba. An
nal. L.diseliani ad an. 801. Postquam nar-
racsent res gectas Caroli in canta L. ConIs,
subjunount: Ordinasis deinde ROMANTAE
VRBIS, _ APOSTOLTCI, joiinsque l
TALIAE, non rantum POBLICIS, sed
etIaM LCCL ESTASTICIS. C5 privarisre
bus, nam toia byeme non aliud fecit impe-
rator. dc. Si eroo res TIrbisRomae, pu-
blicos. Ecclehasticas ec privatas ordinavit.
Fuit Romae Dominus, quis enim credat
Carolum jus in alius percoisse dicione: In
Cbron. Moistiacens dicieur: Ouia ipsam
Romam marrem imperii obsinehat, ubssem
per Caesares (9 Imperatores sedere soliti sue
rant, seu reliquas sedes, quas ipse in Ttalia
Co Gallia, nec non C9 Germania tenebat.
Quia DeUS OMNIPOTENS HAS OMNES SEDE.S
in porestarem ejus concessit. AC fuit supre
mus sine dubio Dominus sedium in Calliao
stalia a Germania, eroo etiam in VrbC
Koma, omnes enim ledes; in Roma aC
que ac in Gallia _c. ipA dedit DeuE. Paul.
Diaconus in Epistola dedicaroria Festoprac-
Axd ad Carolum HI. Romam vocat: C1-
VIEATEM VESTRAM ROMOLEAM.
En his paucis, plura enim harum annota-
tionum ratio addere vetat, efficio Romam
Imperatorum, salcem quorundam, agno-
visse dominium, quod eriam plurimi Vi
rorum Eruditorum inter Pontiticios in Gal-
lia asterere non dubitarunt. Blaneus de hoc
droumento elegantissimam conseripsit dis
Tertationem, qui ex nummis Romac ab Im
Peraloribus cusis id probare aBBreus elt;
ae compulerunt.

## Folio 127 — 1814919937:0182
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000182.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
CAP. 26.
DUS PTOTTAXIE. D Tempore Imperatoris ec Augulti nomen accepie
et licet Doctissimus Vignolius eum in dist
sertatione de Denariis Contificum returee.
quod Ratuerie Denariosillos R omge ab Im-
peratoribus cusos, cum id Papas Fecisse
certissimum lic, aihil tamen hinc aroumen
tis ipsius derogatur, quae judice III. CV.
PEKO maximum accipiune robur ex anti-
quistima Caroli M. Aacua aurea, in cujus
Tolii Repii bali primariae Provinciaeinteri-
Peac leguntur, quac Imperio Caroli sub.
jectae FUCrUNE, uc Talia, ROMA, Cal.
dia. Germania. P adem ipitur ratione RO.
ma Imperatoris hujus dominium agnovit.
qua Icalia, Callia e Cermonia, limilium
enim smilis eA ratIO. SCHMTNCHE.
Duo tempore Imperatoris (5 Augusti no-
men sascepit ) Nomen Scil. Polum, Cum rem
iplam jam antea leneret. Quod enim Ha-
drianus IV. Contitex Rpistol. ed Archie
piscopos Germanine apud Avencin. lib. IV.
P. 203. Sloriatur, ideo imperium 2Rcgno
Oraecorum transtatum esse in Alemannos.
ett Rex Teutonicorum non, ancequam à P’on-
risice consecraretur. Imperator vocaretur (5
esset Aurustus: rem omnem intra verba
consumie. cum constet, coronationem;
inunctionem, consecrationem, magisto-
noris et moris, quam necessitatis cau la Re-
ri. Voluerat nimirum Carologratiam re-
Ferre P’apa pro absolutione, itaque Perce
pea procus dubio Romanorum omnium
sentencia. Carolum non fecie. Sed renun-
tiarit Imperatorem. Consecrationis ri
tum e acclamationes a populo sactas, 2d0
rationemque ac submissionem Pontificis,
prolixe delcribunt Adeli. 2d a1. 801. PoC.
ta Saxon. lib. 1v. inic. Monach. P. Golismen.
SiS P. 262. Ado Viennens. P. 218. Caete
rique passim ad annum dictum. Blegan-
ter Constantinus Manases ChronicaSynO-
Dh 2d trenem. cujus fragmencum exhi-
bec Pichoeus pa8. 290. nisi quod judicium
alicubi suum remere interponit:
FVTEODEV a Es OpEVO ZOV K ~̀ CY X NOV o AECI,
quod
Kat S O EpHEIDyN, cos ot Paueicr vo-
ACOBE
Od pecr à m d Zen ap O neel voOIS Isdaicor
KanEaNS pecZBL XOdC ENaIC Z8ZOVXFIEI
Oux oida 2101 20710pOIE, n XOIRIS EX NOL1S
Apparet ex his unctionem quoque à Pon-
titice adhibicam, quam tamen primoomni.
um Rexum et Imperatorum post Christi
natiricarem Carolotactam, Auctortraem.
Flistorici ab Orstisio producti ridicule aNr-
Mat. BESSELIUS.
duod primo rantum aversatus est) Pane
nunc, e precario Imperium Carolo d Pon-
titice concessum clamitent Pontiticii adu-
latores Clarius etiam Paraphractes Nostris
Poeta SaxO lib. V, VerS. 529.
duod tamen invirus, Paxa corente, re-
cepit.
Et muliis Popali Romulei precibus.
Oui si consilium praescisset Praesalis ante
Tunc se substraberet prorsus ab Ecclesia
Denique He multis cocam juraverat ipse.
Ouanois illa dies valde foret celebris
Videris hoc illi tantum cur displicuisset.
Ouod mos est aliis Rexibus appetere.
Ouac rerba eo libentius appolui, quoniam
juramenti alicujus a Corolo profecti men-
tionem injiciunt, quod tancopere hic ur.
gene Crerlerus, Bellarminus, Baronius ad
ann. 800. Enim vero nihil adeo absurdum
es, quod hi homines ad pracleriptionem
causae sune non adrocent. Duo Factum,
ut rem ante Hildebrandina tempora pror.
sus ionotam. Carolino aevo adserere non
dubicarint. Certe in Poctastro illo (ubsi.
dium apporet nullum. Nam quod Egin-
hartus dixerat, affirmasse Carolum, le co
dic Ecclesiam incraturum non fuisse, hie
per juramentum extulit, qualh jurejuran-
40 hoc affirmarie idem. Prolixus est in
fomento hoc retellendo nonvpea desaros
Goldactus Replic. Pro Imperio cap. XVI. II.
lud tamen potius crediderim, profectionem
pro detentione Eccletiae sub Eadriano ta-
AraYOBEVEt, apD ZOGC SHS. HC NCAFEpAS PCopenS, Cam BMO 794. cum in. Patriciosit CON-
ea
DE VETA CA ROLL M AOAF

## Folio 128 — 1814919937:0183
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000183.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 86 lines, status machine
R O I H E A R X V 5
CAP. 28.
quod primo lantum avertatus est, ux affirmaret, se eo die, quamris
praccipua Festiricas ester, Eccleliam non intraturum fuisse, E Ponriti.
eis consilium pracleire poruistet. Invidiam tamen suscepri nominis,
Constancinopolitanis Imperatoribus super hoc indignantibus, magna tu-
lic patientia, vicirque corum concumaciam magnanimitare, qua eis
procul dubio longe praectantior crat, mierendo ad cos crebras IC82-
riones, ex in Fpiltolis Tratres eos appellando.
Frmaretur Carolus; et quod scribit siffri.
dus Presbyter, inter se Pontificem et Prin-
cipes Teutoniae convenisse, quo devictis
Longobordis, imperium ad Teutonicos
transterretur. Ex eo tamen neque tran-
Ratio imperii, neque inresticura Papac
transeribenda. Sed et hanc rem pridem
disceptarunt doctimimi viri. Reinckinsius
lib. 1. RC∞. Sec. e Ecclel. claT. 2. C. 4
Conrinoius de Imperio Germanorum Roma-
no. Alii. BEsSCLIS. Nimise adulationis hic
accusat Auctorem nostrum Sigonius, quod
dieot. Carolum asfirmasse. Ce eo dic EC.
edetam non intracurum Fuitte.  conti-
lium Pontiseis praescire porvisset. LEprO.
bac hoc ex innumeris donis, quae teste A-
naltalio his ec illis Ecclehis in Vrbe R0.
ma obtulerit, hacc enim Carolum secum
attulisse ut probe conseium consilii L. c.
onis, eoanto, uc Impelato ractus. i
rei mentenam his vel Ms sanctis et Mar.
crribus conseeraret. Fatcor, Daud veroh.
mile mihi videri Carolum isnarum fuisse
decretorum Leonis, nolo tamen Fpintar
dum erroris arouere vecerum auctoritate
derieutus. Hlocnovimus ex MonachoS. 691-
Jensi de vita Carolilib. T. C. 28. quod, cum ille
non potuisset abnuere. quia drvinitus sic procu-
ratum crederet, non tamen gracanter suscepit.
quod puraret Graecos majori succensos invidia,
aliquid  Lno Francorum machi–
naturos. Non portum non hic emendare
Chronostaplium daaenem, qui 2d an.. 8O1.
hanchistoriam narrans aic. Dumante consessi
onem B. Perri ab oratione surgeret nihilominus
speranti. Leo Capa coronam imposuit, ubi fnC
ullo dubio disjunctis rocibus deleta litera (0)
lesendum est: nihil minus speranti, et lc
CAP.
cum Exinharto nostro convenit. SCHMIN
Invidiam tamen suscepri nominis) Male
haec verba omirtuntur in Rditt. Duchesnia-
n2, Bollandiana, LipAen(I, XC CX CA exPreS
la Deinccciana, et MS. Lugd. Vulgacam
vero apnoseun lectionem caeterae Lditt.
KranZIUS MSS. Cajoconvil. B0dI. EE C25-
(cII. quam s contextus ratio postulat, qua-
lis enim lensus in verbis illis: Constant. Ime.
sup. B. indign. m. 2. Parientia, nist acce-
dac: Invidiam suscepei nominis. illam enim
inaona cUlit PatieNEIA. SCHMINCKE.
In Epistolis frarres eos appellando) Natu-
rale quasi quoddam ex nequalitare Trripe
rii inter Mapnares consanguinitatis vin-
culum est. Onde frarrum appellatio orta,
Principibus viris omniaero usitatisIMa. Sa-
Por Rex Perlarum literas luas ad Con-
Rancium Imperatorem hcorditur: Rex RC-
sum Sapor, particeps siderum, frater solis
C5 lunae. Constantio Caesari fratri meo, sa-
lurem plurimam dico: ceste ammiano lib.
RVEI. P. 04. Similiter Chorroes ad Sucti-
Dianum, apud Menandrum Prorectorem
liD. T. FIISOT. DE105, aya DoS, EICHIONaTEB
a exaiO ZOcCOnS, BaLNCIS BaCN, EVEV
ZuS EVOEBHS, ayadoNoidS, Viras yos arrcr
d5 Ex DECoY ZaCaNZECIZETaL, Tsa adEn
nucrcsar. In Epistola quoque Constancini
M. quam retere Ensebius in ejus Vita lib.
IV. SapOr R ex Persarum trater appellatur.
Hreliodorus in derhiopicis etiam cale quid
expressit lib. IX. extrem. ubi R ex Aechio-
Dum Hydaspes Fratrem se Pertarum Re
Sis vocas. Plura adseriberem, nisi me ab
instituto revocaret Pruditissimus Valessus.
qui ec icta Fere PraCCepiE ANnOTAL. ad MAF-
collin. l. C. D. 139, BESSELIUS. In Epitto-

## Folio 129 — 1814919937:0184
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000184.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
CAP. 29.
DE VEZA CAROLE MIACNF.
CAP. ZXIZ. Post susceptum imperiale nomen, cum adverteret
multa lesibus populi sui deesse (nam Franci duas habene legcs, plu-
rimis in locis ralde diversas) cogirarie quac decrant addere, ec dilere-
pancia unire, prava quoque ac perperam prolata corrigere. Sed in his
il aliud ab eo factum est, quam quod paucula capitula ec ea imper
ta, quam Ceripst Carolus noher ad Nice.
Phorum, imperator ait: Legaros nostrosprae.
Paravimus ad tuam amabilem traternitatem
airirendos ecc. ride Baronium ad an. 810.
SCHMTRCKE.
Nam Franci duas habent lezes ) Insionis
difficultas eA, quasnam lesses intellexerie
Exinhartus. Nam Viri Maximi sacobus Cu-
Jacius libro. r. de Feud. tit. 1. et Francisc.
Hoctomannus Franco Callia cap. X. a1a5
didtinctas, Orientalium et Occidentalium
Francorum legeS, COMMEMOTANE, quaTUTII
altera salica, quae ad Salios, altera Fran
cica xal choxm sic dicta fuerit. AC Cum
non explicent, quaenam sit lex icta Fran
cica, jam redit in Orbem quaellio. Ita
que alii Gallicis ac Germanicis povolis le.
sem salicam communem fuisse arbitran-
cur. Francicam ab hac divertam non apno
FCunt. HC aucem Rginharto contrarii vi
deaneur, eum non nil de duabus diverses-
que unius salicae Cegis Edicionibus loqui a
junc. Sententiae sune subsidium in eo quae
runt, quod dieat Eginhrarcus, Carolum
voluise discrepantia unire, pauca tamen le-
sibus adar tisse. Ac cum non parum di-
versde hodienum deprehendantur Bditio.
nes Heroldinae aC Pithoeanae; neque alia
addicamenta, ris solius legis salicae supe
rene, concludunt inde, ouas unius ejus.
denque Salicae lesis editiones pro dua-
bus lesibus apud Fgintartum accipiendas
esse. Faceor novellae huic expolicionisuam
non deesse gratiam, led si omnia aCcuTA-
tius excuriamus, neque Foinharto, neque
rei ipE convenit. Etenim quantum est
Eecta,
gnam Lindembrosius Pithoeum secoFUS,
Codici Legum Anriguarum inseruit? Non
certo ea diversitas est in lexibus ipsis, aue
ticulis carundem, quam procul dubio in-
tellisic eginharcus. Sed in voculis e perio
dis, ut plurimum mutaris aut transposicis.
Ouic guod recentiorilla est edicio, e inter-
Dolata, quam procurarit Lindenbrosius,
utpote in qua Capitula Eudovici rii interta
COMPATCNE, ut sic ad eandem non detur
provocatio. Tum inusitacum et illud eAt.
a duabus editionibus ejusdem leois, et a
qualicunque discrimine, diverlas derirare
leges. Ouamobrem salicam potius, ac
Ripuariam, de duabus istis Francorun
lesibus interpretor. Ripuarii enim, ue
constat, Cis. Rhenani olim povuli dice-
bantur, qui incer Rhenum, Mosam ec
Holellam habicabant, Francieac ec ips
originis. Hac enim leges paulo majorem
admittunt disserentiam, ec quanquam Ri-
Duariis aliqua a Carolo specialicer addita
esse ienoremus, perquam tamen veriti.
mile est. leges illas Ripuarias ad normam
legis Salieae ab eodem correctas. BESSFLTOS.
Conrineius cap. 7. de Oris. Tur. Germ.
etiam siverlas legis Salicae lditiones pu-
tac esse duas leses Francorum, quas R
Sinhartus memorat. Sed Pithoeus in GloF-
Lar. ad ler. Salicam e Goldactus ad h. 1.
cum Bescelio faciunt, quac meo quidem
judicio omnium optima est sententiao
SCHMTNCKE.
Pauca capitula, Cs ea impersecta legi-
bus aadics) Meminit Sigebertus aci ann.
802. Additamenta autem illa lexi salicae
dilcrimen inter eam Editionem legis Sali- hodie subjecta reperiuntur, quae tantoe au-
cac, quam Basilius Johannes Teroldus, in ctoriratis voluit ese Carolus, ut pro lesc
Germanarum Antigurarum libris, eBiblio. Salica ipsa lenerentur. Ovemadmodum
sheca Fuldensi prodidie, et alteram illam, videre est ex Codicis LoDBobardici lib

## Folio 130 — 1814919937:0185
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000185.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
H, G F N _ A R X B 5
CAP: 29.
Fecta, lesibus addidit. Omnium tamen nationum, quae sub ejus do-
minatu erant jura, quae scripta non crane, describere ac liceris man-
dari fecir. Irem barbara ex antiquissima carmina, quibus veterum
RC
EIF. tit. 3T. BESSELIUS. AnnO 802. Ca. bantur. Cantores talium a vereribus Cal-
TOlUS XXIEF. Ec sequenti XxIK. capicula in-
sticuisse legitur apud Sicebertum. Baluzius
in Capicul. Rcg. Franc. protert Capiculare
dotum anno 803. quod sc inscriptum est.
Capitula addita ad lerem Salicam. Inci
piunt Capisula, quae in lese Salica Dominus
Aucustus Karolus anno ab Incainatione Do.
mini 803. Imperii vero sui anno tertioprae-
ponendo addere jussir. vid. praclaudatum B2-
IOZium COm. F. CopIF. P. M. 357. EE 394
Sigonius lib. IV. de Regno lialiae narrat
Carolum etiam lexi L Ongobardorum quac-
dum capitula addidissC. SCHMINCKE.
Omnium nationum jura, quac scripia non
erant, describere fecit) Ilinc leges Frisio-
rum de Saxonum. Angliorum ac W erinorum
Fortassis ortae, praeter additamenta 2d le-
Des Bajoaricas. Longobardicas, aliaque id
Benus, quac junctim Heroldus ac Linden-
brogius edidere. Scripra autem iMthaec 0.
mnis, ut moristum erat, lingua Romana
Nam quod Felix Paber, MonachusVImen.
ss, Hlistoriae Suerorum lib. 1. Germani
eas Caroli M. leges commemorat, Fortean
leces salicas in maternam linguam longo
Post Carolum interrallo, traductas, aut
Plane Saxonicas illas ab Eccardo Kephavopri-
mum lacine compilatas. et post Germani-
ce versas, intellioit. Sed hacc et alia la-
eius prosequitur Conringius, claboratisimo
opere de Oris. Jur Germanici cap. 13. a
lia quac a Carolo Concita sunt, hinc inde
collecta Ansegilus Abb25 L obiensis in libro
exr. Lexum Francicarum contulit, lib. IV.
eas leges adjungens, quas minus pertectas
edidit Carolus. BESSEETUS. Barthius lib.
XXII. AdverL. c. 6. legendum conjicie, in-
vitis tamen HSS. describi aere Co lteris
mandari secit.
Barbara ee anciquissima carmina) Hic.
lis seu Celtis Bardi dicebantur. ITelychius
Baedot aordoi naea Panarats. Sic enim re-
ete constituere hunc locum Grralous Dinl.
1. Fsist. Poet. e VOBIUS ArT. Poet. Con-
stit. cap. 3. 5, 12. P. 17. cum vulso lesc.
retur aei odoi ncei Panarats. Clarius Athe-
nacus lib. vr. P. 246. ex Posticonio de C cl.
tis. 2a de axsouara aurior eoir oi nansu
vos BaCdo+ Xo2at de 32012VYX a1851 ct adn5
Exass derorres. Similiter ammianus lib.
XV. Bardi, inquit. forria virorum illustrium
facta beroicis composira versibus, cum dulci-
bus lyrae modulis cancicarunt. Bardi hi ab
aliis Draides, ab aliis W itsodii vocantm.
TTenr. Valehus annotat. ad Ammiani l. C.
D. 93. nihil aliud Fuisse, quam parasitOS
seu scurras arbitratur, quod mihi quidem
Plane secus videtur. Nam Bardi Ceu Drus-
dac Gallorum ejus dienitatis erant, qua0
scurrili subjectioni non conveniret. Tum
dienissimi quique haec carmina compone.
bane et memoriae mandabont, id quod de
Corolo nostro etiam prodidit Chronic. Min-
dense p. IOT. Atque horum cantioness
dut ad similicudinem pocius carundem R-
ctac, etiamnum aliquae exstant, die Mei-
ster cesinge, Sed recentiores pleracque, nec
vel quingentos annos excedentes. Rguin
dem non assentior viris doctis, qui ante
seculum TFF. nihil quicquam Germanica
lingua edicum memorane, cum exstent
Symbola Ecclessae ansiquissima, quanquam
Locinis characteribus seripta, Lexica eti-
2m, (quale est Reronis illud a Goldastoin-
ter Scriptores Alemonnicos editum) alia-
que non pauca venerondac antiquitatis mo-
numenta. Sane Ludorici Pii cura memo
ratur circa Sacras literas in linguam Zheu
discum poerice tronsferendas, id quod e
praefatione in librum antiquum linoua San
rant Annalesveterum, quiper manusquali xonica scriptum, apud Andream Duchel
ad polteros cradici, apud Germanos care. nium com. L1. Collipi porest. Quare et
DE
harbara carmina i. c. Teutonica. Paschasius in tita Adat-
hardi c. 77 illustrat hunc locum, dum scribit: Sivero idom
barbara, quam Teutiscam dicunt, linonam loqueretur.

## Folio 131 — 1814919937:0186
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000186.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 91 lines, status machine
CAP. 29.
DE VETA CAROLLMAOVI.
Reoum actus et bella canebantur, scripsic, memorineque mandavie
Inchoarie e Crammatieam patrii sermonis. Menlibuseriam juxta pa-
eriam
carmina illa jam tum serixta apparet. Adi aservatur. VE desmane tandem Frudici
de Bardis Cluverium lib. 1. Cerm. Antiq.
C. 24. BESSELIUS.
Inchoavit Cs Crammaticam parrii sermo-
nis) Patrio fermone, i. c. Germanico,
Grammaricam Ceripsisse, Sixebertus sit ad
an. 704. et post eum aperte Auctor Chron.
Minden(is P. TOF. Illud controvertitamen
video apud Fruditos, un tempore Caroli
M. characteres jam Suoshabuerie lingua no-
Ara: Sane Crecorius Zuronenses tale quid
de Chilperico doctissimo Francorum Rege
commemorare videtur. Addidis, inquit
C literas literis nostris, 1. E. 0. Sicut Gracci
habent ac, the, vuui; quarum characteres
subscripsimus, bi sunt O. Y. Z. HI. C5 misst
Epistolas in universas Civitates Regni sui
ut sic paeri docerentur, (5 libri antiguitus
scripri, elanari pumice rescriberentur. Iaec
ille lib. V. Cap. 45. P. 270. Ouael delin-
oua Germanica, ue verisimile est, accipi
debent. jam multis retro seculis characte
res linsuae Cuae aenorit Germanis. Cac.
terum quam peritus artium Fueeit Carolus,
cum elogia pessim illi cributa, cum diplo.
mata, libri, Lepistolac, carmina ab coedi.
ca, luculentissime ceCantur. Alcuinus,
sire is pocius Ferius Kelpericus ett, ipsum
Imperatorem Grammaticum non veretur
dicere, alludens procul dubio ad Gramma-
ticam a Corolo inchoatam. Sic enim ait
in ejus laudibus:
Crammaticae Doctor constat praclucidus
artis.
Opera autem ac monumenta Caroli prae-
ter libros de Tmaemibus, quos ab Alcuino
Seripios scimus, ac sub Carolinominetan-
cum editos, passim celebrantur Capitula
et Diplomata, Epistolaeque complures, et
inter eas crudicilsuma illa ad AIbinum de
riribus nonnullis Ecclestasticis, quam Wols-
gangus primum Lazius ante seculum e
genuinam illam Caroli epistolam in dubi-
um vocare. Carmina quoque non pauCe
actribui ab aliquibus Carolo videmus. Ro-
landi Epiraehium, quod passim circumfer-
tur. Carolo ad seriti Colet; sed est merum
commentum Zurpini, turpissimi Fabulato-
ris, qui e iltos versus Carolo supposuit
cap. Xr. Majorem hdem mereri illud vi–
detur, quo Adriani mortem desterit, cu-
jus aliquam ex Onuphrio partem ad C ap.
XIX. provoluimus. Ajunt Philipeum Me-
lanchionem rehementer delectarum fuisse
icthoc Caroli verliculo, de puella pensum
trohente, cantuque raedium folante:
Nentis fila Deus mentem conjungit Olympo.
Sed omnia, quae hactenus produxi, du
bin Fortassis sunt, praelerrim cum Fpita-
phium Adriani inter Opera Alcuini compa-
reac; illud aurem, quod ad Paulum Dia-
conum scripside Fertur, cujusque traxmen
tum tandem inveni apud L eonem Marsica-
num. Erilcopum Flociensem. Chronici
Castinent. lib. 1. Cap. 17. Prortus senui-
num esse reor. EC autem hOC:
Flinc celer egrediens, facili mea chartae
volata,
Per sylvas, colles, valles quoque praepete
cursu,
Alma Deo cari Benedicti recta require.
Est nam certa quies fessis venientibus illues
Hic olus Fospitibus, viscis, hic panis _
bunaat.
Laetus amor, cultus Christi. simul omni-
Pan pra. mensumilis, pulchra (5 con-
Colla meie auli sauden de amplecte benignes
Dicito maltoriens: salve. Pater optime.
salve. BESSELIUS.
Lingua Germanica hucusque inculta erato
quod excurric, luci dedir publicae, quae. ut restatur OtEtid. Monach. in praetat. Ver-
que in Bibliorheca Academine suline MSrA SIOn. Thcotilene iV. Fuangeliorum, Lin-
Su
bus horis.
cordia ratrum.
Dic Par6 Socis cunce sete, ulete

## Folio 132 — 1814919937:0187
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000187.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
F, G L N H A R X OS
CAP. 29
erians ua una imposuie, cum anre id cempus apua FrAnCOS
parcim latinis, partim barbaris nominibus appellarentur. Item ven
EOS XFF. appellationibus propriis insienirie, cum prius non amplius
quam rix ir. ventorum vocabula inveniri possenr. Fc de mensibus
quidem Panvarium appellavie Wintarmanoch, Februarium, Tornune.
rua haec, aic, velai acrestis habetur, dum a
propriis nec scriptura, nec arre aliqua ullistem
poribus expolita est. Putares Oihtridum re-
spexisse noctri temporis Germanos, quinis
minus quam propriam linguam excolere
Audent. Carolus, teste Ochtrido, primus
fuie, qui eam regulis explicare ex in gram
matica sua planiorem Facere instituit, ex
qua dein Orheridus, teste Frithemio, cdo
ctus, mulca ex miranda linoua materna se.
cundum easdem regulaS COBOIUIESCHMIN.
Barbaris nominibus appellarentur) Barba
ra illa nomina Tunt mere Germanica, quo
Tensu se ipsum Barbarum hominem appeila-
eat supra inpraesas. Foinbartus notter. Pa-
riter Poeta Anonrmus de Heristallio, quod
nomen mere Germanicum est, lib. 1. 317
Tempus transerit in aula,
Tomen Feristalls de derat curbarbara lingua
BC sane Alamanni xar ehoxim Barbari dicti.
Atque ita Walatridus Straba de vita Call
Cap. VF. haloaicam locucionem pro lingua
Alamannica accipit. Laem de reb. Rcelel.
Cap: VII. Dicam secundum nostram barba-
riem. qune est LBcorsca. Kero etiam Mo-
nachus Sanoallensis. CcripEt Interprerationem
vocabulorum Parbaricorum, i. c. Alamanni–
corum, quac hodienum superat. Plura de
hac re SavarO noris ad Sidonium Apollina.
rem lib. IV. P PiC. 16. Nomina aurem illa
vencor in dc mentium Cermanica, plena.
que ex Cod. Florentino; renerandam illam
anciquitatem spirantia, reduxi, rejecris
quac ex recentiori idiomare Nuenarius ac
AEcuberus inserverant. BESSELIUS.
Et de Mensibus quidem Zanuarium appel.
lavit Wmharmanoch) In MS. Paderbornen.
s haec mentium nomina voce monath ter-
minantur, in aliis mones, in plerisque ma-
Marcium,
Germanimonas dicunt, utrique à luna, quae
nostratibus maene, Germanis mon, sinelis
mone varia linonae Tentoniene dialecto di-
citur. Sic Graeci a puin luna, petrns men-
sis deRectunc. Menles porroira Beleaenune
appellamus, Courrmaent, Sprockel, Meert,
april. Tredemaent. Kloymaent, Ooestmaent.
Zersimaent. Wmmaent. Slachrmaent, WVin-
termaent. Cermani plerique, ut ex Cani-
si Marryroloeio patet, Fenner, Fornune.
MeriZ, Aprit, May. Brachmonat. Heua
monat. Auestmonai. Tlerbstmonat. W ein
monat. W intermonat. Coristmonat. BOLL.
Elic mensis Anolis veceribus dicitur Oiule
teste Beca, a conversione Solis quiahoemen-
se Sol nosro Hemisphaerio masis approvin-
quat ec ad nos seconvertit, quo nomine e in
Suecia hunc mensem appellari, nupera D0.
Etissimo quodam SnecoandivI SCHMINCRE.
Februarium Hornung) DCh. lesit Hor-
munc, ec in, inargine Ormineh, sed BoIl.
Bessel. _ MSS. mea vulgatam proterunt.
Hunc mensem Aveneinus lib. 1V. d cessando
dictum rult: L occenius vero in Antiquit.
Sueo Crorticis d germanica voce forn, quia
cerri hoc mente cornua sua depOnAnE aC
mutene, unde etiam Oraecis diceus fuerie
exa puBonicor. Anolis antiquis vocabatur Sel
monath i. c. mentis placentarum, quas tunc
temporis Diis TuIS OHCret ANC. SCHMINCRE
Marrium L.enZ inmanor B) Raban. NIAUFLIS
in Glorsario (uo L ac. Barbaro lesit Lengi-
Ziumanoih, verum DCH. BOII. BeNCl. et
A5S. mea constanter habent Lenzmanoth,
Lenz inmanosb vel Lentinmanoth. Eliemen-
Es a Vere denominacur, qui Germanis Lenz
vel Lent pro varia cujusvis gentis diale-
Ao rocatur. Aneli telle Beda hunc men-
Sen Rehelmonach vel Redmonath dixerunt, à
nos. Bele denunemensem Maend ret Nuens. Dea sua Rheda, cui in hoc praeprimis men-

## Folio 133 — 1814919937:0188
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000188.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 80 lines, status machine
C AP. 29
DE VETA C A ROFE NTA GNL.
Marrium, Lenzinmanoth, Aprilem, Ostarmanoch. Maium, Wanne-
manoih, Junium, Brachmanoih, Julium, Henvemanoch, Ausustum,
Aranmanoth. Septembrem, Ferbistmanoth, Octobrem, Weinmanoth
Norembrem. Windmanorh. Decembrem, Feilagmanoch. Ventis ve-
ro hoc modo nomen imposuit, uc Sublolanum vocaret. Ostronivind,
Furum. Ostsundroni, Furoaustrum. Sundostroni. Austrum, Sunaro-
ni, Austroatricum, Sundvestroni, AEricum. Westsundroni. Lephy-
rum, Westroni, Corum, Westnordroni, Circium. Nordvestroni. Se-
premerionem, Vordroni, Aguilonem, Nordostroni, Vulcurnum, Ostnor
droni.
Se SacritiCabanE, SCHMINCKE.
aprilem Ostarmanoth) Vide Besselium ac
Cap. vII.
Najum Wunnemanoch) Aliis WWinnemanotB.
Onde hic mensis dictus siF, non ConAtaE,
Forte Wunnemanoth à sermanieo Wonne vel
Wrunne oritur, quod notat jubilationem,
quia eo in menseamoenissimum onnitem-
pus elt. Seu malis Winnemanoth d vOcC
W innen luerari, derirare, quasilueri men.
siS, quod agricolae capiune ex Decoribus
noras herbas commedentibus. Flanc con-
jecturam contirmare ridetur illa Anclorum
tiujus mensis denominacio Trimilchi, qui
ideo Sc dicirur, quoniam DeCOra propter
copiam cibi ter UIGCrI PONUHE. SCHMIN.
sunium Brachmanoch) HTic ec Julius ab
Anolis dicitur Lida i. c. blandus blide Fro-
loch. ee navieabilis, quia in vErOque Men
se serena eA tempestas,. e aequora cuto
InGredI QUCUNE. SCHMANCKE.
Aucustum Aranmanosh) Anglis WVcidma.
noth vel Wendemanorh, id est mensis Z. 122.
niorum, quod es tempectare abundat. V Ox
Weiden pro exscirpare, Beleis autiuc ulitata
est, SCTTMINCKE.
Sepsembrem FerbstmanoB) MLS. FlOrent.
teste Besselio, levii Warrumanorh. Male hic
in rulearis plerisque Edier. EE MSS. nonnuI.
sis cum Norembri confunditur, Septem-
brem enim Windmanorh ec Novembrem
erbstmAnOtB VOCANE, Cum tamen certum
CAV.
Genitur. Loccenius l. c. Ferbst devirat ab
Ferbe, alper, acerbus, quia bruma in Hoc
MeASC CA AIPCFA. SCHMINCKE.
Octobrem Weinmanoch) DCH. EE NI3. Ca.
coconv. e BodI. WWindumanoch, in mareine
vero DCH. EE MS. L.Vqd. PrOTerENE W indu
memanoth. Besselius ex Corice Florentinc
Windrumanoth: Bolland. ec reliquae Editt.
rulzatae lesunt Weinmanoth, quo nomine e
hodie venit apud Germanos. Coenomina-
tus vero hiemensis ab avis, quac tunc tem
Poris collieuntur. Anolis dictus ct Winter.
Syllisb i. C. hyee PlEnUS, SCHMINCKE.
Novembrem Windmanoth) Supra monvi-
mus hunc mensem male Ferbsimanoth Vo
cari, quac denominatio Septembri propria
eA. In MS. CaRCII. legitur Regenmanoih.
quia eo tempore pluria prequens elt, E
venti vehementes insurpune. Aneli BIoth-
manoth i. c. mensis immolationum. liqui
dem hoc mense caedebantur pecora, quac
Calienda erant. Ea de caula ec d Germanis
SClaCBIMONAnE VOCAEUT, SLHMINCRE.
Decembrem Feilasmanoth) DCH. legie
Helmanoth, sed vulgacam praetero, quam
et BeBeliuS MSS. Cajogonv. L. vgil. B0dI.
ec CaTCII. Sgvo(cunt. Sacer Ene subio hic
mentis dictus, propter Salvatoris Muncd
patalem, qui in eum incidic, SCHMINCRE.
Ostronivind) E Fhaec quoqne ventorum no-
mina Teuionica, a ir. mundi parribus de
Ata. Noord live Norrh. Septemerione; Suyd,
scaicumnum in Septembri exoriri. Anglis meridie; Oost, orience; Nest, occidente.
nomine Halesmanoih, rel Fselismanoth in. BOLLANDUS. DCH. Glollar. Rabani Mauri
Beslelo

## Folio 134 — 1814919937:0189
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000189.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
E, G L N E A R Y V 5
CAP. 30.
CAP. LRL. LXtremo vitae tempore, cum jam de Morbo et le-
nectULe premeretur, erocatum 2d le Ludoricum Alium Aquiraniae
Regem, qui solus filiorum Fuldegardis supererat, congregatis (olen-
niter de toro Reono Francorum primoribus, cunctorum consiliocon-
Torrem sibi corius Regni et Imperialis nominis hacredem constituies
impolicoque capiri ejus dindemate, imperacorem de Ausuctum jusE
appellari. Susceptum est hoc consilium ejus ab omnibus qui ade
rane, magno cum favore, nam dirinitus ei propter Reoni utilitatem
videbatur inspiratum. Auxicque majeltarem ejus hoc factum, ec exre
ris nationibus non minimum cerroris incussir. Dimisto deinde in A-
quitaniam Alio, ipse more solito, quanquam senecture contectus, non
longe a Regia Aquensi venacum proticilcitur, exactoque in hujuscemodi
neoorio quod reliquum erat aurumni, circa Kal. NNovembr. Aquas-
grani reverritur. Cumque ibi hyemarer, mense fanvario tebre rali
da correptus decubuie, qui Catim, ut in febribus solebat, cibi sibi
abltimentiam indixir, arbitracus hac continencia morbum porse depellis
ve
Bessel. ee omnia FerC MSS. mea, has vento- dum. Frustra ixitur Punt, qui Caroli Re
rum denominariones terrrinane in oni, ut
Ostroniwind. Ostsundroni e c. Vulgatae tdi-
tiones habent Ostrenvind. Ost sundren _C.
Sed terminatio illa in oni majorem mihi vi
detur SpIrarE ANFIGUIEAFEM. SCHMINCRE.
Consregatis solenniter de 1010 Regno Fran-
corum prinioribus  Imperialis nominis
haeredem constiuit) Emperium Cermanorum
qui nunquam hacreditarium fuisse dictitant.
vel ex hoc loco retutantur. Certe ex his
Foinharti verbis non aliud jam olim colle
rerat Leopoldus, Bambergenlis EpiscOpUS,
lib. de jure Regis ee Imperii Romonorum
CaD. IF. in his: Sciendum ilaque est, quod
idem Carolus M. dum morbo e senectute rra-
varetur concrecaris solenniter aquiserant
Proceribus, de 1010 Regno Francorum, Lu-
dovicum filium saum squitanine Rezem, cum
etorum consilio consorrem sibi torius Regnt
(5 Imperialis nominis haeredem sub anno
813. constiruit: imposicoque capiri ejus dia-
demate. Imperatorem (5 Aucustum appclla-
ri jussit. Oune cadem repetit cap. 16. de-
enum non succestione et hacreditate. Sed
electione Cola ad posteros ejus propacatum
contendunt. Etenim Reginolib. IL. Chron
Et Adel. ad an. 806. partitionem Regniin-
ter Alios commemorantes, teltamentum
Caroli ab optimatibus Franeorum jureju
rando contirmatum aferUINL. BESSELLOS.
Nam divinitas et propier Regni urilitatem
videbacur inspiratum) Anno 8T3. C arOIUS L. U.
doricum in Reoniconsortium adscivit. RC-
sibusFrancorum solemne crat ante obitum
uum Regniinstituere hacredes, quoa consi-
lium ipsis divinicus inspiratum putabatur.
Sic de Dagoberto T. in gestis ejus legitur:
quod filios suos Siceberrum 5 Fudovicum Reges
designaverit consilio divinius inspirato, convo-
caris filiis, omnibusque torius Regni prima-
sibus. Carolus MarrelIuS ex dein ejus filius
Pipinus ante mortem suam etiam de Re-
sno inter Alios disposuerunt. Theganus
hanc Ludoriciinausurationem narrans; ait a
quod Carolus omnes Optimates interrozave-
ric. an placeret illis filius Ludorieus. illi o-
monstraturus, unctionem (o coronarionem mnes responderunt, Dei esse admonitionem il-
non esse necessarium ad imperium consequen. Iius res. SCIIMIHCKE.
Arbitrusus

## Folio 135 — 1814919937:0190
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000190.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 87 lines, status machine
CAP. 30.
DE VEXA C AROL. L AAAONI.
vel cerre mitisari. Sed accedente ad febrem lateris dolore, quem
Graeci plourelim vocane, illoque ad huc inediam retivente, neque Cor-
Dus aliter quam rarissimo poru sustentante, seprimo postquam decu-
buit die, Cacra communione percepta decellie, anno retatis sunc
L.LLIL. eC ex QuO rOgNArE COeperaE ZI. VIL. V. NEAL. YEBR. hOra
diei tertia.
CAP.
Arbitrarus hac consinentia morbum posse De annis getatis Caroli noctri non idem o-
depelli) Scitum cA illua FLippocratIS, eX
cujus doctrina experimentum hausisse Ca.
rolum verisimile es: Tredia arque abstinen-
tia mulios (5 magnos curari morbos. BESSFL..
Ouem Craecipleure sin vocans) TmOX NEV.
EIxIS, Graece dicitur  neve d laTUS. BOLL AND.
Sacra communione percepra) Grande ne-
Fas habebatur apud Majores nostros, ( quis
quam ine communione (aCraC COCHDC CK
hoc mundo decederet, ideo diligenter cura.
bant, ut degroti in agono versantes COr-
Dore Christi contra omne periculum mu-
nirentur. Hinc e Coenam Cacram viori-
cum vocabant, ut apparet ex lege quam
Carolus anno 803. dedit, qua mandat Sa-
cerdotibus, ut probe caverent, ne quisa
quam de seculo sine VTAZICO recedar
SCHMENCKE.
Decessit anno actaris sune L. ZZ II. ) AIb.
Staden(. anno 814. Carolus Imperator, dum
aquiserani Byemaret, febre (5 pleurest ta-
etus V. Xal. Februarii hora terria obiit, an
no aetaris 7T. Rceni 46. Subactae Traliac. 43.
subactue Saxonde ann. 13. Imperii vero an
no r4. Superant versiculi non tam sciri
quam curioli suver tempore mortis Ca.
roli, apud Auctorem Chron. Mindenlis P.
XO1. Edic. MeibOM.
Inter C~ asbletas, quos Mandi proruli
aetas,
Tu Carolum reputes hominum transcendere
metas
Orbem perstringens Rex. Carolus imperat
incens.
Post Christum CCC. D. jungas (5 suxer
adde
Decem cum quatuor Carolus Rex morieba.
sur BCodLl
mnes sentiune. Quidam morruum volunt
anno actaris 68. illi scilicee, qui anno 7470
natum putant Carolum. Alii anno 7 6. uE
videre licet ex versibus tom. ETT. apud
Duchesne:
Oui decies quater per sex feliciterannos
Sceptra tenens Regni, (6 Regno Rex Re:
sna rejungens.
Febro migravit quinto arii ex orbe Kalen
das.
Sepruasinta sex vitae, qui termnat on-
nos
Sed errare vtriusque sententiae patronos
inde patet, quia natus est Carolus anno
742. tectibus Lamb. Schafnabrug. Sitrido
Presbrcero. Compilatione Chronologica,
Vita Codchardi Epilcopi ITildestiem. Etc.
Duorum auctoritate Annales Petavianoser-
roris arguere non vereor, licet Ilictoria
transtationis S. Cermani P. pilcopi Parisien-
sis iis parrocinari rideatur, dicendo anno
754. Cum corpus illud transterretur Ca
rolum septennem Fuisse; huic enim oppo-
no teltimonium PPelinandi Scriptorismini.
me concemnendi, qui sua plerumque ex
recustistimis Chronicis descripht, et cin
tatus ab AIberico Monacho ad an. 753. TC-
statur. Carolum, cum Sceptanus Papa in
Franciam veniret, duodecim annos natum
Fuiste, quod cum anno7 +2, nOn 747. Con-
venit. Vide quae contra Annal. l’eravionos
ec Flittoriam translationis S. Cermani im
Critica lua monet DoctiB. Pagius. Sinune
ab anno 8F4. Subducatur onnus nativita.
tis Caroli, Patebit cum, 7 2. annos natum
obiisse, quem numerum Cginhardusin An-
nal. Monach. Roolism. Chron. Mindens. Ex
Kransius unitace minuunt, sed MSS. Du
Cihre Cnianao:

## Folio 136 — 1814919937:0191
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000191.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
F, G 1 N E A R F U 5
CAP. ZF.
CAP. X=LXLI. Corpus more solenni lorum ex curatum, _ maximo
rocius populi luctu leclehae illatum acque humatum est. Dubitatum
est priimo, ubi reponi deberet, co quod ipse rirus de hoc nihil prac-
cepisset. Tandem omnium animis sedie, nusquam eum honectiusru
mulari posse, quam in ea balilica, quam ipse Propter amorem Dei et
Domini nostri Jelu Chrilti, ec ob honorem Canctae ex aerernae Viroi
nis cenitricis ejus proprio sumru in eodem vicoconstruxir. In hacle
rulcus eA eadem; qua detunctus die, arcusque luver cumulum deau
TaEUS
Cheliiana, Bollandiana, Goldactiana, Bel. Sylranectens narrat, quod ille Chipericum
Seliana, omnesque, editiones vulgalac cum
BSS. eis ContanCINIMC PPOFOrUNELXXIL.
quod camen de inchoatis, non inteerisin-
celligendum eCt. SOHMIMCKE.
V. Xal. Februarii) Sic optimi Codd. im.
Prelsi _ HSS. Errent isitur necese cA AU-
ctor Fundat. Eccleharum in Saxonia, qui
Fal. Februarii, Chron. Moissiac. Monachus
Fgolismentis in vita Karoli M. GervasuS
Tilberientis in ociis imperalibus, qui Xv. XCa-
lend. Februarii Carolum mortuum ese vo-
lunc. Dui Scripcores sine dubio ex Eginhar.
ao emenchanai TUINE. SCHMINOKE.
Corpus more solenni lotum (5 curatum) Par
pridem funerum ritus omnes Onaphrius ean-
vinius, Facobus Gurherius, Fohannes Meur-
Sius. Franciscus Peruccius, et qui primolo-
conominanduserat. Fohonnes KCerchmannus.
occuparune; et in his de ablutione ec unctu-
ra cadaverum. quse duo omnibusfere gen-
tibus in ulu fuiste paret. In primitira etiam
Reclesia rirum hunc a Christianis retentum
ex ACTON IX. 37. constare pocest. Tertul
lianus spologerico c. 42. Lavor honesta hora,
(5 Salubri, quae mihi C5 colorem (5 San-
suinem server. Rigere (5 Pallere post lava-
crum mortuus possum. BESSELIUS. Ablu-
cionis mortuorum apud Franeos CdepiM
me in eorum Hlistoricis mentio AF. Sic
apud Gregor. Furonens, lib. 1F, c. 5. Ser-
vatius mortuus aleitur acturus a fidelibus.
ec juxta aegerem sepultus. Dein cadare.
morruum laverit Ca vestimentis melioribus
induerit. e lib. IV, c. 15. de Theodeberio
ra abluta pretiosissimis saepe induebantur
Chilperici Alio retert: Tune ab Aunulso quo-
dum collectus, ablucus, ac dignis vestibus est
indutus, es ad Ecolismensem civitatem sepul-
rus. Linea aliquando haec mortuorum ve-
Rimenta fuisse, ex eodem Gregorio lib. VI.
cap. 28. discimus, ubi de Dilciola puella
mortua narracur: quod corpus aquis ablu-
rum, ita candore niveo refulcesceret, ut nul
Jum linceum abbarissa reperire porvisset in
promtu, quod corpore candidius cerneretur
Indura tamen linteismundis, sezulturae man-
dara est. De hoc sepeliendi et vestiendi
cadarera ritu, plura obserravie Lincenbro-
eius ad Ammian. Marcell. lib. XVL. CaP. 8.
SCHMENCKE.
In hac sepaltus eadem, qua desunctus, die
In hoc à veceri Komanorum inore dilces
sere Francorum Proceres. Illi enim cada-
ver locum unctumque seprem diebus domi
asserrabant, visentibus ad luctum quoridie
amicis, si vera lune, quae seribit Joh. R0-
linus lib. v. Anrig. ROM. CaP. 39. PFViX
heri poruisse arbitror, ut eodem dic sexul-
tus Be Carolus, Ei is ornatus funeri aahibi-
tus est, quem Monachus EgolismentiS PaG.
222. deleribit. Corpus ejus inquie, aroma-
tizarum est. (5 in sede aurea jedens posirum
est, incurvatura sepalchri ense aureo accinctus.
Euancelium aureum tenens in manibus (o
genibus, reclinatis humeris in carbedra, C
capire Boneste erectolicato aureaentena ad dia-
vestibus, ut idem Gregorius lib. vr. C. 46. dema, (5 in diademare lienum 5. crucis po-
nos docet, quando de Malulso EpiscOPO sirum est. Es repleverant sepulchrumejus aro-
W

## Folio 137 — 1814919937:0192
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000192.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
C AP. 320
DE NPN A CAROLE AIAONI.
ratus cum imagine ex titulo exstructus, ec titulus hoc modo scriptus
est; SIBHOC CONDITORTO SITDM EST CORPOSCI
ROLIMI. ATOVE, ORTTIODOZI IMPERATOKIS
RLONDM FRANCOROM NOBILITER AMPLIaVe
FT PBR ANNOS XEVII. FFLTCITER REXIT. DECES.
SIT SAPTOAOENTARIOS ANNO DOMINIDCCCZIV. IN.
DTOT. VII. V. RAL. FEBLDALMI.
CAP. XXZII. appropinquantis Ainis complura fuere praclagia,
ut non Colum alii, sed ex ipse hoc minicari (enTIreT. PET FreS COnti-
nuos vitacque termino proximos annos et Solis et Lunac creberrim
maribus, pismeniis ( balsamo, (5 musco
Co Thesauris muliis in auro. Vestitum est cor-
eus ejus vestimentis imperialibus, C5 sudario
Sub diademate facies ejus operra est. Cilicium
ad carnem ejus posirum est, quod secretosem-
per induebatur. C5 super vestimentis impe.
rialibus pera percerinalis aurea posita est,
quam Romam porrare solitus erat. Sceptrum
rureum C scurum aureum, quod Leo Pa-
Da consecraverat, ante eum posira sunt de-
pendentia; Et clausum ex ficillatum est se-
Pulohrum ejus. Sanctis post mortem an
nUmeratuS eA, et in canonem relatuS 2 Z. a-
charia Papa, Praclence Friderico L. Impe.
ratore, Anno r166. Indict. 24. cectibus W er.
nero. Rolermekio de laud. Westphalorum li-
brO. 2. Cap. 10. Pa5, 203. Ttemque AVen-
Ein. libro. XV. P. 221. BESSELIUS. NOn
Z acharias, sed Paschalis LFF. AnII. Pap2C2-
rolum in numerum Dirorum recepie, de
quo larius Doct. Bollandus in ACtis 55. ad
XXVFEI. Tanvarii. Sepulchrum Caroli aper-
cum dicitur ab Oetone r1r. qui, teste Chro-
nico Novaliciensi et Vita S. Adalberti Rpi-
Scopi, in ornatu supra ex Monacho PBolisin.
descripto, eum Fere illaesum invenit. SCHM.
Solis (5 lunae creberrima desectio) Eue-
rat haec quondam ec est apud non PaUCOS
Mathemaricorum supersticio, crebras lu-
minarium eclipses morrem alicujus Prin-
cipis porrendere. Potissimae autem Colis ac
dete-
sino, quorum alter Hacheleos intoniter pe-
ritus fuic, etiam minuta quaeque, quae in
(OlC tBM Ob SCEVATa SUNE, AMNOTATUNE TI2=
que anno 807. obserrat AdelmuS, ter lu-
nam obscuratam esse. et solem Lemel. si-
quidem computacio instituatur ab anni pro-
xime proccedentis Septembri ad anni dicei
SepFeMBreM. MOX AMO. B1O, Sol (6 L V.
nabis desecerunt, notante etiam Reginone lib.
11I. Ec iterum anno. 812. Solis derectio ab
Adelmo e Reginone onimadver(a. Sed qui
hace in praclaxia crahi PONunL: PFaCsCrEIML
ab iis, qui Caepius calia in coclo feri ob-
Serrarune. Ouare aut praeternaturalis quae.
dam folis fuerit oporter constitulio, 20 aliis
non annotata, auc Vulsi sententiam secu-
tus est Nocter. Nam quod Sigebertus et
AIB. Stadensis eterque ad anv. 793. Solem
per dies seprendecim celiplatum scribunt.
ita uc nares in pelago oberrarent. Fabulo-
sum prorsus est. e nullius reteris Scripto-
ris testimonio comprobatum. Repetit 12-
men eadem Elimandus apud Auctorem
Chronici Beleici Fol. 4.2. Impudentius e.
tiam mendacium commilit Werver. Rol-
vinck. Fa(c. tempor. aetat. 6, 2d an. 794.
Solem Rerisse spario erium dierum, ut Ca-
rolus vinceret. Quod ipsum ex imperitia
procul dubio profectum, cum legerent (o-
Jem hoc aut illo tempore Retisse in Certo
Eeno, iph non curlus spatia, sed quieris
lunae defectiones, quas indieat noster, ne- determinari crederene, ut exquisire mo-
que continuae sunc, neque virae termino net CI. Boeclerus in Carolo p. 48. BESSFL.
omnes proximae. Nam adelmus ac Re. Prodixiorum obserrationibus maxime olim
FrAB

## Folio 138 — 1814919937:0193
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000193.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
13
F, G L N E A R F V S
CAP. 32.
defectio, ac in Sole macula quaedam aeri coloris septem dierum (pa-
eio vila. Porticus, quam inter Basilicam et Regiam operola mole
construxerat, die Ascensionis Domini subita ruina usque ad Funclamen-
ea collapsa. Trem Dons Rheni apud Mosuntiacum, quem ipse per
decem annos ingenei labore ex opere, mirabili de ligno ica construxit
ut perenniter durare polte rideretur, ita tribus horis Fortuito incen-
dio conslagravie, ut praeter quod aqua cesebatur, ne una quidem ha-
Aula ex eo remaneret. Ipsc quoque, cum ultimam in SaXonia ex-
Dedicio.
Franci dediri erane, cujus superstitionis ex nubibus impedientibus minime notare potuimus.
empla pene mulra nobis suppeditat Crregor.
Furonens. lib. 1X. C. 5. aliique, qui enar-
ratis miraculis e praclogiis, ex tot inlueto
rum cionorum apparitione tandem con-
cludit: illa vel Recis obirum, vel Regio-
nis excidium annuntiare. Anonym. de Vi
ta Ludorici Pii praesasia mortis Ludovi
ei describens inquit: Ouo in tempore de
liquium solis contirit insoliio mo
do. in tancum enim lucis recessu renebrae
eraevaluerunt, ut nil a noctis veritate dif-
ferre videretut, seumrum namque rarus ordo
ita cernebatur, ut nullum sidus lucis solis Bebe-
rudmem pateretar. Quod prodicium.
licet naturae adseridatur, lamen lamentabili
exiru consummutum est. portet ci
perillud, manmum illud lumen mortalium.
Pussimne recorautionis Imperatore
dico marurrime redus hamunis subtraben-
dum, mandumque ejus decessu in cenebristri-
bulationum elinguendum. Vide etiam R. gin
Bardi nocri Existol. 56. in qua disserit, quog
insueta sidera cristia fere semper signiticent
tata, quac ettalibus Mmmineant. SCHMIN
In sole macula quaedam urri coloris septent
dierum sencio visa) Maculam VOcaC, Quem
nercurrum taisse condat sub sole visum.
Aurorrus ejus rei auctor Annalium Fran-
cicorum. AdemaruS, seu Adelmus potius,
neque Exintartus est, vir Altronomise pe.
ritistimus ad an. 807. Ssella Mercurir XVI.
Xal. April visa est in sole, quasi parva ma-
crela nigra. Paululum superius medio centro
ejusdem syderis: quae à nobis octo dies conspecta
B, sed quondo primum intravit vel recessit,
HIaee ille, quae verba paulum inAlexa, pro-
cul dubio hinc exscripse Monachus RBO.
lismensis P. 269. Fabulac enim funE, quas
Furpinus cap. 32. Proponit, Solem et Lu.
nam sex dierum spatio atro colore anre e-
jus mortem immutatos esse: quae malitio-
sa verborum Rginharti interpretatio est. Re-
etius Anonrmus Poeta lib. V. V. 605.
Soprenis ater color est in sole diebus
Visus. lacicenam commaculans faciem.
Ad exemplum Fortassis hujus prodisii, quod
tum ridebatur, excogicatum est alcerum il-
lud, quod iisdem verbis Monach. EsOlis.
men L. P. 259. E Ad0 Viennen L. ACTAE, 6. P, 216.
memorane: Stellam, quoe Marris dicitur,
eo anno in mense julio, usque ad alium
mensem Tulium videri non poruisle. Cdc-
terum de Mercurio sab sole viso, eleganter
disputat Schickhardus, aliguod etiam exem.
Plisproductis KCeplerus de Marre captivo. BEs.
Porticus, quam inter Basilicam (8 resiam)
Turpinus, seu qui alius est Rhaplodus, imi-
tacur haec verba medias inter tabulas Cap.
32. Portieus, inquit. quae inter basilicam
Co Reciam erat, die a censionis Dominicae
fanditus per semes ipsum cecidit. Similis ru-
ina retertur ab Adclmo ad an. 817. GuaC
Imperatorem Lucoricum tantum non op.
PresLIE. Sed prior porrieus laxidea, alte
ra illa e trapili duntaxat ac lignea materia
constructa Fuit. BESSELIUS.
Ne una quidem Bastula ex eo remaneret)
Assulam emendat Barthius lib. vi. Advert.
c. 7. Quaeminutissima parsligni est. Sic Pli-
nius Valerianus lib. L. CaP. X XXVL. 19e 145
P10.

## Folio 139 — 1814919937:0194
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000194.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
C AP. 32.
DE VITA CAROLL MAOHZ.
pedicionem contra Godetridum Regem Danorum aseret, quadam
die, cum ante exortum Solis castra egrestus, iter agere coepister, vi-
dit repence coelitus delapsam cum ingenei lumine tacem à dexera in
inistram per Serenum aera eranscurrere, cunetisque hoc signum, quid
portenderet, admirantibus, Tubiro equus, cuiinsidebat, capite deor-
lum merso, decidit, cumque tam gravicer ad rerram elisiE, ue sibula
lasi rupta, balcheoque gladii dissipato, à Festinantibus qui aderane
ministris, exarmatus sine amiculo leraretur. Taculum quoque, quod
pingues in assalas concides, (5 in aceto de-
cogues, id acerum ore continebis. Ec clarius
Paulinus Natali, vIT.
nos lieno exstinximus ienem
Ouamque aqua non poterat, vient brevis
assula Rummam.
AC vero cum assuae minuriora illa ligni se
ementa, quae Craecisoxidia dicuntur. ve-
risimile non est tantilla Fragmenta a 10.
stro indigetari. Malim ergo vulgatam re-
tinere Scripturam, quae etiam apud Sige
bertum ad ann. 8rI. e Mar. Scocum lIB.
TTI. aetaF. 6. ad ann. 8T4. Jacet. Ouid
quod Codex Elorentinus astulam clare prac.
FerE, quemadmodum e Poeta Saxo, Cue
quidem in MS. lesitur) lib. V. verL. 6T1.
Nam nisi quac labens Ruvius subtraxerat
ieni,
ostula nec salcem parva supersuerat.
Et SC RadulFuS Olaber lib. L. HIC. C. 4.
Alius quoque Soracenorum eorundem cultro
deplanans lieni hastulam, posuit incunctan-
ser pedem super viri Dei codicem. Pric ita-
que hactua renuis guaedam lisni Fectuca:
nam ec primirirum ejus, lignum aliquod
acuminatum initio signiticasse videtur.
BESSELIOS. G0ldaAnS ad h. l. cum Barchio.
legendum purat assula, ec Sic Fectus V.
Fomites, et Glostaria. Verum DCH, BoII.
Bessel. omnesque Fdic. volgatae, cum NSS.
meis, Excerpeis Prajectinis, et Variant.
Lectionibus, quas margini adscripsIt Fran
Zins, unanimi consensu legune astulam. leu
cum aspiratione, hastalam, quac lectio
tunc
exprimitur, quod Fginharctus in animoha-
buit, contumtisse nempe ionem totum
Poncem, ut nihil quicquam, ne cenuiti.
na quidem parcicula ejusremanerCL. P.a-
dem Fere locutio est illa apud GermAnOSS
das rueder sumps nochstiel ibriq blieb, vel
Porius hacc, das nichr ein splicter iibrie bliebs
Hlactulom rero exiguam lienivarrem, quam
ROS einen splister VOCAMIUS, ROTarO, PaLEE eK
Passione S. Seraphise apud BaIUZ. FOMI. 1F.
Miscell. E, cum caederetur. Scraphia, subs-
10 terrae motusfactus est. (5 quasi ASTVL. A
de fustibus, unde redebatur Dei vireo attieit
terrium (Forre dexrrum) oculum Praesidis, (5
Post eriduum amisir. ut et VitaS. Pelicis Pres-
byceri Nolani. Obi postquam orarum est
rediit domum Episcopus, sumtanque de li-
Sno Dominieae crucis non erandem ASTV.
LAM misit in medium incendii furentiso
SCHMINCKE.
Exanimatus sine adminiculo levaretur
Idem Doctissimus Adverlar. ScripEOF loco
laudaro excidisse voculam belle suspicatur
et scripsisse Poinhareum: sine sui admini.
culo. Tam enim aErOX erat, inquit, ca lUS
ut consternarus animi et corpore, velue
veterno tacto, non valeret sibi ipsi Impe-
rator adesse. Ouanquam ec vulgatum ex-
tra additamentum illud eundem senlum
exprimere videatur. Es enim adminicu-
lum proprie pedamentum, quo aliquid su
Rinemus, et quasi minamus, hoc est du
CIUS. BESSELTUS. Verum hujas loci sen
sum non perceperunt Barthius, Besselius
priorem ni Fallor, lonse antecellit. Pro. pluresque alii, quem primum delexitCol.
pria enim hacc rox eAt, qua id commode dattus, cum enim in ruleatislegeretur ad
miniculo

## Folio 140 — 1814919937:0195
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000195.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
2AC
H, G. L NF II. A R F V S
C AP: 320
runc Forte maniu renebat, ita clapsum est, ue viginei vel eo amplius
Dedum spario procul jaceret. Accessir ad hoc creber AguenS Pala-
eii tremor, et in domibus, ubi converlabatur, actiduus lagueariorum
crepitus. Tacta eriam de coelo, in qua postea sepulcus est, Balilica,
malumque aureum, quo recti culmen erac ornarum, ictu Fulminis dis-
sipacum, ec supra domum Pontiticis, quae Basilicne contisua Crat,
miniculo, hic in MS. Suo optimRE nOtRC
invenit amiculo, cui N5S. C2j08On. et
Luod. rectoadstipulantur. Scribeigitur cum
Goldaco et citatis MSS. sine omiculo leva-
retur, i. c. Ene (200 seu exteriori restimen
+0. Ec hanc genuinam Auccoris nostri le
etionem esse, sine dubio mecum contire
veris. F ginhardus enim ipse sibi eam vin-
dicae, qui cum narraltet atrociillo calu Abu.
Jam sagi rupeam, qua exterius vestimen-
cum astringebatur. et baltheum gladii esse
dicsipatum, nunc addit Carolum a Ministris
suis ex exarmatum (balcheo gladiidisrupto)
et (280 seu amiculo privatum (sibula enim
Paei disrupta, deciderat exterius vestimen
cum) creetum Fuicte sine amiculo. Ouid cer-
Eius hac lectione: Amiculum rero notare
exterius rectimentum, quod corpori cir-
cumjiciebatur, ex Festo patet, qui invoce
illa rectatur: Amiculum genus vestimenti est
a circumjectu dictum. Oraeeis venit no-
mine XEe, Bonales, a rEp Ba Mc circumjicio
circumdo, amicio, cooperio, quod Glos.
LAC vertunt per Operrorium, Coopertorium,
quia amiculo se operiebane, ut ex Petronio
CaD. XI. DateL: opertum me amiculo evolvit.
Orta vero ruleata lectio videtur ex male
incellecta scribendiratione, cum enim seri-
Drum obserrarent amiculo, non percepe.
nunc sotim sensum Auctoris, hinc puta
runc legendum, amminiculo (sic enim ve-
reres Franci pro adminiculo. Scribebonc)
Quali 30 amiculo; vel ex amminicula con-
rractum, vel per compendium scriptum
sueric. Cum isicurhaec lectio luce meridia
ne clarior sic, cam in cexrum recipere mi-
adMC dubItavi. SCHMINCKE
Tacta eriam de Coelo Basilica) AediE
PrO.
mum portendebane malum. quae supersti.
tio ex in Christianos derirara eA. Hlinc
in Codice Theodoliano lib. XVI. C. 10.
lex a Constantino M. data reperitur deusue
Hlaruspicinae circa Fulgurum interpretatio-
nem, quac Bc le habet. Si quid de Palario
nostro aut caereris operibus publicis desusta
tum fulsore esse constiterit, retento more ve
teris observantine, quid portendat, ab Ila
ruspicibus requiratur. Ubi ride, quac jC.
Doctimmus Giochofredusnorat, quodnem.
De creditum Fuerit. Si Palatium, aut aliud
dediticium publicum Fuleore tangereturs
Principi vel Rcipubl. tatum imminere, quod
ex loco Marcellini lib. XXX. C. 5. PFObAL,
ubi incer praclasia morris Valentiniani re
censet, fulmen incendisse ealarii. Curise
CG FOrI parteM, QC. SCHMINCKE.
Supra domum Pontificis) Hildebaldi ae-
bicror Episcopi, quem tamiliarissimum Ca-
roli Poncificem Theoanus cop. 7. Ccribit.
Nihil Familiarius est Bcclehasticis Scripto-
ribus, quam Exiscopos Ponsifices appellaro
Pocca Anourmus de Vita Caeoli lib. 11 L.
r. 199.
Synodum celebrare vocatos
Ondique Pontifices jam dictum fecit ad
rulam.
Widekindus Monachus Hildebertum AI-
chiexileopum summum consisicem appellat.
lib. 1r. AnnaI. init. P. 15. Foit. Neibom.
Exstac et Curiae Epichaphium Valentiniano
Episcopo d Nepoce politum, quod produ.
cic Barrholomaeus Schobingerus addis. ad
Farac. Fadiani P. 93.
Hoc jacet in tomolo, quem Aevis Rhaetien
Tellus.
Maxima summorum gloria Pontisicune.
cin. publica tulsOre tacta apud sentesmani. BESSELIUS, Lepida hoC de nomine exitachi.
AOTta. 0

## Folio 141 — 1814919937:0196
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000196.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
C AP. 33.
DE VETA CAROBL NE AGNF
projectum est. Frac in eadem Basilica in margine coronac, quae in-
cer superiores ec interiores arcus inceriorem acdis perrem ambiebat, c-
pioramma Synopide leriptum, continens quis Auctor eAer ejusdem
rempli, cujus in extremo versu lCGEbatUr CAROLOS PRINCRES
Nocacum est a quibusdam eodem, quo decesit anno, paucis antC MOT-
rem mensibus, eas, quae Princeps exprimebant liceras, ita ese de-
letaS, ut penicus non apparerent. Sed superiora omnia (Ic auc disti-
mulavie, aue lprevit, ac si nihil horum ad res luas quoliber modo
Perrineret.
CAP. XZXIII. Teltamenta Facere insticuie, quibus Alias, e eX
concubinis liberos ex aliqua parte sibi hacredes Faceret: sed carde in-
choata pertici non poterant. Dirisionem tamen chelaurorum. _C pe-
cuniae ac vestium; aliaeque supellectilis coram amieis et ministris suIs,
amnis cribus ancequam decederet, Fecie, contectatus cos, ut post obi-
cum Cuum a se facta distributio per illorum Cuttragium rata permane-
rec. Omequid ex his, quae divilerat, heri veller, breviario compre-
hendic, cujus ratio ac textus talis est:
TN NOMINE DOMINT DET OANIIOTENTIS PATRIS
FTLIL ET SPTRTTOS SANCTI. Incipit descripiio argne divisto, quae
facta est a cloriosissimo atque piissimo Domino C AROFO Imperatore Aueusto
anno ab Incarnatione DOMLTLE NOSTRL YESD CHRISTEDCCCNL.
anna
Aoria; quam Goldacus nArrRE apDd lavda. EuO AUGUSO narrAt SuetoniuS Cap. 97. Sah
cum Schobingerum ad Vadian. Farrac. d. 1. idem tempus ictu fulminis ex Inscripiionesta-
Se Ravennate J. C. qui aliquam diu vixit rune ejus prima nommis litera esstuxit. Re
in Germania. e filium habuit Canoni sponsum est centum solos dies post hac vietu-
cum Bremensem. Hic in dietis Tuisnora
bilibus scripeum reliquie: Semel reprehensas
fui à quodam, qui se renebat sapientem (
doctum in jure. quod appellassem Episcopum;
summum Pontisicem. Ira invasit me, C5
dixi: Fe0 etiam sum Furista, Babemus juo-
ra, in quibus Fpiscopi appellantur summi
Poncisices, in c. Cacticiac. qui Peclesacticis.
50. dest. c. si F. Di(COPUS, 18. dist. Fuit ne-
cesse, quod deveniremus ad libros. Volebat
tamen perrinaciter suum errorem defendere,
rum, quem numerum litera C. notaret, fut
turumque, ut inter Deos referretur, quod
resar, 1. c. reliqua pars c Caesaris nomine
Erruscalincua Deus vocaretur. Idem accin
dit Kal. Sepcembr: Berolini anno 1688. u-
bi in porta Liphen(i haec V erba: FRIDF.
AIC. WILHTELMOSELEOTORBRAN.
DENBCIRO. PEL IZ, tulmine, Sed POR
IOEEeM ejuS, dCLCTANANTANIUES SCHMINCKE.
Testamenta insticuit) In universum qua
taor restamenta a Carolo constitura, Gol-
nec poruir. Plura ColdaR. adh. I. SCHMIReKE. dacus opinabatur. Duo tameA extrA du
Sinopide scripeum.) Sinopis est terra run bium vere Carolina lunts alterum quod re
bra, dicta a Synopt POnti OrbC. BOLLAND. Fert Auctor, alcerum quo de dirisione Re.
Eas, guae Princeps exprimebant. lueras, Sri in tres Partes FaCienda CBCTAE; quod
ida esse deletas, ut e, n. apparens ) Idem de ixUm 2d. L EOREM PaPA, WF lua manu
Listoco

## Folio 142 — 1814919937:0197
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000197.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
P42
F, C Y N EX A R Y 1 5
C AP. 33.
anno vero Regni ejus in FranCIA XLLKY. G in Fcalia ZXXVI. Imperii au-
tem ZI. Indictione LV. quam pia es peudenti consideratione facere decrevit,
es Domino annuence perfecit, de thesauris suis atque pecunia, quae in illa
die in camera ejus invema est. In qua illud praecipne praecavere voluit
ut non solum eleemosynarum larzitio, quae solenniter apud Christianos de
possessionibus eorum aciur, pro se quoque de sua pecunia ordine aique ratio.
ne perficeretur, sed etiam, ut haeredes sui omni ambiguitace remora, quid
ad se perrinere deberet, liquido cognoscerent, e sine lire atque contentione sua
inter se competenti parcitione dividere poruissent. Llac ieitur intentione alque pro-
posito omnem substantiam alque suppellectilem suam, quae in auro es argento, cem
misque e ornam rezio, in illami dictum est die, in camera ejus inveniri porerat
primo quidemirina divitione partiens est: deinde easdem partes subdividendo de
duabus parribus ZZT. parces fecit, e tertiam incegram reservavit. Et dua-
rum quidem partium in ZXT. parres facta divisio, rali ratione consistit, ut
quia in Regno ipsius Merropolitanae civitates XZI. ese noscuntur, unaquae-
que illarum parrium ad unamquam que Merropolim per manus hacredum
es amicorum suorum eleemosynae nomine perveniret,  Archiepiscopus, qui
rune illins Feclestae Rector exstiterii, parcem, quae ad suam Lcclesiam da-
ta est, suscipiens cum suis suffragancis parriatur, eo scilicet modo, ut pars
tertia suae Fcolesiae sit, duae vero partes inter suffracaneos dividantur. I a
rum divisionum, quae ex duabus primis partibus factae sunt,  juxta Me-
propoliricarum civitatum numerum ZXI. esse noscuntur, unagnaeque ab al-
eera seanestrata, semorim in suo repositorio cum superscriptione civicaris, ad
quam perferenda erat, recondita jacet. Nomina vero Metropoliricarum Ci-
vilarum,
Subleriberet, a Caroloper Exinbartum mis nem vocabant dare pro anima sua tradere
sum est, tectibus Adelmo ad an. 806. et
Honacho Epoli(M. P. 268. Qui postremus
cestamentum illud nobis lenvarit in vitac.
JuS PA5S. 263. BESSELIUS. Hoc leltamen.
cum uspiam in Westphalia Crraece exctare
de Camantio nostro didieimus, latine in
dubie scriprum fuit, ee Porte etiam TCu-
LonicC. BOLLANDUS. Vid. Sueton. in AUS
Cap. 1O1.
Vi non solum Eleemosynarum largitio
Majores nostri in agone versentes tere
lemper huic vel illi Monasterio elcemo-
SpraS Sesabane, sine quibus optata in coc
lis requie le trui non posle sibi perspede
BanE. Einc illam eleemosynarum larsitio.
Pro animae sude (5 Suorum salure, dare pro
mercede animae, remedio animue, aeterna
retriburione. Imo reniam peccatorum (ua
larxitione sperabant a Deo, hinc in chart.
50. apud GioIdaA. lenimus: ut veniem pro
reccatis meis in fururum adipisci merear, Co
in dex. tremendi jadicir ante tribunat Christe
securas adsistam. Ad hoc superstitiosa turba
quocidie pracdicationibus Monachorum in-
citabatur, uri de le teltatur Gerharrus qui
dam Chart. 63. apud GoldaR. F50 Cerhart
praeditrionibus sacris frequenter admonitus,
proniniae mede remedio irado_c. J’antum
rellixio potuit (uadere mBIOTUM. SCHMINCK.
Nomina vero Metropoliticarum Civita-
tum

## Folio 143 — 1814919937:0198
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000198.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
C AP. 33.
DE YITA CAROLL MIAGNL.
vitaum, ad quas eadem eleemosyna vel lareirio data est, hacc sant: RO-
ma Ravenna, Mediolanum. Forum Tulii, Gradus, Colonia, Mooun-
diacum, Juvanum, gnae es Salzbureum, Treveri, Senones, Vesomium
Luedunum, Rochomaens. Remis, Arelas, Vienna, Farantasia, Ebrodu-
num Burdicala, Turones, Biturices. Dnius amem parris, quam inte-
eram reservari voluit, ralis est racio, ut illis duabus in supradictas divisso-
nes distriburis, es sub Reilto reconditis, haec terria in usu quoridiano serva-
retur, velut res, quam nulla voci oblicatione à dominio possidentis aliena-
tam esse constaret:;  hoc ramdin, quod ad usque vel ipse superstes eset, vel
usum ejus sibi necessarium judicaret: post obirum vero suum; aut volumari-
am rerum secularium abdicationem eadem pars quainor subdivistonibus (e
caretur, e una quidem earum supradictis ZXT. parribus adderetur, alie-
ra a filiis ac filiabus suis, filiisque ac filiabus filiorum suorum assuma et
justa ac rationabili inter eos partitione divideretur, tertia vero consueto Chri-
stianitatis more, in usum pauperum erocaretur: quarta simili modo nomine
eleemosonae in servorum e ancillarum usibus Palatii famulantium sustenta-
tionem distribura veniret. Ad hanc terriam tocins summae porrionem, quae
similiter ut caeterae ex auro es argento constat, adjungi voluit omnia ex
dere e ferro, aliisque metaltis, vasa atque utensilia, cum armis e ve-
stibus, aliaque preriosa aut vilia ad varios nsus facta suppellectilia, in sant
corrince, straeula, raperes, filira, coria, saemala es quie quid in came-
sum) Scriptus Codex Merroxoleorum cor-
rupte lesit, quo pro rexonendum Metro:
polean. Nomina aurem Civitacum Ar-
chiepiscopalium ex Fginharto deseribit Ma-
rianus Scotus lib. 11r. AnnaL. ANnO BII.
et accuratius, Albericus apud Collectorem
Chronici Beleici Fol. 46. in hunc modums
Roma. Ravenna, Mediolanum. Forum ju-
lii (quae (5 aequilesia dicitur) Cradus in
Veneriis. Mocunna. Juvanium in Bavaria
(quae (5 Salzbure) Colonia, Treviris, Re
inis. Senonis, Vienna, Euedunum, Bisan-
sium, Rorhomagus. Arelare, Tharentesia,
Ebredunum; Buredecala, Thuronum. Bi.
oBarium. BESSELTS..
savanum) In Rditr. volontis male ex
pressum eAt rivanum, in MSS. enim, quac
ci denominationem esse probat Cluverius
in Vindel. e Norico cap, 5. Nescio quid
in mentem venerit Goldacto, cum ad h. l.
de Furaro Scriberet: Puro eam esse, quae
aliquories in Annal. à lithoeo ediris vocarur
Salz villa rexia, a Sala pavio practerstuen-
se. Sala enim est Aurius Franconiac. ad
quam exstructa arx illa Sal2, quac pace Sa-
xonica memorabilis. Juvarum vero B.
cum est in Bararia, et hodic Sol2bure, te-
Ae Clurerio. Berrio. Cellario aliisquero.
CATUT: SCHMINCKE.
Aut voluntariam rerum secularium abdi-
carionem) Ergo meditabatur, quod 7400
annos post Succenorum ejus oloriosissinns
Carolus V. AusriRCUS PerFCCIE BOLL AHB..
Cortinuo Co straculae) Horum verbo.
contuluerune DCh. Bollandus et Baluxius, rum, ut ee sequentium explicationem illu
ue e meis constantissime reperitur: Fava. Arem adjicit Ulpianus lib. XLIV. ad Sabi-
num vel savavum, quam verum hujus lo. nuM l. 25. D. deaur. et sr 8. Paulo post cC0d,
P1D

## Folio 144 — 1814919937:0199
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000199.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
E GI N E A R X V 3
CAP. 330
ra ac vestiario ejus eo die fuisset inventum, ul ex hoc majores illins pariis
divisiones fierent, e erozario eleemosynae ad plures pervenire posset. Capel-
Jam i. c. Ecclesasticum ministerium, tam id, quod ipse fecit acque congre-
eavit, quam quod ad cum ex paterna haereditate pervenit, ut inteerumes-
set, neque ulla divitione scindererur, ordinavit. Si qua amem inveniren-
cur vasa, aut libri, ant alia ornamenta, quae liguido constaret eidem ca-
pellae ab eo collata non fuisse, haec qui habere vellet, daio justae aestima-
tionis precio emeret es haberet. Similiter es de libris, quorum maonam in
Bibliorheca sua copiam concrecavit, statuit, ut ab his qui eos habere vel-
lent, justo precio redimerentur, pretiumque in pauperes erogareur. Inter
caeteros thesauros aigne pecuniam tres mensas arcemeas es anream unam
prae-
Florent, reponendum: capetia, fillra. P0. dictis, quendam oprimum dictatorem ( seri-
eius enim hoc malim, quam vel vulsatum
salcra vel phrycia, quae vocane acupicta
copecia, quod plaeuie Barthio lib. vI. Ad.
verL. Cap. 7. Filerum est Pragulum quod.
dam, seu capes, qui proprie equis inster-
nitur. Leces Bojor. LIC. 2. CaP. 6. 5. 1. Ca
vistrum, frenum. Siltrum. Deinde pro quoli-
bet tapecio, ex Eilis vel pilis animalium
contecto, accipicur. FTaithonuS ArENUS,
Frist. Oriental. Cap. 16. Extendentes quod
dam filerum nicerrimum super terram, de
super sedere fecerunt Chancium. BBSSELIUS.
Lectio Codieis Florenemi auctoritare Balu.
Zii, Bollandi, HSS. L ugd. et BodI. Ma-
dis contirmatur, usurpatur autem haccvox
Laepissime apud Medir Revi Scriptores, et
nocat pannum rudem, villosas vectes, quae
aliquando in lectis substernuntur. In hoc(.
gnilicatione occurit in Vita S. Calteriiviri.
April. ACt. S5. ibi, in cella, lectus ejus fil.
erum erat. ec in vira Meginradi Premitac
CaD. 24. pottea vero nudaverunt eum veste.
qua erat indutus. (s porrances posuerunt in
dectum, quo Vir Dei qurescere solebat. Nudo
supposcerunt filerum. SCHMINCKF.
Capellam) Recte Auctor per ministerium
Ecclescasticum exponic, quemadmodum ec
Fkkchardus sunior in Calibus c. 2. aliquo-
ties ulurpac. Diversa caeteroguin vocis cAt
sienilicatio. Niunc enim domicilium Seri-
barum notat, uc apud Monachum San. 62l.
peorem in capellam suam assumsis. Onde e
Capellani. Scribae Secrecariique dicti (unE,
e Foinhartus noster in ChronicO SWAPTZa
hensi, SrchiCapellanus dicitur, hoc est Can
cellarius vel Princeps Scribarum. Nunc
inutius aliquod tanum, Ceu Oracoriumtem
Dlograndi adjungi Colicum desionat, id quod
videre est ex Johan. Sarisberiens. P pilt. 4.
Elinemarus Clero et Plebi Tornacen (ide Ca-
pellis antiquitus subjectis Feclessis, non aequa-
lem, sicui de principalibus Ecclessis collario-
nem exrcat. Ouanguam templa etiam ma-
jora hoc nomine indifferenter veniont. RE
quod magis est, splendida illa Basilica A-
quisgranensis, Capella appellatur ab Adel.
mo Annol. FranC. ad an. 828. De nomi-
ne crudice disputant Calp. Barihius Advers.
lib. XIV. CaP. IF. BF PetrUS a BeCk in A-
QuiseranO. BESSFLIUS.
Similiter (5 de libris, quorum maenam
on Dibliorheca sua copiam concrecavit) Ccle-
berrima cum temporis tuit Bibliocheca illa
Carolina, optimis libris ciera dubium re-
terta, qua de Onithelmus Paradinus Hict.
Lvgdun. Gallice Scripeae et editae Lvgdu-
ni 1573. lib. Tr. C, 106. Scribit, in AbBa-
tia Insolae Barbarae fuisse Bibliothecam Ca-
roliM. eam que instructissimam, ex qua poe-
maca susonii, nunquam antea vila pro-
ducta ab Antonio AIboino Archiepilcopo
Lvedunensi, e Abbare illius Monastorii. II.
bensem lib. L. C. 4. De pauperibus supra. lius Bibliochecae Praetectos fuisse. Primo
A80.

