# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/1815018577
# Title: [Schediasma. Polemicum. Expendens. Quaestionem. An. Dentur. Spectra. Magi. Et. Sagae] Schediasma. Polemicum. Expendens. Quæstionem. An. Dentur. Spectra. Magi. Et. Sagæ. (shelfmark Leibn. Marg. 223, Stück 5)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=1815018577
# Lines: 3,045 recognised on 80 of 81 pages, mean confidence 0.91
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 1815018577:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 15 lines, status machine
a 
s
e
ds
s
es
o
dan
ega
e 
 
 
d
u
p

## Folio  -  — 1815018577:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 10 lines, status machine
A 1229) Lecon Macs. LL
Lerbria. Mascinratieman
Anaereas Petermana C= stuche
aut 5. 6 +
AA, Ab,
Untem ticichangem aut C. d, a0 AS, 18 AB, E5
Abid.
Hiodotse cisische
loneessibliolticl
lOncOve

## Folio  -  — 1815018577:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
RSÄCHSISCHE LANDESI

## Folio  -  — 1815018577:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
 
LEIBNIZBI
SÄCHSISCHE LANDESBIBLIOTHEK

## Folio  -  — 1815018577:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 16 lines, status machine
BOTIRDIASMA. POLRMTIOUM.
EXPE NDENS. OUASTIOHEM.
AN.
 a    a n
LaL rl. L.20DCLCILA
Ut N A. C. U N.
10
RELCENSIOHE. IAISTORICA
DEURIMARUM. HAC. DF RF.
OPINTONUM.
AUGTORF.
SAROTO. PRIDERICO. ROMANO.
LIPSIA
APUD. PTIOMAM. ERITSOH.
M DC.C. ILL
er

## Folio  -  — 1815018577:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
to
La
10
l

## Folio  -  — 1815018577:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
rebusa communihominum sensu paulisper Difficile est.
remotis, ee quarum veritas ex obria cuique derebus ab-
experientia non catim percipitur, dubium ditis, qualie
semper ec in utramque partum anceps vulsi est existex-
juxta Doctorumque consuerit esse Judicium.
iia spectro.
rum, jude
Pront enim quisque ingenii acumine, judi care.
candiprudentia, proprio rerum ulu praectitit,
ex liber a praejudicaris perluesionibus, tum
etiam levitate rejiciendi quaesunque, culta
credulitatis praetextu, aut lecus animo compositus fuit, vel rectum de re
non omnium conspectui expolira Formarit fudicium, rel omniatemere.
opprobarit, rel praecipiti lapsu tanquam cum errore conjuncta, et exPle-
bis stupore profecta, unirerlim damnarit. Nullum Fortalsis unquam evi-
dentius in ejusmodi Argumento exemplum extitit, quam Doctrina de Exi-
Rentia Spectrorum. Dequatam variae sunt hominum sententiae, nostro
inprimistempore, aliis hoc, aliis iltud ctatuentibus, ut, quid tuto ample-
etendum quidre rejiciendum sit, ne Veritati ris inferatur, non minus ho-
die quam olim disceptetur. Duam inrem P. Fin. hujus Schediasmatis longo
ordine dirersas diversorum Autorum sententias de spectris daemonumque
operationibus commemorabit.
5. 2. Noninutilem proinde Operam nos impendisse exictiabimus, uriliter ea-
si quid circa spectrorum doctrinam Catuendum, ac inde justum sit recto men de illis
rationis ductu, anobis explicetur, ne in dubium rocemus ca, quae negari disputatur.
nequeunt, vel amplectamur ejusmodi opiniones, quibus ratio ec lanus
Tenlus contradicunt. Frustra vero de rei effectu aut operationibus dispu.
tabitur, nisirem existere, prius doceatur. Contra si Veritas, quantum.
fieri potest, Colide demonstretur, falso de hac concopta opinio Hlominum
Facilius emendabitur.
5. 3. Ut recto justoque ordine procedamus in propolita quaestio duastion
AC

## Folio 2 — 1815018577:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
 ( 2)
es
quidres siss ne de Spectris, dehniemus primum, quid intellisatur per Spectra, ec dein-
quaestioni, esprobabimus spectrorum Existentiam. Apud alios, ec quidem vete.
an siss prae- res Philolophos, Tolet quaeltio, quid res sit: quaectioni, an sit: Postponi.
Verum Recentiores recte oltenderune, quaeri plane non volle, an res exi-
Cat, nis prius aliquo modo constet, quid sit, de quo queratur, alioquin
enim de re prorlusisnota ab lurde interrosaretur.
5. 4. Intellisimus igitur per Spectra, Apparitiones (5 Territiones
Sectrorum. Diaboli externas, quibus corpus, aut aliud quid in sensus incurrens sibi assumii,
ut Thomines, animalia, aut alias res quascunque infestet.
Non dispu.
5.5. Nihil opinor necesse else hocloco, ut Diabolum existere pro-
tamus cum bemus. Nobis enim in praesentinon intercedit Disputatio cum Adaemo-
Adamoni-
Ris, sed
cum ne-
santibis
nistis, quirnillum existere concendunt diabolum. Nam illos Fimpugna.
remus, id demmonstrare nostrarum foret partium. Verum adverla pars,
quommoxproducemus in aciem, partim largitur nobis, diabolum existe.
operationes re, partim ipsum etiam opcrari in improbis inrisibiliter es intrinsece; sed
inorus. negat, diabolum exiltentem allumere polle corpus, et proinde neque.
Spcctra, externa sub specie apparentia, excitare polse. Flinc merito labori
Parcemus, Cortetamen non ingratum fuerit cognitu, quod On. Balduinus.
demalis spiricibus naturx Pesimonio demonstrandis, Cas. Confc. l. 3. c. 2.
qu. 2. D. 571. allesavit.
6 6. PorroSpectrorum Nomen, in sensis celebriori ex Usu Loguen
nomen bul-di, Cemiper Fere apud scriptores ih malam partem accipi Colet, ut per illud
St diabolus
Pot est ope-
rari in cor
notentur Operationes matorum damonum externa. Nam s quando
Spiricus bonus se alicuividendum exhibuie, id quod Adversarii non im
pugnant penitus, haud obtinet loquendimos, ut denominatio Spectrorum
asurpetur. Veruum appellatur ejulmodi quid rulso Vilioaut Apparicion
scilicet Spiritus boni. Ioc bene jam antenos observarit Becherus, in mUI
doFaFcin. lo 2, C. 32. 5. 1. P. 226.  Cornel. Comma de div. characterism. l. 2.
P. 25. Proinde Faeile intelligitur, quando in definitione 5. 4. Spectra a
nobis detiniuntur, quod denominatio ista ex ulu loquendi restringenda
Sit, ita, ut denotetur per illa Apparirio aut Operatio externa mali cujus
dam Spiritus.
5. 7. Aeque cum in detinitione allegati 5. 4 dictum sit, quod Spc.
etra sint Apparitiones aut Operationes externae, quibus corpus aut spe.
pus, es illua eiem aliquam Diabolus sibi alsumit, ne quis de veritate definitionis dubi-
assumere, tet, octendendum nobis cA. quod Spiritus malus, aut diabolus, operari possie
dancur ppe- in materium ant corpus. Dua quaectione praejudiciali decila, sponte con-
Ebrt.
seque
missencta
Dofinitio
spectrorum
nina
tam partem
aEsipiear,

## Folio 3 — 1815018577:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
sequetur, quod diabolus pollit allumere corpus, non quidem illud gene
rando ex lua FNentia, nec creando seu producendo exnihilo, sed conden-
lando ex Elementis, aut animando, quia in illud operari potest, de quodid.
cireo Spectra dentur, uti intra utrum que demonstrabitur.
e
5. 8. Antequam autem ad trmandam sententiam noltram acceda- Cur exeuti-
mus, necesse cst, rideamus, quibus orsumentis a Viris Fruditis detenla e endasint
constabilita sit sententianesans. Ouod hienim adoctissimis ITominibus argumenta
nihil solidi aterri potuit, quo Operatio in corpus diabolo aut spiritui malo un opra-
denegetur, profecto, licet nostram Thelim, quod tamen inferius Faciemus, tiones aia-
probare non poltemus, probabilitatem laltem Cententix aftirmanti hoc boli in cor
exo conciliabimus, quod omnibus ingenii nerris intentis, nullum argu. pus, e5 pro-
mentum inveniri potuerit, quo firmiter pars adverlanitiqueat. Suscipi
musrero Tractationem hanc Veritatis ee rei dignitatis causa, quod Iudi
um in neminereprchendi jure, aul deteriorem in partem accipi debor.
Ouemadmodum enim, quinon accurate semper philosophatur, non Ata-
tim Acheilmi perniciole princixia in publicum emittere dicendus est; (1c
gui in alterius sententia, gxarioribus Arsumentis permotus, aliquid desi.
derat, minime omnium malitiolianimi aut obtrectationis aecusandus eli,
E quidem rationibus Colidioribus reriora aut meliora docere conetur.
et
5. 9. Utalios omittamus, nemo noltra atate majori opera cvertere De Balib.
allaborarit Operationes dxmonum sire Spirituum malorum in corpora Beckero, es
quod Au-
animosque, quam Balch. Beckerus, cujus con sequens erat, ut insimul l’acta e or Dise
diabolica, Magicas artes; Incantationes damoniacas e Speclra nesaret. L. Crim.
Vid. iplius Liber Die besauberte BeleiinprimisL. 2. C10. T. 206.32. L. 3. 62. Maz ipsure
ec qui Fistoriarum veritatem de Spectris ex Operationibus diabolicis retu- sequatur.
tat Liber 4. cocus. Antaconistae ejus, charactere Bataro, bene multi cum Po.
lemici, tum Flstorici recensentur in Boeck Zaal von Furope, Anno
1692. P. 34. 52. 203 123, 135. 256. qui ibidem rideri possunt, de sunt
praeterea post Melchiorem Lerdeckerum. Petr. Poirerum, 70. a Marck, B.
Falchium, Joseph. Glanvill, in vernacula Pseifferus, Wmcklerus, Beerens,
Golasmia, Zobelius aliique, qui hoc nomine quoqueinnotuerunt. Tn
compendio outem orgumenta negantium Operationes damonum in
corpuspropoluisse ridetur dutor Disserratisnis de Crimine Magiae, Lic, ut Di-
sputatio haec Operis Beckeriani de mundo Fascinato, in praecipuo Incti-
tuto de Operatione diaboli in corpora, (quam linon iisdem, idem tamen
ligniticantibus verbis negat, e negare cogitur, quousquo negat allumi a
dinbolo corpus pols, sc pactum ob eo cum hominibusiniris ec quae huj. 15
conle.
Neeantia
c106
arat

## Folio 4 — 1815018577:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
 C4
C0
consequentia unt, de Pactis Acc. quali Breriarium, quantum ad rem prae
sentem, dicimereatur. Nonnulla enim in ea tantum indicantur, quae in
nominaro Beckeri Libro uberius de latissime deducuntur, v. B. quae in prae-
dicta disp. 5. 37. ad fin. de Oris. Crim. Mosiae recensentur, si excipiantur
nonnulla istorica, Philolophica, ex quae ortum Processus cum Magis in
Judiciis explicant, integro Libr. P conferendo Libro IV. c. 24 a Beckero
cractantur. DeSpectro Endoreo, samuelis personam referente, agitur
Libro HIT. Der Besauberten Belt1c. 6. 5. 11. segq. de tentatione Christi apud
Macthaum Cibr. IT. c. 21. de prohibitione Maxix, quae in disputatione per
Veneticium dureh Bisfemischen explicatur, Libr. III. C. 8. 5. 2. Segg. de Ser.
penteinParadito, an diabolus fuerit: de quo alibi Et mentio a cic. Aut.
Lbr. 15. C. 20. Cujus quidem laborisfinis, cum eo pertinere videatur, ut
Veritas a praejudicatis seculorum opinionibus ec vulsi corruptelis in ar-
sumento magnimomenti vindicetur, operx pretium facturi ridemur, sI
in Coliditatem horum Rroumentorum inquiramus.
5. 10. Praemitritur in thelibus Inanguralibus 5. 2. Fxcusatio plus X-
tio intem. Quomodecta, quod ob praejudicium Autoritaris, imbecillitatem ingenii, erro-
pestibas, rum occurrentium copiam, es temporis, quod elaborationi destinarum erat,
es aliqua brevitatem, nec applausus plurimorum expectari, neque dienum aliquid ap
incommode probatione publica, vel assensa etiam paucorum veritatem sincere inquiren-
abipsodi rium proferri possit. Nam li quando res solide demonstratur, Philosophi
non est, suspicionem imperfectionis excitare Lectori exculatione, adeoque
aut intempestira est, aut talis, quae defectum ex disfidentiam arpuit. F.
nimroro speseraterudito Orbi, postguam semel L abori huic mmanus ad-
moveri ccepta erat, quo tot innocentium hominum periculum arceri pot.
est, iplomonente Autore Carim initio disputationis, ec toti generi huma-
noincerest, ut a Aultissima supeistitione liberetur, Fore, ue exquisitissi-
mostudio, licet breviter, omnia tractarentur. Alioquin metuendum
exat, ne plus damini, quam emolumenti, tractatio superficiaria et imperte-
eta generi humono afterret. Tumultuaria enim ex festinans opera in
argumento rantimomenti efficit, ut nec pauci veritatis sincere amantes
in re ex dimidio dc imperfecte tantum, si cum Colida veritate comparetur,
pertractata acquielcere possint, etiam irelint; pertinaces outem de prae.
jndiciis occupati in errore inveterato contirmentur, ut putent, sententiam
suam, licet Fallam e absurdam, anemine, ne doctissimo quidem, refutari (o-
lide posse, inprimis cum animadvertant, multa ibidem exprimi, quae neque
Theologi cordatiores, neque prudentiores Philolophi adimittere solenc,
1. 8
eb 10
Quod hu-
sut exsusa

## Folio 5 — 1815018577:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
n C5
v. 8. Cum dicitur stL. Lapum totum esse Fabulam ex Gentilisito de Ju-
daismo comtalu Lcoaas quidem Frischlinus demonstrare voluit,
eotum fere Papatum, cum omnibus ceremoniis luis ex Virgilio exritisse.
in Orat. qua Tubinga esthabita, de Praestantia ac dignitate Ancid. pac. 16.
Ouantum aurem memini, nunquam tam crude loqui amane veritatis cae
leltis gnari. Patendum potius, in ipso Papismo existere, et extitisse non
nulla optima, ec doctrinasillas, quas ex Papilmo acceximus, non penitus
Fuisse apud Papistas Fallas, sed odmixto fermento de erroribus ralde cor.
ruptases obscuratas. Alioquin nonemendandae hae doctrina; sed peni-
tus rejiciendae fuissent a nostrae Religionis Repurgatoribus. Ouod( ergo
(ut Argumentinoltrirationem habeamus,) Papisinus abulus est ad perni
ciem innocentium ee suxe urilitatis luerum Procelsu contra MagOS de La
mias; incommode tamen dicitur, imo plane probari nequit, opcrationes
diaboli in Papatu, ec Magiam ibidem acculatam, totam esse Fabulam es
peonihilo habendam. Separandus enim est Ulsus ab Abusu, e Verum ab
admixtoFat(o.
5. TF. Admiscentur etiam in disputatione multa, quae neseio, an Ejusdem
Autoriipsimet probariqueant. Lereillu d est, quod 5. 4. dicitur, Cautio inconside-
nem criminalem, sire de Processibus contra lagas Librum, ante septen
nium edicam esse, nili forte Editionem, si quae est, recutam, (a quo tamen Criminatt
significatu vox edita differt,) indigitare vult. Liber enim icte, uti nottra
habet Editio, jam altera vice, Anno 1632. FrancoF. Pumtibus Joh. Oronai
in ero prodiit, quod ipsum in praefatione collectionis unterschiedener
Cchriscen von linfug des Beren. process, Autorem, Cimulque Dispucatio
nis de crimine Masiae, latere videtur. Meminit enim Gronxus in praet.
tivic secundae Editioni praesixa, primam Editionem, Nundinis ontece.
dentibus, praehabita Approbatione FaC. Tur. Rintolensis, ab Academico
Trposrapho Petro Lucio esse rulentam, de exemplaria primae Pditionis
adeo lubito intra paucosmenses distracta esse, ut nullum amplius haberi
Pocuerit quantocunque pretio. Nec illud ursebimus magnopere, iplum
hiunc Cantionis Criminalis Autorem, licet plurima tradat, qua circum spe-
ctam curam in Processibus contra lagas magistratibus suadent, quod faci.
endum esse nemo pius aut prudens nesabit; dubiotamen VIP. 12 afferre
rationes, quibus probet, bene facere Principes Cermaniae, cum in crimen
Pasarum procedant, ec dubio ZITp. 58 probare iterum, non opus esse, ut
ab lriquilitione contra (a5as cestandum sit, E Processus caute ee circum.
specte juxta praeseriptum Legis ec prudentes rationes instituatur. II
proin
rate dicta
de cautione

## Folio 6 — 1815018577:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
1
B
proinde ralde dubitari possit, an Liber hic laudem, quae 5. 4 in f. ab AuE.
Disp. de Crim. Mas. ipsitribuicur, mercatur, quod scilicet sic omne tulorit
punictum, ut nemo amplius de iniquitate Processus contra logas dubitare,
ee nemo ixsum absque insigni ex eminenti honoris sui latione refutare
pOssit. Dissentiro enim hic Auctor ab ipso Diltertationis Celeberrimo
Praelide, _ refutari a se vidotur, utpote qui suadet, nullum procestum con-
era Cdsas esse instituendum, in 5. 56, qui ultimus est dissertationis de Crimine
Macix, contra quos facit Autor Cautionis Criminalis, d. dub. VI. XII R elp.
21. 524 Sched. praelo
5. 12. Sed grariora sunt, ec qua Lectorem magis offendere aut
dissidentem reddere possunt, uti, quod G. 8. dicitur, Beckerus diabolum
nesat, ec 53. E5 6. Beckerus prope iplam Diaboli substantiam aporte nega
rit 5. 6. Beckerus diabolum, aut certe ejus Eficaciam ullam in Fromines
Regarit. Ethanc ob rationem conceditur s6, quod Beckerus, e qui cum
ipso faciune recte Adaemonista, male autem s per injuriam Atheiltae di
cendilint. Imorerontrumquo cum injuria conjunctum est. Nostra
quidem nihil refert, iltos homines defendi, E tamen dicendum id, quod
resest, vel leriter titulos capitum Libri Beckeriani inspicienti patere pot-
est, admittere Beckerum diabolum, de quod secundum substantiam suam
existat. Atque habet Lector Fortasse, quod miretur nonnihil, ab Auctore
disputationis, quihoc oficium veritati de Beckero praectare debuisset, id
Factum nonfuisse. Nam Beckerus, mundi Fascinati Libr. 2 expresse pro-
bat, Scripturam diserte tectari de existentia spirituum; Titutus c. 8. Libr. 2.
tricest: 2Ba8 Dic Cchrisse Betrisfc, Die giebet uno von Der Zet uno dem
Ursprung Der Engelnicheviel Sachriche. Capitis autem IX. lemma est:
Bondem Bertommen uno Zustande der bosen Beister giebet sie wenigen
uno dennoch deurlichen Deriche. Et 5. F. post adducta Festimonia lopso.
rum Angelorum dicit: Ssit diesen gvenen Deugnissen des Beern esu
selbst uno seines liebsten Upostels, Die Flar uno Deuctich reden Daβ Der EeuF-
fel von dem Otande Darinnen er von 5.DD et geschassen mariabge fallen seys
gebuheet uno zu frieden su senn, ob auct, schon niches daeben commet.
alllein es giebet DerSErrnoch von Dieser Oeiten du ertennen daβ einesten-
geder Engel mitdiesem einem, den er den Ecussel nennet, gefallen sey 2c.
Libro autem II. 6. 20. 5. 26. ubi de lapsu parentum dsquirit, ait: CewiB ist
Der Sallderer Menschen von dem Seusselungewis, wie der seuffel den du
Wege gebrache. Non estcur plura loca cumulemus, quod Beckerus dia-
bolorum existentiam non neget, quoniam praeter loca citata hoc cui.
que ex medioeri Libri inspections facile constare potest.
S. 13.
idem falso
dicit, Be-
clorum ne-
8ar6 eXi-
stentiam
Diabobrs

## Folio 7 — 1815018577:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
5. 13. Ex hoc autem, quod tnanguralis dissertationis Autor libi unde aiso
Falso perluasit, Beckerum negare existentiam diabolorum, duo incommo- sensum a
da obserrare licet in laepe commemorata disputatione. Primo, quod non Beckero
accurate potuerie dissensum suum a Beckero explicare, aut illum perpe
quoad exe-
stentiam
ram, ec ex parte tantum, dum roluit explicare, exprelerit. Sccundo. Diaboli
quod catum Controrerlia itidem intricate admodum erolrat, nec latis ejusqueo.
dilucide proxonere possie. Prinspatet, nam a) dicit Autor dissert. 56 Perario-
657. Se dissentire a Beckero, qui diabolum existere neget, hinc consequens nem incor-
quoqueipsus esse, ut pactum cum diabolo neset, quia non Eintis (diabo. puu liquido
aocere noM
hscil. non existentis) nulla sint praedicata, (Scil. Pactum.) Sed monstratum poruit.
CstS. praecedente, Beckerum admittere ex ex Scriptura probare, dari
diabolum, Eroo quond eristentiam diaboli nullus est dissensus inten Becke-
rum eipsum. Flinc si quis collisi potest dissenlus, totusis erit de pacto,
quole sit, quomodo fiat _c. Sed talia pacta, uti Bockerus, dari negat
Disp. 56,  sic iterum nublus est dissensus. B) Si de operationibus diabo-
li in corpus est quaestio, eas negat Beckerus, et negat Auctor dissertatio-
nis. Nam srhasconcesserint, cogentur invicta consecutione ambo con-
cedere, diabolum posse allumere corpus, uti supra est deductum. Ita-
que ne heic quidem dissensus inter iplum de Beckerum deprehendi potest.
Ouodh autem operationes diaboli in animam sotum intelligit Vir Celeber-
rimus, ec in eo dissentire a Beckero roluit, illud diltinctius proponen-
dum erat, dum status controrerliae Formabatur, quod tamen facere ne-
Elexit. In quo igitur dissentiunt. Hloc explicatum non est contra offi
cium accurati disputatoris; Lectorergo in tuspenso relinquitur, in quo
Tolum de praecipue dissentiat a Beckero. Posterius, quod Scilicet Catus
controverlia accurate non potuerit Formari, manifestum est ex priori
Nam dum sibi Fallo perlualit Vir Celeberrimus, Beckerum nesare existen-
tiam diaboli, totam conirorerliam _erem, de qua quaeritur, sc expressit
56. Arbitramur diabolum ab extra, intrinsece tamen (S invisibiliter, ope-
rari in hominibus improbis, sed nepamus, dari sagas es Maeos pacta cum dia-
boloineuntes, quin potius pucamus, hanc fabutam ex Gentilismo es Papismo
constatam esse. Ilaec veror) obscura Tunt, 2) Sibi contradicunt, aut mini-
num non cohaerent. 1) Obscura sune, quia multo clarius roces: ab extra
e intrinsece, debuissent exprimi, si sensum ipsis clariorem de qui ab omni-
bustacilo capi potest, inelle oportet, Fortassis hunc in modum: Diabolus,
in ipsa quidem anima, aut intra cogitationes hominis, opcratur luggection
nibus spiritualibus, sed tanquam Eins, non ad essentiam anima pertinens,
veri
es

## Folio 8 — 1815018577:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
rerum exterius accedens, altamen animae sc infinuAnS. 2) Sibi contra.
dicunt, aut saltem non cohaerent. Nam ad pactum nihil requiritur, quain
consensus plenus ee deliberatus inter contrahentes sibi inricem notos su-
perre in contractum deducta. Si ergo homo consentit in operationes
diaboli venientis ab extra, ut Aylo Auctorisutamur, sc ipsum admittit in-
tra se eu intrinsece, quod conceditur, eo ipso pactum tati quam cum amico
libinoto init. Ouodenim homines ad pacta roce aut signis opusha-
bent, illud fit, quia cogitata sua alias intelligerenequeunt. Ouodsi illud
fieri possec, quemadmodum cum spiritu, infinita pacta sinesignis externis
contraherentur, imo oculis de geltibus absque loquela non infrequenter
etiam ab hominibus contrahuntur, inprimis ubi colloquendi non datur
copia, ipsi autem consentientes, vel ex oculorum nutu, rel alio quodam
indicio se intelligunt. Nec sequitur, uti Burignonia in loco intra ci-
tato collegit, maximam partem hominum hac ratione paciscentem cum
diabolo constitui. Namque ut pactum cum Diaboloinitum rite cogno-
Peatur, accurate distinguendae lunt operationes de suprestiones Diaboli ab
operationibus ex lugpestionibus carnis ec passionum naturalium corru-
Pearum. Ouiinpriores consentit scienter dc deliberato, pactum inic cum
iplo, tanquam cum amico, non item qui polteriores exequitur. Plurimi
tamen has operationes contundunt, ex quo consequitur penes multos, ut
quid certo statuendum sit, ambigant.
5. 4. Recteigitur dicimus, male Ratum controversix FOrma-
ambolicum cumfuisse. Nam (i de operationibus diaboli sermo cAt, debebat clare ex-
Primi, an de operationibus inerinsecis ille eset. Operationes autem in-
susdiseu Trinlecae a Viro Celeberrimo, et a plerisque conceduntur. Hinc nulla
cart pote. his est quaestio. Si de operationibus extrinsecis praecipue in corpus
rat, an de- Termo ett, tune guidem dissensus est, sed hoc nihil ad rem ex quaeltionem
lictum pure Lacit, quoniam ad pacta cum diabolo incunda extrinsecx operationes,
v. F. Voces, geltus, Termo, Aoura ecc. non sunt essentialiter necessariae, quia
terpunien. piritus diabolus, ex (piritus anima lamix, se possunt intelligore, dc con
dum sit ? ceptus de motus sibi inricem certos communicare, licet externa lienanon
accesserint; Ergo polluntinter se pacta Magi de Lamix cum Satana in-
ire absque operationibus externis. Ouocunque res vertatur, nihil solidi à
Viro Celeberrimo pro ercusandis aut defendendis Lamiis, aut evertendis
pactis diabolicis cum ipsis, afferetur aut efficietur, quoniam anima cum
Spiritu malo pactum inire potest, licet diabolus non allumac corpus. Spi
ritus enim cum Spiritu, qualis est anima, agere mento aut cosita
tione
es
Pactum
male nega
tur, es uti–
rrituale
corporali–