## Folio 145 — 1814919937:0200
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000200.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
CAP. 34.
DE VETA CAROLL MIAONF.
praccipnae maenitudinis es ponderis esse constat, de quibus statuit aique de
crevii, ut una ex his, quae forma quadrangula descripiionem Orbis Con-
stantinopolitande continet, inter cactera donaria, quae ad hoc deputata sunt,
Romam ad Basilicam B. Perri Apostoli deferatur, es aliera quaeformaro-
runda Romanae urbis effigie insienita est, Episcopo Ravennaris F colesiae con-
feratur: terriam, quae caeteris es operis pulchricudine, e ponderis eravi-
eare mulium excellit, quae ex tribus orbibus connexa toins mundi descriptio-
nem subsili ac minura ficuratione complectiur, es auream illam, quae quar-
la ese dicta est, interriae illius, et inter hacredes (nos, atque in eleemo-
synam dividendac pariis anemenium esse constiiuit.
CAP. XXXIV. IIanc constirurionem acque ordinationem coram
Episcopis, Abbatibus, Conitibusque, qui FUNC pPaesenteS ese pO-
tuerune, quorumque hic nomina scripea sunt, fecie atque constituit.
Episcopi: Frildebaldus, Richultus, Arn, Woltarius, BernoinuS,
Lai
Bcobardum, deinde Leyaradum. Prodiisse Monachus Carbejensis, primum à Lambecio
etiam ex illa Bibliotheca Pontium Diaconum
de vica Crpriani. Haec ille; cujus indi-
cium mihi Fecie Fenricus Meibomius, vie
RrUSItIHIMUS. BESSELIUS.
Terriam, guae caereris (s operis pulchri
sudine (8c.) Hanc Ludoricus sibi servavic.
Prout nos docet Thesanus cap. 8. Nihil
sibi reservavit, praeter unam mensam argen-
ream, quae rriformis est, in medio quasi tres
clypei in unum conjuncti. ipsam sibi reimuit
ob amorem Parris, (5 tamen eam alio precio
redemit, quod ero Parre tradidic. SCRMIN.
Fildeboldus) Nontansam hic, quae sum-
mis Viris Mallinckrorio de Archi. Concella-
riis pa5. 9. ee Conringio ad Epist. IX. L. e0-
nis P. 79. notata Tunt, illa saltem, quac
praeter ea legere memini, additurus. Sic
autem de eo ex Chronicis Pontihieum Co-
loniensium Auctor Chronici Belgici Pitto.
riani Fol. 50. Fenerabilis Pater. Eildeboldus.
decimus nonus Archiepiscopus Coloniensis EC.
dlesinc, sedit sub Carolo M. C5 ejus filio L. udoc
vico Pio Imperatoribus. Oui eundem Ludovi-
cum unxit in Recem Romanorum. (5 sedit
annis 34. Iladeboldum appellane capicula
Caroli M. ex L udorici Pii lib. 11. C. 25. Item-
que Rembertus in vita S. Anscharit CaP. 7.
C situ erutuS CaP. 20. V. 13. P, 262. verum
nomen cum Eginharto retinuit. Sacri Pa-
larii Capellanus rocatur in (ubscripiione
Diplomatis super fundatione P celeside Bre-
mentis apud AIB. Stadenl. ad ann. 788. P.
84. BESSELNUS.
Keicholsas) ArChi- E PiSCOpUS MOSunEiNUS.
Lulli succestor, cujus praeter Lambertum
Schastnabrusensem meminere Annal. Ful.
den(. 24 anM. 786. eC MarianUS SCOTUS AM.
787. BESSELIUS.
Arn) Salisburgensis hic fuit Episcopus,
quemi ThasTilo Dux Bajoariorum ad Adria-
num Papamlegacum milut, obnixe rositans,
idem mediator ut esset inter se Co Carolum.
Poers fiderque sequester; quae verba funt Poc-
tac Saxonici lib. 1r. V. 280. nili quod in
MS. Amus Facililapluaerri rS Arnus Seripeum
GC. Retinuit autem is. ut Fere Colet, ver-
ba Adelmi 28 an. 787. Idem hic est, qui
tempore Caroli M. indicem conseripsit co-
rum, quae ad Ecclesiam Salisburgensem per
Duces Bavariae accessere. LXtat hodie In
diculus eMS. Cditus ab Henrico Canisio tom.
21. Anciguar. Lect. BESSELIUS. AIii ar-
nulsum vocane, obiit ceste Bollando anno
821. 24. Junii. Sub Carolo hic primus AF-
P. 180. Cujus tamen Paraphractes Cuuldo chiepiscopus creatus eAt, ut tellantur ver-

## Folio 146 — 1814919937:0201
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000201.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
246
P, C F N XI A R X 8 5
C aP. 34
Taidradus, Johannes, TheodulFus, Tese, FTerrO, WV alrgaudus. AB-
bates: Fridogilus, Adalungus, Angelbertus, Irmino. Comites:
sus apud Mabilion. Lom. q. AnaleC.
Duem Carolus Princeps Regni superauxit
Bonore.
Archi-Sacerdoris, dignior ut fieret. SCH
Wolsarius) Hic Succellie Tilpino auctori-
tate Caroli M. juxta Frodoardum lib. LF.
cap. 18. Alius Fortasis est. Episcopus Vien-
mensis, cujus meminit Ado aetat. 6. Pa8.
2. I5. BESSELIUS. Fuit Archi. EPiICOPuSRBC.
mensis, celebravitque concilium Khemen.
Se anno 8.1 3. ec Noviomense anno BT4. P0-
Aea Ludovici Pii Cancellariusfuit. BOLL.
Bernoinus) Alii Bernarius e Bernuinus.
Fuit Velontionensis Archiepi(copuS. RC
censetur inter Mictos Domini Ludorici Pii
in Capitol. PP. nUM. 25, 2n, 823, BOLL.
Laidradus) Episcopus Lugdunensis, qui
et Ledradus dicitur, cajus elevans exTAL
Epistola ad Carolum MI. in qua se ab eodem
in Episeopatu constitutum DFOSIECEUT. Edi
dit primum cum ABobardo ejus succestore;
PapiriusMasonus 1605. Hlominem secula-
ri dignicari incentissimum, et honori Rei-
publicae veilem, vocat Ado Viennentis aC.
Tat. 6, P. 215. BESSFLTOSO
Johannes) Archiepiseopus ArclatenIS.
praetuit concilio Arelaten(i anno 813. BOLL.
Theodulsus) Episcopus Aurelianentis, cu.
jus carmina de Carolo. liberis. Co aulicis
ejus valde memorabilia, Andreas DuChes
ne in semum 1I. Rer. Francic. retulit. An-
nales etiam Caroli MI. C5 Ludovici Poi inter
alia scripsisse aic Arnoldus Wion in Lign.
vitae, de quo camen dubitat Vosius de Hi-
Aor. Latinis lib. FFF. C. 5. Deprehentum
in conjunctione contra. Ludoricum Impe.
ratorem, depositum ac carceri mancipatum,
Phepanus cap. 22. retert, ee meminit A.
deimus ad an. 817. Misionem tamen ex car.
cere ab eodem Imperatore obtinvit, ver.
diculis elesantibus, qui hodienum in Eccle-
V PapRC AMNO 816. BOELAMDUS.
W a-
Fesse) Episcopus Ambianensis, Caroli
quondam ad trenem Imperatricem lesa-
tus, ut est apud Auctores annalium Nue-
narii ac Pithoci ad an. 802. Lxtat quoque
mentio in Epistola V. Leonis PapaC. BBSS.
FLerto) Reuberus in MS. reperit Heiso.
Excerpta Cod. Florentini Hierro. Alii HOE-
tonem vel fnidonem appellant. Fuit autem
Exiscopus Balilienlis, cujus opera in lesa-
tione ad Hiceptorum Imperatorem, con
dem anno, quo tectamentum hoc condi-
tum, usus est Carolus, tectibus Monacho
Feolism. Pag. 279. Reginone ec Annal.
Fuldensb. ad an. 8Fr. Occatione legationis
Tuac Trinerarium concexuit, quo iter à le
Constantinopolim susceptum exxolnic. Fra-
didisse quoque creditur vitiones 5. Werrine
Monachi, quas Walafridus sirabus carmine
reddidie, reste GoIdaRo tOm. 2. Rer. A-
lam. Part. 1. P. 9. Tandem actate gravis,
vicam privatam Apiscopatui ancepoluit. 2d
monasterium Augide Majoris reversuS. O-
biic anno 836. ut notarie Joh. Scumphius
lib. XF1, C, 23. EE ex eo Votus de Histor.
Latin. Ib, 11. C0 Z1. BESSELIOS. HCEEO-
nem, qui hie Coroli cestamento subserip.
Ec, censet CI. Robertus in Gallia Christia-
na, ec Sirmondus in Indice com. II. Con-
ciliorum Galline Archi. Episcopum Trevi-
renlem tuisse; sedtum Archi. E PiscopUS Pre-
virensis erat amalarius, cui aller Hertai
ex AbbarO Externacen(i diu Post SucceMIE.
BOLLANOUS.
Waligaudus) P. piscopuS L eodien(s, Crea-
tus anno 809. Corpus S. Huberri anno 824.
cranstulicreste Sigeberto. BOLLANDOS.
Eridogisus) FortasIS est AbbaS ille, qui
cum acriter luper quibusdam Ecclehac do.
Ematibus disputat ABObordus, in ea Epi-
Aola, quac exctat Operum ejus pag. 157:
lio celebrantur. Mentionem ejus rei inter Archi Capellanum Ludoriei Imperat. Fuil
alios facit Sixebertus ad annum 843. BESS. Se, probac Bernhard. d Mallinckrot. de Cana
Ehic obriam missus a Lucorico Stephano cellar. P. 13. BESSCLIUSo MS. Paderborn.
Fro

## Folio 147 — 1814919937:0202
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000202.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
CAP. 340
DE VIXA CAROLI MIAONI
Walach, Meginterus, Orhultus, Scephanus, Onrochus, Burchar-
tuS, Meginharrus, ITatro, Richminus, Fddo, Frcharigarius, Ger-
holrus, Bero, Tlildegern, Rocultus. Hlacc omnia Ailius ejus L udo-
vicus, qui dirina ei justione succestir, inspecto eodem breviario,
quam celerrime porerat, post ejus obirum lumma derorione adimple.
re Curari.
E Z PL TC
Pridesisas. Fuit Abbas Sichienlis. Seu S. harii Comitis menric habemr apud eundem
Bertini. BOLLANDOS.
Adalaneus ) Er2C Abba5 S. Vedasti apud
Atrebates BOLLANDOS. Alii Lauristamen.
sem Abbacem tuiste putant, vide Donation.
Foinhrardi Coenobio Laurestram. Factam.
Engelbertus) Dilectum Carolo Abbatem vo-
Cac Fgolism. P. 257. Per quem naBnA ParS
chelauri Ararici ad limina Apostolorum mis.
sa CA. Eriam generum Caroli Facit Nithor-
dus lib. ir. Abbatem Fuisse Monasterii in
Centulo ex Aleuini Epist. 51. quam ad eum
direxit, apparer. BESSELTUS. Vide quae de
eo notarune Paulus Petarius in Syncsoma.
ee ad Nithardi Historiam; Bollandus ec Ma
Bilio ad vitam ejus, Sirmondus ad lib. 3.
Theodulh Carm. 3. Bertham, quam supra
Cap. 18. memoratEginhartus, ejus uxorem
Fuisse volunt plurimi, quo de matrimonio
ea consulas, quac ad cap. 19. Auctoris noctri
notata lunt.
Trimno) Abba55. Cermant tul. vata
aius in Editione hujus Testamenti inter Ca-
Dicularia Rc8. Francorum, ad dirad huc qua-
cuor Ablates, Cocorsium nempe, Theodbal.
sum Adalelmum ec Landtredum. Verum
nulla MSS. quac inspexerunt DCh. BoIl. BC(.
selius aliique, nec mea hos rr. gonoleunt,
quapropter Auctori eorum relinguo, SCHM.
Walulis ancet LFrancorum me-
Adelmum ad ann. 817 Barchardus item
Foederi Danico intertuise Fertur, AuCtO
ribus iisdem Annalibus ad an. B11. C2C.
teros quamris praccipue nobilitatis, fama
recondit obscura. BESSELIS. Hic fuit Ab-
bas Corbejensis post S. Adalhardum Crer-
IMANUM TULM. BOLL ANDUS.
Burchardus) Comes Stabuli, anno807.
Corticam contra Mauros detendit, eos-
que lacis idonea clade aHecit. BOLLANBUS.
Richminas) Alii Richrwingus a L. udovico
anno 814. 2d Lconem armenum miltuso
BOLLANDUS.
Hlaec omnia Filius ejus Ludovicas) Idem
testatur de Ludorico ejus ritae ScriPtOr A-
nonsmus, quando dit: Reciraro paterno
restamento. nihil relictum est paternorum
bonorum, quin secundum ejus partirentur prae-
ceptionem, nibil enim ab eo intestarum est
relictum. Sed quod Ecclessis distribuendum
censuit, Merropoliranorum subdivisit super-
scriptione nominum, quarum partes fuere vi-
einii (5 una.  Statuit etiam quid se-
cundum morem Christianorum filiis. filio
rumque filiis (0 filiabus, nec non C5 servis
ancillisque regalibus. Sed  in commune.
quod omnibus distribueretur pauperibus. Ouae
cuncta Dominus Imperator Ludovicus ut serr-
Prum relegit executione operis complevit.
moratur a Reginone anno BTr. Elium Bern. Flace sunt quac ad Pginhardum meum no-
bardi facit Adeimus eodem AnAO. Mesim. tanda habuI, SCHMTHCHE.

## Folio  -  — 1814919937:0203
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000203.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
Egregia sunE, quac DoCtIsimUS DU CHESNE in calce Edi
tionis (uac ex MISS. de Alcuino notat, quod nempe
ex ille Vitam Caroli conscriplerit, quapro-
pter hanc obserrationem, cum hacc pasina
Fuerit vacua, cecum commmunicare ri-
Cum fuit. Fa aurem sic se habet:
In uno Bibliothecae Thuanae Cod. adduntur sequentia, quae ramen Fcinar-
di non sunt. Sed ex iis lignet.. Alchuminum eriam Caroli ML. vicam
seu solura, seu stricta oratione composuiβe, quae tamen adhuc incoenila la-
tet, vel sacculorum injuria deperiit.
Reliqua Actuum ejus gecta, seu ec quac in carminibus vulgo canun-
cur de eo, non hic plenicer descripra, sed require in Vita, quam AI-
chuvinus de co seribie.
Subjiciuntur eriam sequentes versus in Cod. Monasterii Moissiacensis, qui
anno FI27. descripius est:
tIos cibi versiculos ad laudem, maxime Princcps,
Rdidit, deternam memoriamque tuam
Ccruuardus supplex Famulus, qui mente benigna
fioreeium extollit nomen ad actra tuum.
Ilanc prudens Cectam noris tu lcribere L’ector,
ErraRDUM Magni magnifCUM C AROLL.
 L 1 1.

## Folio  -  — 1814919937:0204
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000204.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 8 lines, status machine
AFP CTTTORIS TTAMENVEETONIS
GOLD A S F I
LL ADVE RSTONES
I. XV
GINTTA RDDM
D F
V PF A E F G F S TIS
E A R OL I M A C VY I

## Folio  -  — 1814919937:0205
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000205.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
IIIIII

## Folio  -  — 1814919937:0206
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000206.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
a
1C
Tobilissimis es Splendissimis Fuvenibus
 R A T R I B C) S
C
R
utm   a d  aiti q
pe  o.  en a 
lEPLLABLLOTCII Egq. WESTFALIS.
NIELCHIOR IIAMEAVELTO
_OI. D
5.
ASYV 5.
puolicam, Deus ille Philolophiorum duum temporum ta-
cit, quac Principem cuo sibi consilio ee auxilio par sit suber-
Pacis alterum, alterum Belli: proinde ac geminum
pis munus, scientiam cirilis Facultatis e rei militaris
aciplinam Dirus juctinianus Imperator in Proem. Inctito
odemnat. Frenim Pacis tempus, sciencia cirilis, quam Cirae.
ei non minus prudenter quam ordine Hogrrimm adpellitant, subernare ac mo-
derasi ridetur; sic belli vero tempora, mcus crena, quant eem
illi Cracei searuram recant, regir ee altat. u dutem utrumque le-
paratim a per le ulibile est, ut alterum tamen alterius auxilio escat, 
hoc line illo esse fere nequeat. Siquidem verum est, ut elt rerillimum,
quod in monumentis nocris tradieur, sieri versaepe, ut pace ad Judicum
sententiae exlecutionem de jure e legibus, ut par est, latac, armis mang.
que militari opus sit. Scilicet huc actinere Prudentum riluntur interpre-
tationes, qual ab TIIpiano dietae Tunt in l. qui restituere 68.   is
ubi milicare ad a ae latur. tirac hoc in apipsissi-
mo illo Romanorum Regno, quod non alia ulla re ex tam paullis princi
piis ad tancum pervenisse molis Fastisium, praeterquam horum utriusque
non tam fulcione, quam ipsa Fultura et substructione susceptum, Annales
e a dte
dic. _ Ab. 3. f. Ne vis frat ei, qui in posses. missus erit, e a. Marriano
Ausus. C. de bis qui latron. Vel aliis crimist. ress ocltaderint.

## Folio  -  — 1814919937:0207
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000207.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
D E DIC A T 1O.
P. R. E monumenta recustatis LOgnUnEUT. Et prac caeteris nihilo magis
elesanter, quam vere Romana Sapho, Poetria undiquaque doctissima, in
Sacrra, quam super Domitiani aero, qui Urbe Philosophos exegitlet,
conseripHt.
DuO (INEC) sunt, quibus extulit incens
Roma caput, virtus belli Es sapientia pacis.
A qua ductus pariter e cdoctus Sext. Nurel. Victor, idoneus sic Patis ex l0-
cuples Hlistoricus, pari rerborum geminitudine (ut Pacurii more loquar)
Principes in Prajano contormans feribit: Duo sunt quae ab ecregiis Princi-
bus exspectentur, sanctitas Domi, in armis fortitudo, utrobique prudentia.
AC vero quibus adjumentis atque remediis utraque facultas indipiscatur.
non est hujus loci edissertare; nec etiam multis rerum argumentis ca dere
Putare. magnopere ridetur necessum, quum Historia pars Philocophiac Pra-
eticac tanquam prima, ei rei non rationes Facere, sed ec exempla dare cen
turiatim possit; exempla, inquam, bonorum Principum, quorum rita,
ut Plinius noster in Pancorrico notat, centura cst, eaque perpetua, ad
quam dirigimur, ad quan convertimur. Ouae quidem vel eo nomine
commendatior esse debet, quod non a minorum gentium Viris, sed vero
Inlustrisimis quibusque ac pocentissimis Principibus cradita, ad posterita-
cemque propagata sF. Nainque, ut paucos e multis commemorem, ad
hranc Ccribendam Periclem Anaxasorae Philosophi discipulum; Thucydi-
dem, Sophoclem, Pautaniam Acheniensium Duces, Xenophontem, sub
Crro Perlarum Regc Principem, Pompejum, Caclarem, Rugustum, A-
drianum, Antoninum, Imperatores, et denique ZVrimum Purcarum RC.
sis fratrem, animum adpulisse constat. De Suein Rege Danorum sic Peri-
Dit Adam. Brem. qui omnes barbarorum res sestas, ac si scriptae essent in me-
moria tenuit. P. 50. Alii prudentissimos aeri sui doetissimosque Viros iti-
merum Socios comitesque habere Ruduerune, qui non Polum res ab le ge-
Ras memoriae proderent, e aeternitati consecrarent, sed in deliberatione
consiliatum quoque adrenirent. Falis Alexandro M. Calisthenes: Scixio-
ni Majori, Fnnius: Minori, Polybius: Spllac, Sisenna: Caclari, Hir-
tius: Neroni, Seneca: Prajano, Plutarehus: alii aliis fuere Nec vivo-
rum modo sed ee mortuorum usi digna Familiaritate. Numnam latere
potuit Hlomerus et Funapius de Vitis Philolophorum, Xenophon sub pul-
vino Mlaoni Alexandri, Abenroes in Paxilione Solrmanni Purcarum Prin-
cipis, e nelonsius abeam, Thuerdides in Caroli V. manibus: Nonnultihaud
belli magis atque domi libris adhaelere, nunquam minus fuit otiolus Sci-
pio, quam cum esset otiotus, Caclar inter vehendum libros scripticarit,
Lheodosius per diem exercitabatur armis, noete libros erolrebat. Scie-
Dant Pxincipes Capientissimi felicem Fore Rempubl. si eam scudiosi Capien-
EIaC RCBETeNE. Matometes SaracenuS, Purcici Imperii e Legis aucto:
Pheodoricus Gochus, Rctita Hlunus, Saladinus Regrptius, l’amertanes
PartaruS, Scanderbesus Epirensis, Hunniades Insarus, non armis, ut
vulsus hominum adopinatur, sed vel maxime prudentia hac civili
u CiOB.

## Folio  -  — 1814919937:0208
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000208.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
D F DIC A Y IO
Constantis dejecit lumina fastus
Et caput impositis pressit pedibus.
et dit ille. Ferdinandus Castiliae Rex Caroli V. avus cuncta Indiarum
subacturus nunquam fuisset absque hac scientia. Nec Prajanus, Con-
Rantinus Magnus, Theodosius Magnus, fuctinianus I. Carolus Masnus,
(ejusque nepos Rutandus) Ludoricus Pius, Henricus II. Imperatores: Lu-
doricus IX. Galliarum, Eduardus I. Anplinc, Reges, ob insisnia et mira-
culola corporis magis rirture ac robore, quam Capiencia animi patrata ta-
cinora a multis ut coelitum uni coluntur ee celebrantur. Inter quos velut
lumen quoddam elucet atque eminer Caroli rirtus, qui ob magnitudinem
ee mulcicudinem rerum ab se sectarum Magni cognomen est Fortitus. F’uit
i5. Princcps ab Alexandro M. et Tulio Caclare, quantum mea fert opinio,
omnium doetistimus simul et srenuissimus, qui neminem ex omnibus, qui
Tunc, quique fuere, rerum melius pracclariusque seltarumnomen, unquam
habere sinet, quamrislicet Anconinum Philosoptum, AcI. Adrianum, Ju-
lianum Apostatam rietute licerarum lonse praenituisse res veritatis rocite-
retur; videlicet aero id, in quod inciderat, non insenio Principis eupuesaru
accensendum esse. In promtu est lucerna ejus, quac opinatui nostro (ub-
sequitur, ad quam multa pracclara ac dia varii generis reverta per vigiles
lucubrarit noster, quorum vero perpauca ad noltram memoriam perrene-
runt, ex queis ceu. L eo ex unsue, quod aurumarimus, cognolcetur, licut
Dialosus de Rhetorica, quem ab se pertertum ee concinnatum AIbinoMa-
Bistro, ut cerunt, corrigendum e emendandum tradidit. Item variarum
rerum libri, d liber de Cultu Imasinum. Contra Graccam Sfnodum, 
aliquot lecum Capitula, quorum maximam post obicum ejus partem poste-
ri collesere. Fpictolas ad direrlos in unum librum traxiciple e conduxit,
quas vero practer unam, quam ex utero S. Galli Monalterii nunc pri-
inum in dias auras luminis producimus, fati nobis iniquitas invidit. L.X C 105-
sis nomina cantum Mensium e Ventorum superant, reliqua tabuerunt,
_ ad fcopulum ivere. Grammaticam quoqne lineuae Germanicae, et li-
brum Carminum qua Latinorum, qua Crermanicorum, quae funditus peri-
tarunt, compoluisse Fertur. Lectionem Cacram et Plalimodiam non iptus
est qui compilarit, rerum in illa guidem operam Pauli Diaconi, in hac
AIbini Magictri, vel ut nonnemo inarule Petri, qui Diaconus Gresorii
Romani Pontificis fuit, ulitarit. Acque haec de literata Principis industria.
Miliciae bellique secta quam plurimi perseripsere, quos inter vel pracci-
Duus Finhardus nolter eAt, homo Grermanus, et ipsius Imperatoris à pue-
TO AIumNuS, in meliore actate Cancellarius. Vir graeca latinaque exa-
mussim doctus, cujus mellitis verborum globulis, gnati selamo e papa-
vere Spartis (utor P’erroniirerbis) insane valde delinitus, cum cum primi-
tus tanserem, mel inerum Suetonianum linsere ridebar. Indignari aurem
mecum egomet coepi, qui cernerem tam elegantem Scriptorem populari-
DeS luis ita sperni e inviceri, ut rix nomen quidem inaudiverint. Et
li qui pulchrius ingeniati reperii cunt, qui ejus desiderio tenerentur, con-
quest

## Folio  -  — 1814919937:0209
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000209.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DF DIC A X IC
quelli meeum tuse de Mlius imparabilitate, quod nonnisi quadratamole be-
ne multa, atque adeo hodie ne ea quidem Forma in bibliopoliis, cum Au-
diosistime inguisirissene, proctaret. Trague ut debui e illorum rogatui, et
ipsi quoque Aue dedi lubens, ue neibara ejus cum recusto exemplari,
quod V. VP. Bartholonacus Schobinger J. C. (cui Viro quantum praeterea
debeans, corcidiano selitone incellisicis) ex Archiro cuo sumministravit,
contenderem, manca e debilia loca restiruerem, turpata etiam emunda-
rem. Lst deploranda, e Chrictus, et miseranda nostra CTermanorum FOrS,
qui optima canci ciris parte riduati carcamus, quam plurimas enim et di-
vinas ee humanas, quam reperit ipse noras; tum vecustas illustrarit; quac
Omilia vel Majores nolri injuria et neglirentia luanobis confricarunt, vel
barbarus hoctis lignis Velcani infelicibus uctulandos obtulic. Ouorum ja-
eturam, licet hac Ferii ejusdam Hlilperici Hlistoria, multum quidem im
Paril. Giermana camett consolemini, quam ec iplam ex Armario ejusdem,
quod minus dudum dixi, permissu acque concessu ipsius Principis Abbatis
primi nunc esterimus. Et utrique horum ee caeteris rerum Francicarum
Scriptoribus Animadrettones quas adjeci, Paculam aliquam allucere, Fors
est ut posint. Vestro vero Nomini. Nobilisimi et amicissimi Juvenes,
cur haec porissimum darem ex consecrarem, cautas habui complusculas,
quas nimium quantum chmulo suo adauxere, cum historiarum, nostra
tium maxime emancipacum Rudium, tum mei rester insionis aInOr. AI-
terutrum Catis esse poterat, dedum quod Animadvertiones, ut ut sint, in
veltris quasi Mnsacis, velero sub adsidio eAectac _ ipetrataO CUINC. V a-
lece et Germani Principis, Celmanum Scriptorem, GTermani Nobiles sus.
cipite, legire, actionesque reliras aemulando effingite. Gebennac d. d. IV.
Rid Sextilis. A. I. L C 1SCt
P R AF

## Folio  -  — 1814919937:0210
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000210.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
L B. 5.
Bolomaus Schobinger F. C. claritudine generis Es eruditio-
praesantia, omniumque doctrinarum praccellentissimus
dembraneum venerendae antiquitatis Codicem esua mibi biblio-
C0
tramisit, in quo praeter alia, Vita quogne Caroli H. ab F in
do ejus Cancellario descripta continebatur. Ilanc, simul ab
librum aspexi, animo meo collibuit cum codice formis impresso
conferre atque contendere, qua in re desudans, animadverti scriptam illam
membranam non tantum castiratiorem, sed plurimis item partibus pleniorem
Co auctiorem esse illis in Typoerapheio cusis. Traque ejus edendae complures
mihi Auctores exstitere, hi quam maxime, qui ut studiosisime inquisiverunt,
nulla exemplaria usquam exstare amplius adjurarunt, nisi apud eos, quibus
antiquos Auctores pluteis advincire ludus, ercastulis concludere, jocus est. Ilo-
rum votis, ut jam pridem libenter obsecundassem, ita otium in diversa neco-
tia distractum nullum suppeditavit. Nunc nuper gravissimo dolore percussus,
cum aliis rebus acendis impar librum collatum repeterem, in eo perlezendo
nonnulla notavi, quae minime jam mihi insuper habenda, neque contemnen-
da verum idonea, quae cum aliis communicarentur, videbantur. Et quo
absolutior prodiret editio, non pisuit conserre C’onradi quoque Vrspercensis
Abbatis, qui omnem pene vitam in sua transcripsit Chronica, es vecustunt
item exemplar à Zoh. Sotero annis abhine octosinta Colonine vulcatum, cujus
mihi simon Goulartius Silvanectensis de festroo suo armario liberaliter, ut a
liarum rerum, copiam fecit. Restitutionum, quae numero amplius quadra-
sinta, vel Emendationum, quarum cumulus incentissimus, rationes reddere
quod vuleus amat facere, hominis esse arbitror intemperanter abutentis es
olio C5 lteris.
ML

## Folio  -  — 1814919937:0211
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000211.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
AEL CTIIO
RIS ITAMEN
TFT T
e ec let
P R A F, F A T I
imbaras (ade Rominis ictius Or-
erapaae Ccripto notae per.
Adc libro, LupO Pariter Per
rarient, Puldensis Monachi An
nalibus, innominati Vica Ca
Aancia depravarunt. In calamo exaratis
quoque Reginonis et Lamberei SclaAna-
brusensis Chronicis recte atque eropcas
Scribitur Finbardus Fpiscopus Spirensis, nec
ut in aliis Emart, quae vero Scriptio, n
verrerle video, orta ex barbarie videtur et
vernacula Fandi consuetuoine. quam Poc.
IC QuaM MAXIIMIO FCFENEArUNE. AUCtON
dectorum S. Vicilini primi Bremensium P.-
Dilcopi super Finhardo Megapolitano Ppi-
lcopo mentionem Faciens.
Terrius est dictus Finhard. Magnopoli
eanus.
NTis causa merri nomen decurtarit, quod
ubi Vir policissimus Repoldus Lindenbruct,
ipsus ille, qui hunc Auctorem crulgavie,
ee quem escta iea probasse certus sum,
dicere mihi postular, opera est auribus.
Etam ad Spirenlem Episcopum redeo, quem
eundem esse aurumo, qui pejori nimirum
D N. F. NI.
librarii, an auctoris opera nominatur. Spi
ra enim apud Nemetes. Wormatia apud
W anxiones. Diversus est is in Dodechini
Append. ad Marian. Seocum, ubi similicer
relcribendum eAt: Finhardus Virceburcensis
Episcopas ec. Tn Chron. NIS. Cicardi Abbatis
Anc adspiratione Finardus Episcopus cacca
cur, 2d quam faciem ex nolter Einbardus
in MSS. Sigeberti effisistur. Quem re-
ro qui volune actinere, quod Abbo FlOriaco
Seribit de ObEd. Lutetiae Paris. lib. 1.
Adrardus parrterque Finardus Go2 sui-
nusque
eos hercle veros esse pernego, quin jam in
communem locum hine abtisse, quamvis
insipiens; ex ratione temporum argutare
Potest. Idem autem vitii, quod in aliis,
heic hachsse, quiris facile intelliget, qui la-
num Capit, pretereaque emendandum:
Finhardus Cox evinusque, ut verlus
constet, qui dactr licus ese debet, non spon-
daicus. Quod superat Scriptorum, ut 0.
mnes mendarum inanes herent, in prae.
miltis cactisati sunt.
V. C.) Tlunc dignitatis titulum, item DE
orthosraphiam elibro scripro vindicavi, lci
licet ex consiliariis fuisse Imperatoris, imo
Summatem eorum, qui Clarissimi dicuntur.
Ita enim vero notas illas Probus Valerius.
HAnOO, eE PetrUS DIACONUS INEETDRCTANEUF.
Duo coepto honore, abdicato jam magi-
Aracu, impertirum Fuisse arsumento est in-
scriptio Epistolac spud Luxum Ferrarien-
exemplo Beinharus Episcopus Wangionum Lem, quam sic ese concipiendam. CL. A-
in Annalib. Monachi BuIden ( hanc ICiO an RISSIMO EINHARDO LDPDS S. erin.
CuDE
ss DC HC seSitur hic versus: andradus, pariterque Zimardus Co suinusque
ron M. excerpta Cx Annal. F. eolism. Mona
chi, Paderbornensis Monachi gectis Caro-
Li M. Ecaute entem ejusque Scholiacte.
AIberro Scadenti, aliis non paucis libera.
Ii caula adlerui mand, quam in Embartus
alii, nonnemo Funardus, quidam Fynar-
dus, nonnulli Fxinarrus an E guinarrhus, Paro
In Feinhardus, magna scripturae incon-

## Folio 157 — 1814919937:0212
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000212.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
IN E ENE A R DDM DE VEPA CAROLFMI.
cunt illae rasionabiles causae, quas in prima caric, omnem Einhardum modo non ver-
statim Epistola tacir. Nil ofticie enim di. Bacim libaric, conceptis verbis jus juran-
onitati, quod sacro tum in ordine vitam
eractarii. reluti jure coristiturum est; EV
TROPIOS V. C. adpellatur, quem vero
Presbyrorum Fuisse Hlieronrmus, Gennadius,
Ptolomaeus Lucensis ex Placina contestan-
TUT. EDNODIUS quoque V. C. in HSS.
audic, quem Zicinensem Episcopum exctirise
Eradunt. EE SIDONIOS denique APOL
LINTARIS magnus ille avernorum Epesco-
Dus. Cune id genus pluscula exempla, quac
si adducerem omnia, nimis longus ser
AnO HII.
De visa (5 restis) Genvina lectio, quam
cuculi quidam obstraverunt. Iplum Kin
hardum Auctorem do, qui librum suum ita
auspicatur: Vitam CS conversationem (5 ex
parre non medica res gestas (5c. quam au
etoritatem celtimoniis vincam magis neces
Pariis. Vecus exemplar MS. Vita (5 cesta
Caroli cognomenii M. L upuS LP. 1. 2d Lin
nardum: Venis in manus meas opus vestrum.
quo memorari imperatoris clarissima C P
STa clarissime diceris allegastis. In ge.
Ais coronationis Caroli Calvi perorans jo
hannes Papa de Carolo M. infc: Oui cum
omnes Ecclestas sublimasser. semper hoc ei erat
in voco, semper in desiderio. sicut in GF
STLS, quae de eo scriera sunt. lecitur _C.
Monachus Paderborn. Annal. Cacoli M. li
bro. IV.
 EINHARDOS nomine
Adam. Brem. Hist. Eccleto lib. XF. C. 9.
De cujus freci natura breviter in GF. S T IS
Caroli Embardus meminis. Scholiactes ejus
ad P. 5. R. V. Finhardus ex Capellanis. Ca-
roli imperacoris VLTAM ejus descripsit. Ma
rian. Scot. lib. IF. Chron. Nist quod Finhar-
dus Cancellarius Maeni Caroli Imperatoris
atque alii, OE STa temporum conseripserunt.
dum dabo, libros suos ad ictum nec secus
proserip(se MOdUM: DE VITA BT OF-
STIS CAROLIM. IMPERATORIS, Li-
bri. V. Nam et caeterum Scriptorum eur-
ba surnatim (ut ita loquar) convolarunt,
ii vel maxime, qui B. Marerrum X Con-
Fecsorum dicta Factaque memoriae postero-
rum cradidere, tanquam apud Surium vi-
dere est, Lixomannum ec Molanum. Ve.
tuctiores etiam ACTIIS dixere rel ACTA,
aemulaci opinor Lucam. Sic. B. Anscharius
hictoricam S. Willehadi inscripsit: L. IBRVM
ACTOOM, VITAEOVE B. WILLE
EIADT, et Innominatus in pectis Ludovici
Pii: ACTOS VITAMODE Deo amabilis
arque Orthodoxi Imperatoris Ludovici eii-
Veraque locutio proba et a Graceis acce-
Pea, quorum libri memorantur xeei rav
Bicr xai 2ar reahcar, quo allodit Plutarchus
in Pericle: NN ZCr x pathecer xaet Far BIcor Nts-
515 150014.
Caroli Maeni) Fres Fuere Caroli Empe-
ratores, ut Carolum Simplicem incermiita.
us. Primus Pixini Filius. in quem Franco
rum primum omnium, neslectis Orien-
eis Principibus. Imperii Romani honos ac
dignitas a Romanis per Pontiticem collata
cAt. Secundus cognomine Calvus Ludovi
ei Pii Elius. Ferrius Grossus Cve Crassus;
onatus Ludorici Senioris. Ec tam Calvum.
quam Crassum. Magni sibi cornonientum
rindicasse, animadrersum ect. Frrancenim
perverse, qui non latis expensa temporum
ratione, animum extemplo ad Carolum,
nobile illud Pipini germen adjiciunt, cune
publicis in Tabulis, Diplomatisre Maeni co-
gnomen legune. De Calvo quidem min
uus haesitari rideo, quin se Maenum appeL
larie, itaque nil opus nora nolcere. Dnum
vero duc alterum exemplum. Quod anceps
error creperum atque dubium reddidie, ta-
ejam illustrius AaC, gnam Sol est, quando
Sigeb. CemblaC. Cajus. VITAM Esimhan- lucet. Berrramus Presbyter seripsit librum
dus descripsis. Nunc quoniam Auctor An. de Veritate Corporis (S Sanguinis Dominino-
nelium, quem Reinerus Reineccius publin Atri T. C. ad Carolum M. F Imperasorem quem
Calvi
Vide eliam, quac Doct. Mabilio com. 1. Anal. P. 1. 427. Obserraric de Magni coBnomine.
De Vira scriptum CAROLI legat ipse l
bellum
set esset

## Folio 158 — 1814919937:0213
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000213.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
1,5C
GOLDASPI ANIMADVERSTOHES
Calvi jusa atque mandato anno DOM. nO RAROLOS M. AVOOSTOS, E in al-
DCCCXL. compoliium fuisse, rerum 80.
sarum monumenta loguuntur. In decre.
1o Gratiani distinct. 19. citacur sentencia ex
Concilio Caroli M, ubi is conqueritur, vel
ejus Concilium, imponi Rcono Calliarum a
Papa vix ferendum jusum, quod reseri.
ptum Calvi eAe contra Canoniltarum Fabu.
las Luirpertus Moxuncinus Archi. Epilcopus
ce docebit in Epistola ad Ludovicum Re.
dem Fratrem Calvi. qua cum gravicerpec.
care, due etiam errare lapam indicaBet,
ipsumque Regem ut cum castisaret. mo-
nuisset. Subjecit: Ouapropier necessarium
videtur mihi (5 urile, ut reliriosus Princeps
Carolus fracer vester Lecaris aique literis a
vobis destinatis saper hoc necotio mature con-
veniatur, ut tam ipse quam Socerdotes Re-
ni ejus, qui hactenus ab hujusmodi sordibus
mundi sunt, vobis ( vestris Episcopis adjun-
satur _c. Inde enim coenolcas licet edi-
ccum illud a Calvo in Epilcoporum Conci
liis propositum. Reliquus est Suverii 10-
cus in vita Ludorici Cirosr. ubi seripcum
est: Occuparo loco Caroli  Maeni Francorum
Regis, quia nec fas nec consuetudo permitrit
Reces exhospitori, quod propesueramus. fierr
non poruie. Fuit ilte Sugerius AbbaS S. Dio.
nytri. a quo Ludoricus Rex petierat, uE
inter Sacrarissima sanctae, Trinitatis (6 55.
Marryrum altaria sepeliri mereretur, id quod
ob buctum corporis Caroli Maeni potuisse
fieri, nisi per miraculum post ibi octensum
negat hic Sugerius. Acque Caroli M. COr-
Dus Agnis Funeratum est. Crassi autem in
Coenobio Ansiac Majoris, eMt ergo Calui.
quem ex Basilica Beari Fusebii Marryris in
Ciriitate Vercellenso, ubi requievit onnis veI.
per visionem delarum esse in Franciam CSho-
norifice sepulrum in basilica B. Diony sit Mar-
rrris apad Parbysios, scribit dimoini Con-
tinvacor lib. v. c. 35. In Ggillis suis, quac
libro sequenti protero, constantissime LLA.
ROLOS MANNOS idem ipse rocitatur.
Hlaec de Calvo. Crassi Diploma exAat 5.
tera ligilli parce hace verba laurco icidem
Serculo inclusa visuntur: RENOVATIO
RERONI ERANC. In calce vero Diplo
matis scriprum est: Dara Non. Octobribus
Anno Tncarnationis Domini DCCCL.ZXZIII.
indictione TT. anno vero Imperii Dominia-
roli in Tralia III. in Francia TI. Actum Pa-
Piae in Dei nomine feliciter. F.X Suppuratio.
Calli, in cujus signo plumbeoipse Impera.
ne isitur annorum collisitur hoc Diploma
sexaginta norem annis post mortem Caroli
Primi Imperacoris seriptum Fuisse, nimirum
Crasso Imperante, qui Calvo jam humanis
concesso, Anno Domini DCCCL. XXXI.
Romde est a Johanne POntitice COrOnatUS.
Scd ut omnem prorsus scrupulum demam
ac diminuam cibi, en tibi locum ex EutrO-
Dii Appendice clarissimum, qui sane redu-
ric me usque exerrore in riam. Verba Au
Etoris sUnE: F0 vero (Ludorico imperatore
Tcaliac) infirmante Ca ad extremum propine
quante, quia non habebat filium, voluit sibe
SACCEderECAROLOM MAONOMLI. C. CrAS-
sum Ludovici Regis Germaniac F.) ad sus-
cipienda Imperialia sceprra. Cum hacc itacc-
runtur, Romani Contisices semper per Craio-Mannum
res liseras mittebant inviratorias ad Carolum su d referena
Calvum Rerem Francorum, incitantes eum ut, vel ex 
clam. PL MOX: Mirtitur denique alius mis-
sus ab uxore imperatoris Engelberea, vel a
Suis primaribus ad CAROLVM MAONDM.
ostendens ei voca defuncti; (5 quia longius
erat, noluit tam ciro venire, ut impedire pes
set iter Caroli Calvic Leaque e ipse, proin-
de ut Calous in sigillis, quae libro deincipe
producuntur, Se MANNOM copnomina-
vit. Ocerque proonariter dico, pleno ta-
Aus ex arroxantiae amore id cognominis I-
bi quasi hacreditarium astumsere.
Ouibus ipse intersui, quaeque praesens on
culata ut dicunt fide cornovr) Inculcat primam
ac summam lesem Historicorum, ut vila
tantum et penitissime perspecta ab iilis con-
sisnentur. Nec absre, cum carum tan-
tum proprie rerum sit historia, quibusre
bus gerendis intertuerit is, qui narrat, ve
cor laureatus cernicur cum iac inscriptio. ex quorundam opinione Verrius FlaccuS In
In Edic. DuCheon. lesitur Carolomanni.
patet.
flai ovnca
non ad Cara
em Cxassu
sed ad fratra
ejus
Carolo
n. apuo
acher.. Spic.
Tom. Y. p. 392

## Folio 159 — 1814919937:0214
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000214.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
AN E, INA A R DBM DE YEXA CA ROLF IB.
libro de Significatu verborum rV. retert a. Scriptores illi bellissimi super Caroli natis
pud A. Gellium Nocc. Attic. lib. V: C. 18.
Ex quorum Familia e Plautus noster fuie, a.
pud quem Mestenio in Menacehmis mira-
tus, quam ob rem cunctas Insulas Herus
suus oocac, tandem dit.
Cuia noshine Domum
Redimus, nisi si bistoriam scripturi sumus
Vidic nimirum linouae Goraccae callentissi-
mus Comicus ad V erbum isopeir, quod est
rem diligentissime perserutari, ec inco.
ram complorare, aeque ut Hebraica rox
en a qua deduccum verbale (ut Gramma.
cici loquuntur) enin in 5. Scriptura idem
est quod historia. Huic autem complorationi
duo inserriune organa. quae inter oculi sunt
_An D ES EpOL CcaPEVpES quam aures, ut Hlera
elitus est Auctor apud Polybium lib. XII.
Cujus mentem Gautridus, non adeo ine.
Ptulus, ut Putatur. Poeta, SIC expressit
Nam cerrior aure
arbiter est oculus.
Siquidem cora rWyZ are ar D pCN O éoVZO
e 150rEpa op D a apcar Pacer hictoriarum HC.
rodotus lib, 1. c. 8. Signat. Id propterea
Trictoricorum natio fere omnis, non ac.
cepta auribus, verum oculis usurpata era-
dituros Pese, antectari Colent. Racionem
ex Hlicrourmo eandem protectationi luac
Recino Prumientis fecit Chron. lib. 1X.
alicer enim; ut Fieronymus ait, narran
sur visa; aliter audita, quoe melius sermus
etiam melius proserimus. Secundum istam
legem praemonere nos Pinhardus quoque
voluit, ec mentem aniri noctri meliorin
bus imbutam dictis contirmare, ne terrie.
re sidem haberemus illis, qui post se ca-
dem de re Scripturi, Falsos vuloi rumuseu
105. ee ranaspopulitabulas, interim comnia
etiam sua membranis illituri esent. Nec
alienus pracsaoii sui fuie, quac enim et
quam ridicula, per Deum immortalem o-
tiol illi et ventricohi Monachi contiuxeres
De Karoli Narivitare, celtatur Pinherdus,
atque insantia, vel etiam pueritia, neque
scriptis unquam aliquid declararum est, ne-
que quisquam modo superesse invonitur, qui
vitare haut secus narrant, ac A obtetrices
in partione tuissent. Vc ponam nune ad
compendium, quae de ejus literatura, xo-
bore, veracitate, auspicio Imperii, Actis
liberis, monomachis. Oisantum pueniss
aliisque id penus multicudine innumerabi.
libus, a Nobulonibus illis comminiscuntur,
qui. si arbitratu meo liceat, omnes obli-
cerandi esene, ita nebulis suis lucem veris
tacis pejus coeno collinunt. Nunc quan-
d0 ad meliorum rerum incitas redacti, il.
lis carere nequimus, monstri mulcum bi-
bat oportet, eorum qui possit perperi au-
dociam. Imprimis animadverlandum est
seculo, quod Regula Juris Brocardica di-
etat: Veritarem rerum probari per testes.
qui rem viderunt, (5 non per testes ex o-
ditu. Ecenim non laudandus est, cui plus
credit, qui audit, quam qui videt. Non
placet cum illi plus laudant qui audiunt.
quam qui vident. Pluris est oculatus restis
unus, quam auriti decem. Oui audiunt au-
dica disunt; qui vident. plane sciunt. Ve
non minus eleganter quam rerestratopha
nes miles in gemino eodemque rei histori-
cac negotio apud Plaut. in Trucul. ACt. 1F.
SC. VI. disputat. Et hactenuS rerum Fran
cicarum, Alamannicarum que vel Scriptores
vel eorum dilerimen admitio, non enim
aeque omnes Carculo ee vitiolo illo; quem
dixi, eximendi videntur aero, sine licet B-
ne verborum lepore ac luavirace. MuIEI
enim illis rebus, quae geruntur intertue.
re, e catenusprobi, nobis relinguere (ip(.
id CaUsantur) quaeque aerum culic, non
quae ingenium. quod A in BaCC TeMPOTA
incidisset, nulli nostratum cederet. Inte-
rim tamen haec edisserto, ue inficiari nou
Possim. Feri quandoque, ut fueata  ce-
russata ancestatione auctores leienter Fal-
lant, Scripeaque lua illo colore purpurisa
Cenr; cujus memorabile exemplum exstre
apud Lucianum in describenda historin cu
jusdam Corinchii, quod ride sis lector, nec
pisebit legiste, ubi ad illud Praneorum es
Alamannorum historias ex amusim con
horum se dieat hobere nositiam. At vero tenderis.

## Folio 160 — 1814919937:0215
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000215.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
160
GOEDASTZ ANTM ADPERSTONES
Oculata ut dicunt fide ) Gerwieus in Vi. Bono Corbeiensis Abb25 inPictoria. Cun
ea S. Pelagii: Non aurium credulitate. Sed
oculorum fide, quae dico, cornovi. ZchaeuS
de ploria Mundi: Dicam in veritate, quod
oculata coenitione didici. Andr. AbbaS prac.
Fat. de Vita ec gectis S. Othonis Babem.
bero. Epilcopi: ab ipso cesta oculis suis vi-
aerunt. I(0 Monach. S. Calli: C5 cum ge.
rerentur, se oculenter vidisse affirmavit.
Plauco oculatus rectis est auron ns, & ocu-
lara aies i. c. praesens. Idem jocanter:
Manus meae ocularae sunt, credunt quod vi-
dent. Ciceroni oculis judicare et, quod
vuleo dicunt. ad oculum eidere, in. Diri-
nat. nunc vero cum id ita perspicuum sit, ut
oculis judicare possitis.
Nostri temporis hommus) MS. moderni
remporis, cui voci exilium a sciolis para-
cum, quac ec ante priori. ec illiaeroquam
maxime Colentissima. Adducam loca ali-
quoc istius aeri, quibus id ita eAe ut di-
eo, crincam. Maeno Diaconus S. GaII
in Charca tradicionis annOXEEVITI. Regni.
E VIT. Emperii Karoli M. Ouicquid sC.
nitor meus ibidem mihi in hacreduatem de
misit, (5 esO MODERNO TEMPORF
ibidem visus sum habere, similiter Cs in
serrio loco, qui dicitur Chiribeim super su-
eium, qui dicitur Frarchaba, vel in sitit
Pacelli, qui dicitur FLegauni, SiCuT MODE.R.
NO TEMEORF. ibidem visus sum habere.
Et PO: cum domibus, aedificiis, accolabus.
mancipiis. Servis Co ancillis, sicut MO.
DERNO TEMEOKE ibidem commanere
videntur. Acto Clericus in Charta tradi
tionis arino ZII. Imperii tludorici Pit
Seripta: Vel de qualicunque adtractu nosci-
sur ad me pervenisse, (O egOMODRRNC
TEMPORE, uisus sum renuisse eC. S. G aII
Monachus lib. 1. de selt. Karoli MI. quac
Crassi jussu serip(IE: MODERHL Galli sive
Franci anriquis Romanis (S Atheniensibus
aequarentur.  passim alibi. Fuldenl. Mo-
nach. Annal. AnnO DOm. DCCCLII. 1.
situr in loco qui appellatur Nimia super a
mnem, quem Cornecus Lacitus Scripiorre
rum a Romanis in ea cente restarum, Yi
MODEKHIS temporibus cravis Barbarorum
irruptio in omni pene Francorum Regno im
surgm, MODEBNIvero W isuracha vocant.
maniter bacharetur ec. Theganus de Cectis
Ludor. Pii: Vr anreanec in antiquis libris,
neC in MODERNIS TEMEORIBOS au
dicum est. Wralatridus Serabo de Visione
Wercini de Karolo M. memorans: justi-
riae nurritor erat seClOque MODERNO.
Maxima pro Domino fecit documenta vice-
re. Paderborn. Pocta de gectis Karoli H.
lib. FPF. 2d an. DOM. DCCLZZXZIX.
Indiec. vF.
TEMPORTBOS rantum scelus admisere
MODERNIS.
ad annum DCCC. Indicc. vII.
EUX ClATR MODERNI
TRMPOKIS.
lib. v. ad ann. DCCCXIV. Indict, VI.
TEMPORIBOS Carolus Rex se donanto
MODERMIS.
Srnodus Macrensis: Parrim necessirare bar-
barici clamoris. parrim neclicenria MO.
DBRMI TEMEORIS. InhictoriaS. Ruod-
perti, quac anno DOm. DCCL =ZVII. Seri
Pta CC: ad cujus sepulchrum exuberant innu-
merabilia beneficia curationum cunctis fideli-
ter petentibus asque in MODEKNOM DI
EM. PaUI. ScephanUS habeE Perreterem
L vcani MIS. Codicem notationibus marei-
nalibus eadem atque textus manu, in queis
ad lib. r. haec reteruntur: Vigilias apud Al-
bam celebratas, quando aliqui fiebant novs
Coss, vel ad alium promovebantur hono-
rem, ibi vicilabant C8 hacc consuetudo a
HODERMIS eriam miliribus observatur.
FIIC MODERNE, Modianus de Synon
nis Adverbiorum, Pracsentis Adverbiis
TTorno, Kornum, Praesenter, praesentiali-
ter coram, praesentim. jam, jamjam
moderne, incoram, nunc jam. hoc tempore
ec. ex MODE R NLVS Hilduin. AbbaS
Praetat. Paltionis B. Dionpsi ad Ludor.
Imp. e Resem Callior. cum exstent apud
nos Epistolac Innoceniii Es post eum Gelasit
nec non  modernius B. P’apae Cregorit. e
MODERMITAS. SugeriuS Abb2S deVi
12 Ludorici GrOMi: quo facto nostrorum
Mo

## Folio 161 — 1814919937:0216
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000216.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
RN RI ENH ARDDM DE VITA CAROLF NI.
modernitate, (5 multorum temporum anti-
quitase nihil clarius. Nec quid mediis i
Ris hominibus in mentem venerit, curtan-
topere hac voce aburerentur, nec quid
noctris, cur intancum fugiant, dicere pos-
cum; non enim minus vel latine vel arae-
doyas dici posse arbitror modernus atque
bodiernus, hornus ec. cum eadem sccom-
positionis ratio aeque origo ab modo, has
aie, Boc.
Vix imirabiles actus) Veceres Acta voca
TUNE C2S, 9ua5 quis in BeIIO CBCTIE RES BC
Aa5. SalluA. Josurch. C. 53. Milires alius
alium laeri appellant, acta edocent. atque
audiunt. sua quisque forria facta ad coelum
fert. Eodem libro: Lachrum nsobrestatur
per amiciriam. perque sua antea sideliter
acta. Oridius Sallustium imitatur: Rex ruus
acta probat. Posteriores actus dicere prac-
OPtarunE, quae e ipta vox tamen baurita
recens est, nam Actus apostolorum Per-
tullianus jam Cyprianus arque Flilarius di.
xere. quac quidem elegancius vetus Bibilio-
rum Incerpres acta tranctulit. Pontius
quoque Crprioni Diaconus hiltoriam ejus
actum inleripsie more et consuemdine sui
aevi, quo ec alius actus ab innominalo pu-
BlicatuS est, cujus AngustinuS quoque et
Pochdius meminere. Vcrumque prohatur
GlorTis Gracco. lacinis, quas quidam Gram-
matiei Cyrillo cribuunt, reais, actum,
actus, actio. In excerpiis Scephani Actus
eaEs. Vide s tanci, quae supra d MC
altata fUnE.
Nacrimentum in me impensum) Supra:
Domini ac Nuiritoris mei. Vecus exem
plar MS. per Eimbardum illius quandoque
Alumnum.
Et perpercol Postcjatm in catidejus
amiciria. Detamilia Finhardi, aut gen-
eilicia ejus origine nescio, nil VE euS
est animus, feri non posse arbitror, quin
ex nobiliuna e ingenua tamilia fuerit. Ouod
ut opinaretur, animum meum multa subi.
dem Apostolicam, et alia, queis nonnisi il-
lustris, et de Summo Vir loco, idonee
Frui et tunsiponet. Addo etiam hoc, quod
dicca mea verificat, planius de illo Pinhar-
do capienda, quae incertus Auctor de Vita
Ludovici Pii narrat hunc ad modum: Ipso
anno Finhardus (illic Feinardus lepitur) Vi-
rorum sui temporis prudentissimus. Sanctae
devorionis ordore incitarus, Romam misit.
(∞ Corpora55. Marcellini (5 Perriannuen-
te Papa, in Franciam fecit transvehi, (5
valde decenter in proprio terrirorio, propriis-
que sumtibus recondidit. Propierea hoc di-
co contidenrius, quia mihi compertum est.
Kinhardum nostrum amplissimis praediis
maximisque diriciis ab Imperatore Karolo
ornatum Fuisse. Nec ejus aecaris uspiam
ullus repertus in historiis fuie, cui porius
atque nostro Lintrardo exlreroi illud con-
veniret, quod sumtum ex scriverbio est,
quod cradie Anonrmus Auctor de Cectis
Karoli B. lib, 1V.
St tamen hoc dubium cuiquam fortasse
videtur.
De vira scriprum Karolilegat ipse libedlum,
Duem Francos inter clarus, verna que re-
lator.
summorrudens Einbardus nomine seripsito
nempe Finbare per cerareom dici putae
quali Fin rhas, quae rox Alamannis est u
nicus i. c. summus consiliarius, qualis Fin-
hardus noster Carolo Imperatori fuit; ut
veratum in eo HC, quod quidam ex V eto-
ribus dixit: Nomen esse omen, ec alius
Conveniuns rebus nomina saere suis.
Ouo in ofticio perseveravie, dum ad vixit
Carolus, a cujus obitu relicta Ludoriciau-
la, in praecia sua, in quae 55. illa xEspcn-
Diae Concessa, atque munere ROm. Ponti-
Ecis, opud quem plurimum poterat, ab-
duxiset, orintum concessit; quod cum per
intestina bella, et acrumnabile illud atque
calamitosum Fraerum discidium iminus ex
sententia succederet, divorrio cum uno-
vere, eductio in aula ex nutricatus junio. re ultro cicroque facto, monalticam vive-
rum aeque illius conforrio, Favor Impera. re vitam urerque instienit. Ouo cerrarum
toris aetamiliaritas, honoresprimi ex lum unor, nulpiam à me lectum, praeter quod
mi, legationes ad primates Reses et Se ex Lupo conjieias, eam in Giermania vicam
Cur

## Folio 162 — 1814919937:0217
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000217.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
GOL D ASTE ANLM ADV E RSTONFS
cum morte commucalle, quam Linhardus
insolabiliter lamencatur. Iplum autem Pin-
hardum 2d eandem terram vixisse, scri
Plisse, nocius eAt, quam ut a medoceride.
beat. IIlud necdum obserratum, claruis.
se eum haut procul Moonciaco Rabani
sede, quod fuisse Monacterium Selingen.
Aad ec silvam Ortonicam, opportune me
Der liceras monuit Marg. Freherus ]. C
ille, quem tamne pratia ante omnes no
bilitat viros. Obi vero scepero pactorali
rexerit, mulco in silencio contictic. Abba-
tem adpellat Monachus Puldentis conore.
gationis, quae Kinhardi coenobio vicina ex
Aicit, ArinaI. aMNO DOMINIDCCCLXXIV
EF monira Cabrielis archansett, quae L. IM
hardus Abbas duodecim Capiculis comprehen.
sa ei (Ludorico Pio) obsulit lecendu C fa-
ciendat Nunc quam vere Cc, quod Vir
quidam doctus persuadere mihi selc poctu
lat in his verbis Adam Brem. Trist. Ecclel
lib. TF. C. 6. Cihardus Vir seontanca pau
pertate clarus. Lcclesiae Bremensis praeposo.
tuS, C5 Reculae Canonicae Custos ec. lc
sendum elle Lmhardus tide mea ex histori-
corumt seci, ue incelliseres lcriberesque
nihuit isla ad noteruin hne, non magistier
cle, quam ad Barchaonem. Sed et alterius
error on es praecereundus dpudReginon.
in Chronic. lib. PI. Lcribitur. Legati APO.
stolici Formosus (9 Damasus Ppiscopi cum
Missis Recis siculso nnum  Cunardo
sesta. clarissime liceris alligastis.
Magistro Pincernarum directi sunt ad Ta(s-
lonem Ducem ec. Colme. Linhardo
Mogistro Scribarum, audactet a ariSoen2CS.
Si quid melandum elt, legerim pocius: Ri
culso Capellano (6 Fibrarao et Anonsmode
VIC. LarOII M. ubi Ebrardo. e Aimoin.
1i0. lV. Cap. 73. Voc Ladutaus legitur.
AC de Liculto nonnili tirubante animoscri
PA, quem iidem illi Scriptores Diaconum
oppellant. Leease ve in Cbron. Seul-
sum vocae. Archi-aconum primum Rhe-
mensem. poltea ejusdembis Episeopum.
Clarissima (5 Inlustrissima hominis gesta)
Ad hunc locum vidie Lupus Epist. 1. 2d
Praeter illius facta )Preo, cesta, acta. fa
cta, idem tunc. Ovidiuein eodem, quod mi-
nus dudum dixi, carmine, facta notanaa
ec.
Flomo Barbarus) Ouia Germanus, Ger.
mani enim speciali noca Barbari vocaban.
tur. Intra: Deinde omnes barbaras ac fe-
ras nationes, quac inter Rhenum ac Vistu-
lam savios. Oceanumque ac Danubium po-
sicac. Salvian. lib. 7. Effasa est in Cerma-
niam primam, nomine barbaram. Solinus
Polyhistor Cap. 23. Fanc speciem in Ilyri-
cum barbari insulerunt. Sidon. Apollinaro
lib. VrrI. C. 3. Cum barbaris ad vacha-
limtrementibus foedus Victor innodat. Germa
norum idioma barbarum. Sidon. l. V. F. P. 55
Ouod te praesente formidet facere lingude sune
barbarus, barbarismum, et C arI. XIL.
Et Germanica verba sustinentem _C.
Paderborn. Monachus Annal. de Vita eC
Gec. Caroli M. Ibidem de oppido Westi
Phaliae Paderbrunno:
Trabit inde
Barbaricae nomen lineune sermone verui
stum. ec lib. v.
Materiam tantam nimis audax barba
ra lingua
Ineenii renuis viribus acgreditur.
quae verba manifectario lune ab Pinhar-
do mutuaca. Oitridus Wissenburgens. In
Praeloquin librorum de gratia, quos ver-
manico Aylo condidic: Fajus enim lineude
barbaries, ut est inculta ac indisciplinabi-
lis, atque insuera capi reculari freno Cram-
maticae arris _C. Joh. DiaconuS Vica B.
Gresorii lib. 11. c. 7. indicans quomodo
in Gallicas et Germanicas cantus MiMa-
rum dissulus sic, de eorumve lingua scri-
bir: Ouia bibuli curraris barbara feritas,
dum inftectionibus (s repercussionibus mitem
nicitur edere concilenam, naturolt quodam
fracore, quasi plaustra per eradus consuse
sonantia, ricidas voces jactat _c. Calli
heic sune Franci Crermanorum Provago.
Ilieron. Vit. Elilarionis Premicae: Videres
Kinhrard. Venis in manus meas opus ve- de ore barbaro. (5 qui Francam tantum
strum, quo memorati imperaioris clarissimo C9 locinam linguam novernt ac.
et

## Folio 163 — 1814919937:0218
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000218.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
CaP. 1.
AN LIHM ARDOM DE VETA CAROL L HI.
AnsMB ensMerormeorum) Meroveus Clo-
his (quem Clojonem Sidonius.
alii Clodium indipetant) non A
lius, ut falso putarie Siseber-
tus, verum proxinquus, utbe.
ne praeter alios tradidie Caguinus ec P.
Remplius eidem Clodioni absque liberis
detuncto in reeno succet, a quo nimis u
eiti Rese Franci Merovinsi appellati sunt, ut
Scribune Sigebertus ee Gothetrid. Viterb.
non iph tancum Reges, qui tamen ab co
inde usque ad ictum Hildericum seriem ge-
neris et successionis sine discidio perserera-
BanE. Pos Hilderici aurem abdicationem
ec Carolorum succestionem obliterato MC.
rovingorum live Merringorum (ut in seri.
peis libris legitur) nomine, cum ipliRCees.
cum unirerla Francorum sens Caroliner
coepti sunt vocitari. Gothetrid. Viterb. Zunc
idem Carolus Martellus perpetuo decreto con-
stituit illam provinciam Caudinam eo nomi-
ne non nominari; sed Francisenum appel-
dari, in lingua vero Teurhoniea jussit eandem
provinciam vocare nomine suo Carlincum. Cs
eos homines nomine sue Carlingos, sicur a Cac-
sare Caesarea dicitur; quod vocabulum omnes
Teurhoniei usque hodie servarunt, dicunt enim
vado in Carlingam, venio de Carlinga. L0.
mo ille Carlinous est, Ca linguam habet Car-
lingam. Quac Cnudma oiceretur, docet
Sittrid. Presbyr. Epit lIb. 1. Parremillam;
in qua Sequana (5 Liceris, quae Caudiana
dicebatur, currunt, Franciam (8 populos Fran-
cixenos I. c. a Francis cenitos appellavit, (0
in Teuronico Larlincen idiomate suo. Nico.
laus Vienierius, ut hoc non practeream,
Chron. Burpundionum A. D. 736. Caudi-
nam eo nomine non nominari, sed Franciam.
in Gochetridi rerbis emendarit, quam c.
Suetudine la Gaule, in qua conjectura ni
hil opusme multasagere ambeses, sed eam
Viros Doctos volo arbitrari, qui in Oal-
hiissunt, seiens prudens omnem licem meam
esse. Vc ad appellationes illas, durant ho-
dieque apud nos ambac, et fere conjunctim
efferri solent, ajimus enim ein alt Fran-
chischer Cart, auff surh als franckisch, WVa
cherer Karle. _C. Quod de Carolo Martello
autem. suaviter cum aliis uterque nucan-
cur. Videndus Guillelmus Brico Philip. lib.
F. ubi incer alia:
Et sic terra suit Francorum nomine dicta
Froncia, cujus erat antiquum Callia no-
men.
Fassu Scephani R. P onificis) Imo Z acha-
rige, ut habet constantissimus vecerum con-
sensus, 2 quo per manum (ut IOquUnEuT)
Bonitacii Germanorum Apoctoli, Pipinus
in Regem Suectionibus unctus est. Euic
successit Scephanus icte, qui unctione Pipi.
ni ratificata. Elios quoque ejus Carolum e
Carolomannum in Reges unxit. uc seribit
Fuld. Monach. AnnaI DCCLII. & (C99. Tn-
de Pinhardi lapsus, unde ee slsi erroris fu.
nem duccarere, qui Pipinum una pariter
cum Eliis a Scephano coronatum et unctum
tradune, uti lune Aimoin. lIb. 1V. CaP. 62
Monach. Floriacenl. Fragm. de Majoribus
Domus, Thesanus de gest. Ludov. Impe-
rat. in principio, Anonymus de Gest. Lu-
dov. Pii cap. Y. Flinemar. Rhemensis P pist.
ad Hladrian. P. P. Scephano cribuiturunctio
Pixini apud Canis. FOm : 1. P. 368. in unctio-
ne Caroli, sed ibi errat, ur vides, licem de
cidic Contractus apud Canis. ibid. P. 526.
Et opes es potentia Regni penes Palarit
Praefectos, qui Majores Domus dicebantur
perrinebat) Major domus. Qui de Ma-
mendationem per me licet, probet qui ve. jor Palarii, Major. Domus in palario Princi
lit, dum mihi concedat abs se seorsum (en-
rire; Etenim Gaulina volo apud hunc ee
Pis, Major- Domus recine. Comes ealatii prin-
cipis, Comes Falatmus. Comes Domus Re
opud illum reseribatur, aut verius saulia sive, Praesectus aut Praepositus, qui Re-
ex uluuli sermone ee rulgari loquendi con. ctor Pularii, Regni, leu Regis, Teu Prin-
eis
e

## Folio 164 — 1814919937:0219
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000219.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
264i
AOLDLSEI ANIMADVERSIOdES
cipis. Aulde lalarri Praepositus. l’alatit m-
derator. Gubernaior Palarii, Provisor Aulac
Regiae, Macister seu maximus Domus Re-
sine. Praesectus recine domus, Praefectus Au-
ac. Primus Palain Ceu in Falario, ec Rin-
Plicirer denique subreculas, Princeps. Dux
atque Rex nuncupatur, est, quem latinius
Praesectum Praetorio appellare queas, ut an-
cequam Petrus Faber, Jorchimus Vadia-
nus Vir Amplissimus pariter et Fruditissimus
me docuie, quorum verborum argumenta
cibi dicet Castiodorus lib. vr. RP, TTF. CUI
Nociciam Romani lmperiijunges, Pompo.
niumque de origine juris. ec Arcad. Cla-
riliumi Jeg. 2. D. dc OH. Praet PractOr.
denique P. Brolaeum nocrum in nOL. QC
illam Aurelii Epistolam. Ejus partes ho-
die Flectores Imperis gerunc, qui praefecti
practorio cenlentur, uc post alios Math.
Welembecius adnocarit de Rud. Juris instit.
9. X11. Olim aurem id ofticii Fribunis Co
lerum apud RegCS, & Magistris F quirum a
Dud Dictatores actienatum, quod Dion.
Etalicarnal. Livius, Florus, Fest. RuFuS,
Putropius, aliique, quos Dominicus Lloc.
cus (qui libellum suum larrata Fenestellac
Perlona vendicaric) Laetus, Liptius in eo
apud Anglos impresso sequuntur, clarifi-
canc. Duorum Imperia uc aequata erant,
ita Major quoque Domus apua FranCOS Pa
ri plerumque porestare cum Rege fuic, li
cet regiis ticulis non uteretur, cujusmodi
maxiltratum ex nostrates hodie Pranci ha-
Bent, quem voloo le Grandmaistre H. C.
Grandem Hagictrum dicunt, cujus porecta
cem parront secundum Resem maximam
esse. In Anglorum tive Saxonum Regno
eadem porestare tuisse videtur, quem Il.
dermannum lingua vernacula nominabat.
Sic enim copio orticium illuu, quod quale
estet. ionorare se FaNus est C ambdenus, cu-
jus in monumento Monatterii Ramesentio
memoria.
AP. 10
MTRAODLOSOS FONDATOR.
AIdermannus puna puta rox est Saxonicas
interpretaturque senior vir h. C. virorum
seu hominum dominus aut Princeps. Nam
ad id exempli senioris vocem usIFAnE AU-
ctores mediae actaris. In Rurropii Appen-
dice, quam Math. Placeius evulervit: Oua-
dam vero die, cum milises praesais Princi-
pis irent ad S. Paulum, 5 reverterentur,
accidis eos occurrere talibus, qui instinctu an-
riqui hostis in iram versi sunt, C5 pro sido-
litare sui senioris vindictam exercuerunt con-
traillos. Locus est de discordia PapAC eL L.U-
dorici Imp. Tcaliei. Theormarus Jurarenlis
E.Pist. ad Johannem P. P. Ouia quando Chri
stianitas illis coexit vilescere. C insuper de
bitum tributum Senioribus nostris Regibus (
Principibus eorum solvere respuerunt. Ibid.
Procentores namque serenissimi senioris no-
Ari Ludovici videlicet. Imperatores (5 Re-
ses ex Christianissima Francorum sente pro-
dieruns. Hlinemar. L audumensis libello Pu
rificationis, quem Synodo obrolit: F90 FLInC
marus Ecclesine L audunensis F piscopus a mo-
do Co deinceps. Domino Seniori mea Carolo
Resi si fidelis (8 obediens secundum ministe-
rium meum ero. sieut homo suo seniori (5
Episcopus per rectum tuo Resi esse debet. L. vit-
Pranc. Ticinensis Vira Hadriani II. P. NI.
Sanctoe Rom. Ecclesiae, cui per se Perre, tuus
Senior B. Apostolo Principi Perro cum omne
Senris suae Rezno se tradidit, verba sunele.
eacorum Ponciieis Rom. ad Pctrum lc9a.
cum Mlichaelis Principis Bulgarorum,  Ls
vox percelebrata Aimoino, ANTCIATO, 2.
liisque, cujus hodieque reliquiae in Sene.
Schaux. Seigneur Callicanis rocabulis, ec
Lcalico Signoro. Pro ca et posior à non ne-
mine usurpaca. Synodus Duriacen(is 2d A-
deianum P. P. Nos minores apud vos posto-
rem hamiliter excusare sarasimus, quia ille
(B. Perrus Apoctolorum PrirnUS) ut in Sa
cra Fistoria lesimus. reprehensus a minore
bus suis, cur ad Cientiles intrasset, C5 comedis
set cum eis, (5 cur eos in baprismate recepis.
set, querelam minorum luorum humili ratio
ne placuit. ec. Isicur senior Proborum
ver
Psurot de hab reca Lheodori Eremic. Vicam S. Calli c. 2: tom. L. R. Alem. ParE. 30
HIIC OBIESCLL AL. VVLNOS, INCLI
TI REOIS EABGALI COGNATUS
TOLLOS ANOLLAL ALDERMANNOS
BT EIVJOS SACRI COENOBIL

## Folio 165 — 1814919937:0220
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000220.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
CAP: I. LN R ENMIA R DEM DE VETA CAROLL NI.
verbis idem est quod Major. Fontem na- ad annum Dom. DCCL VII. Similiter omnes
Paexenocas AusuMinus octendie Sermon. de Primores ac Majores natu Bajearii, qui cure
Cathedr. S. Petri: Instisurio solemnitaris bo.
diernae a senioribus nostris carhedrae nomen
accepis. Ex Sidon. lib. 11. EP. 2. Nam mo
ris istic suit Senioribus nostris agonem Drepa-
nitanum Trojande superstitionis imstari B. C.
majoribus, antiquis, veceribus. Major autem
2.)eraNNarWSSVyeS S opdErm
Promaximo i. c. Drimo trequentatur, signifi-
cacquecum, qui aliis est praefectus autprac
Dosieus, et qui imperium in minores i. c. in-
Feriores habet. Duac hgniticatio a Pontitici.
bus quoque ec Interprect. Juris Canonici
usu recepta est, eo opinor magis, quo can
dem in S. Scriptura ex Ebraci termonisido-
mate Be relicta, Mathaei XVIII. T. Ouis pu-
tas major est in Regno Coelorum EH arC. IX.
34. Siquidem in via inter se dispuraverant,
quis eorum major esset. Pariter LuCaS 1X.
46. Inde denominata es Majoritas, de qua
in Decretal. Gregorii IX. _ Kxtravag. 10.
Bgn. XV Lr. ticuli sune inscripei: De Majo-
ritase (5 obedientia. Cujus vocisproprieta-
tes contignant Olosator in C. deliberat. E Xt.
de Off. les. lib. v1. ec J0h. Andreae in c.
(1. plurib. FXt. de praebend. C9 dignit. et
Alhericus mulris in L exicO. NCMO D0-
ctorum nescit, auamen meliusculum est
monere, apud historicos Majorum appel.
latione omnes poruli primates, prac.
latos, qua Ecclesiacticos, qua Seculares,
Barones, Patricios, homines honoratos
compleeri acque comprehendi. In PVErO.
pii Append. Onde accidit eundem Carolum
venire pro vindicta Apostolici comprehendens-
que Romanos, de Majoribus eorum uno die
in campo Laseranensi fecit trecentos decolla.
rt: propterea inventum est, ut omnes Majo
res Romae essent imperiales homines. tam
Exiscopi quam Laici, C5 omne vulsuspariter
cum his faceret fidelicarem Imperatori. Pa
derborn. Monachus de gest. Caroli M. lib.
TT. ANNO DCCLXXZV. Iad. vTI.
Abbonemque simul, qui de Majoribusejus
Ceniis erant.
eo in praesentiam Regis pervenerant. Sidem
Se Reci C5 filiis ejus servaruros pra-
miserunt, 50 naru, quod ab imperito le-
ctore intarcirum. expungendum est cum
heic. cum apud Aimoinum. In visionibus
Florilcae: Rudiobasque vocem dicentem,
quod hi essent archidiaconi, (5 praeros.
Judicesque. (5 Majores, atque Decani,
quos ibi videbas residentes. Ln quo postre-
mo exemplo FOrS AAE, UE Majores HNE.
quos hodie alamanni Meyer adpellamus;
cum enim Baronum _c. Nobiiium ca racio
esset, ut bona multa possiderent, evenire
Lolebat, ut ex ipsi praecia sua vel feuda,
quibus a Regc vel Principe inrestiti acbe-
neticiati essent (ut noctri ilti rure loquun-
TUT) aliis ex plehe e vulgo induleerent.
quos Majores puto indigetatos, et ab iis.
qui latine proterre, quo doctiores videren-
cur, malebant villscos. Colligo id non
tantum ex sure Peudoli, quod rocant, sed
ex antiqua charta Claronae apud Helvetios
Seripta. A. D. BCCXX cujus principium.
Noverint omnes praesentes (5 futuri, quod
exo Henricus, dictus Schade, Vir Claronen-
sis liberae condirionis una cum filiis meis jo-
hanne (6 Rudolso Villico ec. Sic dicti quoc
bona amministrarent, quo pactoapud Gre
sorium M. Bonorum Rcclesiae Occonomi.
Desensores, Majores Domus, Vice Domini
ZurcrvuSrrat. Vid. Epist. ejus lib. 2. C. IF.
lib. 1X, C. 66. D1al08. lib, XV. C. 30. 11
Doltea progrestione tacta, eoque citulo
nobilitacem sibi vindicabant, quo ex Fon-
ce intinica nobilium proctuxie multicudo;
quidam enim ab officio nomen retenta-
runt, quorum ingens apud Helvecios nu-
merus, nec infimi Familiares illi mei Meye.
ri a Kronau, Tueurini Patricii.
X Tan-
dem vero exnimia processione abulusnatus
eAt, ut ii Majores i. c. Villiei vocarentur.
qui serri non essent. Sed praedia colenda
cerca mercede conduxissene, ut in Charris,
quac apud Schobingerum meum sunt, ob.
Emunsandi isicur Cune Annal. Franeorum serrari. Hlodie omnes Coloni eo nomi
1O
Edisadde, quae Goldactus nocarit ad F. klichard Juniorem tom. L. B. AIam. P. J. P. 1150

## Folio 166 — 1814919937:0221
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000221.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
1260
GOLDASPT AN IM ADVERSTOHES
A P. 10
ne saudent. Verum de his plus plusque Domus. A temporibus Clodovei, qui fuit
latis. Illud pene dicere praererii, e no. filius Oncoberri Inclyti Resis, pater vero Theo-
minis hujus frequentatione natam salutan-
di illam ex honorandi Formulam: Domine
Major, qua Sidonium deliciari viceas. ec
Domine senior, qua Blasius Cenomanenl.
Dcclesine Diaconus utitur, et a qua viden-
tur Gallicana illa: Non Sieur, Non- Sei-
oneur, acque Tcalicum Mio. Signoro dema-
naste. Hlactenus oltendi vox Major quod
erouor haberet, nunc quid Domus sc vi.
deamus. F.C sutem idem quod aula Bvc
Palacium, quae ec Caris quandoque d Cur-
sis vocatur. Iea in lesibus Ilamannorum
e Bajoariorum apud Ansepisum, Benedi.
etum ex alios haue rareniter vor Domus vi-
Titatur. EA ciculus in Legib. Alamonn. De
iis, qui in Domo Recis sunt ec. Interpres
LuC. VIT. V. 25. Ecce, qui in veste presio-
sa sunt (5 delitiis, in donibus lecum sunt.
L.ACaS dixit ErO1S BaSLNEIOI EtSI. AdnO-
Aram mencem exterte Innominatus Au
ecor apud Venericum, quem post landa.
b0. e Ad0 Vienmens. in Chron. Herchi-
noldo Majore Domus defuncto. Franci in in-
cerrum eantes Ebroinum in hacdienitaie, ut
Major esset in aula reria, constituunt. P.0.
dem redit. quod Paulus Warnetridi deR-
pilcopis Metens. Pceletioe in ArnuIEO. HIa
Dei Lccleste praesunt, ut  valasii mode-
rator sad honore Major omlus existeret.
ErgO iBItuE Major. Lus pimus est et
praccipa  Princibis sive Regno.
Crottrid. Viterbien(. Chron. Part. X. Oui
dimisso unc ordine monattico. factus est Ma-
Jor. Donaus l. e. primus port Lezem in Reeno
Firancorum per Brunihmum rerinam ac.
Ouac vero a ganca ejus Porencia fuerit,
clare Aimonus exprimitlibr. 1V. C, 15. Cl0-
charius datem potentiores omnes Optimatum
Bureundiae Frecas convenire subens, de Suc-
cessere Warnarii cum ets acebat. Slcanus
scrucaror quem vellent Leciore Lilut l
Rere sibi praefici. Illis porro dicentibus,
nullius praeter Dei (5 Regis se velle pari Do-
minium, Rex gratanter verba eorum susci.
dorici. Regnum Francorum decidens. Por
Majores domus coepit ordinari. Innomina-
tus Auctor apud Venericum Vercellensem
in libr. de difcord. Regni et Sacerdotiis
Tempore Clocharis patris Dacoberii, Re-
enum Francorum rezi coeptum est, (5 ad
ministrari ab his, qui Provisores Aulae Re-
side, vel Majores. Domus esse videbantur.
Ocerque in errore manitecto opprimitur,
non enim coeptus hic Magistratus Clotha-
rii hujus tempore, sed ab eo usque C10-
tharium II. Bargundia Major. Domacu vi-
la est caruisse, qui quasi postliminio tum
receprus est. Nunc ad illa Hunibaldus:
Theodoricus orio C9 inertiae deditus, omnia
necoria Regni per Comitem Palaiii, quent
Majorem. Domus nuncupabant, disponere coe-
Dit. TCujus Major- Domus fuit Fbervinus.
Bomosceleratus C impius, qui mulsa mala
fecir ecc. Anonrmus de gectis Ludorici
VITI. R. PPANC. ExceptO, quod per annos
fere octorinta octo a remporibus Clodovaei
Sive Ludovici Rocis mariri 5. Barildis Reci-
nae. Rezibus a solita Corritudine degeneran-
tibus. Regni potentia per Majores. Domus dis-
ponebatur; undefactum est. ut Pipmus Pa-
ter Caroli M. ex recali prosapia descendens
per Blirildem filiam Closharii primi. Ma-
jor. Domus sub Filderico Rexe insonsato efsi-
ceretur. Sigeberius de eodem Pipino lo-
quens: Post annos octozinta octo, postquam
Majores. Domus coeperunt principari super Re-
ses Francorum. Odorannus Monachus AN-
AO DOIM. DCLZZZVIII. Pipinus Auster
Major. Domus Recine Francorum principatus
Suscepit. Ferm. CGneraCt. Carolus Ppimfilius.
cum jamprinciparum Major- Domus duodeemme
onnis teneret. posthace eundem principarum
tenet annis xV. Resibus tamen in Francia,
Sed parva dignitare reenantibus. Gocheri-
dus Viterb. CAEON. PaFE. XN. Anno ab In
carnat. Domini DCCL. L. Reces Francorum
sole nomine regnabant. Fras autem opud
eos Princeps de cognatione eorum, qui voca-
piens XC. Padem Fredesarius ChrOn. CaP. batur ex ofsicio suo Major. Domus, ioium e
L. NV. Floriacensis Monachus de Majoribus nim illud Regnum recebat, quorum primus
dicitur

## Folio 167 — 1814919937:0222
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000222.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
C AP. I.
EN F TNM ARDOM DE VETA CAROLL MI.
dicitur fuisse arnuldus. qui postea fuit Epis.
copus Metensis eC. Porro de Majore- D0-
mus ejusque orisine exctat Fragmencum
Floriacens. Monachi, quod vide, et 2ddc
quae pluribus a B. Rhenano inlibr. de reb.
Germ. X Franc. Hottomanno in Franco.
Gallia explicata sunt, corumque dicta ad
meam amussim exomina, mihi enim hoc
nunc agendum est. et pergendum eo, qua
coeptum est gracia. Primus exstitie Pipi
nus Grossus, qui oficii potenatem trans.
Scendens Theodorici ignavicsimi e luxu-
riolissimi Regis auccoritatem in tantum
imminuie ac vilicarit; est enim is pri
mus, quod quidem cgo legerim, qui apud
Chronieos dicitur Resnum Prancorum in-
vahHC. Fuldens. Monachi Annal. A. DOm.
DCCZIV. rixmus filius anchisa Dux Fran-
corum post morrem Wolsaldi Ducis, partem
Austriae regebat, obsinuirque Regnum Fran
Corum per annOS XXVII. cum Resibus Ludo-
vico. Hildeberto (5 Dacoberto. Quae verba
Syllabacim exCcripsic Mar. ScotuS lib. LL.
dec. 6. Nam cum semper discriminati
essent Majores. Domus Franciae de Austriac.
hic victo Theodorico et Berthario ejus Ma
Jore Domus, verumque ofticium in unum
concraxit, Sibique polteritarique luac sub.
jecit. Hnic successit Carolus Martellus
(quod nomen a comprimendis hoctibus
habuic) quo de videndi Cicordus AbBASAN.
NO DCCXZXVI. et MarionuS d. I. FuId.
Monachi Annales DCCXVIII. Carolus
Regem sibi constirust Lorharium nomi-
ne non potestare, e annO DCOXLI. Car.
lus anno Ducatus sai XXVITL. moritur _C.
Cujus filii Carlomannus (5 Pipinus sub ob
tentu Maior. Domatus torius Franciae Reonum
suscipiunt. C5 inter se dividunt. Pipinum
ictum quem Brevem live Nanum cognomi-
nant, Majorem domus fuisse, nemondeo
hospes in historia est, quineseiat. DeCar-
lomanno testatur Cicardus AbbaS anno
DCCXLIII. obiit Pixinus Majon. Domus La.
rolus, Pipinus ( Karolomonnus filit ejus
teri charta. Fg0 itaque Sylvester lector ro-
sarus (5 petirus à Landoaldo scripsi (5 sab-
scrips. Dara 1V. Id. Seprembr. Anno III.
Carlomanni Majoris Domus. Clirinsus in
VeEE. Charta. Fe0 in Dei nomine Firineus
Lector rogiras a Biaiane, anno TII. regnan
e FCilrribbo Rece sub Carlomanno Majore-
Domo, (5 Bebone Comite, scripsi C9 sub-
Scripsi. Notavi sub die, quod secit Novemb.
dies 9. Arque ille Pipinus Postremus Fuie
Major. Domus in Regno Prancorum, nam
deposito Hlilderico Rex coronatus, omnem
Tmul illam potestatem superiorum pericu-
lo cautus, antiguavit. Quod et S Merovin.
Si Fecissent, pennasque luorum Ma;orum-
Domuspraecidissent, nunquam (Ariltoceli
et Ciceroni crede) in eas injurias, quibue
Postea aefecti lune, incidistent, quamvis
protundius consideranti mihi, nulla hinc
Regibus illis facta injuria videtur, qui jus
ex majectatem suam ignaria perdiderunes
contra eandem ilti modis lexitimis acque
justis h. c. virture ee armis guaeliverunt;
constat namque Majores. Domus non vir.
tuce modo ec rerum gerendorum pruden-
tia, sed victoriis etiam spoliisque ab hoste
relacis. Reoum ploriam multis parcibus su-
Perasse, quod de Pipino et Marrello ab0-
mnibus prodicum eAt. AnonzmuS (UE _-
num ex millibus adducam) in Vic. Caroli
M. cepirque Carolus Mariellus inimicum
suum Chilpericum. Regem insensarum; im-
memor malitiae suve reddidit et Regnum
suum. Ouod unum ec solum cestimonium
Tatis esse potest ad justitiam Martelli evin-
cendam; nec me à sententia mea deduce
re valet, quod in Visione Bucherii Aure-
lionens. Episc. legitur, Martellum proptee
injurias anima (o corpore damnatum esse,
videlicer injurias Ecclesine illatas non Re
Sibus; aeque ita Cicardus Abbas in ChrON.
cui concinit Johan. Liechtenberser Pro-
Onostic. Cap. 16. Frat trrannus, multas
Clero (∞ Fcclesine inserens insidias, hic fuis
de malo Gallo. Cum moreretur idem Caro-
Majores m DomO. LPETH. C. OMET. AN. DCCZL. lus, Papa somnium Babuit in Sibe, quod
Carolomannus Major. Domus almanniam in. Carolus Marrellus Francorum Rex mortuus
creditur. Sstrester lector S. Calli in re esset in Freviris, C8 in corpore (5 animos
Aiisea
16

## Folio 168 — 1814919937:0223
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000223.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
26D
ODLDASTI ANIM ADDERSIOHES
ab Rcclelanten commenta d conticca lo-
mnia sut, quos pallo sererius in ordi
nem redexisset, cuique bona eorum in u-
sum belli e patriae conterre, nulla fuisset
religio. In Ha. SC Ma). Dom. HLic res
Ecclesarum propier assidurtarem bellorum lai-
eis tradidit. _C. Nec vero mulco magis al-
terun illud cciam admiterim, S. Bonita-
cium a brisis occilum, quod lua opera
Mnom Clodoraei loboles regno erura tuis
Let, quemadmodun venane concenciolito.
minc, quibus opus elt licibus deque tricis;
Bam qui illi plurime lunc, quos id reterre
scribune: non didici esso driolari, nis li
Monachi tuerint, ex sectaloribus Clemen.
Eis Seoci _ Adalberti C.lI. guorum alier
librunt quoque contra Bonifacium scripsit.
eoque nomine in vincula conjectus periit.
Ouieguid id lic omnem amciquitatem con-
era Aare Video, attirmareque W inifridum
(cui posteTnomentum ex virture suit BO-
nifacius, sit da I. S.) illustrimar.
erriccoronatum tuise, cum Chricti A-
dem Prisnibus adnutita. Cesta ejus a
discipulis plenaria is cucta sunt, qui se-
runt eum aronizasse cum dons quinquarinta
Co amplius commilitonibus suis, ut sCri-
Deum est ab Acamo 110. 2. l. 8. Acque
ita ex his, quae hactenus  me expolits
func, liquido claret, ertare osperrerle, qui
Maicres. Domus diltinclosen in eos, qui
Regco, a  eosst uelesibus Fuerunt.
ltenm l’ipinus Cirohus L Carolus Marrel.
lus, quod Reges a Monachis nominentur.
impericia peccatum est. De Hilderico, quod
in Labula Reoum trancorum, ujs I
libeo 11. tibi copiam tacio, a  o
Gasli altertatur, id ejusmodi ele, ul cadem
auclorirate destruatur, qua aeet. Lnim
vero in Excerpris An. DC CLL.LHMus Lex
elevatus, ac heic Rex (Voi bis lletale.
gnolua idec multos mettorem perdure.
sC) idem prortus elt, non aliud, quam Ma-
aL rio
rior, Rex appellatur ad eodem in anno
DCCLKXI. quem vero constat Majorem-
Domus non adeo praepotentem, et Ducem
quoque nominatum. Hiringus Monachus
in Vec. Charta: Actum in monasterio quod
dicitur Babinchova, quod secit mensis Hovemb.
dies XXIX. regnante Carlomanne Duce (5 BC-
bone Comire. En ccce Ducem appellat, quem
in alia charta Majorem- Demus, nam eodenn
Dacto et Princeps, aliquando e Dux aCCC-
Deatur, ut puerilem oris opnolar Rigordi fuis-
se necessum sIF, qui in Gectis Philipei RC-
sis notare nos julerit: quod Reces fuerint
in Austria usque ad Childericum filium Clo-
dovaer filii Dacoberri: sed tune deficienti-
bus Regibus. Duces dominari coeperint, ut
Pipinus. Carolus Martellus ec. ubi deficien-
ribus exponas degenerancibus, elanguescen.
tibus, quod interpretamentum a vero non
abludic; sic enim SigebertuS: ABhInC Fran
corum Recibus a solita fortitudine (5 scien-
tia degenerantibus. Regni posentia dispone-
barur per Majores- Domus. Veluri erso Dux,
Rex, Princees, pro Majore-Domus, ec ita
Ducatus quoque Reznum, gubernario Regni,
Principarus. Principatus Major- Domus RC.
Pro Majoris. Dominatu apud Chrenologos
Passim locorum obserritantur. Nunc mea
opera aeque virture factum. ut quac viset.
Cet atque diracers verborum Major Et DO-
minus, quid Major. Domus, quae origo, quae
Pocencia, quae mutatio, ex incerto certuS
uc esses. Jam vero mutuiter te rolo opc.
ram mihi dare, Facereque quod cg0 ne-
scio, ut recum sciam, secutis Imperatori-
bus, cadente jam ac ruence imperio, fue
rene Majores. Domus Imperialis. X s Fuc.
re, an ex Secularibus, an Ecclesasticis e-
lecti line Erenim R piscopos in Palatio ia-
Jores. Domus exstitisse obserratum eA. A-
dam Brem, lib. FPI. C. 38. de Adalberto
Hammabursen ( Archiepiseopo: Pecuniam
aurem, quam à suis recepit. sive amicis si-
ve ab iis, qui frequentabant Palaiium, vel
qui regine potestait obnoxii fuerant, illamu
inquam recuniam, licet maxima esset, sine
mora insamibus dispersis personis (s hypoeri-
der. DOmuS, nata et KarOIOMMNUS CupC. sis. Medieis CO histrionibus, non japienter
aeston
duceretur in Infernum; Mistt erzo Papa nun-
tios aa lipiscopum Treviren eM. qui aperiomo.
numento. serpentem invenst chirne magni-
rudints, corpore non invento. Aaec inquam

## Folio 169 — 1814919937:0224
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000224.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
CAP. I. TN R PNH A R DDM DF YEY A C AROL F VI.
restimans ralium personarum savoribus se es. matum Orbis adfectare: praecer enim su-
secturum, ut vel solus placeret in Curia, vel
Tajor. Domus fieret prae omnibus, (8 eo mo-
do perfici posse, quod in animo de provectu
Ecclesine sune habuie. Accipe Curiam Hen-
rici 1V. Idem lib, IV. C. 46. de eodem AF-
chiepilcopo: unde etiam frequenter in Regno
conspirationes fieri solebant, quibus ipse ramen
nec verbo unquam communicare voluit; pro
cajus fidei merito à Rege quidem Major. Do-
mus in Dalatio constitutus, dono ejus multa
cucrahatur bona Ecclesiae Bremensi _c. Ieic
vero Palacium Hemrici V. Filii Cuperioris.
Ec acce quam clarum, quam conspicuum,
Episcopos fuisse Majores- Domuset quidem
Imperotoriae. An et Libentius talis prac.
decestor Adalberri, sic enim Scribit Adam.
ille lib. 1F. C. 45. Is cum esset nepos alte-
rius Libenii, C8 tunc Major. Domus Prac
positus. Favore Cyslue Imperarricis ferulam
suscepit a Caesare Conrado, pallium vero a
l’apa Johanne XIX. non puro, Sed vocem
Domus huc irrepsisse ex slossemate arbiEror,
ut lic Major Praeposiras Ecclelise Bremen.
I15. Hloc ue dico, tactis persequar; dic ibi-
dem cap, 46. AdamuS : Libentius it aque bo-
nus in Praepositura, mulro melius in carhe-
ara Praepolicura Bremens. Cachedra Ham-
maburgensi. In Diplomace Henrici LV.
quod Krpold. Lindenbruch publicavit, te
es Lune athelbero Fammenburcensis Archi-
FPiscopus Farrvicus Bremensis Ecclesine Ma-
jor eraepositus. et hie Achelbero, ipsus ille
Adalberrus successor Libentii, qui in qua-
dom Epictola sua appellacor: Adalbertus San-
Etae Romanne C Apostolicae sedis lecatus,
nec non universarum septemerionalium Na-
rionum Archi. Episcopus. SLammenburzensis
quoque Ecclesine Provisor indienus. Nimin
rum homo cumidus, seque in celsum van
na ploria attollens, quod Majores lui Bie.
menses Epileopi eodem PaRus tumore pa-
tracunt, imitari sliscens, Praepositum Ham-
mabursensem sese et torius Septemtrio.
nis ArChi. Epileopum nixUS est, ut Faluta-
retur. Leaque nihil mirum, s vir inanis,
ciculorum Ex mundi ranitatibus Fascinatus,
periora restimonia aic Adamus lib. 1V. C. 7.
at ille omnium voces parvipendens. sinul e-
iiam relicta rei domesticae cura, Joeus in cu-
riam vehemens (5 in gloriam praeceps sere-
barur, hac causa, vt ipse retulit, capessen-
due Reipubl. quaerens primatum, quiu Do-
minum C9 Rerem suum intermanus trahen-
rium non posset videre capiroum. Et jam Con-
sularum adeprus est, jam nemulis remoiis so-
lus arcem Capitolir possidet e c. et Cap. 24.
Voir compos effectus, in pristinum gradum
Curiae resticurus est, moxque succedentibus
prosperis, summam rerum, quod est Vicedo-
minatus, jam septies Consul meruit. Quibus
in locis Primatus e Vicedominarus idem
eAt, quod supra Major- Domarus. Si quid
corde Capio, et senlibus utor, 2d Facinus
animum adrerri, Henricus Imperator Ger-
manorum, Pontiticum Factus Crermanis in-
cubantium. errannidem que injuria osurpa-
tam, odio minime obscuro, morsuque ve-
nenans, quibus mocis inimicaret illos, rev-
perit, ubi dominium Urbis alserendo vin-
diearet. Imperiumque Romanum in pri-
TCLI SEDFUM, FOTIMAMGUCFCLAUTATOE; Pa-
pa enim ut hodie, ita tum omnis jura di-
vina atque humana, quae Imperatoriand
dionitatem proprie actinebant, jam ra
pra violaverat. Itaque e annuos Consules
binos more Veterum Romanorum creavit,
cicque dignum honorem concessit, quem
diligenter connocarit Adam. Brem lib. LFF.
c. 36. his verbis: Tandem seditionibus ad
pacem inclinatis, adalbertus C5 anno Ar-
chi. Fpiscopi, Consales declaratr sunt, (5 in
eorum consilio summa rerum pendebat. Se
ipsum quoque primum Parricium VrbisRo-
mae adpellari scribique voluie, ut et Fi-
lius apud Othon. Frisine. de sest. Frider.
lib. r. C. T. cujusmodi honos Romanis
Principibus in Rescriptis cributus. Prium-
phum quoque instituie, cum capta Vrbe
et prostigatis P Seudo. Papis, Imperator atque
Auonctus Ealutaretur. Benno C ardinal. Vic.
e Gest. Hlildebrandi: Romona vero Ecclesia
ejus resprrans auxiliis secundum Clemoniem
nori quiddam introducere roluir, et pri. Pupam clesit, sub quo Ecclesia unitur, aqua
169

## Folio 170 — 1814919937:0225
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000225.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
7
(5 sub sequenter Komanorum imperator ac
Aueustus venerandae memoriae Feinrieus co.
ionatus est, ( protantis meritis unice slori.
Scacus iriumpho sinculari unici amoris prioi
lesium, pellendo Idololarras Simoniacosque 
unitarem Ecclesiae defendendo, promeruit.
Locum ut emendari, lesique velim, 2d.
FeripI. Triamphus est applausus ille inau.
SuracO aCClAMIALUS: TIPINRTCO AVOV.
STO, A DEO CORONATO, MAONC
ET PACIETCO, IMPEKLATORIROMA.
HORDM, PDLSORIIDOLOLATRA.
REIM, ET BCCLESIAE DEFEHSORI
TITA ET VIOTORIA. Ouo in negotio
Carolum M. voluie imitari, impari tamet
SuCCCNTU.
Ad quos summa Imperii pertinebut) MS.
pertinere videbatur. Anonrmus Vic. Ludor.
Pii. Ad quem summa Regni Danorum perri-
nere videbatur. Actamus lib. 1IT. C. 36. in
eorum consilio summa rerum pondebat. FC.
necella lib. TP. Cap. 6. Penes praefectum Vr
bis summa rerum relinquebatur. Papinian
1. Z1V. D. ad Monicip. Cnibus summa Res
Publ. commissa est.
Neque Reri aliud relinguebitat Lde
alii narrant verbis divertentibus, addentes
et detrahentes pro lubitu. Videndi Annal.
Fuld. Anno Domini DCCLI. Hist. Miscel.
(Paulo Diacono quidam, alii AnactaCO Bi.
bliochecario ad seribunt) lib. XXI 1. Joh. CC.
drenus, Anno Lconis Ilauro vEI. Annal.
TheoduIs anno DCCL. Marian. lib. 111
Chron. Sireb. in Chronoeraphia, Conra-
dus AbbaS TSrspergens. in ChronicO. Aven-
tinus lib. ir. Annal. Bojor. Oui quidem
omnes Auctorem Rinhardum habent, qui
bus fidem hac in parte sublectare videtur
Tloctomanrius, quam rere, aliorum CCaF.
bierario
eos prominam baros. Mtonunque ca
pillum, Regiae nobilitatisinsione fuisleseri-
bune Riot. 1b. L. Cap. 4. e 1161. 1t1. C0
Gregor. Laens, a seguaces exteri.
Posonia. Id capillisii Resii jus rocabant,
CAP. 1
ue qui Reges a populo creati, aut resiose
nere proenaci esene, comam alerent, eam-
que a tronce discriminatam, unguentisque
delibutam, decus atque insigne resium,
regineque sirpis haberent, ut docee Fr.
Hlotromannus in Franco- Gallia cap. 4. HIOC
iis quandoque abscinclebatur, quibus vel
Regnum abroearetur, vel adipiscendi Re-
eni spes, e dienitas successionis adimere.
tur, uc ex plurimis Gresorii locis, aimoi.
ni, Fredesarii perpatet. de aliorum, qu20
collesit admirandae cruditionis Vir P. P2.
ber Thololan. magno Reipubl. dimno de-
DatUS. Exstat emorabilis historia de Re-
Sina matre Crochilde sire Clochilde, quae
duobus filiis caput abscindi, quam eomam
maluit; ratio facti in promptu, quod co.
marum depositio nota erat subjectionis et
Territutis, Jacob. Durantius lib. 1. V ariar. C.
17. ec in victis quoque dedicionis et amis-
Fionis libertaris Sidon. lib. 2. F. P. 1. Si nul-
lae Anthemii principis opes, satuit te au
etore nobilitas seu parriam dimittere, seu ca-
pillos. Consulendus hic elesanrissimus Sa-
varonis Commentarius. Verba Sidoniica.
pienda, ut illa Clotharii Repis ad Crorhil.
den: Velisne nepores tuos conderi, an gla-
dio percutis apod Rimoin lib. IL. C. 12. Vi.
ctus enim, qui conderi non est p2sfus, ve-
luc pervicax hostis, vitam cum regno et Da-
tria amicrebat. Clandian. de laudib. Stilico
ante Ducem nostrum savi scarsere Sicam-
Caesariem. Paridoque orantes murmure
Franci
Procubuere salo
quo restu vitam deprecabantur. P’aulus Dia-
Conus V ersbuS NSS. ea Corolum Regem de
Sisitria, sub quo CapTUS tenebaTuT:
Similes equi ferunt, ne brutum pecus esse pn-
Tabor.
Veridet que meum stulta caterva capus:
Sit licet virsurus, birrisque simillimushir-
cis.
furaque det Boedis, imperitet que ca
pris.
sant illi invalidae pariranii in pectore vi-
5
Nam
GOEDASXY ANIM ADVLASLONFS
Cme prosuso. barba summissa) Apud Fran.
62. Rduentas a velto Golnorom sie 1.

## Folio 171 — 1814919937:0226
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000226.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
CAP. I.
TN E, LNEA RDOM DE YETA CAROLF MI.
Nam nimium vestrum nomen (8 armat
timet.
Is scierit, vestrum se me de Civibus unum
Audebit minimo tangere nec dixito.
Tunc nec iners Cupido viram mibi rollit es
artem
Illum nec palmis abluet unda meis.
cuin potius properet, vestra (8 vestieia
lambat.
Cumque suo ponat crimina erine semul.
Caelirus C quomodo est vobis contuta eo-
restas,
Tinguntur vestris purisicandus aquis.
sin minus, adveniam manibus post terea
revinctis
Nec illi auxilio Thonar C~ Wathan e-
runt. _C.
In hoc carmine luculentissimum habes e-
jus, quod diximus rectimonium; nam prae-
ter Pauli captiri rasuram irrisam, vides Si-
getridum. Kegem pasanum et birsurum i. C.
crinitum ammoneri, uc ultro tonsis capil.
lis Carolo se dedat, lin cinctus ad cum ad.
veniat (ita enim legendum, non ad veniam)
Duniendus. Crines promictendi morem Re
sum Francorum, Tunt qui durasse volunt
ad Petrum usque Lombardum Sententia-
rum Masiatrum. AA c90 observo seculum
multo posterius, nam quid Philipous B0.
nus Bargundiae, qui vixit circa onnum
MCCCCLZ. Suver capillitio occex.
tarit, ex Heutero narrat Phil. Camerarius
Medic. Histor. Cap. 36. Tandem, eum avo-
rum memoria Franciseus L. Gallorum R ex
cavillum sibi ex caula valetudinis aut exce-
pti capice rulneris detondisset, ejusque i
micatione Aulici primitus aEque Proceres,
postidem omnes Fere nobiles, atque ips
denique populares erines praccidendos sibi
existimarune, ut prodidie moonus ille P’aber
Semest. lib. TFF. Dico autem populares,
nam ec ipsi crinigeri, ut antiquitus. Ita tum.
Discriminabantur autem à Repe atquema.
enatibus, quod illi crines passos ec in hu-
merum rejectos, icti ad collum praecilos,
ad instar Retormatae Ecclesine ministro.
rum, qui in Flelrecia et Germania hodie
LunE, Portarent.
Borba summissa) ita optime HS.
Solio resideres) Fuldens. Monachus ee ex
CoMAT. SCOTUS : atque in loco eminenti sedens.
Solium ergo et tribunal Romainorum, apud
quos Praetecti Proetorio in eo sublimati.
Cassiodor. Var. L ect. lib. Vr. FOrm. 111
Tribunal cuum ideo excelsum factum esse no-
veris, ut locarus ibi, nihil humile abjectum.
que corirares. Vide Intra carpentum.
Responsa, quae erus edoctus) Haec ita nar-
raE FuIdenSIS MOnAChuS EC MAr. SCOLUS, pu-
blica dona solemniter sibi oblata accipiebat
stanse corum Majore. Domus C quae dein-
ceps eo anno acendu essent, populis adnunci-
ante. Sigebert. praesidere coram tola rente.
C salurare, (5 Salutari, obsequiet (5 do-
na accipere (5 rependere.
Praeter inurile Regis nomen) Paulo prius
praeter inone Reris vocabulum, et Ox
quam ut Reciorantum nomine contentus. Si-
Geherr. Resibus solo nomine regnantibus FuI.
dens. Monach. Recem constiruis nomine non
potestate.
Precarium viene stipendium) Sigebertus
praecer modum Fucilis: sed nibil acere vel di-
Seonere, quam irrationabiliter edere es bibe-
re, domique manere. Trrasionabiliter est
bestiarum ritu ec. Sed ecco, quid non pro
cax Monachorum libido oblectarie.
Carpento ibat) Fuld. ec MarianUS: Plau-
Aro bobus trahentibus rectus. Proprie et (i.
enate Kinhardus. Carpentum suit insione
praetorianae praetecturae, quod Francorum
Reoes jure patriciatus videntur allumtisle.
Caliod. d. I. qui continet Formulam praet.
PraCI. Ipse Carpentum reverendus ascendit.
Flar. Vopisc. in Aureliano cap. I. Filaribus.
quibus omma sesta (5 fieri debere scimus (5 di-
ci impleris solemnibus, vehiculo suo me (8 ju–
diciali carpenso praesectus urbis vir inlu-
Aris, ac praesara reverentia nominandus
accepis. Pareant mihi viri ineom-
parabilis manes, P. Paber hunc locumnon
ceric rehiculum cum Carpento judicialis
par erat, quo ad judicium vehebantur Praca
fectus Praetorio vel Praefectus Vrbi, qui
Vopilei aero indiscretae ducebantur digni-
tatis l. 1. C. Theod. de praetest Praet. Aivc

## Folio 172 — 1814919937:0227
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000227.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
GOE DASTE A NLMADVERSIOHES
Orbis. SutaH. CdP. 38. Nompraefectus Praetorii
praesectus Urbis, Cs Macister milirum praesen.
tum, (5 praeposcius sacriCubiculi. similem
habent dienitarem. Elinc Sidonius practe.
ctus Urbi. Polemium Praefectum Prac.
FOr. Calleram vocat lib. 1V. LP. 14. Diver
Tum est solium, Eve tribunal, locus excelus
e eminens in judicio, unde responla de
ditpraefectus; quae duo, qua auctoritate con
Fuderit idem P. Faber Semestr. lib. 1. C. 3.
carpentumque interpretatus sic tribunal.
have quicus etiom Cum odorari. Fran
eis instirutum hoc Clodoveus videtur de
disse, qui primus ejus gencis Patricius RO
manorum fuit destinatus. De bobus, nilt
memoria FalIOr, dilisenter eE RCCUrALC FTOF.
comannus in Franco-Gallia disputaric. Ajun
et Faucherium in Gallicarum antiquitatun
dibris, quorum deliderium miseris memo
dis ansit, cruciatque. Pos consulane, qui
BuS LUnC IM. MMaMU.
Sd publicum populi sui conventam) Mo
Bach. Paderborn. de Vic. ec Oestis Caroli
BB. lib. I. Connentam placii generalis. R rSC
placirum. e ium Reeni procerum,
omnium que ordinum connentus in locum
2. Rege dehonatum, qualia lune, qune ho-
dic Comitia imperialia et vernacula lingua,
Reichstice appellamus. Sic et LudoviciPii
Filius post pognam ad Fontanetum cum Fra-
tribus geltam. et obtentum GermaniacRe-
onum, placitum ad UImam celeberrimum
habuisse legitur; Et Radericus lib. 1I. Jam
dies placiri asstuit, quac Romanum Princi
Dem ad Campestria Roncalioe, sieut condi-
etum invitabas, quod quale estet, expli
cavit lib. 1. C, 46. Deinde generalem Curiam
omnibus Tralicis civitaribus ex Primoribus a-
pud Roncalies in sesto B. Marrini celebran.
dam indicis. Nisi li heic placitum proto.
ro judiciali cum Hloctomanno malis inter-
Pretari, MM aurem VuH Sidentur, L0.
rharius Emperator liH. lL. ctt. lIF. 52. e
lib. 55. e Conradus Ursperg. in Prider.
Aliognomitia quoque aa Loncalias ce-
otat. 
judicarentur, vel abdicarentur, constitu.
tiones ilem Aarutae ederentur, authent. Ha
bic. C. Ne filius pro parre (5c. Qude est Fri
derici I. Fkkehardo Placirum monstro quo-
dam nominis vocatur Mazicampus. In Gest.
FTANC, EXCErDE, AMNO DCCLZXVII. Ma
sicampus ad Paterb, EE ANNO DCCL. ZXZI.
Karolus reversus de Roma Pipino bapiiz ato
habaic Macicampum ad Wormaria. et alibi
Cdepe. Conrentus more Francico in campis
apertis agebantur, Ademarus Annol. FranC.
DOCLZVII. onnuarim Cinhrardus heic.
mense majo Sigebertus. Elinc Mazicampus
diei mihi visus est ad eam Faciem, qua Wa-
sianus, Maciuma, Ariulsus, Acerius _C.
Pro Maicampus, Majanus, Majuma, aul-
fus. Aerius _c. Conventus mense Majo
celebratus in campo, atque hacc propria
ejus et specitica Bonifcatio. Campus pro
conventu eadem synechdoche, qua Cam
Dumpro puona ulicori, sequenti libro doceo.
Generaliter postea, ue adsolet, ad quem-
vis cujusris temporis conventum vox: ex
tendi coepit, uc ex Ekkenardi. locis latis
abunde Patet. Sed _ Mimi Resii annuos
conventus celebrabant, mense Majo subti-
liarum campi, ut rolune, umbris; inde For-
tean, quae mea est adrersus Olareanum
opinio, Lupinum Saronatum nostrorum op.
Didum Maji Campus vocalum, ec noltra
locurione Meyenseld, quod illic annuos Ma-
iales mallos Comes Rhaeticus Freguentaret.
Pariliter a a placirum dedueta voce locum
patentem atque amoenum Plarz dicti
tamus, reliquo ejusdem quoque compos
E0 MaserplasZ, quas monstrans locus, u
bi milices deligi et diribi debent. Placitum
Veceres Dani Warph, Saxones Thinc spPel.
larunt, Adam. Brem. lib. uIc. de Sueoni-
bus Fabuloss: adeo ut concilio ropulorum
communi, quod ah ipses Warxh, e mobis Zhine
vocatur. Episcoeos interesse non renvant.
quam vocem Thinc apud Anglo Saxones in
ca nocitione. l Seire lubido, reperias, Mal-
las sive Mollum. uc interdum pro placico
sebrata fuisse scribunt. Oibo Prisine. lib. Sumatur, si velim demonstrare, eadem o-
21. C. 2. e Cunther. Ligur. lib. 2r. in pera solem tenebris illustrare me poltu-
qucis beneticia Iperii i. C, Penda vel ad. tem. Vrumque rero de placicum de mal.

## Folio 173 — 1814919937:0228
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000228.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
C AP. I.
IN E LNMARDOM DE VITA CAROLF NI.
lum magis trequentius pro judiciis celebrio. tenciam producenei; Cornel. Tacitus de
ribus, quae lesaci Revis tempore consti morib. Cerm. C. 22. Sed C5 de reconcilian-
EUtO, post hoS autem eE Comices eE C’en.
cenarii peracebane, et quibus non absimi-
lia sunt hodierna indicia e conventus, quos
usuali nostro sermone Kreystaz. Kammer-
seriche. Fof. gericht. Landtas, Tas SaIZunq
nominamuS, Scceptantur. De Placito Ve
tus Auctor in quaectionibus de Variis Vo-
eabulis in lege, Salicae legi praeseriptis in
115, S. Galli. INT. Placirum quid est : RP.
SPOHTSTO. Placirum quoque similiter ab
eo quod placet. Alii dicuns pactum esse,
quod volens quisque facit. Placirum quoque
etiam nolens compellitur, veluti quando quis-
que pararus sit in judicio ad respondendum.
quod nemo porest ducere pactum. Sed placitum.
Originem malli tradie Chronicon D. Beni-
eni, de quo hacc verba libarie Hic. Vignie.
rius in BurS. CHrON, Ad AMNUM DCOLZIII.
Tsane Episcopus Lingonensis, (5 Odo Comes
atque Fdebertus Abbas cum quibusdam a
liis missa Caroli Reris (unde Missorum ap-
pellationem ferebant) ad jus dicendum (8 li
res dijudicandas in Burcundiam venerunt.
Nallum locus erat. ubi istud fiebat, a quo
mallari. qui in jus vocabantur, rune dice-
bantur. Verbum mallare hoc sentu cele.
berrimum in Legibus alamannorum, Ba-
joariorum. Bursunionum, Pritionum,
Langobardorum, pro quo et admallure in
iisdem, et placitare, et mannire ad mullum.
quod Lacinis est incomitiore. 1. C. 3d CaWlac
dictionem, vel in jus rocare. Caeterum
FalSa illa e Missorum et Malli oriso, quip.
De mulco recultior, ut quae Carolitempori-
DuS queatassignari. MIs, quos Paderborn.
Monach. legatos, AIB. Stad. Advocarosi. c.
Suridicos auEUMRnE, GregoriO M. jam Sic
appellati et Sidonio Apollinari. DC Mallo
Sic habe; Bajores nostri, quae fuit prilca
eorum simplicitas et suversitio, de qua.
cumque re deliberaturi, epulas inter e po.
cula tractacum ibane, neseio quam divini-
vatis vim elemeneis cribuentes, reluri vi-
num, muleis enimis collectum, reluri gra-
dis invicem inimicis Cs jangendis assinicais
bus, (s adsciscendis principibus, de pace de
nique ac bello plerum que in convrvirs consul-
tant, tanquam nullo magis tempore aut ad
simplices corrtationes parent animus, aut aa
magnas incolescat quem Iorem Francosre-
linuisse certum est. Paulus EpItOMAtOFFC-
Ii. Incomitiare signisieas tale convicium face-
re, pro quo necesse sit in comirium, B. C. Con-
rencum venire; Ita habet Pauli Scephani C0.
dex aeque probus atque antiquus. Verba
Resti interpolata ad. aeri sui consuetudinem
traxit inextissimus adbreriator Pompeji da-
mno natus. Contimilia barbari nebulonis
Aasitia, quibus Festi elesantias devenusta-
ric, in Notis indicabo. Ad eam rem men-
Pa in Curia parata Fuie, cui adGdebant, Gerva-
Trus Tilb. de Anglo. Saxonibus Germanorum
propagine: Scaccarium tabula est quadran
cula, quae loncitudine quasi decem pedum, C5
quinque lacitudine ad modum mensae circum-
sedentibus apposita, undique habet limbum la-
tirudinis quasi quatuor dicitorum: quer ri-
cum ex Germania venille, consequis ver-
bis innuit expresse: ab ipsa Regni conquisi-
sione per Regem Culielmum facta hacc Curia
caerisse dicieur. Sumta tamen ejus rarione à
Scaccario transmarino . C. 2 Saxonibus, 5a-
xonice enim Scnch. Judex scacharium cabula
in qua sudices convirabantur. Accipicur
et pro ipso judicii loco, et pro honore Sca-
chac. Man(IE verOnOmen EE POrMA rei li-
NE OTU, ut Gerrahii verba dOCeNE. PrACICK
meam rationem, quam verisimiliter ex VetL.
Scriptorum rectisiis animo conjectaese vi-
decur, aliam ex Ruto adtere YaaC Diaet-
rum parsicular. Lib. 11. C. WII. Rusastestarur,
Persos (5 Flenos, semper vino uri, volentes
dispacare, vel cum volebant cum aliquo ratioci-
nari, seu consilium dare ad regendum Rempubl.
(5 cornoscebatur, quia istud vinum meniis est
confortatoum, ee rectitudinis es veritatis de-
monttrasivum _c. Elenos aceipio P NAmCs i. C.
Graccos, de quorum Principe Philocopho
nis multis contectus panis dinaum atque eF. Platone retert Maerob. SaTTH. l. FI. C. 3. quod
fieaciam habeane unam mullis animiis sen. exislimavis somitem esse quendam, Cs inci
tabio

## Folio 174 — 1814919937:0229
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000229.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
GrOEDASTI ANTMADVERSIOHES
rahulum ingenii virrurisque. si mens ( cor-
pus hommum vino Rlucret. Ouam argumen.
ti rationem, (i quis Majores quoque noAros
velie considerasse, nulta lingua ett, qua ne.
dem. Salcem hoc nunc constat. Mallun
vocem esse cermanicam, Manl convirium,
qua hodicque nos Rlamanni VLIIIUE, MII-
lum appellantes Mauistare. Et verilimilis ad-
modum sic Ouillimanni noceri conjectura
orbitrantis, actorem judicibus convirium
Parasse ad ulque cousae decitionem, qui dein-
de Cumtus reum secutus Fveric, de Reb.
Selvet. lib. 1. c, 9.
Annuatim) Semet in onno Fuldens. et
MarionUS.
Sic domum redire Sicque Rese domumre.
deante, Fulden(. e MarIAM. SieebertUS ad-
dit: (5 sic secum usque ad altum Majun
permanere.
CAPOV. TI. DipinuS Paser Caroli Regis
Pipinus junior Karoli HI. pater, Caroli Mar.
celli Elius, Pixini Majoris nepos, quem et
Minorem, Brevem. Nanum, Pusillum. C ur-
sum coenomtiate, licut contrario exem
Plo Avus dictus eA, Pipinus Senior. Major,
Crossus, Crassus, Vetulus; Cujus rei insci-
tia lordidaras nobis multas multorum au
ctorum lecs elit. Unam examur.
cando operat o adere, imo exemplar
lectori securo  Woch adsimilibus enodan-
dis Oltentare ACALTATDOS. Ra est Anonrmi
Vira Cdrol M. quam 2d id exempli dedie
Pichoeus: ansespas cenuie Pipinum retu-
tum brevem, qui fuit abavus Domini Carolt
Reris, Las Octalus Dux Francorum, re-
nuit Carolum Seniorem (5 Ducem cornomen-
10 Marcellum. Curotus Martellus genunt Pi-
Pinum Pium, qui de illa linea generationis
elevatus est primus aLtancis in Regem. Pri
trum delenda en ox drevem, june ab im-
Dudeneissima manu adpicta, tum deinde
Seribendum licera unciali Dippinum Vetu-
lum, ic mox illico Vetaus. et inibidem
Sentrem. S. majuscula; oenique Pippinum
Pusillum, pro illo subdietro pium, quod e
scribendi compendio ortum in totam illam
vitam propasatum est. Tu meo pericu-
10, et historicorum side, ubi ubi occurrat de.
AP. ll0
Falcabis. Odorannus Monachus AN. DCCL.
Pipinus statura pusillus electus in Rerem. EC.
Tum velut Baeredicario jure funcebatur
MS. Bacredicario, omisto râ jare quod ex
glossa irrep(it. Tlinem. RhemenL. Epist. 2d
Adrian. P. P. ut Regnum quondam Rezis LO-
iharii, quod Domno Ludorico spiricuali si
lio ejus Baereditario debetur. Joh. Picus Ve-
tus Anolorum HistoricuS: Fic ixitur mansis,
dasaeque sunt sibi provinciae Orientalium an-
elorum (5 Northumbrorum, ut eas fideliti
se foveret haereditario. AnonyM. Sed Vecus
Auctor opud Cambdenum. Sed non omnes
Comites ista percipiunt, sed hi, quibus l ex
hacreditario, aut personaliter concessit. Nec
dubito, quin mulcis aliis locis haec rox a
Sciolis interpolata fIE.
apud Pictavium) Contra institutum no-
Crum heic es monendus, in optimo illo et
recustisimo MS. Codice, quem à Schobin-
sero este jam initio memoravi, particula-
rum aput, sec, haus invariabilem Et Con-
Rantistimam serixcuram este. Elaberemus
Finhardi libros Feymologiarum, de verita-
te Orthocraphine nobis ConTAreE. INTEK
ibi, quum rationes jacent, nil uTareVO-
lui, neque etiam meum pucavi, in cricis e
spinis occupari.
Oui claritate coneris (8 opum amplirudine
eminebant) Goctridus Vicerb. Erat apud eos
Princeps de cornatione corum, qui vocabatur
ab Officio Major. Domus. Paul. Discon. de
ArnulEo Pixini noctri ProavO: qui ex nobi-
lissimo fortissimogue Francorum stemmate or-
tus (50. Innominatus in Genealoeia K2-
roli M. de Ansperto: Oui fait ex genere se-
natorum, praeclarus Vir acque nobilis, is
muliis divinris pollens Xc. Oui quidem AN-
Spereus Rve uE alii volune AnsbertuS Pixi
ni nostriericarus, uxorem habuie Blichildem
Clocharii Resis Eliam. DaBoberto RegIS
Pororem, ut in monumentis historiarum
Prodicum est, in dicta Cenealogia CaroliM.
quam: libro sequenti princeps rulgo, in
Geneal. B. Arnult, in Fragm. de Majori-
bus-DOmuS, apud Anourmum in Vita L 2-
roli MI. ex Annal. Fgolism. Monachi, 2-
Pud Sideberrum, apud Anonym Vic. L. V.
dor.

## Folio 175 — 1814919937:0230
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000230.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
CAP. II.
IN LE INM ARDOM DE VLTA CAROLEH.
dor. VIII. Res. Franc. ec apud alios. In
quibus docetur Pivinum nostrum AFerNO
arito genere revium fuisse.
Velut sub Rege) relut Rex CA quaA R CX,
qui Rex nominatur et non el.
Amore conversationis contemplarivac) Vi
dic hoc Anonsm. in Vita Ludov. Pii: prae-
cipue ramen affectu illorum ducebatur, qui
cuncta sua pro Domini amore relinguentes,
Specularivae vitae curabant fiers parricipes _ C.
At sub eo adeo convaluis (ordo monasti Cus)
ut etiam ipse fracernum ari Carlommni imi-
sari cestiens memorabile exemplum, ipse quo-
que theorrede vitae culmina niteretur compre-
hendere. Legendum eAt (ut hic obiter mo-
neam) fracernsavi, Arus enim Fraternus est
DatrHUS, CO DACTO, Quo nepos fraicinus;
vel ex frarre accipitur pro tracris Alio. Vi.
den erso Carolomannum nullo conscien.
tiae simulo, at solo dirinae contempl-
tionis desiderio ad vitam monacticam &
solitariam ductum.
Romam se in orium contulis) Juid esset
orium, pluribus a me dictum eA, quae (I
tanti, conter. Nunc quoniam reperii sunt
homines male ingeniati, qui quandoin ve.
tustis Scriptoribus orium viderunt religiosis
cribui, Ociolosque rocori MonachOS, per.
tinaci ingenio asererare sunt auti, jam tum
antiquos temporibus otium in Colitariisre.
probacum, necessitas me suoisit, ut te do-
ceam ex honectum et laveabile exstiriste
Ambrol. in Epist. Fusavita est, in qua nibil
At, quod timeas, quac compensatur mentis
placiditare, levatur usu, sustentarur OTIO.
non occupatur alienis molestiis. Prosp. lib.
TFF. de Vic. Contemplac. quis non nescit,
quod sicut OTPOnstudiosum à carnalibus in-
effabilem scavirarem sapientide coelestisincen-
di OTIOSO, ira spirirualis occupatio labo.
rum sanctorum mulisplices affert fructus Bu-
manae socierari. _ eodem libro: quiOTIO.
Sa quiere perfruitur, nisi spiritualiter vixe-
rit, more pecudum vivis. Finhardum imi-
tatus est Paderbornens. in Vic. dc Cest. C a.
roli M. lib, YE. ANNO DCCLXXXVIII. IA.
dict. X.
Et foctum Monachum sereare Honasterinle
Propositum jussit; Juvenis quoque nistus
ab illo
Nomen habens Theodo, genitoris facta se-
cutus
Contemplasivae susceperat OTIa virae.
Clarius vero e cum ratione. AdAM. Brem.
lib. 1V. C. 17. Et de aliis quidem Viris ma-
snislezitur, quod eloriam mundi contemnen
res. Aulam Regiam velut secundariam Ido-
lolatriam resugerint, judicances nimirum ad
hoc philosophicum Solitariae VITRC OTIVN
a rempestare seculi Cs rumulsa Palarir, qua
Si ad porrum (5 requiem beatitudmis venien-
dum. Satin. clarat. Sed ecce ferentarium,
vecerem Sallultii interpretem in membra
na P. Scephani, in Cacilin. prodem: Tul-
lius in libro OAC. 1. C. 20. Mulii autem
sunt (5 fuerunt, qui eam, quam dicorran-
guillitatem expetentes, à negotiis publicis se
removerunt; at OTIOMODE perfucerunt.
In Bis Ca nobilissimi ebilosophi, ut Plato.
qui primum ita ab humerorum dictus est la-
insudine. forrissimus arblera fuit, (5 post o.
mnium victoriam se ad Philosophium contu-
lit. Es quidam homines severi eu graves nec
roeuli nec principum mores ferre poruerunt;
ut iste Sallustrus, vixerant que nonnulli in a-
eris delectari re sua familiari ut Zorarius.
Hic idem proposirum fuit, quod Regibus, ut
ne qua re egerent, ne cus parerent. liberta-
te uerentur, cujus proprium est, sie vivere,
ut velis. Racionabiles plane causae ad men-
tem reterum Monachorum, quibus et vi-
vendi libertas, et commoditas Audiorum.
et denique vel praecipua dirinorum opc.
rum contemplatio in orio proposita fuit.
Joh. Cly macus Scala Paradiliprad. 1. P. 23.
In monte Soracte, apud Ecclestam B. Syl-
vestri constructo Monasterio). In Tragm. de
Majoribus.Domus Scrapse, aliterquamre-
Ate; Soracte prisca Scriptura apudVarrOTEM
Vireilium. Plinium. Strabonem, de in
geltis Sytrestri. Videndus Blondus Ital. II.
lustrat. lib. I. VOlaterraNUS COMMeNE. VF-
ban. lib. V. EA vero extra Urbem hic mons
in Faliscis ad amnem Tyberim, ut plane
ridiculus sic; qui nelcio quem Romae C 2.
rolinae sirum, X P. Victori ienoratum ex
hOc

## Folio 176 — 1814919937:0231
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000231.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
GOE D ASTZ A NZNT A DVE RSFONBS
CAD. II.
hoc Pinhardi loco eftixiaverir. En cor Zc teltimoniis erane pelita contra unam o-
nodori, en jecur Crateris. Romme ele quid sit,
PauluS I. C. l. 2. in princ. D. de V. 5. PC-
clessa illa. Blondo sacellum, Sabellico rem-
plum. aliis capella, in cacumine montis
dediticaca fuit, eodem Blondo auctore. V0.
catur hodie NonsS. Sprestri.
Ob vora solvenda Romam solenniter com-
mearent) Nam Romam adire inquie Beda
Erist. PCeleL. AnSIOF. lib. 1V. C. 23. eotem.
pore magnae virrusis aestimabatur. Hinc er-
30 Romspetae Decretal. Part. 11. C. 24. 9.
P1r. e Guilterm. Brico. initio lib. 1X. qui
discincti oladio baculum portabane. Sic Hil-
debert. Cenomans. E. pist. dd Comirem quen-
dam peregrinantem: Scurum depone prope.
ra, baculum sume pro eladio. festna egredi
Co facundis adhaere Comisibus _c Anonym.
in Vic. TCaroli MI. de ejusdem sepuIEUTA: FF
super vestimentis imperialibus perapereerina-
lis auren posira est, quam Romam portare
Solicus erat. Pedites ivisse, Pastim Scripto.
rum loca TunE, quae AULUManE, PracIerCa
nihil a me obserratum. Nec dum enim
illo soperllitionis processum Fuerac, ut vel
Pontitices Romani animos perecrinorum
in membra sua Furiarent, vel ipsi percori-
ni omnem mentem perditi, ridiculis ne-
seio quibus deliramentis, an verius, cer-
eius comitialibus Furiis lustrale opus tace.
rene. Postumo demum tempore à Pana-
rieis, est rexertum, ut hi capice nudi, ille
discalceati, quidam expanis imanibus, non-
tulli geniculantes, alii quadrupedes, pars
denique rapulantes, (quisenim guiret cun.
cta commemorasse) ad Sancta limina pro-
Perarent. Quod insticurum à Patre diabolo
esse, quis necabir, qui, quac de C allis Ma-
Enac Macris lacricolis Apulejus scriplic, le-
verit: At Chrictus inquis ec Apoctoli no-
bis. AC CATHCIM CrTUCIHDETeMUS, COMMEN
davere Nullus mihionse, nemoad istam
Faciem, carnem crucitseere, mortitieare
gute hC, ab Apoltolis aoctnon ignoramus.
sic tsdo Pacrum cale quooccmen DE.
citus, cso apud vos hodie ceaten cet
nitur, Cane in nullo; quae enim lune ad-
mnium doctrinam dirertentem quam repe
cirit tibi, en, DrogoHTosien(. P piscopus de
Sacram. Domini passion. Ouicunque sune
Christi (inquiens) carnem suam crucifixe.
runt. Nec saris est hoc. Secerunt hoc Philo-
sophi, fecerunt hoc inanis gloriae cupidi, fa-
ciunt Bypocrisae. carnem suum crucifixerunt.
Sed mercedem à Christe non acceperunt, quiae
limorem Domini non Babuerunt. Consueen-
moreruo carnes meas, multi carnes confixerune
non sui timore, sed vanitatis amore, non sacis
est hoc, confice rimore ruo non solum carnis, sed
C8 animi lumuriam eC. PrOOIEaGUe CATHCMI
crucitigere (seu ut Domini iphus verbis u
Tar) Crucem portare post Christum, prO
hujus rerbo est, persistere in timore Dei.
animum luum munire adversum tentatio.
nes abnunciare pravas cupidines, Fronto
hilari. lactanti, exulcanti colerare, quiequia
vel Deo vel sibi ipA avexLeTUE; nOn verO
corpus lancinare, cundore pectus, brachia
inctar crucis expandere, et id genus aliud
quac quando MErd Bias nai axssoics aR
esquae supercticionis ritu Datrane, non vi-
dentur post Chrictum bajulare. Sed vero
hujus mundi principem, det voe ZaV esCr aV
ten pETa NTaS, anNa pEZa ndovas Zu dcon-
ra xeescer dit ndxarar  auctor Theages
Prchag. apud Stobacum Term. 1. E quidem
E incer privacos parietes diseiplinae causa
instituerent, non per rios, tantum arrosan-
tide crimen non Egeretur, neque liypocri-
seos opprobrium, quod nunc eo acerbius
merentur, quantum ipsa Romam itatio
improbatior est. Ausculta quid ribi dicat
HIIIdeberrus Cenomunensis Episeopus in
EPist. qua Comicem quendam Galliac d PC-
reprinatione dehortabarur: Inier talenta,
inquie, quae servis sais Paterfamilias distri-
buis, circuire vacum orbem terrarum nullus
Doctor, nulla omnino Scriptura commemo-
rat. EF POK: Fortassis aurem dicis: Vosum
vovi Domino, transgressionis arguar. si irri-
rum facio volum. Aenosco o homo, quiu ru qui-
dem allicasti voto. sed dominus Officio, u
viac. sed Dominus abedientiae, qua sancto-
tata exempla, a fictis tabulis et sommiaris rum memorine provicens ecc. Sanctorum
me-

## Folio 177 — 1814919937:0232
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000232.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
CAP. II. TN E INH ARDOM DE NITA CAROL I NI.
memorias colere, res pia ec Christianoho.
mini diona est, aE Corum mareyria Petere
Poeniientiae Faciundac, res plena supercti.
cionis ex inanicula est, quod nulla pro-
ficiscendi, nulla transfrerandi fuctus neces-
sicas nobis imminet, in omni sede terrarum
constitura sunt Regna Coelorum, aic Fremi-
ta Spiritu S. plenus B. Anconius in vita;
quam Arhonobus seriDAE, RVaOrIUS PFES
Oxcertranctulie, quam ce adire relim, atque
tontae Mlajectatis viro contra vanum istud
percgrinandi Audium mencem informaris
Vanum dico eo praclicentius, quod vi
deam Claudium Faurinensem, maenac ac
stimationis Episcorum, qui Carolo M. Fa-
miliaris, e Pinhardo noctro ouxxeon
vixit, tot tantisre illud verbis exinani
visse in Apologetico, cum maximecontra
Tieodomirum Abbatem Scripto, quo de
adponam, quae excerphit sonas Aurelia-
men(S: Ze ipsum primum (alloquitur Theo.
demirum) incerrogare volo. Si poenitentiam
acere, esse Romam pergere nosti, cur turan.
10 tempore tantas animas perdidisti, quasin
monasterio retinuisti. Cs poenitemtine causa
in monasterium recixisti. C5 non eos Romant
misisti ec. BC ibidem: Audire hoc insipien-
ces in populo. C5 Rulri aliquando sapite, qui
intercessionem Apostoli Romam pergendo
quaeriris, quid contra vos dicat dictus sac.
re benrus augustnus. Cola (live ut alii
volunt Caneic) Epist.  Anelicae ABbaIIS.
Pac, in qua Bonifacium Moguntiacensem de
percorinationum religione consulit, dicit-
que, Se diu oprasse Romae suorum pecca-
corum remissionem contequi, led quos.
dam id ex Cononib. Synodal. condemna-
re, quae praecipiant, ut unus quisque in eo
loco. ubi consticurus fuerit. C ubi vocum
suum voverit. ibs maneat, (5 ibi reddat
Deo vora suta dC. L. Acireront et alii pii eo
orthodoxi hommes, qui et voce et lcripris
Romanos Falsitatis convincerent, qui im-
peritam plebeculam et barbaros idiolas
Romam relisionis ac salutis specie acci.
rent, quippe qui animarum Calucem minus
proreherent, quam percorinorum crume.
Exiscopi Epist. ad AnaSAP. DV. Oves suns
errare permitrunt. Cs pastores nostros ad vi-
um veritaris revocant, cum spiricualium mor-
borum medicinam, h. c. absolurionem anima-
rum Romac esse asserunt. XC. Racioniston
tem atque orisinem, qua barbaris pere.
frinario Romana persuasa fuerit, idem il
le Claudius detexit, cujus verba idem 10.
nas libavie: Scrmus enim, quod non intel-
lecta Evancelica verba Domini Salvacoris.
ubi ait B. Perro Apostolo: Tu es Perrus _C.
Propcer ista jam ducta Domini verba imperi-
rum hominum cenus pro odgnirenda Vita
aererna, postposira omni spiricuali incellicen-
ria, volunt percere Romam. Ecc. AIque
hacc de Lacrilesa supercitione pereorina-
tionis, cujus causs vel inprimis exlecrata
2b ontiquis fuit. Multo aurem magis de
cestabilior et abominabilior ea risa ob per-
Petrata insidiose scelera, Ragitia, larroci.
nia, Cupra, adulteria, quac hoc pereorino.
rum genuS Forte omie sub PTACTEXTU rC
ligionis orbem pervasantium et olim de
hodie assuerere. Vide amabo Cabilonentis
Concil. 11. Can. 45. cujus primordium:
Nam C5 a quibusdam, qui Romam subprae-
rextu Orasions inconsulse peruerant. Pluri-
mum erratur _c. _ Salingesadiens. C AnOn.
18. Exstac etiam Epistola Bonifacii MO-
sunciacensis Archiepiscopi ad Curber-
tum archiepiscopum anolum, in scclera
peregrinantium Scripta, ubi inter caetera
de Foeminarum depudicatione dit: Vide
tur quod bonum consilium (5 Bonestas (5
Fadierria vestrae Ecclessac quod relevamen
curpitudinis esset, si prohiberet Synodus (6
ermespes nostri mulieribus (5 velaris foemi-
nis illud iter (5 frequentiam quam ad R0-
manam Civitacem veniendo (5 redeundo fa-
ciunt, quia magna ex parre pereunt, paucit
redeuntibus interris. Perpaucae enim sunt
Civitares in Cancobardia. vel in Francia.
auc in Gallia, in qua non sit adultera, vel
mererrix centis anclorum; quod scandalum
est (5 turpicudo torius Ecclesiae. Cui con-
crua Luirprandus Ticinensis scribir lib. vI.
C. 6. Testrs omnium geniium, practerquam
naS ducuparentur. Calliae Germanincque Romanorum, absentin mulierum, quae san-
ctorum

## Folio 178 — 1814919937:0233
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000233.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
GOEDASTE ANTMADPERSTOHES
CAP. II.
ctorum spostolorum limina orandi grasia ii. (air) dirimantur habiraculis. ut silentii sui
mene visere, cum nonnullas ante dsespaucos quierem  intentionem mentis, divina se
hunc audierint, conjucatas, virgines, viduasi
vi oppressisse. Hunc, dit, i. c. Johannem
Pontiticem, super cujus Aagitia cectes in-
vocat, interque hos, mulieres. quae reli
Dionis cousa percorinae, ab eo constupratac
Fuerint. TRhaec enim indulgentia tuit, qua
illas absolvit. e qua hodie multae mulci
que absolvuntur. Proh pudori Proh Fast
Et tamen hoc parum est, prout alia me-
morantur, quae sciens prudens nunc omit
20. Satius eAt de Roma dixisse, quod Ore
eorius Nyssenus olim damnans itiones
verlus Hierololymam in Epist. magis vi-
deri cacodaemones circa Fierosolymam ha
bitare, quia nulliusquam sceleraciores homi-
nes vivans. Iam Thomas CantuarienAIS
scribens ad Cardinales, inft: Jam certe
clamitatur in plateis. praedicatur per Civi-
sares (o vicos, quod non sic justitia Romae
EC Brieicta adErmavit: vidisse se divam vir-
einem dicentem ad filium. Romam esse se-
racem acrum, respondisse Christum. est
sed Ziz anine. Apud Michacl. Neandrum
eAt dicterium, quod in Germania jacta
tur: Je naber Rom, Je boser Christ. Cui (I
mile illud in Proverbiis Gallicanis Lugdu.
al C.1S5
Proverbium in libr. Mlenspicgeliic. 34.
Wanale sen Rom frommer man
Tujusmodi requentiam cum suo proposiio
officere vidisset) Racio redditur à Johanne
Acorprio in Vica, quam Eragrius Ponci
cus serip(IE, RuFnUS interpretatus est, Fr2-
cres adhortans ad Colitariam vitam expe.
cendam: Nulrum prodest secretior habitaria
Co conversario solitaria, quia interdum per
occasionem adventantium fratrum; (5 eun-
iium ( redeuntium frequentiam, abstinen-
side 5 parsimonine fraena laxantur, (5
per Baujusmodi occasiones venitur paulatim in
consuerudinem (s usum deliriarum ec. Hlie-
ctantes, nec vox aliqua, nec occursus ullus
aut sermo aliquis oriosus obsurbet _C. LE
Ciymacus de Scol. P’aradisi grad. vr. hanc
reculam Monachis dictitarit: We velis
omnes verbis certiores facere ruae ad illos
dilectionis. Sed a Deo postula, ut hanc iis
secrerius revelet, alias non sufficiet tempus.
ut illud affectibus C compunctioni imperri-
ri possis. Pratrum erso vilitationes obsunt
proptereaque vitarune eas veceres; E Fre.
quentiores existerent, non morolitatis vi
tio, due ambitionis, ut hodierni solene
naxonno, sed vero meditationis amore
2C Audio, quo paraciores nimirum in di.
vino officio, instructiores in coelecti do-
etrina, quam alios docturi esene, effice
rencur; Hoc enim illi agebane, qui vitam
solicariam remularentue, ad quorum insti
curum vicam suam unus Bernhardus ABbaS
Clarerallensis reformavie, cujus aurea il
la sententia ad Fratres: Noli nimis insiste.
re oculis contemplationis. quia meliora sunt
verba praedicationis, nam et (i Kachel formo-
Por. Lea tamen foecundior. Aequehicama-
bilis veterum zclus. cujus fraorantesodo
res et nectarei Fructus inicio scholas e RC.
clehias explererant, paulatim in supercti
tionem ee abusum inclinavit, ita ut non
amplius concestio, sed habitatio, non mo-
racio. sed inclusio Foret, non amplius BC
clesiae et ReipubI. Teminarium, sed pigri-
tiae dormicilium ee ventis existeret. Prin
cipes in navi Deus collocarie, ut 2d cla-
rum Rcipubl. sedentes populum modera.
rentur. Ac quid medio Aeroillisfactum,
hrie docet Carlomanni exemplum, ut alio-
rum copiam compenditaciam. Scrthe-
nes Thebanorum Rex Aliis suis Regnum
commendans er xarri (inquic) xareu aiveirs
araedor daiuorae 28 Ovear, Xal XporEDHCE
ZaL X aVZa o2 uZaS _ C. Ouanto quidem re
etius R ex iste gentilis sensic pietatem cum
subernatione conjungendam. Verba ipsa
apud Naphsum Philolaum habes in tisto-
ronrmus proloso in Vitas Patrum de AC. ria, quam de eo sire rere sire fcte incti-
Brpriis Monachis eadem inserens: ob boc tuit.
samnium
Famais ut eseou; nihomme
S’emendea pour alici e lome
Ona nom wieder Legau.