## Folio 9 — 1815018577:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
 C9
tione Colapollune. Ouod quidem; ipse satuere videtur Vir Celeberr. in
aissert. ad Poiret. 531. e0s nempe, qui ex PhiloCophia Pythagorica aut Pla-
tonica spiritus credunt, pronos esse ad pacta cum diabolo incunda, cadem.
que iniisse. Cum vero indiss. d. Crim. Maz. negetur, Diabolum assu-
mere posse corpus, ee Forma Monachi aut alterius comparere, cridens elt,
iplum hujus Autorem statuere quoque, pactum Cola mente de intra ani-
um contrahi posse cum Diabolo. Ouo etiam pertinero videtur, quod in
diss. d. Crim. Nag. 5. 12. Crimen Magix definitur, quo quis cum diabolo,
sape in corporalispecie homminis, bestiae aut monstri comparente pactum
init. Adeoque signifeatur per rocem saepe, quod otiam pectum cum dia-
bolo forma externa non comparente iniri queat. Oux cum adeo ob.
Scure, ut leriter dicam, polita sint, arbirramur Viri Celeberrimi primarium
institutum Fuisse, ostendere, perplurimis hominibus in Processu contra la-
eas factam fuisse injuriam. In quonullos habuisset repugnantes, ee pie
Fecisset, si in eo substitiset dissertatio. Imo Forte Felicius Successislet, s qux-
Stio, quae a Viro Celeberrimo in dissert. ad Poirerum 631. Obiter Caltem tan-
Bitur, eset propolita: an delictum pure spirituale in Deum, uti pactum
cum diabolo, quo hominibus non nocetur, poena corporali jure possit
aftici: adeoquo, licet Magia e pacta diabolica concedantur, disquiri Patis
tempestire e salubriter adhue potuisset, an aeri hoc remedio, Processut
Seil. contra lagas, extirpari hoc malum deberet? Ouod cautio criminalis
dubio7. p. 14 non prortus sine ratione negat. Idem Wierus l. 6c. 24 p.
662. contendit. Et huc quadrasset latis apposite Instantia, Cx 517. Diss. (5
Proorammate Germanico, de filia Sacerdotis scortante, quae exurenda olim
quidem crat, cum hodierisor hic cessarerit. Sihocmodo status quaestio-
nis fuisset Formatus, e clara essent omnia, ec minori cum difficultate, ma-
jore etiam Forte cum fructu, conjuncta. Jam vero magna se ofterunt
difficultates, quae plurimorum etiam veritatem lincere quaerentium assen-
sum impediunt.
5. 15. Nam quod 5. 7. dicitur, non esse possibile, ut asseclae AuetorDis-
Philolophix corpuscularis _ mechanicae modo intelligant, quid iplimet sertationis
dicant, serio a Beckero dissentire possint; se autem, qui Philolophiam a fsiciliuo,
quam C ar-
antiquissimam spixitualem sequeretur, rem aliter comprehendere, illud ressani Re
maximis difficultatibus impeditum est, quod Patis manifeste apparet ex ckero satis-
detinitione iltorum spirituum, quos Vir Celeberrimus in scripto quodam, facere po-
quod nomen prae se Fert Confessionis doctrina (ux, 5. 174. hunc in mo. hest.
dum desrit: Spiritus iste, nempe mundi, aeque ac Spiritus reliquorum cor-
POrHM

## Folio 10 — 1815018577:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
H (10)
porum immacerialis est, participat tamen de autractu maceriae, es saudium
ac dolorem sentit, dependet intuiru operationum a mutationibus materiae in
corpore humano, adharet quasi aliis corporibus terrenis, nec fine illis unionem
suam cum corpore humano continuare potest. In Tractatu autem Germa
nico, qui Bersuch vom Besen des Ceistes inscribitur, c. 4. 5. 56. P. 70.
hanc spiritus hujus definitionem proxonit: Der Beist ist eine sira(E, Dad
ist, ein Ding, Welches obne 3uthun der Deaterie bestehentans in welchem
alle materialische Dinge bemeget verdens uno welcheo auch diesen die De
eguns giebets pe aussvannet, vereiniget, zusammendrucet anziehetivon
Sieh) Rossec exleuchtet erwarmes, Faltetsdurchoringetiuno ihr die gehorise
Bestale giebet; cui addi potelt 5. 26. p. 63. 65c. 7. 8. 14. p. 134. _ AIncerus
veritatis indasator contra Dn. TToffmannum anth. 16. 23. 6524. Jam re-
r0 ex hac delinitione patet: 1) Spiritum hunc immaterialem operariim
materiam. Atqui hoc est, quod Philosophix corpuscularis sectatores de
Carteliani quaerunt, quomodo id fieri, de Spiritus de altractu materia
Participare possit. In desinitionibus allatis hujus rei nulla affertue
causa aut probabilis ratio, quod tamen, quomodo seil. id Aeri possit, ex
plicare conantur Cartessani. Ouare hi ab iplishoc non mutuetur, sedne-
Detur, nesandum quoque erit, Spiritum hunc immaterialem opcrari pos.
se inmateriam; aut, linon negetur, (quod tamen necestarium esse dicit
celeberrimus Autor, dum 5. 7. Superius allegatimens eo tendit, possibile
non esse, ut asseclae Philolophia C orpuscularis et Mechanicae serio a Becke
reprincipiis ex conclusionibus dissentiant, nullam aliam, uti videtur, ob
caulam, quam quod modum operationum Spiritus in materiam illi aperi-
ee non valeant,) obscurissima d incertissima cuncta, proutantea, mane.
bunt, nisi in una roce Spiritus omnia explicata credere velimus, quod Phi-
lolophorum nemo concedere potest. 2) Si Spiritus hic aque ac reli-
quorum corporum immaterialis est, saudium ex dolorem lentit, sequetur,
omnibus corporibus, quibus hic Spiritus inest, sensum inesse, quod Cam-
Panella Catuit, de secundum Buddaum in Philo (ophia inscrumentali c. 1. 5.
14. P. 80. in eorum partes tendit, qui animum mundi alleruerunt; vel et
nam sequetur, cognitionem ec appeticum plantis ee corporibus inanimatis
concedendum elle, quod etiam Aacuere ridetur Vir celeberrimus, qui inr
ersuch 2C.C. 7. Th. 26. p. 250. non modo aëri tres animae sensitira Faculta-
tess sentire: locomoreri, deliderare, tribuit, rerum etiam p. 152. d. 27. C.7.
_ in scripto contraDn. Flofmannum anth. 38. _ 40. Spiritui mundi uni
versali intellectum ee voluntatem adseribit. Sed contra hos Joh. C lau-
ber

## Folio 11 — 1815018577:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
i CFF)
Esst
bergius Op. Phil. p. 257. disputat, e Patis oltendit, iplos, qui dicant, expli
care nonposse, e talibus inrolvi disficultatibus, unde se extricare neque
ant. PTar 3) quomodohi spiritus quali adhaereant aliis corporibus ter
renis, _E Cne iIlIS UNIONeM LIAI CHI COEDOTC HUMANO CONLINHareNON
possint, intellisinondum potest. Flocenim Rita cA, Spiritusque, qui de-
vendent intuitu Opcrationum amutationibus materia in corpore, uti de-
finitio lognitur, dicondum potius esse ridetur, illos Spiritus esse materia
les. Ouia nondum adhue ostensum est, quod ens immateriale nobitius
dependentiam consequatur a mutatione materix. Liguet autem CCOn.
trario, unam materiam ab altora dependere posse. Ouod etiam monvit
Fruditus Autor, licet in Programmmate quodam Germanico non admodum
nagnihabitus, in den Furhen Unmeretungen liber den Bersuchvom Wesen
des Ceistes, p. 16, 5. 36. c. 4. Denique 4) ex c0, quod Vir Ccleberrimus
imDer such 2C. p. 78. 5. 23. c. 5 Ratuit, pultionem aut pressionem esse non
posse, nili extremitates unius rei extremitates alterius tangant, concludi
votelt, Spiritum aut operari non posse in materiam; aut, si opcrerur in
eandem, ipsum esse macerialem. Nam recte ex hac hrpothesi colligitur
tiuncinmodum: Nulla pulsio aut pressio heri porest, nisi duo extremitates
fese muruo attineant; haec Propohtio eAt Viri Celeberrimi l. c. Ced Spiri
tus nullam habent excremicarem, Cunt enim immateriales; relle autem ex
tremitates comminisci, ubi nulla est materia, tam absonum est, quam pu-
carelonoitudinem de laticudinem, rerera extra conceptum rationis existen
tem, esse possesine crassitie aut protunditate. Ouod licet Vir Celeborri
musstatuere rideatur im Bersuch 2C. c. 4. 5. 27. 28. p. 97. restamen talis est,
quamnemo comprehendere potest, nili Aingendo. Ilinc ergo sequitur
quod Spiritus isti nullam materiam premere, pellere aut movere possine. I
traque praemilsarum ex hypotheli Viri Ccleberrimi delumta est, ac proin-
de, ri ipliashypotheleos, Spiritus non operari poterunt in materiam, aut
E operentur ec premant, dut propellant materiam, habebunt extremitates,
adeoqueerunt materiales, quod tamen non vult admittere. Accedit,
quod c. 7. 5, 22. p. 137. dicatur, Spiritus estentiam cognolcinon posse, quia
Spiritus Et invilibilis, ec crassos sensus aut sensualicatem hommis sine
materia immediare non tansat. In Germanico contextu legitur. Dseil
Dec Beist unsich bar ist uno eic grobe innigtcic des enschen osre la-
terie immictelbar niche berubret 2C. league Inter Spiritus hos immateriales
intercedet adhuc materia, quae, qualis (ic, an sit, _ utrum Spiritus imtma-
terialis in cam operaripollit, itorum quaeretur. Ex quibus sua sponto pa-
1C1

## Folio 12 — 1815018577:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
n (12
tet, quam Auctuantes Cnt Philosophiae Fluddio. Comenianae, vel potius an-
tiquislimxe spiritualis Molaiea, sectatorum opiniones, atque adeo non est,
cur Cartesianis aliquid ex his opponant, qui praeterea Fortallis habent, quod
Beckeronoganti operationem cogitationum in materiam respondeane,
Proutintra alio modo ridebimus. Leg. Ant. le Grand in Inst. Phil. P. 3. art.
5. P. 137. Cd. LOnd. 1675. Tud. de la Force de mente humana c. 13. (5 16.
Claubere. in tr. de corporis ex animae conjunctione, in Op. ejus Phil. anno
169T. P, 209. Amctolodami editis extante, c. 9. 10. 20. 25. cujustitulus ett,
aliam elle conjunctionem non mutuam, quam mens dirina ec angelica
corpori nectatur. Annon rero Celeberr. Praeles praeterca quoque ex
Feur. Moro multas de Spiritu doctrinas suas petierit, alii ex subsequentibus
judicent. Scilicet laudatus modo Morus, in appendice antidoti adversus
atheismum, Op. T. II. C. 3. p. 150. dit: Spiritum creatum detiniri ab abfolutis
illis Potentiis se contrahendi, dilatandi, atque ab iltis relatiris Facultatibus
penetrandi, morendi, alterandi materiam. In Pexf. generali Tomi II.
P. 8. dicit: Spiritum naturae, h. c. Substantiam incorpoream, qua le gene.
ralioribus mundi Phaenomenis producendis intermilcet, credo me tam eri-
denter demonstrasse, ut nihil in univerla Philosophia evidentius pollit de-
monstrari. Dekinit autem Spiritum NTaturae c. 22. de Immort. anima, Op.
Tom. 2. P. 430. Spiritus Natura est substantia incorporea, sensus ac anim-
advertionis expers, materiam univerlam totam perluadens, de vim placti
cam ineam exercens, pro rariis praeparationibus occalionibusque par.
tium carum, in quasasit, item ea excitans Phaenomena in mundo, partes
materiae earum quemotum dirisendo, quae in potentias mechanicas Colas
relolvinequeunt.
5. 16. Ouxdam etiam de Godelmanni de Malebranchii Cententia mor
nenda sunt. Docetur 5. 6. disput. Godelmannum concedere pactum Mago
rum, necare autem pactum Lamiarum. Conterenti vero cum attentione
Codelmannum, hoc faltum esse deprehenditur. Duo enim sgit Godel-
annUS:F) ostendit differentiam pacti initi cum daemone a Lamiis, et a
Mlaeis, idque tribus rarionibus, Libr. 2. c. 2. Prima differentia legitur (. 1.
2. 7. 4. Quia Foedus Magorum cum diabolo non est imaxinarium, La-
miarum autem Fcedus est praestisiolum. Magi ex proposito peccant,
Lamix autem a diabolo decipiuntur, ee ri autmetu compelluntur ad Faer
dushoc praestigiolum. Secunda legitur 5. 24. quia Masi cupide artem
addiscunt, Lamiis autem diabolus se le insinuat, cui obediunt ob credulir
tatem, Auxorem natura, melancholiam, paupertatem ec. Ferria legitur
TTallucina.
eio ab eo
inrecen
sinda 60
dedmanni
Male
branchii
sententia
commissa

## Folio 13 — 1815018577:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
D. 25. quia MaSI proprio sansuine se obligant chirographo, de Lamiis
autem nihil cale quid audiri docet. Ex quo liquet Godelmannum Pa.
ctum diaboli etiam cum Lamiis concedere, sed alio respectu, quam cum
Magis. Etlicet ille l. 2, 6. 2. 5, 10. 65 1. neget consensum lamiarum,
item quod cum ipsis X diabolo nullus sit contractus; illud tamen ideo Fe
cit, ut tanto Facilius apoena illas absolveret, (quanquam dicendum, via e
ratione sic minus recta ex Tolida,) C explicandum est de contractu de pa-
eto, plena deliberatione line omni fraude et coactione inito. Alias
enim ipse sibi contradiceret, utpote qui 5. 4. alsorit, lamias ri de metu
compelli, et errore isnorantiaque induci ad Faedus hoc praeltiziolum.
Duomodo autem quis compelletur adrem aut contractum ineundum, qui
plane exictere nequit: 2) Contirmat Godelmannus, Lamias non eodem
modo puniendas esfe, quo MagOS, nam inter alia l. c. 5. 15. ad finem
inquit ex Wiero c. 24. de Lamiis: SiDcusagnolcit ec recipit animam,
cur tus Prator, usque adeo inclementer agis, cum nulli injuriam fecerint,
ut corpus repudies, maxime, cum in tuo non deliquerint Foro, ec tibi
nullum in dirino judicio relinquatur tribunal: NOxS. 1b. adducit ex-
emplum Studioli, qui poupertate pressus se Diabolo addixerat, sed libera-
batura Tuchero aliisque non poena corporali, sed precibus. Igitur (L a-
mias absolvit a poena Godelmannus, quod in alio Foro deliguerint, ee Deus
culpam remilerit, Catuere ommino iptum oportuit antegressum Faedus
Lamiarum, quod tamen non hoc, sed alio modo, puniendum aut emetr.
dandum crat. Paria Fere circa Tententiam Francisci Malebranchii accu-
rate intellisendam annotanda lunt; de quo haec nobis tradit Autor dispu-
tationis de Crim. Magiae 5. 3. P. 8. Ex ipsis scripioribus Pontificiis modernis
Malebranchius l. 2. c. ult. de inquiren da veritate; in sententiam corum, qui
imacinationi historias Magicas adscribunt, inclinat. Sed etiam heic in re-
censione hujus sententiae nonnulla deliderari poltune, alias Lectori Falsum
de Malebranchii traditis circa Masiam inseretur judicium. Nam aecu
rate loquendo de Malebranchio, dici nequit, iplum inclinare in corum
sententiam, qui historias Magicas imazinationi adscribunt, led expresse
Potius ec dilertis rationibus probat cap. cir. ulc. quod sexrum est libr. 2. ali-
quam tantum Masix speciem imasinationi adscribendam esse, modum-
que explicats, quomodo imaginatio in hoc negotio opcretur, quod le
etu certe dignum est. TIinc Falsum est, Malebranchium, uti verba ab(o-
Iite polita Leetorem docere videntur, omnes historias Magicosimagina-
tioni adscribere. Itam duplicem constituit Maxiam, unam, ubi quis vere
Magus

## Folio 14 — 1815018577:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
Magus est, dt hunepuniendum esse dicie; alteram, quae ex imaginatione
e phantalia cultorum hominum, uti Cycanthropia, congregatio in Sab.
batho, ec. oritur. Et hos innocentissimos esse pronunciat, recteque
Facere dicit fudices, quod multis in Callia locis nullas in lagas Catuant
Poenas, ne innocentix de hominibus, qui commilerationem merebantur,
vis de injuria inferatur. Ne quis demente Malebranchii dubitet, adscri-
bemus unam tantum periodum ex cit. libr. qui Gallice inscribitur: Re-
Cherche de la Verité _c. quae ex b. cap. Libr. 2. L atine a nobis verla sicha-
Bet, dx P. 284. 285. noltrae Fditionis Amstcl. qua utimur, extat: Si cessa
tio sieret puniendi sacas, es, si fatuorum loco haberentur, tempus doceret,
quod nulla amplius sazae inveniri possent; quonium sacae, (Porciers) quae la-
les non sunt, nisi ex propria imaginatione, es quae profecto maximum nu-
merum constituunt, liberarentur ab errore suo, (nimirum imaginationis fal-
sa) dubitari nequit, veras sagas (Sorciers) morte dignas esse, e5 quae tales
non sunt, nisi per imaginationem pro innocentissimis (tout à Fait innocens)
habendas esse. Duoniam ordinarie sibi non persuadent. se esse sasas, quam
quod cerra disposicio cordis ipsis adest, quod ad Sabbathum proficiscantur.
(5 quod se gurculis inungant, ut incentionis suae malienae compores fiant.
cum vero sine discrimine puniantur incusatae, fit, ut communis persuasio se
roboret, sagae per imasinationem multiplicentur, adeoque insinita hominum
multieudo perdatur cs damnetur. Ouarenon sine ratione plurima Par-
lamenta plane nullas puniunt sagas, es hocipso multo pauciores in ipsorum
districtu, ubi judicium exercent inveniuntur. Cs invidia, odium es malicia
improborum non habet, ut praetextuuri possit ad perdendos innocentes. De
iero etiam doceria nobis poterat, quousque lamiis nullum cum diabolo
Faedus intercedere putaverit, _ quatenus illud concesserit ? Sed quoni-
amnimis disresli sumus a propolito principe, institutum nostrum postu.
lat, ut arsumenta nobis oppolita excutiamus, et deinceps sententiam
afrmantem nostram demonstremus. Ouod priusquam Faciaus, ad B.
42. diss. de Crim. Mag. Cupplementi loco id unicum Caltem notamus, quod
Sc. Constantini constitutio in l. 4. C. de malef. minus exculari possic, illud
quoque esse indicio, cum ejus orgumentum nontantum Chrictianis, led de
pasanis nonnullis displicuerit. Apud Marcianum enim legimus, jam
olim sub Alexandro Serero damnatos fuisle, qui remedia tertianis quarta-
nisre collo annexa sectarunt. Idem de Constancio tradit Marcellinus
libr. 29. Christianis rero damnantur generaliter amuleta Duhanrseia
omnia, in Srnodi LaodiCenX c. 36. L ~OB. LIOV. 65, eC C. N. 281I 109C lib. 66.72.
Deq
C

## Folio 15 — 1815018577:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
 C 15
Neque delunt, qui l. Ma.adord. crim. circulatorum rerbo ejusmo
diquo, ubsa ertetpuent. Fodem pertinctl. 1. S. edicos
U de c. traord. cogn. ubi exorciltas e incantatores medicos esse, Ulpianus
ABCat.
5. 27. Fritigitur quaeltio inter nos: an diabolus operari in materiam Siatus Con-
e assumere corpus possits Ex quo poltmodum inrictosconsecutione dedu- rroversia,
cetur, quod spectris terrere homines, es pacta visibili forma cum Magis aut an Diabo-
Lamiis concrahere, ceterasque omnes operationes, quae in corpore aut ma lus operari
posses in
teria, ita, ut in senlus incurrant, perticiuntur, perasere queat, quae proinde materium,
hroc loco expreslis nominibus delinearenecesse non eAt. Cum enim RXC corpus as.
omnia, uti interius deducetur, inter se cohaereant, uno concesso aut neza sumere, pa-
to, concedetur rel negabitur quoque alterum. In Disputatione autem caivire
de Crim. Ma8. nesatus, diabolum altumere polse corpus, et in Prooram. c. Possit ?
Germ. quod diabolus rilibili forma comparere, unsulas aut ungues octen
tare, aut chirographum exigere similiaque possit. Hocrero, aliis rerbis
exprellum, idem notat, quam quod diabolus in corpus, ungues aut ungu
las (quae certe materia lint,) similiaque corporea aut materialia operari
non possit, uti intra latius patebit.
5. F8. In citata disp. 6. 32. Segq. quinque exhibentur argumenta pro quingue
negatira, quae pariter obserrare licet in citato Beckerilibro: V. 8. primum argumenta
arsumentum desuntum est ex libr. 2. 6. 7. inprimis 5. 13. _ libr. 3. 6. 2. Sc. Pro Desa-
tiba ex BC-
cundum argumentum vetitur ex libr. 2. 6. 32. 5. 4. Tertium extat libr. 4. 6. 2. eteero ab
5. 23. Collato libr. 2. c. 34. 6. 17. Quarrum deducitur in libr. 2. 6. 34. C summpta, (5
Duintum inlibr. 3. 6. 3. 5, 12, 65 14. Ut proinde si adimantur disputationi de mente
ea quibus Carprorius oppusnatur, de nonnulla hilcorica, parum novi, auctoris
quoad rei hujus essentialia e caput, occurrat. Conf. 5. 5. iplius disput. de
crim. Mag. ubi habetur: ipsimet fatemur, potuisse nolmet ca abCinero
ec. Carprorii veromentionem etium ipse fecit Beckerus libr. 3. 6. 3.93.
e hinc forte occalio data est Autori Disp. Carpzorium ex instituto oppu-
onandi. Ne autem quis existimet, mutasse Celeberrimum ejus Prasi
dem sententiam in Progr. Cerm. quod hoc titulo prodiit: Crinnerung
Wegen Der Binter Lectionen, (o nach Sichaelio Dieses 2702Sahres ihren
Enfang netmen verden 2c. sic mentem suum ab aliquibus perperam intel
lectam explicat, ut 5. 2. protitentur, le concedere, quod diabolus operetux
in improbis, quod Caex, renelicae, praestisiatrices, similesque dentur, de
quod sure plectantur, qui ejulmodi artes in perniciem aliorum exerceant;
mes at aursm A, 10. LF. L2. neque ullo modo se credere posse dicit, quod
1) dia
b
DiP. ab

## Folio 16 — 1815018577:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
1) diabolus ungulas, Cornua, aut hamatos uneues induat, quod Pharilai,
monachi aut monstri forma, vel quomodocunque alias pinsi solet, appa-
reat, 2) quod corpus assumere, atque hac rel alia specie se hominibus con.
spicuum exhibere possit, 3) quod pacta cum homine incat, chirographum
ab ipsis exisat, cum ipsis commisceatur, et qua lunt caetera.
5. 19. Aroumentum pro hac ua sententia primum hoc aftert:
areumen. diabolus nunquam assumsit, nec potest assumere corpus, ereonon potest fae-
sum pri dera corporaliter inire, nec unquam corporalicer iniit, multo minus incubuit,
succubuit Magis, sagis, aut eos sub specie bircina in montem Bructerorum du-
xit, (50. Resp. Y) Si diabolus potest operari in corpus, (id quod in Con-
firmatione altirmantis sententiae intra 5. 25. Segq. demonstrabitur) eri-
dens est, quod possit per iltud temporis spatium altumere corpus, quo-
niam alsumere corpus nihil aliud est, quam operationem in materia aut
corporeperticere. Notandum autem est, 2) quod diabolum posse astu-
mere corpus duplicem habeat senlum. Aut enim ro aNTuMere COrpUS
Cigniticat corpus carne ex ollibus constans generare ex lua ebsentia, aut
cresre ex nihilo, et per illud operationes edere; vel 20 aTimere corpus
lignificat, non quidem corpus carne ec ollibus constans generare aut pro.
ducere, sed corpus aliquod jam existens animare, de per illud operatio.
nes edere, aut, si Forte corpus ad operationem idoneumnon existat, se-
ciem aut formam corporis contlare, aut naturaliindustria, V. g. aëre aut ele-
mentis religuis corpus condensare, ee per illud actiones aliquas edere,
aut etiam phantasma, vel tiruram corporis homini objicere, quod licet in
Penoncrassum corpus sit, illitamen, cui objicitur, reale quippiam praestat,
Taltim in iplius oculis aut phantasia, et ad ejusmodi phantalina extriben.
dum reale quiddam, uti congrepatio luminis, aëris certa disposicio, quae
condensationis, rarefactionis ant similis cujusdam operationis species eA,
requiritur. Priorimodo concedi potest, diabolum non posse allumere
CorpuS; sed posteriori modo ommino potest, quod probatur, quia dia-
bolo conceditur intelligentia e sincularis rerum naturalium atque
phylicarum scientia. Equidem Beckerus in mundo fascinato l. 2. C. 32. 5.
2. P. 235. Seg. nesat, quod diabolus sit Phylices, Philologix aut Theolo-
sixe peritus, et quidem hanc ob causam, quod nullos habeat sensus, qui-
bus omnia haec percipere ex natura, aut in Scriptura legere posset. Sed
ad haec jamtum latis ipsi responsum esse putamuS a Perro Poireto, in fine
methodiverae inveniendi verum, Parr. 3. 5. 24. Nos tantum hoc loco in
Pratiam eorum, qui diabolum opcrari in improbis concedune, atque adeo
PTA.
furatur.
e0toto.