## Folio 179 — 1814919937:0234
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000234.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
CAP. TI. EN F, ENA A RDEM DE VEXA CAROL E NI.
Samnium provinciam) In Eutroxii ap. Bustanus: Sancticari Isodori Episcopi seripI
Dendice illis verbis: patrias autem samnide
es Calabriae, legendum est samnii; Cur
prorinciam appellat. caulam dicent Oeo.
Eraphi, qui samnii povulos recensent.
In Castro Cassino) Castrum his seculis
dicebatur oppidum, in quo EpilcoDus
non erat, contra vero oppidum, cui erat
Epilcopus. Proinde ue patria recenteam,
Castrum Fugerum, Castrum Arbonense.
Castrum Campidonense.. Oppidum aurem
Constantiense, oppidum Sedunense, oppi.
dum Ruoustense, paclm in Chartis ec ve.
tustis Chronicislesitur. Discrimen a G1O5.
satore traditum c. Si vicinitas P. X. de Sen-
tent. Excommunicat. lib. re. trivolum et
ineprum est. Ouod ad lectionem, Ca Cx
MS. est, quibus congruune Pistorici, et
Gresorius quoque in Dialosis, Auctor de
nique Virae S. Benedicti. Vulgati libri
habent arce cassina, quod qui retentare ina
lic, interpretem acdueo Floriac. Monachum
in Froem. de Majoribus Domus. In mon.
se Cassino, arxpro monte. Virgil. de mon
te Soractis:
i Soractis habent arces
Ita Cicero arcem Capitolii dixit promon-
ee Capicolino, quo modo capio illud Pc.
eronii
nescis tu. Magne, tuerr
Romanas arces.
per Synechdochen TIrbem Romam intel.
lizit. Detinitio Wourverii, quam in no-
tis estinxit, Periculola eA, (ut cum Tavo.
leno loquar) practer quam ad Vrbesmon-
tanas eam restrino2s.
Sancti Benedicti) Sancti in Scriptura
vocantur omnes, qui recte ambulant co.
raM Dco. quare et Paulus baptilmo re-
Generatos sine diserimine aziss vocat, quod
ipsum et Petrus ec alii Apostoli, quorum
spistolae exstant, in ulu habuere. Apud
Pacres Erprianum. Hlilarium, Hierony.
mum, Ambrolium Auoustinum, alios
etiam posteriores sancti ut ex Beari nomi-
Sic Luirtreous Presbyter in Vec. Charta:
Domino Sancto in Christo Venerabili Viro
Parri Ormaro Abbari Durcaucinsi, seu de
Monasterio S. Galloni. RC. Nec nisi vive
Tancti rocati sune, cum hodienon ni( mOr-
tuos eo nomine dienerur P’apar
Secessit) Hlinc secessus dicti loca a Fre
quencia semota, in quae Viri sancti me-
ditaturi se reciperent. Ciceroni recessus lib.
XTT. AIE. Mihi recessus C~ solicudo provin
cia est. Recte, nam solitudo axud i edi2e
actatis Scriptores nihil aliua quam seces-
Cum notat, acque ac Fremus. Ergo etiam
in Clra parum ampla et densa Colitudo es
se et cremus potest. Hinc Veteres de
Chronocraphi e Chartae locum in quo B.
Gallus cellam suem recens poluit, nunc
solitudinem, nuNC eremum VOCANE, quum
tamen juxta cum ec culcum d Fertilem
dorum Fuisse, W alafridus in ejus Vica te-
Retur. Idem ab iisdem de lacus Turcine
cremo, in qua B. Meoinradus vitam Soli-
tariam duxit, traditur, quam Ec candem
circumcirca cultam terram habuisse in ejus
vita obserratur.
CAPOT III. Pipinus aulem per ructos
tarem R. P. ex praesecto Palarir Rex con-
Sirurus) Quaectio controrertiturhodie, an
Poncitex Komanus Imperatoris deponendi
habeat potectarem. Ajunt quidam, negane
alii, Factum praetendunt illi, hi jus. Pa-
ctum imitari sunt multi interim Pontih
ces, dum olii de jure conveniant. Hinc
est versus ille vuleatissimus Gregorii VII
quem abdicato Henrico IV. Rudolphum
Suerum in Imperium crisens scripsit:
Perra dedit Perro, Perrus dindema Ru
dolpho.
qui verius non de jure (ne quid erretis
Led de Facto loquitur, quod velit hacredi-
tario jure Ce sequi. atcectatur Pontilex. Id
non obseure videtur innuere Paulus L ay
eius Monachus Bozavienlis in Chron. Ci
tizenti, ubi pro perra lesit Roma dedit Perro
nabantur Exiscopi, Monachi, virgines, vi. ex Chronicis Doringorum, quantumvis il-
duae, qui rita et relisione prac caeceris lam lectionem eueantur Sicebertus, Ben
commendabantur. Sic B, aulio Caesar Au. no Cardinalis. Joham. Marius, Platina e

## Folio 180 — 1814919937:0235
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000235.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
1E
GIOL DASPE A NIM ADYE RSIOHES
C AP. LIL
alii, et imitatus videatur Benedictum 1Z. rune, ab solutos hdelitatis Cacramento, et
qui rejecto Henrico I. Imperii coronam
Perro Ingarise Resi misit cum hoc ver-
C2
Perra dedit Romam Petro, sibi Papa co-
ronam.
Equidem praeclare Functus facto suo Ore.
Forius ile videtur, qui Imperatorem nu
dum ex discalceatum in nive et slacie tres
inceoros dies ad portam atrii morari coc
sic, ut est apud Orspersens. Greporium
VII. Secutus Paschalis II. eundem ITenri
cum excommunicarit, proritato in eum
Ruperto Plandrine Comire. Scripta Epi-
stola, quae exstat in libr. Concit, Fol. 810.
Juraque Imperii in silium ejus Henricum
V. contulit. Oui qua Cdericia ec impieta
ce jussu ex mandatu Contificis in Patrem
GracacuS GC, docent Robertus Barnensis 2
Nauclerus. Duam intandis exemplis Pri-
dericum Barbarossam tractarune Alexan-
der III. ex IV. teltis est praeter alios Joh.
Cario in Chronieis, Orhonis de S. Bla(o ap.
Dendix. Radericus lIb. r. Chron. Sclav.
C. 81. Terrius pro pedissequis usus An
slorum ex Gallorum Resibus, ut scribitur
d Robberco Abbore in Supplemento sige
berri; Iplius vero Imperatoris humi pro-
Arari collum pedibus conculcarit. Subi-
ciens verba Plalmi: super aspidem (5 bast.
discum ambulabis, Co conculcabis Leonem
(5 Draconem. Iaur modis multo acquio-
ribus cum Henrico VI. eoit C aclectinus
TII. Paris pro superbo Facto dictitmns: po-
restarem sibi esse Imperatorem ponendi (5
dexonendi. Clemens V. qua secundus Sa-
Por, due Tamertanes alter, Pranciseum
Daudalum Ducem Venecorum ec Regem
Crpei in aula sua habuit. ut seribit Sabel.
licus, nam prostratus, et colloresteligata,
quadrupesum ricu incedere P’apa praclen-
re conctus fuit, ne in mari historiarum re-
cenlecur. Interim etiam ne tactohocquo-
quo modo excidere possent, iplosOrien-
ris e Occidentis Imperatores inter sele
commiserune, quod de AlexandroIII. me-
indulgentiis numerosis condonatos, quod
in sectis Friderici II. de Gregorio lX. ec
Innocentio IV. legitur apud Mach. W est.
monacteriems. lib. IT. De Innocentio IIL.
contra Philiprum suo sine consensii ele-
ctum Imperatorem, scribune Orspero. Ec
Joh. Marius Polutianus. De Innocentio
II. ad versus Locharium Imperatorem. Orho
Frilins. et Nauclerus. De Adriano IV.
contra Wilhelmum Ouischardum Ducem
Apuliac Rexem Siciline ac Neapolis, ec
Caelestino IIL. Contra Tancredum ejus.
dem Witlhelmi germanum plenae loquun-
tur historiae. De Vrbano IV. Contra Con-
radinum Regem Siciline omnia abunde
Chronica, uE e de Clemente IV. qui Ca-
rolo, quem adverlus illum concitaverac,
Conradino per prodicores tradito, (crip(s
Vita Conradini. Nors Caroli: Mors Con
radini Vita Caroli, quibus verbis nihil aliua
indicare voluic, quam suis Durinous, qui
Vracistai Regis filium sibi commissum in-
terfecit, et ad Neclam incroductus: Solium
inquie, ruum hedie firmavi, aut perire hoc
aut se oporruis, opud Aeneam Sylrium
Hist. Bohem. c. 2. De Nicolao III. non
minor Fama est, qui contra modo miemo-
ratum Carolum, Perrum Arraooniac RC-
eem concitavie, imperariique, ue omnes
Franci, qui vel in Reoiscomitatu, velne-
Bociornm causa in Sioiliam venerant, una
nocte omnes ad unum laniarentur. MAF-
tinus vero IV. Perrum illum non modo
Siciliae. Sed et Arrooonide R eonoprivavit.
Alexander IV. Imperium post O: slielmi
Hollandi obitum duobus simul Resibus
vendidie, Johanni anglo et Alphontoei-
Spano, Johannes 2ZII. Rcgni ablacionem
minarus est Michaeli Palaeologo Lmpera-
tori Constantinopolitano, ut seribic Baleus.
Nicolaus III. Exarchatum Ravennacem
Imperio ablatum, spuriissuis distribuit, ut ec
Flaminiam acque Bononiam, ee jam. quod
nisi Deus praerenisset consilia, Lombar.
dorum regna aeque Tuscorum geneisibus
morine Placina prodidic. Nonnunquam suis Urtinis propriare machinabatur. Mi-
plos subditos in Imperatores commore. nime securus Scilicet Clementem IV. de
qu0

## Folio 181 — 1814919937:0236
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000236.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
CAD. TII. IN E INE ARDUM DE VITA CAROLT MI.
quo ira Paul. L. angius in Chron. Cirizen(. Enum Altonso Arragoni abdicavic, dicti
A. DOM. M CCLZVTII. habuie hic ne-
Pocem Clericum, quem ubi deprehendit
tres praebendas i. e. canonicatus habere, opiro-
nem facere compulit, ut quam vellet ex his
retineret. duas autem reliquas resienare
eum coecit. Instantibus eriam amicis, ut
ei plura relingueret, respondit vir sanctus
(quem urinam nostri temporis praesales imi-
tarentur) se Deo, non autem carni (5 san-
cuini placiturum, Deum autem velle, ut sua
eauperibus erogarentur. Et addidis dictum
memoria dignum, non esse virum dienum
Perri successorem, qui plus cognarioni, quam
Pietari es Christo tribueret. HaeC PaUIUS,
qui Monachus Bo2aviensis Fuit, XC Cx v2.
riis variorum monacteriorum Chronicis,
ut ipse facetur, historiam suam collegit.
Bonifacius VIII. Decretalium conditor, AI
bertum Austriacum electum Imperatorem,
ita demum contirmarit, s Philippum RC.
eno Calliarum expelleret. Cujus etiam
verba reteruntor adrersuS POrcetUM Ar-
chiepiseopum Cenvensem, qui a partibus
Caclaris Habar: Nemento quod es Cibelli-
nus. C8 cum Cibellinis Fes cinis. Clemens
V. Clementinarum Auctor. Friderico Sici:
linc Resi Regnum Sardinise donavit, Or-
dinaritque, ut 2b Electoribus creacus non
nis Rex, a Pontitice contirmatus Impera-
FOr aut Caclar dermum adpellaretur, ut in
Eusebio suo Toh. Marius scripsic. Johan-
nes ZZII. territieo banno de diris armis
Ludoricum Bararum derovit, quod is se
pro Caelare, inrito se ec nondum adpro-
bance, gesserit. Cujus reltisia securi BC.
nedictus ZII. E Clemens VI. abdicarune
Flectores, qui ab Ludovicoerant, novos.
que Imperatores crearune, Fridericum
Austrium, eoque interfecto Carolum IV.
Urbanus VI. Hlenricum Regem Hungariac
e Neapolis bello proseentus est, quod spu-
rium suum in Ducacu Campaniae contir-
mare nollet, ut testatur Georg. Wicelius
in Vitis Paparum. Alexander V. Ladistaum
Reono Neapolis privavie, idque donavie
que Ludorici Ailio dedit. Pjus II. C con-
er2 IpretO Renari Andiovinensis Alio. et
haerede Regni legitimo, AIFonium Ferdi-
nandi sporium in Regnum Neapolicanum
leravit. Georgio Resi Bohemiee, quod
Hussitis tavere videretur, reoni abdicatio-
nem minatus est. Lugenius IV. Ladislao
Regi Hungariae, cum aliis in rebus Pote.
statem iltam suam exercere non poslet,
causa mortis exstitit. Sixtus IV. cum alios
inter se populos, tum Helvetios Contra
Lombardos concitavit, donacos buIla POn-
tificia et rexillo consecrazo. Alexander
VI. quo spurios luos in Regna provehe.
rec, plerosque Principes necimancipavits
Bajaceto Turcarum Imperatori Regnum
Siciliae hac conditione dedit, si contra Ca-
rolum VIII. Galliae Regem bellum mo-
veret. Ferdinando etiam Castiliae RegI
Caroli V. avo Indiarum regna dedit mo-
ru proprio, de mera liberalitate, (5 ex certa
scientia ac Apostolicae porestanis plenirudine.
ut habent Verba Bullae apud FranC. LO-
Dez de Comara in Hictoriis Indicis. Qua
eadem porectate AnnO D, 1Y57. AdrianuS
TV. Insulas Islandiae dedit Henrico II. RC.
Si Angliac; _ ex breviario suc Vincen-
Eius Valverda Honachus docuit, Chrictum
Filium Dei, cum ex hoc mundo discede-
ret, P’apac omnia Mundi Regna dedisle.
Ataliba Rex Peru ab Hispanis caprus in
praelio Papam criminabatur, et injustiriac
acculabat, quod is aliis daret, quoe ipse
non haberet, ue videre est apud cundem
L. OpeZ cap. 113. Tulius II. multos Princi
pes banno condemnarit, quem bannum
Helreriorum manibus exsecuTUS eAt. Ali-
ter atque Benedictus VIII. qui postridiee.
lectionis in Consictorio pronunciavie, nun-
quam velle sladio macerialiuti, Sed pacem
quaerere, ur ex Rudimento Coronic. refert
Paul. Laneius MonachuS. Is ett, qui ab-
jectis in Tiberim clavibus Perri, ensem
eauli arripuit. Leo Z. anno 1515. Im-
perium Conctantinopolitanum Prancileo
Ludorico Andiorinorum Comici, ut est Galliarum Regi donavit, A conditiones
apud. Naucterum. Martinus V. idem re. quas obculic. Pacisci rellet; Rex GratiaS
a0 esS

## Folio 182 — 1814919937:0237
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000237.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
GOLDASTI ANTMADYERSIOHES
CAD. III.
asens non bullam, sed vacuam ex liberam tis praestat Pontitiei, e tributi loco cum
Poslestionem se exspectare respondit. Vc.
rum non tam proclive erat Turcam Im.
Perio Cuo ejicere, atque Ducem fuit Vr.
binatem, cui cognatum suum in DuCatI
Tussecit. Paulus II. anno 1466. abjudi-
catum Georeio Bohemine ReGnUM, Ger.
manis Principibus adjudicavic, eo nimi
rum aftectu et benerolentia Germanos
prosequens, quo Martinus III. qui in tan-
eo odio habebat Teutonicos, ut OptarettO.
cam Alamanniam unam este piscinam, ue
Cune iplius Siftridi Presbyceri verba Rpito
ines lib. II. etenim in ilta piscina amplius
centena millia Germanorum Paulus ille
Dilcotus eAt, qui in expedicione Bohemica
cuneti periere. Clemens VIII. Pocriam
suam Plorentiam, quoe Vros Imperialis
crat, libertare antiqua exuit. et domina-
cui unius subjecir. Duearum Sabaudiae
primis duobus Principibus propinavic. Ca-
rolo V. bine, hinc Francileo Galliarum
Regi. Paulus TII. Perulanos per crronni-
dem oppreotit, Ascanium Columnam pro.
tuearic. quo cornotionem suam posset di.
tare. Henricum VIII. AnSliaC RegeM
banno proseripsit, cumque contra Reges
ex Principes instimulavit. Fratrem Alexan-
drum Farnesium Cardinalem cum maximo
exercitu in Germaniam mihe, minitans, se
Protectantes ita converturum, ut CquuS C.
jus sanguine Lucheranerum innaturus CC.
Sleidanus lib. 17. Consirili animo in PrO.
rectantes Fuit MarcellUS II. VE TeCATUE Ora
tio Corvini Ponciticii ad Imperatores LC
eati, Patius Fore ajens, Lutheranos debel-
lare, quam TurcaS. Paulus IV. bacredi.
earem abstulit M. Antonio C olumnae. et
Fracris sui filium Fridericum Carastam in Pa1-
dianum Principem inrectirit. Pius V. novo
ec prius inusurpato exemplo Ducem FlO-
rentinum, Moscoritico more ec modo, Ma
enum Ducet scctae salati. Lil
V. aV. Leona Llavarrae et Mstae Di
mum occupantibus concessere. Regna
etiam complura Feudataria tacta sunt Pon-
rificibus. Rex Neapolis ee Siciliac quotan.
aliquot Ducatorum millibus equum album
Neapolitanum praelentare cositur. RCX
Ansliae Henricus anno 1181. Tributarius
Poncilicis Factus est ab Alexandro III. uI
tectatur Platina. In summa sire Impera.
cor is AF, tire lex, sive Princeps, qui ea
quicaturo Pontifici adest. Aapiam alcen.
dentis dextram cenere. ee equum pos il.
la treno ducere aliquousque cositur. Ouod
Ei in sella portandus sic Pontilex, Primus
imperator humeros supponat suos. Aslessuro
ad mentam Poncitici aquam manibus af-
Fundac imperator, et primum tereulum
enlde apponat, quae omnia multis exe.
quuntur in Cerimoniali S. Ecclelide ROma-
nac lib. 1. TIT. 1. G. ordo process. e TIl, 30
de prima lot. man. ee repecit Gulietm. Stu-
ekius in Anciquit, Convivol. Lc quamris
Plurimi suverioribus seculis reperri sNE
viri docti, qui hanc de facto illegitimo
potectatem arsumentis contortis cueren.
cur, majores camen exstirere, qui ration
nibus multo veracioribus candem oppugna
runc, uc Gulielm. Octam, Petrus de Vi
neis. Marhlius Patarinus ec alii. EF ex
tra concrovertiam ek, nullam unquam L. c.
cletiam Apottolicam, quas plures tamen
acque inclicas et ACia ex Luropa habuit,
vel suo vel Apoctolorum nomine huneur.
bium cerrarumve dominacum adfectasse,
auc ulla parce eas opes petiisse. Quasomni-
um postrema Romana ista Ecclesia modis.
quibus diximus quaelirit et possedit; non
culissent enim primi illi Chrictiani l’onti
tices relisionis nomen hilce rebus pravari,
Quae poltremi Imperatores relisionis maxi-
me nomine incitaci, Rccleliae et POntit.
ci indulserune. Ad illud monarit, quod
noctra Patrumque memoria habitum Or.
nacumque Poncifcibus, ut inulitatum ve-
ceribus, nec ab Apostolis, sed d gentilibus
Potius cranssumtum, opprobrarent, quod
Reinecc. ex Ammiano ante alios dudum
et Pomponius Lactus secit, sed adeo obli
que, ut nemo animadverterit. In rita e
nim Diocletiani. quam Romae scripHC,
nis in sello S. Petri sacramenum sidelica. lexitur: Dioclerianus Romanorum Prmet.
par

## Folio 183 — 1814919937:0238
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000238.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
CAP. TII. IN R, THFTARDDM DE V LTA CAROLE MI.
pum victoriosissimus divinos honores impera. culandorum pedum, ec liaram coronae cri-
toribus Aurustis habendos praecepit, namcum
priores ut Consules salutarentur, primusipse
voluis adorari. velus in eo esset coelestis ma-
jestas. Perlarum ille mos, quorum Prin-
CePSR ex Rceum adpellatur d adOratUT.
fratrem Solis dc Lunae se nuncupans. Im.
peratores antea manus exosculandas nobi-
libus pracbebant. Post suis manibus suble.
vabant ad oris osculum, vulous genua ex-
Olculabatur. Diocletianus edicto sonxit,
uti omnes sine generis discrimine prostra-
ti, pedes exolcularentur, quibus etiam
venerationem quandam adhibuie, exor
nans calceamentaauro, gemmis, et marsan
ritis, quod Fecisse antea C. Caligulam me-
morant, (ec Eliagabalum semmas. Nobi-
lissimorum artificum calceamentis appo-
suisse. Lampridius in Vita ejus prodidie
Gallienum semmatis caligisusum essecon-
AaC) qui eundem ornatum immisenit ve-
Ribus, ut augustior esset, et cum conten.
tus esse debuisset, quibus priores fuissent
insionibus, quae Priseus Tarquiniusaccepta
ab Herruseis induxie, reperit ex ipso ha.
bitu uti Deus haberetur, majoreque sumu
vanam Arlacis sloriam sUPCrareL. Et CO-
dem loco: Diocletianus (ut caeteri antea)
una fuit corona ex lauro contentus. Cimilics
collera. Reses vero persarum riaram, qua
arebantur, tribus coronis exornabant. Oui-
bus verbis subindicat ni Fallor, habitum
illum se ornatum Ponciseium non ita pri-
dem inductum; praeterea de morem ot
plicis, nec a priscis Rom. Ecclehiac Anci
Ritibus, lonse minus ab Apoctolo ex Chri.
A0, sed impiis ab Imperatoribus cransla-
tum, atque his maxime, qui Rcclesiae
Christi hoctes imtianes fuissent. Culcita
sublimem rehi patriciae quondam dignita.
tis insiene Crat, mox etiam Regum eC LN.
Peratorum, ut Liplius alicubi docet et 10-
Sephus Stephanus. Tandem Reipabl. re-
bus collaptis, Resibus ec Imperatoribus
Francorum honos ille concessus est, unde
e Pipinum ex Carolum MI. a Scephano con-
sensu P. R. Patricium dictum lesimus, uc
pottremum ex hunc honorem in se Ponti-
fices rerum Romanarum potiti, tranctulis-
se videantur, qui ex toro tamen nibil ha-
bere creditur, quod veteri Christianae e
Apostolicae disciplinae vel hilum respon-
deat. Non queo itaque satis admirariim
Pudentiam nostrorum hominum, hunc RO-
mani Pontificis ornatum defendentium,
quem a sccleratis illis, quos dixi Ethnieis
acceptum luculenter ostendit homo ele-
santistime doctus. Tosephus Stephanus P-
Pi(copus Oriolanus. Paxat quoque Fr. RO-
bertus in libr. Vilionum ecc.
Supersticibus liberis Carolo (5 Carolo
manno) Brerissimam adnotationem suC.
cestionis horum Rcoum ex antiqua Schon
binseri membrana, quam Monachus qui-
dam S. Calli perserist, subjicere heic o.
perne preciam puro, quae sic se habet.

## Folio 184 — 1814919937:0239
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000239.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
BOLDASTZ ANIMADVERSTONES
CAP. III.
(a) Hildericus Rex Franeorum.
es tracelocculado
LLEXFTANCOTUI.
(6) PipinuS R Ex e MajoE
Domus, II. Elioshabuie.
(4) Carolus Imperator AuBusuS,
idte requiescit aquiserani.
Dxor ejus Hilcisarda. HacC
erae de Sueris genita.
(e) FLudorieus Pius Imp. Elius ejus, 1. c.
Karoli e Hilcisardae. Iste sepuleus est
Campidonae cum matre (ua.
(S) Carolus R ex Alius HLudovici.
(8) Pixinus B ex Fiius Caroli.
(2) PocaononeosHildrici RC-
Dis Lrancorum, SuCCeSHE ei PipinuS, qui
ex praefecto Palatii Rex effectus cA, et
quia Roonum Cuum per praelectos reseba-
Tur, Major. Domus dicebatur, camipseHil.
dericus, quam Pipinus.
(B) ab isto B. Ormarus Abbariam ec
heremum Cuscepit. W altramus sibi hacc
Impetravie, licet prius S. GaIlus hanc a Si-
Siberto Rese Burgundionum propter cu-
ratam spontam suam scilicet Dueis filiam
inter plura dona accepisset. Quod ergo
ille fecie, ilte contirinare curavit. IAC
Poltea morbo Cubeutaneo obiie, et Parisiis
eAt tumulatus.
(c) Ide Carolomannus cum Rex Fran-
corum, cum tratre suo Crrolo constiturus
Fuisset, apud montem Soractem quadam
de cousa Monachum se fecie, tandem in
caltro Cassino viram Anivit; Frater autem
totum Reonum obtinuie.
(4) Carolus habuie eriam tres Alios de
uxore tua Hildigarda, scil. Carolum, Pi-
binum ec Ludoricum. Hunc duobus Fra-
COnSPITatIONEM CONErA LE FaCtAI In MONL
Aerium perpetualiter decru(it.
(e) TAe privileeia immunitatis et ele-
ctionis jura P. ... Grimaldum S. CalliRc.
clesine abbarem, cum clericus ec non mo.
nachus estet, constituens; postmodum
Crimaldo rosante, immunitaris e electio-
nis jura privilesiis plus quam antez r0bo.
TaVIT.
(s) ile Catos B. Oeatoe dere oi
mecherm, ec 5. Callo Massis et alia pluri-
ma, qui usque ad tempora Bernhardi su-
pervixic, Postmodum ausise sepulcus elto
(5) IAe dedit Ecclesiae S. Galli.....0
Et otum Regni corpus ex aequo partiren.
cur ) Saepe dirilum Franciae Reenum, at.
que inde Foctum, nt aliquando plures de
Imperatores e Rcpes Fronciae uno aliquo
tempore fuerine. Nam ex Pratres Tratribus,
e filii parentibus, aliisatque aliis in partibus
Reoni, divitione ad cum modum propagata,
succeserunt. Nec parum varione Chrono-
Grophi, jam hos, jam illosreterentes, qui sibi
ordine successerint; proinde paucis hoc
iribus morcuis imperatorem constiruit. loco monere vitum est, ne quem contu-
Hlabuie etiam alium de concubina Elium sus ab aliis cradita implicorent. Impera-
nomine Dixinum, hunc propter quandam eorum et Resum Prancieorum, qui ala-
Mau-

## Folio 185 — 1814919937:0240
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000240.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
CAP. TII. IN R INHA RDOM DE VETA CAROLT MI.
mannize prRCFuCrunE, SuCCessionem, HOC FC. Simum praelium in pazo Antisstodoro. juxra
re ordine Chronographi nostrates ponunt,
ut Carolo huic Maeno, primo illius Re.
oni Imperatori Romano, hlius Ludoricus
eius, Pio. Lotharius Alius, huic, Ludori
cus flius, huic. Calvus portea Ludoricus
Calri Ailius Junior dicrus, atque huicproxi-
me Carolus GrOSsuS Alius, GrOSIO verO,
ArnUIphuS, qui OrOSSi ex Carolomanno
Fratro nepos tuit, Arnoldus a Monachis
dictus, successerit. Reliquit et ArnuIphus
tilium Ludoricum, qui e ipse in Imperio
parri successi. Carolingorum, ut credi.
cur, postremus. Inde enim rebus Franci
cis collabefactaris, inclinare imperium in
Germanos tronsrhenanos coepit, circiter an-
num Domini DCCCCZ. amplissimum (.
ne concroversia fucurum, nisi Franci Pele
ix(os mutuis odiis pracliisque incestinis pro-
Risassent. Intesrum enim et solusquidem
Imperium a Carolo Patre Ludovicus ac.
ceperat, sed hoc rebus humanis exemto,
Eilii immodica regnandi cupisitate accens.
ita (unt Funestissimo praelio commissi e aF.
erici, ut Reoni vires non tam inter le di-
visisse, quam perdidisse visi sint, id quod
mulcis Regnis. X ipsi imprimis Romione
Imperio, exitiolefuit. Porro Ludorici Ailii
ex Irminsarda priore conjugenari, tuere,
Locharius. Ludovicus de Pininus, ex Jo-
sitha autem Guclpha posteriore. Carolus
cognomento Calvus, quorum Locharius,
Patre etiamnum riro, quum Traliae prac.
estet, a Pachali Pontitice unCtus ex COrO-
natus, aC mox a Patre in Imperii confor.
eium ascitus est. Cum illo postea in pu-
sua ad Fontanerum ricto (Tolus enim Rcn
enum paternum sibi vindicaverac) Carolus
Et Ludoricus Regnum diviserunc, eo pa.
CEO initO, UE ROmAnAM FranCIAIM CarO.
Ius, Teuronicam Ludoricus, incernam et
meridianam partem cum Italiae RegnO
Locharius, retento Imperatoris nomine;
GubernAreF. ER hace Lontanetica puona
omnium ore celebratissima, de cujustem.
pore notatur in reteri Schobingeri mem-
villam quae Fonris nuncupatur, quae distat
a Civitare Ancissiodoro miliaria VIII. incer
tres fratres, videlicet Forharium C5 Ludo-
vicum, atque Carolum Reges, sed victoria
ad Tludovicum C5 Carolum, qui simul e
rant, Domino opitulante conversa est. Eo-
dem anno TTT. Id. Maji Duces TIlotharii cum
Fludovico Rege puenam commiltere volen-
res, ansequam ad punctum lancearum per-
venissent; innore exterriii resuzerunt. ac
per hos innumerabiles in eadem juea exstin-
cti sunt. Forum erium Fracer PipinUS A-
quitaniae Rex, viro dum Patre, constiturus
CAt. Neque quisquam horum lincprole ec
haerede decessit, tantumque venerationis
apud Orbis Pontitices Francicum nomen
illo cempore habebat, ob Caroli videlicet
e Ludorici memoriam, ut quosvis par-
tium illarum Reges Romam profectos, pro-
ni e rolentes C’aCtareS CrCAreNE atque un
Serent. Lorharius L orharii Alius genuit Ju.
niorem, a quo Locharingiac quidam datum
nomen autumant, quamvis Ouo Frisine.
a Seniori vocarum scribat, e Auctor GC.
nealopide B. ArnUIphi. PFACTerCA C arO-
lum Prorinciae Galliae Principem (hanc
enim a patre administrandam (usCCDeTAE,
ut Occo tradit, et Orlpergensis etiam me-
minit) et Ludoricum. qui Pacri Imperio
detungenti, suCceSHt, _ Italiae Regnum
tenuir. Pater enim imperio, quod annis
plus minus guindecim sesserat, abdicato,
in monaltico habitu apud Prumiam coeno-
bium consenuir. Locharius Junior a Ni-
colao Ponritice excommunieatus, quod
ThieDurOAM (UE OITO tradunE e VrIper-
Bensis aliigue) uxorem suam inique repu-
diaslet, Placentia mortuus est, sed imo
Potius, quod sine ejus consilio Epilcopo.
rum Germanorum auctoritate esm honesto
comitio repudiassee, ue manifecto clarer
ex Pontiticis Epistola ad Synodum Merens.
apud Pithacum p. 65. ec segg. Pipinus aurem
et ipse Ludorici Pii Flius cognominem Aili-
um genuit Pipinum aquitanici Regnihac.
branA VII. RL. IVL. FER, VII. HORA redem, quem Calvus postea Kpiseoporum
DIEI guasI SE CVNDA, suctum est samosis. quorundam consilio conderi, et apud Sues.
tiones

## Folio 186 — 1814919937:0241
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000241.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
DL D ASYI ANTM ADV E RSTONES
C AP. CIL.
siones in mottalceno s. Medardi vitam agc. que hactenus quidem de Calvilinea, nunc
re jussit. Idem Carolus Calvus, quan-
quam minimus natu inter Pii Alios, 1a-
men d Patre viro Rhaetiam, AlaranNI-
amque e bonam Burgundiae partem, vix
dum puericiam eoressus. Suscepit. Indo
Patre mortuo, Galliam interiorem eo di.
vitionis pacto ec conditione, quam (UPro
memoravimus, Cortitus est, ec eam sanc
muleis annis administravit. Ludorici de
mum morte audita, qui Lothario DAErI
successerat Fortissimo cum exercitu Itali-
am inpressus. Romae ab Johanne VIII.
Imperiali corona redimitus e unetus eAt,
ANNO DOmInI DCCCLZZV. Tertio de
inde anno ex Tcalia proficiscens, in ipss
Alpiue secto relteno ab Ludorici jonio
ris Aliis, per Judaeum quendam ZCdc.
ehiam subornato, exstinctus est, anno D0.
mini DCCBALVEI. de sentiunE OctO
Orspergens. Regino, Sisebert. _c. 10.
cuisse ei immodicam arroxantiam credi
cur, quac mulco Caepius invidiam vel po
centistimis Monarchisnimis conslavit. D0
lendum aucem, ita Francos Francis invisos
fuisse, uc eo ndo lcens sui majestaten
Premere e adAigere libuerit. Calvus iei
cur Filium reliquie Ludovicum (nam de
Corolo ee Corolomanno, quorum Reni
no meminie, nihil dicemus) qui Balbus co.
Enominatus, qui ex ipse Patri sUCCeSHIE.
duobus e Mnis senecs Ludoricotci
licet, qui haud mulcis annis vixit, et Carolo
quipuer admodum Patrem amilit, plerisque
Pollmodum simplex dictus, nonnullis etiam
insipsens ec minor. Hlic Fratre MOrtuO, Pa.
ternum Reonum Factionibus plenum acore
adeptus demum, aeque insidiis Heriberri
interCePEnS. e quinquennali custodia de
centus, ex humanis excessie, intanre Ludo-
vieo relicto, cui ex Heinrici L. ejus no.
minis imperatorisfilia, Locharius filius sc.
nitus est, quem Patri in regnum Lucces-
Esle. ec silium nomine Ludoricum, ut
polt se reenaret, Regem constituisse.
Claber. Orspergen(. e alii cradune; qui
de Ludorici (quem alii funiorem, quod
Ludorici Pii Elius, alii Seniorem, quia
Ludorici III. Pater, vel propter Locharii
filium Ludoricum, qui nepos ejus fuit
nominarunc) item Locharii, et Calvi Fra
eris prole, quac in nosrate h. c. in Orien-
cali Proncia regnarie, quam poucissimis
Dorest, exequemur. Ludorico criselimo
sexto Rceni sui anno detuneto, liberi su-
perstices fuere Ludoricus, Carolus et Ca
rolomannus, quorum Ludorieus Orien-
talium Rex. Carolomanno brevi mortuo
Bajoariam recepit. ruleo Bajoariorum et
Alamannorum R ex dictus. CaroluS au
tem ec ipse in Alamannia regnanS, PatrUO
suo Carolo Calro Imperatore venenis sub.
laco, suveratis ingenti cum exercitu alpi
bus. Romam comitante uxore contendit.
ec d Johanne VIII. qui ec Calrum vnxe-
rat. una pariter cum Richarda conjuoc
unctus ec Imperator adpellatus eAt, anno
Domini DCCCLXZKI. Florenci dein ei
amplo imperio crectus. Partium cum o-
rientalium, cum occiduarum regni Franciei
potitur, qui post mortem patris dictribu-
to inter Fratres regno, Colam Alamanni-
am cum aliquibus Locharinoiae Vrbibus.
quas ob vini copiam sibi deleoerat, rece
Disset. Grossus aurem, seu CrasluS a COr-
Poris habitu (quomodo mihi persuadeo)
coenominatus eAt, qui cum Fracribus re
enarit annis compluseulis; inde 2deo Fa-
ctum arbitror, ue quidam Chronographio
quos inter et Lambertus Schafnabrugen(IS.
Ludoricum III. Secundo Ludorico patri
subscituerint, reonsrit etenim cortiusquo.
Que Lodorieus solus perOriencem, sed cum
Carolo tamen et Carolomianno aliquam-
diu. Sexto vero Emperii Aorencistimi anno
Crassus SubitaneO MOTbO COTTEDTUS, nec
tam corpore quam animo deheiens, a re-
eno dejectus. ex ejus in locum Arnolphus
Crassi ex Fratre nepos, licet illesitimue,
(Cunc vero. qui legicimum Carolomanni F.
lium fuisse contendunc) in Resem electus,
Ludoricus ab uxore divorsus, mortuus nec multo poltea Imperator appellatus est.
ellimprolis. et Calrilinene sinem decit. AC. Carolus autem eodem anno, quo reere
t

## Folio 187 — 1814919937:0242
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000242.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
CAP. LLL. IN LTAAA RDOM DE VETA C AROLL NI
eAt privatus (mentitur enim Tohan: ASserE.
D. 531.) KaI. Tanvarii mOrtuUS, Et apuC
Aogiam majorem sepultus est, anno D0.
MInI DCCOLZZZVIII Princeps opti
mus, sed prodisus magis arque liberalis,
practerea et luxui ex inerri olio deditus.
literatorum tamen amantissimus, et qui
relixioni oddictis nihil non concesserit, do-
navic enim quaedam ec nostro Monacteric
S. Galli, patrem ridelicet imieatus, qui
prior nonnulla donaverat. Lorum nam-
que Principum propemodum solorum li
beralicarem Monachi S. Galli sensere, cum
priores perpauca in iplos monu fuissent.
vide Adam. Brem. P. 30. Scribunt 2C.
sino, Ocho Frising. Mar. ScOTS. Sige.
bertus ec alii. cum non modo ad inopi
am mentis et sanitatis. sed ec necessarii
victus tantam ad egestatem pervenisse, ut
vel paucis exens Arnulphi sipendiis fue-
rit altus. Hiseranda rerum facies, videre
Imperatorum opulenti simum, non solum for-
tanae orcamentis destirurum, verum etiam
humande opis exentem, exclamat Regino
Prumsensis. Non praccerctoem hac lo-
Co, Carolum Crassum postremum Iim pera
eorem Franciae, lraline Rconum, nullo
dum Rege altero, quiere administrasle,
nam sub ejus mortem Romani Caroli C al-
vi factu ec errogentia territi (quem ec Ty
ranni nomine intigniune quidam Chrono-
loci) Berensarium Leneobardum laudatis.
simum in re militari virum Regem Ita
liac. e mox imperatorem constituerunt.
qui moriens Berengarium IL. atque item
III. ejus nominis successores habuit. V e-
rum enim vero Octoprimushunc, aPon-
cifice enlehali Imperator lallatus et
suspectu esse heten a Docenta coepic.
primu derelt, deinde rebelloee.
Eridi Presbyteri Epit. lib. 1.) EO honORC
caetero sexennio Functus est, rerum pesta-
rum sloria intienis. Filios duos habuit
impetnorem lecerunt, c adene tetoub
Zuvendebaldum (quem alii Zundibaldum
Zundibolehum indigetant alii. Sittridus
male Cundoboldum, in Geneal B. ArnuI
phi Centeboldus, de AbBOnC) d RegC Mara-
norum seu Sclavorum Marahentium, utRC.
einoni placuit, qui Pacro de Fonce ipsum
leraverat, sic nominatum, cui in Comi-
tiis Wormatiae habicis consentu Princi.
pum Locharii regnumtradidit, et praeterca
Ludoricum, qui Patri in imperio luccestu.
Fameth non deline, qui Luvendebaldum
illesicimum arnolphi silium esse dictirent.
Filios aurem lesitimos ex aeneta priore
conjuse Cracca habuic arnolphum cagno-
mento Nalum Bajoariorum Regem, cujus
Wicichindus lib. r. mentionem tacie, et
WVernherum Surensium Comitem; depo.
Reriori vero conjuse Dacta Ludovicum
hunc nostrum, e Chunractum, cui post
mortem Zuventebaldi (qui cum Pracri Lu-
dorico lesitime electo sele opponeret, pu-
blico bello oppressus e enecatus cAt) L0-
charii Reonum obcisit. Plurimum nego.
tii Arnuipho cum Berengario L. cumque
tlunis fuic. qui tum primicus loca Hlunga-
riac Anicima ec iplam item Germaniam
hoctilibus incurtionibus infeltare Occoepe.
runc. Arnulpho ex elephantiasi (Siseber.
cus et Compilacor Chronolos. a Pictorio
Nidano edicus, a vermibus seu pediculis
eum scribune, deroracum) mortuo, vid.
Scholias. Adam. Brem. 2d P. 33. B. 10.
et Ratisbonac ad S. Emeranum (R exino
ait in Odingis, ubi Pater ejus est huma-
rus) sepulco. Ludoricus Alius succesit.
I5 antequam imperarorio nomine insioni-
setur, duodecimo Reoni anno sine haere-
de moritur, anno Domini DCCCOZII.
ec Ratisbonae ad patrem sepultus. Hunc
mendaciter quidam a Bereneario caprum
et orbacum luminibus tradidere. quod in
plum tamen Ludorico Bolonis Regis L On-
eobardorum silio accidisse, L. uitprandus Ti-
cinenl. Lesino Prumiens. Marianus Sc0.
tus, Sisebert. Cremblac. et alii contectan-
tUTA
ditantem peniCs Opplessie d uta sa
cum conjuse in exilium relesavit. 
phus CaroliCrasti, ut paullo ame attarine-
possexto anno post Reonum acceprum. Im.
perator acus, scbertus raltietes (nam
cum hullus jam superesset de cenere Mtolo.
rum. Mates Lemtoniae bunc Aaam

## Folio 188 — 1814919937:0243
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000243.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
18E
GOEDASTET A N IM ADVERSTONES
CAP. V. VI.
tur. Pottremus surem Carolingorum Cer- tanine proficiscitur. _c. Eadem in Pixini
manici Regni fuit Ludoricus Arnolphi f.
lius, (negant alii) in isto enim Carolineo-
rum Reces Cs Imperaiores desecerunt, dit
Siftrid. Presbrc. lib. 1. Ratim enim Cun-
radi e Henrici ex transrhenanis, Danu-
bianisque regionibus electi, insecuri TunE.
Acque hactenus quidem de Ludorici Pii
Ailiis ejusque posteris dictum sic, qui am-
plisimum Francorum Rconum, eo mmo.
do, quo recensitum cAt, divisum ita 2d.
ministrarunt, ut ad usque ejus occasum et
interitum nemo postea solus tale unquam
cenverit, quale ipsum Ludorieus Pius a
Carolo Parente acceperat; iplaque Functio
Imperacoria nullo cerro ordine. sed velut
desultoria, jam hisjam illis obtigerit. Cer-
to aurem constat, Regnum illua nobilissi
mum Francorum nunguam aut potentius
Fuisse, aut illustrius mogis, quam quando
ipsum Ludovicus administravit.
Sed in eo plus suspicionis g. P. f. ) MS. sed
in eo plus saspecti, quam infexionem am a-
vie Pinhrardus. Sic infra larum pro latiiu-
dine dixit: (5 ejus quae à Francis colitur
duplam in laro habere puratur, quem et
ipsum locum ex libro amiquo recticui et
adamo; ut e hunc opud cundem: Ar.
mis (9 venaribus exerceri fecis pro venacio.
nibuS.
Traliam juca Peteret) IS. cum uxor ejus
C5 filii, cum quibusdam. qui ex optima-
sum ejus numero primores erant, Traliam
fuea periit, (5 contulis. Norum
est omnibus, tigura hac enallasicatrequen.
cissimos esse hujus actatis Scripiores; sic
intra: poreras siquidem cirius finiri, si SaxO
num hoc perfidia pateretur.
Lneot V. Lt laci cum stat promis.
Se frustrasset auxilio) De consilio videlicet
consiliariorum suorum ec Principum RC-
eni, sic enim seribie Nimoin. lib. IV. C.
68. Sed cum fratris auxilium habere non
posset, qui Procerum suorum pravo consilio,
ne id faceret, impediebatur. colloquio ran
summodo cum eo habico in loco, qui Duns-
dives vocueur. fraire in Regnumsuum reme-
Annal. _ Caroli M.
cuod nifestinaro facias) Plin. Nat. HIIC.
lib. XVITT. C. 10. quod nisi festinato pera-
carur. larido colore macescere. Finhrardus
intra: nisi sestinara morte fuisset praeventus,
e ibidem: propter festinarum illius deces-
Sum. VerE. Pditr. quod niso sestine faciat.
Sed etiam seipsum cum provincin, cuiprac-
erat, ejus porestari permisit) Sic inFra:
sed nec ille perrinaciter acere, vel sibi vel
senei urile ratus, supplex se Regi permisit.
Curtius lib. TXL. Sexaginsa dierum indu-
cias pacti, ut nisi intra eos auxilium varius
ipsis misisset, dederent Urbem. postquam
nibil inde praesidii mirrebatur, ad praestitu
rum diem permisere se Regi. Loquitur eo.
dem pacto Caesar, Livius. Suetonius.
Imperiti cum nequirene verbi elegantiam
comprehendere, illeic in submisit, in sub-
jecir, heic mutarunt.
CAPOT VI. In quem spes omnium in-
clinarae videbantur) Aimoin. lib. IV. C. 70.
In quo Loncobardi mulrum spci habere vi
debantur. Mar. Scoc. lib, LLL. in quem omnes
spem inclinabant.
ITruodeausum Forojuliani Ducatus Erae-
sectum) Ducatus tunc temporis dignieaci
X1I. accedebant Comitatus. In Rimoini
Supplem. lib. 1V. C. 61. de Ducatu Bajoa-
ride: Fassilonem in Ducarum restiruit, de-
mamque reversus. Orifonem more Ducum
XLL. Comitaribus donavis. FF de hoc ipso
Forojuliensi Ducatu lib. v. c. 1Y. Iridem
Baldrico Duci Forojulienst, dum objiceretur,
C probarum esset, ejus ienavia (8 incuria
vastacam a Bulgaris regionem nostram, Pul-
Sus est Ducatu, (5 inter quaruor Comita-
tus est ejusdem potestas dissecta. Obi mani-
Fecta rericas, lexendum esse dispessis voci.
bus in ser quaruor, qui numerus mulci-
Plicatus efficit duodenarium. Ouam emen-
dationem multo post, quam à me obler.
vacum est tempore. cum haec ipsa exseri.
b0. ab Antonio Oiselo vidi et P. Pithoco
Dublicatam. quibus lubenti animo nunc
reseribo. Sed non observarunt illum lib.
anse isse in Feolismam Crvitarem Aqui. 2Y. c. 118. locum, quem imilicer adseri
Barra

## Folio 189 — 1814919937:0244
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000244.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
CAP. VII. IN FINKARDOM DE VETA CAROLL M.
20G
bam ut castigetur: Similiser (8 Baldericus dorici junioris: actum in ipso monasterio
Dux Forojuliensis, cum propter ejus iena praesentibus, quorum hic signa continentur:
viam Bulcarorum exercitus terminos Panno-
mine superioris impune vastasset, honoribus
quos habebat; prrvatus. Cs marcha, quam
Solus renebat. inter quatuor Comires diviset
est. ubi icidem levendum: in ter quatuor
comitatus. Comitatus rero sub se Centurio.
natushabuie ee Baronatus, de quorum certo
tamen numero nihil dum craditum obser-
rari. Sed et Duces et Comites illa aet2.
ce non lui juris, verum Resum ex Impp:
officiarii ac veluti ministri crant. DeCo.
nitibus quidem certum est ex Coroli M.
historiis. Pa dignitas proprie militariserat,
ut patet ex l. XYP. C. tit. 13. de Comit. et
ArchiaEr. e est in OlossS OraCCO. L ati-
nIS OCREEHS, VXneETNS SpaTIOES, Gravius.
Tidem vel emeriti (unde e nomen tra.
ctum. Grarius enim Germanis vetulum.
canum sgniticat) vel subsequenti (ut 2d(0.
let) actate, tempore quoque pacis populo
pracponebantur ad jus dicendum, ut Pas-
sim videre est apud Ansegisum et Bene
dict. Leritam. In lese Ripuariorum c.
55. e 90. Si quis Fudicem fiscalem, quem
Comitem vocant intersecerit. Et in Gun
dobadi Resis practacione Legis Burgun.
dionum: Sciant itaque Optimates. Comi-
res, Consiliarii. Domestici C5 Majores- Do-
mus nostri  Cancellarii, C5 Burgundio.
nes quoque ( Romani. Civitatum aut pa-
corum Comites vel Fudices deputati. Cum
quo eundem esse Grarionem Paulus W ar-
netridus actectatur lib. v. HIC. L. an∞0b. Sc
ex recuctis legibus nemo nelcire potect.
Flujus ricarii erant Centenarii vel Cent-
grarii, qui ferme Nobiles à Comitibus
constituri, e a numero ut videtur adpel.
laci, certis de generibus causarum fereci-
vilium cognoscebant, quemadmodum ex
Caroli et Ludoriei legibus patet apud An.
segilum _ Benedict. Leritam. et vetu.
Ais, Bajodriorum, Thuringorum acque
Weltalorum lesibus. HOS et Centurio.
Sign. Encitramnt Kospitaru. Sien. Tarta-
rii Centurionis, (5 aliorum restium ec
Barones Fuisse videntur probatislimae ex
constantissimae Adei homines, in maximis
gravissimisque controversis arbitrandis ad-
hibiti. Nec difficile foret dictis hdem ex an-
riquis lesibus facere, Scribit enim Britto
in Synonrm. Baro Baronis cravis Cs au
thenticus est Vir. nam BacdS OrRCCC, cra-
ve dicitur esse latine; quam ec ipsam vo-
cem militarem esse, Trirtius optendit, et
Phurnutus docuit. In vecuctis vero char-
eis nuspiam id nominis, quod quidem ceo
observaverim, exstat. Perpetua Comi-
tum mentio, rara Ducum, ut in illa: F-
50 ilaque Waro Diaconus rogarus seripsi (5
subseripsi. Noravs diem Jovis in vrIr. Id
Octobr. regnante Domino Ludovico Rege A-
lamannorum (8 Bajoariorum, Sub Chunra-
de Duce nobilissimo feliciter. Amen. F. 
haec charta seripea S. Calsi in Alamannia.
Non estid obscurum, Alamanniam nostraM
pro sentis claritare ex Forricudine prac.
Aantes Ducesterme habuisse, qui. postea-
quam collaplae Francorum res fuerant,
(quod e alii imitati) sui juris facti, po-
centissimum illum Sueriae Ducatum sunE
auspicati, qui multis sacculis, nec ma-
suicudine, nec opibus, nec rirtute ullum
Luperiorem habuit (ut Regnorum instabi-
les TunE vices) ita exctinctus et ablorptus.
ut ne nomen quidem memorabile existat.
CAPOT VII. Ouia Saxones (S natura
feroces. (5 cutrui Daemonum dediri.) Pr.
phesfordiensis Monachus de Landoraviis
Thuringide c. 1. alii vero homines de e-
jusdem semine paphet, qui inceperant babi-
tare in Insulis Brisanniae, Angliae (5 Fri-
siae. C5 quia sens indomita (5 fera (5 li-
riciosa, 5 multum robusta erat, (5 ideo
vocari sunt saxones, qui elezerunt sibi Re-
rem, (5 dicebatur Rex Saxonum. Salvian.
de subernac. lib. 1V. Vr de pacanis, qu’in
nes interdum appellatos puro, colligo id prior illorum error est, prius dicam, sens
ex charta veteri Nockeri Monachi S. Cal. Savonum fera est, Francorum infidelis, Ce-
i SCripta sub annUM XXXIIL. Rceni Lu. esdarum nbumana. Hunorum impudica.
Similia

## Folio 190 — 1814919937:0245
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000245.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
e
GOLDASTF ANTMADVERSTONBS CAP. VIII. IX.
Similia de Saxonibus Sidon. Apollin. Seri. banc) in suxplemento Aimoinilib. 4. c. 92.
bic. HlujusFeritatis exemplum Siseb. Cem-
blac. retert in Chronographia. Misse au
tem exercita à Rece contra Flenricum, tan
racaede Saxones debachari sunt in eos, ut a mi-
mis declamaretur. ubinam tantus ille esset
infernus, qui tancam caesorum mulcuudi
nem capere posset.
Sicut omnes sere Germaniam incolentes
nationes) De Francis exerrim ICdorusO.
rigin. lib. 2X. C. 2. Franci a quodam pro-
Prio Duce vocari purantur. Alii eos a feri
tace morum nuncupatos existrmant: sunt e
nim in illis mores incondiri, naturalisque
ferocitas animorum. Rimoin. lib. 2. C. 1.
Imperacor virtulemcentis, audaciamque ad
miratus, Atrica lingua Francos id est. Sero
ces nancupavis. Ad 2M. P. 10. Monach. R. P-
Phestord. d. libro: alii vero homines de
ejusdem Faphet semine, qui inceperunt ha-
bitare,  vicium suum quaerere circa Rhe
num. C9 ultra usque ad mare occidentale
(5 quia Franci i. e. feroces erant ad rebel
landum. rocari sant ab aliis vicinis corum
Franci 1. e. feroces, (5 sibielegerunt Regem,
qui nominabatur ReK FrancoruM. RObeRE.
Abbas de Monre Append. 2d Sisebert. E.
Franci, qui a ferocirare reste valeniminne
Romanorum Imperatore, rocari sunt.
et Suxonum hoc persidia futeretur.) D
pertidia Saxonum miseris et pene nimiis
modis Flisorici conqueruntur C arolini. In
ni lib. 1V. C. 70. Consilium iniit, ut per-
sidum ac soederisracam saxonum gentem bel
lo aegrederetur. Regino lib. II.. Audiens
vero, quod saxones secundum consuetudinem
suam promissionem, quam de observandi
Christianitare (5 fidu Regis tenenda
secerant, irritam secissent, cum exercitu sa
xoniam intravis. Aimoin. lib. 1V. C. 77. In.
trans abbinam Sanonum resionem primoeis
per saxones, ut onissi perstat id saut s
et qui inde descripht, apud Reginonem
L. 1II. Seribitur: Fostantum esse translatos, que
ulira albim habicabant. Sic enim utrim-
que lesitur: in Saxoniam ducto exercitu
omnes qui trans albiam Cs Vuibinuodi (V ett.
E. dict. d in Vurhmuod, Resino: Albiam in
Wihmodi) habitabant. Saxones cum mulie–
ribus (o insantibus transtulit in Franciam.
es pasos Frans. Albianos Abodricis (Rexino
AbrOdItIS) dedir. EF Sigeb. GemblaC. Ca-
rolus Imperator omnes saxones trans alhiam
morantes in Franciam transtulit, parosque
eorum abodritis dedis. EE Lamb. Schat.
nabrue. Et Saxones transalbiani transla-
ii sunt in Franciam. Leaque vel invitore.
ceri chirographo heic reponam: qui ultra
ripas A. f. incol. Sone quod prius mitu in men-
rem venerat, ut reseribillarem: qui ultras
ripas  A. nimis antiguarium est, e nO-
Aro scriptore alienum, nec masis placet.
alteras ripas, cum illa, quam ex V. codi-
eis ductu reposui, usitata et probissima
CAE.
Cum uxoribus (5 liberis) Mar. SCOTUS:
cum uxoribus Co parvulis. Annal. Caroli et
Reoino: cum malieribus (5 Insantibus.
Vox intancum generalis est. ec liberos.
i. C. Alios Ailiasre cujusre aetatissieniticat,
ut in l. uxorem 41. 5. ult. D. de lecat. 3.
in l. cum vero 5. cum quid. D. de fid. comm.
libert. in l. servum. D. Rem pupilli salvam
fore.
CAPOT VIII. In loco Theodmalli). Re-
ein. Thiermall, in annal. Caroli Zbeoti-
nelli. Vetc. Editc. Thiermelli.
Oune alsubi erant acenda) Philoxen.
OlosI. Aliubi aaxu. elinius, cujus Fin-
hardus Rudiosissimus Fuit: Nec usquam a-
licbi condidae nascuntur.
In diversa disperguntur) In dimoin. sup.
plem. lib. 4. C. 72. Kostis propier noti-
tiam locorum starim in diversa dilapsus
est. LupUS Ferrar. Ep. 220. 20 Hilduinum:
C vicinia saltuum receptr, sic diversi dif-
fucere.
CAPOT IX. Et Fruodlondus Pricanni
Out utrasque rivas alb sut hitole. ei lemitis praefectus) Concra morem et in-
Aitutum
dem vente non ambicerent, sandere coepit.
Vid. 2don. P. 22. Caltrid. 101. 59. Rein.
6. 10, 12. 36. Pithoeum 4, 2n, 754. P. 6.
et st 10. 362. Adam. P. 12.

## Folio 191 — 1814919937:0246
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000246.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
CAP. X. LLL. SIIL. IN ENNHARDOM DE VITA CAROEF M.
Aiturum meum hic admonendus es, me
hanc lectionem de scripto libro asservisle.
Praefectus limitis est, quem vulso Mar.
chionem vel Marchoravium voce germa-
nica indisetane, Germani enim March li-
micem adpellamus. In supplem. Rimoini
Iib. 1V. C. 109. Simili modo de Marcha
Bispana constrturum, Ca hoc illius L. IMI.
TIS PRAFPB CTIS imperatur. EF CaP
106. Cadolachum Comitem (s marchae F0.
rojuliensis praefectum crudelicaris atque in-
Solentine accusare conabatur. Regino lib. 1I.
Wido Comes, qui Marcam contra Briiones
renebat, cum sociis Brisanniam incressus;
eotam quam perlustrans in deditionem rece.
Pit. Rimoin. lib. v. Cap. 2. Relictis tantum
Marchionibus, qui fines Regnituentes, omnes
si forre ingruerent. Bostrum arcerent incur-
sus. Franei enim Romanos imitati, ex.
cremis derictarum sentium tinibus illu-
Ares ec rei militaris peritos viros impone.
banc, ad coercendas ut dictum, finitimo.
rum incurtiones, qui et inde nomen Tor-
cici. Aimoin. lib. 1V. C. 105. Nunciara que
desectione Abodritorum (5 Sclaomiri, comi-
sibus tantum, qui juxta Albim in praesidio
residere solebant, ut terminos sibi commis
sos ruerentur, per lecarum mandavit. Iu
Annal. Monast. S. Calli EE mentio KE erO.
nis Comitis Saxonici, et Marchionisab OF.
tonc I. contra Sclavos missi ad cuendum
extremum Regni Pranciei limitem. Scla.
vi aucem, (ut hic obiter moncam) ab or-
tu ee meridie saxones attinsebant, ab or-
tu quidem Poloni. e conjunctim à qui-
busdam Sclavo. Poloni postea dicti, a me-
ridie vero Bojohemi, uc constare indepos.
AC, Keronem illum Familiae Marchionum
Brandenbursentium fuisse, qui ab ortu
Solis Polonos, a meridie Bojohemostiniti.
moshabent. Verum ad rem. Obertus de
Orto Feudor. lib. 11. TiF. 10. Ouiaprin.
cipe de Ducaru aliquo investirus est. Dux
solito more vocarur, qui vero de Marchia,
Marchio dicitur. Dicicurantem Marchia, quia
Marcha, ec ue plurimum juxta mare At,
quod etrmon ut inepium, recte reje.
CAPOT X. Obsidarus cratia retento LLa
Vet. C0d. e simoin. lib. IV. C. 78. Pau-
lo alicer haec secta recitat Regino lib. 1F.
veloo Costaniuo licicat cllata althomus.
ei dumcorum deneratione cocorum Sace
tum superkicio in Eccleliam irreplerat aa
S. corpora adorandi ec marizria, Gu2c
paulacim ita crevit. ut parum a gencilita-
le abfverine Christiani, miserae interim
plebi illudentibus Sacerdoribus ex mona.
chis. VE caetera omittam, de S. Gall0
tamen tutelari Diro noctro, quem adpel
lane, Cilere minime possum. In omnibus
vecuctis chartis, cum Monasterii S. Calle
At mentio, additur, quod in eo iplo
corpore luo reguieleat, tanto adfereracio-
nis Audio e concentione, ue rideri queat,
jam olim anciquirus dubitatum de ca re
Fuisse. Nam Fuldac dormire S. Ciallumo
Vincentius Beluacensis adtirmat. Vola-
terranus autem in Callia Boruuisii corpus
iplius quielcere scribit. Apud Walahtrid.
Vic. S. Galli legimus, Fuisse, qui Corpus
ejus auterre conati fuerine, sed Frustra,
Bosone Episcopo Constantiensi postea vion
lacum sepulehrum redincesrante, d quo
Callus inter Diros relatus lc, ec (ut ipso-
rum verbo utar) cononizatus est. Elepi-
danus in Vita Wiporadac lib. 1. CaD. 34.
Ccribit ob Ilungaris Alamanniam vattanci.
bes in Bahilieis monasterii piras fuisse 2c.
censas, altaria incensa, Sonctorum reli-
quias ionibus traditas _ c. Contirmat RKKC-
hardus quoque de Casibus Monasteriis. Ca.-
li, e si recte memini, RatPerTuS de C).
rio. ejusdem. Quid Paerum memoriae
Vadiano Consule S. Galli sepulchrum ape-
riente, in eo repertum lic, exhorreleo di-
cere. ec quam verissime in suis Chroni-
cis enarrarie Johan. Scumphius, nimirum
iptius Vadiani relata, cujus verba ipsius
manu perseripea lib. TF. anciquit. apud
Schobingerum post ibi vidimus.
CAPOT XI. Fassilo postmodum ad Re-
rem evocatus, neque redire permissus) Evo
cocus in conventum scilicet generalem,
quem Carolus habuit in Ingelheim, ubi Ma-
cic Jac. Cujacius, ee in errorem induxit jeltatis conrictus, cum monti adjudica-
Finhardi LooCo
EAo

## Folio 192 — 1814919937:0247
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000247.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
GTOL DASTPI AN TM A DVERSIONES
CAP. XITI.
tuS esset,  Carolo liberatur, et cum Aio rius caP. 2. De Polonia inCertUS com-
Theodone deconsus in monacterium mirri-
tur, Ducatu ejus inter XII. Comices di
Ariburo, ut supra doenimus.
CAPOT XII. Sclavis, qui nostra con-
Suetudine Vuilso. Proerre vero i. e. sua lin-
sua ruelarabi dicuneur) Rimoin. lib. IV. C.
81. Nasio quaedam Sclavorum est in Cer-
mania, sedens super lirtus Oceani, quae
propria lingua Vuelarabi. Francica autem
Vuilzi vocarur. Regino lib. TT. ENSAXO-
ma proeressus sclavorum fines intravit. (5
Sclavos vocabulo Vuilzi suo dominio subjuea-
vIc. Apud Lambere. Schatnabrus. in tist.
Cerman. A. D. 788. legendum est. Ca-
rolus subexit centem Vuilsorum, ubi male
vulgo Wafforum. Hic Serchicae orixinis
Dopulus in aliquot sentes le divisit, Polo.
20S, qui ex Sclaro. Poloni, Boemos, M0.
ravos eSorabos. De Sorabis emendandus
Ado Viennens. in Chron. TTabebat aurem
jam Sclavos, quorum vocabula sunt suurbii.
nec non  Aborriri. Borum princeps erat
Vuilz an. lese Surabi pro Suurbi. Regi
no lib. 11. Carolum filium in terra Sclavo-
rum. quae dicitur Sorahi. super Albiam Au-
vium cum exercira missr. Rimoin. lib. 1V.
c. 74. Interea Reri nuntiatum est, quod
Sorabi, qui campos inter albiam (5 Salam
interjacentes incolunt, in fines Torincorum
ac Saxonum, qui eiserant contermint, prae-
dandi causa suissent ingressi. PF lib. IV. C.
T10. Liudevoisus ad Sorabos (quae natio
magnam Dalmariae partem obtinere dicitur)
fuxiendo se contalis. Forum terminos plu-
rimis de scribit Rutuuicus in ChrOn. SaxO.
nicis, eosque rultadpellatos, quos Corne.
lius parra licerarum mutatione suardones
vocat. Adcundus Paul. Langiusin Chron.
Cirizen(I. De Bohemis Rimoin. lib. 1V. C.
93. Eodem anno misit exercirum suum
cum filio suo Carolo in terram Sclavorum.
qui vocantur Behemi. Regino lib. Tr. 2d
AN. DCCCV. Eodem tempore misit Exer.
cirum cum filio suo Carolo super Sclavos, qui
vocantur Boemi, qui omnem terram eorum
depopulances. Ducem eorum, qui appellatur
Dilator Chronolosieus: Ibi universis consen-
tiemibus in id ipsum, eoloniam (5 Boemi-
am, caeterasque sclavorum, qui parant e-
rant, adjacentes regiones debellare disposet.
De Moraris extra controvertiam est eos d
Sclaris oriundos. Sclavorum eliam parS
illi Fuere, qui Danubium cranssressi justa
Il’vrici parte occupata, Soli hodie nomen
retinent.
Sua lineua Vuelatabi dicuntur) V. C. Sua
locurione, nec aliter supra locurus: nisisor-
se, quod homo barbarus (0 in Romanal.
CDTIONE perparum exercitarus. EC.
CAPOT XIII. Contra avares sive Hu
nos) Ex his composito hodie nomine Hun-
cari dicuntur, ut clarissimum est, vel de
hoc tantum loco, ubi Bajoariis contermi.
ni. ec Pannoniam narrantur inhabitare.
Pannoniam de Serchia venientes invale
runt Huni, inde an. DominiCCCCxXVTII.
Romani eos fugarunt, cum per quinqua.
Sinta eam tenuissenE aNNOS, UE Cx ProsperO
Sixebertus scribit; ex tandem anno Domi-
ni CCCCLVIII. victi a Vualamere OAro-
Sotho, in ultimas Serthiae partes retuge.
re sunt compulh, ve idem notat. Postea
tamen recressi, Pannonia recuperata RC-
eni sedem in ea COnsioune, et durarit ea
usque ad tempora Caroli M. Herm. Contr.
Carolus Pannoniam Reenum Tlunorum va-
Stac. MIar. ScoTuS lib. 3. Carolus Avares
subesit (5 Flunorum regnum vastat. H0C
enim bello nomen fere ipsum cum Re-
eno perdiderune. Sisebert. Huni regno suo
diminuto ec, donec lonso post tempore à Ca-
rolo M. victi cum ipso suo nomine disperiere.
Oueis cum ea conter, quae seribiE A. D.
DCCCIr. Nam exinde nomen illorum
mutatum est in Hongarorum.
In quo Recia Cagani erat) Cacanus (ita
enim MS.) quem Paulus DiaconuS Caca-
num, Aimoinus Capcanum. Peu Cachanum,
Regin. Canizanci, Sisebert. e Auctor In-
veltit. Episcopor. qui rixic anno 110O.
Chajanum live Cajonum, vel Gajanum.
Fredesarius Cacanum vocitant, Hunica
LCZO, occideruns. Adam. P. 27. Fin. Syl. lingua Rex diciiur. Nimoinus l. V. CaP. 5.