## Folio 17 — 1815018577:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
c ale
eratio
tbib
se
leber
1alati
MIBII
qua
de
umett
2. S
jba
qu
e0 iI
adeo
D1B
13 C (27)
e
praesentem cum inhris terris Ratuume, adjicimus, diabolum pollere insigni
rerum scientia ex duplicirationo: Y) enim conceditur, ante lapsum dia-
bolum aeque ac bonos anselos reliquos instructum Fuisse scientiis de co-
enitione rerum; haec cognitio per iphus naturalem intellectum perci-
Piebatur, quam intellisendi pocentiam naturalem per laplum amittere
non potuie, haut aliter, utihomo nula regia ejectus intellectum, de men-
ce ideas antea rilas aut ulurpatasretinet. Ouodsienim intelligendi rim
naturalem amisisset, ex spiritu, sire Ente intellectu e voluntate praedito,
Factus fuisset intellectu ee voluntate destitutus, sire res inanimata, quod
nemo, uti exiltimamus, attirmabit. Si ergo 2) Ens hocintellixens intel.
ligendi rim nacurae lua propriam retinuit, nepari non potest, ipsum
intinita adhuc experientia ex converlatione cum hominibus addiscere po-
tuisse. Ponamus enim hominem etiam supidissimum, ratione tamen
naturali praeditum, qui alterius mores, ritae genus aut animi habitum quo-
cidie, id que per lonsum temporis spatium, obserrat, annon in eo animad.
vercemus, ipsum proficere ex solohocrerum ulu, ee mores hominis, quo
cum ipli Erequens negotium est, exacte perspectos habere. Ouae cum evi
dentia lint, quo Fundamento solido diabolum tot mille annorum experien-
tia edoctum, ee quitam altidue res gestas, hominumque Physicorum, Phi-
losophorum, et qui sunt reliqui, operationes ex inclinationes obserrarit,
ad quas inmalam partem Aectendas, vel ex Adversantium concessis, actute
iis se insinuat, scientia e intelligendi res iplas Phyhcas, Philo Cophicas, atque
exeteras Facultate, licet illa perverse uratur, destimi attirmari pote-
rit: Ridicula propemodum est Beckeri ratio, quod diabolus rerum omni
um sitignarus, quianec videre, nec audire quicquam per sensus, uti Salo.
mon, se neclesere, nec seribere pollit. Ouasi veronulla daretur perceptio
in spiritunisi per sensus corporeos, aut qualiipla menshominis non mul-
taratiocinando colligeret, aut sciret, quae tamen nunquam vidit aut audi-
vit: de cujus tamen existentia vel ipse Beckerus non dubitat. Si hie
(olaS Ideas Cartelianas aut Platonicas innatas tantopere defensas Femel
memoria tancum repetiisset, nunquam Forte isthoc intirmo argumento ad
negandam diaboli scientiam permotus Cuisset. Legere autem ex scribe.
re, vellinguarum peritia neminem reddic rerum ipsarum peritum, quod
ex Intantum de Idiotarum, linguam suam loquentium, legentium, quan-
doque etiam seribentium exemplo constat, se d est tantum rehiculum, quo
inter initia communicantur conceptus personis corpore ucentibus, quo
rehiculo carere possunt, qui acutiori intellisendi vi unc sionis externis
Ideas

## Folio 18 — 1815018577:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
(18)
e
Ideas rerum intelligere postunt, quod certe spiritus separati Facere queunt,
uti de Deo. _ Angelisbonis manifestum est, qui tamen nec videre, nec au
dire persenlus, nec manibus scribers, nec oculis corporeis legere, uti Sa.
Lomon, ordinarie pollunt. Onodhtandem etiam exeroitii gratia conce.
deretur, Diabolum pos lapsum nullis per (e insructum esse riribus ad mo.
venda e condensanda corpora, vel ad operandum in ipsis, illudtamen,
cum ilca potentia Deo, coque permittente, Angelis potentia adhuc ante
laplum iis concreata saudentibus ab Adversantibus concedatur, negario
mminonon poterit, iplum Deum ad puniendam improbitatem hominum,
aut ademendandos suos, quibus bene rult, concedere aut conterre posse
ejulmodi potentiam Biabolo, per quam ad modicum tomporis interral-
tum rirtutem ec efficaciam operandi in corpora hominum acciperer
Duo enim argumento relminimam probabilitatis speciem habente quis
quam contra nosprobabit, Deum omninoacque penitus decrerisse, quod
diaboli opera utinolit ad expediendamandata lua, quemadmodum Magi
Eratus lictore utitur, iplique potestatem concedit, aMisendi paenam meri-
cum delinquentem. Necmetuendum. cA, diabolirim aut imperium in
de nimis amplitieari aut ipsum hoc ministerio post lavsum plus aquo bca-
cum effici, quoniam dirinx permistionis mandata excedero prortus
prohibetur, e ipsa paenarum executio iplum ne hilo quidem Deo gratio
remreddit. Quibus praestructis, vel lua sponte consequitur, rihujussci
entix non esse absurdum, quod diabolustanquam Spiritus corpus aliquod
jamtum existens animare, aut etiam ex elementis tale quid pollucadtempus
constare aut efformare, ex per hoc opcrationes suasedere; quoniam cor-
porisnaturadis compolitio jultam tantum elementorum condemlationem
ec temperationem, posteaque vis alicujus majoris aut Spiritus regimen
vel interum rel externum requirit, quale quid scientia naturali, uti in
Spiritibus est, effici posse, nullo argumentoidonco, probabilitatis speciem
faltem habente, nesari potest; inprimis cum totnaturae miracula a rerum
naturalium ec phylicarum peritis edita sint. Duorum etsi quaedam Eidem
excedere ridentur, quaedam, ut tit in pollicitatione arCAAOPUM, nOnNUN.
quammente potius concepta, quam editis rerum documentis demonstra-
ea Tunt; tamen tor ac tanta inreniuntur, quae line admiratione conlpiet
nonqueunt, dc quae, nili oculis usurparit, sibi persuadeat nemo. Allen-
tientur mihi rerum in PTatura Recessibus abstrusarum periti, neque ipse
repusnabit Distertationis Caepius commemoratae C eleberr. Praeses, quem
audiomultis, et quod in sCtonon parum mireris, esrexiis, ee iplis Scien.
bda

## Folio 19 — 1815018577:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
net
1M
in C191 es
eix hejs Mapultris non leriter laudatis rerum curiosarum experimentis
non rulgarem cupidae Legum juventutis applausum sibi excitare. Adji.
ciemus verohane inremnonnulla alia. Cornelius van Drebbet, Alckina
xiensis, intignis Mathematicus _ Opticus, ad Amicum suum ISebrandurm
a Rietrorckteke Godefrido Zegenicio liner. Fris. FToll. P. 25. Ceribit: Lg0
in Cameramanifeste sedeo Polus, nemine mihi adsistente, et primo relti-
cum meum transformo in pexsentia et ad spectu omnium, qui in cubiculo
sunt, nunc induor totusnieroholoserico, ec momenti spatio, imo tam
confeltim, quam aliguis cognitione assequipossit, holoserieo viridi ac ru-
broamictus Cum, in coloresmundi omnes me eransmutans, nec solum
hoc, sedcommutomeam rectem cum qualibet speciepannorum, quaipse.
met volo, nuncbombreiira P. Perica colorum omnium, tum ex villis texta
omnium colorum, nunc orgentea, nune auro variegatis rectibus utor
nunc resio ornatu et adamante, atque omni semmarum specie sum splen-
didus, atque inmomento postea meridiei habitum altumo, pannis obsitus
ac deformis, cum in illo actu unicans tantum restem habeam, quam absme
non dexono. Demixando phraenomeno, repentina scil. luminis cujusdam
in caritate recipientis apparitione er incerto ejus successu lectu Panc di-
onahabet honoratissimus, ut audit Robert. Boyle, Tobilis Anglus, esocie-
tate Regia, in Nov. Experim. Phys. Mechan. de ri aeris claltica et ejusdem
eFFectibus, experiment. 57. p. m. 11b. edit. Gener Kircherus in Phonurgia
quae inGerman. liner. conrersa est p. F29. habet Artiticium, dass manein
hilo verfertigen Fonne in frener Euffehangend, so da natuxliche Otimnien
undEBon als auch Chespeache uno orte von sich hören lasserc. In Expli-
catione addit, imaginem hanc nulla re v. 8. rotulis, Funiculis, aut simili
modo suspensam teneri, sed libere in aère pendere, lonosque edere, 
p. 116. decasm. 3. quo ponit: Ius naturlicher gebeimer Runst ein Dilo
machen, velches allerhano Phoni Otimme uno Boeter rede uno auosore
cherc. Quomodo montes, colles, ralles, rupes plantae, Eores, Rumina,
aliaque, qua intesram aliquam resionem prae le ferune, repente intra ri-
tream phialam enata exhiberi pollint, octondit Zacobus Dobrcenster in Phil.
defont. dc cum eo Casp. Schor. Phys. Cur. Append. ad libr. 6. C. 9. 5. 7. (5 9.
P. 1351. MorhoF. in Polyhist. libr. 1. C, 2. P. 100. agit de P. Constaneii AIbini
Villanorensis Magia ACtrologica (. Clavi Sympathix septem metallorum,
_ septem selectorum Lapidum, ad Planetas, promajori illius dilucidatione
odita anno 161F. in 8. in qua omni auro praestantiora contineri refert. In
ter aliaurum, quod tibrum legenti succurrit, recensec; nimirum, legisse.

## Folio 20 — 1815018577:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
 (26
Sc inillo libro de Vitro c cineribus cadarerum strangulatorum certique
mineralis conslando, cui lotium aegri immictum, affectas corporis partes in
ipsa urina octendat. Meminit Wagenseilius in Exerc. Tuis MSCti ali-
cujus Paracelli, quod ipsi in Bibliotheca Scorialensi monstrarit Bibliothe-
carius, unde ille arcanum steganosraphicum e lansuine humano deseri-
Plc, cujus ope amicitoto orbe sejuncti omnia animi sensa plene planeque
inricem communicare possunt. Inprimis rero hucfacit locus ex Corn.
Henr. Aerippa de Occult. Phil. l. 2. c. 36. cujustitulus eAt de Unione rerum
commixtarum, atque introductione nobilioris Forma, vitae que sensibus
P. EC. Cui addi maeretur paracelsus Opp. quae Argent. 1616. per Toh. IIu-
Serum Brissojum prodierunt p. 882. n. 1. libr 2. de generatione rerum.
Nisiprolixum Foret, adseribimereretur cap. 37. libr. 2. Superius nominati
Aerippae, et pauca Caltem ex eo notabimus. Certis materiis quibus-
dam naturalem rim dirinitatis habentibus, h. c. quae naturaliter superis
consentanea sunt, rite collectis, partim Phylice, partim AAronomice un
dique opportune contlatis, donanon lolum calestia de vitalia, rerum et.
iam intellectualia, quaedam daemoniaca ex dirina desuper suscipi posse,
Tamblichus, Proclus atque sinclius cum tota Platonicorum Schola con
tirmant. Et Mercurius Trismegistus scribit, ex propriis certisque re-
bus certo cuidam damoni congruentibus compolicam rite Ptatuam con-
Feltim per daemonem congruum animari. Cujusetiam meminit Angusti.
nus de Civ. Dei, l. 8. Pergit AeripPAP. 54. l0c. cit. Plinius esse herbas, scri-
bit, quibus mortui rerocentur ad ritam, unde Zanthus FTistoricus narrat,
herba quadam, nomine Bali, oecisum draconis catulum vita rectitutum a
parente, cademque Thilonem quendam, quem draco occiderat, resusei
tatum. Et subaretert, in Arabia herba quadam hominem rerocatum ad vi
tam. Verum addit Agrippa, an polsint talia revera feri vi herbarum
vel cujusris alterius rei naturalis in homine, in Segq. disseremus; posse
autem fieri in ceteris animalibus, certum ec manifectum est. Sic mulex
submersae, siponantur in cineribus tepidis, reviriseunt, et apes submerta
similiter vitam recipiunt in suceu Nepetae, de anguillae defectu aquae
mortuxe si corpore integro existente ponantur sub timo in aceto, et
addatur de Cangrine rulturis, post paucos dies omnes recuperant ritam.
Nominari heic quoque potestiple Beckerus, qui in mundo fasc. l. 3. duo
habet capita, secundum ec tertium, ubi agit de Supendis Naturae viri
bus, juncto 5. 4. postquam de Archita Tarentini columba lignea
volante, e ferreo corro rolante imperatori Carolo exhibito, item de
Nusca
B

## Folio 21 — 1815018577:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
 C.
Musca Norimbersensimentionem Fecisset, memorat Cordanum de sub-
eil. ec VVinandi von WBesten Mathematische CrgohlichFeiten, librum
octies Callice, quinquies Belgice impressum ec renditum, subjiciens:
Ber den Bandel niche verstehet, uno vor seinen Dugen siehet, Der wiro
megnens daßzum menigsten Die Delffce nichenaturlich sen 2c. C ap. 2. autem
5. 5. ex Antonio Leerrenhoock Delphensi octendit, cum per Miero-
Scopium demonstrasse, quod Fructulum ligni ex quercut, non excedens
latitudinem Araminis, triginta ter mille partes habuerit, quae sinsula
millionibus minores erant, quam granulum Tabuli, ex tamen quaeris
Pars quinque nodos habuit. Angrillam habere squamas vidit per Mi.
crolcopium, ee quamlibet squamam (ex aut septem mille partes conti-
nere. Libr. 4. c. 7. 5. 6. mentionem Facit Doctoris Ammani, qui in libro:
Surdus loguens, docuit methodum, quomodo surdi sermonem alterius
intellisere, et artem hanc intra paucos dies dileore possint. Flxec er-
8O, ec vel sexcenta alia artificio naturali fiunt, quod spiritus Scpa-
ratus ex rerum abditarum vel ex lonsistimo utu sui iplius aut aliorum
Periristimus, uti est diabolus, multo adhuc pertectius de ingeniolius per-
ficere norit. Corpus autem existens a malo. Spiritu asi aut animari
Posse lonse evidentius achuc eAt. Nam quid obstat, quo minus dia-
bolus corrum, telem, aut hircum obsidere, animare aut operationes ali
quas peculiares per haec animalia edere possit, cum concedatur certa ex
unanimi Theologorum sentencia, Diabolum oblidere animum hominis,
ita, ut co adigente peculiares motus corporis edat, perverse loquatur, dt
nelcio quaecunque non quandoque contra suam voluntatem perpetret.
Duam sententiam non in dubium prorsus rocare relle Praelidem Cele
berrimum Dissertationis de Crimine Magia arbitramur, quia 5. 31. dissert.
ad P. Poireri Libros de Frudicione Csc. suam opinionem de Plominibus,
in statu, uti ipse loquitur, bestialitatis constieutis, se luis verbis explicat:
Primum hominem, cum excideret ex Ratus integritatis, libera volunta
te a spiritu dirino defexisse, atque animam ejus per deliderium de amo-
rem creaturarum inferiorum redoctam esse sub imperium diaboli, ita
ut omnes homines hodie natura sint filii ira, et imperio diaboli subjecti,
earum animas per internos motus iis dominantes regie, ut in Ctatu be-
Cialitatis magis magisque degenerent, ec (citra pactum tamen) magis
diabolum exprimant, quam ipse diabolus. Eit paulo post de his, uti
vocat, beltiis sic loquitur: Bestia, quae pluximi sunt, ita obrutescunt, ut
rel diabolum non credant, rel, si credant, timeant, et superstitiolo Dei
C

## Folio 22 — 1815018577:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
on 22
cultu persuadeant, se poenas aeternas effugere posse. Pic non videtur
interesse diaboli, ut pacta cum iis ineat, cum ob errorem capitalem e
vitam carnalem jam ipsius regno sint lacis addicti. Ex his isitur pau.
eissimi tantae sunt audacix, ue audeane se Diabolo derorere. Unde pa-
Fet, S homines in Catu bestiali non Facile audent se derorere diabolo,
nec pactum cum ipso inire, de tamen ipsius imperio ita subjecti de ad
dicti sunt, ut eos regat, sequi omnino, quod contra iplorum voluntatem
iplis imperet, cosque regat, id quod Theolosorum lententia de Oblets
quodammodo respondet. Iplam autem opcrationem spiritus in cadaree
quod attinet, ejusque animationem, illa ex antea dictis vel sua sponte Auit,
_, quod palmarium clt, exprincipiis 5. 24. prolatis, factisque exinde 5. 25.
Eegq. consecutionibus haurienda est.
5. 20. Secundum argumentum 5. 32. dicta Dilp. Sc proponitur:
Si diabolus posset assumere corpus falsa esset asserrio Cbristi, quo d spiritue
non habeat carnem  ossa, (s ineprum foret argumentum, quo Christus vo-
cundum. Iit uti ad convincendos Apostolos. At utrum que horum coeitare blasphe-
mum est. Resp. hoc argumentum licet primo intuitu aliquam veri speci-
em prae Ceferat, S tamen dictum Chrilti accurate consideretur, plane
nihil infert, dt consecutio, quae inde deducitur, penicus nulla est. Ouod
ostendi potest r) na) aanScar, per rationem, 2) na) aVSeNNOV, ex
ipsius Beckeri, unde illud detumtum est, hypothesi. uod ad primum
altinet, notandum est, assertionem illam Chrilti: Spiritus carnem C5 ossa
non habet, intellisi posse vel absolure, quod nimirum spiritus per absolu-
tam naturae sux impossibilitatem se corpore e ossibus induere non
Pollit; vel relarive, quod de lege communi spiritus de carnem ee olta
non habeat, ec quod homines vulgi, inter quos etiam discipuli erant, hoc
Scirerint de admiserint. Priori moda, nimirum absolure, assertio Chricti,
quod spiritus carnem ec olla non habeat, intellisi nequit; sequeretur
enimne Deum quidem efficere aut permittere unquam posse, ut spiritus
Separatus carnem _x olta altumat. Nam, quae Deus lemel constituit ab.
Toluta naturae necessitate, illa ob constantiam de lapientiam luam aliter
efficere nequit. Sibi namque contradiceret, et opus luum destrueret,
quod in Creatore Capientissimo arsueret imperfectionem. P haC cau-
Pa certissimi sumus, quod pars nunquam heri possit major toto, quod
renis proprie acceptus, quoniam per naturam urcrepraelumitur, nun.
quam heri possit Frigidus, quod bis quatuor non constituant septem, de
quod concradictoria non possint unquam tieri vera, quia Deus iplorum
entiam absolute ita constituit, alias enim nulla forent contradictoria.
D
es
Refutatur
argumen.
tum se-

## Folio 23 — 1815018577:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
Deum autem efficere non posse, ut spiritus astumant corpus, ne Adrer
larius quidem ipse actirmare potest. Ouoniam erso haec alertio Chrir
i apud Cucam c. 24. v. 59. propter allatam rationem absolute incellisi
nequit, sequitur, quod dictum Chricti, spiritum carnem es ossa non ha-
bere, polteriori modo, nempe relarive e respective, prout de lege com-
muni sic, ec quemadmodum rulso homines non accidere rident,
quod diabolus carnem ex octa habeat, accipiendum (t. AC bene no-
tandum est, quod in textu non dicatur, spiritum carnem ex ola non allu
mere posse, led non habere. (sn EXcs.) Hhabere enim notat naturalem
ec ordinariam rei constitutionem. Assumere vero notat communiter
temporarium quid, de quod ad esentiam rei perpetuo non pettinet, uti
vox ipta indicat. Idcireo multum intererie inter corpus proprium, et
quod aliunde alsumtum est. Proprium corpus spiritui nemo tribuerit,
nisi qui ejus naturam materixe expertem esseignorat. Id qu’od intellise.
bat Serratorhumani generis, cum spiritum habere ocsa ex Carnem nC83
vet. Accorpus aliunde ad tempus altumtum nihil impedit, quo minus
spiritui assignetur, quando cum conon intime conjungitur, ec tum all
Hens modo est Forma, ut ajunt Philo(ophi, non Corma corporis infor-
mans. Duo pacto, spiritus apporebit quidem hominibus rero, quod
alcirit, indutus corpore, at naturae sux conditione corporeus neutiquam
erit. Aliud Foret, si unio haec, qua spiritui cum sulcexto corpore in-
tercedit, essentialis seu perlonalis Foret, qua tamen accidentalistantum
vel Formalis erit, ad certum tempus hominibus facta. Tlis politis, per-
Epicuum cA, consecutiones, quas amplectitur Autor Dissert. nul-
las esse. Si enim diubolus potest allumere corpus, hoc est, animare
per artes luos, condensare, aut alio quodam modo efformare, dc per
illud operationes suas edere, non consequitur, Callam esse assertionem Chri
Ai, quod Diabolus per naturalem Cuam constitutionem, uti homines, car-
nem ec ostanonhabet. Uerumque enim rerum ete, nec ullo moo libi
repuonat, Diabolum posse per tempus et artificia Cua alumere corpus;
etamen corpus ex carnibus et osse constans non habere, tanquam nostio-
mines, quod ad naturae ipstus constitutionem pertinebit. Alias enim
non spiritus sexaratus aut completus, uti a Pnermaticis appellatur, toret,
Ecdhomo et Spiritus incompletus, ad corpus semper animandum ordina
tus. Similis estratio secunda consecutionis, qua itidem nulla cst. Nam
pocerat Christus discipulos latis trmiter ex seientia iplorum in L ege de ex
perientia communi fundaca conrineere, quod iplenon esset Spiritus. Di
seipuli enim non aliter in vita pes sersus ei communem rerum ult Cdd
eo

## Folio 24 — 1815018577:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
 (24)
EA
eti erane, quam, si tangerent carnem et osta, quod ejulmodi persona rerus
esfet homo, _ quod spiritus carnem ec olla per naturalem lui constitutio-
nem, utihomines, non haberent. An vero spiritus interdum ec ad tem-
pusaliquod corpus posserassumere, co non altursebat eo tempore intel-
lectus ex ratiocinatio discipulorum, qui communibus tantum et sentuali-
bus rebus ordinarie ex ex communi exporientia cognitis inharebant, quod
plurimis exemplis doceri potest, et a Theologis nostris latis octensum
est. Interdum etiam scitu sibi ralde necessaria in rebus spiritualibus, uti
deregno Christi, similibusque, ignorabant. Imo interdum in iis a Chri-
Aocdocti rix assentiebantur dictis. FIaecnar anndecar e ex rei veri-
tate desimta est responsio. Sequitur altera nar avdecXor, ee qua ex
ipsius Beckeri hrpotheli depromi potest. Nam Aatuit Beckerus in Der
Bezauberten DeltIl. 2. c. 28. Quod Christus in operibus suis de fermone suo ad
opinionem populi ex discipulorum se accommodarerit, nunquam verore.
ras sententias explicarerit, uti in se erant, e intelligi debebant. Adducamus
exipso Beckero aliqua loca, uti ex Beleico Idiomate in nostram linguam
eranslata Tunt. Citato c. 28. 5. 2. inquit: Unser S(Eer ZE suBI Ba eE auFF F P
den mandelte, lesniemahils inseiner Lehre blicten, daß er Fommen mâre
Denen Ssenschen die nacurlichen Ursachen eines ober andern Dingeo, noch
auch Die Serthimer in Denen eintelen Degreiffungen Derer Dinges fon-
Deen allein die jenigen, welche die Gitten uno den Cocteodienst Betreffent
duverbessern. Quod exemplis populi d discipulorum copiosissime 5. 2.
_3. Citatis ex Caera Scriptura locis probat. 5. 5. citati loci ait: Uber Frine
Besondere haupestucten des STaubens, als von der Ochepffung, inson-
Derheit derer Engel, von Der Eemehlung von Der Sechefertigunu, von der
Erbsindes selbst von seiner Snugthuung vor unsere Ciinde; uno hat ex
niemahlo, davon man lieset, mit Sorbedache uno haupeachlie extlaret,
als bloß von etlichen Derer gemeloeten tucten hier uno da wohl etivas
benlausfciu uno ben Gelegenheit gemeldet, Doch dieses war (o vielnichti
Dah man darnus eine vollige Verhandelunq in einisen Zchrstucen solte
machentonnen, als alleine um das, was onderomo aufgesehzet durc die
eine oder andere Briinde su bestarcten. 5. 8. 5a8 selbst seine (Christi)
eigene Verson belanget, wie groblich darinne die Sensch, en irreten, indem
Feiner von allen su Dieser Zeit glaubetes Daß er es vare, oder daB Mestias
seyn muste mahrer BOetvon wigleit, einerlen Besens mitdem Bateri
Pondeen alleine ein gotelicher Seann, uno ein grosser Drophet p. Welches
Das höchste mac, das Cleophas noch nach seiner Duferstebung von ibm
Seugetes L.uc. 24. V. 29. Ein solch wichtiges Baupestiie des Olaubens
beliebt

## Folio 25 — 1815018577:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
Beliebte unselmm sEren damahlo noch niche su ertleren, sondeen ex ließ
Die enschen in diesem Wahn, biß daβ er gen Dimmel gefatren uno sictr
du Der rechten hand 6Detes gesehet, Den Ceist ausgoB, uno Die Wahrheit
redetezC. d concludit 5. 15. Beildenn Der Geligmacher nichtvorhatte
(ie geseiget morden, die Wabeheitderer Dinge zu erFlaren, fotunte ex
auch Davon nicheanders redensals man redete, venner volte verstanden
seyn. Crgab denen Sirancheiten solche Satimen, als sie unter dem
Bolcte hatten, welches niemano fremboe vortommen muß, veil dieses
aller Beisen Negulist: Loquendum cum multis, sentiendum cum paucis,
ievieleneinius in der Redermit menigen ciniu in der ennung senn: also
thâc Christus auch2c. Ex quibus adductis Beckeri verbis contra dissen-
tientes sic collisi ec responderi potest: Ouoniam Chrilti intentio non
Fuit discipulis explicare, quomodo et quatenus spiritus corpus allumere
posset, Patis ipsi erat, quod iltos instrueret d conrinceret, ratione, quae ad
iplorum captum crat accommodata, dc quae ex eorum communi senten-
tia, quam ipsi rerissimam agnoscebane, exat desumta. Id quod Christo
in more fuisse positum itidem Beckerus loc. cit. per integrum caput aftir-
mat e adstruere nititur. Adeoque quod disput. de Crim. Magia Autor
in fine hujus argumenti de blasphemia annectit, aut ex intellecta parum
argumentatione profectum eAt, aut in ipsum Beckerum, quem tamen lequi-
tur dictumerit. Certe E communem sententiam de condentatione cor-
poris ex aere aut elementis sequamur, dictum Lucae XXIN, 59. nullam pariet
difficultatem, nihilque ad propositum Faciet. Christus dicit, spiritum
carnem ex olsa non habere, e proinde nec corpus, nimirum genitum, e (o-
lide compactum ex dura substantia. Hhoc totum concedi potest. Sed
non sequitur inde: Spiritum corpus ex aëre aut elementis condensatum
quod quidem carnem _ octa hominis non habet, non posse altumere aut
assumsisse. Conferaturtamen Tertullianus d. Carne Clricti, fol. m. 22.
d Ausustinus in Enchir. ad Laurent. cap. 59. Qui disficultatem ex Genes.
XIIX. XIX. morent, quod corpora Angelorum contrectata e loca Fue-
eIME.
S. 2T. Tertium Antoris Celeberrimi pro negante sententia argn. RefuBALUT
mentum hoc est: non porest diabolus curbare potentiam es ordinem naturae arcumen
invisibilis, Freo non potest corpus assumere, tempestates excicare, hominem
per aeremeransferre (sc. Fs autem per potentiam dc ordinem natura in
genere intellisenda illa constiturio aut ceconomia cuique rei secundum
naturx sux proprietates, lozes de habitum respondens. Uti V. c. poten
cia ex ordonaturae risibilis, ec quidem in corpore humano, est, quod
corpuo
tium
tum ter-

## Folio 26 — 1815018577:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
 (26)
ede
corpuS Et geave, d tendat deorlum, quod a Ramma comburatur
quod non cimul in duobus locis esse possit. Eadem est ratio po.
sentiae ex ordinis naturae invilibitis, quae itidem secundum aco
nomix sux inrisibilis leges de proprietates constituta cst. Cuoniam
vero natura invisibilis duplex eAt, velbona ret mala, hinc etiam potentia
ec ordo natura invilibilis semina est, vel bona vel mala. Per pocentiam
e ordinem Nacura inrisibilis bonae intelligitur dirina et perfecta consti-
cucio spiritualis, qua Deusbonos Spiritus, ec res omnes, qua peccato non
intecta sunt, aut iphi repugnant, coelesti ex divinorobore) potentia, gratia
et Capiencia, caeterisque perfectionibus exornat, ec in hoc statu ene
conserrat e auget, e fere coincidit cum regno Grarix apud Fheol0805.
Per potentiam Natura invisibilis malae intellisitur habitus ec constitutio
illa corrupta Entium invisibilium, quae a Deo defecerunt, dc deprarata
Cunt, ex explicari quodammodo ex doctrina Theologorum de renno Po
tentia potest. Eltigitur breriter nos expediamus in respontione ad ar-
Fumentum, appellabimus termino technico, sed noto, ordinem dc po
tentiam Nlatura invilibilis bonae, Potentiam sucis; e contra, Porentiam 
habitum Naturae inrisibilis mala, Potentiam renebrarum. Utimur haC
denominatione hocloco ex duplici causa: 2) quia Scripturasaerahostermi
nosadhibet, ec exinde omnibus noti sunt; 2) quia Auctor Thel. de Crim.
Masixhosloguendimodosipse emat, dum 5. 7. in sine inquit, non solum
credimus, sed aliquo modoscimus, Diabolum esse principem tencbrarum
ec aeris, hoc. substantiam spiritualem Ceu inrisibilem spirituali seu invisibi
li modo, medianto aëre e corpusculis naturalibus aqueis eeterrecribus,
operancem inhominibus improbis. Ieaque cum Potentia de ordo Natu
ex invisibilis duplex sit, vel Lucis vel Tenebrarum. Deus es boni Angeli ha-
bebunt Potentiam _ Ordinem Naturae invisibilis bonae s. Lucis, illis autem
oppolitierunt Spiritus mali, quipotentiam ec ordinem vel potius contu
Sonem Naturae invilibilis Tenebrarum habent. Fx quibus porro scien-
dum est, Diabolum non posse turbare aut perrertere Potentiam ec Ordi.
tem Nlatura invisibilis Fucis, atque bonorum spirituum. HIIi enim ma-
forirobore de Capientia divinitatis pollent; sed potest diabolus curbare,
perrertere, commilcere ec dilturbare Potentiam et Ordinationem luam
Natura invisibilis renebrarum, quia, dicente Scriptura, ipse est Dominus
Fenebrarum. Cum itaque ipse ordinarit, hoc vel illo modotenebras
Luas, catenus sua Potentia aliter eas itidem disponere e inter renebras luas
regnum exercerepotest. Ouisenimipsum impediret? Non ipselemet
iplum, neque Deus, qui ipsum ad hos Tensbrarum carceres condemna-
Vit

## Folio 27 — 1815018577:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
vit. Flinc quatenus diabolus sc in regno suo invisibili tenebrarum con.
einet, dominari in eoprolubitu potest, ex omnibus iltis, qui le tenebris
atquepeceatis ex malitix iphius mancipant. Jam sictimus respontionem
ad argumentum nobis oppolitum: Si diabolus non porelt turbare poten-
tiam ec ordinem natura invilibilis mala, se quitur, quod non possit allume
recorpus. V Falsum eAt antecedens, Ccil. quod diabolus non polsu turbare
Pocentiam ec Ordinem Naturx inrilibilis mala S. tenebrarum. Ntam dia-
Boluspotest omnino, ( rult, ex quando rult, turbare Potentiam ex ordi.
nationem tuam malam, quam ipse constituit. Nam otiam homo, (DC
noctam bulonibus ec lunaticis, qui constitutionem natura rilibilis idco non
turbant, quamris multa, quae naturae ordinarios limites egrediuntue,
agere queant, vid. Alitodius in Finerelopaedia Phys. part. V. P. C. 2
P. 745. de Samuel Pomarius duabus dillert. de Noctomb.) licet
non pollit supersredi ordinem Naturae rilibilis, ut uno momento tempo-
ris Romae aut lemul Romae er L ip lix sit, Potest tamen turbare ordinem Ha
turx vilibilis, eam permiscendo, mutilando, aliter componendo etc. V. 8.
ut exrentre loquatur, se membris mutilet, cum brutis se commilecat, et
monctrum generet, ignem romat, in aërem actollatur, aut aquis inambu.
let 8c. multomogis ergo dc Facilius hroc diabolus Faciet. Retinuit enim
diabolus etiam pollaplum naturalem suam constitutionem, intelligendi
vim, alcutiam, rolendiactus ec. 3deoque potentiam non lerem, uti Theo.
losidocent, ec omilictantum dirinum lumen, bonitatem, gratiam. Imon
quoniam Diabolinaturs per lapsum in defectu et perrertione consiltit, pa-
tet, diabolumnon aliter posse, quam perrertere, destruere, turbare etc.
ad similitudinem hominis mali et perverhi, qui semper naturx lua perver-
Ex contormes actiones edit. Ouondo autem argumentum sic intellisi.
tur: Sicliabolus non potestturbare Patentiam ex Oedinem naturx invils
bilisbona, le suitur, quodnon pollit allumere corpus et c. P negando con-
sequentiam, quia corpus, quod altumit, non altumit ex regno sratia sc
ordinc Lucis, Sedtenebrarum, quod Format per reliquias scientice intelle.
ctus sui naturalis. Notondum praeterea est, corpora e resinhoc mun.
dorelutimixtas esse exbono ex malo; hinc Potentia bona ec mala invisi.
bilis in iplas asit plus aut minus, ec unum fortius aut remistius alteron
prout bonum aut molum praedominatum Euerit inillis.
5. 22. Sequitur quartum argumentum Autoris Thelium de Refutatur
Crim. Nagix. Putat enim omnino non coharere, quae bomines de ranta Po. argumen
venria diabeli in nataram in visibilem carriunt, quoniam possit crepitu veneris tun quar
pelis aur quia non possit aliquid auferre ex Bibliis. B hoc arxumentum joci
POLtUS
2H

## Folio 28 — 1815018577:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
Potins causa, quam lerio afterri putamus. Fanta enim Judicii vi Virum
Celeberrimum pollere certo perluasi sumus, ut serio non crediderit, verba
illa de crexitu ventris proprie accipienda ese, scd quisquis hac exprectione
ulus est, quod praeter alios Lutherum fecisse norimus, contemtim de per
Troniam aut per Sarcalmum de diabolo ita locutus es, quemadmodum, (I
quis dicat, se unohalitu posse legionem argumentorum sustare, aut ho-
ctem rirum deglutire. Notatur enim hilce loquendi modis, quod pueri
intelligunt, Facilitas repellendi adrerlarium ab e0, qui gratia calesti ee fide
verapollet. Ouod additur, non esse, ut recurramus ad Edem, dicimus
omnino necesse esse, ut Eide nOS exARMIOmUS, (Conf Eph. 6, 2. 16.) _ ad illam
recurramus. Pides enim est illud instrumentum, per quod roboris divinired
dimur participes, ut diabolus rim luam in nos exercere nequeat. Ouod
porrorationis loco adjicitur, cur ad Adem non sit recurrendum, Frirolum
_ Virograriindionum scomma est, nimirum, si side diabolus ejicitur
non opus esse crepitu ventris, nili Forsan crepitus rentris iterum distingua-
tur. Ouis enim unquam, ut praecedentia repetamus, tam demens Fuits
ut crepicu rentris diabolum pelli existimarerit, imo, quis tam ineptus
erit, ut credat, Virum Celeberrimum capere non potuisse, ejulmodi lo-
quendi formulam ab aliguorobore d gratia dirina nixo prolatam fuisse
inmajorem contemtum diaboli, non vero, quali quis stacuerit, pellendi
Daemonem porentiam inesse lono crepitus. Sed italuditur rocabulis loco
arsumentorum, in causae propriae damnum, quando ab aculeata irrisione
nobis temperare nondum alsuerimus. Onia autem aciditur in argumento,
quod diabolus non possit aliquid auferre ex Bibliis, id quod serio proimpo.
tentia diaboli adstruenda dictum esse videtur; causa hujus rei verbo indi
canda est. Spiritus maligni nullam habent potentiam aut jus agendi, nise
in iptorum elemento, quod est regnum peccati de tenebrarum. In hoc
tantum morere ee anterre postunt, quantum intellectu, voluntate de a
sendi efficacia pollent. Verum res aut Fns in suo genere _ regno cfiCAK
epotens amittit rim dc robur Cuum, simajus quid, ec quod aliquis ti-
mendi caulam habet, superrenerit. Fsinc atrocissimi, robustissimique la
trones animum abjiciunt, E in Facinore suo aliquid superrenire audirerint;
_ fur audacissimus ad laterna vel lucis alicujus scintillationem aufugit, licet
nullus adsit, qui iplum ralide constringere queac. Tam, Chomopius Aide
_ Gratia Dei ejusque robore sit armatus, causa facile patere potett, cur
malignus aliguis spiritus terreatur, quo minus folium aliguod in Bibliis
politum auterre possie, non qualiliterarum character, locus, SItUS aut ex-
terria vis illud impedirent, sed quia potentia una naturae inrisibilis divina

## Folio 29 — 1815018577:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
 (293
ea
in hoie pio, potentior de major est, quam potentia altera natura invi
Sibilis inmalo daemone. Alias shomo malus aut divina gratia non pol.
lens, prohibere roluerit quiequam Spirituimalo, respontum feret, quale
circumcurlitantes fudaei, Act. 19. 8. 15. Nori selum ex Paulum, qui dirina
virtute ejiciebant daemones, qui autem eltis ros?
5. 23. Rectat quintum ec ultimum pro negante argumentum, Refusatur
quod Beckerus Fere eodem modo proponit l. 3. c. 3. 5. 12. 65 14. Nullus, arcumen-
dicit, est usus faederis diabolici, neque ex parce hominis, neque ex parte dia- rum quin
boli. Non ex parte hominis, quia decipiunturii, Fatentibus adverlariis
quando roluptatum, diritiarum, honorum ecc. caula pacta inierunt, ac
etli non deciperentur, pollent tamen hxc omnia leri industria de aftutia
Einc pacto diabolico tacile acquiri. Necutile est pactum a parte diabolis
Nam L) homines roluptatibus, araritiae de ambitioni dediti jam ante
Pactum diaboli sunt mancipia. 2) Si dixeris, pactum iniri a diabolo, ut
hominibus noceat, respondetur, non noceri posse per hoc piis, sed nec
impiis, quia diaboli sunt mancipia. Si dixeris, duplex vinculum Fortius
adstringere. Rcsp. 1) Fallum hoc esse, quia Spicelius Theologus aAtirmet,
quodmaginon adeo difficulter chirographum possint recipere, 2) homi
tres etiam difficillime posse consequi dominium in affectus, adeoque
Patis jam diabolo esle ohnonios. Ut omittam Glanvilii ex Philosophis
Carteliana allatam responsionem, quod tinis non sit cognitu necellarius
ad rei alicujus demonterationem, aut ad coenitionem ejus naturae e exi.
Eentia. Resp. Olusrei alicujus est rel verus vel imaginarius. Licet igi-
curper Faedus diabolicum non impetretur utus rere intentus, Cutticit ta-
men, E sibi perluadeant, ec imaginentur aliquem contrahences homines
ulum. Nihilnamque in rica Frequentins est, inprimis inter eos, qui non
ratione, sedimaginationibus et passionibus agitantur, quam ut sibi, ne
seio quid, persuadeant aut perluadere patiantur, de propter hanc perlua.
Eionem de concepta utilitate tantum imaginaria se ad negotium Cusci.
piendum determinent actionibus luis. Itaquo licet decipiantur cur,
diabolo societatem incuntes, perluaserune tamen libi ulum aliquem, ni
mirum quod horores, roluptates aut diritias impetraturi essent. Ouod
additur, homines levi industria eadem consequi posse; ad illud repon
nitur, quod lerioriadhuc, imo lerissima opera omnia impetrentur, si in
aete hac exercitatissimus daemon media inspiret ea comparandi, qua
nemini tam facile in mentem renissent. Sunt etiam scupidi, qui ne
quidem ad inreniendum aliquod medium apti sunt, nisi ipsis illud abe
3
EHMa

## Folio 30 — 1815018577:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
183 (30
e
alio suppeditetur, id quod spiritus aliquis omnium Facillime praeltare
norit. Igitur utile certe eM pactum diabolicum a parte hominis. Dia
bolo pactum cum homine plane inutile esse, etiam line ratione adstrui.
Tur. Dicitur quidem homines ambitioni, araritia de roluptati dedi-
eos jam ante pactum esse Diaboli mancipia. Sed seiendum est, homines
vitiis dedicos in co quidem Pcatu verlari, ut Diabolus ad iplos aditum ha-
beat patefactum, eosque ad obsequia sibi praestanda inclinare possit; in
de tamen non consequitur, iplos illius esle maneipia in sensu strictiori.
Mancipium enim ck, in quod quis pacto aut a majoribus inito, aut
praesenti expresso, sire per bellum riolenter, sire voluntario, adeoque
jure pleno tale dominium exercet, ut ipsius imperium declinare nec re-
lit, nec ullo modo possie, rerum ipsi penitissime st obnoxius. Hlocde
hominibus, qui ritiis immersi funt, dici nequit. Volunt enim multi re.
nunciare, secundum illud Medex: Video meliora proboque dc. Urgo
deliderant liberari a vitiis, licet illud Faciant Frigide et negligenter. POs.
Fune etiam homines, quia dirina misericordia ipsis semper praecto cst,
quatenus iph eandem non ejurarunt. Aliter vero sentiendum est de
mancipiis disboli, qui pacto expresso divina Cratix renneiant, et le dia-
Boli serritiis, quanti quanti sunt, consulto sc data opera addicunt. Hi
enim nec rolunt dirina Gratix esse participes, quia eam adspernantur,
dum se omniconatu dedunt serritiis Diaboli, nec ex postfacto postunt,
quia spixitus malignus jus habet in ipsos magis quaelitum ex conventione
e pacto expresoroluntario. Decctero quod dicitur, per pactum ejusmo
di expressum nemini noceri posse, Faltum est. Ntam piis nocero qui
dem spiritus malignus nequit, (i semper e omni ex parte forent perte
cti, ex pictati quoris momento ee omni in re incumberent. Verum,
quia vere etiam pii non absolute in hac vita contirmati sunt in bono,
Sed mox peccata praecipitantia, mox inturmitatis imo etiam negligentia
committunt, patet Facile janua, uc Diabolus permiltu Dei relipse, vel per
maliona sua instrumenta iis nocere pollit. Impiis autem nocet, ut ip(is
viam maxis praecludat, per pactum exprectum se cripiendi quantoerus
ex ejus poteltate, quia sponte se iplius obsequio deroverunt. Dicitur
quidem, Magosse liberare posse a pacto Diaboli exprecso, quia chirogra
phum non adeo difficulter recipere pollint; sednemo Theolosorum aut
alius quispium rem, prout ek, ponderans dicet, hominem ver pactum
expressum Cocictati diaboliinnerum pari Facilitate liberari posse ab ejus
potestate, ac talem, qui communibus se, tancum pecontis a Deo avertito
Dicune

## Folio 31 — 1815018577:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
 C 3F) ess
Dicune quidem, etiam Magum liberari posse a potestate diaboli, quia ob.
intinitam Dei milericordiam hoc non plane lit impossibile; sed nun-
quam illi aut alii statuent, eadem Facilitato liberari posse hominem a po
celtate Sotanae, duplici rinculo ipsi obnoxium, quam communi pravita
ee peccantem, adeoque liberatio comparatire intelligenda elt. FIOE
quidem non negatur, ditticile esse homini etiam rere pio, se liberare a
pallionibus dc vitiis suis, sed cridens tamen simuul est, quanto graviona
Cint ritia, ec quanto deteriores passiones, eo etiam else difficilius, se li
berare ab iplarum serritute.) Dui vero locietatem Frequentem e
Pactum cum Diabolo expressum iniie, deterioris malitia habitus induit,
Ergo etiam omnium difficillime ab ilto malitixe habitu liberabitue, quia
Praeter ea, dux homo peccator alias committit in rita, ex consorcio dia
Bolico Faediori crimine se macutorit. Falsum proinde apporet este,
quod spitzelius p. 3. Der zerbrochenen Denche Der SinsterniB2c. dixerit,
uti disputatio de Crimine Magix de co inquit, non adeo difticulter Hag0s
chirographum Cuum a diabolo recipere posse. Probari etenim hoc po.
test ex iplius rerbis, dum 1) P. 44. tantum inquit: DB nun die Peuffli-
sche Dund uno 3aubersticte uiber alle massen rect uno geausem; (0 sino
se Doch niche unauffloplieh uno unserbrechlic 2c. 2) adstruune hanc ejus
mentem, ex quod difticulter ejusmodi pacta Colri posle autumaverit, ex
empla ab codem p. 477, 478. ∞545. allegata; 3) odhuc exprectias ipse
Cap. 5. adruit hanc difficultatem per integrum capitis cituluum, ita ab
ipto conceptum: Grosse Ginderung dieses Beilsamen Detehrungu
erces an Ceiten des leidisen Ontan8 2C. ec p. 602. dit: unleusbar is
evaro, daß es mit solchem Erledigungs. Eercteuber dieinasten borte
SuseBet, daB sich solche Zodes. Ocrice uno Bollen-ande (0 leictot
nicht auflosen oder surcissen lassen, allermeist darum, weil deu
atam mis seinem Sexengesirde sic auf das genoueste vereinbaret, uno
mic ibnen, so zu reden, ein Cheist iro, aberdao (vornetmlich beu allge
meinen Dersammtungen) Dic BerleugnuB O Dctes miederholen, und die
dem Catan gethans Berheissungen mit exschreclichen Cchrouheen be-
Erastigen follen. Capitis Ceg. VL. titulus hic est: Ochwerigteit sol
cher busfertigen Uufrichcungen an Oeiren der Seuffelischen Duhl uno
Bindesvermandten selberrc. ec p. 608. recenset coulas, cur multi, etiam-
Si ioh resipiscere videantur, Facite tamen ad priorem conluetudinem re-
deant. Ex quibus aliisque, an facilem pactorum diabolicorum dissolu
tionem concesserit Spitrelius, alii judicent. Sihilominus fac assererase
eu

## Folio 32 — 1815018577:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
cum tale quid, iltud lane huic quaestioni parum ant nihil negotii Facesset,
et idcirco tamen celeberrimi Autoris conclusio nondum corrobora.
Ditur.
5. 24. Fantum de Polutione ar
umentorum sententixe negantis,
proban. Unde constare potest, an solide quid a Beckero, de qui iplum sequuntur,
illatum sit. Superest, ut nostram sententiam proponamus. In quo lc
verlari nos decet, ut amicum Platonem _x amicum Aristotelem habea-
ne Crimi- mus, semper tamen masis amicam veritatem reneremur. Ouare ritio
nali es de nobis vertinon potest, si neque Carprovii, neque spitrelii, nec alterius,
Rucoribuo quisquis tandem sIE, partes, quas disputatio ex instituto oppuenat, semper
_ ubique sequamur, neque etiam in omnibus rejiciamus Audiim ec b0.
nam intentionem Auctoris Thesium Tnauguralium de Crim. Magix, co.
in processu arguentis abulus procestium e opinionum in hoc argumento, quanquam
conrra sa. id jamtum multi ante ipsum praestiterint, uti Malleus fudicum, Cautio Cri-
minalis, Joh. Macth. MexEartus in Der CBristlichen Crinnerung an Degenten
uno Predlgerivie das Laster Der Zauberen mit Censt aussurotten, uno be-
Scheidenelich su verfolgen sey 2c. quae Scripta hoc anno conjunctim Idio-
mate Germanico in 4to impressa, adjunctis diversis processibus edita Cune
FLalae a L. Johanne Reichio, qui disputationem de Crim. Magix vulgavit;
cujus Viri Clariss. pace id unieum dixerim, adductos Autores concelta
Mapiae existentia id velle, ut prudentia, circum spectio, de aequitas debita
inProceltu circaMtasiam adhibeatur. Ouod Malleus Tudicum Magiam ee la-
mias concedat, perspicuum est ex C ap. 1X, ubi docetur, quomodo legitime
collipossit non superstitio masix, sed crimen hoc ipsum. Frustra autem me-
dia lusgeruntur, quomodo restolliqueat, qua non extitit. Keysarrus autem
in PraF. depreeatur fudicium de Se, quali omnem legitimum processum tol-
lere vellet. Caurio Criminalis, uti superius jamtum s. II. monuimus, dubio L. p.
m. 2. diferte ait: id ommino tenendum existimo, rerera in mundo maleticos
aliquotesse, necid sine cemeritate ac praeposteri judicii nota negari posse;
dubio autem 6. 65 12. docet, non cellandum elle a cauta, circum specta de
minime periculosa inquisitione, ob quatuor rationes dub. 6. allatas. Ouod
vero Consultissimus Editor hanc sententiam Aolidam appellat in PrxeF. inco,
ut ne plus dicamus, Fallitur. Nam citra praejudicium e secundum Bona
interpretationis normam librum inspicienti ex dub. 2. 3. 7. (5 48. quae incon-
trarium sibi Favere credit, hocmaxime manifeltum est L) dari Magiam; uti
expresse verba paulo ante allegata e ratio ex dubio b. 65 12. probat, cui ad di
potest dub. 3, in quo crimen hoc esse atrocistimum, enormissimum, grarisi
Mur
Accessus ad
dam iffer.
matibam.
ac Lautio-
prudenti–
 suta
dentibus
6a3

## Folio 33 — 1815018577:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
 C
3
e
mum dicitur, quia in eo concurrunt circumstantiae criminum enormiti
morum, apostaliae, haereleos, Cacrilegii, bla sphemix, homicidii, porricidii. 2)
Patet. Masiam dc lamias atroci ignis remedio similibusque excirparinon
Polle, Cod aliis mitioribus panis, dub. 7. hioc recte circa hancrem Ctatuen-
dum de inquirendum esse, quoniam daemon etiam innocentes in cripudiis
Pollet reprae sentare, quod octenditur refutatione arsumenti dub. 18. LIxC
ixitur non praecipitanter ed semel conceptam de Autore opinionem ctabi-
liendam, sed ad legitimas interpretationis regulas exigenda ec accipienda
sine, tunc enim nullis conjecturis, quibus tertus repugnat, opus crit. Ve-
rum, ut in riam, unde dixrelli lumus, redeamus, veritati locum ubique
concedentes, ea consectabimur e defendemus, quae justis principiis et
Fundamentis subnixa Cunt.
5. 25. Ut autem distincte procedamus et vera a Fallis separemus, an. Principia
tequam Spiritum in materiam ec corpus operari polle probamus, melioris ex quibus
lueis caula in re difficili ec impedita praemittemus nonnulla principia, quae nosra de-
natura notalunt, ec extra dubitationem polita. Primum est: Simile in monstratio
aliud sibi natura Cimile porest operari. Rario est, quia res, quae natura
altinitatem habet cum alia, proportione alceri ec aequolitate essentia re-
spondet. Duae autem eandem aut similem habent essentiam, le facile
Pollunt contingere, et sele invicem communicore. Elinc nemo dubi.
tat, corpus unum posse alterum contingere, dc cidem motum imprimere.
Hlabent enim haec inter se proportionem et similitudinem naturae. Sic
cogitatio poreltagere in cogitationem, ut se moreat, non vero in COrpIS.
ducitur.
cui cogitatio immediatenon est connexa: v. 8. jubeo Famulo, ut alteraE
sculoco moreatlibrum; cositatio mea sire deliderium meum aut vo.
luntas non morebitlibrum, quem delidero, sed tamen cogitatio mea mo-
rebit cositationem Famuli, e hujus cogitatio ipsius cogitationi con-
nexum corpus, ec corpustamuli morebitper contactum, librum delide-
ratum, ut roto mea voluntatis hac operatione Fruar. Secundum princi
Dium est: Oux nullam habent inter se natura proportionem, connexio-
nem aut similitudinem, si medium aliquod inter haec intercellerit,
in se inricem operari de asere possunt. Nam vi iltius medii pro-
portionem, connexionem aut simsilitudinem aliquam inter se conse-
quuntur. Itaque ridemus, quod anima cogitans pollit movere ma-
num, licet cositotio nostra sc manus nullam habeant inter le pro-
Portionem.
iodium enim inter haec duo sunt spiritus anima-
led.