## Folio 193 — 1814919937:0248
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000248.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
CAD. LIIL EN R INM AADOM DE PETA CAROLI M.
Ea tempestate Rex Avarorum, quem sua praelio, interficitur, C0 in ausia sepelitur
lingua appellant Cachanum. cum Forojulia- de quo in Visione Werini legrur, quod in
nis Consobardis bello consticens _C. e CaP.
93. Et misit Cazanus unum de Oprimari-
bussuis, perens sibi honoremantiquum, quem
Casanus apud Funos habere solebat: cujus
precibus imperator praebuit adsensum. C5
summam totius Rerni, juxta priscum eo
rum rium Caranum habere praccepit. Siseb
A. DOI. IDZX. Abhine Regnum Flunorum
annoeare cessabo, quia omnes illius centis Re-
ses Kacanos vocatos leco. (5 nullam distin
guendi proprierarem invenio. Fline torsi
ton emendandus Resino lib. 1r. ubi lesi.
tur: Venit autem lecario Pipini Regis ad Pa-
erem in Saxonium, quae dixit, avares post
intersectionem priorum Ducum super se con-
stiruisse Resem nomine Karum, legendum.
que nomine Karani, id est, quem Xaga-
ni nominant, quem idem ipse intra cOr.
ruptius Canizanci axpellat. ubi de Hunis
loquitur. Modo aurem dictum est, idem
tuisse Hunorum e Avarorum RegnUI.
Torrasseon Cagani appellari sunt perpetuo
quodam exithero, quemadmodum Acoy-
Deii olim Reges Fharaones, &t Ponca Ptolo-
maci, uc ex Jolepho videre est lib. VTFF.
Antig. c. 2. e Amalechitarum RegCS A5a51
Nuni. 24. Abotritorum Reges W ilZani, &
Judaeorum Reges Davides, ut Scb. C aCtalio
notarit ad 3Res 12: 16. Sic Damasci RegeS
adadi, ut ad Nicolai Damascenitragment.
notarit joseph. Scaliger. Sic Buroundionum
Reges Kendini ab Ammiano lib. XXVKIZ,
vocantur. Albanorum RegeS Splvit, aSyl.
vio Posthumo. Aeneae ex Lavinia silio ex
Alcanii Fracre. Vid. Drus. Miscell. ParF. 1.
D. 57. eE ParC. 2. P. 63. POmanorum Im.
Peratores Caesares, Pertarum Reges Sophi,
Franciae Reges Merovaei primum, dein
Carolini. Carolinei. Carolides, tandem Ca.
revinsi ab Bugone Capeto nuncupati sunE.
hoc accipiendum quod (cribitHIerm. C Ontr.
in Chron. Geroldus piissemus sientfer Caro-
li in puenu dutartut id anth. I 
21. Per ia Leuo Atolas Camesset Bloa-
vine praefectus, commisso cum Avaribus
ter marrores sit annumeratus. Eadem Si
Scb. Cemblac. Praeter quod Gerardus pra-
vate poluit, item Ado Vicnn. Geraldus pro
Geroldus. In Visione Wecrini, quam
Fleito Episeopus BasilienAs, qui iphus WV et.
tini in mionasterio Augiensi contrater fuit,
ex quae penes ne MS. de Schobingeri Bi.
bliocheca ad serratur, imo cap. 27. lexi
cur. Verum Scrabus W alafricus, qui ean-
dem Vilionem carmine consienavit, quod
Denes me ex eadem custoditur Bibliotheca,
eam rem executus eAt. Cujus versus ne
diurius desiderarentur, risum est adjicere.
sic autem narrat:
cuin eriam quondam Comitem sacer ille
Gcrolam.
Ancelus asserunt requiem captasse bea-
ram
Marryribusquo parem, quo floria summa
beaiis
Crvibus aeternae reddit dulcedinis hau-
stum:
Et quoniam Zelum Dominiconceperat, in-
quie
Centibus infidis Christi desendere plebem
Congrediens bujus sumsot dispendia virae
deterris ideo meruit fulgere trophaeis,
Munera perperune capiens incentia vitae.
FLiC Vir in hac Parria summa bonirate
nicebat.
Moribus egregius, verax, mansuetus; ho-
nestus.
Cui Recina soror, Tludovici cara genetrin
Hildseardis erat, parili bonitale venusta
Viribus ille potens, Sanctoque potentior
actu:
Desuerat soboles, pariterque (9. desuit
haeres.
is isieur verbis sese compescere caepit:
Denecat haeredem Dominus, manet ipse
superstes,
Duod dedit, accipiet, Mariae commendo
beatae.
Sic vorum factis sequitur, magis omnibus
esta
Proscit iac loco, Casas iatet anem inis
Bel
et Octoram Dasaiiae rraccccusse

## Folio 194 — 1814919937:0249
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000249.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
GOEDASPE ANIM ADYERSTODES CAP. LIV. LV.
Bella moret Carolus duros rum Caesar Adriano Junio placuic. Vide AdOn. P. 233.
in Hunos.
Hoc cecidis bello, populo certante. Gerol-
dus.
Tunc Dominum famuli lachrymis sumsere
reserri.
Fucque reporrarum. jum lonca per avia
corpus
Insulanenses Bumus contexit in aede Ma-
rine.
ExITaE _E in Vetr. libr. Monasterii S. C alI
Epicaphium ab eodem Scrabo conscriptum:
EPTTAPETOM GEROLDI COMITIS.
Mole sub hac Magni servantur membra
Geroldi.
Hujus jura loci, cunctis qui viribus au
xit,
Pannoniis vera Ecclesiae pro pace perem-
tus,
Oppetiis saevo Septembribus ense Xalen
dis.
Sideribusque animam dedit, arrus Sax
fidelis
Abstulis, huc retulis, dignoque bie clau-
sit honore.
Ab hoc dirersus eA S. Geroldus C. omes
Aurilliacus, cujus historiam conscripsit
d0.
CAPOT ZIV. Boemannicum quoque (5
Linonicum) Johan. Socerins in calce editio.
nis suac, cum excusum esset. Livonicum
emendarit Ecilinonicum. Populi enim illi
Filinones. Regino lib. 11. Imperatoris fi-
lius albiam ponse junxit. Cs exercirum, cui
pracerat, in Eilinones e Smeldingos, qui
(5 ipsi ad Corhesridum Regem desecerant.
quansa poruit celeritare, transposuit. Side
BercUS: Carolus in tres partes Regni sui tres
exorcicus misit, unum trans Albiam. qui
Tiltiones (Seribo Fillinones) debellavit, u
num in eannoniam, qui reliquias Flunorum
(5 Sclavos compressit. unum contra Brito-
nes, qui eorum perfidiam contudit, (5 ubi-
que sibi victoria provenis. Apud elinium.
ubi legendum: Smeldineorum. Sedem eorum
comerant. Lo ehiu oC Ham. P. 49.
nine Hermiones nta ale Scilicet.)
quidem Rheno, a meridie DHubio. Pau-
men auctoritare plactera velerum lenten-
tiam polterior cradico connaa
tione autem gentium Germanicarum trans
Provinciae limitaneae ex conterminae in
nomen enaae ae a Gua
supra memorati amnes includune, veluls
Pocca dicta CF. Quacquidem, quiapontre.
ma Romanorum armis patuit, neque un
quam aut tota dericta est, aut diu. qua-
cenus parebat. detenta, postrema etiam
religionem Chrictianam amplexa cA. RC
Germanorum vero (narro constantistr.
mum Vecerum comeu. non ceceu
seri conricia, nec moratus contortulas
Bodini rationes) qui rupto limite amnes
trantierunt, (factum id annO CCCCL. vel
uc Sigibertus vulE CCCCLXZIV.) pocis.
sima pars Franci fuerune, qui longius a
rixis Galliam ingressi, quum derictarum
gencium consuecudine cultiores paulo ci-
rilioresque facti essent, demum Remigio
auctore ad Edem Chricti convers sune,
Clodoraeo illo Hilderici Alio clarissimo
Principe bapeizaco. cujus virtuce Resnum
illud a Francis Cermanis in Callia consti-
tutum, quodannis ance se plus minus sexa-
sinca durarerat, longe maxime inclaruit,
et a succesloribus ad Prrengeos montes
usque extensum eAt. HIuso Floriacentis
MS. lib. V. A Rhodani suvio usque ad L18C.
ris alveum. C5 item a egrenaeis montibus
usque ad Oceanum. rorum videlicet alariet
quoque Hilleriones vitiole lcribitur, nec Regnum sue copulavit Regno. Si vero, qui
pero ex Tacitoreponendum Suiones, quod in Cermania reledere, hi sunt, quorum
13
vide apud Adam. p. 47. Linoces Adame
. Serun. Puco mmones este, Guenolt
ec praeced. Mela P. 36. Omi Germa-
CALOT ZV. Ouae quidem Germaniae
 nde paratur) Germaniam à Sc.
premerione renientem Veteres amnibus
Danubio ec Rheno terminabant, ab occasu
ei ad alpes usque extehet, quorum ta-
Khenunt a Banubium factum est, ul

## Folio 195 — 1814919937:0250
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000250.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
CAP.XV. EN RENAARDOM DE NITA CAROLI M.
hic comparatio instituitur, de quibusintra na, quod in ea provinciali lineua uti non
Finhardus: Ouae de Orientalium Franco-
rum. Germanorum videlicet cente erat, et
apud B. Fricrourmum in Vic. S. Hilario.
nis lesitur. Candidatus Constantit Impera-
eoris rutila coma ( candore corporis indi-
cans provinciam (inter saxones quippe ala
monnos gens ejus non tam lata, quam vali
da apud Fistoricos Germania, nune vero
FranCia VOcatUr) _EC. POSt FEMPOTA VerO
Caroli M. Franciac nomen lacistime coc-
Dic extendi, nam, ut more meo patriam
proteram, non solum Figurinum, S. Galli
et Auoiac, verum etiam Campidonense
monasterium, quod in extima tamen
Khaetia est, a mediae aetatis Scriptoribus
in Francia censebatur. Alamannia quippe
jam pridem in jus ec nomen Prencorum
Transierac. lactum id arbicror, quod in
Francorum Regno (ut soperius execuri
Sumus) etiam Eiliis Regni habenas Paren.
res ex parce commiserine, sdepe eriam una
Frarres regnarent. plerumque autem di
vertis locis pater eE Alius RCOnO prACCS-
TenE. HOc cum ignorarent Monachi S.
Calli, nelcio quo locorum Franciam Aa.
evences, e in illam S. OTharum ABBa-
rem (qui ad emersum Rheni ex Acrenio
lacu ad Venerum exulobac in Insula Rhe-
nistein) MIETENEeS remiserDnE. VNUS Ca-
men non ienorarit Walahtridus Strabo
AvOide ABbaS, qui GOZBCRTO FeFNanTC.
Galli et Ochmari Vitas cribus voluminibus
complexus est. Francia ereo non illa modo
vocara, quae hodie ad Hoenum amnem
celebris est, et quac Reginoni lib. rr. vi-
detur dici Francia Superior, Sed tractus
etiam Helvetiae et Rhetise primae Fere
Torus, Franciae Orientalis nomine fuit com-
prehensus. Flujus parcem Rheno immi-
nentem austrasiam vocabane in Chartis an.
tiguis seribae Gallici, veluri ostrascam n.
c. in Orientem versam, ut intra dicturi
SmuS. Sic et OArO. Francos dictos ve-
teribus in Chronicis leximus FranCOS O.
rientales et Teutonicos, quoniam germa
nica lingua maxime vterentur; interior
delirissene, quali hodie GalIo. Firanei co-
Enominati ucuneur. Et Orho Friline. lib.
vI. e ex eo Gochetrid. Viterb. ChrON.
part. 17. Franciae Orientali, quam et
Teutonicum Regnum rocar. Bajoariam
Sueriam, Saxoniam, Frisiam et Lotharin-
eiam tribuit. Nec inani conjectura duci-
Tur B. Rhenanus. Westriam aliquando di-
Ctam Prancine partem occiduam existi.
mans, quac hodie corrupto rocabulo Neu-
sria, a Luieprando lib. X. C. 6. Romana
Francia adpellacur. Rimoin. lib. r. C. 5.
Ttas omnes provincias, dum Franci occu-
passent. in duas rancummodo partes dividen-
tes, eam, quae sepremtrionem versus tendi-
tur, C5 inier Mosam C5 Rhenum est, au–
Briam; Illam vero quae a Mosa ad Licerim
pertingi, Neustriam vocaverunt, ubi legen-
dum est austrascam. sic enim idem ille
lib 1V. C. 57. Primocenitum itaque filium
suum Carlomannum nomine in austrasiam.
quae nune alemannia dicitur, atque Torm
eiam sublimavis. Alamanniae itaque Do-
met, cui FranCia SuCCOSSE, lacissimum e
amplissimum factum erat illis tempori.
bus, omnes Germaniae, quam hodie von
citamus, populos complectens, cum olim
distincti ec vicini populi Fuissene, ut Ku-
Aatius etiam in DionyC. Alexandr. O71Z35
PEEpCerES, dis, oi A Naparot XpOCXCOpOL REV-
na neyes pona. Sed de hoc Alamanniae
nomine docte et pererudire Pr. Ouille.
mannus disseruie in Anrig. Helreciorum.
Erphestord. Monachus Hist. Landerar.
Thurins. C. 6. ait. Nota quod parres vi-
ciniores Tralieis, sieut sunt Bavaria, Sue-
via, dictae fuerint ab Tralicis primo ale-
mania. Cs homines dicebantur Alemanni.
Nota secundum Orosium e Solinum, quod
tunc temporis Germania C5 Alemania pro
uno ( eodem habebantur. Nam Ongariu
dicebatur eannonia, C5 ab Ongaria us
que ad Rhenum dicehatur Cermania vel
alemania. C5 ulira Rbenum Callia
vid. Tillem. P. 264. Et quia occoepi de
Francise nomine, peroam perporro. In
seu porius inferior Francis incerim Roma recentiorum Craecorum scripris, Franei
dicuntur

## Folio 196 — 1814919937:0251
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000251.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
GOLDASTL ANIMADDERSIOHES CAP. ZVI. XVII
dicuntur lrali quoque et Siculi, eo quod mirum videretur, quod nec ad iracundiam
Siciliae Reenum eis temporibus e ParS
Italise a Prancis tenebatur, quam inter-
pretationem non pauci Rasitane loci apuc
Lonoram, Nicetam Choniatem. Nicepho-
rum Gregoram, Curopalatem et alios. De
Franco. Icalis est memorabilis locus apud
Petrum de Vineis jC. Epist. 26. lib. vi.
secundum Schobingeri MS. & opud Fri-
dericum II. Imverac. Heapol. Constir. lib.
2. TIt. 32.
Et oppositam in altera Danudii ripa Da.
ciam) Vetus liber habet (5 adpostium. cu-
jus lectionis probicariargumenta dicet Pto-
Lom. lib. 2. C. 8. et Strabo lib. v11.
Boemanni) Ii  et Leteti cributarir
Pontea Impp. permansere sub Ducibus,
dum ad in xentilitate perstitere; nam hoc
ucerque populus Christianitati debet. quod
oblesatis Ducibus Reges acceperine, pri.
num enim Regem Poloni accepere Hen
rico V. imperance circirer annum Domini
NLZZVII. Bodc Vet sive Bohemi
a Friderico I. cognomento Ahenobarbo.
Tales sunc Imperiorum vices, nam contra
Regna cunc tuisle constat, quachodienon
nisi Duces habent, uc amplissimum illud
Burgundionum Regnum. P’racterea et Ita.
Jorum, Tosatae Calliac, quod Gothi. L. On.
sobardi e Pranci, et ex lialia oriundi BC.
rensarii mulcis seculis administrarunt, ho-
dic in Ducatus distractum est, quorum ma
enam partem hodie Veneri tenent; de qui-
bus in Schobingeri Bibliotheca repperihoc
incerci epieram ma in membrana seriptum
Sed e Germaniae regiones aliquot Duces
habent, et Marchoratios, quac quondam
veceri historia celtante. Reges habuere,
nisi iidem olim dicti lune Reges, qui ho-
die Principes sc Duces, quod lane quam
Proxime ad veritatem alludere videtur Ai
vorum planbres u Leuli omnes securi, se
Resis astiont subdiderun.
CAPOT ZVI. Ouasi qui Imperium eis
eripere voluisses) Admodum Familiaris illi
quidem ab eo provocari poruisset. _ ibidem:
terria vero consuero Christianitatis more in
usum pauperum fuisset erocasa Idem: ut ex
hoc majores illius parris divisiones fierent, (5
erocatio eleemosynae ad plures pervenire po-
ruisset. Item: staruit, ut ab bis, qui eos
habere vellent, justo pretio suissent redemit,
Pretium que in pauperes erogatum. Apud AF-
nobium verolib. r. legendum. Ipsa denique
Biscere so animantia mura porissent, ubi vuls0
impressum est poruissent, Uc nec opus lit
Vruni emendatione in possent.
CAPOT XVII. Inier quac praecipua se
re non immerito videri possuns) Ad quam
Faciem supra eadem particula usus eAt: I.
ter quas fere praecipni sunt Vuclatabi, So-
rabi, abrodis, Boemanni. Et Lucherius
Lugd. Epict. ad Valerianum: Imprudentis-
simum est, cum ero nobis sere multa Deus
secerit, nihil nosmeripsos fecisse pro nobis.
Nitul erso Collicitandum vel MSS. auCtO.
ritate.
Mocuntraca Civiratc.) Vet. Edic. a Mo-
suntiaco, hc Mar. Scotus lib. 3. Carolus
Ponsem 500. passuum lonsicudinis trans Rhe-
num Moguntiaei construxit. Lidorus in 10-
tatione Mecropolium: Merropolis Civitas
Moruntiacus. In Vett. Exerceptis Scnobin-
BCTI: XIT. KCL. Tul. FILadovicus ImperatOr
apud Moguntiacum obiit in Insula Freni.
quae est sica juxra palarium Tneilenheim.
corpus vero ejus translarum est in urbem Ase-
tensem, (5 in Ecclesta S. Arnolfi Confessoris
Christi sepultum, ubi ( Kildizarda quon.
dam Regina (5 mater ejus humata est.
Cui vocabulum est Ineslenheim.) Ita oPti.
mus liber more et consuecudine illius Le-
culi, quam esurpatam et ance Hierony.
mum obserrari. Non Cone continuo eli-
minandae hac voces, ut Reri amat, tan-
quam parum latine. Et hoc Finhardinon
ingenio, sed aero imputandum, cni sele
accommodarit nonnunguam. Radem vox
rectituenda est in Hlictoria S. Pachomii, lc.
eendumque ex 1SS. Post haec Angelicam
seculo enallase. Sed in plerisque libris ammonisionem Pachomius edoctus, ad le-
ommucara Kinharaus intra: us omnibus cum cui Zabenensis vocabulum est, sese con-
Sulso
29

## Folio 197 — 1814919937:0252
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000252.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
CAP. XVIII. IN EINEARDOM DE VITA CAROLF MI.
197
sulit. Verum ejus ulum Varro tradic. lib. mistem degir, ec monalterium D. Virgi-
IX. _E COPH. FrOntO.
Tali munitione prohibuis) Ouemadmo-
dum Supra: ut alterius Recem neque provo-
care, neque venienti resistere, nist aliqua
loci munitione desensi, auderent. L. upuS LP.
210. 2d Hilcuinum: praesertim cum sylris
recti possunt advolare; nulla munitione, nul
la hommum obstante frequensia. Hlabet ve-
ro optimus ille codex murasione, licut anri
quus Scripior Anolicus Asserius: Cumque
Pazani muratione arcis muniti, bellum dare
necarent. Cs Christianis francere muros non
supperebat.
CAPOT ZVIII. Marer quoque ejus Ber
Thradi) Barcholomacus Schobinger. ). C.
Vir qui hacc et omma, quae à me pro-
ficilei pocerunt. liberali manu adlerere po-
teA, mihi actectatur, ridisse se nummos
argenteos facie muliebri superioribus an-
nis proxime salodurum repertos, duabus.
que liceris altrinsecus et ex advertoquidem
notatos B. _ A. quae Bertbradum Aueu-
sam ut DutaE, innuebane; nam quanquam
Bertraca ante indeptum a Carolo M. Im-
Perium humanis excesserit, tamen hoc ho-
noris ei amancissimus lius criam moriuac
tribuisse videtur, ut memoriam ejus Au
duto nomine consecraret. Taceo quod a-
liis proditum est, et Jacob. Van ScaII FO.
Auracus muliis mihi contirmavie, Salo.
durenlem Eeclesiam Bertradae liberalica-
ec eximie ornatam aeque donatam Fuisse.
Decessit tandem rost morrem Zuldicar-
aae) Mortua est Bertracta anno Domini
DCCLXZXVII. anno vero Regni C aroli
ZVIIII. Aildicardis vero obiit anno D9.
ini DCCLZZZIII. _ RegniCArOII ZV.
Fres observari Hildigardas, quas a qui-
busdam video contundi, Hildisardam Re-
ginam Caroli MI. uxorem, imo et Hildi.
pardam Coroli M. filiam, Hildisardam
Ludorici Pii Eliam, _ superioris Hildi.
cardac nepiem; Hildigardam Abbatissam,
e denique Hilcigarram viroinem claustra.
lem in coenobio S. Dysibodi. Hildisarda
nis Mariae apud Fignrinosfundarit. Deca
in recultis Excerptis Schobinceri hoccseri-
Pta reperi X X(I. 7 AN Fsit dicarda vireo
Christi (8 Domini Tludovici Keris filia de
hoc seculo mioravit ad Christum. C5 hama-
ta est in Ecclesia S. Regulac (5 Felicismar-
trrum Christi in C astello Zureso. E pirophi.
um ei composuit Ceroldus MonachuS S.
Galli, quod in eodem libro exstat, et in
alio perverusto Monasterii codice:
Hoc jacet in rumulo Christi dienissime
21r80
Hilascarda nicens moribus exregiis.
Tlaec surt eximii Fludorici filia Recis,
Mentem sponte suam voverat illa Deor
Bis denos octo vitae compleverat annos
Mierans ad Sponsum Virgo benta suum.
Scquicur in eadem membrana:
Condidit hoc sanctum stabili sundamine
templum
Cum cenitore Pio Fludovico Principe ter-
rae.
Fsildicarda potens Christicharissima vireo.
Cui Deus aeternae concedat caudia vitae.
Hildisardis vero claustralis rixic anno Do.
mini MCXZZVI. qua de Dodechinus:
Faec sancta mulier (Juca Comes de Span-
beim) inclusa est Kal. Novembr. C5 aline
tres cum ea, scilicet ldecardis, C5 Sumet
rocabuli duae, quas eriam quoad vixit, san
ctis virruribus imbuere staduit. Vbi non pos.
Tum, quin moneam, sumet non esse nOmen
proprium. Sed reciprocum, legendum.
que: Cs suimet vocabuli duae i. c. duac su-
dac.
Ouam ille in eadem Basilica) Scil. Ber
tradam. Mar. ScorUS lib. 3. Carolus pereit
in Taliam, C5 marrem suam Beribradam
defunctam, in Basilica S. Dionysir Parii
sis. juxta Parrem ripinum humavit cum
magna gloria. Basilica hic rocatur domus
Chrictianorum Dublicis conrentibus conse-
crata, in quibus saerae lectiones e tracta-
tus, praeterea orationes _ mis(aH. C. coc.
na Dominica peragitur, ut est apud Am-
neptis resiis poslessionibus exutaarque pri. brolium, quod abunde ex libro Exist. r
vata, in monasterio puellarum apud Chc. intellisitur. Veteres publicis usibus destiu
Ed2lBB:

## Folio 198 — 1814919937:0253
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000253.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
GOLDASEL ANIMADDERSIONES CAP. XVIIL.
natas aedes, bahilicas dicebane, in quibus Praesulis per lecirimum consecrationem loct
judicia exercebantur, quac hodieque in com illius incolis ad Oraorium stabilivi. Deni-
Plusculis Icaliae Urbibus, nomine licet
mutato, durant. Verosimile autem AC, Pri-
mos Christianos id genus P’alatiis Princi
Dum Farore uti coepisso, atque inde exstru-
etis templis ad culrum Christionum con-
Secratis, nomen Basilicarum relictum esle.
Potteriori seculo Basilica dicebatur, quam
nos vulso Ecclestam, Veteres et aedem sa
eram. e oratorium, item sacrarium et Ae-
diculam quoque nominarunt, interdum eti
am Domam. Nam opud Molrhemium
Locharinsine oppidum, facellum visitu
anciquistimum, a Romanis, ut volunt
exsructum, in cujus adicu haec Inscriprio
exitur inversis literis:
TRTRE SUMOD
1. C. Domus Petri, Incolac Domphie.
ver appellane. Nonnunquam Capella, quac
vox hodieque in ulu corrupta durat exla-
tino Sacellum. In vita S. Deicoli: ela
ces iibi Domine, ut quidum Monachus ca-
pellulam suam sibi vindicet in Oratorium.
De Basilica operae sic adseribere reterem
chartam, quam mecum Schobinger ille
meus communicarit, sic se aurem habet:
Duoniam ex varietate rerum mortalium, (5
temporum continunta prolixitate. Co huma
ni ceneris debilitare memoria rerum cesta
rum oblivionis irreptione extruditur: ideo
prudens industria hominum id. quod poste
ritari voluit esse cerrum, saepissime reliquit
successoribus suis restamentis consirmaium
In nomine erso sanctae (s individune Fri
nicaris norum sis omnibus tam fururis quam
praesentibus, quod exo Nospertus Monacho-
rum S. Calli Ecclesine Abbas. in novali lo-
co, qui Abbacella nuncupatur, in convalli
circumposicorum montium sito. Basilicam ad
que hanc eandem Ecclesiam praebenda pueri
unius de claustro nostro. Cg una Wraispendu
C beneficio unius mansus. Cs omnipost sub-
scriprae decimarionis determinatione dotavi
a monte Persberch, ab alpe solmi, a Meq-
selis alpa, a Barencal, à Porraris alpa, d
Chranberch, a rivulo Buchenbach, ab ostio Au-
violi Zora. usque dum fait in Sicrerum.
usque ad oricinem, ita ut proclivitas cir-
cumposiiorum montium ad eandem cellam se
cundum liguentiam nivis imminet. apertis-
sime determinavi. Flanc etiam dotarionem
Sacerdori ibidem Deo servienti, banno. Ru
maldi Constantiensis Fpiscopi, consensu fra-
trum nostrorum, perperuo jure stabilivi. Pa
cta sunt hace anno ab Incarnatione Domint
MLXI. Indict. IX. regnante Reze nostro Hain-
rico Imperatore Romanorum anno = XL. Si-
na testium. Wittone advocato, Opreche
ALZ0, Thietpreche, Vodalrioh. Liebo. Re-
Genols. EpPo. Feilman, Wolpracht. (5
caeseri complures. Nunc quam lucidic
me potest. hanc charcam paucis explicabo.
Ea continetur prima fundatio l’arochiac
Abbatiszellanae, qui locus hodic unus est
ex XIIT. Pasis HelvetiOrum. Fg0 Norper-
tus. HlIC XEV. Fuit inter Abbates Monacte
rii S. Calli, qui primos omnium, quod
quidem obserrare poluerim, annivertari
am suam ica insticuie, ut de suo priratim
lesarie, quod illius perazendac expentis
Sulticeret. In novali loco. I. C. nupeF eX-
culto, et habitari coepto, agerenim, qui
hodie Abbariszellanne dicionis, univertus
Paueis rerronctis seculis MonasteriiS. Calli
fuic, paulum inculcior tum, quam est ho-
die. Sed et servicure obstricti coloniejus.
qui cum omnes monactici dicebantur, vol
30 Sergleurh, immoncani interim rocati.
Verum serrilia incommoda primum qui
serviturem Dei condidi, quam (s aedificatam dem armati detrectarunt, haud leviter af-
a Tiermaro Curiensi Episcopo cum licentia Rictis monasterii rebus, deinde ab iisdem
es rozara Rumaldi Constantiensis Ecclesine Pactionum cransactionumque interventu
magna
TOM. 2. R. Alaman. charta 86. GoldaAuS habet IV. anno Henrici, quam lectio-
nem huic praeterendum este. quis non videt, modo Epocham hujus imperatoris peni-
lius inspiciat.

## Folio 199 — 1814919937:0254
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000254.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
CAD. XIX. XZ. IN RINTLARDOM DE VITA CAROLT NI
maena ex parte liberati lunt, circiter an-
num Domini DCCCCLIL. ex quo tempo.
re primum in unum Abbatiszellanorum
conrentum eraluere populi aliquod finiti
mi, qui antea ec toro e judicio erant dis.
creti, coloni tamen omnes monactici et
Abbatisimperii. De omnire videndisim
lerus, ex Guillimannus. Warspenda. VOx
barbara rectium donationem significat,
quas hodicque certo tempore luis AbBatCS
et Episcopi cribuunt. Wras Germani resti
cum vocant, ex Warman dictus rulso, qui
Pannos rendit. Spendae autem vox etia-
mnum apud nos durat, qua annonam
certo die, certoque dimentu pauperibus
dictribuendam signiticamus; est vero ori-
sinationis graccae ano rns exondus scilicet.
ut in examine Theologico disputat MC.
Janchton. E+ beneficio unius mansus. Man
us seu mansi aliam detinitionem tradit
Bartolus ad l. (5 ita les. D. de Auro (5 Ar-
cent. leg. aliam Vitus Amerbachius ad
Capitula Caroli M. aliam Cujacius ad lib.
P. Feudor. tiT. X. 6. se quis de manso. Mi-
hi mansus videtur Francis _ Alamannis
Fuisse villula cum praediis, quac sinsula sin-
gulac tamiliae fuisset arcributa omniqui
demonere exemta, nili, (i quid BCclehac de-
beretur. Durac etiamnum Germanicum
nOmen Kneuhoff. quO manSuM genS AIa-
manna lienilicat. Duam detinitionem non
Helmolui, non TEchudii, at vero ducen
earum chortarum auctoricacibus possem Aa-
Dilire. Sccundum liquentiam nivis. Devul.
eari hoc ibidem et veteri sermone NIa-
mannico tractum est, antiquacenim tabulac
germanieae annis plus ducentis quinqua
sinta ante nos scriptae hxeterme verbata.
bent: ron obenende der berge als der Schnee
Schmilzet. XC. Noipertus igitur decimas ad
eausque montium jusa extendie, a quibus
introrsum nires colliquatae disAuerent.
Certe Alpium ec Duriorum ec montium no-
mina, quorum heie mentio AE, in Pa8O
Abbatiszellano, etiamnum illacsa perdu.
rant. EA praeterea et hoc praecipue no.
cationibus Ecclesiarum Pontikeum Roma-
norum, aut aliorum superiorum, vel si
aliqua hat, tantum Epilcopos memorari.
uc quorum cum temporis inteora fuerie
Tuarum Diocelear administratio, quac pri-
mum quidem Feinrico oppresso post vin-
dicatum inrectiturae dominium. Romanae
ditioni Ponciticum patuere. Acque haec
ad chartam, quac, ut opinor, non sineFru-
etu lectoris lune annotata. Nunc ad Rin-
hardum revertamur.
CAPOT ZIZ. Vi tam filii quam siliae
Primo liberalibus studiis) Cus libri, urt. f.
quam nepotes, quod minus respondet anon
docEt.
Ac propier Boc l. a. f. a. f. m. expertus est
Stupratae enim compluribus erant, quam
intamiam post Pacris obitum Ludoricus
slius per Missos purgarit ec punirit. Vi
de de coca re Aimoini Supplemene. lib. V.
C. 10.
CAPOT ZZ. Deconsum in coenobio eru
mia r. v. j. v. v. permisis) VectiruMonachi
olim adeo abjecto, et neslecto fuere, uE
exituri monasterio melioribus e restiario
allatis induerentur. Incerulac Rebant de
Danno fusco, de niero autem tunieRe.
oblonsae quidem, sed aretac, cuculla su-
per inducta, quod antiquae picturae Catis
clare indicant. Constat autem aliguoties
immutatum fuisse Benedictini, quod an
tiguissimum est, Podaliciihabitum. PF AU-
Ctores veteres habeo, qui negane, Benedi-
ctum alio unquam restitu tuisse ulum.
quam illo ipso, quo homines honecti (ua
aCtatCUterentur. Vestes enim illa tam lAXRC
et sinuolae, posteriore setate fatiscente jam
disciplina monattica, et hypocrisi gliscen-
ce recePEaC SUAE. EF nuperis annis usuF-
Datum est, ut Abbates quidam opulencio.
res sericis atque adeo byslinis Merentur In
dutis. Sed et barbam alere Caroli secu
lo decorum erat Monachis, qui in verrice
tantum rali ridebantur. Rarissimae nam-
que sunt de rerustis Monachorum imagi
nibus, quas ego quam plurimas vidi, quae
eandum, in receribus chartis similicer ec barbam non praeterUnE. Ponsurae orisi
Chronieis nullam tieri mentionem indedi. nem suns, qui ad B. Petrum auctorem re-
Feranto

## Folio 200 — 1814919937:0255
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000255.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
20C
GOLDROTZ ANEMADVERSTONES
CAP. XX.
Ferant, ut leribit Beda de pestis Anelorum bane, hine illud Aristophanis in Avibus,
lib. V. C. 22. Alii ad Anicetam P’apam, uI C ap.
Prohibere, distinct. 23. _ O. uardus in Marryio-
locioxV. Kal. Maji. Quac Cabulosa esse, inde
auguror, quod nullus authenticus AuctON
veterior id reliquerit; nam Diony AUI
quod actinet, non fuisse Areopasita n il
lum, jam pridem est octensum. Ouidam
ad Constantinum M. rejiciunt, quod irri-
det Ldur. Valla de Donar. Constantini. BC.
lechi et Durandi nueas nihil attinet com
memorare. Sunt eriam alii, quiexemple
Nazdreorum Molaieae legis inductam ra-
Turam vel consuram istam putavere. de
quorum insticuto AC mentio NUM. C. 6.
Nonnulli a Sacerdocibus Rcorpriis ortam
asserunt, quorum meminit Herodotus in
Encerpe, et vidi ego librum antiquissimum.
in quo Vitae Pacrum scripeae erane, ubi
Sacerdores Acorpti rasis capiribus instar
noctrorum Clericorum sunt depicti. M0.
rem quidem antiquum et priscae Declehae
consuerum nullus nego. Sc exHlieronrmo
Aupustino, TBdoro probari potest. Scribit
etiam Thomas W alden(iS TOm. Y. de Sa-
Cram. tIC. 9. Cdp. 80. de eolchiln ata Fuis
se oborca in primitira Rcclesia, quod cre-
d0, didicit ex Beda d, l. 5. ubi et Goliri
dum Abbatem illius controver(ide memi-
nisse prodit. Huic insticuto aliam ratio
nem Casbodorus adFere in PTalmos, ali
am IEidorus de E celeL. ONic. quem sequi
tur P. Lombarous in Sentent. Aliam BC
da d. I. aliam alii proserune. NOS cente.
mus ideo Clericos et monachos ralos fuis-
Cc, quo cusescunque appartus ec splen-
doris contemptores se prokterentur, co-
mam enim nutrire ii solebant; qui elessan.
eiae ornatus et lauririae Audioliores estent.
Elinc curiolitatem et delitias veterum R0.
manorum in coma e capillis insectatus est
Seneca, Cun ao. cun de brevitaceritac
C. 12. munto verbis. Guac cum attorum in-
rectiris videre est apud W ouverium no-
Arum Animadr. in Petron. _ Hadrian.
Jumu Cemment. de CoM. Apud L. 2-
cedoemones sane (ut Plurarehus seribit e
cujus meminere Paroemioeraphi: 1519
con xoum exers, ubi verus Scholiaces nOTaL:
Aia 20 dEpaNcor, dZA∞ EIXEV: nv dE ZCV EAEVDE
par 50 xour. Id quoque apud FrAnCOS in
ula suisse, ex lege CaroliM. conjicio, in qua
de convertione liberi hominis agieur, qui
in monasterio comam deposuerit apud an-
sexisum lib. c. C. 137. Comam ergo de
Ponere Canctioris cujusdam dedicionis ac-
sumentum Fuic, ut Auctor est P’aulus AC.
riplius in Carolo M. Collega S. Antonii
Martyris in ltinerario ad loca Sancta de
monte Sinai: Inde ascendimus in summum
cacumen montis, in quo est oracorium modi-
cum, habens in lonenudine pedes sex, simi
liter (9 in laritudine, in quo nullus manere
praesumit, sed orto jam die ascendunt Mo-
nachi de supra dicto monasterio. Ca cele
brant ibi officium; in quo loco mulii pro de–
votione condent capillos suos (8 barbas, nan
 eso rocondi ibi barbam meam. Ex huic
sencentiae sustragantur ea, quae ScripHE
Avoustinus lib. de Operib. Monachorum
Cap. 31. in An. X in lioro Retract. B. Pau-
Ius i COrinE. XT. Indecorum, dic. viros
comatos esse, idque naturam ipsam nos do-
cere, quae admionitio mujus Clericorum
instituti Fors sc, ur eausa exstirerit, id enim
non obseure colligitur ex cap. Prohib. dist.
23. B. vero Hieronrmus (quod et in De-
cretum tralatum est c. duo sunt, 12, 9. 1.)
rasuram, quam coronam capiris vocant, ab
insticurione Ecclesisse Romanne, C6 rasum
capus diviriarum omnium derelictionem, C5
temporalium deposirionem significare dicit.
AC CapilIOS, qui remanene, aliqua esteSa-
cerdoribus rerinenda ad fustentationem.
quae interpretatio glossac cAt, qua Vt PO-
Ird. Veroil. lib. rr. c. 8. inquie, bene mul-
ii Sacerdotes caudent, ritus que servandi cau-
sa lare verricem radunt. sed ex maenis opi-
bus quas habent, nihil imperiiri, nihil de
ponere, nihil relinguere volant. Hlodie pro-
Fecto nulla alia maeis causa conderi viden-
tur Clerici, quam ut cognitioni secularis,
quem rocane judicis, eximantur, rel ut
Hlerodorus) ingenui cancum comam ale. Esclessalicum aliquod beneticium possine
CMerO;

## Folio 201 — 1814919937:0256
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000256.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
CAP. XZ. IN F, THE ARDOM DE VETA CAROLT NI.
emere, quoniam habent bestiae characte. lem, tamen eis promitiat incressum ( re
rem. AC vero consurae olim in clericis
admodum latae erant, nec multo plus cri
nium superabat. quam in monachis derals
nunc superhe, cum hodie aliquot tantum
capilli sphaerae inctar in verrice tordean-
tur, contra decretum Patrum in Conci.
lio Toletano IV. cujus verba sunt: Omnes
Clerici (5 Lectores, sieut (5 Levita, (5
Sacerdores, deton(o superrus 101o capite, in-
ferius solam circuli coronum relinguant. Ovi-
bus gemina germana KLhabanus de Inst. Cle-
ric c. 3. Ec ap0d Thom. Waldensem d. l.
c. 89. legitur: Nec ejusmodi rulit (Scilicet
PetrUS) ut nunc seculares pauculis abrasis in
verrice, sed qualem adhue monachi detonse
toro coronario. Lithurg. lib. 21. P. 384. (5
423. Frat e ignominise genus consura
vel ratura, hinc XEoEpE 285 XNOX_pSS
Oraecis in proverbio erat, pro eo, quod
est ludibrio habere, quod Heri folitum Au-
pidis et incautis, admonet Lucianus in Mi-
Tanchropo et Pleudomante. Sic Eceleliasticis
monumentis proditum est, B. Petro Antio-
chiac caput in coronam arconsum iono.
miniae causa, verone an FalsO, nunc non
dispuco. Nec de Abdine historia in dis.
quisitionem ire Audeo. illud saltem inde
erinci pocest, consuram poenac genus, id
que grave e ienominiolum fuisse, quod
ex Cedreno quoque et Constitutionibus C a-
roliM. ec aliis quibusdam Principum Roma.
norum, quac apud Hlarmenopulum exstant,
tacile deprehenditur. Detonsi enim per
Judicem in monasteria detrudebantur, qui
vel mentis inopia, vel animi libidine Fa-
cinus aliquod dehionassent, aut indionies-
sent judicaci, qui publice rerum admini.
srationi pracessent. Ita quippe intrut,
proinde aeque in exilium relegati aut in
insusam deportari habebantur. Arbitror
autem vel disciptinae securitare, vel pro.
festionis condicione factum esse. ut ec cri-
minolorum latibula haut raro ipla monacte-
ria fuerine. Lupus Ferrarientis Rpist. 29.
ad Ovenilonem: S. autem Benedictus Sa-
cerdores suscipi in monasterium (5 posse (5
debere ostendit, cum, quanquam non faci-
tinendi officium, ex abbaris jussione praebet
auctoricatem; quod nullo modo faceret, s
soli admitrendi essent criminosi, nam (5 eos
quidem interdum. Sed dissicillime (5 vehe-
menter compunctos recipimus, venit enim Fi-
lius hominis quaerere (s salvare quod perie-
rac. Justinianus in Novellis sic: In mo-
nasteria intrudi jubentur. Fpiscopi, Pres-
bytert. Diaconi. Subdiaconi. Lectores. (6
Clerrci, qui vel luserint ipst, vel ludentibus
communicarint, vel publicis ladis spectaculis-
que intersuerint. Cui conjunsendum c
C. Si F pisc. distinct. 50. FuiterGO QuaLICar-
cer monscterium. Hildericus R Cx, CUN
Pipinus Nanus sufectus eR, ut initio hujus
libri scribitur, deconsus ob isnariam ex in
monacterium trusus est. Pipinus ilte Ca
roli M. Filius, ante Carolomannus dictus.
conjuratione detecta itidem attonlus ec in
monasterium ablegatus est. Ad quem mo-
dum et Fassilo Bajoariorum Princeps C a-
rolo milerance (Frater enim Conlobrinus
erat) capitali sententia liberatus, et coc-
nobio inclulus, uc supra memoravimus.
Contra ut ex hoc dieam, multum exicti-
mationis actulic antiquis Coenobiis, quod
horum sese disciplinae, vel Reses ipB SC.
culi cura ulero abjecta, summilerunt, quod
a Carolomanno Pipini Fratre e Lothario
Imperatoris Ludorici Ailio in monacterio
Prumienli factum esse lesimus. Jam qui-
bus de causis acciderit, ut mediae actaris
Monachi Benedictini pueros etiam vix in-
tanciam epressos ralerine e vestierint.
haud admedum constat, niss putandum est.
tantum cerimoniae illi monacticae tribu.
cum fuisse, quantum hodie quidam vocis
Tuis cribuun, dum consecraneis suis reli-
gione initiatis nomina etiam imponune.
diversa ab his, guac in baprismo Christi
susceperant. Verisimile tamen ita rasos
e vestitos Fuisse, quo libentius propot
tum illud vitae insticurum susciperene, nec
distimiles essent incessu, quorum curae et
disciplinae erane commissi, postea vero
meritorium esse coepit. Vilio Barontis MS.
benedictiones ad consurandum Clericum
retert.

## Folio 202 — 1814919937:0257
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000257.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
202
GOLDASEE ANIM ADPERSTONES CAP.XXIIXZIII
resert. Grimoldus abbas in libro Sacra recalibus vestimentis; ornarus sedebat, sla-
ment. c. 55. (5 in Ordin. Rom. Eccles. D. dium super senua per transversum ponebas
86. ubi pro Christi vel divino amore di-
citur comam deponere. Nam oratio ad
capillaturam apud Gresor. in Sacramentar
rio ad spiritum consurae clericalis pertis
HCL.
Facta est (5 alia = conjurario) Ai
moin. lib. 1V. c. 77. Trans Rhenum apud O.
rientales Francos. cujus Hardradum Comi-
tem auctorem fuisse constat. Sisebert. Con
juracio valida facta est ab Austrasiis contra
Corolum Recem auctore Parderico, qua de
recta; malii aut membris truncantur, aut
exiliantur.
Neque ullas intersectus est ex eis) NOr
eadem torcuna uh lune Dipini incenlores.
Lamb. Schatnabeus. Conjurario eipini con-
tra Parrem suum. quae per Fardulsum pu-
blicata est, unde Pipinus actonsus in mona.
serium mirritur. Caeterique omnes perdiri-
alii decollari, alii suspen(d miserabiliter sunt
mortui. FE ipA Fardulto datum eAMona
cterium S. Dionyhi. Similia MarianUSSCO.
cus lib. 3.
CAEOL XZII. Corporsun amplo atque
robusto) Sequitur nune de Caroli robore.
Ratura, habitu, lingua, pierate, religio-
ne ec. i. c. de ejus adjunctis e ettecris
memorabilibus. vid. Caroli ettisiem apud
Reineccium.
Nam septem suorum pedum procentuto
ejus constat habuisse ficuram) FalSuS ergO
Sittrid. Presbrter, qui octo ponie, verba
ejus apponam, quod ad sequene a non me-
diveriter percinere videantur EDit. lib. 1.
Lonciruao ejus octo redum, factes ejus pal.
mam  dimidium habebat in onuite;
barba unum calmum. Milietu super
equun sedentem, à vertice sentut can equo
scindebas. Milicem ormatum recte staniem
Super manum suam à terra usque ast caput
devabas sola manu. Zeporem interrum, aut
duus famnas edebat. vinum modicum Co
Tympharum bibebat. In prandio tantum ter
bibit, in coena raro. Corpore decorus, sed
valru ferus, ne scribit Turpinus archiepisc.
in Diebus Dominicis Cs sestivis usebatur
Ouod de milite aurumae Siftridus, ne cui
praeter hdem d incredibile dict, quan
ex Amadili tavulis, aut Crelopum tiomen.
tis mutuatum videatur, contimile homi-
nis Longobardi factum visum est adscri.
berc. Paul. Diacon. lib. 18. 2d Rueropium:
Cumque utraeque acies forri intentione pu
snarent, tunc unus de Recis exercitu, no-
mine Amancas, qui contum Rerium ferre
eras solitus, quendam Orneculum eodem con-
to urrisque manibus forriter percutiens de
sella, super quam equitabat, sustulit, eum-
que in aera supra caput suum levavit: quod
cernens Graccorum exercitus, immenso pavo-
re perterritus in sueam converritur. Etc. RI
moinus p. 36r. Sunt istiusmodi exempla
complura mihi avud Scriptores rerum se-
Ctarum Ade dionos cornotata, quac cuncta
perlequi nimis operosum Foret. Dixinunc
nuper ad Adriani sententias, olim homi-
nes mentura masis quam actare aestimari
solitos, iis hace exempla sunt addendas
quac tum mibi invisa. Racioni, quam era-
didi, orioinatione accedit Brito in Spno-
nimis verbo Bellus.
Est hominum Procerum, procerum corpus
habere.
CAPOTZZIII. Camistam lineam) Ca-
misia est, quam Calli chemise. Itali cami-
sivola corrupre oppellant. vid. Fest. V. Sup.
DaruS, IMidor. Orig: lib. XIX, C, 22. Cami
sias vocamus, quod in bis dormimus in ca-
mis, B. e. instratis nostris. Brito in Syno-
AVM.
incerulam vel Camisiam rem dicimus a-
nam,
Addirur his alias subitura subicula ve-
Stes.
Recte quidem Brito, nam ee Suetonius
Subuculam laneam vocae, quam Pinhardus
hic Camissam.
Feminalibus lineis) Suetonius, cui hie
simius omnia sublesit, in AuguCO c. 821
Fiyeme quaternis cum pingui Joca tunicis
C5 Subuculae thorace laneo, C5 seminalibus,
Ca sibialibus muniebatur. Feminalia linea-

## Folio 203 — 1814919937:0258
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000258.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
CAP. XXIV. XZVI. IA FINTARDOM DE VITA CAROET MI. 203
Alamannis hodieque in usu, vocantur les- quentat, et Cap. 9. de Tudario Domini.
nen Onderhosen. Sed an his superjecta to.
82: Vix puto. et arbirror Fintiardum seci-
PhsCe feminalibus laneis. Hlaec lunE, quac
Paulus Diaconus Fosas vocat, nonnulli
braccas, Erphestord. Monach. de Landorav.
Thuring. Cap. TOI. Propter quod civitas suit
per Marchionem obsessa, ees stantes in muro
deponentes braceas fecerunt Marchioni con-
tumelias es multa alia opprobria, 1. e. nu-
dasis feminibus posteriores corporis obscaent
parres ostenderunt.
Cujus Capulus (5 balchens) Balcheus
cingulum est, quo sladius appenditur, et
militare dicitur, Gallis pendant. Fabia-
nus in Centent, NSS. Oladium bonum dices;
non cui auratus baliheas, nec vacina commis
distincta. Sed cui ad secandum subrilis est
acies C5 muero, omne munimentum ruptu-
rus. Liv. lib. IX. Rurarae varinde, aura.
ea balthea illis erant, opud Non. Morcell.
Kinharous intra: Balibeoque gladir dissipa
20QC. FeA. V. Succinculum.
CAPOT XXIV. Et antiquorum Regum
sesta ) Vetus liber habet: C5 antiquorum
res sestae; recte e ad imitationem Sueto.
nii, quem iste uc dictum, in hac vita ac.
imulatur.
Starim licigantes introducere jus sit) I1a
vecus codex pro introduci. ue Polent He.
braei Caepe accipere conjusationem Niphal
_ Firpahel. Pinhordus intra: ut qui non
in parria solum, (5 in suo regno eum facere
procuraverit. ec in line: Post obitum ejus sum-
ma devocione adimplere curavit. Nec ullus
omnino Scriptor mediae aecaris, qui non
impensius hanc conjugandiformutam usur.
Paverit.
CAPOT ZZV. Manum efsingendis lice
ris assuesaceret) Duo pacto lupra, locutus
eC: ac speciem dominantis efinceret. Exa-
ratus liber seriptum habet: effuciendis. For-
tasse legendum est efsigiandis.
CAPOT ZXVI. Sanctissime CS cum
summa pietare ac veneratione coluit) Ada
quod cum magna reveremia suscipiens Rex
mnanus de locis Sanctis lib. F. C. 7. de Ca-
ac. ibid. Et ob id magna reverentia in LC.
clesia habiium retus veneratur populus, le8e
cum magna. Q. Curtius: per quam maxi-
mo poruit exercitu compararo. Apud Marian.
Seocum legitur: eg quam summa pietate.
Ad quam teciem locurus est supra Pinhar-
dus. Tispamam quam maximo poterat belli
apparatu aggreditur. Pors fuar e illic:
Colebat enim eam quam summa reverentia.
Obi antiguus Codex cum maena rev. EF
Paulo post icem hac Formula utitur: VE
omnia cum quam maxima fierent honestate.
Ac propier hoc plurimae pulchrirudinis) lla
Scripeus liber, ee Sisebertus. Sed FdIEL.
habene mirae pulch. a quibus est Regino
lib. 2. Duam balilicam ipse mirifico opere ad
fundamento aedificare secit.
Roma atque Ravenna) Sigebertus barba-
TC: à Roma alque Ravenna.
Sacrificii tempore) i. c. missae, h. C. Com.
munionis et celebrationis (aerac coenae.
nam S. coena propter Frequentatam in ca
oblationis uniene de Pacriheii, quo consum-
maci sumus memoriam, rocabatur (acri-
ficium. acque id ita esse, uti praedico,
55. Parrum cestimoniis erincam. Ausust.
de Civit. Dei lib. X. C. 5. & contra Eau-
Aum lib. XX. C. 2. Ouod ab omnibus appel.
latur sacrificium, signum est veri sacrificii.
in quo caro Christi post ascensionem per sa-
cramentum memoriaecelebratur. Hlinc eri
am memoriale appellatur Cs memoriale me-
moriae, quia memoriam Facit, Berrardo
Serenti Cerm. 5a. de Sacram. Domin. m0-
do interpretatus Fuisset ut Chryfoctomus,
qui nominis veritatem, quo rem tam ve-
nerandam e honorificam significamuS, 0.
Cendit, dicens: Sacrificium nostrum est re-
cordario sacrificii. F.F Ambrosius: Non aliud
sacrificium., sed ipsum semper offerimus, ma-
eis autem sacrificii recordationem operamur.
Ensebius quoque Caclariensis: Christus no-
bis memoriam pro sacrificio reliquit, quam
Deo perpetuo offeramus. Ldem: Fussit nos
lice Domini. Ouem calicem universus civi- offerre memoriam pro sacrificio. Et TheO-
raris populus cum insenti veneratione fre. Phylact, c. 10. ad LlebraCOS. Ouverat a
liquio

## Folio 204 — 1814919937:0259
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000259.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
2O
GOE DASTI ANEMADPERSIONES
mus. Iea quidem, sed Christi moriis tunc
reminiscimur, eundem semper offerimus,
quin porius oblationis illius memoriam fact
mus, proinde ac si esset hoc tempore immo
lacus. Augustinus dicit: Coelestem Fuchari
siac panem, qui revera est sacramentum
Corporis Christi, suo modo vocari corpu
Christi. quemadmodum immolario carnis in
Sacramenio. quae sacerdoris fit manibus;
Cbristi rassto. mors; cracifixio vocatur.
non rei veritare. Sed in Rgnificante mysterio
retertur à Cratiano de conlecrar. dist. 2. C.
48. Csprianus Lpilt. 63. ad Caecilium.
Et guta passionis mentionem in sacrificiis o
mnibus Tacimus (passio enim est sacrificium
quod offerimus) nihil aliud, quam quodille
fecit, facere debemus. Acque hinc cit, quoc
a patibus promilcue vocetur Picura. Si
enum. Imaco. Similicudo. Sacramentum.
idque misticum se incruentum. Carolus M
Epist. ad Albinum. In ipso omnium redemtor
coenando cum diserpulis suis panem (0 cali-
cem eis fuet ministraet in firura corporis
Co sanmsu nobisque prosucurum ma-
snum exhibuit sacramentum. Cgrillus de-
ClaraL. FL. AMath. Sanctum ac vivificum
incruentumque in Ecclessis celebramus sacrifi
cium, non hominis alicujus commuiis corpus
C suncuinem esse, quod proponitur, cre-
dentes, sed masis tanquam proprtum vivsfi.
cantis verbi corpus ( sancainem accipimus
Synod. Ephelina: nnunctames eam. quac
est selundum carnem, morcem unteniti Filit
Dei B. e. F. C. (5 ex morruis resurrectio
nem, atque in coelos lscensionem pariier
consirentes, incruentum in Ecclesirs celebra-
mus, seu Perstetmus culcum sactistert. 
MenS RoAM. APOIL. CC. 1D. V1. C. 23
Christus veniens in mundum. Sactificium a
lio molla mutavit, nam probratorum sacrifi.
eio cruenco rationale, mysticum,  incru
enium sacrisicium institu, quod in mortis
Christi commemorationem per symbola corpo-
ris (9 Sangunis sui celebramus. ChrylOA.
homil. 83. in Mach. Si mortuus non est
Fesus. cujus rei henunsnoou est ide
CAP. XXVI.
Rus non esset crucisixus, sacrificium corporis
ipsius non ederemus. Fdendum ergo crae
hoc lacrificium, non sublerandum, non
populo octendendum. Hliuc Chryloctom.
hom. 18. in 2. 2d Corinch. Scribit: unum
Corpus (8 unum calicem omnibus proposi
tum, (5 res quae in Fucharistia sunt, o
mnes, tam ipsorum videlices mysteriorum
communionem, quam oblationem precum;
C Tratiarum actionem, inter populum Co
Sacerdorem commune esse; ideoque in my-
seriis Sacerdorem à subdito nihil differre
attirmat. Et Crprianus multo ante Chry-
Tottomum: Fideles in unum convenientes
divina sacrificia cum Sacerdore Dei celebra-
re. (5 sanguinem Christi in communicantis
populi calice offerri. Indeque priscis Theo-
losis idem es sacrisicare. quod populo com-
munionem distribuere. August. CONErA PaU
Aum lib. XZ, c. 18. Christiani peracti hu
jus sacrificii memoriam celebrant sacro sancta
oblatione (5 parricipatione corporis (5 san-
suinis Domini. Leo l. Epilt. 2d Diotco
rum: Sacrificium hoc in communione popu-
li, in sestivis solemnibus propier Frequentem
coerum reiterari novo exemplo jubet, ne pars
Populi sua devoiione frustretur, si sacrificrum
offerre non possunt, nisi qui prima diei par-
se convenernt. L.calicubi Clemens Roman.
Sacrificium in oblatione (5 sacri cibi dispen-
sarione consistere farerur. In Concil. Conltan-
cinop. IIL. CanOn. 28 ec 32. Incruentum
Sacrificium peragi dicirur non in separaca
ipsius Sacerdoris mysteriorum sumtione. Sed
per oblarionem, quae populo ad vivificatio-
nem (5 remissionem pecensorum distribuitur.
Et Chry IOc. hom. 51. _ 61. ad populum.
aslerit. Sacrisicium quociaanum frustra sieri
Si nemo sit, qui communicet, (5 qui diznus
non est communione, eum nec precibus (5
orationibus Ecclesiae fere dienum. PX qui–
bus verbis etiam illua dilcitur, quocidic
Peractum fuisle hocsacrificium, quod idem
non obseure ex his Einharai verbis colligi-
cur. Praeterea manducatum, non octen
Tum, non inclusum, quod hodie (olet AC.
ri, et reprehenditur eriam ab aliis ortbo
Socrificium E Helschius in Lexitic. Si Chri. Coxis. Cyprianus de coena Domini: RC
cixotur.
liquis, num (8 ipsi sine sancuine immole-

## Folio 205 — 1814919937:0260
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000260.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
CAP. XZVII. YN E ENEAR DDM DE VEX A CAROLI NI. 209
cipitur, non includitur. Origen. horr.. 5. in DerBerenE, votis PODOSCCTUNE, ut SpraCI
Leric. Dominuspanem, quem discipulissuis des, Philo et Josephus scribunt. Guarre
dabat, non distulit, nec jus sit servari incra-
sinum. Elieron. I. Corinch. IY. post com-
munionem quaecunque de sacrificiis super-
suissent, illic in Ecclesiae communionem coe-
na commedentes pariter consumebant. Nice
Phor. lib. 17. C. 25. retert: easdem reli-
guias quibusdam in locis fuisse pueris in (cho
la discentibus daras, quas Ratim in Ecclesia
commederent. Idem fere in Concil. M2-
tisconensi sancitum est. Ec Cabriel Biel
Famosus Ccriptor lect. 26. Non dedir disci.
pulis, ut honorifice conservarent, (5 dedit
in sui usam, dicens: Accipite, manducate
Lecendi arque Psallendi disciplinam d. e.
Legere hic de nocis accipitur. De lectione
Sigebert. Carolus Imperaior per manum eau
li Diacons sui decerrens oprima quaeque de
scriptis Carholicorum earrum, lectiones uni-
cuique festivitari convenientes, per circulum
anni in Ecclesia lecendas compilari fecit. De
Caneu consentiune omnes et idem scribit:
Carolus Rex offensus dissonaniia Eeclesoastict
cantus inter Romanos (5 Callos, C5 judi
cans justius esse, depurosonte, quam de tur-
baco rivo bibere, duos Clericos Romam mi-
sit, outhenticum cantum à Romanis disce-
rent, C Callos docerent, C9 primum per
Bos Hecensis Ecclesta. 9 per illam omnis C al.
lia ad auctoricatem Romani cantus revoca-
ta est. Videndus idem anno DOI. 790.
EADOT XXVII. Eclesiam B. Perri A.
postol) MS. Porri (5 PaulI. ErTOT BaTUS
ex ruleari formula, qua et Rimoinus uri
cur lib. IV. C. 57. Romam ad limina S. P0.
iri (5 Eauli destinaris. Es vero e hoc
apprime nocandum (nam neme unus ho.
die est, quia ea in renON IIPeTItCDCCCCE)
quod necdum obserratum vidi. Veceres
Orthodoxos Patres semper pios coelites
vocare Bensos vel sanctos, nunquam Di.
vos, quac appellatio demum coepta cA,
cum haut ica muleis abhine seculis in lo-
cum gentilis axodccocas canonizario intro.
ducta est; gentes enim Bomines pracclare
de posteris meritos in Divos i. c. Deos c.
rexerUnI, ec uc proporro eadem merita
ad aemulationem lmperatores quoque polt
mortem. axodca Deres Divi appelloti sune,
quod nomen viris nunquam tactum le80s
In Hermencumatis: Divalis Princops. Im-
Peracor. qui quasi Deus Babebatur. Divus
ereo idem elt quod Deus, teltificatione
omnium linguae Latinae SCriptorum. PrO-
inde Graceis Imperatores dicuntur Deioe
vel Dcoraror, Beati vero coelites pana
Pros, vel ceaenapiorarot Nec abiie Serrii
discriminatio, qui Deos perpetuos dict
vule, Diros ex hominibus Factos. Qualz
diem obierint, unde dit: Divos (5 Impe-
ratores vocamus. Juvenal.
Respice rivales Divorum.
Et quam contirmare ridentur Olostac Cy
rilli: dc, o ex Ocs, Divus, nam eon
dem res recidit, et contrariam plane sen-
tentiam Varroculit et Aeitius e PhilOxenUS
GlOr. DiroS. Deiss nui. Dess Divi, OEoi. Apud
Gratianum ec Valencinionum Impp. I. 1.
C. de summa Trinit. (5 fid. Caibol. legen-
dum est: Ouam divinum Petrum ApORO-
lum eradidisse Romanis, relieio usque ad
huc ab ipso insinuata declarat, ita enim
habent libri vetustissimi, quos se inspexis-
se mihi contirmarit Dominus meus tiu.
berrus Ciphanius ). C. Vir maeniticus.
Leaque von illa incorrupta permantit in li
2. C. Theod. de fid. Carholic. nec ullus lo-
cus in medium proterri porest, ubi a San-
ctis Patribus eum ad modum vox Divus u-
surpetur.
In cujus donaria maena v. P. c. C. ) Pmen-
do in cujus donario. Corvel. Fronto: Do-
num quod Diis datur, inde ubi dona po-
nuncur, donarium appellarur. Isidor. Ori-
Sin. lib. XV. C. 5. Donaria vero, eo quod
ibi dona reponantur, quae in templis offerri
consueverans. Apulejus. Ibi donarium Dege
perquam opulenium, plurima auri. (5 arren-
ii raiio inlancibus, speculis, poculis, C6 bu-
jusmodi asensilibus. Videndus Gellius lib.
2. Cap. 10. _ SerriuS, DOnATUS, POTOP.
Sabinus in 3. Aeneid.
CAFOT ZXVIII. Eruris videlicet oc

## Folio 206 — 1814919937:0261
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000261.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
GOLDASTI ANIMADDERSIONES CAP.XXIZ.
lis. lineuaque amputata) De effostione o-
culorum dubirare videtur Aimoin. lib. 1V.
C. 89. AErraNS: Romae dum Leo Papa Cum
letanca processurus de Lacerano ad aedem
B. Laurentir, qune ad Crariculam vocatur
equo sedens pergeret, in insidias à Romanis
dispositas juxca eandem basilicam incidit.
ubi equo dejectus ( eruris oculis (uri qui
busdam visum est) linsua quoque amputata
nudus ac semiorvus in plaicarelictus est. Du
bicandi caula tuit, quod quidam eum re
vidisse scriplerint. Lambertus Schastna
brus: Leo Papa linqua truncata excae
carus, 5 de l’onrifiearu ejectus, videns ac
loguens in Franciam venit ad Carolum. Si
BeberI. Leonem Papam celebritatem leta
nide majoris acentem. Romani capiunt. lin-
suam et oculosque evellunt. cui voce (5 visit
reddico diviniius, iterum oculos ( linguam
eruurt radicitus, qui de manu eorum erurus
ad Carolum furit. Ouod quidem miracu-
lum omnino videturtabulolum, quod ejus
verustiores. Kinhrardus noster. Regino,
HTermannus Contract. aliique non memi-
nerine. Procul dubio non omisturi, nils
Suspectam ejus Fidem habuissent. Hoctem.
Pore Imperatoris et Augucti nomen acce
Dic. Formulam inaugurationis ex Regino.
ne adscribam lib. 2. Anno Dominicae In
carnarionis DCCCI. cum Rex ipse die na
tali Domini ante confessionem S. Perri ab
oratione surgeret. Leo Papa coronam capiri
ejus imposuir (hinc apud Siseberc. CAt lC
sendum: propier invidiam Imperatorii no-
minis a Romanis sibi imposiri, non deposiri)
Co a cuncto Romanorum populo ter accla
matum est: C AROLO AVOUSTO ADEC
CORONATO, MAONOET DACIEI
CO IMPERATORI ROMANOROM
VITA ET VICIBMIA. Ei post laudes
more duliquorum Principum adoratus est.
Co ablato Patrieu nomime, imperator C0
Aucustus est appellatus. Eadem in Aimoini
suxplemento lib, 1V. C. 90. Praeter quod
in verbis variet, aic enim: Ipse aurem dic
sacratissima Naralis Domini ad missarum
eari, ubi ad orariones se inclinaverat; adsi–
steret Leo Papa _c. Caetera, videndisterm.
COMraCF. A. Domini DCCC. Mar. ScOL.
lib. 3. Sittrid. Presbyt. Epic. lib. 1. Sed
notandum est, quod Sigeberensiradit, L.co.
nem non propria auctoritate, sed jussu
Populi, qui Carolum jam elegerar, eum
coronasse, electionem Populo, benedis
etionem Papae adscribens; verba ejus funts
Romani. qui ab Imperatore Constantinopoli-
tano jam diu animo desciverant, nunc ac-
cepta occasionis opporrunitare, quix mulier.
exeaecato Imperatore Constantino filio suo eis
imperabat, uno omnium consensu Carolo Re-
Si Imperatorias laudes acclamant. eumque
per manus Zeonis Papae coronant, Caesa-
rem, (5 Aucustum adpellant. Pipinum
vero Ailium ejus Rerem Taliae ordinatum
collaudant.
CAPOTZZIX. Franci duas habent le-
zes, plurimis in locis valde diversas) Prancs
Hlortoman. Franco. OaII. Cap. 8. dit: Sali.
cam. quac ad Salios, et Francicam, quae
ad Franco. Gallos perrinebat. AF c9054
licam incelliso. e Repuarram. Viraque
auccior parcibus multo plurimis, atque cor-
rectior de Schobingeri armario penes me
CA. L egi Salicae in vetustissimo e vene
randissimo Schobingeri codice haec prae.
Donitur Inscriptio: ANNO AB INCAR.
NATIOHE DOMINI NOSTRI ). C
DCCEXXVIII. INDIOE. VI. DOMNOS
IEAROLDS RE Z FRANCOROM
INCLITOS RONC LIBELLI ZRA
OTATI LEOIS SALICAE SCRIBERE
ORDINAVII. Cui Inscriptioni pracvo
nunEur ZI. capicula, nunquam prius quod
sciam impressa, certe in Heroldi editione
non habentur, eorum Lemma hoc est:
IHCTeTONT CAPIIOLA, OVAE IN
LEOE SALICA DOMNOS AVOUSTOS
IEAROLOS, ANNO AB INCARNA
TIOHE DOMTHI NOSTRI S. C
DCCCTTE IMPRRII VERO SUI AN.
NO TERTIO, PRAEPONENDO AD
DEBE TUSSIT. Ec in calee CapitulO
solemmia audienda, Basilicam B. Perri - rum lesitur: ISTA ZI. CAPITVLA AD
postoli cum suisset meressus; (5 corum al
OMNIBOS LEGIBOS MITTENDA
2

## Folio 207 — 1814919937:0262
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000262.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
CAP. XXIZ, IN EINHARDON DE VETA CAROLL M.
+
GONT. Ouac esse capitula, quorum hic modi erant carmina illa, ut nomina qui
Finhardus meminic, prorsus mihi persua.
Cum est, nam et Sigebertusquoque eodem
quo in lemmate illo anno, nempe 803.
Scribit: Carolus per omne Imperium suum
justicias facit. (5 legis capirula XXIX. in
stiruit, ut Fortassean mendum sic in nu-
mero. Idem Sixebert. Anno Domini
DCCCTI. Carolus Imperator per omne Im-
perium suum legatos ad faciendum judicium
 justiriam cunctis dirigit, ( legis ca-
Pirula XXTEI. instiruis. Iaec Capicula
sunt, quac ab Ansesiso reteruntur in Anc
lib. IV. cum praetatione et contirmatione
ipsius Caroli Imp. anno Domini DCCCI.
sed sUInE FANEUm XZLF. ut itidem parilis
opud Sigebertum (IC error, qui et unoan-
no Dominico superat. Sunt rero capitu.
ta illa addica sd Longobardorum leges.
Pos obitum vero Caroli complures reper-
ei Cunc, qui leges ejus, quas capitula vo-
cane, Dudiose conquisiverunt. Ansegis.
Lobien(. Abbas libris iV. collesit, eumque
secutus Benedietus Lerita libris 3. Et capi
tula Caroli M. edidie Vicus Amerbachius
cum commentariis. Nec dubito, quin
plura hinc inde in monasteriis et collegiis
delicescentia pulchra cineis pabula pracbe
ont, ec maonam partem audio Dom. Ty.
tium nobis bona cum Deo proditurum.
Barbara C5 aniiquissima Carmina
Seripsit) Facitus de Cermanis: Celebrant
carminibus aniiguis (quod unum apud illos
memorine (8 Annalium senus est) ec.
Ouod ipsum de Gochis, qui inter Germa-
nOS, Fornandes (criplit. Ipsa carmina (quac
hodie Cermani Lieder rocamus) memoriae
mandabant. (5 praelia inicuri decantabant.
qua memoria tam forrium restorum à ma-
joribus parratorum ad imitationem animus
adderetur. TaCitnS: Truri in praclia canunt.
Sunt illis haec quoque carmina, quorum re-
latu, quembardirum vocant, accendunt ani-
dem praestancium ec clarissimorum in vi-
ia praeterrent virorum, praelia vero. pu
EnaS, Et monomachias hcta atque com-
mentitia insinvarent. Quac res etiam Fc.
cit ut, mox civiliori facta jam Germania,
neslecta et abjecta ad nos pervenire non
Dotuerint. Sxstant vero hodieque rudi et
impolicissimo Aylo scripta carmina de
Theodorico Veronensi, qui vulgo nostrati
Diederich von Bern. de Hildebrando, de
Tcinere Ecconis, qui AIlaciac Dux Fuit, de
Sifrido, quem nos seufrid, de Rolamun-
dac horto, de Regc ArturO, de GerranO,
qui in recustissimo membranaceo codice
ejus historiam continente, vocatur Caran.
de Tristrandro, de Vuisolao, cujus MS.
habeo exemplar, de Gisante Sigenodo, et
plusculis consimilibus, quae ab otioss qui-
busdam Aeta unt de iis Pon der Tofelron-
de quae omnia ec singula nihul quicquam
dienum habent, quod ab aliarum rerum
occupato homine lesi debeat, practer ser-
monis prisci coenitionem, quac ad me-
dise seratis historias et leges intelligendas
ex illustrandas non obscurum possit lumen
aferre.
Scripso) Simplex pro compolito i. c. de-
Scrip(E, sc spectat pro exspectat.
Tnchoavit Cs grammaticam parrii sermon
nis) apud Siseberr. Y. etiam 6. Parrioser
mone.
ensibus etiam juxsa parrium linguam
nomina imposuit) MS. Mensibus eriam juXta
propriam linguam vocabula imp. Apud Sige
DErE. Mensibus anni juxta propriam 1. c.
Teuronicam linguam voc. imp. Sermoger-
manicus sero adm. odum lcribi cocpruS, nec
ante Corolum M. multi luncinrenti, qui eo
quicquam memorine prodiderine. Altredus
Anglorum R ex Orolii historiam ante 700.
annos in Anglicam linguam cranctulic. P.-
duordus contessor carmine anglicano mul
mos, fururaeque pugnae forrunam ipso cantu ta feripHE. Willeramus ABbAS Mersebur
augurantur. Ec mirum lane cA, Majores sensis germanice scripsie Canticum, quod
nostros adeo neplisentes omnium fuisse penes se exstare Vulcanus aic. Cgroli de
licerarum, uc res seltas non alicer acque mum cudio factum, ue lingua Cermani
tabulis ad posteros mitrerene; nam hujus. ca in licteras paulo fusius reterretir, nam
PTAETOD

## Folio 208 — 1814919937:0263
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000263.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
GOLDASPY ANIMADVERSIONES CAP.ZZIX.
Praeter ea, que heic ab Einhardo recen. culorum spariis multum esse immutatam.
sentur, etiam Biblia a privaco quodam in cum ea qua hodie etimur, a Majorumno
linquam Saxonicam tralata consprobarit;
quem postea secutus Ochtridus Monachus
Wissenbureensis Rabani Fuldensis disci-
Dulus. e Lranselia interpretatus est, quac
Basileae sunt excusa, et Grammaticam item
linguae Cermanicne scribere tentavit. PF
Rabanus auctor est (virie is sub Ludovico
II.) sectionem saetam e eaum omnem
in missa dd plebis ane raluisse
1. C. Celmaeo setaione, e plebi copni
eo factum esse, quod ipsum sub Orroni.
bus. Conradis et Henricis factum esse,
certissimum eAt. Exstat opud Dom. Scho-
binperum Plalterium à NockeroMonacho
quem ob lingnae carditarem Bathulum co-
Enominarunt, in nostram linguam eralatum
Arnolpho imperatore. inscriptumque:
Barbarica ver(io Psalterii, cujus tanta ver
borum dissicultas, ue nonnisi ab actentO e
immorante lectore accipiec incelligi queat.
Tam dura olim et anhiclans erat vetus illa
Prancorum ex Alamannorum lingua, ut
etia.n quas xar Choxir barbara noncupa
retur. Continentur in eo extra Psalmos
etiam Pater noster. Symbolum ABoctoli
cum, Decem tabulae et quae ad Pacra erane
necessaria, extra Ave Maria, guaeformu.
latum inusurpala d incer preces incoenita:
uc alibi docui. Exsat apud cundem Scho.
bingerum venerandae dignitaris liber ab
Nobilibus et dulicis esemtetV. compoti
tus, adscripto singulorum corminibus no-
mine. e gentilicio intieni, Aylo jam po-
litiori et masis idoneo. Exstat practerea
apud eundem libellus Homelias aliquot
Germanice scriptas continens, ante annos
Dlus minus trecentos, tersiore jam ec mitio-
re sermone. Sunt et apud me duachisto-
rine de Cadvum e tions quarum illa ex
Diesenbovenst. hiaec Mansterlingensi Monia.
lium coenobiis ance annos icidem trecen-
tos us cho gerntamet sclplae, Aylo non
mulcun compriore, quam axime illa
de Caunon, quae membranacea est exob-
Seurior. Acque inde nunc constare potest,
Rroeum tam plane Et aliena. Chartarum
vero e tabularum, Sen in(trUMenEOTUM
Germanice scriptorum, recens proruS u-
sus est. _ Cunc anni perpauci, ex quo
hacc linsua vulso scribi coepta est, atque
adeo, ut puto. non ante Rudolphi Avind.
spurpensis aerum. Nec mirum id videri
debet, cum hodieque Principes e Maei-
Aratus in sixillis, item moneris inscriben-
dis, lacina quam Germanica etiomnum
uti maline, licet policissimam ee maxime
utibilem hodie Germanicam linouam ha-
beamus. Oua de re adseribam verba Vi
ri illustris Johannis à Schelienbere, Domi
mini in HUHinBen, ScoUHeN Et LLandeBe.
EC. Caetar. Majest. a Consiliis, de Epi
Aola ejus ad Schobingerum bona utrius.
que pace. Sic autem narrat: sucundum
cerre fuit, antiquorum cermanorum vocabu-
la Ca proverbia lecere; nec saris mirari pos–
sum Nobiles eriam illo seculo taliter quali-
per liceris instructos. Co Marrialia ingeniit
cancilenis istis amatoriis mansueta reddidis-
Se. Quandoquidem omnia instrumenta, item
investiturae illa accare usque ad Concilium
Constantiense latina lineua conscripia sue
runt, adeo Germanica linoua tanquam bar-
bara aspernabatur, quae tamen nunc tempo-
ris ornatu (5 copia latinam si non superat:
artamen aequas. Sed hoc fortasse linguae
celebritari est darum. quae nusquam non
habet sui periros, cum lincuam Germanicam
Paucissimi hominum externi intelligant. Cal-
licam linguam hoc Caroli remporetantum
abtuisse a Germanica. quantum
TTupanis Venero dissidet Frydano
Dt Doerae verbis utar, cerrum est, con-
Aacgue inter omnes. Hinc Lupo Perra
riensi Abbaci, qui Gallus fuit, crimini d
quibusdam datum fuic, quod nimium ope
rac ex Audii in lingua Germanica potuerit
ita namque Epist. 4r. ed Immonem seri-
bic: Traque simpliciter vobis aperio principem
operam me illic (in Germania) destinasse
lectioni, es ad oblivionis remedium. Ce
Germanicam dialectum singulis fere se erudisionis aurmentum libros pauculos para-
Disse

## Folio 209 — 1814919937:0264
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000264.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
CAD BZIZ. IN E ENHARDON DE VITA CAROL. I MI. 209
visse, nec germanieae lingune captum amo duarum nationum consvetudine ac convi-
re, ut incerissime quidum jactavere. sar-
cinam subiisse tanti camque drururni laboris.
Nec vero eandem quoque Fuisse cum an-
tiquissima illa. quac Caclaris aero in ulu,
paricer constat; murata enim poulatim est
a Romanis milicibus, qui Gallias in pro-
vincias redeserant, et una AMUI cum IM-
Perio lingnam propagare Audebane, ut C.
rudite ea de re disteruit ClarcanuS POpu
laris nolter in Notis ad CaeTArCMI. PFBC.
terea etiam Pos recuperatam jam Cailiam,
et objectum ROronU. i. DominiuMI FecAM.
Sereta en homines Romani, quoru taNta
multitudo, ut vel ipsis incolis numero de
quarentur. Hine totiens in lesibus, Chro
nieis E Chareis sit meneio Romanorum,
Ripeariorum, Prorincialium, quorum ap.
Dellatio eaderm est, 1. c. qui RROManA pro-
vinciali lingua urebantur. In leg. Salic.
TIC. XVI. Si Romanus Barburus Salecum
Francorum exspolinverit MMD. Denar. cul
pabilis judicetur. Si vero Francus Roma
num exspoliaverit MCC. Denar. quifaciunt
Solid. Z.XZ. culpabilis judicetur. Hlabue
runt hi proprios Macistratus, non tantum
Sinicimos Francorum dirioni, led alicubi
immixeos; quod muliis argumentis depre.
hendi potest. Vidispua Schobingerum ven-
dirionis charcam. Carolo reguante feri.
ptam, cujus initium hacc verba habebat:
In Christi nomine eC. Domino nostro Caro.
lo reenante Anno XV. F90 Lubicio subdia
conus rozarus à Calvione, qui est à vice Do.
puli Romani. Nini ominus tamen ec Pran.
ci suos habuere Masistratus, qui superio-
res erant, ut est in lese Ripuaria tL. 90.
Se optimates, Majores Domus, Domestici,
Comites, Graviones, Cancellarii. vel qui
bustibet eradibus sublimati, in provincia rei
puaria in judicio residentes, munera ad judici
umpervertendum non recipiant. L ex illa daca
erat Ripuariis, i. c. Romanis provincialibus
ad inctar lesis salicac, quac Francis prius la-
ia Fuisset. Teaque Romani in jus simul
et nomen Franeorum cesserunt, ad disse.
rentiam rero illi Franci Rpuarit, hi vero
Ctu factum est, ut veriusque linonae com
mixtio senum fuerit pedecentimque inero-
ducta. De hac re ica censeo conscilcogue
nec haesitans dubito Nobilissime et aecer.
num airansissIme SCHOBINOER, quin
quac est animorum nonrorum ab Opt
Max. Facta unio et conjunctio, re perpen-
Ta et examinata, protinus in meam senten-
ciam discessurus lis, licet verba rua multo
Pociora, mulcoque veriora nonnullis ri
deantur. Negue enim tu is es, qui 2d0.
lescenciom meam contemtim habeas. Sune
rero in cuis verbis. quae nos omnes Cum-
mopere erudiont atque cdoceant, neque
eliem vero si bene deliberentur, a nc
meaque Lententia longius discedant. Opc-
rac es re ipsum audire: Franci Cermani,
2is, limitem transcressi, interiorem que Cal-
liam incressi. primo non ram suam. quae
nec arre, nec leze continebarur, quam alie
nam in provincia repertam linguum addidi-
cere, incenua quadam verecundia talem lin-
cune sune barbariem confesst, quae civilitatt
C5 provinciali humanitam merico submine
recur. Ouare demum ad fidem Christi con-
versi, non solum libres s bistorias, sed
etiam tabulas vulcarium conventionum
charcasque C0 leres ipsas C5 Diplomara la-
Lino sermone (cribi curarunt. Erior hic erat
sine duhio, cum Romani provincias tuto dum
lmite renerent, impurus postea tarditare (5
inertia nostratium factus, cum rupto limito
non modo Provincias Furopae manimas. sed
etiam Ialiam. Cs ipsam Orbem lineuarum
altricem invaserunt. Illam enim post Heru-
los (5 Rugos Corhi etiam. Lancobardi (5
Franci successione quadum Regni multis se
cules obtinuerunt. Deinde etiam relicio sti-
mulos addit nostracibus, quo cam lincuam ad-
discerent, sine cujus peritia religio constatura
non videretur. Sacri libri, veteres Interpre.
res, Conciliorum decreta, non nisi laiine scri-
pea exstabant. Durabat quidem ( lineune
Craecne usus, sed paucis, nec nisi eustuali-
quo frequentis lectionis notus. Sonie prorua
relatione sunt veteres Chronoloxi et CBar.
Pranci salinsi adpellati. Arque itaharum tae, quac celtium nomina rel prorincialia
habene

## Folio 210 — 1814919937:0265
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000265.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
GIOLDASTI ANIMADPERSTONES
CAPXXIX.
habent i. c. latina et graeca, vel barbara, Ostrofranci, alii Westsranci, ut supra nocq–
Talcem larine declinane, ue in testamento
Caroli intra, et in charta quadam primum
Bonuntur Petrus, Jactatus, Scephanus,
quac sunt latina et eracca; deinde Aloinus.
Vicalao, Landolhelmus, Valotus, quac
baroara sunt sive Germanica, Sed larine
destexa, quod rarius videre est in charcis.
quac post Pipinum ec Carolum M. Eilium
ejus scripeae sunt; certissimo argumento
linguae provincialissenim mutatac Germa.
norum mierationibus, succrescente scil. Cer.
manica lingua ex Latina qualicunque re.
tenta, quac scriberetur; Equidem in Ita-
lica lingua manifeste id exprimitur, etc.
nim receribus, e ante Martellum scriptis
chartis evolvendis, quasdam in Rhaccia,
quam Curiensem Chironographi quidam
coenominane, Scriptas obtervavi, quac
cectium nomina non nisi latina aut provin-
cialia concinebane, submontana namque
Rhaetio, ac illa maxime, quae secundum
Rheni decurtum Fontibus ejus imminet.
Tero admodum Germanicam linonam re-
cepic. Nec de hoc dubitandum, cum
hodieque duret lingune veteris rettisium.
corruptum quidem. (dd quod Romanum
tamen Termonem polem reterat.
Cum vix IV. Ventorum vocabula) Sige
BerE. Cum antea quatuor tantum C ardinat
les venis nommarentut.
seprembrem Vuicemanoih. Octobrem Vuin
dummanoch. Novembrem Ferbistmanoih)
Ica optimus liber. e rerustissimi Schobin.
Peri Schedae hinc descriptae, et sc latis
onriquum Kalendarium MS. Verum ut
mihi videtur. ec ratio vincit, perspicuum
est nomina Fore cranspolita, licque revon
nenda: Seprembrem Herbistmanoth. Octo.
brem Vuiremanoth. Novembrem Vuindun-
manoth. Hus pro octo Francis hodieque in
usu, opud nosobsolerit; Maiores verono.
Ari have ita plactsis aoe seculis eciam
elurparone, quod ab ddec
Subsolanum vocaret Ostronivina; Lps
rum Vuestrons) Hodicostner, Westner. vel
Ostrvind. Westruind. Orius enim Ost, oc-
tum. Sic et Ostpbali e Westphali dileri-
inati, qui primum omnes uno vocabolo
Vali dicerentur. Sic Bricanni dicti sune
Oual CalFrid. Fol. TOr. h. Ex Fol. 10. b. l.
Hli patria relicta, noras sedes quaerere per
mare venientes Frisiorum littus appuls
sunt, hinc in vicinas terras exonerari, RC.
sionibus nova nomina peverere. Sigebert.
de Regno Brittanorum: Secundus qui C’ am-
ber dicebatur, accepit partem illam, quae
Postea Cambria dicta est, Co modo Callia
vocatur. Anciquiori seculo Inghaevones (5
Istaestiones, qual Fincesevoners 1. c. qui
secundum mare habitant. et Westrvoners,
ut acute ostendit Toh. Goropius in Indo-
Terthicis; _ Volaterranus quoque lib. vrL.
Estaevones interpretatur Westehalos, explon
dic enim recto Pranc. Filemannus P. 8T.
Beroli et jani Vicerbiens. commentum,
nescio gnos Repes sommiantium Ine _
Isen. Verorumque, OAphalorum ec W est-
phalorum, terminos ex aimoino discemus
lib. IV. cap. 70. st Rex amne trajecto;
cum parre exercirus ad Onacrum (hodie O.
Per) Ravium contendit, ubi ei Tlesse, unus
ex primoribus sanonum cum omnibus Ostpha-
lais occurrens, Cs obsides quos Rex impera-
verat, dedit, C9 sacramentum fidelitarisiu-
ravit. Inde regresso, cum in pazum qui
Bulei vocatur, pervenisset, ancarii cum
suis Primoribus ei occurrunt, (6 sicur Ost sa-
lai juxra quod imperavit, obsides C5 sacra-
menta dederunt. P. Ceino adpellat saxones
Orientales lib. 11. Ubi omnes Orientales Sa-
vones venientes cum Fassinone Duce eorum
dederunt obsides, juxra quod placuit Resi,
O jaraverunt sacramenta. Simul eo rever-
tentes renerunt angrarii in parum. qui di-
cirur Bucti una cum Brunone Duce eorum,
C secerunt, sicut Orientales Saxones fece-
rans. Icerum Rimoin lib. IV. CaP. 73. Cus
cum suxones in quodam loco, qui Buochols
vocatur, vana sec ducti resistere tentarent,
Pulsi fucarique sunt. (5 Rex W’est salorum
recionem incressus, omnes eos in deditionem
accexis. Inde ad WV suram veniens castris
calus Nest appellatur. Hinc Franci alii Posiris in loco nomine Nadusulli, stairva pen

## Folio 211 — 1814919937:0266
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000266.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
C. APA L. IA H INHARDOM DE VETA CAROLT BI
aliquot dies babuis. Ibi ancarii (5 Ostfa. Keem suum à Zenone Imperatore Taliae R
lai venientes ( obsides dederunt, (0 sa
cramenta juraverunt. et Cap. 75. cumque
de loco praelit ad Padrahrunnum se cum ex
ereiru recepisset, atque ibi castris posstis par-
tem exercitus. quac adhue de Francia ve-
nire debuerat. Opncon audroit saxones
in finibas est sulaa super flavium Za
sam ad hoc concregari, ut ibi cum eo. si
venisset, acie constreerent. EL Cap. 76. Et
vastatis Westsalaorum paris venit ad Vuisu-
ram cumque in eo loco, qui Fuculbi dici-
tur, castris super savium positis consedisset.
vidit se in equilonares saxonine partes pro-
Pter nimias aquarum inundariones. quae
tum subito ex juritare plaviarum acciderant.
transere non posse, idcireo iter in Torinciant
converiit. (5 filium suum Carolum cum par-
e Exercitus in Westphalorum finibus sedere
jusser. Inde Westersale Chodie Westervals)
in ElaSIOru, Ostersals in DANONUT COn
Ainio dicitur, quo de idem Aimoinsib. 1V.
c. 96. et Ad0 p. 234 et alii. Nominis
explanationem tradic Paulus Dinconus lib.
vI. ad CuOPI. Lemoibus Valentinia
ni superioris augusti. cum intra Thraciae
Sines Gorhorum tunc populi communiter ha-
birarent, bisarie per Alaricum (s Fridicer-
num divist. decreverunt, et ueramque Rem
pabl. 1. c. Fridicernus cum suis Orientalem
alaricus vero cum suo exerciru occidentalem
opprimeret. ILi ergo, qui cum Fridicerno
in orientaliremanserant parte. linqua parric
ab Oriente Ostrocorh i. e. Orientales Gotht
dicti sunt; Isti vero qui acciduas periere re-
siones ab Occidente W sicorhi i. C. Occiden-
tales Gorhi sunt appellaii. Sisebert. Ei er
50 Cor qui Lomuno meio incubabant.
Wiscroros, . C. Occidentales se Cothos no-
minabant, (5 per multos annos Occidenta-
les Romanorum fines usque ad ipsas ulterio-
res Tlispanim infestabant, udt eriam pestmo-
dum in Regnum coaluerunt. Porro Gothi-
qui in parrio solo trans Danubium sub Fu-
norum Dominio remanere passi sunt; recu.
los quidem sune centis habuerunt, (5 sese
snum dono accepeum per multos annos tenne
runt. Ita Gorhi quasi duobus capriis sui cor
nibus Orientem ( Occidentem vemtilante
acerrime, duo ex se Regna creavere, scil
WViSi- Corhorum in Kispania, (9 Ostro. 60
ehorum in Tralia. Horemonns dicti RO-
mines à Nors venientes Ad+M. P. 14O.
CAPOT ZXZ. Imperatorem e Augu-
stum jassit appellari) More illius aetatisnon
obserrat ditterenciam inter Caelarem ee
Auguctum, qui duo mulcum diversi in RO.
mano mperio, tuere enim Caclaresinter-
dum non augucti. sed ab Aupuctis viven
tibus cooptari, sue aliunde ad imperium
acciti, aut delienari, qui demuin Senacus
aueroricare Ausultorum nomine consecra-
bantur. Contrario exemplo ab aliis Dec.
catur, qui Caclarem pro Augusto usur-
Dant, ut in veceri charia, quam proxime
sequenci notatione adscribam. Porrohuic
contutioni ansam praebuisse videtur ipse
abusus; nam cum veceres, quorum electio-
nem Senacus probasset, Imperium ingressi
Augusti solutarentur, nostris ictis non nisi
ab Orbis Poncisice deliburis, quidam Au.
dulti cognomentum permilerint.
Anno aeracis sune CXXII. ex quo reena-
re COePerAt XEVIT. ) ScriptOreS rerum et
cemporum Caroli nonnunquam et Reeni
e Imperii annos confundere soliti, e jam
Rconi. jam Imperii nomine complecti.
quod et vivente Carolo factum este, ve-
tus charta, quac vr. anno ante excessum
ejus scripea eA, contirmat. Pa sic sc habet: Fg0
itaque Hadaperrus Presbyter rositus seripsi C
subserips XCT. anno Imperii Caroli Caesaris.
Nocavi aiem Dominicum ITI. Idus Februa-
rias. Sub Odatrico Comire. Morcuo enim
Pipino Regc, Carolus Ailius ejus anno actatis
XXV. cum Fracre Carolomanno Rcenihabe.
nassuscepie, cum tracre autem annistribus,
Soluspostea ZX Z. onnisregnavit. Ilaec char.
ta anno ante uno scripta eAt. Feoitaque Manno
Dinconus rocirus anno XXXII. Caroli Regis
die Mercurii IV. Idus Marr. Scripsi (9 sub-
Ostrogochos, i, e. Orientales Gorhos appella. Scripsi sub Odalrico Comite. Inde Imperz
verunt, qui 5 ipsi postea per Zheodoricum
tor (actus Z IV. anno Imperii, actatis au-
tem

## Folio 212 — 1814919937:0267
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000267.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
GOLD ASIL RNTMADRERSTOHES
roli, cumucen tum ln perH ejusXLVII.
qui numerus in inscriptione tumuli ejus,
quae Agnis etiamnum exstat, lesitur. On-
de Factum, ut superior Chartularius annos
XL. L. Imperio Caroli tribuerit, Regne
Scilic. aunis Imperii adjectis. Vide ec opud
Schobingerum reteres chartas, in quibus
anni Rceni et Imperii Caroli dirilim erant
subscripei. ad hunc modum: Ze0 ilaque
Manno Dinconus rositus scripsi (5 subscripso.
nocavi die Veneris IV. Kal. Funit, anno
XXXVIII. regnante Domino Carolo in Pran-
cta. mo Imperit ejus sub Hruadberte
Comme. Alia charca. Leo in Dei nomine
Pernicher peccator vocatus Presbyter rocitu
Scripsi ( subserips, nocavi diem XHII. Kal
Octobr. anno LLIIII. Tegnante Domino no-
Aro Caroo Lce Francorum (5 Langobari
dorum (5 ann LI. Enperatore (5 Guber
natore Komanorum. Ul
EAPOT ZXXI. arcusque super rumu
tum deauratus, cum imacine en tirulo ex
tructus an non hoc lalis indiciorum:
quid ere illud este dican, quod Chrono-
graphi eadulres esta C. arol prius omnibus
ionoraca, ab Otione IIL. esse inventa
quam rem ita narrat Duhittur. Merleburs
Episc. Chron. (1b. IV. Caroet Caesaris ossa
ubirequrescerent, cum dubitaret, ruptoclam
Pavimento, ubi ea esse putavit. fodere, quo
usque haec in solio inventa sunt resio, jus-
sit. Crucem aureum, quae in collo ejuspe-
pendit, cum vestimentorum parte adhuc im
purrabilium sumens, caetera cum veneratio-
ne maena reposun. Cx quibus ec aliorum
verbis patet, vel hoctium infectatione se
pulchrum Caroli violatum, vel ipta tem
Doris recustare collaplum. quod ab iis
qui secundum praedicta miracula C aro-
lum in Divos retulernne, rectauratum, si-
tuloque de hac Finhardi vica redonacum
fuerit; cerre res a vero non aetuu.
CHIOTZZXIII. adpropinquants ss
quidanune appropiantis, Guo i
CAP. XXXII.
unicuique hominum, quam velociter tempor
caduea praetereunt. (9 futura adpropians
Verbum proxiare Symmachorestituit Schik
benrach in Epist. Crir.
Complura fuere prodisia) Ita Marian. Si-
Beberc. Caguinus, alii, ac omnes Ldite.
habent praesasra, alicer quam bene.
Tra tribus Boris forruicu incendio constoera
vis) Imoopera Kicholh archicpileopi Mar.
Scotus lib. 3. Pons apud Mocuntiam: quem
per decennium incenti labore  mirabili de
ligno opere Carolus construxit, anno uno an
sequam obiie, tribus horis constarravie, ut
nec hastala de eo remanserit. Pons praedi-
ctus apud Mogumiam erat trans Rbenum,
quia in eo lairones, noctu hominibus in Rhe-
num projectis, rapiebant praedam, Richolpbus
Archiepiscopus Mocuntinus comburipraecepit.
Ne una quidem hastula ex eo remane
res) Miror curpissimum et Foedistimum
mendum a nemine dum correctum, nihi-
li enim plane et nusax verbum hoc est
Bastula. pro eoque rectiimendum assula
cum heic, cum apud Orspersens. Regino.
nem, Marianum. Sixebertum ec alios.
Vidis repente delapsum coelitus cumincen-
si lumine facem a dexrra in sinistram per
Serenum aera transcurrere) De Lucio Cde-
Care smilia scribune Chronooraphi, Ruse-
bius Caclariens. Lucio Caclare Athenis sa-
crificante. ignis in coelo ab oriente in occi-
dentem serri visus est. De Scephano Papa
Sixebert. Cui in veniendo in una noctium
apparuis magnum sienum in coelo, stobus
scil. ieneus à parre australi declinans à Cal-
liae finihus inparres Langobardorum. 2da.
eius MS. Chron. lib. 2. Cap 3. Post 50-
lis occasum ab aquilone placa de coeloruens,
quasi ienis aur sanguis efficitur. Ouorum
Porrentorum effecta a memoratis auctori-
bus Tunt petenda.
Et sine amiculo levaretur) Philoxenusin
Glossis Amiculum AVaBONaLOV Amiculi NE-
prBonais. Olossac Cgrilli repspénacor ami-
corium. amictus, opertorium. Dohcheus
lib. 2. Prixaepcis amiclum. Videndus Fe-
loquitur Bibliorum Iacerpres. Vecus charta Aus ee Ilidorus Origin. lib, X1X. c. 21. Ai-
boc iplo rempore seripta: Perpesrandum est moin. lb. Y. C. 2. Cui filius Ludovieus pre
sapere
moriuus et. Colliguntur ergo anni Ca.
tem LXXII. ut heic Finhrardus scribit,

## Folio 213 — 1814919937:0268
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000268.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
CAD. LLLLLCL. IN LLLIEARDOM DE VITA CAROET M.
Copere eu posse obedienter parens, occurrit ad lae Monachorum ab Ausustino ut putan-
parris praesentiam habita Vasconum, cum tur, ad suos Fratres sesiptae; qui inde ca
conevis sibi pueris indutus amiculo scilicet 10.
eundo manicis Camisiae diffasis, cruralibus
distentis, calcaribus caliculis inserris, missile
manuferens. Aque hacc latis sine verifican.
dac notrae emendationi.
Malumque aureum) Gapuinus vocRL pi
lam. Malum insione est Imveratorium,
quo totius Orbis, cojus rocunditas malo
figuratur, subernario octendatur. Nam
qui ab Olympicis Victoribus, quibus po-
mum praemio cabatur, ictum morem de-
ducunt, trirolas gerras e nugas deblate.
rant. Solet Deus quoque pinsi cum sphae.
ra in dextra, quod omnem erinam orbis
machinam ec universam hanc Mundi com-
Passem resat. Foreat _ contineat, Lacra
Scripcura teste. Hlieron. in P(ai. C. 40.
Ouam imasinem ponetis ei, qui spiritus est
o abique discurrit, (5 terrum quasi pu
sillo continet. Gregorius M. in hiymnis.
Oujus supernus artisex
Mandum parillo continens
Ventris sub arca clausus est.
Jelus item Christus Salvator noster cum
sphaera effigiatur, qui mundum BurC i. c.
Seculum. mortem e Diabolum ricerit,
ut est in Johannis Prangelio.
Et supra domum contificis, quae Basili
cac consigua eras) Polam ec notum est, F.
piscopos antiquitus non in arcibus, non in
Collibus. Sed domibus Ecclehae proxinquis
habitasse una pariter cum Clericis, qui et
ipsi hodie singuli separatim degune; nam et
Epilcopus et Clerici simul uno victu et
amictu alebontur. August. de communi
ViC. CIeT. SETMI. T. Nostis omnes ans pene
omnes, sic nos vivere in ea domo. quac di-
cirar domus Fpiscopi, ut quantum possumus
imisemur eos sanctos, de quibus loquitur
liber actuum Apostolorum; nemo dicebata-
liquid proerium. sed omnia illis erant com
mania. Ili fraires appellati sune reructis.
simis monumentis e 55. Patribus rectanti-
bus, quibus Epilcopi certum disciplinae
genus legibus canonibusque (Regulas vo.
nonici ab Cononibus illis, a Germanis
Thamb Herren, a domo in qua cum Exis
copo rivebant, dicci Tunt. Carolus M
apud Ansesitum lib. 1. C. 69. Similiter qui
ad clericatum accedunt, quod nos nominamus
canonicam vuam, ut illi canonice secuxdum
suam reculam omnimodo vivant, (8 Episco
pus eorum regat vitam. sicut Abbas Mona
chorum. B. W olkuinus ABBaS iu Seidichen.
bacb homil. de Zizania e Lemine COntra
Cleri vitia: Para avis in terris bodie Ca-
nonicus à Canone virae. unde erro; audi
unde, est namque canon virae, ut dictum est.
Co est Canon pecumae. videlicet alicujus
pensionis cerrae, unde dici solet: solve miht
canonem meum, i. c. persionem meam, 1. e.
staturam pecumam meam. EjN ercoo Ca
nonice, invenimus Canonem tuum a que de
riveris, i. e. a canone pecumae, non à canone vi-
rac. i. e. a canone rerionis, non à canone reli–
sionis eC. Domus illa in qua convirebane
collexium etiam dicebatur, et Monasterium.
a Germanis Thumb a domo, e Munster a
monacterio derivatis rocibus. Hline C.a
nonicus ordo e monacterialis competencia
in diplomatae quodam resio (Caroli. Adam.
P. 13.) Pro eodem ponuneur apud AIberE.
Kranzium Hist. lib. 2. C. 15. Cum vero
successu temporis (tempus nocat Adamus
P. 61.) horum Sodalitia nonnulla iis vin-
culis essent soluta ex liberata, Factum est,
ut caeteri ab imperitis, qui vim verbiorae.
ci parum assequebantur, non simpliciter
Canonici, Sed Canonici Regulares diceren-
tur, quasi diverta estet ucriusque vocis A.
Bnificatio. quac tamen una cademque est.
ex sicuti doctrina, ita et vita ex moribus
Plane smiles. Practerea hic notandum
est nomen ponsificis generatim pro PviI
copo sumi, ut fere apud omnes Veteres
Parres, etiam posteriores, nam WoIF
hartus Presbyrer Rcclesiae P y Chsteren(is F
piscopo suo Erchenboldo Waldeburois vi
tam inscribens, in hace verba orditur.
Domino bensissimo, Deoque vere dignissime
Can Latini) praeseripierunt. FinCRCSV. Erchenboldo Pontifies. _C. cujus me loct
temm.

## Folio 214 — 1814919937:0269
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000269.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
22
GOLDASPL ANIM ADPERSIORES
CAP. ZXXIV
rempectire admonuie Schobinger nocter. pud ansesitum lib. Fr. in practat. adden
Fdinerus quoque Monachus lib. 2, de Vita
Ancelmi CancuarienAs PpilcoDI. Esitur
Anselmus propier multas rationes, quae in-
servenerant, nondum consenserat electiont,
quae de se facta fuerat, ut poncisex fieret.
Ec passim apud alios. praeterquam illic
intelligatur primus Exilcoporum, ut in
Parilibus exemplis Sararo. Vir Doctisl. e
Elexantiss. ad Sidonium voluic: talis enim
Caneuarientis Fuie in Anglia. Verunta
men et summus Poncilex simpliciter Pro
quoris Epilcopo ponitur, uc notare cst lo.
eis plurimis apud apollinarem, Sidonium
ex Ennodium. Theodultus Aurelian. F.
piseopus ad Agiultum in NSS. S. Calli.
Hoc modo nunc sibi Zheodulsus dirieit
exul
summo Pontificum, cernuus ecce melos.
Benedict. Levita in praetar. lib. F.
Aut Cario demum, quem tune Mocun
ria summum
contificem tenuie, praccipiente pio.
Vetus monumentum Curise in Aede S.
Lucii Valentiniano Ppi(coPO d nepote Po.
Titum.
Hoc jacet in rumulo, quem flevit Rhae
tiea cellus
Maxima summorum sloria pontificum.
Abjectis qui fudis opes, nudaraque texit
Remina, caprivis praemia larea se-
rens.
est pietas vicina volo, nec funeris ictum
sentit ovans factis, qui a ferit astra
bontso
is pollens ritulis. Valentiniane Sacerdes.
Crederis à cunctis non poruisse mori.
OOT VIXIT IN HOC SRCVLOANN
PL. S. MH. L. XX. DPS. SVB ~CDIDIAN.
SPS. DES. BASIY. CCCS, TND. PABEI.
NOS NEPOS IPSIDSHABCFIERIOR.
DINAVIT. Rite vocarit Sacerdotem, quia
cummus quoque Sacerdos pro Lpilcovo.
ve ex Opeato Caudentio Fausto, Bur.
dorum Capiculorum: Ouod non ita obrem.
peretis poncificibus seu Sacerdotibus, quem
admodum Canonum (8 lecum continet au-
Eoritas. ita uc Presbyteros praesentari E
Piscopis denegetis; insaper (o aliorum cleri-
eos asurpore non perrimescaris, cae absque
consensu Episcopi in vestras Ecclestas miliere
audearis, nec non ( vestris ministeriis Pon-
sifices nostros talem porestarem habere non
permittaris, qualem rectorudo Ecclestasticae
docet _c. Videnda toca practario. Hos ti-
tulos hodie crrannis Episcopi Romani sibi
mancipavie, qui porpaucis abhine secu
lis non aliter, quam Pontisex Romanus
Episcopus Orbis Romae. Rector Ecclesoac Ro-
manae adpellaretur. Sed e alia nomina in
Ecelesia prima uniroca, pottea diserimi-
nari occoeperune, olim enim spnourma
Episcopus et Sacerdos, ut videre est in libro
de AetaE. Rcclehiae, in Catalog. Test. Veric
Fpicramma Synopide scriptum) Sic Cx OPt
libe. locum restiruimus. Sinopis quid sic in
annotat. Beroaldus docuit, est verominii
vel rubricac genus, quod a nostris indetra-
eto nominez innober appellatur, a Graecis
ZWVann, vel ZNcniH pINO. Deco PII-
nius Nat. TTIE. Ib. 25. C, 6. Sinopis inven-
ea est primum in Ponto. inde nomen a Si-
nope Orbe. Species ejus sunt tres, rubens.
minus rubens ex media. Videndi sunc Vi
erur. lib. ver. Serab. lib. XFr. Dioscorid.
lib. V. c. 3. Theophrast. de lopide. Sino-
Dide Scribere, est minio vel rubrica pin-
sere. Iaque haud scio, an apud Fron-
tin. de limit. agror. st legendum: Nam
quod ad sinopin Pontium percmet, pro Si-
novida, quamvis Cujacio alicer visum.
Solent enim Fabri minio vel rubrica ousa-
reapeir seu adumbrare opus Futurum. Et
Papinius fururum Herculis cemplum sienat
his verbise
chardo e aliis obserratur, ute contra Pon. et vecerum imitatione Sisebert. quicquid
citexpro quolibet Sacerdote. CarolusM. a. in re manciei habebat.
teve c omnem sudstuinttum
Conscripea formatur imaxine rela.
arque supellectilem suam) Elexantissime
selito velbbnE

## Folio 215 — 1814919937:0270
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000270.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 88 lines, status machine
AP.RAXIV. IN FINMARDOM DE VITACANOUCM. LI
In Camera ejus inventa) sc intra: Ca
quicquid in camera atque vestiario eins eo die
Fuisset inventum.
Ur quia in Regno ejus Verropolitande Ci-
vitares XXI. esse noscuntur) Scante Republ.
Romana cranc Provinciae in Dioecaeles.
quas subernationes dicas; iye eerra spatia
distributae, in quarum praccipuis urbibus
praclides conventus suos agebant, cujus.
modi novem Plinius in Aha connumerat
Natur. IFIist. lib. V. C. 29. ec 30. quarum
seprem in APocalyPh recenset Johannes.
Orbes illas merropoles rocarunt, quam vo-
cem Suidas originatur et Budacus in prio
us selui bio Canonum, quam ta
mecli sanaepius cdua lic. Quia vero non
Venerabili. Pars Machano Sebto alis ex-
cipus delcripere ip el lbta a
E masisque ab inlo Corteccetous i variis
rur, operae pretium sacturus videor. ubi
insuper ad ictum Pinhardi locum plonene-
cestarium sic, hoc cam loci de vetustissimo
quodam Codice annokconi CaroliM. XLII
Imperii aucem IX. conscripio, Audioso
lectori proxonam, ee liberali monu Paren-
ib. AnnOTAF. Farum descriptionem Iido. tr suo adseram. Sic aurem inibi lesitur.
NCIMIT S. ISIDORT EPISCOPT BREVIS ADNOIA
DE CIVITATIBOS METROPOLLIS
VEL OOALES SOB SE TITABENT CINITALES.
En IPALIA, ROma, Ravenna, OraduS, Civiras DiablenaS.
aquileia. Mediolanium.
PRTMA PROVINCIA LUCDuMENSIS habet
Ciritates numero V.
Metropolis Civitas Lugdunum.
Civitas Eduorum
Crvitas Linconum.
Civitas Capillonensis.
Castrum Macisconense.
SECUMBA PHOMACtA LVSDIINENSIS ada
bec Cirilales Matero VIl.
Merropolis Civitas Rocomarus.
Civiras Bajocassiam.
Civitas abrincatum.
Civitas Ebroicorum.
Civitas Sajorum.
Civicas Linoviorum.
civiras Constaniia.
Civiateo 
Merropolis Civitas Turones.
Civitas Cennomani
Civitas Redonis.
Civicas Andecaris.
Crvitas Namneiis.
Civicas Corisopitus.
Civitas Venetus. 1
Civitas stsoo
GUARTA PROrINeIA LUCDUMENSIS B
bet Ciritates numero VIIII
Merrools Coitas Sennones.
nulli antonino imperatori, quidam Bedac
restutate plurimum degenerarine, ec ma-
ad varios Auctores notis porro derurpen-
Civisas Carnorum.
Civiras Onssondrum
Civitas ontricus
Civicas Tricassium
Civitas Aurelianis
Civitas Paristus.
tota Meldiso
Prima caorem deora abete
lates numero IV.
Melis Civitas ods.
SECINvA PROrINCL DC ve
Civiias Meaiomariis i. C. Mettis.
Civicas Lecorum L. C. FuIlo.
 Viriauno.
vicates numero XII.
Metroxolis Crvitao Remis.
Crvias sessionis.
Cos Cacalonis.
Ct Veremundis I. C. Toriontucs
Crou Utravitum.
Divitas Turnacus.
to hilvanectis.
ivitas Belviaco
Civitas Camaracus
Penria Pnovrmera Luorurensishobet

## Folio 216 — 1814919937:0271
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000271.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
GOLDASTI ANIM ADDERSIONES CAP.LLSI.
Crviras ambianis.
Civicas Morinus. I. C. TernACUS.
Cirras Bonoma.
PKIMA PROVINCIA OFumanIA habetCI.
vicares numero II.
Merropolis Civias agrippina. 1. c. Colonia.
Civiras Tuneris.
SECULBA PHOVINETA GERMANIA habet
Civitates rumero VIII.
Necropolis Civitas Mocontiacus.
Civitas arcemoratensis, i. C. ScratburE.
Civicas Nemneris. I. C. Spira.
Civitas Waneionum, I. c. Wormatia.
Civiras Herbipolis, i. c. Vuirzbursen (15.
Civiras Constantia.
Castrum Rubilocus, quod Fiehsteti dicitur.
Civicas Aurusta Vindelicum. I. C. Auvespurch.
PROVTDCIA BAJOARIORUM i. C. NoricuS
Rixensis suxer Donubium. Sive Nori
cus mediterranea habet Civitates nu-
mero VI.
Metropolis Civieas Zavavo 1. c. Sal2burch.
Civitas Rexino.
Civitas Pacavia.
Civicas Frixisiensis.
Civitas Nova.
Civicas Sabionenses.
Nerropolis Civitas resontio.
Civitas Equestris 1. C. AventieuS.
Civiras Baliliensis.
Crvitas Vindonensis
Erviras Argentariensis.
Civiras Ebritumensis.
Civitas Rauracensis.
 PROVIHCTA ACErum PenmIVErARun ha-
bet Ciritates numero IL.
Metropolis Civitas Centronium l. C. DAran.
tala.
Civicas Valensis.
PROVIHCLA MEMINSIShabet Ciritatesnu-
MCNOZ.
Nerropolis Civitas Vienna.
Civitas Cennavensis.
Civitas Grarianopolis.
Civiras Albensis, nunc virario dicitur.
Civitas Detensis.
e
PROVIVCIA SEovanOnO habet Cirita
tes numero VII.
Civitas Valemina.
Cinitas Trecastina.
Civiras Vasensis.
Cas Nuransicus.
ca dicitur.
TPEM MEMIASISLABHCa HabeC CIVI
EateS nUmerOIV.
Merropolis Civitas aralas.
Ervitas Massilia.
Civitas avennicus.
Civitas Cabellicus.
PHIMA PROVINCTA AourramICA habet
Civitates numero VIII.
Netroxolis Civitas Bituricas.
Croitas arvernus.
Civiras Rotensis.
Ervitas slbiensis.
Civitas Catusca.
Civitas Limodium
Lioitas Cabalium.
Cditas Vellaborum.
decunva Pxormeia Aca a
Dec Civitares numero VI.
Metropolis Civitas Burdesm.
Civitas acemmensos.
Civitas Equolinsis.
Civitas santoms.
Ervitas dictavis.
Civiras Perrocorio.
vicates nun. etoLIL.
Merropolis Civitas Lusb .C tu
Civitas aquinsis.
Civiras Carcorunlis.
Civiras Consoramnis.
Civitas Boarius.
Civitas Beranensis.
Civiras acurinsis.
Civitas rasatecas.
Civitas Turbaudis.
Civitas Elorona.
Civitas Eloraris.
PRIMA PROVINCIA NARPOHENSAS habet
Ciritates numero VIII.
Metropolis Crviras PTarbonas.
Civitas Tolosatis.
Civiras Acatensis.
Etvitas CaiDemoruenss, Guae u 
PROVINCTA NOrA LOruLAa Hade et

## Folio 217 — 1814919937:0272
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000272.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
CAP. ZZXTV, NN LIVHARDOM DE VETA CAROET H.
Cionas Macalonensis.
Civiras Biterensis.
Civias Nemonensis.
Cimas Lasuvensis.
Cattrum Stiense.
SECONDA PROVINCIA HARBOKEASIS Ha
Det Civitates numero VII.
Merropolis Civitas sequenses.
Cilitas Apiensis.
Cioitas Regensis
Civtas Forojuli.
Civlcas Tapcensis.
Civitas Secestino
Civitas Ancipolitana.
PROVINCIA ALPIOM MAMCLLMAO ha
bet civitares numero VIII.
Metropolis Crvitas Fbrodunum.
Cirnas Viennenss.
Ciotas Kizomanensis.
Cionas solinensis.
Croitas Suniriensis.
Civiras Clunatecas.
Civitas nsteoso
auctoritas esset. An vero a Constantine
MI. id praestitum sic, quod Ouillimannus
noster de Rcb. Helvet. lib. 1. c. 2. Polli
cetur erincere, mihi non liguet. Sed 
quid pronuntiandum sic, nesancium pars
verior videtur.
Et juxta Merropolium Civilarum nume-
rum) Ita ex Vec. lihr. relcripsmus, idque
recte atque ordine nos fecisle, de superio-
si nocatione vero vincitur, reterisinquan
libri ductu, qui habet Merripoliorum ervi-
sacum, ut mox illico: Nomina vero Merro-
voleorum Civirarum; neque hanc lectio
nem esse contemmendam, ex ejusmodi
norationis titulo liguet, qui habet: Adno-
rario de Civitaribus Merropoleis, arri re
Mecropolibus.
Mediolanium) Ilanc veram esse Urbis
orthoeraphiam, perpetuus ec constantisti
mus recerum librorum consensus et Grrac.
eorum minime spernenda auctoritas do-
cet. Nec obstat Poetarum licentia, ve
Cuntheri e Frici Monachi. Audene enim
verlibus mazis, quem nominum veritatis
Forum sulsi) Sigebertus addit: quae (8
quileia.
Cradus) Gottridus Viterbienlis Chron.
PaTL. 17. In aquileia vero raulus erat ea-
Triarcha, qui meru Lombardorum ad Gradum;
1. c. Venetiam. cum omni thesauro Ecclestac
suae, (5 cum supellectili consucis. Blonds
Ital. IHIostr. in Forojulii: At in maritimis
est stagnis circumsusa Cradus insula, alter
Veneuarum recionis C Orbis limes, in
quam, Cs in historiis, Ca ipsa in Veneria
rum descripsione saepe numero diximus, a
quileienses parria prosucos sese cum opibus es
Sacra supellectili recepisse. 6 urbem aedifo-
casse Cradensem, quam plurres dirutam, re-
medificaram que randem. pauci nune inhabi
eant. Monachi eres istas Vrbes, Aqui-
leiam, Venecias, Gradum temere con-
Fundune.
Tuvanunt gune  omzdate Ipresii
Codd. Vivanum quae C Salzburrum. Pes
com ludio, ut Archiepiscoporu i  simo exemplo, quo ec apud Marianum s
in Seculatibus  LBeto siltod d dic seripiura dixeberri, qui suvanum quae
Civstas olmenensis.
Hlactenus membrana SCHOOIBeI. i qua
non consicias, muna quoque parum c-
mendere posira, ut lunt ila  (b) quac de
verusto lcribendi MOre (0 pro u enata
fune. lictera (m) polt ibi abimperico Cx.
Ccriptere decracta, quod vinum treseeste
in hujus accatis Codd. norunt ii qui LIbroS
Seripeos rerunt. Etiam quorundam ne.
num explanatio non ejusdem videtut du
etoris ce Cacterum lcita admodum d u.
tibilis en haec noratio, nuspiam enire d.
liunde Lmanarum provinciarum dio
nem antiquam adsequi melius poretto,
quam ex icta Episcoparuum distributione.
Cur Auac Germaniae dicantur, cur item
duac Deleicac apud Sidonium, Cresortun
adonem. Wicichindum. Hlelmolotns
TTelinandum ex alios, quis se m: la
hinc oiseas licet, nam id in anciguitus
consicuris Episcepactous oocrraco eu
clelialereis, quac Praelidum Provinctarum militer corrupte Viranum; provius acce-

## Folio 218 — 1814919937:0273
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000273.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
2E
GOLDASTZ A NIMA DPERSEONES CAP.ZZXIV.
C5 Salzburs. Puto eam esse, quae ali. tio hujus libri Finhardus tradidit, Scriptas
quocies in Annal. d Pithoeo editis vocatur
Salz, villa resia a Sala AuV. PracterAuen-
te.
Senones) Sixebert. _x Hotat. Senonis, CIC
e post Turonis lesicur apud eundem Siee.
bertum.
Zreveri) Lependum ex Mariano, Siee.
berto _ NOTaL. Zreveris, (5) tinale ablum-
tum est ab iniciali sequentis vocis, gnod
celebre mendum est in Scripeoribusi nec
uspiam alicer unquam urbs illa scribitur.
resontium) Marianus resuntium. Scripii
libri resoricio. Scribendum ex Siseberto
EE BOtatIOnC Resontio. Robertus de monte
Append. 2d SiBebert. Fridericus Imp. Ala
mannorum ducit filiam Wilhelmi Conitis
Mascovensis, (5 cepit cum ea civiaem re-
sontionem (s alias mulias, quas Pater ejus
renuerat de Duce Burcundiae.
Remi) Ica V et. libr. et Sixebertus, 3puc
Marian. vero et in NOTAL. Remis.
Arelas) Ita 1SS. _ SiseberTUS, MaF.
Scor. Areles, Nocatio aralas, ediri libri
Arelarum, qui omnes hinc Cunt omendan-
di. Iple Marian. libr. 2. 2nnO 729. Ca
rolus Barcundiam petens Arelatem; Cusdu-
num Cs orvirares reliquas sune ditioni sube
SIt. Fors tuat e apud sigeberrum ita le.
sendum anno 47I.
Taransasia) IS. Darencasia. NToratio Da
rantasia. Sigebere. Tharentesta. Tarentassit
in teltamenio Caroli, sic Daveniria ex Da-
vantria AdaM. P. 28. ex Vic. S. Rab-
bodi.
Ditarices) Sigebert. Bituricae.
Auc voluntariam secularium rerum caren.
siam) Hane lectionem cemere abduxere
librarii, quam ex Vetc. libr. reduxi, cui
consirmandne est; quod Mtarianus, qui
Finhordum cuo sibi cestimonio transerip(t.
ita loquitur: vel asque od obitum ejus; vel
usque dum velles carere, in usa quotidiano
Baberetur.
Falera) Optimusille Schobinperi codex.
quem cocies laudo. Filera. Sic Fliringus
Et acciximus ab hac Ecclesta, (6 Abbace
Ormaro, ut ejus Monachis pretium adcaxa-
tum, B. c. auro (5 argento solidos LXX. (5
cavallos V. cum Caumas, (5 rusias (8 fil.
tros cum stradura sua ad nostrum iter ad
Romam ambulandum ec.
Sagmata) Zarua thecam scuti et alio.
rum armorum incerpretantur Pollux, HC-
Irchius, Fermoloeus, Suidas, Pharori
nus, Aristophanis et Aelchyli Scholiactae;
Elle praeterquam ad Vespas, etiam in A.
charn. ad illum versum:
TIS PoeYo EuY CpEN E 23 CÜYPCATB
Peribit Ex 275 duxns 23 Ox2B, o xa NetruS
CuYa, SEN VaP ZODX XOV. Kai rarcayia n
raromnia. An ergo hinc emendandus Isi.
dorus Origin. lib. ult, c. ulc. Sagma, quac
corrupto rulgo dicitur Salma, a sratu (a-
sorum vocatur. legendumque sacarums
Non puto. et sequentia renuunt. Inde e
Caballus Baemarius, mula sagmaria, quod
cerro de armis incellisi nequit. Reperiun-
tur illae locutiones apud Lampridium in
Eleagabalo, ut Coelius Rhodisinusdocuie
in Antig. Leccion. SaBma itaque apud IH-
dorum signiticat Aratum equi, quomodo
et heic accipi puto, et apud Interpret. Bi-
bliorum Levic. XV. Sasma, super quod se
derint immundum erit. P.A vero Zayua a
verbo carra, unde compoliLUm ExICaFZEN
12 85, 0185, xapnnss, opud Zenophont.
et Hlerodotum ec Septuas. Interpp. pro in-
Aernere, atque adeo apud eundem Xeno-
Phont. Hlerodotum pro onera imponere.
Hlinc posterioribus Romanis Sagmarii equi.
muli, cameli ecc. dicti sunt, qui onera
Portarent, commearum, instrumenta bel-
li, tamiliam _c. Veteres uno verbo vo-
cobanc animalia reterina. VesCt. lib. 2. CdD.
11. Vopisc. in Aurelio. Torquem brachia-
tem (0 onnulum adponat, equum sagmari-
um suum Rc. fricet. Sc legendum puto.
rulso saginarium, quomodo etiam perpe.
ram impressum est in elossis Crrilli. In
veteribus Schedis Raeum exponitur sella i.
Lector in Vect. Charca craditionis subEil. e. exhipeium. Sacum est sella quae equo
derico ReBC, cui Pixinum Cuccestisse, ini. imponitur cum paxedibus. Sapedes vocat

## Folio 219 — 1814919937:0274
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000274.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
CAP. ZZXIV. IN LINMARDOM DE VETA CAROLI M.
(ut hoc obiter moneam) qui in Vet. In. tina et Terentiana, quam vero minus pro.
Texipe. Scapiae. In CIOI. Accurhi memi-
ni me hanc legere Inseriprionem:
PES AAESIT STAPIAE ATOVF
ITA LACERATOS AB FOITO
Adam. Brem. P. 57. Screpa, lese Scepa, vul
80 Stegreif.
Capellam 1. c. Ecclescasticum ministeri
um) dimoin. D, 252. IC ein. p. 77. b. Grecor
Turon. in FTIC. FranC. NISS. C. 24. Chade-
bertus vero inter reliquos chesauros ministe-
ria Ecclesdarum derulit de vasis Salomonis
precosissimis sexarinta calices, quindecim
patinas, visinti capsas E vanceliorum ex auro
purissimo, cemmario opere caelatas pulchre
ornatas, ille enim noluit ea consrincere, to-
taque per Ecclesias dispensavit, distribuens
cuncta Ecclesiis. Sed evenno locum apud
Trelsaldum Fol. 74. num. 7. et Sugerium
Fol. 34. n. 14. _ evennae apud Canisium
TOM. 1. P. 362. in Rn. de C’ apPa, EE FOM. 2.
P. 395. in An. lege (5 capellam Fpiscopi.
quem locum Canitius corrigie.
Similiter (5 de libris) N
5: Preti.
um librorum suorum, quorum maenam in
Dibliotheca sua copiam habuit. Pauxeribus e-
rocare praecepit.
In pauperes erogatum Mlo. in Pauperos.
Trenaei interpres lib. IV. 2dvers. haerel.
Cap. 34. Majorem spem habentes vidua illa
 Paupera hic rocum victum suummitlente
bat Varro lib. vETI. Sed archaismorum
Kinhardus non est insolens, cum et unae,
aliac. pro unius, alius, Caepe infectat.
Subtili ac minura ficurarione complectiur
Sic lupra ex Vet. libro emendavi: Roma-
nac urbis efficie ficurara est, qui tamen i-
dem ipse pro houratione heic lesit opera-
tione (Hildebere. Furonens. P. pist. 2d T0-
norium Papam: Ideo cumularis precibus
exoro, ne vos Reverende Pater praesens
scriprum exasperet, aut veliris de necessirate
praesumtionem figurare, Force non male
MS. Sic Adamnanus de S. locis ex revela-
tione S. ArcuIA lib. 1. C. 1. Nunc Sarra-
ceni quadranculam orarionis domum. quam
sub rectis tabulis Co magnis trabibus super
quasdam ruinarum reliquias construentes,
vili fabricara sunt opere, ipsi frequentant.
acque haec ad Rinhardum muginatus
cum operatestina a tumultuaria, poterat.
que hoc latis esse, Pratio roluminisid per-
quod occaepi perterere, formamque li-
bro jultiorem quaererem, adegit. PF CU
rac quoquo pretium videtur antiquas Fran
corum et Alamannorum h. c. Pacrias reS
Denicius pervidisse, in gneis pudor est di-
cerc, vel maenorum virorum oculos cac-
cucire cerneres, ad quorum illustrationem e
Paucas superiorum notationes, et quan-
in earophylacium Dei. PA imicario Plau. cum porest breristimas apponam
Deteretur, quae me utproporro perserem

## Folio 220 — 1814919937:0275
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000275.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
L
T A T
V
le
AROLI M A CE NVI
I MI P F R A T.
I A O H O N A M A
Piri Tustris
N AR QV ARDI F R F HE R I,
TC. et Polyhictoris celebratissimi,
cum Florum sparsionibus (5 notis
HLNKICI GONTERI TNVLEMARII.
 vorllnoo THIOLEMdO
Eectori benirolo
S. P. D
pn
nantus V ir NIARODARLO T. CLIIF. NOS fuerit, Si non ex
alo mantequo
efuncons
netariam, aliaque antiqua illustravit, omniumque, qui fant
 nd3 applausum es pracconium meruit. Egregios inter incenr
foetus, quibus hic Vir onouadesa posteritatem sibi devinxit, non ultime
ponetm loco curiosa C5 elesans de STATVR A CAROL. I M. TMP. Diatri-
rs
ndido Consiliarii eo Dicasterii Vice
in Aula Flectorali Palatina jam olim maene
patesceret, vel constare posset ex variis ejus scriptis, qui
husjus, tam publicum, quam privatum, historiam, rem mo-
ba, quam otim in tabernis librariis frustra quaesitam à Pracceptore nostro

## Folio 221 — 1814919937:0276
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000276.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
t
R A F F A X 1 0.
ix Academia Salana exoptatis simo D. Joh. Strauchio, ZCtorum es Poly-
bistorum hujus tempestatis primicerio, ror et paxaeiras, dono tandem acceptam,
tuo TI. L. commodo, cum Aorum spartionibus _ noris quibusdam subita-
riis ir ra raeore evulsamus. Nec tibi institutum hoc nostrum displicebit, si
consideraveris nullum fere istius eruditi onocomuars venum amplius extare
exemplar, eamque ob causam diu à multis Viris Clarissimis novam editio-
nem anxie desideratam esse. Si boni hunc conatum, ut confido, consulueris,
brevi tractatui nostro furidico Philologico de MISSTLIBOS ES MEDA-
LTONTBOS additam videbis ejusdem Freheri Expositionem Constantini Fa-
lacolosi Imperatoris Byantini Numismatis grandis es arsentei. Cui se-
minum (licet non arcenteum. sed acreum) possidet Wllustris. Ciomes de L aza-
ra. Academiae Recuperatorum Princeps, omnisque antiquae eruditionis ea
zophylacium (cen illum ejusdem Academine menibrum nobilissimum, Vir un-
dignaque Celeberrimus On. Cibristoph. Arnoldus, l’autor Cs Amicus noster
aestimatissimus, in literis amoebaeis d. 27. Fanuarii hujus anni Noriberea
ad nos datis appellat) cujus ectypon aeri incisum nuper orbi literario commu-
nicavit Vir maximae doctrinae es inexhaustae lectionis D. Carolus du Fretne
in accuratissima dissertatione de Impp. Constantinop. numismaris cab. 4.
Hlisce Vale L. C. Co rem tuam sere feliciter. Scrib. In Museo d. 18. Octob.
anno aerae Diony sianae 1680.
Si diena res speculatione e cura habita Prthasorae, Cummo Philosopho
lonsitudinem Elerculani corporis e plantac eius indicio indagare, ut
Plucarchus e Gelliusi tradiderune: cur non e deCeltico HTercule idem
inquirere nobis prerium operac rideatur. Ita enim rocare liceat illum o-
mnis Cermaniae Calliacque Dominum, ae multarum Ferocissimarum
sentium non tam domitorem quam pacatorem, emollitorem a instituto-
rem; cui tertio a Pompejo e Constantino MACENII cognomen res gestae
repererunt, ut quemadmodum reterum aliquis a Hlerculem velut A-
FRIOANOM quendam inter Deos habitum, eleganter ludit; ita nOS
MTartem IPTUM, VCIUE CAROTOM quendam inter superos fuisse, dice-
re possimus. Ft hunc quidem cum oris quadam eximia dignitate, ee quam
Furipides rocat cido âEuor ropamide, tum imprimis non rulgari corporis
Catura ex proceritate Fuisse, non masis rulso creditum, quam etiam Con-
Centu a Scriptoribus craditum ridemus: ee cum omnia in eo magna fue-
rine, neque hoc ornamentum ei defuisse, Patis credibile ridetur. Non
tamen uc prodisioae alticudinis longurionem aliquem nobis Aingamus.
ceu Goliachem Philistacum, aut Maximinum Thracem: Sed ut heroicae
caturae rirum Principem in bellace porulo Francorum, qualis olim in-
er Danaum primos
praestanti corpore Turnus
Vertitur arma te  toto vertice supra est.
C
Matobllore6+ bob0 20 e. so

## Folio 222 — 1814919937:0277
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000277.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
222
MI. F R E E F R L D LS S F R N A X 0
vel potius qualis in populo FaCrO R ex _ unetus Domini, a ab humero 55
sursum eminens super omnem populum. Fluic enim noster itidem unetus
Carolus, alias suo aero ab cerudiris B Daridi assmilatus, hac quidem par-
te conferri porerit. Nominatim vero Fginhardus, qui non cantum
orxoor, Sed insuper ejus alumnus se domelticus seriba fuit, e d pexrpion
ei persolrit, vicam defuncti describendo immortalem reddens, testis ut
aVrOEEnS Ita aSioSO ita CCFCTE: Corpore fuit amplo atque robusto satura e
minenti, quac tamen justam non excederet: nam septem suorum pedum pro-
ceritatem ejus constat habuisse ficuram. Dui quidem lummus est modus
adolescendi humani corporis secundum c V’arronem. Sed quia pedum
suorum ait, non Romanorum aut Graecorum, nihit hinc certi connci
porest. Hloc cogiremus interea, si publica lege d in castris ee delectum
habendo. Romani justam cacuram legendi erronis milicisque tenverunt
quinque pedes cum septem unciis utualibus; ee hoc serratum ele in bre-
ritate (ut Veretius alibi loguitur) Romana: quid oficina illa gentium,
Ft stupefacta suos inter Germania partus,
quid Giochia, quid Francia s Burgundia (cujus alumnos Septipedes Si-
donius aliquories Facie) producere potuerit, quid de eis non credere de
beamus, quid de Rege eorum, eoque cognomento Magno ? utut hoc aC
ro mirum nimiumque rideri alicui possit, quo
Terra malos homines nunc educat atque pusillos.
Sed ad rem. Flabuisse Carolum nostrum rirgam auream, staturac Cuac
certissimum modum, teltis est Sansallensis quidam Monachus, aeropau-
10 Dolterior, sed qui lua e relatu Adalberti cujusdam (qui Flunico Saxo-
nieoque e Slarico Caroli bello intertuerit) ejusque Alii Werenberti 5a-
cerdotis, hausisse Ce prOFcetur. IS inter alia retert, e eo ambitionis pri-
marium quendam GTermaniae Episeopum venisse, ut viream auream in-
comparabilis Caroli, quam ad STAZOMSVOM fieri jussit, diebus feriatis
vice baculi ferendam, ille pro Episcopali ferula improbus ambiret. Ouo 10-
eo ante omnia nocari relim, ad Scatum suum nihil esse aliud, quam ad
Traturam Cuam. Iea enim et alius Scriptor Francieus duobus locis loqui-
tur. Cregorius inquam Puronensis lib. 4. Cap. 24. Celsum virum proce-
rum statu, in scapulis validum, lacerto robustum. EF Frederarius, sive
quisquis est ejus Continuator cap. JL. ille haec audiens, ad Gundebeream
secretius ait: Formam status mei landare dienata es. Dixerat enim illa ibi-
dem: honesta statura Adalulsum fuisse formatum. Ouac Cussiciant. Deinde
obserratu dignum Fuerit, onnxrsxss Reges ejus temporis non brevia relu-
tique Comica (uc ita dicam) scepera manibus rertasse, sed praclonsa e
libi ipis plerumque fere paria, e hastis quam sceperis aut scipionibus si-
miliora craxisse: qualem quirin Quirinus vibrasse legitur, qualis in ma-
nibus Antoninorum Caclarum aliorumque conspicitur, qualem Octoni
tertio
2 FReS. c. 9 D NovuS David Alonino passim in Fpistolis. C FX co
Gellins lib. 3. 6. 20. E5 Solinus ex Plinio l. 7. c. 16. d Vecet. L. 6. 5. l. 3.
Li. TB. de Tyron. Cinjac. 2F. obs. 5. C Lib. L1 6, 29.

## Folio 223 — 1814919937:0278
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000278.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
D E S F A Y V R A C A R OL E NI.
tertio Imp. seltatam in sigilio ejus conspicio: qualem denique varia in
nummis 2 Numina, Diri Diraeque pro divinitatis signo, et ipse adco
OIrmpi Rector, Scacor l’indexque Diespiter ostentare lolet. Palem ioi-
cur et Carolus auream festis diebus Polenniter selcarie, quam ideo tipis-
copus ille pro Epilcopali ferula, id est, redo pastorali, cambota, utpo-
te nihilo breriorem neque minus sibi aptam, ulurpare absente Rese im-
probiuscule afeccarit.
Sed quid hacc tam multa: quid ad nos dices, quid ad rem: Audi, mi
lector, Et crede non rana referenti: Superest enim inter alia, quac ex ejus
suppellectile (rere ita dicta, quia castrense instrumentum, et lub pellibus
usurpatum Fuisse ipso aspectu apparet: inter quac et Tella plicacitis ferrea-
Opere Musiro laborata, qualem ee olim Caclaribus de susgectu ad miji-
tes allocutionem habentibus, infessam in nummis obterramus) supertunt,
ec in penitissimis cimeliarchiis Palatinis religiose asterratur, talis sive ba-
culus sire hacta, non ille quidem e rucilanti metallo, de quo paulo ante
dictum; sed de sequiori alio, ut quod Marti masis amicum, lire cusus
sive fusus, medioeris digiti spissitudine, literas halce argento puro ni-
ridissime inscriptas habens, idque charactere ommino ejus aeri, qui erudi–
EIS nON CA IGHOTUS:
KARLVS IMPR. IVSSIT CVBITVISEV
EACERE NVRTA MENOYRAM SYAM:
charactere linquam) reri Francici et Carolini, qui quanto à Romano-
rum receri ciegantissimo degenerarit, tanto sequentium seculorum, qui-
bus Monachi ec clerici Coli scribebant, barbarie _ ineptia melior tolera-
biliorque ridetur. Cum quo e orthosraphia sire Ccribendi ratio concur-
rit, in ejus aeri membranis e nummis obserranda: KARL. VS item
IMPR. _ phrasiS iIIA FACERE JOSSIT, apud Sansallentem Fieri jus-
sit. Sed quid CDBITOm esse dicam d diversum utique ab eo sensu,
Duo Plautus cubitum lonsas literas dicit, quae cubitales aliis. Ouid nisi
verbo ejus aeri, utut male proprio, menturac non tam genus, quam in-
ctrumentrm, ceu decempedam aut perticam: Id quod me hactenus, nul-
10 adhuc auctoris idonei loco deprehenso, solus docet l’apias lexico:
GUBITOS habet pedem es dimidium. Ciubitus Geometralis sex nostros ha-
bet cubitos. Quod torent novem pedes, artiticiales nimirum. AF CaroIuS
septempedam (ita dicere licear) Tuam Raturae Cudc modum. Cubitum ni-
hilominus hic rocari roluit. Quod fit eadem forma, qua VInam D Lodie.
que dirertis linguis dicimus, pro ipso bacillo et calamo menturali, ma-
sis quam genere menturae, quae mulcum pro locis rariare Colet, et ali-
quot uneiis plusre minusre continet.
Superest ut pedis ipsius Carolini modulum Ratuamus, haud pario cer-
tiore ratiocinatione quam illa Pythasorac. IIle enim ex Hlerculis pede
CO+
a epaot ats psie aotito ateito

## Folio 224 — 1814919937:0279
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000279.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
224
NI. F R E H E R L D ES S F R X A F LO
corpus sibi imaginatus est: nos ex corporis certa mensura, pedum
que certo numero, unum facile metiemur, cubito isto in septem
aequales parres diviso. Ouod fecimus accurate, ex id mensurae
delesimus, cui lcripturam iplam incideremus, quac alias in iplo
cubito duos tere eiusmodi pedes implet. Fit hace obserratio non du
biis (uc ridetur) argumeniis innixa, pudorem etiam imponet curpi-
culo fabulatori, qui Turpini Remenss Episcopi nomine circum-
Fertur; qui velut id negotii libi datum ratus, ut vel Antacum vel
Trphonem aut Cvelopum aliquem nobis delcriberet, inter alia o-
mnia portentota, neque in numero pedum neque quantitare modum
cenere potuit: Statura ejus (inquit de selt. Caroli MI. Cap. 20.) erat
in lonsitudine octo pedum suorum, scilicet qui erant lonsissimi. IAC
enim Carolinus nihil adeo insolens, valtum, extraordinarium na-
bCc: Sed omnino ei respondet, quem medium inter ROmanum Or-
dinarium e Barbaricum quendam majorem, postremorum tempo
rum (ut aic) creditum nobis ob oculos potuit, qui hoc argumentum
ex PTOTeSIO tractarie rir crudicissimus Lucas Paetus JC. Romanus:
atque adeo ad unguem convenit cum pede Augustano, quemiplum
Lcontardus a Porris scripsit mere Romanum esse, cujusque sche-
ina extat apud Gilareanum a et Welserum rerum Aus. Vind. lib. 4.
fol. 70.
Quae res Facit, ut neque de Barba Caroli, palmi scilicet longitu-
dinc, eidem Turpino cemere tidem habendam putem: cum quidem
Fgintardus, non paulo locupletior teltis, qui corpus, Cacuram,
apicem capitis, oculos, natum, caniciem, Faciem, cerricem, ven
trem, pedes, incessum, rocem Caroli accurare describit, barbac
nultam mentionem Faciat, non omittendae, si qua vel laude vel
nota digna Fuisset. Ft hac etiam parte non postum dissentire a tum-
mmo Viro, neque solum in Ausultana republica sed in omni regno
licerario Cummo ee eminentissimo (quod elogium pro nomine esse
Dotest) qui de hac re ita ad me muper Ccripsit. F∞0 plurimorum prac-
jndicia non veritus, in ea sum hacrest, Carolum barbam non pavisse:
saltem prolixam illam, qua plerumque exornatur, ad eum nibit perti-
nere. Cerse Feinhardus ejus non meminit: Es est apud memoneta C. a-
rolina, vetus nisi fallor, cujus ectrpon mitto, puro mento. Non ne-
e0 fieri potuisse, ut interdum consoris neslisentia mentum es labra pili
nonnibil inumbrarent: hac enim specie Komac in Musivo opere illius
aeratis conspicitur. Sed prolixam es squallidam barbam abominor.
i  ose sob. l
EI. C
s

## Folio 225 — 1814919937:0280
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000280.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
Florum sparsiones es Notae.
Patura Tn civicatis impe-
is C. ariensis templo ho-
ocenditur Penrici Au
is Lt. Cella lapidea, sci
Dio a Pecteh. ex quibus non
Joris Domus in Callia, et Bertae seu Ber-
tradae (uti rocatur ab b. ginhardo in vit.
Caroli . P. m. 23.) leraelii Constanti.
nopolitani Caelaris Eiliac. Obiit anno Chr:
814. actatis 72. ac eodem, quo decestie
dic. Ageseram in cemPoB. Virg. a se con-
Aructo sepuleus, cum sequenti in arcu su-
per cumulum deaurato cum imapine ere
et0, elo. sud nol conditorio suum est
corpus Caroli Maeni acque orthodoxi impe-
ratoris, qui regnum Francorum nobiliter am
pliavit. (5 per annos 47. foeliciter tenuit.
decesses seprungenarius anno Domini 814.
indictione VII. V. Calend. Februarii, uti
retert Bginhardus vit. Car. M. P. m. 35.
Caroli M. Sepulehrum OctoIII. _ Frideri-
cus L. TArpp. reodi curarUNE EE in spexe-
runE, Si credimus Zilmanno et Codefrido
monachis. vid. Petr. 3b Andlo lib. 2. de
Imp. Rom. cap. 14. Rundem Carolum M.
ad desiderium Friderici I. TIP. 2nno 1 166.
Sanctis a Papa adscriptum, testumque e.
jus diem 28. Jan. celebrem esse, A lC AV.
berri Miraei in fastis Bels. P. 48. narrat
Mart. Zeiler. cent, 6. exist. 6. C laud. F au.
Chet Fs. de FranC. P. 566. idem de Ca.
rolo M. adserie verbis: sa memoire eA
demeurée saincte, à l’endroit de plusieurs
Rois venus depuis, comme Friderie Empe.
reur, qui le tic canoniler et lanctitier: es
même Louis unziesme de ce nom Roi de
France, ordonna que sa feste seroit celebrée:
envoyant sens par les villaces, comman
der de ne travailler ce jour, sur peine de
la vie.
In Germania eum natum esse, omnes
uno ore adErmane Scriptores. Sed quem-
admodum clim, teste Ascliio XV. A. l. 3.
6. IF. _ Cicer. orat. pro Archiu,
seprem urbes certant de stirve insienis
Hlomert.
Smyrna, Rbodus. Colaxhon. Salamin,
Chius, areus. Arhenae,
qui verlus metro Cermanico ita non ma-
le Lonant:
Smyrna, Rhodus. Colophon, Athen und
Salamin.
Und Chius, Arguss auch, die Zanckten
sich vorhin.
Wer diesn Dichter Prinss Zomerum in
der Wrigen
Mit einem Thranen. Cusshitt erstmahls
Sehen licen.)
Ec etiam omni tempore de loco ejusnata-
li maximus fuir dissensus.
Jean de Serresinventair. Franc. Pac. 248.
contra omnium auchorum mentem Wor-
matiae eundem natum esse leribit, Petrus
d, Beck de aquisorano capit. 3. naciritatis
locum Facit Fopillam prove Leodium t0-
RibOS FranC. Tren. ad Burcold. p. m. 67.
ClarisI. Dn. Christ. W eilio disc. pol. de
Carol, MI. C. 2. n. T. Plarimi ex GerMA-
nis et Callis Incetheimum. in ditione Scre-
BisI. Elect. Palacini. Ouidam Fruxinum
teste D. Jac. And. Crusio. Amico nostro.
sum in viris esset, honoratis(. comm. dipl.
Car. M. ad Trarman. verb. Carolus. AIi-
qui Leodium CruliuS d. loc. Alii AyeNEi-
num L. 4. annal. B0j. securi, ad serunt il-
lum primam adspexisse lucem in Bavarise
superioris arce, lupra Monachium 15000
P28.
de Weichb. c, 70. D. 6.
Caroli Magni) EliC Mus ieie Pipi
vins, cosnomento Parri scu Brevis, Ma-
minus. quam aurea icta Caroli M. viree
modus corporisiplius colligi poterit. Oryph

## Folio 226 — 1814919937:0281
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000281.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
22C
II. G. Y H V L E M A R I 
Passibus lita, quae inde Carolobergomum
Ch. C. Nons Caroli. Carlsbere) dicitur.
In Cubhdium allexane famam a loneotem.
Pore constancissimam, et antiqua hanc in
rem Bararorum carmin. Addunt: ejus.
dem Carlsberone incolas hocienum Regi.
eiam superiorem, velue tanti Imperatoris
incunabula, monctrare, ac TantUM nOn
venerari solere.
Clarissimus Fuldensium Scriptor Chri
AoPh. BrOreruS in antiquitat. Fuldensib.
P. 2. c. 2. Primus produxis ex tabulario
Fuldensi donationum chartas Coroli M.
quibus provinciam circa Auvium Onstruds
in Thuringia terram conceptionis sune ad
vellac. Verba ictius donationis ita habent:
Terram concoptionis nestrae, hoc est, totan
comprovinciam circa stuvium Onstruat ipsom-
que chortem nostram in rarcalaba. cum
omni proprietace, sicut eam à parentibus
nostris accerimus, donamus. Addo hac de
eC ex Dni. Winckelm Chron. Cat. HaSs.
M5. Lib. 1. c. 4. prileorum hominum re
lacionem sequentem: Ferunt priscae aera
eis homines ripino, cum illic una cum S
Bonifacio in eadem chorre (Vargalaha) de
seret, divinitus innocuisse. se Magni Ca
roli. id est, fidei olim propazatae (8 rerum
restarum magnicudine clarissimoe prolis fo-
re parentem. Monstratum que locum juxia
molam, in quo arolum narrabant exor.
sum erimordia virae sunc.
Hlinc distinguic Job. Limneus additione
secunda ad lib. 2. jur. Pub. c. 5. Inter 10-
cum conceptionis et natiricatis. Illum
este, inquie. Varsalaha ad Dumen On.
Atrudt.
Cui pollicem premit Folertis smus et ac-
curacistimus antiguitatis Germ. lcrutacor
On. Ioh. Just. Winkelmon, Confl. Lu
neb. ec TTaIT. digniss. Fautor ex Amicusno.
eter aestim. _ Varsalahae Carolum conce.
Prum. Incelhemi sutem hunc in mundum
edirum suisse dictitat: idque infallibili-
bus se documentis in Chronico FTas(VACO
CarIM. MS. Fucura aectate prelum subitu.
r0, l. 1. c. 4. probasle, apos soua mihi
pridem aperuito
F8O, licet à postrema non plané abhor.
ream opinione, in re tamen adeo obseu-
ra nihil detinio, sed Exinhardi (qui se C2-
roli Magni alumnum et seribam adjurarum
Fuisse prohtetur) verba sequentia ex vit.
Car. M. P. m. 7. adduxisse saris habeo:
De cujus (Caroli) nairvirate arque insan-
ria vel etiam puericia, quia neque scripris
usquam aliquid declararum est, nec quis-
quam modo superesse invenitur. qui horunt
se dicas habere noririam. Scribere ineprum
judicans, ad actus (s mores. Caeterasque
vitae illius partes explicandas ac demon-
strandas omissis incoenitis transire disposur.
Maena etiam inter Scriptores conten-
tio est de numero sororum Caroli hujus
Mooni dum quidam illarum eres, quidam
quinque, aliqui quoque leptem numerant.
Sed istos valde hallucinari, vel solus Fgin-
hardus, rerum harum callentissimus, cu
jusque tidem e incepritarem cuncti de
praedicane Vid. o xer Corrins. de oris.
jur. Germ. c. 13. P. 51. (de illoenim 10.
Trithemius de vir. illustr. c. 84. Tectatur.
quod scripserit res Catoli tanto veracius,
quanto adhaesit ei Familiarius ) docebit,
qui unieam Carolo M. Fuisse Sororem, et
quidem monialem (qude Toviano lmp.
sacratissuma audic virgo in l. 5. C. de Epise.
(5 cler.) adserit. in vit. C arol. M. dicens:
ErAL ei VNTC A SOROR GTSF A no-
mine, a puellaribus annis religiosde conver-
sarioni mancipata. Duam magna pierate
Similiter ut matrem coluit. Ouae eriam pau-
eis ante obirum illius annis in eo, in quo
conversaca est, monasterio decessit.
Haud jurat illos Epicaphium marmo-
reum, (incer exicaphia Pantaleonis Can
didi relte Jol. Cryphiardro de Weichb. Sax
c. 4. num. 9. editum) quod Treviri in S.
Maximini monalterio in chorisolo stratum
reperitur, hac inscriptione : ADA AV.
CILLA CHRISTISOROROAROLI
MACNI.
Non necamus quidem monumentis
ee inscriptionibus multum a Jureconsi-
tis deterri vide DD. in l. 6. Cod. de re-
lig. C~ sumt. Suner. Trentacinq. resol. lib.
2181

## Folio 227 — 1814919937:0282
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000282.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
ELORDM SPARSTOHES ET NOTAE.
praesumt. 59. actamen etiam seiendum est
inErmo eorum Adem tibicine quandoque
niti: quod ad oculum octendit Prido Ti-
leman. ProE. Wictcb. in disc. philos. fol.
290. ejusque rei AIB. CranIZ. Sav. lib. 4.
c. 13. Ex Excell. D. 10. Frid. Rheriusdisp.
de statuis Roland. c. T. n. 13. Seq. exemplo
habent.
Dubitari aahuc postet dn isto in Epi
taphio inceora inseriprio, PrOUE a PAnTR
leone Canaido retertur, exteF E FOrIOM
ItA CONAE: ADA ANOILLA OMIRISTI
SOROK CAROLI, ut Termo SIC de aItC.
rius Caroli, quam Maoni istius, FOrOTe.
Potuit namque contingere, uc Pantaleon
vel quis alius, qui ipsi hanc exorpapin com
municarit, vocem MAOHI de suo 2d
deret, quod putaret de Carolo praecise
Magno lapidem sepulchralem intelligen.
dum este.
tensus rel nosum sele ottendi ex
emplum, in Viro quodam pluribus do-
etissimis scriptis Celeberrimo. et cui pol
Dectus Capit, qui fidem habens narratione
sibi a quoxiam Factae, in eruditissimo
quodam libro ante octennium edito, in-
scriptionem Arcis HIornensis in Comitaru
Lippiaco sitac, Germanicam, et quidem
talem adtert, qualis ibi non visitur. Sic au-
tem illam inscriptionem lapidi characceri-
bus tunc usitatis incilam, et parietidictam
ante arcem insertam anno 1673. mense
Octobr. ipse praclens lexi: BERENMAR.
DOS NOBILIS VIR DNOS LIPPEN.
SIS TIANO DOMOM CONSTROXII
ET COMPLEVEE ANHODOMTNIM
CCC XLIIII.
Sed ett non nemo. qui u aCryphian.
dro in tract. de Weichbildis Saxonic. Cru-
dice explosum commentum recudat, Ru.
landumque Caroli MI, eK POTOrE nepOtem
Facere possit, ad locum Fginhardi supra
m. 8. allesatum nuper in diss. de Roland.
Coloss. relpondet: exinde non sequi Ca-
rolum, praeter unicam Gistam. sorores non
habaisse, sed illud saltem: unicam Cis-
Cl. obstaculum, quod sibi iph ibidem mo-
vic, tanquam tirmissimum argumentum
reponimus: adam (de qua heic n. 9.
fuisse ancillam Cbristi, erzo relicioni man-
ciparam. (5 consequenter quond statum so.
rori Gislac aequalem, adeoque interpretario-
nem illam de unica sorore Caroli religiosa
corruere.
Hec desperatae causde medetur re-
spontio, quam ibidem adFexr: Scilicetnon
omnes, quae scribuntur ancillae Christi,
esse moniales. Scimus equidem ex l. y
5. 2. f. de Supell. les. verba valereusu ut
nummos, ec vetustis temporibus vireinum
atque ancillarum Christi nomine semper
relivioias venisse. Duod sequentin pro-
batum dabunt. Epitaphium Hlildexardae
(quae tuic Imp. Ludorici Pii Filia, Ec mo-
nalterii Foeminarum vulso Fraven- Monster
in Figurina civitate prima Abbatissa) hu-
jusmodi in S. Galli coenobio, teste Joh.
Guil. Scuckio in Carolo Magno redivivo p
m. 5. repertum est: Z. Fl. 7an. Tilde-
Garda VIROO CHRISTID. Ludovi
ei regis filia de hoc seculo mieravis ad Chri-
stum. Ec humara est in Ecclessa S. Recu-
hac (0 Felicis. Martyrum Christi in Tha-
reco.
Hic jacet in rumulo Christi dignissima
Vireo
Hildesarda, nisens moribus exregiis.
Faec fuit eximii Ludovici filia regis,
Mentem sponte sua voverat illa Deo.
Bis denos octo vitae compleverat onnes,
Mierans ad sponsum Virso beata sa-
um.
Ouoniam autem eruditus ille Vir mo-
numentis calismodi publicis multum A-
dei cribuie, necesse etiam eAt, ut hoc
Epicaphium admittae. Nocum namque
est ex l. 7. C. de restib. quod testimonium
semel probatum in eadem caula polteare
Probari nequeat.
ancillas Christi vel Dei antiquitus ni-
hil aliud quoque, quam sanctimoniales
(quac etiam Nunnae dicuntur vid Car. du
Fretne Glossar. Larino- Barb, ex Martin.
lam sacris manciparam fui se. AA huic V. L exic. V. Nonna) seu relisiosas foeminas
qu
2. tit. de probat. res. 6. Jac. Meroch lib. 2.

## Folio 228 — 1814919937:0283
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000283.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
2
TI. G. Y EI O E F M A R II
(quas suctinianus nocter in praesat. No- Alemenae Eilius, qui Fercules. Caditanus
vell. 3. Pracdicato reverendissimarum di-
Enatur) delionasse, patelcit ex literis Bern.
hardi Epilcopi Pacerb. de anno 1136. ubi
ex recensu Reverendis(. e ColsSSimi DM.
Ferdinandi Episeopi Paderbornenlis ec Mo-
nost. Pruditorum Principum Phosphore
in maximae eruditionis Monumentorum Pa-
derb. opere e quidem not. ad Driburgum
S. T. ubi ica le80: de grege ANC. ILL A.
RVM DEI. quem in monte ibore collece.
rac, in locum Gerdmensem transmierante.
aliac ejusdem Bernbardi Epilcopi anno
1142. datae de ANCTELIS DF I, quas
in monte ibore collecerat. translatis in Cen-
den allegantur quoque in monument. Pa
derborn. d. loc. EX his de alterti noctri
evidencia, ceu autumamus, aedm conttat
hinc alia loca in Cublidium rocare superse.
demus.
Terculani corporis) Lesitue ectant api
Authores anriguos Herculanus morbus.
neaxnciae vor  qui ita nominaiur. non
tam Cuti Aristoceles problemase 30. senti-
re ridetur) quod Hercules eo aliquando
laboraverit, quam ex mente Galen. 6.
epidem. in fin. ob vehemencium ex saeviciam
insuperabilem, die 20 152yp0r xaet duonara
scaxusor morbi. vid. Parencis mei pl. ve-
nerandi D. Conradi Thiilemarii, Archia.
eri Hastaci, et Practici Veterani Dissert.
de Epilepsia n. 2. Celeberr. DAn. Sennert.
lib. T. pract. medic. p. 2 Cap. 31. P. m. 590.
Rxperientis(. D. Melch. Sebicz. Specul. me-
dic. pract. tom. 1. Part. 2. sect. 2. c. 4. P.
m. 272. Mariar eo nomine indissicacam
parrac Herocionus. Plephantia lin quoque
ab aliguibus ica appellatam esse rectacur
ATeTBCUS. HCaKNEO Voea (Herculana
Tcabies) apud Suidam est duo Deeancor
seu curacu difticilis. De nodo Herculano,
id est indis solubili, vid. Marrin. in L ex. et y.
molos. B. Voce.
les recenset. Sex aurem hujus nominis
eancum Cicero lib. 3. de Nasura Deorum
_E ArnobiuS COMMEMOTANE. EX guorum
mumero d Poeris ralde celebratur Joris ee
appellatur in numino Hadriani Emp. quem
Noribersae in cimeliarchio NOb. Dn. Joh.
andr. Viaris olim inspexi. vid. Macth. Mar-
tin. L ex Frymol. Cour. Crelneri Onomast.
CI. Joh. Tacobi HPOFman. L ex. univers. VocC
Fercules. Ejus imaginem ex nummo aeri
incisam exhibet Dn. Jac. Oisel. JC. et 0
mni politiori literatura exculcissimus OrO-
ningentium Anteceslor in thesaur. Sel. nu-
mism. antig. 10b. 44. 3. 12.
In veceri Nummo apud Fulvium Vr-
sinum lesitur: DF. S. 5. 1, 0. DFVS
FTDTOS. SEMO. SANCOS. Vel DEOS
FIDIOS. SANOTUS. SANCOS. Anti-
qua inscriptio lapidis in Tyberina Insula
ad Lateranum Templum, cum Gregorius
13. Papa rudera quaedam serutabaeur, in-
renti, apud. Joh. Jac. Boislardum lib. 3.
antiq. Rom. p. 120. Co ult. Gruter. V0-
lum. inscript. P. 95. CI. Henr. Iipping.
lib. T. antig. Rom. c. 3. n. 2. e Baroniu
(qui lapioem ictum tempore inventioris
inspexic) annal. 1om. 1. p. 426. ita habet
SEMONI SANCO DEO FIDIO SA-
CROMSEZ. POMPESCIS SP. F. COL.
NOSSIANOS OOLNQDANNALISDE
COR. BIDENTALIS BONVM DEDIT.
Sed quis ille Deus Fidius. Semo,
Sancasque? Hlercules est, de quo numero
praeced. dirimus. Id colligitur ex Varro-
ne de lins. lac. lib. 4. Aelius Gallus DIV5
BTDTUS dicebat Diovis filius, ut Oraect
diorxseor Castorum (5 putabant hunc esse
S ANCVM ab Sabma lineua (8 Hereu
lem ab Graeca. EF Festo: Proprer viam
sit sacrificium, quod est proficiscendi eratim
AERCVEI aut S AXTCO, qui idem est
Deus. Qui eriam alibi inquit: Etarua ejus
in aede S A N C. 2, qui Dens DIVS FL.
DIVd est.
Idem docet Ovidius lib. 6. fast.
Duaerebam Nonas Sanco, Pidione re-
Terrem.
an ribi Semo parerE tune mihi San-
Cus ait:
Curcunque ex istis dederis, eso munus.
11bC000.
N0
Hercule) Varro quadraginta tres Horeu.