## Folio 34 — 1815018577:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
 Cst
Les, X subtitiores aue subtilissimi, qui ad nutum voluntatis apitaneur E
morentur, polito, quod in statu naturalis non rero praeternaturali constitu.
tisint, d quod cogitatio seu propolitum movendi spiritus animales, fr-
mum ecettieax existat. Terrium est: Panta, linonmajor, est subtilitas
aeris tenuissimi, autatheris, qui Cartesio materia primi elementi rOCaEUI,
t He quanta spirituum animalium in corpore humano. Ouia, ESpiritus.
animales in corpore humano sunt materiales, lubtiliorem materiam, ex
qua componuntur, habere nequeune, quam aerem aut aethera; nulla enim
materia primo elemento subtilior in rerum natura habetur, sed est omnium
Fubtilistima. Quarcum est. Spiricus est Ansreale, et proinde plus quam
nitril, h. c. veranc lolida substantia; qua proinde desidorando, volendo, es
intellisendo effectus reales edere potest. Alias enim spiritus, anima de cogi-
eatio nihil, aut mortuum, se plane inefficax quid Forent, quod ost absurdum..
5. 26. Exhis principiis ostendinunc potest, quomodo ec quales
Opc.
Fodie nonnulli Medicorum purane, Spiritus animales esse medixe natura aut ex
e
macerianon subcilictima primi elemenei, Ced subrili secundi Carresiani ele-
menci compolicos. Ratio iplorum est, quia marerix subrilissima omnia sunx
perria ob subrilicarem, ad eoque hac maceria nustum morum ciere posset, sed
omnia perraderet in corpore subrilitare, ut ne mocus commode imprimimo-
seria cralhoriraleret. Sed maceria subcilis secundi Elemonci Carcestani, ali-
quantisper crallior est, hinc de concivgi de moveri ab alio, de ipsa ito-
rum alceri rei, uei Panguini, mocum imprimere apra eAt. Vid. JAC. RO-
taulsi FF. PRyI. Lib. 4. C. 7. Joh. Crannen Fr. ) de Homine de Conf.
Excell, Dn. D. Bohnii nostri Circulus anatomicus Physoloz. Progimn.
XTX: P. 308. 318. ubi Spirieus animales ese aorex Natura, de aeris parces
inspiratas consticuere cacuit. Ouomodo producaneur Spiricus animales in
Cerebro, explicat Carcesius de Passon. p. 2. art. X. Ouomodo spiricuum ani-
malium in cerebro sc Corignine Aet secrerio, explicatur de Homine p. 1, 6, 12.
P i 25. Quod sinc principium moruS P. 2. 5. 24. Qua raltone in vervos deciucen
cur 5. 9r. Ouicquid horum sic, ad nostrum Tocticurum epprime quadrane.
Demoreria primi Elementi egit Carsesius p. 7. Princip 5. 69. seg. Opp. p. 63. c-
ais. Froncof. de eribus elemeneis de eorum orisine princip. P. 3. 9. 47. seg. de
celericare morur l. c, 5. 87. Seq. Ad singula loca videri postune Notx Ludob.
dela Forge, qua in Ed. Oxp. Francof. extanc. Zoh. Claubers. aurem in phylo
contracta co13. de cribus mundi Blem. 3Bic, et quod ad eriplex rerum genus re-
Ferantur, sexeem acxumeneis demonstrarie. 5 aucem 441. mareriam primi ele.
menei deserip(ic. Anc. De Grana, Edelissimus Carresianae Philo(ophia Interpres,
Insticurionibus secundum principia D. Renacides C arceo p. 4. a. 7. P. M. 176.
Ed. Lond. Paricer 2sic de triplici genere morerix, de quod plura rribus nom
sine mundi elementa, adctruit, qua camen in prasenci demonstratione, ut, De.
lari nostra, Ermemus, necesse non elt.

## Folio 35 — 1815018577:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
1S C 35
Operationes ab una re in altoram proficileantur, _E quanAM NON proti. Demon.
cilcantur. Verum quia nostrum hac rice tantum est, existentiam Spe strario,
etrorum probares quod hericommode nequit, nils prius Spiritum opecori quod Dia-
bolus ope-
polle inmateriam demonstretur, unica hac demontratione contenti cer rari posset
us, nimirum quod spiritus separatus operetur, aut operari aut agerC. in materi.
Poslic inmateriam. Aesumentum eltale: Si anima cositans, aut volli- am.
eas in homine (quae in Differr. ad roiretum 5 3. Flyp. c. ivxn Spiritus vo-
eatur, quem homo cum aliis creaturis sublunaribus pocissimum commu-
nem habet; ec per 5. 5. gradutantum differt a reliquis creaturis; per 1. 28.
corporeis rebus e altris lubjicitur; per 5. 3b. pos mortem redit ad Spiri
cum magneticum terra, uti anima. beltiarum, et contradictinguitur lpiri
cui dirinoin homine. Licet alii aliter hic philosophentur, quod nos di
Scutere nolumus, quinnihil inde sententia nostrae decedit.) Spiricibus ani-
malibus es consequenter eori corperimorum potest inprimere, 5 in illud agere
aut operari; sequitur, quod Spiritus eriam separatus v. 8. Diabolus per ae-
remarere es operari possit inmateriam es corpus. Connexio probatur, quia
parium par estratio  quod ver se latis eridens est. Sunt antem hoclocopa.
res de omnia paria nam Y) in anima est coxitatio de voluntas; in spiritu et
iA 2
iam
Aligu ex Medicis enimara hominis lationalem materialem ese docene, quia
iosinerix, conquam accidens inspaebile cogierrionem Fuise addicam; alc,
un caceamus, demonstrasenoberc, quomodo hoc heripossit, iiemque, quod
hauc diels  ariam porenciis immarerialihus instruese,
quam ahimam ipsam roram intumtialem condere. Conf. B. D. Petermanne
Dis. Chysiol Aia. Exc ortita calen nos non srirsum, cum de anima co.
ficance due ejus cogitacione de rosheace, qas sire quis pro accidenei illius
ipseposmmaceriali seu propla ejus essencia habere relie, eadem nobis
Tunc. LMo siecips Spiricus lepate plo macerialibus reputarentur, eum muliis
priscishilosophis, nec pauchatrum, veluri Tercultianus, Macarius, BaElius,
Dipelleu, Cregorius, Augultinus; alque insuper, IGdorus, Mercurius Prismegi
Aus, er. Lombardus, Fecero, altus, quitamen cum Perculliano incellexgrune
materlam, non cam crassam, uri ella corpora, sed reolem subritissimam, de
credarum, Anxelosesse AUCFCHHMIA SC Xcherea COxPOTA, aue iis Taleem
indute: canco Facilior nobis Forldlemonstracio, quod damon, per vim in-
relleus lui et scienciae in nacuss, tanguam spirieus marerialis condenn
PoreFaellinesorio pollic cohdalirem sibi maceriam realem subcilistimam, 2-
deoqueae ooatioas comparere, ica, nc omnia lxc aliaque,
qua hererodoxa demum ca sine, heic a.s nos nihil acrineant. Tunge docti
Theologi, 10. MuIxi Dispnt. Theol parr. 1. Dißp. 6 de Angelis 5. 6. ub. Parrum
loca, Origenis, Terrulliani, Lactancii, Angultini, Calliani, Damasceni de Crae-
eorum ac Lasinorum Scripeorum, cirat, qui corpulenciam anselis cribuant.
concipere non polsuns, quomodo ilias in maceriam asere rol.ae, dicun que,

## Folio 36 — 1815018577:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
sed
iam est coslcacio VoicaS. 2) Hlabent par medium, proportionem aut
similitudinem ad operandum. Anima cogitans sire roluntas pro medio
operandi in corpus habet Spiritus animales; spiritus separatus pro medio
idem habet, nempe aerem, quae ejusdem, quam Spiritus animales, est na-
curae ec subtilitatis, utiprincipium TII. 5 praeced. Probat. Oux autem con
nexionem aut similitudinem per medium inter se habent, in le invicem
Pollunt operari ee agere, quod patet ex principio II. licet sint diverlae natu-
r2. Nec obsat, quod non concipi rite possit, quomodo Voluntas aut
cogitatiomoreat materiam. Nam spiritus cogitans aut ejus voluntas est
Fins aliquod reale, ut claret ex principio IV. Ens autem reale reales etiam,
efsicaciter rolendo producet effectus, h. c. morebit Spiritus animales, ae-
rem ec. licet nos propter subtilitatem opcrationis non pollimus directe
videre Formam aut modum, quomodo sele continsant, e in se agant ens
cogitons d subtiliter extenlum. Satis elt, quod efectus nobis manifectus
e opertus sit, uti in anima quisque deprehiendere potest. 3) Tendunt
ad unum effectum: Anima cogitans aut voluntas tendit ad morendam
materiam, aut asendum in corpus, cum quo connexionem aut proportio
nem habet; Spiritus leparatus cogitans, aut ejus Voluntas, tendit ad mo-
rendam materiam, aut agendum in corpus, cum quo connexionem aut
proportionem aliquam habet. Itaque quemadmodum anima cositans
aut rolens moret, asit e operatur in materiam, sic quoque aget, more
bit ex operabitur Spiritus separatus in materiam. Scio, quod dubium
in argumentatione proxosita videri queat: Ratiocinamur ab anima hu-
mana copitante ad Spiritum leparatum. At anima humana cogitans
cum spiritibus animalibus, ex toti adeo corpori, motum imprimit, ec in il-
lud agit aut operatur, id Facit in ctatuunionis, dc exequitur in materiam
e corpus, ad quod lingulari Dei voluntate consilioque determinata cst;
idcirco dicitur Spiritus incompletus, de substantia in essendo incompletar
quia ad Tolidam hominis constitutionem anima de corpus requiruntur; in
statu separationis considerata et a corpore sejuncta in corpus non agit.
Ouicquidantem asit in corpus sibia Deo destinatum, id Ec ob vinculum,
cujus ratio inveltisatu perdifficilis ele. Spiritus contra leparatus, uri adMa-
teriam non determinatur, ita completus est, neque adeo in materiam,
qua cum einihil commercii intercedere Deus roluit, agendi capax. Sed
nobis suffecerit, animam cogitontem perinde Spiritum esse. Agit qui
dem in corpus, quod Deus ad constitutionem hominis ordinarit ex lingu-
lari Dei roluntate, qui corpori eam prafecit. Exinde tamen conttae,
cum in materiam agat, ut Spiritus, Spiritus naturae non repugnare, ut a8aL

## Folio 37 — 1815018577:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
 (57
de
in corpus. Densenimnon rule, nec jubet, quae sunt contradictoria. Igi
tur E anima coxitanti licet agere in corpus, spiritui etiam separato licebit.
Id quod exemplo quoque iplius Dei Anselorumque probatur, qui in la-
eris literis laepe multumque hominibus sub forma corporoa apparuerunt.
Anima rero, ubie corpore excessit, in materiam agere non potelt, quia
non invenitmateriam, ubi ab excessu versatur. Ftenim non entis nulla
sunt accidentia. Secus de diabolo pronunciandum est, qui princeps mun-
di in mundo omnia alia materialia ex vilibilia invrenit de aeit, ut taceam,
non esse absurdum, animam etiam separatam agere permissu divino in ma-
terialia poste.
5. 27. Demonstratum est in 5. praeced. spiritum separatum porle. Quod dia-
morere d operari aut agere in materiam, ex quo, julta consecutionis bolus agere
lese, colligitur, spiritum separacum posse altumere corpus. Argumen. in corpus,
illuaque
tatio est talis: Qui potest movere, agere es operari in materiam, si agens mobere
est ens intelligens, pocest etiam movere, agere es operari in corpus, post.
quia materia e corpus, quod ad substantiam, idem sunt, de difterunt
tantum, ut lacius, quod cstmateria, et strictius, quod est corpus composi.
tum exmateria. Porro qui pocest, movere, agere es operari in corpus, is
porest corpus assumere. To enim altumere, ut Tuperius s. 7. in fin. (5
5. 19. explicatum est, accipitur pro actione aut operatione in corpus vel
jam exiltens; vel pro actione, qua ex materia quadtam corpus condensa-
tur aut componitur. Proinde qui rarie morere, agere e operari potest
in materiam, is componet, dividet, e conden sabit materiam, ut corpus ex-
hibeat, e in illo opcrationes suas, quas rolet, pro dispositione corporis FOr-
matiedere poterit.
5. 28. Nonditheile porro probatu est, diabolum posse induere cor. Quod dia-
nua, ungulas, ungres, aut forma quadam alia se conspiciendum praebere, bolus un-
quod superius ab Adrerlario nostro nesabatur 5. 18. Colligimus contra sulas, cor-
honc sententiam hunc inmodum: Qui corpus pocest assumere, etiam cor- nua aut
nua, ungulas, aut aliam formam porest assumere. Nam cornua, unsula _C. mam in
sunt pars corporis, ex qui assumere porest totum, Facile etiam partem au. duere possis
mere ralebit. Sed spiritus separatus potesta umere corpus, uti 5. Prae. cum moni-
cedente probatum est; quare etiam cornua, ungulas, aut aliam Formam 10.
altumet, aut corpus animabit. Disputamus autem hocloco, quid diabo
Jus facere possit, sed haut inriti concedimus, multas fraudes, imposturas,
dc senluum deceptiones ex hominum, quorum imaginatio corrupta est,
imbocillitate e phantalia Pele ingerere, adeoque rite rerum afatso, insti
tu
aliam jor

## Folio 38 — 1815018577:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
l s
a
tuta lesitima inquisitione secernendum est. Videstur hane in rem ole
santissime Deulingius, Medicus, in Falcic. Dispp. Dissertatione de Lycan.
chropia. Quemadmodum enim, quod multi perporam vident, autictero
Fuftuso oculo omnia Aara apparent, non sequitur, neminem hominum
recte videre, aut omnes colores omnibus Aaros apparere; ita etiam
hoc loco, quia multi, imaginatione corrupta, sibi diabolum adctare Falso
fingunt, non tamen propterea dicendum est, alios iplum nunquam rel
conspicere polle, vel diabolum se nunquam in altumta Forma aut con.
densata materia, vel saltem umbra, conspiciendum Forma visibili exhibe.
xeposte.
uod den- 5. 29. Fadem opera _ veluti concinuonexuprobabimus duxi spe-
ds metra, cujus rei gratia priora omnia a nobis allata sunt. Demonstratio
noltra haec cA: Buipocest induere varias fieuras, v. 8. ungulas, cornua, aut
aliam speciem, is quoque terrere porest homines. Consequentia est mani.
Feltissima, quia ex detinicione 5. 4. constat, quod spectra nihil aliud Unt,
quam forma aut apparitiones externae, quas diabolus allum (iE, ut homines
exterreat, aut aliis rebus immineat. Isinc eo iplo, dum varias Aguras
externas diabolus altumht, spectra exhibet, iisque homines exterret. Sed
diabolus potest induere rarias Aguras externas ee species visibiles, uti 5.
praec. Oltendic, Erso spectris terrere potest homines, ac proinde dantur
Rectra. Hloc orgumentum ex ratione desumtum ck, e tamdiu per-
Etabit, donec contra superius addueta principia demonstretur, spiri
cum, cumque rel Deum ipsum aut Ansclum, operari non posse in mate.
XIAM.
S. 30. Ex iisdem principiis cridenter sequitur, dari Magos, sagas es
mnst saga imias, ec tales, qui cum diabolo pactum expressum, etiam rilibili forma,
m contrahunt, aut contrahere possunt. Namque ex parte hominis nullum
plane dubium est, quin consisnare quippiam calamo ec languine polsit, at-
que Pehoc modo alicui obstringere. Ex parte vero diaboli demonstra-
cum est 5. 27. Quod pollit allumere corpus, eo modo, quo 5. 19. ec 7. in
fine explicatum est. Itaque cum homo se possiclionis externis alicui ob.
Arinsere; diabolus autem corpus allumere, de per consequens rilibili For.
ma ab aliquo exisere quippiam, sequitur ut concludamus, dari ejusmodi
homines, qui se le pacto explicito diabolo, vilibiliter apparenti, obstringere
pollint, quos Magorum, Strigarum aut Lamiarum nomine appellare sole.
us. Duanquam Godelmannus distinctionem aliquam inter hos consti.
cuat, ut inhistoriis anobisnotatum est intra.
dantur

## Folio 39 — 1815018577:0045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
ad C 37
o
S. 3l. Saclstecille isitur nos vel hac sola demonstratione (cum non satisfect
numero, sed Coliditate porius argumentorum pugnandum Cc, arbitramur mus proban
postulaco Beckeri in Der besauberten DelFl. 3. 5. 3. 5. 2. de qui ejus metho- ione no-
doinsistit Viri docti 5. 13. d. dispuc. dum ueerquo contendie, quonium nos straperiso
astirmamus, dari operationem spirituum in corpora, dt quod huic conse aabersarsi
quens et, etiam spectra, iph autem negant; nobis inprimis incumbere,
utthelinnostram prohemus, non iplis, qui negant, quod nili fecerimus,
Futurum, ut non ipsi, sed noseaula cadamus. Cum enimtixc, qua vulso
eraduntur, de operationibus daemonum de spectris, in Facto consictant 
Facta autem non praesumantur, visi clarissima sine, aut accidisse clarissime.
probentur; putant, etiamhi pro nesaneo nulla afterretur rario; tamon,
Si a fudice etiam indoctillimo pronunciaretur sententia, nogantes esse.
ablolrendos. Omoduticoncedimus; ita nostris non defuisse partibus
in probando, ex allata demonstratione conttabit.
e
5. 32. Hacuram ergo. ec rationem cuiquo homini propriam sequu. Non defen-
ei, inharere minime voluimus argumentis a Tetis aut Pheologis vulgo dimusla-
alterri solitis. Duare Si Carpzovius, quem ex praejudlicio minus Arinsen-Psus Carp-
zobii, Spi
tes hominem accurate inquirentem rationes hoc loco dedisse ingenve relii alio-
concedemus, nullum plane frmum attulit arsumentum proMagix Cx. rumgus.
ictentia; aue l Spirelins, vel Theologorum alius quispiam, degumenta
quae minus solida sunt, ad duxit, quod utrumque nos non praefracte noga
bimus, noltrum non erit, pro iplis respendore. Facianchocilli, qui lu
manae aucoritati sic innituntur, ut ne que Carprovium errare, neque Spire.
lium Falli posse, sibi perluadeant, dc quorum retere, ut Carprorium de
Spirelium, aut si qui alii in hac controverha aliquid ediderune, Colida sem-
per de rera docuisle omnibus ingeniinervis defendant. Ouo laborenos
racare polsumus, qui veris demonstrationibus e rationum pondere duci
mur, minime omnium Colliciti, quam benc aut male quispiam rom, quam
probandam suscepit, demonstrarerit, utut negare non possimus, parcius
ec modestius quandoque de Viris, qui cottancisque meritis prae aliis cla-
ruerunt, scribi debere.
5. 33. Paritatione etiam dimittimus illa argumenta, quae alias pro Non urge-
existentia spectrorum, ex actispublicis, indiciorum loco, vulso urgeri (o. mus argu-
lent rel pollunt, concra quae insisriter se gessit in peculiari dissertation mentum
ab experi
de Fallacibus indiciis Mlagiae Vir eruditione claeus Pn. Tsenricus Bodinus, Ila enria fide
lxe Ma∞d. AnnO F7OT. habita. Inter religua etiam argumenta est illud, es circum-
quodtemerarium sit omnibus hominibus, inprimis veroiis, de quibus spectao
constati

## Folio 40 — 1815018577:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
us C. 40)
6
constat, quod rectae rationis indicio, mentis robore ex circumspecta pru
dentia utantur, in dijudicandisrebus sibi oblatis, velle asererationis iploru
veritatem denesare. Crariter disserit Philosophia Burgundica, quodne-
omo, nihinsanire relit, innumera pene, quae historiarum monumentis sune
nconsignata, uti Pharlalicam pugnam, aut quae in dillitis regionibus obser.
orata, e omnium consensione recepta lunt, in dubium revocarit. Sic ne
mo, nihitidem pertinax, quae de Magorum maleticiis ex enersumenis, aut
n oraculis, aut spectris a Cummis Viristradita sunt, ut commentitia de ficta
condemnarerit. Peasertim cum in rerum seltaru fide dt doctrina, e inge.
nii perspicacia, de morum probitate praecellentium celtimonio, cum de re.
busa serisistestantur, potius credi oporteat, quam perpaucis hominibus,
nguinesant, quippiam a se ritum aut comprehensum, quodque tacito
omnium consensu receptum, praelertim ubi dererum, quae in rita ho.
minum politae sunt, exiltentia agitur, atqi omnia Veritatis indicia se pro.
dunt, in dubium rerocarinon potest. Exemplum ex Gallo Autore, quoc
imitandos esse in Proerammate publico inculcat Celeberr. Praeses Dillert.
de Crim. Mas. hic curiolitatis magis gratia, quam ut aliquam illustrationem
inde argumento nostro conciliare relimus, legendum luademus in Com
mentariis Rochetortii, P. 425. Fenricus Morus parallelum plane ex Baronio
retert exemplum, Opp. 1. 2. P. 382. c. 16. ubi de immortalitate animae agit. AC
cum defuturi Forte non sintlectores, qui vidisse sese testabuntur, publico
certe judicio id constare videatur, rerocabo cantum in memoriam celebre
Spectrum, albae Fceminae insignitum nomine, quod instante obitu Sereni.
Marchionum Brandenburs. virilis pariter ac sequioris sexus, conspicien.
dum seprabet. Duod in oratione Funebri Johannis sisismundi, Mar.
chionis Brandenburgici. Electoris nominis hujus Alii, D. Joh. Ccorgius
Bergius extra dubitationem ponit: 6. Surstl. Cnaden Fragten endlich1
ob man auch die weisse Seau wieder gesehen? uno svar, es hacte nicht
allein dieselben Eages sondeen auch die gantze Zeither, in Welcher Der Boch:
se CD et dasSauß Deandenburg mit so manchen Eodes- FallenBeimge:
suchtein sole Besiche in leidtragender weisser Chestalt auf dem Churfurstl.
Dause su unterschieolichen mablen allerhand Ctandes uno Ulters, auc
Surstl. Sersonensiedoch obne schâdliches Ochrectenioder jemands Derle.
Bungs, sich sehen lassen, also, daβ man niche mebr daran zu zweiffeln,miemol
auch unter dem gemeinen annviel Darzu gedichtet, uno hin uno wiedet
obne Bruno spargiret morden. Cetera praetermitto, quae memorat B0.
hustaus Balbinus, Decact. 1. Miscell. Fsist. Bohem. L. IIL. 6. 19. 5. 3. f. 220. dc
tC

## Folio 41 — 1815018577:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
M
OM.
d
2. 
 C+1) es
eot alii. InEEs GuOS CAMICHLCIICCEI non porest doctissimuS JO. AIB. Fa
bricius, qui Kiliae sub praesidio Dn. D. Joh. Frid. Nareri, ANnO L699. FX.
excitationem Theologicam Inauguralem habuit de recordatione anim
humanae post Fata superstiris, quam Proerammate cohonectarit praelauda
tus modoDn. Marerus, in quibus utrinque eximixe hanc inrem rationes se
ExeMPla COMIEIOTANtUT. Ouod a Cardano de rerum varietate libr. 16
c. 93. recenletur, St penes cum Ades ejus. Facius nimirum C aedanus,
Flieronrmi Cardani pater, daemonem aethereum, ut ipse dicebat, diu Fa
miliarem habuit, quis quamdiu conjuratione usus est, vera illidabatrespon-
Ta, cum autem illam excussisset, reniebat quidem, sed responsa Falsa dabat.
Tenuitisitur annis risinti octo cum conjuratione, solutum autem circi
corquinque. Dum aostrictus esset, commodum se Patis extribebat; ne-
que Tolus semper, licet plerumque; sed aliquando etiam cum sociis ve-
niebat. Vid. Macic. S. mirabilia bist. de sectr. (5 appar. Spir. Lib. II. Is-
leb. 2597. Cura, eypis e Cumtibus Flenningi Orossii, Bibliop. L. ipP. Licet er-
SoFatui quidam, cnmidi sc imperiti Falla quandoque de spectrorum appa-
ritionibus retulerint, constat tamen, neminem hominum rerum omnium
experientiam consequi posse. Ouare Si nihil admittendum est aut cre-
dendum, quod quisque experiendo non vidit, nesabitur a plerisque, Indiam
Orientalem _ Occidentalem habitari ab hominibus, dari pisces rolatiles
_ caetera monstra marina varisantibus occurrere, imo omnis historia-
rum Edes concidet, quoniam paucissimi resiltas sensibus luis perceperunt,
plurima etiam Fabulosa veris narrationibus immiscentur. Ridebitur ta-
men ejusmodi Philosophus domi considens a nautis de porcorinantibus,
quitanquam intans de iistantum Parinovit, qua capit, de inmaterna do-
modut ciritate conspexit; extera rero omma pro Falls e absurdistabet,
qux aliis, quibusmajor lustrandi orbem copia contisit, quotidiana e cer-
tissima Experientia perspectasunt. Attinet huc, quod circum specte pro-
nunciat eadem Philosophia Burcundica, aeque, ut alibi innuimus, id re. n
etus rationis ulus exisit, ut intinitis prope rebus, quas exhominum rela-
tione accepimus, idem habeamus: cum magna pars cognitionis noltrx exn
hoc reluti Fonee dimanet. Duanquam ne in diversum nimia credulicate,
peccemus, carendum est. Scd illud deformis pertinaciae est argumentum, 
cum iis, quae oculatitestes sanctitate _ doctrina praecellentes publiceta. n
etareferant, fidem detrahimus, non alia persuasiratione, quam quod lint,
insolita e peaeter consuetum naturae ordinem. Neque illud ab instituto,
nostro alienum es, quod consequitur. Aequehaud scio, an dxmones
au

## Folio 42 — 1815018577:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
d C 42 X
autmagorum praettigix, sut energumeni in animum cujusquam renire
potuissent. sinihil exiis omnibus unquam extitisset, nedum id omnium aeta.
nicum testimoniis ee consensu esset approbatum, Mecapby s. Tr. II L. Appena-
33p. M.534.
5. 34. Dleque etiam pugnabimus orgumentis Theolosicis ex Sacra
losicis nisi. Scriptura depromtis; inter quae notissima sunt, quae de spectro Fndoreo
murproba. Samvelis ex L. Sam. XXVIII, 7. Ceq. ec de tentatione Chricti Matth. IV.
v. I. Ccq. atterri Colens. Non enim animus nobis fuit, ad Caera decurrere cum
Scripcura Philosopho, qui inratione hactenus acquiescere maluit, praecipue cum Ar-
miter perluali simus, temere ab adverlariis Veteris Pestamenti loca erolvi,
cum Fontestlebraicos adeo exacte nobiscum non intelligant. Caetera quae ex
doctrinis Scripturaru deduci solent, Theologi, quostacres propiustangit,
uti iplorum exisit officium, Paris Colide octendent. Ut reliquos taceamus, iI
erolrantur, quoshanc in rem nominant On. D. Egidius Strauchius in Sa
muele personato, Ceclani anno 168T. cvulsato; et Dn. Johannes Franci-
Scus Buddaeus (qui potius est Dn. D. Joachimus Juctus Breithaupt istius
tune temporis Prorectoris loco Aylum moderatus,) in Propram-
mate Halae Ma8d. 1701. publicato. Optandum praeterea Foret, uE,
Sinon majori, eadem saltem scribendi modestia controverlix hae ab omni-
bus, et praecipucab iis, qui Chrictiani Philosophi nomen suscipere rolunt,
agitatae Fuistent aut agitarentur, quam quidem a Beckero factum est, qui se-
ductionem a Diaboloper serpentem in Paradilo Factam expresse non ne-
XaC, Sed dubitationes laltem lias de sen su et explicatione loci, quae circa
cum ec hanc inrem iph sunt enata, profert, non alio finc, quam ut locus hic
suae demonstrationinon objiciatur, sed solum tanquam dubius seponatur.
De tentatione autem Christi nunquam dicere ausus est tam procaciter de
Carcaltice, uti in disputatione 5. 30. habetur, convenire prius interpre
tes debere de intellectu historia, utrum perimaginacionem Christi rigilan-
tis, uerum per (omnium dormientis tentatio illa Factalic, an vero per ho-
minem impoltorem? Sednos, uti monnimus, ab hilce controrersis atque
difficultate explicationum merito abstinemus, atque Theologis ilthaec o
mnia excucienda relinquimus. Interea lectu dignillimus est locus penes
Lucam c. XXIV. 37. ubiinhistoria erangelica dicitur, quod discipuli ex-
iltimaverint, se ridere spiritum aut spectrum, (in Graco enim non legieur,
uti apud Matth. XIV, 16. dMarc. VI, 49. vox Parsaoua, quod adverla-
riiibidem captant, (ed rveoua, quod Lutherus vertit, einen Cheist)) cum
Chrictus post relurrectionem suam se ipsis conspiciendum praeberet. Et
in orixinali quidem texcu porro habetur Decoeeur, quod incueri aut con.
templa
Nec Theo-
sionibus
neque ex
da6Ta

## Folio 43 — 1815018577:0049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
cemplari cignilicat.
 C 43) est
Ouoniam vero purus spiritus oculis corporeis con-
Ciderari nequit, hinc existimabant discipuli, spiritum aliquem altumtisse
Formam aliquam externam, stque in ilta apparere, ut ipsum sub Forma due
specie Serratoris intueri aut contemplari possent. Ex quo constat, credi
disse discipulos Chrilti apparitionem spectrorum. et quidem ejulimodi
Spectrorum, ubi Spiritus altum sit corpus aut speciem corporis, qua in ocu-
los iplorum incurrere potuit.
5. 35. Verumnehoc quidem testimonium, licet valde sit perspi
cuum, in contirmationem nosera sententia ob rationem na) ardeo-
orov superius adductam afferemus; adeoque nullum prortus praesidiuu
ex alienis castris, ec quod quaestioni praejudiciali de porraba et ets ào
VerO onam darepollet, nobis comparare sudebimus.
5. 36. Elisita sese habentibus, uti quoque possemus ultimo loco Dcareu-
orsumentis ex propria hrpothesi ec verbis Celeberrimi Praelidis desum-mentis nad
Ptis. Verum, quoniam demonstrationi sic dictae Xa) av DGANONnONIn. andeuxO
ex hynotbe-
haerere animus est, obiter tantum eam attingimus. Statuit nimirum CC sibus vire
leberrimus Pxases 5. 7. Paepius citata disputationis, compelli omnino Phi. Celeberri-
lolophixe corpuscularis de mechanica asseclas, ut secundum hypotheles mi
Tuasa Beckeri principiis de conclusionibus serio dissentire non possine, erimum
quomodo autem ipse hoc facere queat, explicat. Verba ipsius sequentia
hraec Tuntl. C. Atnos, qui thilosophiam anriquissimam spiricualem sequimur.
non solum credimus, sed es aliquo modo scimus, diabolum esse Principem re-
nebrarum  aeris, b. c. substantiam spirimalem seu invisibilem spirituali seu
invisibili modo, mediante aere es corpusculis nacuralibus aqueis, aut terrestri-
bus operantem in hominibus improbis. Fx quo aperta consecutione deduci
Potelt, Spiritum opcrari in corpora ec corpus allumere posse. Nam qui
tanquam Princeps aeris ee tenebrarum mediante aëre aut corpusculis na-
turalibus aëreis aut terrestribus opcrari porest in improbis, utinobis con-
ceditur; is etiam, ∞ vel primo loco operatur in corpulcula naturalia,
aquea, terrestria aut aetea. Per quod enim quis tanquam instrumentum
aut medium operatur, in illud medium idem prius operatur, quam in eum
improbum, in quo ultima operatio terminatur. Itaque diabolus potest
operari in corpora. Ex quo porro consequitur, quod, qui operari potest
incorpora aut materiam, is etiam corpus aut materiam animando, con-
denlando, aut alio modo sibi adaptare potis est, ut in illo operationes suas
perticiat. Hlocenimnos rocamus corpus allumere, v. 5. 7. in fin. (55. 19.
Itaque diabolus alsumere potest corpus. Et qui operari in COrpUS, d
illuc

## Folio 44 — 1815018577:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
 C44)
illud sibi astumere ralet, is quoque partem corporis v. 8. manum, unguem
disitum, auc, Ciris, ungulam aut cornua a ssumere potelt. Unde manite.
Cum est, negandam plane esse operarionem spiritus in materiam, a quas
Tententia tamen alieni esse rolunt Dominus Prales de Auctor Thelium de
Crimine Masix, uti ex adductis corundem verbis apparet, aut alioquin
sibi contradicunt, rel concedendum erit, Spiritum allumere corpora aut
partes corporis,  multo adhuc tacilius umbras dx spectra visibilia excitare
posse, ac proinde dori Magiam ec effectus mogicos, h. c. tales, qui a dia-
bolo in corporibus aut materia vilibili ratione perasantur, in quorum n
ero Spectraetiam locum occupant.
Sebarotono D. 37. Clarius adhuc ec sere compendiolus urgeri potest argumen.
tum ex definitione Spiritus Viri Celeberrimi contraipsum. Statuit enimus
vel potius detinit, im Bersuch vom Desen des B el ste8 1 c. 4. 8. 56, 5. 70.
Piritum esse vim, h. e. ens, quod citra materiam consistere porest, in quo omnes
res materiales moventur, quo dipsis mocum larsitur maceriam expandit, d
vidit, comprimit, attrahit, repellit, frisefacit, penetrat, es verbo, in eam ope-
ratur, ipsique debitam formam larsitur. C. 4. 5. 26. Cacuit omne illud, quod
in materia operatur esse spiritum. Similiter in seripto contra Doct. IIoff-
mannum, ubi praecipue fundamenta hypotheleos superius commemora-
ex Philosophia Fluddio Comenianae, itemque FTenriei Mori, aut potius
antiquissimae Molaicae, traduntur, antitheli 23. 24. hic spiritushomini
omnibusque rebus conceditur, juncto cap. 7. vom EBesen des Oeistes.
ltaque silpiritus ex sententia Viri Celeberrimi ejusmodirim habet, ma-
teriam seil. morendi, diridendi, comprimendi, Formam ipsi largiendi ecc.
sublumemus jam, diabolum esse spiritum, quod ab Adversantibus nonne-
Batur, cumque multo ingenioliorem ec lasaciorem ilto mundi spirituuni
vertali. Nec locum habet exceptio, siritum mundi universalem operari,
condensare, es formam mareriae largiri posse, non vero diabolum. Nam
diabolus esse conceditur princeps aëris, es qui imperium habet in spiritum
mundi corruprum, inque ipsum operaripotest. Flincmajor, vel certe eadem
diabolo, quam spiricui mundi, operandi porentia, es formam materiae largiende
vis concedenda eft. Ac proinde ex concessis concludamus, diabolum posse
materiam morere, expandere, diridere, comprimere, attrahere, eique For-
mamlarsiri, ecc. qui iltud Facere potest, Facili negotio corpus alsumere
valebit; nam corpus assumere nihil aliud est, quam materiam expandere,
comprimere, altrahere, ei Formam aliquam largiri, exc. Oui verocorpus
altumere potens et, multo facilius partem corporis, uti caput, unsu

## Folio 45 — 1815018577:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
 et
lu
lam ecc. allumere potest, nut umbris condensatis homines cerrere, quod
nos spectra appellamus.
5. 38. Porro adductus est locus Viri Celeberrimi p. 73. 5. F9. in quo Tersium.
Ratuit, homines in statu beltialitatis, ut ip se appellat, constitutos adeo dia- abiter ad-
boli imperio esse subjectos, ut etiam citra contractum aut pactum iplis im- ducitur.
Peret, eosque ip(o diabolo cradere nequiores. Ouod quanquam expli
cari pollit de imperio iniplorum animas, hoc iplotamen concelso, conse.
quitur etiam, diabolum in corpora operariposse. Namque (i diabolus
in improborum animostrabet imperium, ut cidem obedire cogantur, ad
quodiplos instisarerit, Facile corum animis imperabit, ut animusharum,
quas ipsenominat, bestiarum operetur in corpus aut materiam. Cujus
tamen operationis causa ex primarius Fons est ipse diabolus, cum ilto
tantum diserimine, ut operatio haec in corpora mediate Caltem
procedat. Recte rero operari dicitur in aliquam materiam, rem
ec corpusetiam is, qui mediate operationem peragit, uti faber ligna
rius, lignum aliquod secans, recte dicitur operari in illud, quoniam princi-
Paliter actio ab ipso procedit, licet illud mediante serra aut securi Aat.
Itaque diabolus mediate operabitur in corpus aut partem corporis, ec(
operatur in corpus, effectus visibiles ex in sensus incurrentes producet.
Ouapropter e corporales diaboli operationes, apparitiones e spectrorum
existentix ex propriis Praesidis Ceteberrimi ex Auctoris Thelum de Cri-
mine Magix a nobis demonstratae sunt; uti latis perspicue ex duobus
praecedentibus 5. 35. 37. adductis arsumentis intolligi potelt. Tertio enim,
quoniam opcrationes immediatae concediridentur, non insiltemus, quip.
De quodtantum obiter adducere voluimus.
5. 39. Ouodreliguum est, cum ea, qua ad Iistoriam de spectris e Curbisto-
Masia Doctorumque consensum ec dissensum circa haec cognolcendum ria subji
pertinent, non executus sic thelium lnaugur de Crim. Magix Autor, quae ciarur.
tamen ad illusracionem arsurienti plurimum faciunt: ilta, quae sequun.
tur dehoc subjiciemus, optantes, ut pertectiora, quae passim in nomimata
Disputatione promittuntur, publico extibeantur propediem.
Dui de Philolophia abdita, ad quam nostra de Magis ec spectris do. Brientali
ctrina pertinet, quicquam tradiderunt, primi omnium ciera dubium Orien. um ebrus
eales, et Philosophi extra Graeciam fuere. Fo nomine commemoran. sophorum
duselt Zoroastres, quem unum fuisse contra communem opinionem con- de Magia
tendit Goropius Becanus, Franciscus enim Parricius, Naudaus es Kircherus
Armobium contra sentes quatuor LOrOaAtreS COMEOKATE COnteN eos quidem
duntu Loronstrus
Sentemeiae
Spectrisque
atq inber

## Folio 46 — 1815018577:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
s C46
diine, qui tamen secundum Salmassi Lectionem Exerc. Plin. Pag. 335. ad
tresreducuntur. Dirisit Zoroastres naturas in aeternas, inxriterHaS, Cive
eas, quae inirium habent, led fine cariturxe simt, d pericuras. Naturara
aeternam rocarit Deum, quem Magi, corpore similem esse luci, animo ve
ritati, Pythasoram docebant, qui tanquam Dâs nas rex intellectuale
lumen exisnem Cuum diffundic in incorporeas naturas. Sub quibus in-
numeri Dii, Angeli, boni Daemones, ee mentes hominum continen-
tur. Naturis ariternis, Deorum genus et mentes hominum
Zoronstres annumerat. Pbleco has naturas hoc ordine collocat, ut
Eint intellixibiles e intellectuales; Intellectuales Fontes; Flyperarchii
vel principia; Azoni Dii; Zonaei Dii; Damones animi. Ajebant
Chaldaeis hasce omnes naturas lucem esse, Oxmones malos Fenebras. P sel
lus in Dialogo de operationibus Daemonum, ex Marco quodam Chaldais
cisritibus addicto didicerat, Daemones rariorum esse generum, cum, quod
ad eorum formas, tum quod ad corpora attinet, e tanto numero, ut iis aex
Supranos politus, terra ex maria, et linus abditillimi referei lnt. Pse ve-
20 expraecipua genera. Primum leliurium, hoc est, igneum. Secun
dum per aerem nobis contiguum rasatur aéreumque dicitur. Terrium
terrestre. Duarcum aqueum. Ouintum (ubterrancum. Serrum Luci
Fusum e terribile. Tlinc descendic Magicarum operationum opudipsos
ratio, e Theurpicorum rituum, quibusbonos Damones eliei, malos ou
tem expellipolseputant. Inde quoque opparitiones creditae, quam in in-
spectionem _ conspectum divilerunt. Ex hoc cultus Deorum, Anselo-
rum ex Daemonum est introductus, quae pluribus exposuit Tbomas Sianler,
in Eistoria Philosophix orientalis, Sect. II. Itaque Zoronstrem Magix
inventorem fuisse, et sic inter Doctores convenire tradit Plin. P. XXX. C. 1.
Autor autem recopnitionum Petri Apostoli, ex translatione Rusini Aqui
dejentis latine editarum, es quae Graece non extare perhibentur, a Chamo,
Elio Nox, ad Zoroastrem Mapix disciplinam transille docet. Ilune vero
Melraim, quem gentes Zoroaltrem appellarunt, ab ipso Oxmone, quem
importunius Frequentabat, igne succenso concrematum fuisse addit, ex
quo tamen Dirinitatis opinionem consecutus sIt.
Zoronsri jungendus eAt Ferimes aut Nercurius Trismezistus. Sunt
qui Ilermetem Molis tempore claruisse aftirmant, tanquam a quo ipse
laplenciam AErpciorum imibiberit. Ursinus tamen, Fxcreitatione de
Zoroastre, Iermete d Sonchoniathone eam sequitur opinionem, quali
Erismexittus nunquam rixisset, conturam Conrinsii ideo expertus; led
Colber-
Sententia
Atermetis
Trismegi

## Folio 47 — 1815018577:0053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
 C 47)
E
Colbergins extitisse quidem Permetem putat, Scripta dutem, quae sub ejue
nomine circumferuntur, multo esse juniora de ab homine haud Panxe tidoi
veteris ccelelia collecta, rationibus aliquibus ostendere nititur. Aueu
Rinus, de Cir. Dei L. VIII. C. 23. de Flormete docet, iptum dissentire ab
Apulejo, qui damones medios inter Deos de homines poluit, tanquam
internuncios vel interpretes, quihinc ferone petitiones hominum; Eler-
metem autem AOrptium allerere, rilibilia et contrectabilia simulacra
reluti corpora Deorum esse. Ilis autem inesse quosdam spixitus invita-
tos, qui valeant aliquid sive ad nocendum, sire ad desideria ipsorum
nonnulla complenda, 2 quibus eis dirini honores aut cultus obsequia
deferantur. Ouod Opander Fract. de Magia Th. 15. P. ZF. interpre-
tatur, quasi Trismesictusneget, illos rerera elle daemones.
Ouid Moles d antiquiores Flebraei de operationibus daemonum Hebrao-
senserint, ex Vet. Teltamenti documentis, et rel ipla creationistictoria, rumsa-
cognolcitur, ubi serpens introducitur, qui primosparentes ad lapsum (0l- aaorum.
licitarerat. Sequior xetas apud sudaeos plurimis fabulis doctrinam de
diabolinatura ex potestate involrit, uti ex Palmudicis traditionibus colli-
Situr. Philonem, qui utplurimum Platonizat, docere scimus, aerem
spiritibus elle repletum, quorum digniores corpora nusquam altumant,
inferioris autem dignitatis, corpora induant. Buxrorssius in Synazoga
Cap. 21. 23. de fudais refert, quomodo existimene, se diabolum Fallere, nc
ixlos in judicio dirino aculare possic; sed suppetere ipsis etiam oratiun
culas similiaque armainnuit, quibus adeo exterreatur diabolus, ut totus
contremilcat animum que despondeat. Verum ilthac Cummam luperstitio
nem ex ionorontiam ostendunt. Tempore Nori Festamenti de Saddu.
caeis legimus Act. XXIII, 8. iplos nec rosurrectionem, nec Angelos, nec
spiritus admisise. (quod Binsfeldius probat, malleo malet. Praelud. L. )
cum per spectra solum intellexerint insolita morborum geners ee ma
loseraresque affectus, qui difficilius curentur. Videamusnune, quid re-
teres Philo lophorum sectae circa daemones statuerint.
Poctx _ Mythica Theologia Philosophis adhuc anteponenda elt. Poësarum.
Fomerus post Orpheum ex horum numero facile retustissimus est, quem
haud dubie Pagas d lamias statuisse ex iis, quae de Circe latis prolixe com-
memorat, patet. Ouamris miretur Piin. L. 20. c. 1. cur intotius belli
Trojani historia nullam masix Fecerit mentionem, cum plena tamen siF
Ulyslis navisatio artis netariae memoria. Ex sequioribus Virgilium Aa
tuisse, quod inhumatorum animae terris oberrent, discitur ex Aneide 6,
ubi Milenus Ancamrogat:
Et

## Folio 48 — 1815018577:0054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
es
48)
eesi
Pripe me his, invicte, malis es conde sepulchra.
llacapudinteros acceperat:
Sedibus hunc refer ante suis es conde sepulchro.
Clandinus ideo Rutinum rituperat, de bello sil.
Occidit Juvenes inbumaraque corpora vulso.
Dispulie es rumulo coenaras arcuit umbras.
Et apud Scarium L. F2. Theb. inhumane Freo precatur:
Longosurinam addere sensus
Corporibus, caeloque animas Freboque nocentes
Pellere fas, ipsumque feras ipsum una voluerum
Ora sequor.
Hlinc sententia orta de crocandis manibus, et opud priscos piaculum
erat, corpus sepulturae traditum nudare, sedes detunctorum morere, se
pulchra violare. Paulus J Ccus L. 1. recept. sent. Ita vero insepultorum ani.
mae dirasari credebantur, ut malis fuis insemiscerent, quod copiosius
exponit Gerartius ad r. Silv. C arm. 1. ex percussores perlequerentur, nec
conquielcerent prius, quam injurias acceptas ulcae aut humanae victime
ad tumulos caesae essent, ut liquet e Scholialte Statii ad Thebaid. lib V. v. 312.
Claudiano de laudib. Stilic. lib. 1. Valerio Flaceo lib. 3. 2. 378. Fung. Lir.
Lib. TII. de Virginia, de de manibus Aus. Buchnerum ad Plin. Jun. F. pist. 27.
Lib. VII. Duod de infelicitate animarum, qua corporenondum sepulto
interris divasarentur, priscorum hominestemporum sibi pertraserune
idem vulso persuadere ex olim soliti sunt, ec nostra memoria Colent illis
quimortuorum animas apparuisse, ec miserias Cortis sux expoluisse pro-
pinquis attirmant, quo deprecationes Pacrae ab iis mereede liberali con
ducantur, siquidem necelloriorum animae redimi velint. Vid. Ei tanti ride.
bitur, Martinus Del RiOP. 253. T. 1. Disquisit. Mag. C5 Pexenfelder. Concion.
Histor. P. 331. P. 1. Apud Ovidium L. 2. Fastor. Sepulchra ideo Aoribus
Mense Februario ornabant, ex mero ac thure parentabant detunctis:
Parva perunt manes, pietas pro divite craia
Munera, non avidos syx habet ima Deos.
Gemum autem e Damonem hominibus concedebant. De Daemonc50.
exatico Torat. CanIFL. II. EP. 2.
Genius natale comes qui temperat astrum
Naturae Deus humanae.
it emander:
Axaer) Daiucor audei reo Veroverc
AasoS 151 pnSdyc7 r8B1V.