## Folio 229 — 1814919937:0284
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000284.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
PL ORVM SP ARSIOHES ET NOTAF.
Nomina terna fero, sic voluere Cu-
res.
ubi Sancus et Semo Hercules dicitur, non
eam proxrio nomine, quam quod com-
mune csset aliis quoque hujus generis Diis.
LIriuS: Bona SF HONY SANCO cen
suerunt consecranda lib. 8. tist. De plane.
tis vetus Poëra apud ror xaro ScaliB. lib. 2.
lect. AuSon. c. 13.
Terque die ternos puro de vespere tollens,
Serrionis Dis complerur circulus anno.
ubi: Semo non alius quam Mercurius cA, in
terprete Scalig. d. l.
Fundem Herculem, non Sancum Lo-
lum, sea _E SANCTOM a Romanis di-
ctum esse narrat Diony C. Halicarn. lib. 4.
3370V E51 ZCV OpNICOY perMCEIO EV PCpON _EIE.
vor Er 1ep3 LIoS TLISIS de POMaIO ZOVXZON
Xcd36F. 1. C. Ejus jurisjurandi monumen
tum est Romae posirum in templo Dei Fidii,
quem Romani S ANC TV M vOcant. PrO.
pertius consentit lib. 4. eleg. 10.
SANCTP parer salve, cui jam favet
aspera Funo.
S NC TF velis libro dexter inesse
meo.
Fdune quoniam manibus purgatum sanxe
rat orbem
Sic SANOTOM Tariae composuere
Cures.
Ouaruor illa nomina. in epioraphe la-
pidis, eodem tere tempore. quo alter
ille in Ovirinali colle (ubi templum Her.
cules habuit) reverti, conjuncta cernere
licet, quam ex Gruteri volum p. 96. aile
Sac CI. D. Jac. Oiscl. d. l. P. m. 24. 1. in
fin. SANOTO SANCO SEMONI DED
ETDIO SACROM. DECDRTA SACER-
DOTOM BIDENTALIOM RECIPE
RATIS VEOTIOALIBOS.
Exinde ad oculum pareseit errasse jur
dinum Marerrem, dum apoloc. 2. Pro
Christianis inCoriptionem altaris istius Py.
berini ita legobat: SIMONI SANOTO
DEO, Putabatque Simonis illius Maci (de
pei, Sancum vocabant, aram istam conse-
cracam fuisse, vid. HCnr. Kippins. Ami-
cum nottrum, dum riveret certissimum
anrig. Rom. d. l. P. m. 16. & auctar. ad
Papei Bost. eccles. P. m. 24
Semones durem (ut id raeepycs indi-
cem) erant ex illa Deorum classe, quos
minorum genrium appellabant, et qui ex
hominibus in Deos relati: majores scil.
hominibus, minores Diis, Scalix. 1. 2. Au-
Son. lect. c. 39. Fulgentius de vocib antiq. in
hanc rem ita: Semones dici rolverunt Deos,
quos coelo nec dignos anscriberent, ob me-
riei paupertatem, Scut Priapus, Hippona,
Vercumnus: nec terrenos eos deputare
vellent, per pratiae venerationem, sCuE
Varro in Mycta sogorum libro air: Semon
Deque inferius derelicto Deum pinnato at-
tollam orationis eloquio. Ilos Semones
aliis nominibus Cabires de Cureres, velut
Deorum ministros e apparitores esie,
seribit Kippins. antiq. Rom. l. 1. C. 3. n. I.
Semo aurem dicitur quoli semi homo seu
ex parre homo, et componitur a semis
e homo hominis, quod dixerunt antiqui.
Martianus Capella: quosque hemicheos,
quosque larine Semones dicunt. Ilinc uE
nemo a ne et homo. lc Semo d sei. c. le-
mi et homo. sut simpliciter à semis, den
riratur. Mlart. lex. V. Semo.
Omnis Germaniae Callineque Dominum.
Hnc contirmotur ex ticulo libri Caroli
Magni de imaginibus d Filio Episcovo in
Callia edici, qui ralis est: Opus Wlustrisse-
mi C8 Excellentissimi, seu Spectabilis Viri.
Caroli, num Domini Regis Francorum,
Galliam, Germaniam. Tralianque. sive
harum finicimas provincias. Domino opnu-
lante regentis, contra Synodum, quae in par-
sibus Craecine pro adorondis imaginibus sto-
lide sire arrocanter sesta est.
Terrio a Compejo.) Habeo nummum
genuinum, ex quo apporet Pompeium
Maeni cognomine apud Rom. inclaruiste.
Continet ilte ejus essisiem, circum seri:
quo in actis ApOAOI. ) honori hanC Fa. PCum: CH. MAON. IMP. Siljus (cali
ctam, cum tamen ex dictis odpareat ser- Cus Pompejum xar ox Maenum nomi.
culi, quem habini, in urbem ROm. reCC. Nac lib, 4.
It

## Folio 230 — 1814919937:0285
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000285.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
tI. O. Y E V L E M A R L I
Ille virca cui subricitur coma fronte de
corunt
Et gracum terris N AGNVS caput.
Calculum suum addir Lucan. l. 8. inquiens:
Impius ut M AO NOM nosset puer illu
decenda
Resihus Birta comm.
Ouemadmodum Compejus primus Maeni
Sic H. T. Cicero ob Cacilinae conjuratio.
nem opprestam primus omnium parris
Parriae coonomen, ex Catonis sententia
(quam populus Rom. contirmavit) me-
ruit, telte Appiano l. 2. bell. civ. et PIu
carcho in Cicer. hinc Juvenalis SatyraL.
Sed Roma l’arentem
Roma PAITeM PaLTIAC CICEROHE M
libera dixit.
et Plinius L. 7. c. 30. de eo inquie: Salve
primus omnium parens patriae appellate.
primus in t0sa trium phum, linsuaeque lau-
ream merire. e Facundiae Latiarumque
literorum parens. Secundus, qui lioc no-
mine intrenitus. Fuit C. F. Caesar, ceu
Constac ex nummo argenteo, in quo ejus
adhuc riventis capue laurea redimitum ac
ticulo relatum cernitur, cum lemmate:
CALSAR PATER PATRIAE ap. AenC
am Vicum lib. I. com. ad vet. Impp. nu-
mism. tab. 6. n. 30. P. m. 22. _c aliis apud
adolph. Occonem, quihus inscriptum:
CAESAR PARENS PATRIAE. Postea
Octar. Ruousto vid. Suecon. in ejus vit.
n. 53. ejusque successoribus Cunicum A
exceperis Tiberium, quoniam Parris Pa-
erine appeltacionem reculasse a Suetonio
in ejus vit. n. 26. dicitur, contirmaturque
ex ejusdem nummis, quotquot inveniun.
tur hoc ritulo carentibus Spinhem. de
asu (5 praest. num. diss. 2. P. 97. in fin. (5
tius haec conveniebat: Pesti Parriae ob
diss. 8. P. 715.) id nominis metu aucadu.
lacione potius, quam cirium amore aut
vircuris erpo triburum eAt. Idque inno-
telcie ex nummo C. Caligulac ap. R. Men-
datis(. D. Oisel. in ibes nam. tab. 124. n.
8. Corona quena sea enica ec inscriptio-
ne adulacoria conspicuo: S. P. (. R. P. P.
Spoliatos due Sublaros, ceu bene laudatus
Oisel in comm. ad d. eab. monet.
Terrio a Constantino Maeni cogno.
men.) Accurate loguendo Corolus non tuit
cerrius, cui Maeni cognomentum eriou
tum; quipre cum plures anre illum et
Constantinum id nominis habuerint. An-
coninum, Bassianum, Caracallam Lmp. Ju
reconsulci veteres, quandolde eo loguim.
tur. Naenum adpellane anconinum, vid.
Paulum Fit. 3. de adult. ec l. 5. f. de ve-
seran. Marcianum l. 8. Pr. C. ad ler. sul
maj. X l. 2. f. de req. reis. Ipse justinia-
nus Imperator (quem postericas Magnum
quoque dicit) in l. 4. C. de lib. praet. cun
dem Maeni titulo dignatur. Maeni etiam
epitheron habuisse Galerium Armentarium
Imp. et Hlermannericum Gothorum RC.
sem ex Scripeoribus eleganter observat
Matur. Labio in Fomicida FXCusarO CUTA
mea ance biennium edito. Cap, L, n. 39.
2dd. IHIustr. DA. FZCCh. Spanhem. de usi
C5 pracstant. numism. diss. 5. P. m. 424.
Constantino. ) Constantii Chlori ec HIC
lenae Britannicae (ceu eam nominat Cla-
rissimus d de elepantioribus Audiis meris
tissimus Heidelb. Protessor Dn. Paul. Ha
chembers. Lautor et amicus nocter con
lend. in doctiss. disp. de orien. Anclorum
ch. 15.) Alio legitimo, quem Preherus
noster cum Toachimo Camerario in Chro.
nol. Niceph. p. 69. Superato Licinio Ma-
snum dictum fuisse inguit. Sed licet ille
quoque Magni tantum praedicatum det Ge
Org. Codinus in orie. Constantinop. verbis:
EadE MaVara o HEVaS KCrSarZiVO EKZIOO
Noya ZWVBCSLNNCV. I. C. Mancana quoque
extraxis Constantinus MagnUS ceu officinas
imperiales, quancum tamen constac, nun-
quam in nummis aue tabulis le Magnum
appellarie, verum Victoris NIAXIML ci
tulum sUMIHE. _ hinc formula ciculi apua
Socratem. Fusebium et Theodoretum.
Originem habet. XILHZAS KCVSANZIVOS ME.
FIZTOZ. Contirmat id nummus (cujus
OB. C. d. 1. C. Senacus Populusque Rom. Cctypon vid. 2p. Summum Antiquarium
eatri Patrine ob Cives Servates. Cui Po. Du. Spanhem. de usu (5 prnest. num. diss

## Folio 231 — 1814919937:0286
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000286.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
HLBOM SE ARSIODES ET NNOTAF.
cum diademate gemmato videtur, cir-
cumsCriptum: CONOTAATINOS MAX.
AVO. Huc Facie Patarina inscriprio.
quam ex Cruteri volumine allecari in 0.
etoviratu meo Cap. 5. n. 17. DH. IMP
CAES. FL.
COLISTANTINO. HAX
P. F. BAC TOKL ArO. PONT. MAX
TRL. P. XZIII. et alia quam adduci
Vir in erudito ocio Clarist. Dn. COMF
Sam. SchiirizRcisch disp. Wisseb. de Con-
stans. M. Imp. 1B. 14. DN. LMB. CAF.
SAKI EL. CONSTAMTINO. MaXIM
PI. F. VICTORT. AVO. POI. MAX
TRI. P. XXIII. IME. ZZII. CONS
VII. P. P. PRO. COHS. HOMANA.
ROM. RERDM. OPTTMO. PRINCI
PI. DIYL. COLISTAAFL FELIO. BO
NO. I2. P. I. Conctantinus non fuit
primus qui Maximi ticulum ulurpavit, nan
Impp. Marcum, Commodum, aliosque
in nummis luis Maximi coonomento vo
cari seribit Dn. Fzech. SpanH. diss, 5. de
usu. Co praest. num. P. 46. Severum et Ca.
racallam Impe. Maximi quoque nomen
habuisse ex nummis ec inscripcionibus pa.
celcit. Nlummus Severi ap. Dn. Dilel. tab.
5. n. 8. exhibet caput ejus laurentum, cum
liCCTIS: SEVERES AOO. PART. MAZ.
Ouaedam Inscriptio lapidis Puteolani apud
SuI. Cdel. Capacium Bist. Neapol. l. 2. Cap.
24. Ita habet: Imp. Caes. L. Seprimius.
Severus. Piuls. Pertinax. AUg. Arab. Ad1a
ben. PartiCUS. MAXIWIS. Trib. POt. IX.
(9c. Lapidis Capuani inscriprio ap. Ca
P2C. d. l. 6, 27. hacC eA: Imp. Caesar. -Qug.
M. Aurelius. Antoninus. Eius. Felix. AuG
ParICUS. MAX. Brirannicus. M A3E. P. M.
5c. Ex Godelc. Sterechio MalUT. L. 2.
bio in FComicida Excusaro, me curante, edi-
10 CAp. T. n. 17. marmor adducit cum hac
episraphe: Imp. Caes. _. Avrel. Antoni.
n0. P10. Felici. AuG. ParTICO MAZ. BrI.
TAnM. MAZ. Germanico. MAZ. EC.
Lajus Julius Baelor Mnam doa
etiom claruit, uti patet ex sequenti in
prove montem Eoemum stuS) lesitur:
M A Z IMO Co super omnes fortissimo Im-
peratori Caesari Talio M A X LM L. Pio-
Felici. Invictissimo. Aucusto, contisut
Maximo, Parriae Parri. allesame Paulo
TaEernero in hist. Lerarionis Comitis Leslaei
Lecari Cnesarei ad Portam Ortomann camp.
M. 72.
Haec adeo vera sunt, ut ne quidem
uxores luasalio quam Mavimarum CosnO-
mine Constantinus appellaverie, usi hoc
probatum danc nummi, quosexprimi cu-
ravit in disserrat. 7. de usu Co praest. num.
P. m. 639. Incomparabilis Spanhemius,
quorum alter oltendit taciem l’austac, con-
jusis Constantini hujus, cum liceris: PL A.
MAX. EAVSTA ADO. alter continet
Theodorae iconem, circum seriprum:
M AXTM A TTEODORA AOO.
Vi
dentur et alii ejus Theodorae nummi hac
epioraphe: FL. MAX. THEODORA
AV 6.
Oris eximia dignitare. ) Johan. Cuilelm.
Stuckius Carol. M. rediviv. p. 59. Feribit.
in Helvetio monalterio S. Golli extore li
teras Caroli M. additam habentes imagi-
nem faciei et pectoris in rOta ROmAnA;
hinc apparere cum specie Fuisse virili ec
plena majectatis.
Loncurionem) is antiguis longus sE pro-
cerus homo, a perticae; quam longurium
vocane, limilitudine, dicebatur, vid Var-
ronem de Linc. L. C olepin. &c Marrin, in
Lex. De longurione notabilia sunt quae
retert Adrian. Furnebus l1b. 9. adversar. 2.
ut lonsurio pro lonso (5 inepto, voce a
lonsuriis deducta, Ponitur e pro vecordle
Cs amente vacerra, quae vex lipitem si-
emtieat: ita pro Bupido C5 bardo varro.
vocabulo a varris destexo, qui perticas A
gniticane, ulurpabatur.
Hace qui consideraverie, Bartolum Turis-
conl. Equirem e Contiliarium Caclareum
(vid. me in schediasmare epistol. de Aurea
Bulla n. 35.) non reprehendet, quod, qua-
re jus dicentis officium lacissimum. non
vero lonsissimum esse dixerit VIpianus inl.
SCriptiOnE, GuRE GOTTUZBSMSC (locUS est 1. f. de jurisa. rationem dederie: lom
605
8. P. m. 682. de CCCD. D. Oilel. ibes.
num. 1ad. 24. n. 5.) ubiipse Conctantinus

## Folio 232 — 1814919937:0287
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000287.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
3
TI. C. Y e V L E M A R T
eos bomines esse raro sapientes, quippe cum Hercules. 2 quibusdam Antaeus dictuso
Futandum sic cum hilce verbis demonstra
re roivisse Jus dicenter. haud esse debere
hominem bardum, sed prudentem.
Olim etiam hominem loncum prointuI.
(0 et blenno acceprum Fuisse, si Bartolus
non aliunde, Forsan ex Cacullo didicit, qui
carm. 68. ita loguitur:
ne tollas rabra supercilia.
Longus homo est.
Icta, si perpendisset Themidos ec Frane.
querande Academiae decus aeternum Joh.
Joc. Wissenbach, hoc Bartoli responlum
Mopio, non autem JCto, dienum este
minime scripsisset in comm. f. ad rit. de
jurisd n. 1.
Barcolum ab omni hoc in calu absurdi
tatis macula liverat ec contra iram Wis.
senbachii nobiscum detendie Purisconint.
Eiss. D. Gerh. Felem. Dicasterii OAtrisici
D. c. Aslestor dignissimus F’auror ec amicus
nocter honoratisI. in erudiriss. comm. f. ad
d. lec. 4. de jurisd. n, 2. et tract. de jur-
in re (5 at rem. C, 22. n. 32.
Colcathem. ) Fabulatur Philo judaeus in
libr. Fadic. capit. T. C5 6. Goliachi Funda
prostrato et moribundo Davidem mon-
Strasse angelum Dni. Cervihelem praepo-
Sicum super virtutem adsctentem, quo
viso dixisse illum: non solus me occidisti,
Scd qui recum erat, cujus species non eA
Sicuthominis. Ridiculum quoque est, quod
Philo ibidem demonstrare rulc. Daridem
et Coliathem (quem GOliam vocat) Fuis-
Se contobrinos.
Copicolinus quoque norat, bibisse illum
Caepe in die vini Capirolinam amphoram.
comedisse et quadrasinta libres carnis, a
juxta Cordum etiam sexaxinta. Sudores
quoque suos depe excepisse, ita ut in vas.
culo collectos duos vel eres sextarios sur
sucoris nonnunquam octenderet: vid. post
Capit. Abrah. Corlacum in pracloq dactys
lioih. Pac. 5. Octav. Serad. in Maximino
P. 205. Hovins. de jur. sigil. C. 2. n 31.
Phil. CaMerar. BOr. SubseC. P F. C. 82. PC.
Zel. mellf. Bist. p. 2. P, m. 217. Gnthber-
leth. Chronol. P. 242. Dn. Oi Sel. Ihes. num.
P. m. 34.
In popule sacro ReX (5 unctus DomEni. 
Non Colum suceornm lummos Sacerdo-
tes, sed _ Reges unetos esse constat ex-
emplo Saulis + Sam. 10. quemm Samuel
inunxit. Davidem triplici inctione deli-
burum, nocum est, nam primam à Same
ie Propheta 1 Sam. 26. Secunda a sua tri-
bu in Hebron 2 5am. 2. certiam ab uni
verso IIraele 2Sam. 5. accepit.
Sed quaeritur, numne unecio hoec Re-
sum oleo unctionis Caerae, vel alio quo-
dam pretioso tacta Fuerit? Oleaster, Uab-
bi Tiemannus (cujus impium adversusre-
ligionem Christianam librum erudice pri-
dem cetucarit Celeberr. D. 10. Christ. W2.
senseil. Amicus noster hOnOr.) BecanUS, Ca-
seranus, aliique potterius BsirmanE. Prius
autem negAnE. WV ilh. SchickiarduS C COn-
trario lib. de jur. rec. FTebr. cap. T. LaCrOO-
leo tam TCraelis, quam fudae Reges un-
ctos fuisse luctinet.
Maximinum Tbracem) De illo Scribit - Rabb nI verO (quoS sequitUE PetrUS Cu-
Sulius Capicolinus. quod cantae proceri- naeus lib. 1. de rep. Hobr. c. 24. in fin
caris e roboris fuerit, ut octo pedes di-
Eito exressus rideretur: Pollicis ita vacti,
ut Poulinae uxoris dextrocherio (i. c. ar-
milla dexeri brachii) accretur pro annulo.
Tlamaxas manibus trahere, rhedam onu
Ram Tolus movere Pocerat, equo puenum
A dedisset, dentes solvere, Si Calcem, Cru.
ra trangere Tolebat. lapides cophicios di-
Et Schindlerus in Rad. ) desendunt DaVI-
dem ejusque posteros solos oleo laCiO CX
illis aromatum generibus; quac Maimoni
des Halacha Cele Fammihdasch deleribit pa
rato, inansuratos este. Saulem auteM.
Teroboamum, aliosque TTroelis Reges in
Samaria, non illo, sed balsamo delibu-
tos esse adPerune, hine Elilaei Prophetac
Sicio Friabat, arbores reneriores scindebat: Serrum 2 Res 9. nonnis rulcari balsame
Hinc ab aliis Milo Croconisres, ab aliis Resem Ihraetiricum sehuunxisse, Cunaeus
d. 6. 14

## Folio 233 — 1814919937:0288
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000288.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
Wratistad. 6. T4.
ELORDM SPARSIOHES EF IYOTAE.
P(almo 89. V. 2L. UbI Spiricus Sanctus AIE3
inveni Darid ferrum meum, in oleo san-
eto meo unxi eum. Inspiciamus Plalmum
25T. (qui in Oraeco P (altorio habetur, cu.
jusque athanatius in synops mentionem ta-
cit) in cujus medio Darid inquit : Exetor
AE EV 2C E) aW ZHS XploENS dVTSCS unxit me
oleo unctionis suae. In eodem PTalno A
rabici Psalterii a Thoma Erpenio evulonti
verba leguntur, quac in Lario sic Ponant:
Cs unait me uneuento unctionis suae.
daheto illo oleodalomonem Legenu
ctum Fuisse probabile AE Cx Y ReZ. CaP. 1.
v. 39. ubi dicitur: 8 sulit Zadok Sacor-
dos cornu olei ex tentorio. Cs unxit Salo.
monem. Hluc taciunt Aben P. CrDC in F xod.
cap. 30. verba, apud CI. WVermar. diss. de
unct. c. 4. n. 1. dixit Rabbi Saadiastradicum
esse in Tsrael, quod uneatur David (5 se
men ejus oleo unctionis, non vero alsi Re-
ses. Et necesse est, ut ita explicetur, eo
quod acceperit Zadok oleum unctionis, quod
fuit in tentorio tabernaculi, Cs unxerii Sa-
lomonem.
Heic ais er raeoda ex fudaeorum libris
monemus, Resem, apud sucaeos Hie-
rotolsanos patri loccedentem, haud
de novo unsuento lacro delibutuim, sed
primam unctionem tori familise suffecis.
Le, nis de leoitimo successore lis Oriretur.
tunc enim unctionem inauguralem repeti-
tam esse. vid. Rambam Hal. Mel. cap. X.
Callegace de d far. Rec. HLebr. 6. l. 1
obi icta: Postquam unctus est Rex, dignus
habetur ipse (5 filii ejus in perperuum, re-
snum enim est Bacredisarium, uri dicirur
(Scil. DeuF. 17. V. 20.) ut prolonset dies
super regnum suum ipsi Cs filit ejus in me-
dio Tsractis. Cua guac ooe ao
quisnam sit verus Rex solus. Sic unxernnt
Salomonem propter factionem adonine. Jea-
sum ob arbaliam, Foachasum ob Jojachim
frarrem suum.
Noster idem unctus Carolus. ) prima vin
ce cum patre Pipino ex tratre luo Caro-
lomanno anno 754. a Papa Scephano in
Galline villa, Carisiacus dicta, ante COro-
nationem oleo delibutus, teste Aimoino
annal. Franc. ad ann. 753. 54. Postea eliam
Romacanno 800. unxit eum L eoTII. PaP2,
ceu olim ex Rimoini annal. ad ann. 8OI.
oixi in Octoviram leu rract. de Electoribus
Imp. Germ. cap. 25. n. 15. et quidem i ca-
Dire ad pedes, si vera sunt quae scribit
Landulphus eogax Bist. miscel. L. 2. apud
Dn. Joh. Christ. Becmann. Polrhistorem
ClarisI noric. dignit. illustr. diss. 4. c. 2. n.
4. ibi: Caeterum Fadrianus (rectius L. C0)
Carolo vicem recompensans, in Emperatorem
coronavit eum in Templo S. Petri spostole
perungens oleo a capire usque ad pedes.
Cs circumdans Imperatoria veste atque coro-
na. Idem narrat Constantinus ManasCS
in Chronic. aCt rationem le ignorare tale.
tur:
PEVZEOBEH a EβONEHOS ZOI KuCSNOV o NEcor
Avarovet rearOBa TuS NaceS P
ecns.
Kai 5eBo5 EperID noW, ids ei Pcopeaeicor ve-
_063
OV vver aNX Xpr  pEOS vet rooN IS
daicor,
N’ex xead pexet oda Ehala 2STOV
XC1E 1
Oux orda rist poriouois n colats exmoi
a15.
Ouando autem unctio in inausurationi-
bus Imperatorum Graecorum et Romano-
rum. Resum Calliae. Hispaniae lcujus
quantumvis Reges nunc non amplius un-
santur, consecrentur aut coronentur, sed
Sed ab eodem Rambam in Fsal. Xel. Famm. loco iltius cerimoniae explicatis vexillis,
c. T. n. 16. clarius proponuntur in verbis:
concursuque populi tacto, illorum nomi-
Non unsunt Resem, qui est filius Resis, na ingeminentur Cl. D. Ernest. Cockel.
quoniam regnum hacredicarium est. At si 0- cap. 1. de Furop. Regib. n. 1r4. d tempore
riatur dissensio, unsunt etiam eum, ut re- tamen Recareoi, anno Christi 586. COrO.
mereant aemulasiones, (s norificent omnibus
naci, ad Alphoncum VIII. anv0 1Y35. d1adc.
mate
d. c. 14. in fin. P. m. 92. Nicol. HTenel. orso
Ilta autem verissima esit, _HCS CL

## Folio 234 — 1814919937:0289
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000289.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
(I. G. Y X V L F M A R I L
mate redimitum; ante coronationem un dis, Roshaidis, Rorhildis t Adeldrudis;
aos este, elepanter deducir 50. Jac. ChiE.
Retius lib. de ampulla Rhemensi cap. 16. P.
m. 79.) aliorumque adhibita fuerits de co
vide Onuphr. Panvin. de Cominiis Tmp. C. 2.
Dn. Becman. norit. dign. de cap. n. 3. HC.
nel. d. c. 14. eE MC in Octovirat c. 25.
. 15
FciBardus) quem Anardum nominae
Sigebereus Gemblacensis ad ann. 814.
Ilunc generum Caroli M. Imp. per filiam
Immam Fuisse, narrat Chronicon Laurisbei-
mense. Assensum inter alios praebent Li-
PEuS lib. 2. monst. Polit. C. T2, n. T2. qui
eleganci ibi Aylo duleia illorum furta (dle
horum verborum sensu vid. dissert. nostra
de nuptiarum Sacrilesio n. 17. Segq.) c0.
rumque exitum proxonie Jacob Coccius
in libro cui Titulus: Dagobertus Francorum
Rex, cap. 5. P. m. 33. CI. OCOrg. Casp.
Kirchmajer disp. Waceb. de imperii Rom
orru, appell. (5 inscen. arr. 1. num. 3. alii-
que plures. Sed Baronius annal. eccles.
ad ann. 826. hranc narrationem meris Fa
bulis annumerae. Idem Faciunt quam plu-
rimi emunctioris naris scriptores.
ocendune quidem hoceltum Mona-
ehi Benedictini Coenobii in Selingen
Aadc (litum eAt ad Moenum Auvium in-
ter Francoturtum et Alchassenburgum)
in medio templi sui eleracum monumen.
cum, e Fxinhardum Immamque tan-
quam conjuses hoc communi sepulchro
claudi, spectatoribus pro vero narrant, te-
Ae Bernh. a Mallinkrot de Archi. Cancell.
P. m. 12. Moenus AuV. a quibusdam dicitur
Moeanus, ab aliis Mocus, ab aliis Moin
vel Mohin, quemadmodum elepanter ob.
servat Celeberr. Dn. Winckelman. in eru.
diriss. Hassiae MS. Chron. (quod nobis
per ejus benerolentiam erolvere licuic)
lib. 1. c. C
cit Feinhardi de hoc silencium, nam in
vira Caroli Magni P. m. 23. Omnium CarO.
si M. Eliarum. tam ex legitimisuxoribus.
accurate latis meminit; Immam autem o.
mittit, quod non Fecisset, A aliqua ejus
nominis Carolo M. Fuisset Alia.
Auget dubium, quod eodem libro paz.
m. 25. Feinhardus expresse scribat: Caron
lum Mac. nullam filiarum quamvis palcher-
rimae faerint, nemini vel suorum HB.
aut exterorum nuprum dure voluisse. Sed
omnes secum usque ad obitum suum in
domo sua retinuisse, dicento: se earum
contubernio carere non posse. Non retieuis-
set autem Beinhardus, si Immam filiam
sibi pater Carolus connubio junxistet Aa-
bili, propriamque dicac(cE.
Onde vero tabula haec originem ha-
buerit, licet pro certo haud dicere quea
mus, natam tamen cum Johan. Cirrphian-
dro c. 4. de Weichb. Sax. n. F4. SuspicamuE
ex historia cujusdam monialis. (quam
Hlenrici III. Emp. Pororem fuisse scribit CC-
ors. Norin. von den Pabsten fol. 364. apud
Dn. Winkelm. Anciguarium sine pari; in
Chron. Ca5. ass. M5. lib. 2. c. 20. in fin. )
quac clericum amarorem suum, hiemante
quadam necte, per nirem, in humeros
sublacum e pendentem, extra curiam,
inspectonte Hlenrico III. Imp. portavie, de
qua vide Malmmesbur. l. 2. c. 67. RanuIpH.
L. 6, C. 21, C entur. N29d, TF. c.6. GCOrS.
Niorin. d. loc.
Duiequid interim de hoc matrimon
nio sc, extra dubium tamen esse, Eoin-
hardum hunc dicti coenobii Salingensta-
diani fundatorem, primumque illius AB-
batem fuisse, prononciunt MallinErotB. d.
loc. _ Tac. Coccius d. loc.
Flastis quam Sceprris) Palismodi Scepera
oblonga, Formam hastae reterentia, vi-
de etiam in nummis aeri incisis apud Dn.
Oisel. Besaur. numism. 1ab. 103. n. 9. tab.
104. n. 1. (5 8. 1ab, 105, n. 10.
Cuirin Cuirinus) Sabinis (quorum ser-
mo paulatim cum Latisli coaluit, et R0-
manam dialectum esfecit) guiris diceba-
cur hacta, docentibus Servio ad libr. I.
quam concubinis susceptarum, Ccil. ROs. Aeneid. P. 199. Fecto in fragm. P. 157.
drudis, Bersae, Gislae, Zhedradae, Kildru. Duirinus est Romulus, Romde conditor.

## Folio 235 — 1814919937:0290
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000290.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
FHORDM SPARSTOHES EX NOTAF.
Cur aUteM Ita nOMINaES AE, reFerE Fe- AUM BUTAL, UE AE d GraCCO KapCH FVTUS Ille
AuS: Ouirinus ex hac cousa Komulas est ap-
vellasus, quod curi i. e. Basta uteretur, i
qua Romani eo nomine Romulum appella
runt. et Oridius 2. fastor:
Proxima lux vacua est, at rerria dicta
Ouirino.
(Oui rexet hoc nomen Romulus ante
Suie)
Sive quod hasta quiris priscis est dicta
Sabinis:
Bellicus a relo venit in astra Deus:
Sive suo Reci nomen posuere Ouirites.
seu quia Romanis junxerat ille Cu
rCS.
Diespiser ) Sic fuxiter quoque vocatur.
quali siei e lucis pater, uti Macrobius
Theodolius, ec Varro libro 4. de line lat
exPONUnE. LOrat. lib. T. Carmin.
nomque Diespiter
Teni corusco nubila dividens.
et alibi: Saepe Diespiler
Reglectus incesto aadidii interrum:
vide Dn. Joh. Sacobi FTOTman. et Martin.
LexN. B. V. Cur MacrobiuS TBeodosous quo-
que appelletur, de eovide CI. P’auli Co.
Lomessi xcpenncae liceraria cap. 38.
Fpiscopali serula) quae dicitur alias
pedum pastorale Dom. Johan. Strauch. Sc.
mest. 2. amoenit. jur. Canon. ecloz. 7. c. 5.
Cuti quoque MaenuS Freheras heic bene
observat) Dichmaro Chron. lib. T. (5 6. ut
et Pontitici Innocentio III. in cap. 1. 6. un
ritur in fin. X. de saer. unet. baculus pasto.
ralis: Reginoni Chron. lib. 2. ec Adamo
napexaboris, quam a Graecis monachis L.d-
Bremen pac. 53. Ferula paltoralis: virea
Epilcopalis eidem paz. 71. vid. Meibom.
er. de jar. invest. Episc. ad dic. Dn. Priesehii
Faucoris nostri colend. tract. de precib. pri-
mar. P. m. 77. Seg. Da. Becman. not. dien.
diss. F5. 6, 2. n. 2. Spelman. Clossar. Peru-
la hacc Lisuus quoque appellatur à recon-
tini acceperint. Camboca hobet FcKeHar-
dus junior de casibus monast. Sangall. Cap. 3.
ac W alatridus Scrabo in vir. S. Calli l. 1.
c 26. ibi: baculum ipssus (Columbani AB.
batis) quem vulco cambocam vocant, per
manum Dinconi transmiserunt, apud Gert.
Soh. VOSI. lib, 2. de vit. serm. lat. c. 4. et
Vn. Py ben. d. loc. Adamus BremenAs lcri-
bit Cambucca lib. 2. c. 49. ibi: TTermannus
cambuccam pastoralem à Caesare C’onrado
meruir. Seriptor vitae S. Wnoci abbatis
c. 13. lecit Cambuca ibi: cum precibus, re-
liquiis. o Cambuca sancti loncius proces.
Serat. Ita quoque lesit On. Scrauch. amoen.
jur. Can. d. l. ubi etiam viderationem cur
Papa Rom. biculo curvo haud utatur. Hluc
Spectat onoderxansor illud: Pastor cambu-
cam, Cambucam Fert phaleratus.
Cermanis appellatur Krumb. Stab; Feu-
dum inde Pcclehacticum dicicur Krum. stabs
Cehn, Krumstahisch Lehen. Maenitieus D.
Struvius Pracceptor noster quondam in Je-
nen(i ACadem. ExODtaLISI. Syntazm. Seudal
cap. 3. aph. 4. n. 2. DN. Felem. Seud. c. 2.
5. 3. n. T. Bclola. iBes. pract. Wt. XC. n. 51.
Conr. Rertsers Bus. parrit. Seud. lib. 1. c. 4. n.
2. Celeberr. D. Sam. Scrykius exam. feud.
c. 3. n. 27. Fxcellent. De Dietherr. Amicus
noster colend. in consinuar. Besoldi seu Or-
be novo literato derecto, voce Krumstabisch
Lehm.
In peniriss. cimeliarchiis Palat. ) Ibi nune
non amplius reperiri, ex ore Germanici Sa-
lomonis. Screniss. Scil. Octoriri Palatini
Dn. Caroli L udovici beatissimae record. Le
audirisse, mihi Manheimii quondam narra.
vic Genero(iss. Dn. BarO a WellZ aulac
Elect. Palatinae Vice. Mare(challus. Porlan
clesans hoc acrennor cum bibliocheca in-
comparabili Palacina a Caracsa Cordinali
Romam deportarum Fuir. Ita Plectorem
ditac erudicionis magnique nominis sCto illum post alios quoque in elegantissimo
Dn. TTuIder. Pyben, Lautore meo restima-
tiss. elect. jur. Seud. c, 9. n. 8. et Meibom.
d. Ir. P. m. 76. in fin.
quodam Madrisali Teutonico appellat Ce
nerotiss. ec in omni scibili verlacissimus
Dn. B. de Closter; cujus ingenium in pre-
Cambora ) ira etium Coldactus lesen. tio habeo, quando he canit:

## Folio 236 — 1814919937:0291
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000291.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 97 lines, status machine
TI. G. Y A D L E M A R X
Dem Lob veroictoet,
Ta dis dein thun vird volcesallen
Dem Teurschen Salomon Caus desset
Cchentet runt
Was von der Chur man nennt der schône
Purpur. FLaL)
Der durch der Thasen ruhm vor l’ansse
hinancesticen
Wo tausend Scernenstats in ibren Rlammen
ligen.
Turpiculo Fabulatori) alii Turpinum 12.
lismodi quoque mactant elosiis. Nugator
es sabulator dicitur Franc. Floctomanno in
Francoeall. C. 5. Ridiculus scripror Joh.
WVolto cent. 9. memorab. lect. ad ann. 830.
Baronio somniorum (s fabularum vanus
consextor, annal. ad ann. 812. CI. Weilio
disc. pol. de Car. M. C. 2. n. 4. dudic men-
dax. Reineccius in praesat. ad annal. C arol.
M. nocac librum Turpini rocum ex fabulis
consurum. tocumque barbarum. Baronius d.
I. officinam fabularum. Pontan. Oris. FranC.
1. 3. C. 1. Iberis naeniis ac deliriis reserrum
Pexel. melliF. hist. DaTE. 3. P. 79. Jorum fa.
balis scarere. Mariani, Pinedae, Martini
Cruhi aliorumque hanc in rem dicteria
collesit Joh. Oryph. de Weichb. SaX. C, 13
vam. 14. qui eodem cap. n. 3. (5 segq. in.
guirit, quis sub Turpini nomine laceat,
quod vide.
Aneaeum) Oigantem Lybicum, Ne
Deuni ex Terra filium, quadrasinta cubi-
torum Racuram habentem, quem Hereu
les tandem multo labore enecarit. vid.
Conr. Crelneri onomast. V. Antaeus.
Typhonem) Is dicitur quoque Zyphoeus;
fuitque eisas, quem fupiter Fulmine exus-
GE, ut est in Poetarum Fabulis. HueoSan-
Ford. lib. 2. de descens. Christi ad ins. dispu-
tac Thyphocum fuisse Ooum Regem in
BaCan. eC TyphOn PUTAE eslC naE dareau
eec Prihon.
Barsa Palmtconoirudine) Natioe
lirac OlosI. lac. ad lib. 3. Landrecht art.
82. dum Carolum M. barbam ad pedes
usque setulisse COmMEMOTAT. MEMOTZ.
Bile est, quod legitur in Ephemerid. Medico-
295. de Joianne Orrele, Hoherrarda Bra-
banco. sene regero, eloquente _ diver-
larum linguarum peritissimo, qui anno
L542. die 7. Septemb. natuS, 3n1O1657.
autem annum 1. 15. aBens Noribereac pre
certo precio se videndum exhibuit. Isha-
bebat barbam prolixissimam. quac quino
que quadrantes alnae Brabanticae longir
dine aequabat, dum tamen totus ille ho-
mo duas ulnas Brabanticas cum sesquiqua-
drante non excederet.
Bgo ante duolustra Bremac in oenopolio
quodam ex improviso vidi nauram tere se-
xagenarium, cujus mentum barba crassa
Et ad pectus promissa conspicuum erata
myctacem (quem semper sub granis auri
urrigue circumvolurum serebat) autem
postquam ad quoruniam preces solvisset
et explicasset. sesqui ulnam Bremensem
exaequare, quotquot aderane, miraban.
tur.
 summo Viro) Marco Scil. Welsero Pa-
tririo ex Duum. Viro Imperialis Rcip. au-
Eustanac in Vindel.
Parbam non Pavisse) Licet videatur res
nauci de barba Caroli M. disquilitio, aIta-
men, quia Freheras nobis antam dat, de ca
pauca afteremus, ne quid hoc in passu le-
Etor onv earuar deliderare queat. Ne-
eat heic cum Wellero Freherus noster (quem
Viri Cl. Joh. Cryphiander, Jacob. andro
Crusius aliique sequuntur) Carolum bar-
bam parisse, et potius puro mento fuisse
ex moneta aliqua colligere vulc. An autem
per omnia illi adsentire possim, neseio.
Nocum quippecs Cummum Resum Fran-
corum, qui a Clodoreo Carolum M. Prac.
cesserunt. Audium in alenda barba, quam
Prore venerabili habebane, adeo ue Alari
cum Ciochorum Regem pacem cum Cl0.
dorea tirmantem loco juramenti barbam
Clodoreiattigisse ex Rimoin. Agathia PaP.
Masson. Scribat Jac. COcc. d. l. c, 5. C2.
rolum M. vero hunc morem susque de
que habuisse, credibile haua eAt.
Carolus M. in omnibus Ferme columnis
sixuram ejus exhibentibus prolixa cum
Physicarum onno sersio observ. 163. P. m, barba quoque conspicitur. Sed non inde.
ReC

## Folio 237 — 1814919937:0292
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000292.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
ELORDM SP ARSTOHES ET NOTAF.
nec ex ejusdem pictura (cujusmodi vide. loquitur: Iem barbara ex antiquissima car-
tur etiam in pariete superioris partis cu-
rise Bremenlis) utpore sevi posterioris.
Carolo barbam arcessam.
WVellerus e Freherus ex nummoaliquo
Carolum M. imherbem fuisse conjiciunt.
Duibus quidem opponere possem Cele.
berr. JC. Da. Joh. Frie. Rherium disp. de
sat. Roland. c. 1. num. 45. Scribentem: ex
numismatibus publicis constare Carolum bar-
bam nurrvisse. Ouoniam aurem talia non-
dum ipse oculis usurpari, inde adferrum
meum Aabilire haud mihi cciam animus
etto
Sed potius allego sigillum (cui Frehe.
rus Beic P. 1r. muleum quoque Adei de-
Fert) Caroli MI. (quo privilesium Eccle.
Siae Onabrusensi anno Christi 804. 14.
Kal. Jan. a se datum roboravic) in quo
ejus imago (cui circum feriptum: ZPF
PROTEOE CAROLOM IMPERATO.
REM) non quidem adeo maenam, ceu in
catuis et picturis communiter sc, medio-
erem tamen barham circa lobia ec mentum
oltendit. Privilepii Corolini ibi allegati ulti.
ma verba sc Conant: EF ut haCC autOrILAS
firmior habeatur, ac diuturnis temporibus
melius conserretur, manu propria subter
eam roborare decrerimus, et de annulo no-
Aro Sixillare. jussimus.
Ex quibus apparet, Folsissimam es se quo.
rundam opinionem: Carolum M. nescivis-
se pincere literas. Nec quicquam illis pa.
trocnatur, quod Rginhardus in vira ejus-
dem Seribit: Tentabat (5 scribere, tabu-
lasque (5 codicillos ad hoc in lectulo sub cer-
vicalibus circumserre solebat, ut cum vacuum
sempus esset, manum effigiendis literis ad sue-
faceret: sed parum prospere successit labor
praeposterus (5 sero incheatus. Nam non
possumus exinde colligere. quod plane
Scriptionis ienarus fuerie, quia de eo heic
altum silentium; sed porius dicendum:
Carolum M. operam dedisse, ut meliori
manui adsuesceret, et eo melius literae
Ccriptaque ejusdem ab aliis lesi possent.
Tum iltius adserri Fallitas ex ip(o. F ein-
mina, quibus veterum Recum actus (6 bella
canebantur, scripsit, memoriae que mandavit.
Quod e exprestit Poeta anonrmus le
quentibus:
Coepit C5 ingenii totus cum viribus a.
eris
In lineuam propriam vertere Cramma-
sicam.
ardua Pbilosophis etiam reshaee foret, ar-
tem
ad hanc sermonem cocere barbaricum.
Duinimo constat Carolum M. libros qu2-
tuor de adorandis imaginibus scripsisse, quos
Dublicarit Goldacus in Decret. Imperial.
de cult. imaz.
Bernhardus Luizenburs, Monachus DO.
minieanus in caral. haeret. lib. I. c. 14. de
Carolo M. inquit: Carolus M. ImP. Or2C-
ce et Latine doctissimus, ante sepringen-
to5 annoS opus scripsie in quatuor libros
Partitum, quod habetur Romae in Vati.
cana Bibliocheca.
Accedie, quod ictiusmodi ruditas non
Eic praclumenda de illo, quem in omni
disciplinarum genere exercieatissimum fu-
isse, sepraedicat Eginhardus d. l. verbis:
erat eloquentia copiosus ( exuberans. po-
teratque, quicquid vellet. apertissime ex
primere. Nec parrio tantum Termone con-
rentus, sed Co peregrinis linguis ediscendis
operam impendit: in quibus Lainam ita
didicit, ut aeque illa ac parria lincua orare
(id est perorare, seu diurius logui e ora.
tionem nectere vid. Casp. Barth. lib. 21.
adverl. Cap. 6.) sit solisus: et quae ibi
Porro sequuntur.
Retere quoque ex Thegano Baronius,
quod Carolus M. inter caccera (dCrA eRer-
ciria Tolitus fuerit libros corrigere. Id est
criticis se Audiis oblectare; quod genus
tamen exercicamenti lonse ab illo abeste
necesse est, qui nec liceras pingere non
Vic.
oc ut lacclue cclllaleluo clsate
st, quoniam non Polum in memoratis li-
ceris Carolinis, sed et aliis plurimis. dici-
hardo collieitur, qui d. L. de CoroloM. Sic cur illum eas propria manu subseripsisse, ne
moo

## Folio 238 — 1814919937:0293
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000293.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
G. Y H V F P M A R E 
mo, cul hanum lincipuei dabilarem, guu belal lolam habere licet. Odractoneur
ad mini. een sac setoete qu
veric.
que barbam non ppoluisset caclator, s
illum ea plane caremem ridisset: nec Ca-
rolus illo, iconem sibi adeo dissimilem ha-
bence, ulus tuistet. Num autem illa mo
quando Fabricatasic, non constat, nec W el
Serus Preherusque quid pro certo de eo dis
cere quirerunt.
allacam Carolo M. barbam, quantumvis
et id illem Petitlne mat
i hatcolis Monmts t. P. I. 363
Lobethast. Frincepo Du. Culeoldat.
lla ee camo nene ea cordicirus ad.
non squalidam. mediocrem tamen, quac
Ex quo, nis me omnia Fallune, tutius
quam ex moneta lua concitdete Mada-
acterit i etmat. sed ornse, lalvo
a juctcio adtiono.
tur. pracpnne cul eno videme
Carolo M. Sculptum. cujus labiis mento-
neca WV elseriana tempore M. Caroli, vel
Sigillum illud (de quo diximus) exau
tocrapho à Collesio C’achedrali Oimabru-
sensi sibi communicato aeri incidi curavits
Diso epilcopus l’attete. i bitact. ca
a Deo viram longaeram omniaque tau-
ccal
Si ergo in libera Literatorum RepubI. li.
L2L
E
NELLI
IE RM A
VF N A
BR F V IS N AR R A XIC
Do origine et ledibus prilcorum aleoru.
cem, tesue cam aperte altruentes, uc eriam
Recum nomina ascriberene, nescio quid
Craccanicae proprietatis subolencia. HlIS
ombus prior antai ecce sacmbula.
quem rixisse pucant non multo post Theo-
tum vel maxime ob id supposicium pura:
verim, quod Theodohi vel Goratiani tem-
P oribus nondum adeodeseneraverat in
extremam borbariem Ldcinus sermo, UE
tam abjecto Aylo scribere potuisset, prac.
cerea cum (hieut ipse tectatur) tam vehea
mens tunc Froneorum in Romonosodium
vigeret, ut multis in locis ne restigia qui
dem Romanorum relinguenda purarerint,
quo illorum memoriam extirpare e Ger.
mania atque Callia possent, mihi verili-
mile non videtur. Hunibaldum ca ipla
lingua sentis suac historiam tradere voluis.
(e, quam tam acriter in sectabantur OmneS.
sed opinor Rudiosum aliquem nonnulla ex
Hlunibaldo collezisse, eaque suo more, A.
ne ordine, sine judicio, he involumen re-
degisse, quemadmodum nune apud quos.
doli Imperatoris cempora. licet mihinon dam habentur. Quod si quis omnino con-
multum sidei Faciae auchor eam Fabulolus cendat, hunc ipsum esse FTunibaldum nOM
ex barbarus, quem cum multis ex caulis fictirium sed rerum, huie libens conce-
dum.
origine eE sedibus Francorum.
riusquam in Callias cruperint
um qui hactenus ejus gen
tis hictoriam Cerip lerunt, neme
etasse mihi videtur. idam enim anti.
quiores, quod seculum md infoelicis.
Patis Adeliter accurateque tra.
mum esset, ad tabulas pleritusue prolapsi
Tunc, quoniam delectum non habebant.
necline bonarum licelt coctone a
rebus hiltoriae exactunt pecetam Diolene
Judicium: Fuerunt enin met eos, qus a
Trosuno excrdio lamoBCH

## Folio 239 — 1814919937:0294
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000294.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
 LOLAD LESBDIBOS ERANCORD
homtum numerum lub cam taou
ce furtim abscedere poruisse, cujus re
nullus Graccorm lcripior mentionem fa
eiendam censuisset. Neque enim tanto ho-
minum numero inltaliam AeneaSeE AnTC
nor protugisse leguntur, quanto Priamum
Juniore umbaldus ad Sesthiam venisse
contendit: Tamen horum Fugam Dares
non tacuit, quem nonnulli militasle co
bello putant. e omnes Craecorum histo
riae cellantur hos lolos expostatae urbis
reliquias fuisse, qui ipsoin Giraccorum in-
Sultu Fuga Calutem quaessverine. Postmo-
sumque alter Veneciam, alter Larium in-
vaserint. Ac Priami illius Junioris nullus
unquam reterum meminit, coque maois
admirari cosor e0s, quibus pro miraculo
est Hunibaldus ilte, quas contingere re-
eum nomina opus st laboriolum, prac.
lertim ubi earum rerum, quas scribit, prac.
ter ipsum nemomeminerit historieus. Jan
vide quam tidem mereatur quod aic: Fran-
corum populum prosurum venisse ad Scythi-
am, ibique civitatem construxisse nomine si-
cambriam. Ouis hujus unquam ciritatis
author meminit e an non tam facile non
vam urbem continsere lola lua authorita.
te poruie, quam ridicule novam gentem
a Frojano deduxit excidio : Nam cos Pa.
rum admodum curo, qui ipsum secuti lunt.
nempe Cregorium Turonenlem Episco.
combriam, quam illam celebrem Germa-
niae provinciam inter Busacteros parvos.
e Bructeros Longobardosque, authoribus
Ptolemaco. Cornelioque Tacito, conctitu-
tam, abi etiam Abbas Spanheimentis pu-
tac habitasse Francos, ec id ipsuni mihi 2
ratione non videtur alienum, primoquod
vicini fuerint Gallis, cum illis enim per-
Petuo bella gessisse traduntur, quemad.
modum ex ipsorum testantur annales: AC
qui poterant semper bellagerere, nis cum
vicinis, utpore quos tantum Rhenus Au-
vius separaret, ab altera enim parte vel
Baravi, vel Tiburones, vel Menapii, vel Vbii
erant, quos omnes vieisse Franeos constae,
priusquam in Celticam ec Lugdunensem
moverent. Jam de Sicambris constat,
quanto in Callos odio Aasrarerit semper
ea gens, adeo ut Octarianus claudere 12-
ni portas non poslet, nih prius traductis
in ciceriorem Rheni ripam aliquod sicam-
brorum milibus, auchor eAt Suctonius
Tranguillus. Taceo nune quod de Fran-
eis Flunibaldus scriper, coma usos, capilli-
iiique magnam habuisse curam, ideoque de-
victis Callis in sienum servitutis comam 10-
condisse, ut victores à victis eo facilius di
noscerentur. Hacc etiam Sicambrisoptime
quadrant, de quibus inicio Exisramma-
tum Marcialis,
Crinibus in nodum tortis venere Sicam-
bri.
et calamistro ad ornandam comam usos
nonnelli Rom. Scripiores tradiderunt: nul-
Jac enim alise Germaniae gentes sca con
ma praedicantur, ut sueri e dicambris
Porro quod postea nomen mucaverine, id
aliquo erentu factum esse potest, uequor-
tidie feri videmus; Oui enim nunc L. co-
dienles, olim Eburones fuerunt, C0l0-
nienles Obii, sic Austria. nunc appella-
tur, quae olim Pannoniae pars Crac, se
Alsacia dicicur, quac olim Alemannia, 60
Occidentale vulgo Lorhariique regnum di-
citur, nobilis illa Beleiene pars ab Aroen-
torato usque ad Previros prorenla, urque
vum; ex Reginonem atque Sigebertum tantummodo ob parritum Franeorum im
allum, mihi non probatur aliam esse Si. tres paries repuum, quarum postrema ae-
dtaus, ittello ne me cosst helem tace.
xO I IIS rebus,: Gual tolene spectotae e
ruditionis et doctrinae rirum expoctulare
Non magnopere enim me illi opvonerem
niA Frojanos meliores putastet Germanis
et quos Corn. l’acicusdeguee.Plinius ho
mines Romani indisenas semper fuisse pro
nunctum, Coo pe Amaltebs orieine tace
ret, sed quam hoc sine omni judicio (a
cere aserestus lc, alii mecum fldicent
Nam I Froanum beteret Mste aHGuan.
d0 (quod pulcherrimis racionibus nesae
Dioll Lulenlis. Lacra Rcsfeciorum FuI
tus hictoria) putandum cRt, certe non ta-
eile perluadebit mihi Bunibaldus tantum

## Folio 240 — 1814919937:0295
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000295.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
FIE R AE AANOS COMES RIDKBAR1VS
que minor Lochario Caelari obvenerat. sissime explanari ab iis, qui inde prodissent.
Vuesttalia nunc dicitor, quse Saxonia olim
fuit. Dune breviter in medium actulisle
susticiae, ut nulli mirum videstur, si mu-
tato nomine, qui anre sicambri diceban-
tur, postea Franci appellari potuerint. Si
ve enim Franci d Rexe eorum Francone
lue auctor est Hunibaldus) sive a liberta.
te, quod Gregorius Furonenhis e Siveber.
cus putane, non mulcum ad rem nottram
Facit. Ex historiis hoc nomen sub sinto-
nini ec Probi Impp. tempora aenitum re.
Perio. Frehellius Pollio in vita ProbiCac-
Taris: restes, inquie, sunt Franci in inviis
Siri paludibus; et Caepe cum Germanorum
enumerat sentes, interserit e Francos.
Paludes autem esse, neminiambiguum est,
ea in parte Germaniae, quam nos Sicam.
briam olim dictam credimus, videlicet
ubi nunc Zurphania urbs sta est, ec non
lonse ab asciburco, quam Rmbricam qui-
dam vocari purane, ingens Ec Famosa Pa-
lus versus VuestFalos protenditur. Prac.
tereaubi Prissi occidentales, hodie Monacte.
rientes e Trajectenses Geirensibus et 1101-
landis contermini sunt, Polum natura pa.
ludosum cernitur. Sic etiam intelligi po-
terit, quod de Francorum sedibus T. libro
Gochicorum bellorum Procopius Scribit.
cujus rerba, quia plane in Germania Fran.
eos ponunt, eo libentius subfcribam, quod
sciam, quosdam hoc pessime habicurum,
qui nostrae gloriae semper inviderunt. De.
Scribens enimvero licum locorum, ubi RhC.
nus in Occanum Germanicum praccipita.
tur; Fisce, inquit, locis paludes sunt non
modicae, ubi primisus Germani habitabant.
sens barbara, nec magni tunc momenti viri,
qui nunc appellaneur Franci, iis sinitimi
arborichi erant. Haec Procopius. Sert quan-
tum ad loci deseriptionem, quac xceoy eu
Dia dicitur, attinet, condonandi aliquid est
illis, qui de rebus incoenitis acque remo-
cistimis seplerune: lusc em Procopius
vir eguettris ordinto, eu apla justinia.
Porro non multum distane Sicambri ab o.
Aiis Rheni. ue homo Graccus Facile hallu-
cinari poruerir: vel cerre praeter Sicam-
briam Bacariam acque Hollandiam quoque
inhabitarerunt. De arborichis aurem quid
sibi velic, non satis intelligo, nis quod in-
Tulae Arborichae adjacere dicuntur illi pro-
rincise, quac nunc Hollandia vocatur.
Idem auchor libro rer. Scribit: Germanos
Galliam debellasse, permissuque Z ustiniani
Caesaris possidendam accepisse, unde, inquie.
C5 Drelasae nunc habitant. Sed de alia Cer.
manorum gence credihoc non porest, cum
num Caelarem in Graecia militabat. Ve.
Franeos eo tempore cora Gallia potitos
constet. Primusenim Francorurr. C10do-
veus unlversam Galliam ejectis Romanis
obtinvisse cradieur. Is vero Marciani LM-
Peratoris temporibus regnarit, post quem
justinianus imperaric C. amplius annorum
intervallo, et a Clodoreo usque ad KLarO
lum Maonum res Francorum incrementa
Temper accepit, donee TOtinS Fere FurO-
pactenerent imperium. Hlosipitur inclyios
Germanos Procopius notarit. a quibusetiam
hoctempore Imperator Arelacentisrcenici-
tulum retinet. Ouos in Sicambrin olim le-
des habuisse, et vera origine GerAnOS
Fuisse indigenas, non Froianos (ut fabu-
lantur quidam; mea sert opinio, quam
non parum promoret, quod AbbaS Span-
heim. aic haberi apod Remosinsculpta hacc
verba, quibus beatus Remipius Clodove.
um baprisandum allocutus tuerit. Mitis
depone colla Sicamber. Neque Hunibal.
dus infciatur hane Franeos inhabitas(e pro-
vinciam. Portquam e Serchia digressi
sunc, annis ance Christum nacum non mi-
HuS CCCC. Ouare miror mogis corumre.
eum nomina, quae recenset post adven-
cum eorum in Germaniam, non reperiri
apud Rom. Scriptores, inter quos Strabo
Augusti cempore tres nominat Sicambro.
rum reges, quorum nullus est in Cacalo
e0 Hlunibaldi. Si quis alicer sentiat, illi
non obnitar, liberum cuique suum esto ju-
rissimum est illud elinii II. Nacuralis EIi. dicium. Hoc tamen pro mea interim sen-
Roriac libro dictum. locorum situs dilisen. tentia adducam, Ploriae cuxidicate mulios
olire
2

## Folio 241 — 1814919937:0296
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000296.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
DE ORIOTNE F Y SEDIBOS E R AICOROM.
olim tuisse inductos, ut anriquissimam on
riginem suam Facere conarentur. Oui c.
nim aliis meliores videri volune, hoc po.
tissimum Audent, ut cum aliis nihil ha-
beane commune. Ilinci eriam Saxones, qui
semper inter Germanos praecipuum locum
habuerunt, origine se Macedonas eloria-
bantur, hac in re non minus ridiculi quam
Franci: Famque ob causam res Arenve De-
Aas neguaquam communi rocabulo Ger-
maniae tribuebant. Sc Cuam oloriam vi
lescere rati; hoc enim e Gochi de Vuan-
doli factitarune, unde paularim d volgo
creditum est eos extra Cermaniam fuisse.
Sed haec breviter attigisse sufficiat.
Reltac aliqua ex iplorum ambu
monumentis afferre testimonia, idquetan
ta brericate aggrediemur, ut taedium le-
sentibus nullum afferamus, diligentiori-
buS religua COIMIEtCNTeS. DUAS FranCOS
habuisseleges, ipforum authores cectantur,
Salicam aeque Ripuariam, quibus nullus
Rcgum ance Carolum Magnum adjicere
quicquam centavit. Eaecum apud iplos
plurimi semper momenti habitae sinE, ac
in Latinam linguam Posterioribus seculis
EranSIATAC rePerIantuT, eo majorem adver.
sariis auchoritarem praestabunt. Ipsarum
quoque penesme exemplar fuit ipsius Ca.
roli Maeni temporibus conseripium, in
quo passim sentis vocabula, quac Lati.
nis verbis reudi non BOICrUNE, VernaCU-
la Germanorum linsua exprimuntur, quam
rem ex iplorum legum capiculis probaturi
tumus, ut liquido appareat nostrac Ger-
manise non parvam inslisi contumeliam,
cum illi lua cripitur gloria, Francorum
olim egresiis vircuribus parta.
Lesto Lipuariae Capicalo kV. Ubi 10-
quitur de iis qui intertectum hominem ce-
lanc rel in puteum dejiciune, exponit se
se hoc modo, quod dicitur ermordet, er-
morden enim interticere hominem Conat
eo modo quo Solent latrones, e cA con-
vitii verbum.
Item passim pro pecunia qua quis tr.ul.
tam solvit auc redimir Vuerselta Ponitur,
set enim pecunia est Cermanis, et uverem
detendet
CAP. XXZVIII. Ubi enuMerAE qUaC.
dam instrumenta armorum. Spatham in-
quic cum cosilo, pro capulo, de Helmum
pro salea, et Beinbersas pro armis qui-
bus ceguntur crura, Bein enim erus ap.
Dellamus.
Irem Fredum appellat compositionem
qua quis pacem a principe imperrat eried
DaX..
CAP. LXXZVTIIT, FTominem FOrban.
nitum. 1. C. exilio damnacum.
CAP. ZC. Gravionem comitem, qui
etiam hodie Graven dicuntur.
Multa insuper, quac enumerare opusnon
Puto, de reliquis lector conjecturam (a-
ciat. Duod si quis dicere velie Ripuariana
legem solis Ripuariis fuisse promIleatam.
qui Francorum quidem focii, non de ca-
dem senle erane, opponam illi Salicam,
quae procul dubio antiquissima fuit, le-
cundum quam judicare (olebant Franci.
CAP, primo docet, quomolo quis siE
maniendus, ubi manire pro citare.
CAP. VI. Canem SeuliuM. I. C. POrCA-
rium, vel doctum ad inrestigandos aprOS.
quod nos cin Scustrunde vel Schuurn.
hunat.
CAP. VTI. Sparunarium proare, quem
hodie quoque Speruver dicimus. Scuriam
Prohorreo.
CAP. ZZIIII. Slulam de Farinario;
Pro clausura.
CAP. ZZVIII. Sckellam de caballo.
pro instrumento, quod vulso campanellam
vocant sive cintinabulum, quo utuntur e
qui oncrarii.
Rettare Segetem, pro vellere.
C AP. L. III. Rachinbursii dicuntur Com-
missarii ad componendas lices instituri,
Kachien enim componere. Bursen Ade.
juslores.
CaP. L.XI. Durpilum exponie limina-
re domus.
Item ex constitutionibus Caroli Mooni
ad Salicam legem adjectis, teste quoque
Rginharto.
CAP IIII. Faidosum appellat, qui hoctis
est publicus, Feed enim bellum signiticat.
Hler
241

## Folio 242 — 1814919937:0297
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000297.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
ITIERMANNT COMITIS NDENARIS
Herbatnus; mulea quac domino, hoc. sis sententia erea illum puniendum custo
est principi debetur.
quelicentia principis de holte revertusille
rie, quod factum Franci Hereselic dicunt.
volumus ut antiqua constitutio i. c. capita.
diatur ab exercitu quem Here vocamus.
Caccera Ehac multa sunc) partim jam
nem celtantia. Guaedam etiam adhuc: rul
pari consuetudine recepta, consulto prae-
torire Ratui, ne lectorem ad alia jam pron
Perantem detinuisse ridear.
243
cou lver  e vellanam oripe
Scaram pro turma
Herbeream pro hospitio.
CAP. L. XX. Sic Scribitur, Ouicunque abs
LLLODEMDML BBBMTLAXISSIMC
ROMATOROM IMPERAIORI
F,  LIDALILHAO D. LLIOLANTAROM, PANNONIAL.
BALMATIAE, SICILIAEODF REOI
lOnse POTFATISSIMO
IE R M A N NUS a NVENARC
SACRT IMPERII OFRMANTOT COMES
pervecuam Foclicitatem.
 on aeto et etarie
Studioh homines ingeniifoci
citare ex dicendi copia pollen-
tes, quiequid ad Philolophiac
rinc, vilum elt mitu alsguanao prudenis.
simum illud erthasorae consilium ample.
etendum esse. quo suis discipulis slencii
sextennalis rationem proponebat. Idque
adeo semper apud me obtinuit, ut per an-
nos aliquoe in angulum abditissimum re-
cipere me aatverim, ubi cum Abderita
Democrito, quantum mihi per Fortunam
liceret, incognitus delitescerem, s0 Futu-
celebri hominum Frequentia, quibus hace
actas e haec natio nune referta cernitur,
nostrae industriae relictum putabimus:O.
mnia sune jam dicta (ue Poeca aic) ni-
hilque praetermissum, undo vel augeri vel
ornari respublica possic Tamdudum squi
dem per Cermaniam pullulantibus Passim
ingeniis, mira abertato res literaria pro-
Dasari coepie, ita unon absurde Horatia-
num illud Germani de se jactare Possints
Venimus ad summum fortunae, pingi
mus, arque
Esallimus. Cs luctamur Actirois doctius
unctis.
Hlacc mihi lubinde animo verlanti, non
rum ratus, uc vel ipsa diuturna meditatio potuit non placere laciturnitatis ratio
vieae moderationi conjuncta, tructum ali praesertim, quae hoc tempore non mon
quem mitii rOPOnerEL. Quid onim in cam do non conducens, sed prope necessaria
cumulum Cre dirinao sire hu-
manae Facere potuit, abunde persecuti Fue.

## Folio 243 — 1814919937:0298
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000298.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
videtur. Ouippe cum muleos ob loguen-
libera civitare permittendum, M. Cicere
judicabat. Verum ex altera parte mecum
dissidens. cogitavi ne sic quidem decoren
me servarurum. Nam Fauctum illud. Im
Perii tui exordium, quo totus ad alacri-
tatem mundus exeltatur, omnem LOcOr.
diam melansa deprimit, ac veluri re
lactantem, eosit in tam publico orbis spe.
ctaculo trontem deponere, institutoque
ariltippi blandum quoddam et civile vi.
vendi genus amplecti. Repente igitur ex-
emplo Crnici illius Diogenis dolium me-
um volvere asprediar, ne in communi
omnium occopacione intempestirius otia
ri videar. Ut tamen aliquam audacize
medc apologiam pracrexam, duo sune In.
rictissime Caclar, quac mihi fiduciam lue
gerunt recum per literas loquendi, amor
tui, et Patriae sloria, quorum alterum
mili eum optimo quoque consene su
dico. led ut Id vemiam mereri ab omnibus
purem, quod nemo non Audet Facere ni
si pesumtus. alterum ut exculacione non
Cgeat, tua innata clementia facile praesta
bic, quae proculdubiotanto rincie caete
ras ritcuceos quae tu omnibus majores.
Habes er sumatam exculationis meae.
qua Fretus hoc rude et incultum historia.
rum opus, tibi qua possum honoris cui
practationenuncupo, quod quidem non qua
Ei nostro ingenio partum sic aeltimare debes,
cum id ipsum e Cermanicae recuctatis pen
depromplerim, quale quoddam ante nos
Ornatissimus vir Conradus Peutinger ap-
probancibus doctissimis hominibus praecti
cit: Ouare mihi Francorum Rcoum, Pixini
videlicet, Caroli Magni atque Ludovicires
gestas relut postliminio revertentes in Ger-
maniam reducere sub Tui Nominis auspicio
liceat. Duorum potissimum opeultra omnes
toriusFe opac prorinens nostra Germania
Italia, ex luis docta Graecia Athenis: Hlaec
est enim illa inter omnes Germaniae pen-
tes clarissima, meritoque nominis im-
mortalitate celebrandta, quac Germaniam
Germaniae rectituit, cum illa prius tot
intectinis cladibus dilaniata, vix sibi ipa
constaret, hinc Cothis Vuandalis, Hunis
Langobardis, illine Herulis. Thurcilin-
eis. Saxonibus, anolis. Nordmannis
Ouadis, Burgundionibus, Alemannis in
suam parentem Caevientibus: Haec (91-
liam cripartitam toties a nostris majoribus
oppusnatam, candem omni ex perte per
domuit, ipsiusque non modicam parcem
in hanc nationem transplantavit, ut ab
Alpibus, unde Rhenus effunditurusque ad
Occiduum Oceanum Germaniei juris sIE.
quod Callia prius Beleica dicebatur: Re-
liquum surem Gallise de suo nomine Fran-
ciam appellari etiam hoctempore videmus.
unde constat callorum non tam rictores
quam extinctores fuisse. Ilaec denique
Rom. Imperium tanto tempore toti ter-
rarum orbi non Formidabile solum, sed
etiam onerosum. brevi tempore contri
ric, ipsamque Ttaliam riceorem quondam
gentium rictoris terre jusum compulit.
Sic Germanorum rirtuti cedere conctilunt
Romani, quos neque Ferocia Annibalis
cum tota atrica, neque petentia Antio-
chi cum sua ACa, nec PyrrhUS, quamvis
Craeciae esset Imperator, Frangere porue
runc: Ouae res Fortissimum virum non
latuie. Fridericum I. cognomento Bar-
barossam (quemadmodum de illo nemo-
riae tradiderunt Otho Frisingonsis Episco-
pus ec Cuntherus Ligurinus poeta) Nam
hunc ad legatos Rom. sibi in aditu urbis
obrium lactos vere Germanico quodam
veleu aixisse terune, Rom. Imperium Ma-
jorum meorum Francorum sanguine emprum.
eisdem quibus accepi manibus tueri conabor:
quo suo culosio ranam Icalorum contu-
dic arrogantiam, qui ad Ciermanos venis-
se Imperium Scephani Papae donacione as.
SerHNE, ut precario nos accepisse fingant.
d auCta ec Orrata lesitur, ut non minus quod belli jure possidemus. Oui si verum
Francis debear ipla, quam Romanis olim dicere rellent, taterontur urique LLaroluI
Ma-
di libertatem Caeriens vindictae procelle
perdere conetur, ec quod magis dolen
dum sic, in libera Cermania liberas Osse
linguas non permittitur, quod in qualibet

## Folio 244 — 1814919937:0299
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000299.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
FIE RMANNE COMITIS NDENARTE
Maenum Traliac, a qua per Langobardos rit vel extructum vel ornatum. Fujus ila-
ejectus erat, relltcuisse Scephanum papam,
nec aonolcere donum, quo carebat isquem
SingunE donAtOreM. PAEereNtUT, per hunc
in lcalia regnare PONE. ROmanum, non
Constantinum, cujus successores usque ad
Thederichi regis Gochorum tempora et
ipsam Romam, ec Icaliam FOtam tenuC.
runE. Facerentur hexarchatum Ravennac
cum Piceno non tuisse unquam sub pote
state Rom. Eceleliae, nisi postquam Ste
phano Papde fuic per Pipinum collatus.
Sed Italorum hacc commenta relinqua
mus, e ad Francos revertamur: Hi sune
enim qui saxonum sentem bellicosissi
mam. e Rom. viribus insoperabilem,
diucurno bello domuerunt, vieeamque
Christi Cacracissimam relisionem proficeri
compulerunt. Hi Hispaniam prius occu.
Datam Saracenis. Pannonias Hunis, Sar.
maciam Sclavis, totum Balcaricum marc
vexacum Mauris, tam brevi temporelub.
cecrune, ut nescire possis, majorne foc.
dicitas eorum in consequendis ac retinen-
dis. quam Forricudo in expuonandis pro-
vinciis fuerit. Px hac nimirum sente tan
quam ex equo Frojano corius Germaniae
nobilicas prosli.r: neque enim alcius (u0s
avos numerat ulla intienis tamilia, cum
Primum ad Anssisum Majorem. Domus
vencum est, ibi velut nd anchoram Caeram
haeretur: Nec nos movet quorundam Aul-
tiria suam originem ad Romanos reteren.
tium: qui si scirent nullam in lcalia nobi
licacem este. Guan non Cermani e0 ad.
vererine, non haurirent aquam e rivulis
ipso tonce contempro. Jam latis constat,
majores elos Autue, Burgundiae, Bra
banciae eneaese principes ebranco.
rum Cangne ruisle propagatos, nequehoc
Aueustum nomen tullin terruito obvenis.
se riot pucaveris, quandoquidem hacredi-
caria quadtam successione id in te deriva.
cum scire debes. Sed ne mulcis te deti.
neaM INVICTISSIME CAESAR, hOC
brevitet cle at hic, Hx uillum reperi.
que sencis in noctram nationem praccla-
ra ec immortalia beneticia E per oblivio-
nem premipatiamur, quis ab inoralitu
dinis crimine nos ablolvere poterit. Di
cere Tolebat magnus vir Bumenes, Catius
este perire, quam ingratum vivere, e
nos profecto ingratiudinis noca non ca
rebimus, si quod in priratos homines ad.
miccere netas putatur, in Patriam com-
milerimus. Accipeisitur jucunda Fron-
ce munus exiguum Tuo dedicatum Nomi
ni, quod etiamsi Tedienum minime lcin
am, non ideo camen a nobis ofterendum
non fuit: nam s ad materiam spectes
rix ulla P2Z 2, vix R egum atque cyranno-
rum opes satisfuerint: recte enim MaBNUS
Arilloreles octrurvic amicitiam id expol
cere, quod quis praestare possit, non quoa
pro dienicate sit: Ec ce quidem inter o
mnes vircuces quibus praeditum esse co-
euorimus, nulla acque decet ac illa ad-
mirabilis animi cui lenitas, quae potest
vel praricer delinquentiisnolcere, opor
tec enim Tenon minusboni parencis quam
optimiprincipis specimen exhibere, quem-
admodum apud Kenophontem Chrilanta
quidam restatur. Ori a’exon avabos ouder
dia peest 28 7165805 a7 aY, hoc est quid
bonus princeps vihil differe d bono paren.
tC: Elaec enim una est in principe laus,
qua non porest ulla dari praectantior, 1.
deoque veniae locum apud Femihi certo
Polliccor, quam s cgonon mercor, ille
tamen Facile impetrabit Karolus MaEnUS,
cujus in gratiam hoc qualecunque Audis
um noctrum desudar, dienus ille qui pro
me intercedat, dignus cujus Tu vitam et
moresimiteris, quod si Feceris nunquam
Tanc re facti poenituerit. Nam illud prac.
clarum exemplae cuum s non vinces, (al-
tem aequareris: ionse Foelicior Futurus C.
Caclare Romanorum porentissimo, qui sibs
reluc seopum quendam Alexandri Magni
Becta ance oculos constiruisse Fertur, A2.
Siriolus homo dienum suis actibus exem.
ri tam in Germania, quam Callia coenon Plar ConSECUTUS. Tu vero hujus viri fan-
bium. quod illorum muniticentia non sue. Ctimoniam imitatus, jure optimo KA.
ROLOS

## Folio 245 — 1814919937:0300
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000300.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 82 lines, status machine
E D F C a X 2 0i
ROLUS MAZIMOS aepenaberis. UE te inchontum. optimo tochtesstimoque sine
omnes per orbem terrarunt d colant a Comital. Vale Ciloriolissime et Clemen-
admirentur. Interim te ileme e corpo. tissie IMPERAFOR. LX CC Calo
re ralere opto. Deumque Maximum pre-
Cor, ut Las an Leuu Fausto omine
 lo d0
RL IAN TES LECTIONLS
R ZC E R P F AB, F X V ARIIS NSS.
Caioeonvillensi, Eugdunensi, Bodlejano, Sionensi, Cassellano. Excerpris
Trajectinis, mes Edit. DuChesnii, Bollandi. Besselir, 86.
D28. 1. In Cajosonvil. legitur: Ineipit Pro-
locus alcuini in Vitam Caroli MI.
Recis Francorum (5. Imperatoris
Romanorum.
PaB. 5. Praetario desideratur in Beales.
 22
P18. 6.
P25. 7.
(6Cass.
I.2. res gestas) Gecta Lued.
1. 8. Si ramen ullo modo) sic. hoc
U. M. C 4105. (6 SiOn.
1. 6. aliorum) avorum. Sion.
I. 9. descriprione) lcriptione. Sion.
l. 11. Quaeque praesens ) aque P.
Cajo5.
dicirur ) dicunt. DCB. Boll. Ca.
Jes. LuEd. (5 Sion.
l. 14. manere I. remanere. Cajo-
Jonv. (5 Sion.
1. 16. imo nullum ) imo in me
nullum. Luga.
desadare ) exercere. Sion.
P38. 8. L. 9. me a scribendo) me et HaeC
scribendo. Cajoronv.
PaB. 15. L. I. dommantis ) dominationis.
MS. Flor. (5 Cassel.
1. 6. quam unam (5 eam perpar-
Vs) quaM UnaM eE FAMEAPYAC.
parvi. Cajoconv.
Pa8. 10. 1. 2. quod bubus ) quo bub. Caj05.
(6 Lued.
C28. l0.  3. Procurabas ) Curabat. Rlor.
1. 4. rum Y deeA in Cajoc. Pan-
cum. FtOr. TUNC. Lus do TaIeMo
Cass.
Pa3. 20. 1. 2. Byrram) Buram. Lusd. HY-
ram Cass.
Pa8. 22. l. 2. videtur quod) quod. deest in
Pa8, 24. 1. 6. officere) impedimentum esi
CerC LasS.
- 1I. aut eo amplius ) eo, decstin
Lued. C B0d. et co amplius.
PaB. 26. l. X. Waisarium) Caiterium. alio
.4. celebrabatur ) celebratur. Pa8. 40.
Flor.
C45).
1. 6.  de Regni admin. ) tari
dem de Reoni adm. Ca5).
l.7. Guae cognitu vel diena vel nen
cessaria) quae condita ret di-
secta vel nec. Flor.
 5. essicere ) aFACere. Lued.
1. 3. Muant, ut persucam reddat
M. P. rcodere. Caj08. (5 Lued
l. 9. eoque  finiso) eonsque b.
Pa5. 30.
Coda
L107.
PaB. 32. L. 1. nallis) moltis. Sion.
1. 6. asus ) VtenS. Cass.
28, 27
Pa8. 38.
a8. 39.
t. Flor.
1. 7. Sed licet Cibi esse com–
plerum) desune in Lugd. Cassel.
6 Adrevald. Mrrac. S. Benedicti.
Caj08. Lusa,   ed. Mirae.
l. 1. fidem dare) F. Facere. Flor.
i Sened.