## Folio 49 — 1815018577:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
 C4d
s
 tareu a eodem Socratis Cenio P. 580. Opp. Calantusu
UtesaLL.
Oodauus rave deia Daouacr
AC noi uebcor, nai derosdaorias,
Aar NSa PinoroDiar doso HVdaYop
EPXCDONRSOIS DEZRIWErOIS, Ea VaNa
BSBaXZCVuSOr, eiDIVEV GENCE Ta
TICaY V)a HOredat, nod Norco on
DorI pcseivaes rio aandctav.
Cum Socrates accerisset Philosophiam spectris, Fabulis ee superstitione
oblicam a erthasora ec Empedocle, ec admodum bocchantem: Tobriam
redesit veritatem, Cobriaque ratione in rebus eamintellisere docuie.
Locis Poeta sua quoque tribuebant Numina. Ilinc de Troja Deorum
pralidio primum orba Perronius Arbiter in Satrrico inquit:
Peritura perdidic primum Deos.
Sed satis de Poetis.
Ex Graecorum Philolophianota sunt tres praecipua Sectae, sonica, Ita- Vrerum
lica, Elontica. In Zonica Thales, Anaximander, AnaxagOraS, Clacome. Philoso-
nius, Arselaus, ec ejus auditor, Socrates; In scalica Pxthasoras, Pherecy. Phorumse-
dis Srri auditor, eigidius, Figulus, Sextus, Fmpedocles, Plato; In Flea.
tica Kenophanes Colophonius, Pormenides, Lcucippus, Melissus, DC.
mocritus Abderita, Protagoras imprimis claruerunt. Ex Flearica maxi-
me Epicurca Auxit, quemadmodum ex Socratis discipulis Cyrenaica, Elia-
ca e Megarica, Platonis Academia, Peripatetici, Crnici. Stoicorum
auctor fuit Z eno Citticus, Scepticorum autem Prrrtio, e Seca Electivae
Potamon Alexandrinus, uti nostro tempore, Cartelianx Renatus des Car-
tes. Cum vero Antonini Piitempore Philolophiamaxime Aoreret, Impe.
rator libertatis Philo Cophica terminos quatuor sectis circum scripsit, Stoica
nimirum, Platonica. Epicurea de Periparetica, unicuique sectae praemium
aequale concedens, quod Lucianus in Funucho lingulis annis decem millia
nummorum fuisse dicit, ut jurentutem docerent.
a
Eixhocreterum Phitosophorum grese, et quidem ex zonica secta Sententia
Thales; exlcalica Prchacoras, Fere idem senferunt. Primus mundum ani. Thaletis ex
matum de Damonibus plenum docuit apud Ciceronem L. 2. de legibus;
gonica, es
PgrhaeOra
adde Menasii Ob serr. ad Laertium L. 28 p. 16. Deerthasora autem Dio ex scalica
genes Laërtius in iplius rita L. 8. Segment. P. 8. 514. edit Menaz nos docet, setta de
tradidisse ipsum, totum aërem plenum elle animmarum, easque ex Daemo-Damoni-
nes bus

## Folio 50 — 1815018577:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
10d Ct
a
mes echeroas exiltimari, atque ab his hominibus immitti Comnia, e signa
morbi de sanitatis; neque lolum hominibus, rerum et pecudibus et ju
mentis; atque ad hasreterri lustrationes ee expiationes dirinationemque
omnem, ee raticinia at que caetera id genus. Et quidem juxta Plocinum
crudeles in luporum, jurgiolosin canum, meticnlolos in mulierum, la-
pientes in hominum excellentium Formas, atque prore nata lic aliterre
mutari. Maxime vero eas, quae inhominibus fuere, animas superstitum
inducere sire adbonum, lire ad malum. Ouibus praemittit, Mercurium
animarum Muaestorem esse, atque ideo ductorem diei ac janitorem de ter-
renum, quodis ex corporibus ec ex terra ec ex mari animas immilteret,
atque puxas quidem ec purgatas in excelsum duceret, impuras rero illisne
appropinquare quidem debere, neque inricem sibi ipsis, altirmat, caete
rum vinciri afuriis infractis nexibus subjicie.
Ex lecta Eleatica Aselissus, citance Vossio de Sectis Pbilos. cap. 7. de iis
Metssi ex Lhil Catuendum esse credidit, ob obscuram et incertam eorum notitiam
Secta filea Demoerius Abderita ex eadem Secta tantopere risiones _ spectia con-
rita, Demo. em CiE, ut in moreuorum monumentis dies noctesquo Audiis operam da
ret, ubi cum iplum umbrorum hrabitu aliguicircum silirent, is nihil terri
Faconis. tus inter legendum inquit: Desistire tandem ineprire. De Lacone tradit
Plutarch. in L. ac. ipsum spectro lanceam obtulisse, fugientem que imasia
nem secutum atque sic allocutum fuisse: Ouo fueis animabis moritura?
De Crnisis, Quorum Princops Antisthenes e hujus auditor Dioeenes
a. Ornopensis commemoratur, parum memoriae proditum elt, quid de Diis
autmaxicisartibus senserint. Asrolosix caeterarum q; disciplinarum atque
ortiumreluti inutilium, ex qua minime essent necessaria, neglixentem fuisso
Diogenemtradie Caerrius L. V I. 0. 73. Rondellus tamen de Liberianus quidé
nos docent, quod a Platonismo non adeo fuerit remotus, uepote qui Pla-
conishaereditatem inralerit, quod ex dicto ejus de animae secestu a corpo.
reprobatur. De Amisthene de ejus Libro Phrlico Auctor eA Cicero, L. 2.
denatura DcOr. 5. 13. Cdit. Cronor. ipsum, populares Deosmultos, na-
curalem unum dicendo, tollere vim ec naturam Deorum. Pro divinatio-
ne Diogenem sic arsumentatum Fuisse legimus apud cundem Cic. P. 2. de
Divinat. 5. 49. Si sunt Dii, aut non diligunt homines, aut quid eventurum
sie ionorant, aut existimant, nihil interesse, hominem scire, quid futurum,
sit, aut non censeni, suae esse Majestatis, praesignificare, quae sint furura, aut ea
ne ipsi quidem Dii praesienificare possunt. Oux cum concedi nequeant,
concludit loco cit. dari Divinationem.
dcep1
dententia
crisi Athe–
modori 5s
Cynicorum

## Folio 51 — 1815018577:0057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
es C57)
es
Sceptici sive Pyrrbomi quoniam dosmaticis sese opponebant, e Scepsice
quemadmodum Metrodorus Chius 4. Academ. apud Cicer. necabant, scire se rume.
fciamusne aliquid, an nihil, ne id ipsum quidem scire autnescire, scirenos, nec
omnino, sine aliquod an nibil sit? Quod Franc. Morthaeus raverius paulo ali-
ter explicat, circa Damonum doctrinam incertos esse ragatos sententiis,
concludi porest. Inter recentiores Scepticos non incommode a Rysselia
Collocatur Lucianus Samolatensis, licet a V ossio de Sectis c. 8. 8. 24. inter F.
picurxos referatur. In praetatione Libri contra dogmaticos se ipsum
diserte Scepticum appellasse alseritur, cui addi potelt Apologia Luciane
contra cum, qui dixerat, Protheus es, ex Fermorimus Peu deSectis. Vanitatete
artis Hagica adeo deridet, ut in Dialogo, qui Lucius seu Asinus inscribi
tur, fngat, se artis mazica discendae causa in Thessaliam profectum fuise,
Seda Palaestra quadam, qua loco unguenti, quo Domina inuncta in avem
transinutabatur, collrrio alioper errorem se delibutum, ec pro are in al-
num conrerlum Fuisse, in qua metam orphosi quid perpessus fuerit, Festi-
readmodum recenset. Cui ejusdem Necromantia jungi potest. In Phi-
copsende autem, ubi mira de spectris e hominum transformatione afte-
runtur, introducit aliquem, qui iltos fabularum narratores perstringit, ut
parcant, tales aniles Fabulas in conspectu jurenum recensere, quiatam pro-
dixiolis ex terribilibus Fabulamentis meticulos redderentur, et per omnem
vitam perturbari supcestitione implerentur. Oe navedte, inquit, unv
de exco Ta TOraVa, TEC97020YSe5 XSyor)eS ardees; esde, un an
Ra NaV TCOV RCAERREIOV TEFCV EVENa EtS aM OV nas egV CSaMEDE
545 04d0755 2av) 45, nai Dobceus donznocte, un ris naDWO
nur Eu AnDEV)ES, dEaTCV, nai a  OMbTIV Un SONOyAuaTOV. Del
DEda vor zen accor un de 201av)a EdCcv anser, à 2a narto5 28
BI8 eroxaio ovror)a nai VoDodeus, oinod, ropansrus Deoidas
VTAS EIBIHNaV)a.
De sententia circa daemones ex spectra reterum F clecticorum, quoS De FclCE
Feltus miscelliones appellat, qui non certa sententia, sed rariorum mixto- cis.
rumque judiciorum lunc, nihil perinde decerminati dici potest. Libri
enim Pocamonis, in quibus e singulis sectis, quid placuisset, selegerat, nOn
extant. Ft licet doctrina Felectica probetur Clemenci Alexandrino, Strom.
Lib. T. L actantio e Ruguctino, quid tamen senserit sectae hujus princeps, non
aque exindepatet. Ouare ad sententias iltarum quatuor celebrium se-
ctarum, qui Antonini Pii Imperatoris decreto libertatem ee Aorem do-
cendi consecutae sunt, accellum Faciemus, _ deinceps ordine alphabetico
Fruditorum recentioris ari placita lustrabimus.
Cloco.

## Folio 52 — 1815018577:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
 (52)
Elatonici, ductoribus suo Platone Critia reliquisque, intra aëris re-
siones, aetheris, coeli, orbiumque coletium ambitus, incolas contineri
trifariam que distingri putabant, in supracaelestes, caelestes e subcaelestes. Sum-
mumDeum Diis supracalestibus sipatum Feliciter agere perhibebant, utpo.
ee qui rebus interioribus non immisceretur. Deos calestes rebushumanis
praetici, his vero substicui subcaelestes natura sua nobis propinquiores
similioresque, cum corporibus aëreis de aethereis conrectiantur, inter.
que fines quosdam hominibus fere communes coerceantur, ee nunc bo-
ni nunc mali existant. Ouodisitur adeo ancipitis essent natura, propi
tiandos fore, et extra dubium poluerunt, Deos P. damones illos humano
generi plus officere polse, quam homines animalibus cicuribus, vel Ferx
hominibusqueant. Elinc cultum rariorum damonum Cacrorumque ex-
titisse late edisserit Pduardus Baro Ferbert de Cherbury, in tractatu de reli.
sione sentilium errorumque apud eos causis, C dp. X. ex XI. qui de geniis
addit, quod existimatum sit, esse eos naturales Deos uniusenjusque loci,
sei ex hominis, proinde symmachum dicere, ut animae nascentibus homi-
nibus, ita populis integris Fatales genii diriduntur, magnamque dicit le
cundum iplos aftinitatem esse inter lares, genios ee penates. Apulejo
etiam de DeoSocratis teste lares veteri linsua lemures dictitatos fuisse,
led larem lemure mitiorem habitum; lemures enim C. larras noxias fuisse
laltem malis, alt lares Deos domesticos de Familiares perhibitos. Cato-
rum ex Platonis L. II. de legibus constat, ipsum dubitasse, an incantatione
noceri possit? Addatur Dn. Friei Mauritii Disp. de Denunc. SaBar.
5. 6. 6. 2.
ExStoicis Seneca, natural. quaest. L. IV. c. 7. eos mendocii arsuit, qui
cum exandine pacilei es tempeltates excitare se posse putant, concluditque
hunc in modura: Rudis adhuc antiquiras credebat, es attrabi imbres
cantibus es repelli, quorum nihil posse fieri tam palam est, ut hujus
rei causa nullius Philosophi schola intrandasit. Ad cundem fere
modum sippocrates in Libr. de morb. Cacr. de magis loquitur:
Opp. sect. 3. P. 85. n. 10. F. 10t de donesoir c. ec) 01 23)0 2d voonua
à D1CC a)e5 701JO1 Eid duOpaKOI oioI 9) ver eisi Wa 7O1 TE na)
na Darat na) ayeeat nai aasores, onbod du recoroieoroDidea
DeoscBees Eider, Hai n REoV J cideraet, 8) O1 JOIV TACAUNEZIVEVOI
e
na) eoodorouro rd Dcior r8 aunZuevinc ro un 12nv o) reorcuey
narEs a DCA708OI, ci5 un na)adnaos Evoir, Sder ETISaVErOL. icgor
EropIC TBrOro rad  eide, nad noveis ein arses enendeiois,
DePtaO-
1361
Dedtoicis.

## Folio 53 — 1815018577:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
d
rir inoo narsEnsauso es ro a5 Panes oDISIN CaVTOIOI, NaDaGUSE
e00DECorES na) Enaodas ABTeCOV TE aTEZESDaI KENeVOVCS, nad
SdEOMET oM, Hai duenirndcicer avbGOIN vocEBOW EdtV. Ni
bi certe, inquit, qui primi hunc morbum ad Deos retulerunt, tales esse vi-
dentur, quales sunt Masi expiatores, circulatores, ac arroeantes ostentaro-
res, qui se valde pios esse plurimum que seire simulant. Fi quippe divini-
raris obtentu ac praecextu cum nulla opera prodesse possent, ne inscitiam
suam proderent, sacram hanc affectionem esse censuerunt. e additis idoneis
rationibus tutam sibi curationis riam propoluerunt, obtatis expiationibus,
et incantationibus, balneisque interdictis, dc multis cibis ad laborantium
usum minime accommodatis. Consentit cum Fippoer. e Senec. Plinius
L. XXX. c. 2. Qui, quae de Magis narrantur, adducto Neronis exemplo
deridet.
Peripateticorum Princeps, Aristoteles, nihil diferte de lagis De Peripa-
memorat. Ipliquidem a Plinio ec Laertio liber uarixor inseriptus ext. resicis.
buitur. Verura Regidius Menagius ad procemium Laertiinotat, hunc in-
ter libros iplius in rita ejus non recenseri, ab aliis Antistheni, ab aliquibus
autem Rodomis telte Suida, tributum Fuisse, adeoque inter bcoderir ea
D85 ab auctore rita Aristocelis inedito numerari. Aristoteles certe
Lib. 8. hictor. Anim. cap. 24. Protectorum cormina incantamentorum
Romeneis ruliercularum de Fabulis annumexat. Fit antiquos etiam Pe-
ripaceticos, Alexandrum, Simplicium, Averrhoem, corumque plerosque
daemones et spectra nesasse, Binsfeldius alserit. Quod de iplo Aristote-
le quoad damones probat Pomponatius, L. l. de Incant. Capiy.
Sectae uxe auctor Epicurus, uti a careris discessionem fecit, ita. De Epieu
communem doctrinam de daemonibus d geniis rejicit, exictimans, quodreis.
illi, qui genios sibi apporere commemorane, auementiantur, aut fingant,
aut melancholiei sint, talesque, ut cerummolum corpus ipsistum suspendat,
cum ad extraordinaria deflectat imoginationem; pisetgueipsum huma.
na immbecillitatis, quando ad stabiliendam damonum existentiam diving-
tio aut oracula obtenduntur, quasi Dii nonnili in srabato decumbentibus
ec ratione aere utentibus adelle reline. Nonaliter sensit Pheodorus By.
Tantius, Epicurxus, vanas has ec inanes imagines nunquam lapienti cui-
quam, ledpueris, mulierculis, Rolidis ac deliris, opinionis errore deceptis
illusisse. Nic. Remisius c. 28. Damonol. Fenuit ejus disciplinam inter plu
rimos Mus serrus, _ locum hic quoque libi vindicant Lucretius dt Perronius
Arbiter. Gassendus, licet Epicuri Philolophiam sequatur, inter aliatamen

## Folio 54 — 1815018577:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
 C
ees
In doctrina de Providentia ex Daemonibus ipsum passim emendat. Vid
ejusd. Sintagma Philosophiae Fpicuri cum retutationibus dogmatum, quae
contra fidem Christianara ab eo aserta sunt, P. II. Sect. II. c. 6. e intra,
ubi Gassendi sententia recensebitur.
DoFccles Ex Christianis Seculi IV. Patribus Arnobius malesicis concessit rim
Patribu mortiferam labem immittendi, ut claula sine claribus referare, similiaque
perpetrare possent. Angustini Patris doctistimi L. XIIX. C. 18. de Civ. D.
nos docet, ipsum, quae de transformatione hominum in bestias aliisque
incantamentis Magicis relerebantur, vel falla, vel inulitata vel incredibilia
pronunciasse, non tamen omnibus plane tidem necasse. Sunt, qui Fsiero.
numum in Comment. ad Gal. Cap. TIT. v. P. negasse Cortilesos crediderunt;
verotamen similius apparet, ipsum Fascinationis negotium non tam nezas.
Ee, quam in dubio reliquisse. De Lactantio ex ejusdem Inctitutionibus
dirinis satis nocum elt, quomodo daemonibus varias operationes malas in-
primis adscribat. Justinum Mancyrem, qui sccundo post Christum seculo
vixit, Libros Fristaspidis Mlagi commendare tradit Perrus Petitus L. TII. C. 17.
deSibylla. Sed idem l. c. miratur, hoc ab ipsofactum fuiste, et ex Ammia-
ni Marcellini F. 23. probat, hunc Ifictaspidem Cacodamonum multitudi-
nem agnorisse e profellum Fuisle, secundum Magix definitionem a Pla
tone in Alcibiade primo craditam.
Antequam ad recentiora tempora accedamus, de Mahometicis, sive
Husulmannorum cirea argumentum nostrum decretis pauca atteremus.
Angelorum cum bonorum, cum malorum mentionem cumulate e in
omnibus fere paginis facit Alcoranus. Deorigine Anselorum Cap. Fle-
gir. p. 205. Fdit. Call. aDn. du Ryer vulgatae, Ctatuitur, Deum jussisse, ut
Angeliadorarene Adainum, ex limocerrae conditum, reculalse veco il.
lud Diabolum, e respondisse, se ex igne, Adamum vero ex limo esse con-
ditum, qua ratione Deus Paradiso expulerit Spiritus hos refractarios.
Tunc Diabolum dixisse, se velle tentare omnes Creaturas a Deo deficien-
tes, quia Deusipsum tentasset, Deum verojussisse, ut adorancibus ipsum.
milericordiam e clementiam annuncioret. In capito, quod inscribitur
de vacca, Aatim initio Alcorani p. 12. mentio Et duorum Angelorum Arot
es Marot, quod Diaboli docuerint Magiam populum, ipsumque didicisse,
De albereo qusd damnolum, non quod utile esset. Neque tamen masia ilta da-
unum allatum fuisso cuiquam, nisi ex divina permissione.
Ad propiora nobis tempora pertinet, quod AIbertus M. Rogerius
Baco, aliique, cum naturalem plerum que exercerent Masiam, de Damo.
MIaCa
de alcord.
no Maho-
metano.
rum
ATanO (5
vohotasti-
octori-
bus

## Folio 55 — 1815018577:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
 (55
3
maca suspecti fuerunt. Inter Scholalticorum Doctores Scotus, Gabriels
Gerlon, Martini, Ouilielmus Parisiensis, Castrenlis, Turrecremata, aliiquer
traud dubie pactum rerum ec realo cum diabolo ec maleficiis approbarunt.
Vid. Sprenger. Mall. malesic. Thomam ab Aquino, dictum Angelicum Do.
etorem, communes hassententias forisse pallim ex ejus summa constat.
Vid. Libr. 4. Senrenciar. distinct. 24. Summar. 2. quaest. 95. art. 5. distinct. 7.
arc. 5. Cx alibi. Trithemius, Abbas Spanheimensis, pariter Maximiliano Im-
peratorirespondit. Dari lasarum pactum cum daemone.
Flenr. Corncl. Acrippaa Wettersheim, armatae milicia Lques Aura. Agripp
eus, ex J. I. ac Medicina Doctor, in Libris tribus de occulta PhiloCophia
perplurima de Masia e Magicis operationibus disseruit. Ouartus cidem
Tolet adseribi, sed Wierus de praestigiis daemon. Cib. IV. c. 25. hunc abomi
nabilem librum multisignotis nominibus et signaculis deformem, ad ca
Peandam rulgi admirationem Falso Agrippae, Tuo olim Prxceptori et TIO.
spiti, adleribiqueritur. Nam Wierus Agrippam defendit ab hac inju,
ria. Fxctatin Agrippae Opp. Cusduni editis, Fp. ad Trithemium Abba
tem, in qua caulam commemorat, cur vera Magia inculta ee exola (it, e
quodlxcipla ratio iplum excitarerit ad eam exeolendam, de ad tres de
illalibros conseribendos. Sed in Parto poster. Opp. Libris Scil. de ranita-
te scientiarum, c. 48. rerocat illas quxe jurenis de Masia commentatus exat.
Etrationem subjicit: Quicunque enim non inveritate, nec in virtute Deir
sed in elusione damonum, secundum operationem spirituum malorum, divi-
nare es prophetare praesumunt. es per vanitares Magicas, exorcismos, incan-
rationes, amatoria, acogima, es caetera opera damoninca es idolatrica fraudes
exercentes, praesticias es phancasimara ostentantes, mox cessantia miracula se
operari jactant, omnes hi cum fanne es Tambre es Simone Mago aeternis ieni-
bus cruciandi destinabuneur.
Andreas Alciarus, TEtus Ttalus, a VViero aliisque adduci Polet, quali Aleige
mulieres reneticas solum melancholicas fuisse satuisset. Vorum loco
ex Parers. La VTII. C. F2. intezre pervenso, animadvertore licet, ipsum
distinxisse (a5as, ex secundum haric differentiam de illis pronuncialle.
Duid Graeci hodieoue credant de lamiis, aut intantes experiantur sllato
ex Arigarum inlidiis, explicat Ceo illarius, Ep. ad Paulum Z acchiam, MC-
dicum, Kromannus de Crxcorum hodiernorum nonnullorum opinatio.
lUdo
L Bala setaL Cacis Veneticarum a Rese constitutus in Bearnia Der AnEr
eAt ac lAnere, qui in libetse artibus malefiearum horrenda ex constanti.
dd sbtania aitare mticb
Praci

## Folio 56 — 1815018577:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
_ (56)
e
Praecipuus nocritemporis Polrhistor Perr. Paplius in Dictionario
suo Hlistorico. Critico T. IT. p. 2169. s9q. Tirelix, nobilis quondam ratis
hictoriam recenset, e postquam Porphrrium non sine ratione deridere
dixisset, quicquid de daemonibus defunctorumque animis fingi (0.
let, judicium luum p. I17 3. annectit, statuero nonnullos, dari MasOs, qui
certum qualiimperium exeresant, quo etiam repuenantem daemonem
crocare pollint, ne quid de populari Masia e Fabulis rulso commemo-
ret. Duae quanquam latis ablurda rideantur, posse tamen tanquam
vossibilia haec admitti, si semel concedatur, quod certum aliquod pa-
ctum aut conrentio iniri possit inter hominem ec malum angelum.
Cum enim dubio procul Lubordinatio st inter spiritus, Reri etiam pos.
Sc, ut sint daemiones, qui imperium absolutum exercent in alios.
Unum vero demonem talem luis Magispromittere posse, quod ipsis subji-
cere relit omnes spiritus luae potestati subjectos. et quod minari mala
velit iis, qui fuerint immoriseri. Narrat deinde ex Thuano, de rica
ua L. VI. P. F233. Bellemoncium protessum Fuisse Masiam daemonum,
qui numinis dirini particula essene, praeclaram artem conciliatricem cum
hominibus ad beneficium inventam, non ad maleticium, quo sortiarii, ut
vocantur, vulgo utuntur. Ipsi Cortiarii spirituum inalorum vilia mancipia in
crassam ipnorantian demerti, ac reneno ac diris Fascinationibus eorum
arbierio, perniciem humani generis machinantes; cum contra Magia dae-
monum spiritibus imperet, et eorum consortio de Familiaritate, arcana na-
turae rulgo ienota, nec libris prodita, cognolcere, futura rimari, mala de-
clinare, pericula avertere, amilsa recuperare sciat. Ouibus plura adhuc
beneticia addit, quae Magia praectare hominibus possit, idque in Parlamento
prolicebatur, quod nihil tamen minus sententiam ultimi supplicii in hunc
contitentem tulit.
Nemo majori opera de contentione operationes daemonum in ho-
minibus oppuenarit Balthas. Beckero, Theol. Doctore e Eccleliacte Am-
Relod. qui post publicatum librum de mundo Fascinato nemini amplius
ienotus est. Libri hujus aliquot millia exemplaria duorum mensium
spatio rendita, ipsumquo in Germanicam, Gallicam, Italicam ex Iispani-
cam linouam conrerlum esse commemoratur. Praetatio introductio.
nem ec summam totius operis exhribet, ubi imprimis p25. 16. e 17. Lecto.
rem admonet, sententiam Cuam minime ilta lirpothesi inniti, quod spiri
tus non possine operari in corpus. Se quidem crincere illud, verum
Fundamenti loco neguaquam substernere operi, a quo in tantum ipsum
ab
Dastio
Bechero.