## Folio 246 — 1814919937:0301
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000301.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 98 lines, status machine
A R A A B N B S
1. 3. quam C9 Desiderium) 4. VE
Decd. Cass.
I. 5. inclinatae videbantur) incli-
nata videbatur. Bess. (6 Mirac.
5. Bened inclinare videbatur.
Zugd. (5 Cassel.
2. 6. omnia Romanis c. r. ) desune
in Lugd.
P28. 4F, I. T. Subactae que = Regem Pa8.56. l. 2. ubinam (ob1. Flor.
imponeret) delunt in Edit. Bes-
Selis. Sed aliae omnos quotquot
vidi, haec verba proterunt.
Pa8. 4. L. L. 1. cujus) ejus C45s.
Pa5. 43. l.2. dediri contrarii) deditae con-
trariac. Bodl.
PaB. 44. I. 1. arbitrabantur) arbicrantur.
Valcat.
1. 3. Praerer Y PrOPtOT. CasS.
P45 45. 1. 5. disnum judicarent) dienum
dcest in Cajoz. (5 Tued.
Pa5. 46. l. 5. emolliri) molliti. Flor.
FaB. 47. l. Y. viX annus unus) vixille an-
nus. Cajos. annusulluS. Flor. (5
Boal.
1.0. quin aus ipse) quando autem.
Cass.
l. 8. usque dum) usque ad eo. Lugd.
donec. VVI8.
=uF. 48. l. 1. parvalis liberis. Cass. C5 Vulg.
l.7. Hoc bello) bellum. Reuber. C5
Eusd.
Pa3. 49, 1. 2. Hasam ) HCCam. Flor. Basam
DCb. in mare
Pa8.50. l. 2. consumii  juxta conseripti.
Cass.
PaG. 5T.. d. 3. aut laborum parientiam) aue
laborem sut pacienciam. Cass.
1. 5. ex his ) ab his. Bodl.
2. 8. dominabantur) dominabatur.
Cajog. (5 Tugd.
1. 10. propser) Per. Flor.
ac33. L. 1. Parumper in redeundo ) desunt
P15.57
l. 4. Brittones) Brettones. Bodl.
l. 2. ni sese dederent) ni dederen-
TUT. C. H0E. Lugd. C5 Cass.
1. 7. ucilicare ) utilitarem. Vuls.
quaedam E. disc. ucilitati. C assel.
Forcitudine. DCB. in mare.
10. minor nau ): naru deest in
Ediet. Freheri, Bollandi, 155.
Cajoronv. (5 Bodl. minor Fra-
eri. Cass.
Pag. 58. I. 4. orrum) exortum Flor.
P98. 59. l. 2. contermint) continitimi Cass.
Pa8, 60.
l. 3. Cujus concumaciam) Quorum
Vale
1. 6. Lecham) Lechnum DCh. sed
in mare. habet L echuM.
maximo) magno. Flor.
l. 11. ab illius potestate) ac deten-
Tione, addic. Dch. (5 Boll.
I. 1. nemini desectionem suadenti
ad defect. nullo (lec. nalls) (ua
denti. Flor. (5 Lued.
FaC. 62, 1. Z. auxHaES) auxiliatOreS. FlOr.
Pa8. 63. l. 4. lathuahis vero, quae nuss
quam c. m. P. excedis ) latitu-
dinis centum illia paSsum ex
cedit. Bodl.
Pa8. 64. l. 2. Wetatao (W elazabi. DCB.
P25. 65. l. 3. Lbures AVarOS. Plor
P25, 66, 1. 3. _ 4. creteras - persiciendas
commisis ) Caetera -  per-
Aeienda Com. Flor. C8 Bodl.
Pa~. 6B. I. 1. Cacani) Paxani ridieule Flor.
228. 69, 1. P. Farsasteam I Xurbegm. Ftor.
hacC Ir Lud.
PaE,. 54. l. V. exrremam impedimentorum)
2. novissim demine I noristimi
agmnis. Flor.  C4)0Z. Ho-
excrem. Peditorum Cajog.
simi axmine. Cass.
1. 3. Praecedemes mebantur) pe
dictam parcem coebantur. Lued.
1. 9. Feharrus) Lesibartus (eu A-
Debardus. DCB. in mare. L9.
Bellar dus. Bodl. L. Binhardus. Cass.
d. 10. Ruilandus Acruodlandus.
Cajoconv. de Ruclando nihil in
Tor
Franzins.
1. 2. asINCCTEICAS. CaSS.
GerolansCFuS. Ca). 8 L.a8d.
3. instrueret ) Arueret. Cajo8.
1. 6. Suc ) sui DCB. (5 Bollo

## Folio 247 — 1814919937:0302
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000302.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 104 lines, status machine
L. F C
N I.
2. 9. Bohemanicum ) Bohemicumo
Ftor.
Hilinonicum J. Linonicum. DCh.
inmare. M5S. C ajoz. Lued. Boal.
Livonicum. Freheras. Liconi-
cum. in margine.
6. 12. l. 2. Abedritos) Obodritos. Caj05.
l. 4. Aquasgrani) Aquiserani Etor.
(6 Cajoz.
P08. . l. 4. Danabium Rhenumque ) ac
mare, interlerit Cajoe.
Pa5. 77. 1. 3. Vissulam) Wissulam Flor.
Viculam DCh. in mare. Caj05.
 Lacd.
1.6. esseceris ) efceret. DCh. Boll.
(0 Cajoconv.
Pa8.78. d. 1. constrais I bello conA. Flor.
Cajog.
PaG. 79. I. r. proprium) pacruum Cass.
P2580. I. 4. munisicentia) magniticentiai
Excerpt. Traject.
PaB. BI. l. T. permisis ) promisit C ajog.
Pa5,82. l. 1. transmisos) direxit. Flor. Ca
105. Laed. (∞ Bodl.
PaB.83, l. 2. eripere) DraerIperE. DCb, (5
Ib. Stad.
l. 3. Staruis) Poluit. Plor.
Pa3. 84.. l. 2. Incer quac praccipua) Vul82-
tae addune Fere, Sed nec DCh.
nec BoI. nec. MSS. mea BanC
vocem agnoscunt.
1. 6: decessam ) discessum. Flor.
Fa8. 06,. 1. 3. comperis sepperit. Cajos.
5 Lugd.
Pa3. 87. l. 4. vastabant ) vexabant. Lagd.
1. 6. exire posset) Poruisset. Cajos.
(5 Lugd.
Pa8. 88. l. 1. ampliando) amplificando.
Cajog.
l. 4. Binc ) jam abhinc. Ftor, (5
Boal.
P28. 92. l. P. Rordrudim) FTruodrudem. Ca-
105. (5 Bodl.
1. 2. Thedradam) Theodradam.
Cajoc. Theodoratam. B0dl.
Roshaidem) Hlruodhadam. Ca-
508. Ldanade. Boalo
4.. cujus nomen modo mem. B. BCc. )
A  d0
Paβ. 37.
cujus nomen nemo memoriae
1. 1. Cersuinau) Cresuindamo
. 2. Facum ) Hugonem. DCB.
1. 3. Adelluidam) Adalindamo
l. 1. invicem) er COs. Vulcas:
1. 4. acalam ) aculam. DCB. in
mars. Lasd. 8. Boal. Aetilamo
natus crat innis. Cass. qua,
l. 5. conjunxeras I commilerat.
non nolcit. Cass.
1. 5. Lutasordim ). Leodeardam.
Cajos. LeoBardam. Lusd. LWit
P48. 93
uidam. Boa.
PaB. 34
C1
Bol. Elor
DCb. Boal. Aluidam. Lacd.
.3. acceperas I lusceporat. Ilor.
. 7. similiver) Alialiter. Cass.
1)05
1. 8. Piet. videt. quanon min. insen
enis ) Pietate vitac, quanomi
decum Ludn
ieleci
l. 6. coenaret sine illis
verbahacenon exstant in Lugd.
P28. 98.
l. 7. Pone sequebantur ) Paulo Le-
quebantur ponteum. Cass.
PaS. 203. L. 12. minima injustae crudelita-
ris) minima acc in Boali sc
veritatis Boll.
PaB. 206. l. 5. ForMac  Lar. aC. Lued. 
La)08
Pag. 112. I. 7. C8iterum Leone sup.
plicanse I in NSS. hacc Hcbsle
Pa8. x10. l. 1. Serico) Sirico Cajog.
PaS. XXL. I. T. Turrinis J. decst. in Flor. (5
HoTaMIE LTaMZIUS Guorideu
hac in LC _ Boal. conspirat.
248. 2Y5, l. T. P Tet) PUS quam ter. DCB.
5 Exceret. Traject.
Pa8. F26. l. 2. cujuslibet officii acendum
quicquid ei de cujustibet 0. 2.
110E
l.7. ut acque illa ac parria ) e
ea quac rellet, illa ac patrie
linona. Ca10e
Paβ. 117. l. Y. afficiebas) Subliavat Bo
in mars.
6

## Folio 248 — 1814919937:0303
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000303.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
248
YY AR E AN TES L.EOTTONES.
PaS. X2O. I. 3. mirae pulchrit. ) plurimae Pa8. 1+ 2. l. 12. persici non Poteran) nOn
Dulche. Cajor. (8 Bodl.
PaS, 12T. l. 4. inserre) interri. Cajoz.
Pag. 1220 l. . in suo Rerno eam fac. cura-
veris) 1. P. R. id FaCCTC PTO.
curaverit. C ajoz.
PaB. 142. l. 21. Metropoliricarum) MetrO
Poleorum Flor. (5 Cajoz.
1.7. compererat) Comperiret. Ca. Pa5. 143, l. T. dasa est) Facienda ett. Flor.
105.
1. 22. tam in a. 9. 1. a. nec. n. c.
semmis) tam in guri, quam in
argenti nec non ee semmacum
Genere. Cass.
FaB. LL3. l. 3. suA opera) sUD OperC. Cajog.
l. 5. ornata) ordinata. Flor. 1
P98, 126, 1. 2. consurbarus) contrariatus.
Cass.
PaS. 127. l. Z. PrOIrANXIL) extraxIL. Plor. C a.
108. (5 Lard. exsticit. Bodl.
P08. 128. l. 3. Praescire) praelciri. Cajog.
1. 4. Constantinopolianis) Roma-
rIS. Caj0g.
1. 5. conrumaciam) invidiam. F.
dist. quaedam.
PaB. 229, 1. 4. Sed in vis  quam
quod) Sed de his  nis
quod. Cajog.
Pa8, 132. l. 2. appellarentur) pronuntiaren.
tur. C ajog. L. a5d. (8 Bodl.
35, 136, l. 7. in eodem vico) Hacc desune.
in Caj08.
PaB. 137. 1. 8. praesasia) prodioia. Lusd.
Pa8. 139, l. 5. cui insidebat) quem super-
Sedebat. B0dl.
Paβ. 140, I. 2. Procul jaceret) 1on3C jac.
Cajos. C5 Lued.
 Boc
vili u tacto suppellectilio
Petiec. Boal.
.18. In Nom. Dom. San-
Ei) decst in Cajog. eg Lucd.
1. 3. Favanum) Furanum quac et
Salz burno. Ilor.
1.9. vel ipse superstes esset) man-
(15seE In COrPOTC. Lued. es
Bodl.
1. 10. asam ejus sibi necessarium
judicaret) uf. C. libi secundum
Jozonv. B Bodl.
ued
rerum carentiam nec. Jud. Ca.
2X. abdicarionem) Carenciamo
d. 15. erosarett) fuisset erosa.
ta. C aj08. Lur d. C5 Bodl.
1. 20. aliaque suppellects-
Bodl.
98. 144, 1. 9. consbis) habebat con-
Bresatum. Cajoc.
lia) alioque oue pretiolo aue
.10. redimerentur) Fuissent re-
demei. Cajoc Lucd. C5 Bodl.
erocaretur eroeatum. dicti Codd.
Pa5. 145. 1. 5. insienisa) figurata. Cajos.
Lusa. (5 Boab.
. 6. figuratione opetatb. C
108. ee L ued.

## Folio  -  — 1814919937:0304
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000304.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Dui in hoc opere emendantur aut illustrantur.
Numerus Barbarus notar pasinam, licerae rero a. b. columnam.
INDEZ AVCTORITM
Bo Floriacen(is. 156. b.
 Adamus BremenliS. 169. 2
Ad0 Vienne. 49. b. 67. b
ee
Rimoinus. 165. b.
Aimoini Concinuator. 25. b. 188. b. 189. d.
Albericus MonachuS. 37. .
AIbertus Staden(IS. 33. a.
Alexander Natalis. 11. b.
Anacta(US. 20. d.
annales Bertiniani. 31. 8.
Exintrardi. 37. b. 38. d. 40. a.
56. 2. b. 125. b.
Fuldenses 37, 8, 88, b. 92. b. 156.
1. b.
Hlildestremienles 77. 2.
Metenses. 52, D.
Nazarii. 60. b.
Petavii. 17, b, 60. b.
Anonymus de Vita Ludorici Pii. 175, 2.
ArnobiuS. 196, b.
Auctor Fundat. Eccleliarum in Saxonid.
136. 2.
AVenCInUS. TI, 2. 29. b. 30. 2. 78. d.
68.
192. a
Benno Cardinalis F70, 2.
Besselius. 10. b, 12, D. 17, 2. 57. b.
BlanCuS. 30. b.
BIonduS. 123. b.
Brito (Calielmas) 19. b.
D anSertuS 70. b.
LD Barchius. 19. b. 70, b.
ChiAeriuS. T17. 2.
Metollacenle. 136. d.
NErZbursense apud BalVZ. 5+. b.
Chronicon S. GalIi. 27. b.
Claudianus. T4. 2.
Conradus à Licchtenau. 33. b.
CorippuS. 13. b.
emsterus. 13. b
37. 2.
Dodechini appen
2. b. 63. d. 0
Solismentis Monachus  Vica Caroli M.
26. b, 60. b, 82, b. 136. a. 274. 2.
Frici Flictoria Danosur. 71. 2.
Lurropii appenata. 79. a.
Bintrartus de Vita Caroli M. 29. b, 33.
aber (Perrus) 172. a.
L Forcatulus (Sreanus) 73 d. D.
Fredesarii Continuator. 37. b.
6
Gervahus TilBCTTEMHS. 36. a.
Gobelinus P’ertona. 39. a.
GolAaAUS. 10. 0, 13. 2. 94. 4.
alli Monachus de Vita Caroli M.
Oodetridus Viterbiensis. 34, 2. 163. 2, b.
t
haica 47. abu Mabionem ad 
26. a.
 ElepidanuS. 9. D. 23. 0.
Charta 86 apud Coldaltum. R. Alem. 198. 6. Hunibaldus. 73. b.
FTelmoldus. 50. b. e (e99.

## Folio  -  — 1814919937:0305
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000305.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
ADE Z AdaD
R.
egino. 16, a. 27, b. 49, b, 67, 4. 6, 66.
L 2. b. 26-1 a. 193, 3. 194. 4.
ABordus. 168. 6.
SLhdorus. L10. d. 218, 6.
lo
Fotannes a L eydis. 94. d.
2mbecius. 114. d.
Lambertus Schastnabrugen(5. 192. 2.
L ex Bajoariorumm. 60. b.
a Lerdis (oannes. 64. d.
d Licchtenaur (Conradus) 33. b.
Lindenbruch (Erpoldus) 94. b.
Lupus Ferrarienlis. 156. b. 197. a.
M.
SalICa. 14. 00
Rolvinck. 137. 6.
aus(aj15. 56. 2.
Saxo ChronoorapIVo. 128. d0
Saxo Grammaticus. 71. b. 72. d.
Saxo Poëta vid. L it. P.
0. b.
Scraphiae S. Passio pud Balu2. 139. b.
02. d, b. l2.∞,6. 37. b. 172, b. 206. 20.
Marianus Scct. 27. b. 33. d. 56. b. 84. b. Ostrius (Leneas) 3. a.
00. 8. 96, b. 98. a.
Machias (Christianus) 32. 2. 217. 20
Mela. 63. 2. b.
Sclavonici Chroniei AVetOF ANONYUSo
tous Presbrter. 94. a.
Disehertus BcBaCCh(S. 15. b. 17. 8. 27.2.
82, 8. 37,2. 69. 2. b. 74. d. 84. b. 96. b.
Theophanes rE. a.
Trichemius 60. 2
Curxinus 52. ec pastim.
Y
Pocta Saxo de Vita Caroli M. 33, 9. 40. 2. Withekindus MonachuS. 48. b.
adilio. 57. 0.
L Mariana. 54. 2.
Dachomii hiltoria. 196. b.
Paprae Closlarium. 1bG. 1
Paulus Draconus. 18. d. 1. d
Placina. 32. d, 6. 69. d.
b. 53. b, 62. 4. 102. b, 405. 4. 107. a. b.

## Folio  -  — 1814919937:0306
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000306.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 83 lines, status machine
Z
ron Rex Terlarum veneratur
79. b.
rolo M eradit locum
Sepulturae Chrilllid
U
an bellum feolerit eum Carole
ibic
Adelhais Alia PipinI. .
Adelluida Concubina Caroli. 93.
Acmallare quid notet. 173 d
Aoriani R. P. mortem deset Carolus.
lephantem mittit Carolerus
Erorolosium artiticiolissimum dono
Vocatur Fmir Almumenin. 79. b.
80. 2.
an disserat ab Amiratc. 79. b. et
sC99.
AbdeIIA R ex SarACenOrUM. 52. b.
Abodrici erant sens Sclavorum. 62. b.
vocantur et Rerepi. ibid.
Foederati erane Francorum. 62. b.
6
2
accipiunt resionem Transalbino
rUM. 47. b.
cum Wisis bello implicantur.
63. 20
WilloS ODE FranCOruM SupCranE.
63. 2.
Abulabaz vocabatur Eleptras Aaronis.
B2. 2.
Academins an condiderit Carolus M. 56. b.
acciaiolus an Scriptor Vitac Caroli H. an.
TiquuS. 2. a. b.
Achajus Rex Scotorum an Foedus cum C a.
rolo M. Percuslerit. 79. b.
Acroama quid. 114. 2.
Adaleilus tlius Deliderii Regis Lansobar.
dorum. 40. 2.
autusit in Craeciam. ibid.
At Patricius. 40. b.
bellum ove Ciraecorum contra
Francosinctaurare conacur ibid.
occiditur eo in bello. ibid.
Aoalunous quis. 147. 2.
Adeldrudis hlia Caroli M. 93.
Adeltonsus R ex Caletiac. 78, d. b.
dat Carolo. 82. d.
EF
Cuasu Carolus M. suscixit bellum
Aediticia publiCa I TE TANSCreNEUT.
quid porrenderit. 140. b.
a
Ricti quinam populi. 64. 2
Aistulpus R ex Lansooatorum. 39.
de c eipino. tola.
Langobardicum. 38. 39.
ilolEingorum taluma pracerat Bajoariae.
bis cum Pipino pacem Facit.
quando mortuus lc. ibid.
albinus an idem qui AlcvImUS. 117. 2-
tuit Praecepir vatoli. 117. a
delectabatur lub heuis nominibus
amicos luos aogui. 118. 2. b.
an Hlersteldiae ICDaS. 115. 20
Vicam Caroli iitanderiplerit. 148.
quac genuma senguerit scripta
contunditur cum Heno Episcopo
Buriburzenti. L16. d.
Albis accolae quando a eua Carolo in
alias regiones cradtec. 47. b. ec sc99
Alcuinus vide Albinus.
Aldermannus quid apud ARBIOS. 164. b.
alemanni quinam populi. 74. b. e 1e99.
unde dicti. 74. 6. 75. d0
ols ounes cermaniae populi
Vocabaneur. 195. 6.
quando Franeis 140)cbll. 75. b.
Alman Deus Alemannorum. 75. 4
Alpes sune inria moncium )18L. 4l. d.
Amiculum quid. 140. 2, 212, 6.
Amiras Aaron an idem cum Arone Ke.

## Folio  -  — 1814919937:0307
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000307.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
Avus Fraternus Guid. 175. a0
Familia. 60. a-
ec Perrar. 19. 6. _ (c99.
Aneilbertus quis. 99. 8. 147. 2.
Anta uxor Deliderii R. Langob. monacte.
rio includitur. 41. b. e (e99.
Anstrelmus Comes Palatii. 5+ b.
Aprilis unde OAarmonath dicitur. 43. b.
Aquisoranum unde hodie Aix la Chapelle
rocetur. 108. b.
Aquiserani Carolus exsruic Balilicam. 84.
aquitania diriditur a Pipino incer Alios
qua ratione tora ad Carolum
M. Perreneric. 37. b.
Aquitanicum beltum quando et cur sulce.
Perie PipinuS. 27. 2. b
Dux LasMIo rebellat contra
FranCOS. 58. 2.
aaterum sedes ec termini. 59. b. 75. b.
cum Francis bellum quando
coeperit ex finitum. 58. 2.
cum SaxonibuS. 43. b.
Barba apud Francos maxime aertimabatur.
promista ex capillitium erat insigne
Recum FranCOrRM. 179, 8. b.
Crediroribus dabatur in pienus.
quando a Pipinofinitum. ibid. Barbam detondere crat ignominiolum.
Carolus M. quando inchea-
verit. 36. b.
Anitur. 38. b.
A. R. quid nocet in nummis Francorum.
AragituSs Dux Benerentanorum rebellat
COnFra FTANCOS. 57, 2.
Ce submitrie Carolo. ibid.
Grimoaldum filium Carolo dat
obsidem. 57. 2, b.
Arno quis. 145. b.
Astos cibos erac elixis amabat Car Olus.
1T3, b.
b. Et Scg9.
Regiam splendissimam aedis. Baddenteld an locus praelii Francorum
Cat CarolUS. 10E.
1405. 37. b.
30, b.
d
Actula quid. 139. 2. b.
Acala Alia Pipini. 47.
Auoustino de Ciritare delectabatur Caro-
I15. 1T4. b.
tangere apud Veteres juramenei
vicem pracstabat. 14, b.
an aluerit Carolus NI. 105, b. ec
1cG9.
Barbari qui Lrancisantiguis. 8. 4. F32, 2.
162. b.
Barbara lingua quae dicta Fuerit. 132. 2,
2. b.
nomina Franei mutabant in magis
Latina. 118, 2.
Bardi quIHa CCaatUT. 130. b.
Barones qui rocentur. 189, b.
Basilica quando Aquiserani a Carolo ex-
Aructa Tuerit. 84. a. b.
unde rocentur aedes Cacrac. 197. b.
98. 2.
AuConii MS. ubiprimum inventum. T44. b. Behemannirastant terram Hunorum. 69. b.
Austrine rex varie accipitur a Scriptoribus
Francicis. 28, 0.
fines non lemper ndem. 28. 4.
Reges possederunt etiam provin.
cias in Neustria. 29. a, b.
dicti a potiori. 1010.
Austria de Prancia sibi opponuntur. 28. 6.
non habet eosdem cum RegnO Au-
Arasorum limites. 29. d.
sub Carolingis an idem notet ac
sub Merorineis. 30, 2. b.
Beltario an ocuH CHFoc(. 102. b. ec (c99.
Benedictus Monachus an peculiari restitu
Bernhartus Lipm Filius an ex concubina
Creatur R ex Italiac. 97.
conspirat contra Ludorieum.
b.
qua morte perierit. ibid.
Zajoariac olim ABilolEinBOrum Pracerat
in
_uS OMM SuCNT. 199. b.
AaTUS. 97. d. O.
Crnoinus quis. 146. .
Arcta sitia Caroli M. 92.

## Folio  -  — 1814919937:0308
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000308.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
R E R D N EF V LLDOKDM.
Anxilberti uxor an silia Caroli le. Carmina Veterum erant Annales. 130. b.
Sitim a. 99. 2, b.
Bertha an dicta Carolomanni uxor. 22, a. b.
Berchais silia Pipini Regis Icaliac. 97.
Berchraca cujus Elia. 93. b. 94. 2.
an pepererie Carolum M. in
Thuringia. 35. 2.
an Augusta dicta a Alio, 197. 2.
moritur. 93, b. 94. d. 197.8.
Bibliorheca Caroli M. ubi tueric, T+ +. b.
Bohemi quando Resem acceperint. 196. d.
Bohemici belli origo. 69. b. et segg.
Bonitacius Pipinum unsit in RegCM. 12. a.
Braccac Germanorum. 110. 2. b.
Brittones domantur à C arolo. 56. b.
Burchardus ex Folradus an consuluerint Pa.
Dam de TTilderico deponendo, 11. d
Burchardus Comes Scabuli. 147. b.
Byrra Aurius ubi. 20. b.
aenulphus R ex MercioruMm. 79. 2.
Caclarum et Aupuctorum nomina lac-
pissime inter se confunduntur. 2Tc. b
Caganus nomen Regum Hunorum gene-
ralc. 67, a. b. 193, d.
quid nocet. 68. 2.
CalCeaMeNTA FFAHCOTUI. TFO, b. TTF. a. b,
Calligraphiae operam dabat CaroiUS. 120.
10
Calrinus an secundum Pontiticios auctor
Caleei an fixa celebrarint conventum.
an oitt ea testeratiset etta
Proceribus contra Gripho.
nem. 2F. b.
quas Provincias in dirisione
acceperit. 21. b.
et Pixinus Provincias bello
acquilitas dividunc. 22. 2.
AE MonachuS. 22. a.
cur Monachus Factus. ibid.
reliquie filium Drogonem.
quando Moacterium ingres
fu5. 23. b.
quod Monacterium incolue-
quomodo vixerit in mona.
Romae monasterium ex
AEnAM. 24: 2.
ubi mortuus. 24. 2. b.
librorum de Prinitate, qui alcuinotri. Carolomannus II. quas Prorincias accepe.
buuntur. X17, D.
Camisia quid. 209. b, F70, 2. 202, b.
Campus Madius an idem quod Maji. Cam-
DUS. 17, 2. b.
Cancellarius primus inter Consiliarios. 5. 20.
Medii deri an idem cum ve-
teris Cancellario. 5. 2.
Cantum emendavit Carolu5. 12T. b, 205. 2.
Capella quid notet. 144. 2, b, 196.8, 219. 2.
Capittirir jus ad Solos Reges Prancorum
pertinebat. 14. 8. 170, a. b.
TIL. 29. b. 30, 2. b.
ubi e quando R ex CreAtUS.
Francorum Reges summo Audio Carolomanni uxor an Berthadicta. 32. a. b.
obterrarunt. 14. b.
Capillicio quomodo Reres a subditis dis-
CernETeNtUF. T4, 2.
Capillos cur postea ab seiderine Franci. 171.
2. 174, b.
207. ae
2sta. 18. a.
Franei dicuntur. 163. d.
drolingorum M Recho Francico fucces
110. 184 b. e 1C99.
Carolomannus l. e Pipinus instisantur a
5IL. 23. b.
Rerits. Ibid.
Arut. ibid.
se contert ad montem Ca5-
_ Carolus M. fuere inter le
dilcordes. 21i d. b.
quor liberos reliquerit. 32.
an locius C. M. CDeaons
si AquicamIaM. 37. d.
quamaiu reBnarIF. 33, a. 6.
MMOTIEUT. 33. a.
al clera llta. oei dib
fusit ad Deliderium et cur.
2. 2
liberi an Reges a Papa Crea
0-

## Folio  -  — 1814919937:0309
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000309.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
Carolus Calvus cognominatur Magnas. 3. a.
57. b, 158. a
CrasuS vocatur Magnus. 3. 2. 158.
Carlstracius an Auctor libri coneraabulum
imasinum. 117, b.
Corolus M. quando ec ubi na1US. 33. B. 34.
Cum tratre CrCATUT RCX. 27. b.
cur dictus MagnuS. 3. 2.
ubi ec quando coronatus. 3I. 2.
an cum patre suo Pipino unctus
Ac. 263. D.
Cum Fratre Regnum Partitur. 28. 2.
quas provincias in diritione acce-
Perit. 29, b. 30, 2. b.
an austriae vel Neultriac Rex.
2
Coscipie bellum aquitanicum. 36.
et leg9.
cepit Deliderium cum omni Fa-
milia. 39. 8.
quas Orbes adriano R. P. dederit.
T. b.
an cum Radbodo bellum BCsCC-
Fit. 5. b.
Saxones bello a9greditur. 42. 8
Sc99.
quoties apCrtO Marte cum SaXO.
nibus puenarit. 49, 2. b.
suscepie bollum Hilpanicum. S1.
et legg.
an XIV. annis bellarit in Hispa-
nIa. 52.d.
Valconum experitur pertidiam.
53, a. b
an ab AdelFonso Resc Caletiae
superatus tuerie in _ispania.
78.
b.
Britones domat. 56. b.
Aragisi Beneventanorum Ducis
sidem per obsides sibi Armat.
57.
Bajoaricam sulcipit expeditionem.
58. a. b, ex lc99
Pastilonem detrudit in Monacte.
rium. 60. b.
BBredicur W il205. 62, e (c99.
F. X
an iple expecictem e intertue.
rit. 64
Ftuos debellat. 6.5. c le4.
Bohemos ec Hlilinones bello Cupe.
rat. 69. a. b. Ec lcg9.
concraltordmannos cucit exerci.
Cum. 7T. ec (c99.
Regno Francorum glas provin-
Fias adjeccrit. L ec leg9.
ad in Palaeltina Ne. 81. a. b.
Clastem concta Loremannos in.
Aruit. 87
adcit Delideri hliam in uXorem
2.
Deliderata repootala Hlildegardem
sibi fociac. 90. d.
quor liberos lureperit ex Hilde.
earc2. 91. b. Se a.
actradarm lbI JWHXIL. 92. 4.
trimonium LuW HC. 92.
Concoenas Quol Babuerit. 92.93.
Palaria quae exArunerir. 33 34.
an uxorem habuerit legicimam
ante Deliderii Aliam. 89. 900
Luidxardim alemannam in ma.
iberos luos qlomodo insituerito
96
seg4.
quories ROMdC LaCMC. 123, 2. b.
quando Ruonstus dictus. 127. 20
quor Sorores habuerit. 94. b. e
an precario Metem a Pontitico
acceperit. 127. 6.
rIL. 127,. b.
an praclctene contilium Papac de
an juramento se Papae obstrinxe.
se creando Imperatore. 128. 2.
an majore. Peleltatem post sul
Perit. 127. 2.
an Orbis LCoaC LuS. 126.
an habuerie sus enxculli Pontit
Cer. A2. d.
an David vocatuS. 118, 2. b.
quoEaMmisreBaC. TE. 
ceptum nomen Ausucti acce
ictes

## Folio  -  — 1814919937:0310
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000310.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
R E R V M E F V F R BO R V NT
Artes liberales Audiose coluit. Carpento bobus junctis rehebantur Mero
127. 2.
an scribere potuerit. 119, 120.
lesibus Capitula addic. 229. b.
130, 4. 206. b.
quando obierit. 135. 4. b.
Canonizatur. 137. 2.
abdicarionem Imperii meditatur.
143. b.
maroli MI. afectiones corporis. 104. et leg9.
animi. 116. e lc99.
res gestae Fabulolac. 5. b.
Vita domestica. 113. Ec Seg9.
eadaver sepelitur Aquiserani. 136.
quomodo in Funere cura
tum. 156, 2. b, 137. 2.
Vitae Scriptores antiqui. L. b. 2.
Scripta. 23Y. 2. b.
eencalogia. 21. 2. 184. & le99.
anni Resni et Imperii Caepisbne
inter le confunduntur. 2I1. b.
Caro Quoc in Regno Franciac. 157. D.
Promileue vocantur MagnI. 157. b
158. 2 b
uaus Junior. Elius Car. M. bello 29
Greditur WVil205. 64. b.
moritur. 96. b.
Carolus unde Martellus dictus. 19. 2.
unde Tudites. 19. 2.
vocatur Subregulus. 18. b.
Rooinfredum e Hilpericum de-
bellarit. 19. b.
vi occupat Major. Domatum. 19b.
Radbodum vicie. ibic.
Tyrannos ex Francia ejecit. 18.
Eudonem vicit. 19. b.
Saracenos duobus superat pracliis.
20. a.
diridit Reenum Franciae intex A-
1105, 2r. b.
quando mortuus. ibid.
an anima ex corpore de cur dam-
natns Fuerit. 2T. b. 167, b. 108.
astinum oppicum ubi. 24. 2.
monasterium incoluie Carolo-
mannus cum multis aliis Prin-
cipibus. 24. 2.
apud Goldactum quo anno data.
apud Mabilion. de R. D. quo an-
vingI. 16. 2.
Castrum quid. 179. d.
Centorebe aL. 61. b.
Tur. 87. 6.
189. 2. b.
Centenarii quinam. 60, b, 189. 20
Centumcellae per proditionem occupan.
Centuriones an iidem cum Centenariis.
Charta donationis apud Brouverum de na-
ciritate CAron M. an genuina. 35: 2.
10. 2
Chartae P. instrumenta publica quando
latur. 19. b.
Chriltianam relisionen Carolus M, P2n
Etistime coluit. 120, 6.
Codicillos quales Franci habuerint. 119, a.
nO LCrPId. 26. 2.
Germanice leribi coeperint. 208. b.
Chilpericus R ex a Carolo Marrello debel-
Cornomina quaedans Romanorum pecita
a corporis habicu. 3. 80
Comes an idem qui sudex. 68. a. b.
Lasatis quid. 115. 2 b
Comites minores resebane provincias. 6r. 2.
habebant Vicarios et Scabinosse-
elar. 62. 6.
Rectum sacrarum serebant cu.
TaM. 86. b.
uinam admarint bellum Sa.
Lonieum. 47. a.
an in Hlassia olim Fuerint. 61. D.
quando se in libereatem rindica.
TINL. 61. B. 269. b.
1
2
Comitatus quid notet. 72,0.
Conceptionis ee natirreaers tocuo an incet
Comitum dignitas proprio exat militaris
Le aitteranc. 34. b. 3sa
(C99
Concubinac Caroli M. Guaenam. 92. b. 8c
 pa Gtlio. . 0
adt eltam uxorum nomine reo
MaAE.

## Folio  -  — 1814919937:0311
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000311.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
nianc. 92. 2. b.
Conjugationes Medio aero laepissime in-
cer le permutancur. 116. a.
Conjurationes adversus Carolum. FOr. eC
sc99.
Constantini donationem quis continxerit.
1. b.
Contemplatira rita quid. 22. b.
unde dicta. 22, b, 23. 2.
Conventuum apud Francos finis e IcopuS.
15, 16. 17. d. b.
Convencus Francorum publicus varie de-
nominatur. 16. b.
quories. singulis annis sub MC.
sorinsis celebratus. 16, b.
quo tempore celebratus: 16. 6
sub Carolinois an Axi Fuerint.
17. 2. 16. 2.
quoc sub Pixino sineulis annis
habiti. 18. 2.
quando ex cur ex Martio in
Majum cranstati. 17. 2. b.
quare Malia dicti. 173. 8. b.
Conventus tempore Franci Regibus sui
oHerebant dona. 18. d.
Cortinac quid. 143. D.
Crepidas inter et calisas quale diserimen.
11. 2.
Ducesmajoribus pracerant provinciis. 61. a.
Pardulfos an tempore Caroli Fuerit R ex
 ScotoruI. 79. 2.
Fbrietatem leze publica prohibuie Caro.
115. Y13, 2. 6.
Exhardus Resine mensac praepolitus occi.
dicur. Sd. a.
Crines protulos quis primum sectarit in. Pginhardus ubi natus. 3. 2.
tex Francos. 14. d.
alere erat insigne Resum et nobi-
litatis. 24. d.
promittendi mos quando delerit.
171. de
Coropalates an idem cum Majore. DomuS.
(3.
0
Erpriani Vita MS. ubi primum inventa.
145. 4.
avid an Carolus coonominatus (IE. F18.
Decani quinam. 61. b.
Oeclinationum mutatio Frequens. 31.b.
Desideratam Aliam Desiderii Carolus u-
xorem ducit e Cur. 88. b.
repudiatur à Carolo, quare et
quando. E9. d. b.
Deliderius suit Comes Stabuli. 39, 2.
FiF RCX LanGObaxdOTUM. 39. 4.
Caroli M. Cancellarius. 3. 2.
Primus Abbas Sclinsctadentis.
an gener. Caroli. 3. b. 99. b.
100. 2. b.
Scripsic Viram Caroli e quan-
d0. 3. D. 36, 2.
an Annales Adelmo inscriptos
comporde. Z. b.
Franclationem Marcellini et
Petri aetcriPHI. 3. b.
Diplomara st Epistolas edidit.
verat PapatII. 41. 2.
intuiicum habel Carolum. +1.d0
captivus ducitur in Franciams
A
eui monasterio inclusus Everit.
quoe filias habuerit. 32, 2.
Dicaculus quid nOTeL. 110. D.
Didalcalo comparatur Carolus. ibid.
Bm quinam dicti. 203. 2.
Dodico Comes ub1. bt. b. et in Addendis.
Domus quid. 166. 8.
Bonarium quid. 205. b.
Donationem Constantini quis contnxerie.
+1. 6.
Droco S C. M. naturolis. 03. 8. b.
Mlies Calotomanni I. 23. a.
Drud quid TIF. 92. a.
DucatuS an ZII. sub se habeat Comita-
TaTUS. 188. b.
an interporarus a Comite Due.
narIO. 2. b.
Detenditur Contra VOssiuI. 3.
a
a
onoram oeo alrucaris C2
eum
1018 22. 36160

## Folio  -  — 1814919937:0312
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000312.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
RF R DM C1 La
eum Suctonio res Caroli ver
Species exequitur. 40, a.
an de iterata per Scephanum
unctione intellisendus. II. b.
F2. b.
an recte Stephano tribuat de
positionem Hilderici. 11. D.
12, b. 163b.
conciliatur cum aliis Scriptori-
b45. TF. b. 12- d. B.
on Finhardus legendum, sIE.
156. 2.
vocatur Clarissimus. 56. b.
Finhart an idem quod Fin rHAE. 161. b.
Reolismentis Monachus quando Vitam Ca.
roli M. SeripCerit. 2. 2.
Electorum origo an ad C. H. reterenda.
54 3. b.
Femoralia an usurparint Oraeci et Roma-
ni. ibid.
Filiac C. M. Fuerune libidinolissim ac. 99. b.
100. do
Filias suas non elocabat CarBIuS M, 98.
Filerum quid. 144, 8. 218, a. b.
Folradus et Burchardus consulune Papam
de deponendo TTilderico. 11. 2.
Fontanerica puena quando acciderit. 185.
2 b.
Eleomolynis an venia peccatorum acqui. Francia et Austria sibi opponuntur. 28. b.
raTUr. 142. 8. b.
Elephancis nomen, quem Carolo misit
AarON. 82. 2.
Enallase numeri ec temporum Medio aevo
Familiarissima. 26. b. 27, 8. 188 d. 196.
b.
Enallaces insuetae exemplum. 32. a.
Eo amplius quid apud Rginharcum sieni.
ACCL. 25. a.
Episcopi olim dicti Pontitices. 140. b, 141.
3. 213 b, 214, d, b.
quomodo olim diril2. 28. a. b.
Lub se comprehendebat Austriam
Neustriam e Burgundiam. 28. 3.
aliquando denotat lolam Neustri.
aM. 28. b.
aliquando Neustriam ec Burgun.
diam simuI. 28. b.
Franciac et Saxoniae termini concigui.
4. D
nomen latissime ParuII. 195. a.
et seg9.
an Fuerine Majores. DOmUS. 168. Franci an a Frojanis orti. 73, b, 74. 2.
D. Ec Sc99.
habicabant olim in domibus Eccle.
hnc provinquis. 213. 2.
Epitaphium Caroli M. 137.
Fremus quid (Ir. 179. b.
in semper in Aerili egro. ibid.
Fricus Dux Forojulionus interticitur. 68. b.
69. 2
Evan selistas IV. ex Craeco e Syriaco ser-
mone correxit CarolusM. 120. b.
Fudo an solus Soracenos ricerit. 20. 2.
a Carolo Marrello Superatur. 19, b.
Fabule multac Carolo M. aftinsuntur
5.
D
Familiae Carolinac recen (10. 21. 8.
Familiac vOx laFC PaLCT. 16. 40
male rocantur 251X080X à r01. 24. 2.
ex quibus populis coaluerint. 73. D.
Orientales _ Occidentales. 73. a. b.
an a Ferocitate dicti. 190. 4.
Merovingi. 9. 2.
interdum cum illa Famuli confum.
ditur. 15. b.
Famosus in bonam etiam accipitur par.
tem. 5. b. 6. 2.
Fastraca Caroli H. lIXOT. 92. b.
en crudelis. 103, 2, b.
Febrearius IdC FTornunc. 132. b.
Feminalis an eadem cum braccis. 110. 8.
Cartinei. ibid.
Ripuarii quinam. 209. 2
Salingi qui (int. 209. a.
Capa(I. 10, d. 22. do l2, 8. 24. b.
limsibus acernebane prorincias
de deponendo Hilderico consulunt
56. 2.
laculio cetacio iclentirallle resido
duplici scribendi genere utebantur.
a
sael lexestrabuerint. 129 2. b, 200.0.
retat ddume dedicto 95.

## Folio  -  — 1814919937:0313
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000313.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
Couorebe unde. 61. b.
tentiani. 83. 20
Cidentales. 83. 2
avit Carolus MI. 131. 2
Major. Dorus. 114. d.
Gravius unde. 189. d.
Crebe quid norcl. 6T. b.
da. 2F. b
b, 106. b.
Francorum mencio an apud Ciceronet
Aac. 73. b.
Reges ante obirum suum RC.
eni hacteo instituebane.
134. 2. b.
Regni fines antiqui. 73. 2. b.
clades in Bello Saxonico. 46. a.
Fraternus avus quid. 175. 2.
Fridosisus quis. 146. b.
Fricislariae sicus antiquus an idem ac ho-
diernus. 42. b.
Pricislariensem Rcclesam S. Bonifacii Fru-
Ara incendere conantur SaxOneS. 42. b.
Fronciacum castrum ubi. 38, 2.
allicac calecamentorum species. YIT. a.
TS. Gallus an inmonasterio suo sepul-
EuS. 191. b.
Caudina provincia quac. 163. d.
expecune amiciciam Caroli Mosnio
QuomodovocarinELMBERAtOrESOC.
quas provincias n bacreditatem
suasu maeris le Regem dicic. ibid.
opprimitur d captivus ducitur a
Cedani Orbis nomen est Sclavicum. 6+. b. Cunorada tilia Pipini RegisItaliac. 97.
Genealoeia Caroli M. Canissi quando scri.
Pta. 2, 2.
Genitale solum an Prictim locum nativi-
tatis denotet. 35. b. 36. a.
Germaniae Veteris limites. 19+. et (c99.
Germani dicuntur Barbari. 8. 4. 132. 2.
Germ anica Lineua an Caroli M. tempori.
bus habueric proprios characte.
rC5. 131. a.
an nihil seriptum fuerit ante
Sacc. XIII. 130. b.
cracbarbara et inexculta, 122. a.
32. a
Geroldus Bajearine Praefectus occiditur.
69. 8. b. 193, 4. b. Et Peg9.
Gerluinda Concubina C aroli. 93.
Gilberpa uxor Carolom aAnI. 32, b.
an Desiderii Alia. ibid.
Gista Elia Caroli H. 92.
Gista Coror Caroli M. 94. 2.
an eadem quae lrisbersa. 9+. b.
Godan Idolum Gorhorum. 75. 2
Oodetridus R ex DanOruM. 71. b.
Abotritos Francorum Foedern.
tos sibi subjicic. 72. d. b.
interticicur. 71. b.
Gortii unde dicti. 75. a.
Camctterus an Elius Fossilonis. 60. 2.
Tacrianus quando Papa electus. 39. 2
Carolomanni liberos ReSCS
creare negat. 32. b.
implorar auxilium Caroli
contra L. Cneobard05. 39. 4
Hartradus Comes Conspirat in mortem
devastatur a Saxonibus. 1 2. b.
sibi rurlus rindieare molicus est. 169. b.
Hersseldine an separtus aleuinus CaroliM.
Craeci suspectam habene Francorum po-
Grammaticam Germanicae Linsuae incho.
Grandmaistre Callorum an idem qui olim
Cripho Filius Caroli Martelli ex Suanechil.
ACceperIL. 21. b.
Fracribus suis. 2T. b.
Caroli. 102, d.
Hlastra Habu luos Comites. 6T. b.
Hactula quid SpnIFCet. 139, 2. b.
lenricus Imperatcr dominium in Romam
et sc9.
Pracceptor. 118. 2.
Hletro quis. 146. b.
Hilderieus quo anni tempore ad regnum
fetrelteltt. 10. a. b.
rio Rex creatus. 10. 6
in monasterium Sichiu truditur
al d Caleo MHalL. ex monacte.
aD Zdeastae vet sephamsetotu
ic
deDolits. at. d.D. LL. d. 00
cum Chilperico ContundICUr. 9. 6.
CH-

## Folio  -  — 1814919937:0314
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000314.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
R L RDMFLVLABORDM
cujus Alius. ibid.
quoc annis rexnarit. 9. b, 10. d.
ubi e quando OrTIIIS. 13, d. b.
ilderici dejectio a chrono excitarit motus
in Francia. 12. d.
Hildebaldus quis. 145. 2, b.
Bildesarda cujus Alia. 90, a. b.
an Caroli M. Secunda vel tertia
UXOF. 90, b.
quando a Carolo in uxorem du-
Cta. 90. d.
quor liberos pepererit. 91. b. 92. 4.
Filterarda monialis quando vixeric. 197. b.
exstruxie monasterium S. Ma
ridc apud Tigurinos. ibid.
Fildesardae tres ut plurimum inter sc con.
Funduntur. 197. a. b.
Erilinonum Cedes. 70, b. r94, D.
Tiilinonicum bellum quando et cur susce
Perit Carolus. 70. 2.
Fliterudis Alis Caroli Martelli. 60, 2.
Alia Caroli MaPNI. 92. b.
Fimiltruda Concubina Caroli MI. 101. b.
Hispanici belli inicium. 52. 2.
Hictorici veri cricerium. 6. 2, 158, b, 159
2. b
Flictoria e Annales an differant. 6. b.
Homeliae sub Carolo M. vertuntur in lin-
cuam Romanam. 4. 2.
Horolosium arcificiolissimum Aaron do.
nat C arolO. 82. d.
FTose quid sF. 120. b.
FTugo flius Caroli M. 93. 2, b.
Hunaldus an Waitarii Frater. 37. a.
capitur a CaroloM. 37. 2, 38.
dimissus Romam tendit. 37. 2.
a Laneobardis propter res nO-
vas occiditur. ibid.
Frungari unde dicti. 65, 8. 192. b.
Fluni unde denomirati. 65. b.
FTuni Ahatici eE Furopaei. 65. 2.
Hunorum Furopaeorum Sedes. 65, 8, 66. b.
Reges semper dicti Cagani. 67.
2. b, 66. a. 193, a.
Hunici belli causa et origo. 65, 2. b. 66.
utores  Lune E Cclestahici ordiniso
Imma Fginsarci uxor an Caroli Alia. 100.
APeratoris nomen quando Carous Acce-
ciculum avertabatur Carolus.
Imperium an hacreditatis vel electionisju-
re ad Ludoricum pervenerit. 134. a. b.
Ingethemii an Carolus natuS. 35. 8.
Carolus habuie P’alatium. 85b.
Ingenui Francorum tantum comam ale-
banc. 20b. a. b.
Incerula quid. 109. b.
Johannes quis. 146. 8.
Ermino ubi Abba5. 247. 2.
Itali e Siculi etiam lub Franeorum nomi
ne occurrunt in Scriptoribus medii Re-
VI. 196. a.
Judicium W eAtphalicum an Carolus insti-
tuerit. 44. 2.
Susitas quid nOTeF. 37. b. 38. a.
didradus quis. 146, 2.
Laniticio operam dabane Aliac Caroli
M. 96. d.
Laureshaimen sis Coenobii BEnS. 60. b.
Lector quid apud Majores noctros. 174. b.
Leges diverlarum gentium Carolus deseri-
beretecit. 130. a.
L eo Papa an excaccatus e lingua truncatus
Fuerit. 124,2. b, 125, 8, b, 206. a.
jussu Pop. Rom. Carolum M. Im.
peratorem unxit. 206, b.
C eutberea Dehiderii Alia e Tassilonis u.
XOT. 58. D.
decruditur cum Eiliabus in mo-
nacterium. 59, 4. 60. b.
LC2o Dux Bohemorum. 69. b.
Lihel ab1. 43. b.
Limicum praetecti ex custodes quinam. 56.
2. 191. 20
Huni eribus amiguntur praeliis. 66. b. 67. a. Firtorum Comites qui. 56. b
Idunicum bellum quando sinirum. 66. b.
Liudoltus Comes de Immentrausen. 61. b.
LOn.
21. D.
Ibnalarabi quis. 52, 2. b.
Tesse ubi EpiscopuS. 146. b
d. l
Perit. 107. a.

## Folio  -  — 1814919937:0315
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000315.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
Y
a
Loneobardi unde dicti. 39, b.
quamdiu inhabitarine Italiam.
89. a.
Longobardici belli initium. 39.
Locharingi unde nomen suum acceperint.
9. 2. 135. b.
Locharius junior excommunicatur à Papa.
185. b.
Ludoricus Elius Caroli H. 9r.
in conventu Procerum a Carolo
in societatem Iniperii aSu.
mitur. 134.
ubi ec quando mortuus. 196. b.
T. uidgardim sibi jungie Carolus. 92.
Luupinum Saronacum unde Nieyenfeld.
2. b
Lupus Vasconum Dux tradit Hunaldum.
a Ludorico in exilium mittitur.
58. 2.
Futici Sclavi quinam. 62. b.
Lurrinis pellibus Carolus pectus munie.
bac. 112, 2.
H.
Taeni vocantur _ Carolus Calvus et
CrasUS. 3. d, 157, b, 158. 2. b.
Maji. Campus quid. 16. b. 17, 3 25, D, 1, 2.
an ab VrbeMeyenteld dicr. 15.
17. 2. b.
Major quid notet. 165, a. ec Seg4.
an idem cum hodierno MCyer. 265.
Major. Domus quid. 166, 2.
summam habebat potesta.
tem sub Merovinois. 13.
18, a. b. 266. d. b. ee eg9.
quomoo in aula Conctan.
cinopolitana dictus. 13. b.
quis primus ec ultimuS. 167.
d. b.
Ae Carolus Martellus jure
haereditorio. 18.
ajorum Vomus varine denominationes.
diltinetio in cosquilc.
Ses, et illos qui sub Regi.
BUS TUCTUNE, an adMH.
Tenda sF. 168. a.
Majores Domus an conveniant cum Prac.
dicti postea Senesctiallio
an etiam Episcopi fuerine.
168. b. &c Ceg9.
Mantaccam Merornsi Dipini Herstalli dc.
Marcellus cur dicatur Carolus. 19 b.
eicti sune plures Principes ibid.
Martius unde Lenzinmanoch. (32, b.
Martii LEalendis aN OMnES FrANCOrUM RC-
ses inausurati. 26, a. 27, b. 28. d.
Martis Campus quid. 26, b. 17, a.
Marerrum vitas colligere jussit Carolusi
20. b
Machalsardis concubina Caroli. 92.
dePerit Carolo Rochiidim. 92.
ri depraedantur portus ec Insulas in
quamdiu regnarint. 9. a.
quando a virture sua defece.
rint. 13. b.
bubusjunctis carpenio reheban.
Tur. 16. 2.
Metoringorum viede conditio. 23. 14. 15.
Missi Lcen annuatim mictebantur in pron
1O-
fecto Praetorio. 104. d.
MaIlarC. 173. d.
Majus unde Winnemanoch. 133. 2.
Mallum quid nocet. 273, 2. 174. 2.
cate incolebanc. 13. b.
Mannire ad mallum quid. 173. d.
Mlansus quid. 199. a.
Marckoratt unoc. 56. 2. 192. a.
Martel quid notet. 19. 2.
Icalia. 87. b.
Meisteroclanse, quid. 130. b.
Menlibus quae nomina impoluerit Caro.
15, 132, 233
Meroracus an Clodionis Alius. 153. d.
Meroringi un de dicti. 9. 2. 263. d.
16. 18.
Metroxolitanae Ciritutes quot fuerine in
Rexno laneotu tempore Caroli M.
143. 215, d. b. 216. 217.2.
Merte SiHCM WHdC. 121. D.
Missa quories sinsulis diebus celebraretur
tempore Caroli. 121. a.
163. e 164.
vincias ad IHaIUm. 173. a.

## Folio  -  — 1814919937:0316
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000316.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
R F RV M EF V F ALB VL D ML
Modernus idem quod hodiernus. 7. a. 160.
1
Monachi cur tondeantur. 200. d. b.
cur medio aevo et pueros rale.
rint. 201. b.
Monachorum ronturae olim latiores quam
hodic. 201. 8.
rectitus quinam olim fuerit.
199. b.
Monasterium idem olim, quod nunc Car
ceros Principum. 1Or. b. 20T. b.
R. literac quid notent in Nummis
FranCOrUM. 30. b.
Nacivitatis et conceptionis locus an unus
idemque. 34. b.
Neustriae rox varie accipitur. 28. b.
sub Carolingis alio sensu accipi.
tur. 30. d. b.
Neustrine Anes varii. 28, b. 29. 2.
Nicaca devactatur a NauriS. 88. 4.
Nromina maximis bectiis congrua impone.
bant veteres. 82. 2.
Nordanimbri quinam populi. 79. a.
Nordmanni qui. 63. b.
2 Franeis bello appetuntur.
7T. 2.
Norkerus Balbulus an Scriplerit Vicam Ca.
roli M. 2. 2.
Nocpereus Fuic AbbaS S. Oalli. r98. b.
Novalis locus qualis. 198. b.
nulla Ac mentio in antiquis EC.
cleliarum dedicationibus. 199.
Percorini an Reipuen admorendi. 103. b.
Pixinus GrOSsuS an R ex Fuerit. 168, 2.
Abarus Carot M. 20, b.
Vocatur Veculus eC. 20. b.
quando mortuus: ibid.
Noviomosi an novum palatium exstruxe. Pixinus Pater Caroli M. dictus brevis. 3. d.
rit CaroluS. 860 d.
Numerus rocundus pro non completo. 25.
O
bsidatus quid nocet. 58. 2. F9T. b:
Oculata tides quid. 6, b, 160. 8,
Ocusi effodiuntur rebellibus. 102, b.
OTa R Cx MerCIOrUM. 79. 2.
Oppidum quid. 179. a.
Optimates Franciac Carolomannum et Pi.
pinum concra Criptonem inVlisaNE. 2F.
Orare quid notet. 116, b.
Orotius ab AItredo Rese vertitur irt lin-
suam Anglicam. 207. b.
Osculandi Dedes mos quando ortus.. 162, bs
per mairem ex Airpe repia tuit.
raria apua scriptores habetapno-
in conrentu puelico. R ex declara.
CtuS eE inavBrAES SIC. 11, B.
Et Seg9.
Osnegoe mons ubi. 49. a.
Ostharmanoth urtul. 43, 0.
Orium quid reteribus. 175. 8. b.
Salata quaC exHIHKerit CarolUS. 85. 2. b.
TAtBOnIa quolPleX. 76, b.
Papa Romanus an habeat porectatem de
scg9.
ponendi Impp. et Llegcs. 179. b. et
Paparum facta quaedam netanda ersa
ImPP. EC RCFCS. 185. _ EC99.
derit. 86. b.
Parisiensem Academiam an Caroluscondi.
Paulus Biaconus sectlones sestirales peran.
num compilat. 120. b.
Pauperum curam maxime serebat Cara
II5. T22. b.
104. do
Leegrinationes 30 loca 55. K olim suver-
amabantur a Carolo. 103. b.
Sticiosae habitac (unt. 176. b. & (c99.
Petrus Pisanus Pracceptor Caroli. 117. a.
mia 174, d.
TUr. 12, d.
an Kalend. Martii a Bonitacioun-
12. 2. 26. a.
Au BiS unetus. 13. 4.
quartoo se leonum pervenerit.
11. d. 25, d. 6.
an lempore Lacuade sai
altu dex Tueric. 12. b.
cus adte unctionem oustesnasse
diCaTuF. 26.6.

## Folio  -  — 1814919937:0317
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000317.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
N
an anno 741. ec 742. in Thurin. Psedaeis in montibus egeditur Caroli exer.
Sia Fuerit. 34, D.
quando Burgundicam susceperie
expeditionem. 34. b.
cur ex guando sulceperit bellun
Aquitanicum. 27. 3, b,
cum Fratre prorincias bello acqui
litas dividic. 22. a.
quas Provincias acceperit. 21. b.
exercitum ducit contra Aistul.
Phum. 39. 2.
bis cum Aictulpho pacem Facit.
3
quoc conventus singulisannis ce
lebraverit. 18. a.
Conventum ex Martio in Majum
ex cur transtulerit. 17. b.
quoc annis vixerit. 27. b.
quot annos regnaverit 25, 2.
quando mortuus. 25. 4. 27. b.
Pixinus C. M. Elius R ex Ltaliae FuiE 96 b.
antea dictus Caroloannus. 95. b.
Pipinus Caroli M. Tilius nacuralis conspiral
CONErA PaErEM. 101. b.
decrudicur in coenobium. ibid.
Pixinus Carolomanni IL. AliuS. 32. b.
Placicum quid apud FrANCOS, 172. 2.
Placitare quid. 173. 2.
Elebs quomodo crinibus a RegC e MaBna.
tibus discerneretur. 171. 2.
Poloni quando Regem acceperint. 196. 2.
Pons Caroli M. apud Moguntiacum incen.
dio consumitur. 34. b.
Ponrii Diaconi vita Cy priani MS. ubi in-
venta. 145. 2.
Potenciorum causde coram cujus judicio
detinitac. T15, d. b.
Praefectus Praetorio ex Urbis an olim dis.
cretac dionitatis. 17F. b. Ec lc99.
Primatus an idem quod Major. Domatus.
169
b
Principes e Rezes cur se Fratres rocent.
128. D.
Prodisia quaenam ante Caroli mortem vi-
(a. 137. 2. e (C99.
anxie obserrabant Franci. 138. 20
Prorinciarum juoices quinam. 61. 2. b.
Pruslici nominisprima mentio ubi. 0+. b.
net date B0PlIO. 204. b.
CITUE. 53. 6.
 Ragintatsa et. MarE. vincitur. 19. b
Regia Aunorum diripitur a Francis. 67. 2.
Reeiam cur Aguani exsruxerit CarO-
Iu5. 108, b.
Reoina ConcubIHa C drOH FI. 93.
Reginac marieos scecebantur in expeditio-
nes bellicas. 35, 8. b.
Petierit CaroluS. 122.0.
D adbodus à Car. MATE. SUPCrATUT. 19. b.
variarum gentium epitheta e c0.
Recum transmarinorum amicitiam eur ex
Reregi qui povull. 62. b.
Rhenones quid (INC. 112. 2.
RicholFuS, 145. b.
Richrrinus. 147. b.
R inous HIunoruH Leg19. 67, d. b.
Ripuaria L ex guiods data. 129. 2. b.
126. d. b.
Romam pristinae aucleritati resticuere uni-
Ce Audet Carolus. 123 a.
Romipetae quinani. 176. 2. b. e (c94.
qasnodo rectici. ibid.
Rothais Elia Caroli M. 92.
Rochildis Alia Coroli M. 32.
enomina. 193. 2.
Constanrino non jungitur. 92. a.
Roma an aenoverie dominium Carolis
Rochrudis Alia Caroli M. primogenita. 92
quando desponnata Constancino.
92. a. 97. d.
ex illesicimo thbro sulcepit L.u-
Coricumo 92. d0
Obiic. 97. a.
Luotoatous seDeMS C aro1. 40. b.
capite truncatur. ibid.
Rusticus Termo quI5. 4. a.
Ruclandus 9415. 55, d. b. 30. d.
Marerribus accensetur. ibid.
an Comes Palatii et Caroli M.
nCpDS. 55. 2.00
obi mortuus. ibid.
Caciticare al soem voce ae communio
d

## Folio  -  — 1814919937:0318
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000318.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
R E R D M E T V L R BOND M
Sacrificium quid. 121, 2, 203. b. et segg.
olim quoties celebratum. 20+. b.
Sagum quid. 218. b.
Sagmara quid sinc. 2F8. b.
Sala Aurius vbi. 73.
Solica L ex quac. 129, d. b.
Salodurensem Fccletiam quis condiderito
1e
7. d.
Salzerebe unde. 61. b.
Sancti qui vocentur in S. Scriptura et Pa-
tribus. 279. 2.
Saraceni ingenei clade aficiuntur. 20. a.
an a solo Rudone ope sponside
Papalis vieti. 20, a. b.
Saracenorum quot d Car. Marc. caett. ibid.
nomina maxime deprarata
TUnF. 52. b.
Saxo Poëta quando vixerit. 2. 2.
exseriphe Feinhardum de Vita
C. M. ec Annalesejus. ibid.
Saxones quaenam idola coluerint. 43. 2.
Relisionem Christianam coacti
Suscipiunt. 46. D.
devattane Hassiam. 42. b.
trusra Ecclelam S. Bonitacii in
cendere tentant. 42. b.
Superantur in Hassia ec vbi. 45. b.
maximas obiris patiuntur clades.
42. b. 45, 2. b.
quocies aperto Marte cum Carolo
M. PognarinL. 49. 8.
ubi pacem cum C. M. Fecerint, 5I. b.
Saxonise e Franciae termini olim conti-
Sui. 44. b.
antiquae e norae AnCs. 75, b. 76.
saxonicum bellum quando e cur susce.
Ptum. 42. b.
quando tnitum. 50, 2. 51. 2.
Scabini legis periri Comitibus in provin-
ciis adjungebantur. 61. b.
Schach quid nOteF. 173. b.
Schacharium quid. ibid.
Sclavorum oriso. 62. 2.
quibus populis hocnomen com-
munc. 62. b. 64. d. 77. V.
Sclarica HnE libi in ulo sueric. 77. b.
Seoti an olim et Hsberniam incoluerine.
cheta Magno a Ourectoribus
au idlem cum Majore-Domus.
Acta Zachase de deponendo
Fliloerico contrmat e exequi
tUr, 12. 2. b.
sueottes in ettam Horrmannidicti. 62. b.
Suspectus pro suspicio. 3r. b.
D’abulis churneis ceratis inseribebant
Franci. 119. 2.
Tassilo natus ex Vrilone de Hilcrude filia
Caroli Bartelli. 58, 4, 60. 2-
Sector Reoes Carolo Familiares. 79. a. b
Scribae apul eontalios serrilis crant con-
aIEIOmIS. 4. d. b.
apua Ctacces vorlecti e ingenui
cnlebantul 4 b.
tuerone varu ordinis. ibid.
adjUraE COmPATaNtUT CUm L09O.
S. Palatii. ibid.
Seneschallus quid. 54. 8.
Genior quid medis aevi Scriptoribus no-
TCc. 164. b. e lcg9.
.2. b.
StdStiuo al ntus Cacolomanni. 32. b.
Sepulchrum Christi caron tradit Carolo.
tuie Lpilcopus Niceae. ibid.
Sinus Codani descriptio. 63, 8. b
SolUm RCg. FTANCOTUM AN AUTeUM. 15. 8.
oncuce al soct quod sccessus. 179. b.
Sorabi an diversi ab Sliburbis. 77. b. 78. d.
192. 5
Soracte mons ubi. 23. b. 175. b.
Statura Caroli MI. 104. b. 202. a
Scephanus Capa an lalra temporum ratio-
ne Hildericum deponere poluerit. 12, d.
Subuenta quid. 109. b.
Dux Bajoarine rebellionem medi
TaTUT. 56. di
detete a pne in expeditione A.
SuanCa. 1b1d.
De cupam Pixinoelterum con
ehure ludel. 58. b.
SCAC Deliderii. 58, b. 59, a.
Loctelacem inic cum etcli did
aat Iude Adei oblces c . tul
calatu CdpHC. Odi

## Folio  -  — 1814919937:0319
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000319.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 93 lines, status machine
detondetur ex monacterio inclu-
ditur more in lese Bajoariorum
constituto. 60. 2. 61. d.
quae monasteria incolueric. 60. b.
quoc silios habuerit. 59. b, et (e99.
ubi sepultus. 60. b.
Templorum variae denominationes. 198. 2.
d’ectamenta quot fecerit Carolus M. F4 1. b.
Thederichus Elius Caroli M. 93.
Thedrada Alia Caroli M. 92. b.
Pipini Regis Icaliac. 97
Theodo Alius Tastilonis in oblidem datur
Carol0. 53. b, 59. b.
cuimonalterio inclusus fuerit. 60. b.
Theotbertus Elius Tasslonis. 60. 2.
Thietmelle vbi. 49. 2.
unde nomen acceperic. 49. d. b.
Thine quid Danis nOtet. 172. b.
Thoron Idolum Thuringorum. 75. a.
Thumbherren ande dict. 213. D.
Thurinsi unde nomen suum scceperint. 9.
2. 75. d.
Thuringia ad quem jure dirisionis inter
Carolomannum ec Pivinum percinue.
TIC. 35. 2.
Ticinum quamdiu à Carolo ob lessum. 40. a.
Tontura olim et ignominiola EuIF. 201. a.
Ponsurac oris0. 200, 2, b.
Monachorum olum latiores crant
quam hodic. 2O1. 2.
Transalbiani saxones cur in exilium misi.
47. 2. b, 48. 2.
in quas resiones deducti. 48. 2.
revertuntur in patriam. 47. b.
48. d.
Tudites quare vocarus C ar. M arI. 19. a.
Turpinus est fabulosus ritae Caroli M. Scri.
PFOr. 1. 8, b.
quando rixerit. 8T. b.
Talcones sunc pertidi. 53. 2. b.
an tempore Caroli M. Fuerine
Christiani. 56. 2.
extremum demen Fxercitus
Carolini prosternunt. 53. 2.
Venationibus maxime indulzebant Pranci.
renecine an Lluncisunquam lubsectaetue.
95. b, 106. b.
rint. 77. 2. b
Vectitus C atott II. 169. e (c99.
Menachorum olim viliserat. 199, 6.
Veteres inter exulas de rebus pravistimis
Viacicum quid medi aeri Scriptoribus.
Vicedominatus an Idem quod MajOr. D0.
Vora Majores nosA concipiebant Romam
Romse Colvendi Rudium e majoribus
nostris exolu. 176, b. et segg.
Orbes an Caroli M. aerace fuerint in 5a-
Quacta ut Captac in Fispania. 52. b.
FT aiterus SeDeHat contra Pipinum. 27. 20
Oeciditur a suis. ibid.
iidem sum cum W il(5. 62. 2
W eAtxhalicum jucetum an Carolus M. in.
Ventis nomina imposuie Carolus HI. 133.
deliberabant. 173. d. 6
2
vinciIs. 61. 6.
MacuS. 169. D.
Vica contemplatira quid. 22, b.
Vicarii adjongebantur Comitibus in pro-
Victi olim condehantur. 170. b.
Cuncd. 123, b. 176. 2.
XOnIa. 49, b, 50, 2.
WValach quI5. 141. 2.
W alEpaVaUS quiHam. 146. D.
Warph quid Danis noter. 172. b.
Wacipenda. 199. 2.
WV clatabi undc dicti. 62. b.
CITverIL. 44. a. b.
Wilsa utrele dicti. 62. a.
Wilzan princeps Morum RegLlUS. 64. b.
ubi habicatc. 101d.
dicet a Lcurtes Vel Lurici. 62. b.
deorediuntur HBodritnS. 63. a.
superantur opc erancorum ab AbO-
W oltarius Guto. 146. a.
dritis. 63. 4. 64. b.
Wilze an Resia Willorum. 65. 8.
acharias Papa an Fildericum deposue.
rIL. 12.d
Cipium an Regem declararerit. 163. b.
Fulc alctor lea non enceucer apositio
is Llic it
GuatBDELUIS. 12. 40

## Folio  -  — 1814919937:0320
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000320.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
th omni labore _e cudio id operam dederim, B. L. UE CrrOrCS ty
Pooraphici ex hac editione Follerentur, praeter spem tamen non-
nulli irrepferunt, quorum indicem hic adjicere rilum fuit. Si Forre
quidam aciem oculorum meorum effugerine, ipse ut corrisas, amice
r0go. Ft cum dies diem doceat, obserrari in noris meis nonnulla
esle mutanda ex addenda, quac, ut suo loco inlererentur, hic indica-
re operac precium duxi. Cum haec pagina sub praclo sudaret, IIIu-
Srissimus Cuperus per liceras ad C el. Relandum Ccripeas me docuie,
sC ab III. Tuncio Pontiticis apud Colonienses responsum accepisse,
ro avrorea por Fginharti inter MSS. Fpternacensis Monalterii, teltante
id ipCo Rererendistimo Abbate, non reperiri, quodne nescius estes,
ce monere rolui. Valc.
TN CONTEXTO.
P25. 6+. l. Y. alia) lege aliac.
PaS. 79. 1. 6. excepto) L. excepta.
PaB. 89. 1. 1. post onnum repudiavit ) l. P.
2. CaI. F.
Pa8. 96. 1. 4. Carolum ui major n. 0. ) I.
C. qui m. n.
PaS. FOT. I. 3. quibusdam primoribus) l. 9.
∞. P.
P23, Z4F. 1. 7. Superiora omnia ) l. omina,
duac enim hac voces Caepissime
inter se confunduntur.
IN NO F IS.
PaG. 9. col. a. 1. 7. anno scit. sal. 831. )l.
d. C. F. 38T.
L. 12. Regis eorum) adde
Alio.
col. b. 1. 36. Principiam) L. Pria-
cipum.
Pa8, 26. col. 2. V. 5. post vastarant) adde
Idem AIbericus Monachus cradit.
quando ad annum 729. hanc hi-
Pa3. 27. Col. 2. l. 44. post agebatur ) inte
ras: et copiae ad bellicas expedi
tiones educebantur.
PaG. 21. Col. 4. l. 8. Sed) deleatur.
col. D. l. 10. Criponi fil. Suanech.
BaV. ) lege Criponi Alio suO Cx
Suanechilda Bavara.
PaB. 49. Col. d. 1. F6. si mox J A, deleatur.
Pa8. 59, C01. b. I. 13. 302VD pI X A1Z07) L. XO-
AV. D eVXANZOV.
P25. 6r. Col. b. fn. Comitem Vodiconem.
derbornentium Epilcopo sentio,
cum nuper montem Waribere ad
Wectumenam iplemet proxiusin-
spexerim, cumque a specula no-
men suum accepisse, cujus ru
dera adhmc in eo riluntur, depre-
henderim.
Pag. 62. Col. b. 1. 1T. cis) lege ulera
1. 14. altra) lege cis.
Roriam narrans, dicic Sarracenos P25. 63. Col. b. l. 36. Banc) l. hunc.
cum omnibus familiis suis C alliam Pa5. 65. Col. b. 1. 42. Ag0∞ pC NEIS) L.A-
invasisle.
ab Orbe Warburoo denominatum.
este, nunc cum AIlustrissimo Pa-
LeooACI.

## Folio  -  — 1814919937:0321
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000321.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
P48. 65. Col. b. l. 6, Pos verba: a Cl. Bes. Pa5. 1XZ. Col. b. 1. 38. Mochi ) L. HonACHi.
selio ciraro) adde, qui ec idem lib. P05, 112, C0l. b. l. 21. festivicationibus) l.
TV. C. 3. dilerte tectatur, quando
Fectivitacibus.
aic: Adparuerunt lecari - su- Pa8. [40. Col. 2. l. 16. amiculo) adde: sive
curri Cacani avarorum.
Pa8. 73. Col 2. l. 2F. (5 in. MSS. meis)
interleratur: excepto CajoBOn.
illenti.
Pa5. 36, col. b. 1. 38. Post apposstam) 2d-
datur, cui ex 1S. Cassellanum ad.
stipulatur.
Pa9. 80. c0l. 2. 1. 24, quam) l. guem.
Pag. 83. Col. b, l. 7. Exn5) l. Exy5.
1. 20. larima) l. latine.
Pa8. 84. Col. 2. 1. 39. cismarinis ) adde, et
cransmarinis.
chlamyde regali, ut interpreta-
tur: Saxo Pocta lib. v. de Vit. Ec
gest. C aroli M. V. 623.
28. 543. 601, b. 1. 17. Stragalac) I. Aran
Suta.
Pa8. 170. Col. 8, 1. 32. Tsauro) L. TEauri.
Pa8. 174, Col. b. l. 141. Dacoberro) L. Da-
goberti.
Pa3. 176, Col. b. l. 20. consuse ) I. confi-
e
l. 37. Cenomunenses fl. C.
nomanenIS..
PgP. 87. col. a. 1. 8. bac) deleaur semel. P48. 216. col. 2. 1l. 36. Rauracen fis) l. Raua
P15, 93. Col. b. L. 19. ViIl.) I. Vitam.
Pa3. 105, C0l. a. l. 8. statura ) I. Sacuramo
racenAIS.

## Folio  -  — 1814919937:0322
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000322.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
n  s  t s l  Il. s. BBI.  II
EDWILHELMLE
DENSACHSISCHE LANDESOIE
Ur: Leibn. Mar9. 15

## Folio  -  — 1814919937:0323
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000323.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
 fitt
8

## Folio  -  — 1814919937:0324
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000324.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 7 lines, status machine
Niocs seicheioere
LonEoon
a nosee cavocsoe
Ms
 s s s  ss  (. II
1. 1
9.

## Folio  -  — 1814919937:0325
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000325.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
  . tsIIIHIIIHIII
Dn. Mar9. 15

## Folio  -  — 1814919937:0326
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000326.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
CWI B Hannover 35
sb
s sssiii
pisisuisiuuuIIIIIII

## Folio  -  — 1814919937:0327
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000327.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
e
it
2
t
s
d
A
a
fua
ede
esit
s
a 
an
e
la
s
e
utesia
e
e
e
su
sed 
ae

## Folio  -  — 1814919937:0328
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000328.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
p
s
ad
LenBSBi
s a
s
o
ds
lar
l q
e
e
s
eles
sd
da
na
iror
a
aa
u
e
papbide
as
s
a
ts
a

## Folio  -  — 1814919937:0329
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1814919937/jpgs/default/00000329.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
:
f
11
HII1