## Folio 57 — 1815018577:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
obesse asserit, ut, licet Falsa sit ista hypochesis, quam rero ipse verum putat,
librotamen suonihil quicquam a celturum st.
Binsseldius, Theologix Doctor ec Sustrasaneus Previrentis, ritium Binsfel.
hocplurimum inraluisse in Germania queritur, ac multos judices expe. dio.
rientia malorum excitatos diligentius inquirere scribit, atque in praefatio-
ne descriptionem de lagis latis amplam habet. Del Rio autem, Iispan.
Regis, Philippi HI. Consiliarius de supremus sudex Belgici Exercitus, deinde
Telnita e in Loraniensi, Graecen(i, Salmanticensi Academiis Professor, idem
propemodum cum Binsfeldio sensit.
In Gallia Joh. Bodinus de Mtagorum damonomania Libro5 IV. edidit, Bodino.
primum Gallice, deinde Latine e Germanice rerlos. Ouod opus qui-
dem Foh. Georg. Vossius de Idololatr. C. TII. C. 47. rocat librum inconsidera.
cissimum, quique, uti pluribus ibidem demonstrat, non atramento, led
Tansuine pexesertim ae versus imbecillem sexum maxime deformem e me-
lancholicum seriptusfuerit. Occaho seribendi ips Fuit, quod AN. 1570.
ipse inter alios Johannae Farvielliena, renetieii acculatae Judex datus,
adeoque postmultas rariationes e negationes in rem ulterius inguiren
di anTa AACFUS CK.
Fac. Pohmius, Philolophus Fenronieus, qui egrexie laudatur ab Bohmieo
Fenr. Moro, in Cen L. PhiloCoph. Teutonica, Opp. T. L p 356. e defendicut
aMorhosio, C. I. Polyhist. C. X pas. 64. Spectra e apparitiones cum per dia-
boli glaucomata fieri, tum iplas demortuorum animas, pias juxta atque
impias, riventibus apparere posse nos docet, in der Deschreibung Dee
Dregen Principien gotEl. WesenS, Cap. 19 AEc. vom auefaheen der  cclens
P. 277. Animaspie detunctorum in terris postmortem interdum miracula
operatas Fuisse p. 279. inde probat, quoniam ipsacum rirtus essentialis
ex Deiporentia orixinem ducat. Animasrero polse hde pii hominisre.
duci contrnat, quia virens sidei sux efficacia reonum colorum sanctum
altingat, ubi sanctae animae defunctae requieseant. Oualem verO FOr-
mam diabolus induerit postlapsum, et ubi plerumque hospitetur, item
de Fal(aMasia ex Necromantia, significatur in mysterio magno, c. IZ. vom
Fall Luciters uno seinen Legionen, et AUTOTX C. 6. Feg9.
Pohmium magni Fccie Antonia Bourignonia, quae A Perro Poireto Bourigno-
APOL. II. contra Lipsienses in lib. d. Fruditione p. 372. Edit. Amstel. post nia.
alia clarissima elogia praedieatur admirandae cruditionis dirina Virgo
Tanctistima. Vid. etiam p. 335. Apol. IV. Nec minus praectare de ipsa
Sentit Dn. Thomasius, DiserE. ad Poirecum 5. 29. Licet candeme contra-
rie

## Folio 58 — 1815018577:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
rio Beckerus L. IV. C. 25. 5. appellet ultam malitiolam que Fceminam, eine
bose Maerin, quod omnes proMasisproclamet, qui iplius periculosis co
natibus obsistant. Nimirum Catuebat haec, tres mundi partes diabolo
essepacto expresso addictas. Quod licet Poiretus in Viea ipsrus pertua
derenicatur, non persuasit tamen multis, nec ipsi quidem Thomalio, qui
racione allata in dict. Dilsertat. contrariam senteneiam probabiliorem red
dereritus est. Ouid praterea cirea noctrum arsumentum Mystici aut
illuminati illi ex reteribus, Dionysius Areopasita, ex recentioribus Theresian
Kuhlmannus, Porcasius, Leade, limilesque sen serint, commemorare nimis
prolixum, nec necesscect.
Ouodad Anselorum corpulentiam, uti Terrullianus loquitur, atti
net, illustris Phylicus, Robercus Borle, in opusculo, cui titulus: Fxcellen-
tia Theolosix cumnaturali Philolophia comparata, Sect. I. P. 2. definire.
non rult, num in utroque hoc spirituum genore (damonum ec angelorum
malorum, )entia rationalia sint omnimodo materia, utut tennissima de ma-
xime subtili unione immania, relnum rehiculis non crassis sed spirituolis
nobisque ordinarie invisibilibus unniantur 2
Hieron. Cardanus, Mediolanenlis Medicus et PhiloP. de rerum Varie-
tate, L. XV. 6. 80. de lamiis Ratuit, iplas esse mulierculas mendicas, d atrae
bilis morbo laborantes, quod historia et curatione, maletico cuidam Berr
hardo facta, illustrat. In unirerlum tribus maxime deceptionem, quod
lamiae existere credantur, Cardanus constare putat: atrae bilis imaginibus,
constantia ixforum, qui hac labe correpti funt, et Fraude fudicum. In di-
verlam tamen sententiam abiit Job. Francisc. Mirandula, uti opus iplius de
ludificatione daemonum a WV cinrichio in Germania editum octendit.
2
Carcesins equidem doctrinam de spiritibus, Nagia et spectris, in Phi-
lolophia sua, quantum constat, non explicarit, cujus proinde sententia 2
nobis adducinequit. Poiretnstamen, in Discursu praetiminari ad cogita
tiones luasrationales, secundae Fdit. _ in methodo inveniendi verum, in-
ter abusus rationis et Fructus degeneres Cartehanismirecentet, quod spi
nosa ad Atheismum, ec Beckerus ad negandas Spirituum opcrariones in
corpusprocesserit. Dn. Thomasius, im Bersuch vom Zesen Des O eistesi
quoque putat, Cartelinnos potius in Atheismum aut negationem spiritu
um, quam Masiam ant artes eo pertinentes, incidere polle.
Joh. Clericus, celeberrimus in Amstelod. Crmnalio apud RemON
Arantes Profellor, uti videre licet ex iis, quae de Mapis sou veneticis in
Oxp. iphius PtidoE. PnermatolOBia Sect. H. c. 5. P. 99. lesuntur, Cap. pra.
cedo
l
dse
curdaro.
Carresto.
Eterico

## Folio 59 — 1815018577:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
ced. 4. quod de malis Angelis eorumque ministeriis de poteltate inscribitur,
Eneroumenos quidem admittit, sed plurima arte humana simul ficta esse
actirmat. DeMagis aut reneticis dubitari quidem non posse putat, quim
narrationibus ejusmodi innumera admicta lint mendacia, omnia tamon
Falltatisarguere relle, temerarium esse dicit, praelertim cum Sacer Codex
Similia quadam narret. Ft li quis contenderit, angelis malis nihil poten-
tix in corpora esse, quia cogitationis in corpora ris nulla est, cum, ante-
quam hoc concedatur, ostendere, ec quidem cridenter, oportere ait: L)
nihilesse in angelis, praeter eogitationem, 2) a Deonullum esse inter eorum
voluntates  corporum mutationes nerum institutum? Nam
Eunum horum sne ab surditate admitti queac, etiam mali spiritus in COr-
poraagere posse haud absurde censebuntur. Prodigia quoque, miraeu-
la portenta e praestigias adiabolo effici posse probabile esse putat, post.
quam de lingulis harum rerum definitiones sttuliset.
Theodorus Craanen, Philosoph. _ Medic. olim in Academ. L ei CrARnen.
den(. Doctor e Protestor, deincops Consiliarius, Archiater primarius Po-
tenti Electoris Beandenb. Friderici W ilhelmi, e Academ. Duisburo. Cn-
rator, in Tractae. Phrsico. Mledico de homine Luxduni Bat. impresio, c. 92.
p. 573. Prolixe latis mentem suam circa obsellionem ec lagas explicat, quae
licet longiuscula sunt, non possumus tamen, quin ea hic loci apponamus.
Nunc, inquie, facile incellieimus, quid sit obsideri, quam obsessionem creduli
homines crediderunt, utes illa, quae fabulantur de sagis es malesicis, de qui
bus quanti non rumores in Germaniae Solebant homines comburere propier
maleficia. Facemur quidem, quod, cum venend aliis exhibuissent, hoc
modo maleficorum tractare dici queant, ut sic miseram homines vitam tra-
hant aliquandiu, aut actu moriantur ab illo veneno assumto. Et haec (5
similia vuloo diabolo adscribuntur, quatenus homines illi malefici per diabo-
tum operantur. cum quo pactum aliquodfecerunt. Et hoc cum apud credu
losfirmum es indubitarum pet, contineic, ut ab aliquo malevolo immittan-
tur, (urimplurimum accidit) eorum frons, tempora es nares, dum putant se
revera ab illis hominibus esse maledictos, quod vuleo dicunt, bezaubert seyn.
Interim homines illi miseri incidunt in somnum profundum, 5 multa inso-
mnia habent, multa imaginantur de his, quae imacinatione post Comnum
concinuaneur. Hinc incidunt in Melancholiam C sibi nihil aliud, quam
hoc, videlicet se esse a malesicis male tractatos imaginantur. Fine post
modum precarum eunt, ut ab hac maledictione diabolica liberentur denuo-
Promileunt icaque laudabilem pecunia summam, acque ita illo tucrum fas
CtHBB

## Folio 60 — 1815018577:0066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
r (60) e
ciunt. Illi, qui pro maleficis habentur, fatentur se cum diabolo pactum inivis-
se ut ita malesicia parrare possent, es super hanc quaestionem accusari a ju-
dice morii dantur, es sic sufficit pio judici propter hominem melancholicum
es imaginarium alium morti dare, quae res est ardua es non ferenda. DC
oblestione autem diaboli sic lentit: Sed quomodo diabolus posset obsidere
nostram mentem? Scimus quidem deliriorum esse varia genera, qualia sunt
maniacorum es phreneticorum, similiumque; sed an ideo dicentur diabolo
obsesse, eum absurda aeerent? an possit mens diaboli se miscere cum mente
alterius, vel ita conjuncere, ut duplex oriatur mens in una? De corpore
omnes, absurdi licet, Philosophi faceneur, non dari penerrationem dimensio-
num, sic una mens deberet fieri duplex, hoc est, dari deberet penetratio
duarum mentium, cocitationes essent eadem; ut unam facerent singula-
rem. Deinceps Cibi objicit: Sed dicunt, hoc esse posse per aliquam con-
sequentam, quo d volente diabolo haec vel illa in me sequatur mala cocitatio;
ecrespondet: Sed hocstatuere ridiculum, nisi Deus dicatur diabolo dedisse
singulare aliquod privilesium, vel Deum cum diabolo inivisse pactum ali-
quod, quod ille domnatas nostras reseret cositariones, qui creati sumus ad
imaginem Dei, quique nos suos infantes diabolo damnato pestponeret, quod
ille in nos imperium haberet, quales hae sunt absurdicares indignae Christianis
auribus? de concludit: Nisieroo ratio seu revelatio contrarium doceat, dia-
bolo obsessi sunt, aur maliciosi, qui haec facinne, ur nummum eliciant, aui sunt
melancholici, aur furibundi, maniaci, splenerici; cujus impolturae exempla
Montanum recensuisse dicit. Equidem nonnullos homines interdum
imasinationis de corrupti lansuinis vitio le (2sas et renetieos credidisse,
quitamen minime omnium tales fuerunt, cum historiarum tide conrenit.
Flujusrei Cinsulare exemplum habet Fxcellentillnus Dn. D. Bohnius, in
norissimo, eoque elesanti, opere de Officio Medici duplici, clinicinimirum
ac Foren (IS, P. IL. 6. 6. P 679.
Medicum Ancon. van Dale in fuis seriptis attulisse nonnulla afir-
matur, quae ad nesandam Magix existentiam ducant. Commemoran.
Daillonio. dusetiam Daillonius. Eeclelix Reformatae olim in Crallia Minicter, post L. on-
dini exul, (aepe a Beckero in Mundo suo Fascinato laudatus. Lamberius
Danaeus in dialogo de Veneticiis, quosmoxsortiarios, mox sortilegosvo-
cat, Sortilesos deseribit, qui Satana ita addicti lunt, ut commercium cum
eo amicitiam que contraxerint. Flaud dissimile judicium facit Nicol. RC-
misius, Ducis Lotharinsix Contiliarius, quaeque judicia in Magosipse.
ast. exereueri deseribit. Quam Fectire Frasmus Rocerodamus Spectrorum
CXOF.
Dateo.
Danao

## Folio 61 — 1815018577:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
n (653
exorcitua ceets cebltris lacrificulorum tabulas has annumera
rerit, rideri potest ex Dialog0 in ejusdem Colloquiis, qui Exorcismus seu
Spectrum inseribitur. Exillis, quihypotheles luas Philo(ophicas ex 52
cra Seriptura adducere laborant, Robertus Fludda Fluctibus, Armiger e in
Medicina Doctor, defendit in exprellione Sponsix Forsterianae, Fol. 27. Sc-
cretam combinationem ecunionem, quae efficitur inter malignum spiri-
tum ec cacomachos, de quodinter iplospansatur, ut spiritus in quacun-
que Forma (Ratuit enim spiritus materiales,) quotidie polsit lansuinis por.
tionem lugere, ut sic spiritus Magi convertantur in portionem diaboli-
cam. PhiloCophix autem Mosdica Lib. II. memb. 11. c. 6. f. 121. diabolum
constitutum esse ait principem aeris, ac proinde tempectatem excitare
Posse, ex ob hanc caulam aërem dicia quibusdam Synagogam diaboli.
Fundem diabolum, inguit, a longo tempore AAtrologix peritum, col.
ligere herbas, cum, induentia potens, spiritus centrales feriat, aut veneticas
eincontatrices duceri ab ipso, quomodoherbas colligere polsint.
Negat Joh. Christ. Frommannus, Tract. de Falcinat. vulsarem, vi- Fromman
Tualem e naturalem Fascinationem, L. P. P. II. Sect 3. 5. 1. Camqu velut a retulis no
contictam rejicit. Palcinationem autem naturatem improprie dici ob-
Terrat, camque xer contaeium explicandam esse probat. Diabolicam vero
Ccumasicam existere L. INI. c. 2. cum Theologisarmat.
Emendarit Perrus Gassendus Epicurea Philosophix labem circa cassendo.
proridentiam dirinam et genios seu anselos, quos Epicurus nesabat, ad-
cictis variis exterorum Philosophorum sententiis circa hanc rem, in Syn-
agm. Philosoph. Epicur. P. II. Sect. 2. 6. 6. De yonreia autem seu arte
incantamentorum p. Jr1. idem sentit, quod de cacomachia, qua aliquihir
eis (uci illa pennatis serpentibus,) per aëra rehuntur, aut in lupostranstor
mantur, quod viridislima ip (osimasinatione Comniasse dicit, ita, ut, si im-
poltorum Fraudes, reteratorum reneticorum que noxa, anicularum de
lixamenta dx facilis rulgi credtulitas adimatur, nihil quicquam reri sepe
EIAEUE.
David Foris aut Georgius, qui Balilex 1556. mortuus, sed ob hae- Dabide 70-
releos crimen iterum effossus ee combultus eAt, laucatur ab Henrico Ma ris S. Ccor-
ro in Fnthuliasmo triumphato, Pect. 34. quod totus Fuerit ad honectatemsio.
epietatem compositus, liberalis pouperum sublerator, consolabundus
vilitator aegrotorum, ec quod templum relisiole frequentarit; sed inter
dogmata ipsius haeretica, uti plurimi Flistoriae foristicae Scriptores faciunt,
num. 8 recemset, istum docuisse, quod anseli ec diaboli sint tantum ho.
mines

## Folio 62 — 1815018577:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
 (62
mines boni ex mali, ec eorum rircutes de vitia. Et Opp. T. HI. p. 198. dicit,
hunc Georgium Melancholix Panguinisque intoxicacionibus (nam lect.
38. l. c. putat, ipsum propter Canguineam temperiem anselorum e spiri
tuum existentiam negasse, de communitatem uxorum Ratuisse,) relictum
nec calum, nec infernum, nec damonem, nec angelum, nec animae im
mortalitatem credidisse. Eix Apologia tamen ad Comitem Oldemburg.
A. F540. aDavide Gcorsio scripta, de quam Confried Arnoldi ex Belgico
idiomate conrexlam suxe, quam vocat, Rirchen uno Seher- Flistoria P. II.
L. 1. C. 21. P. 290. S99. inseruit, videre licet, ipsum Georgium num. 4. testa-
tum fuisse, quod nunquam rel roce, vel seriptis angelorum existentiam
negarerit. Num. 5. autem negat, se unquam dixisse, diabolos risibiles 
essenciales (sichebare uno wesentliche Feussel) non existere. Ouantum
ex hujus Apologix Articulo 5. Subobleure collisi potest, id roluisle Ocor-
sium credibile est, hominem sibi iph esse diabolum de inimicum, a quo
proinde maxime omnium cavendum sit. Nec amplius se Ratuere
diabolum sinc ipso per se lolum quiequam in ipsum posse.
Tosephus Glanvilius, Rexius quondam Concionator aulicus, ex 50.
cietatis Anglicanae membrum, in crudito Tract. quo existentiam lagarum,
spectrorum, eorumque apparentias demonstrat, existimat, Platonis hypo-
thelinprobari posse, spiritus seil. non ab omni corporea mole esse liberos,
idque tum ex nostra senlationis constitutione, tum ex totius natura
analogia. Cum enim omnem senlationem per motus materiales Reri
animadrertamus, putat, comprehendi non posse, quomodo ipli spiritus
omni materia deliciente sentire possint: Analogiam autem naturae
requirere, ne saltus fat, qui certe Reret, CI inter purum spiritum atque
nos, qui tam alte crassa materiae immer(i lumus, nihil medii de subtilio-
ei materia interponeretur. Deinde putat inter spiritus aut deemones
malos dari differentiam, aliquos rero argutiores d lubtiliores natura;
atque hos spiritus polteriores tanta uti calliditate in converlatione cum ho-
minibus, ut ab ingeniis acutis ee minime cupidis ne pactum quidem ex
prectum exigant, quod exemplo cujusdam eruditi M. F duardi probat.
Paulo longins procellit Joh. Geore. Godelmannus, in ACad. RO-
Roch. Professor, quiMasos, venetieos, Cortilegos ex lamias ratione crimi.
num distinguit, C. 1. c. 2. Definitionem lamix extribet l. 1. C, 2. 5. 14. Fa5
autem per aërem volare, cum daemone concumbere, de tempeltates ex
citare negat. c. 4 5. 65 6. adeoque h impossibilia Fateantux, non esse pu.
niendas L. LL. 6, 2. S. 29. contendit.
fobanm.
Clanbilio.
Godelma

## Folio 63 — 1815018577:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
et
Johann. Bapeista van Zelmone, Medicus Chrmicus per ignem, J. B. BaB
quemadmodum non line reprehentione ejus mominit Robertus Boyle in Flolmonto
dubiis Paradoxis Chrmico- Phylicis, p. 102.) in Opcribus luis Latine oditis
Francot. 1682. P. 537. aFilio, Francisco Mercurio Barone van Felmont 1683
in fol. Giermamce rerlis, Tractat. 54. C. R. recepta InjeCta, quX GICTMANICE
eingeschoben Durch sereren reddita funt, explicat. Vocat autem.
recepta injecta, portenta spiritualia cooperante Satana perpetrata. Pria
nimirum hominum genera constituit, quos diabolus Patronos in cathe-
dris, curiis ee aulis nactus lit. Primos rocat, qui diabolum, adeoque prae.
Risias ec incantamenta ejus nesant. His succedunt, qui diabolos cre.
dunt, eos rero humano generi non inimicos dicunt, de lagarum praesti-
sias prosfabellis Fallacibus e nugis hypochondriacis habent. Ulrimt
sunc, qui Scripturae autore ducti opera diabolica admittunt, se d haec omnia
artes meras essecatuunt, qua non aliotitulo damnantur, quam quod a
Satana ad malum sint instituta; 5. 5. octo proportionibus explicat, quan-
cum diabolo competar in actionibus lagarum. Wlimirum docet 3. 6.7. B.
Cacodemonem non habere potentiam attinsendi formam aliquam, re-
Aare autem ipsi poteltatem morendi corpora, in Grermanico: Die sirasse
einen Corper su bemegen. Nequetamen per attactum morere corpora,
etiam quae assumit, quandoquidem extremitatibus careat, se d solonutu de
aspectu intuitiro, qualis eA nostrum velle in lua organa. Diabolum au
tem per se esse inefticacem ad perticienda opera, nili anima mancipii adju-
retur, de libi adscilcat mentem humanam, cui haec inferiora subsunt.
Ut vero incantatio procedere pollit, docet, diabolum pocestate libera, es
a sasis mutuara exisere contactum, ut formatas a cliente suo ideas conne-
etat, es sic diradiet informas, uti loquitur, substratas. Exhac ratione cum
diabolus iplam applicationem complere ex le nequeat, suscitare ideam
Fortis deliderii ec odii in lasa, ut mutuatis iltis mentalibus et liberis mediis
transferat luum velle, per quod afficere intendit.
Et Franc. Mercurius van Flelmont, tilius, in cogitationibus luper Mercur.
capita 4. Genel. Priora P. 90. Terpentem Satanam, cujus in Genel. mentio Franc. Ban
Hc, vocat caputvermium, cujusregnum est regnum tenebrarum, de qua
Cunt reliqua, ibidem crolvenda.
Hcimonto
Filio.
Toannes ab Heemskerck Ctus e in supremo Frollandia consesu Se-Heems-
nator, in libello, quo sub historix Arcadicae umbra jura ee antiquitates herekio
Hlollandicae explicantur, rarias aberrationes, circa Saparum negotium, in
anciquis judicibus exagitat, ee plurima ad phantasmata de imaginationem
P. 6T. rCFCFE.
Edear.

## Folio 64 — 1815018577:0070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
 (645
Edoardus Baro Terbert de Cherbuer, de Dominus Castri Insulae
Kecler in Flibernia, a Taeris Belli consiliis (2c0b0 _ Car0lo, Rexibus AN.
Elia, in Libro de veritate p. 289. communem sententiam protert, quod
ministerio spirituum quorundam rerelationes utplurimum tant, quos
tanquam existentias quasdam natura sua invisibiles, inpalpabiles, a corpo.
rea moleliberas, dote agilitatis praeditas, Ceu Angelorum, Pcu Daemonum,
seu intelligentiarum, seu Geniorum, _c. nominibus insigniantur, omne
agnorerit seculum.
Nemotere liberins de artibus magicis et sagis Taciocinatus est
Thomatobbesio. Elic enim in Leriactane c. 45. p. 305. de Daemonibus (Ic
philoloptatur: In hoc consentiuni omnes, esse demones, non minus inepte
quam si quis videt insomniis homines defunctos, animas eorum hominum esse
diceret, quos ante viderat. Vel, cum, si formas suas in speculo visas animas
suas, vel stellas in aqua visas stellarum animas appellaret. Et cum SCriptu
ram sacram asserere animadrertisset, quod dentur Magicae operationes, re-
lutirespondendo subjicit: Levit. Cap. XXXVTI. p. 706. Si incancaiio non
sit (ut mulei esse putanc) effectio mirabilium per verba s sonos, sed impostura
ex modis nacuralibus facta illusio, adeo que procul ab operatione spirimali, ut
impostores ipsi scientia nulla causarum naturalium, ut ea faciant, nec alia re
indiseant, quamienorantia, pupore 5 superstitione generis humani, loca
illa, quae opinioni de Nagia Cs incancarionibus favere videri possunt, alium
habere sensum debent, quam primo intuiru habere videantur. Satis enim
manfestum est, verba effectum, niscin eos, qui intelligunt, habere nullum.
Neque effectum in ipsos intelligentes ullum, praeter declarationem, quid cogi-
tant, illis, qui lognuneur. Iaque quandovirea videtur serpens, aut aqua san-
euis, auc aliud miraculum factum videtur per incancarionem, nisi fiat ad po-
puli Dei aedificationem, neque virea, néque aqua, neque aliud incantatur,
praeter sectatorem, cerumque miraculum incantationis in eo consistit, ut im-
postor hominem decexerit, quod miraculum non est. Et subjicit deinde,
quomodoillud heripossit.
Rex Axeliae, Facobus, in daemonologia a Jacobo Montacurio, W in-
tonieni Episcopor cum Opp. Regiis edita, Formidabilem sagorum multi-
tudinem esfecisse scribit, ut iste tractatus deproperaretur, sraviterque in
Scorum, Anoluni, _ Wieruminrehitur. Inrectira in Wierum nimis acer-
ba est, cum Niero pietatem neladrersarii quidem negent. Seotum vero
praeter ca, quae opud Voetium habentur, Reinoldus in censura Lib.
Apocerph. ec Perkinsius in Balcanoloxia oppugnarunt.
Lromais
Merberto.
0bbe st0o
Jacobo
RCBC AM.

## Folio 65 — 1815018577:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
 (65
B
Collocutor primi diei, instituti conrentus meliorum ingeniorum
Eutetiae, Cortilesium definit, quod sit species Magix, per quam alteri no-
cetur auxilio damonis.
In Germania daxi (2gas paucissimi nexant, imo nec ipse coutionis
criminalis Autor dub. I. Idem sentiunt Goldactus, Reinkingius, Carprovi
us, Berlichius, Manzius, plurimique alii. Veterum Germanorum autem
superstitionem, dc quos Deos coluerine, tradit Pacitus in Germania c. 8.
9. 10. Tristor. W. 61. 62. ubi de Velleda, Vatc virsinemagni aestimata men-
tio fic. Plura addit Liplius in Comment. ex P’arstnerus, quorum prior Luit-
pordilesem sequentem auducit: Dui ad arborem, quam rultici lanctiram
rocant, adorarerit, vel incantationem Fecerit, componat medietatem pretii
lui in Cacro palatio. Clarius hos docet Sebaltianus Franckenberer in Chro-
nico Gormanorum p. 308. Quodnorem annos ants adrentum Chrilti R ex
Francorum Clagio ZIL. magieas artes exereuerit, ejusque mater Lothil.
dis, Thuringix Regis Elia, per magiam tempeltates excitare, hoctibus, licet
per mmulta milliaria abessent, cladem inferre, limiliaque potuerit. De
Prussis antiquis autos est Flartknoch. in dissere. Selectioribus de variis re
bus Prullicis, Cil. 6. iplos multiplices D.oscoluisse, et Dill. 9. VVciones
memorat, et Cortileg0s, qui priores arte Magica rentos, ubi roluissent,
inflectere potuerunt, posteriores vero ex aquis de absentibus raticinare,
injectis sionis dinraxinibus. Germanos verolareshabuille, adeoque dae-
monum operationes non penitus ignorasse latis notum clt. Ut proinde
Falio dicatur, Magicarum artium tracitionem apud Germanos ex Pontifi-
ciorum luperltitione, e proxasato ab ixlis in Germania cultu demum in-
notuisse. Add. Hagni Danielis Omeluii Dilsert. ad c. 12F. Pacit. de Germa.
norum Vetorum Theologia dc Relisione Pagana. Schodius de Diisrete-
rum GermAnOrum. Ouxe dum praetermitto, moneo in transcurtu, his
demum artibus, ad Fallendum instructis, superiorum memoria seculorum
Factum elle, ut reritas spectrorum magnopere in dubitationem rocaretur,
ab iisimprimis, qui vuleo prudentiores rideri rolebant. Frant enim doli
Parum lolertes, ee crebrinimis, cum monachi ut superstitioni pondus ad-
derent, de dirinam quandam autoritatem conciliarent, sel aliis lueris com-
modisque intenti, neseio quam speciem publice priratimque mentiren-
tur. Eo actinet, quod sul. Cae L. Cop accius promit in Paradil. Ital. Cle-
mentis Veigelii. Jung. G. J. Vollius de origine e progressu Idololate.
Lo Zuo C. 6.
Opinionum monstra ex absurde inter le conjunctis ideis oriri Lochion
onstrae

## Folio 66 — 1815018577:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
r (66)
est
monstrat 70. Lockius in docto opere de intelloctu Kunr. L. IL. 6. 32, 8 gi
Trand lemurum es sectrorum idea, dit, cum tenebris majorem habent, quam
cum luce cognationem; attamen si ancilla inepta; hut alus quis eas saxius in-
culeando in mente puerili adunaverit, haud fortasse inde ev ellere aut dissociare
unquam potis erit verum imposterum sempertenebra, quae pueris terrieula
sunt, seni terrorem injicient.
De Cuchero latis conctat, quantam potentiam diabolo concesse.
rit in excitandistempeltatibus, in inficiendo peltilenti aëre, in inspirando
hominibus conitationes, ec temperamentum meloncholicum ac cristitiam,
cum diabolus ex Lutheri mente mulicam plane ferre non poltuts sediplam
omni modo fupiat. Et licet in colloguiismensatibus C. 8. &9. multa,
pro simplici ac credula ictorum temporum perfualione, de diabolo X spe.
Erorum operationibus lesantur, Lutherus camenp. m. 105. b. Collo.
quiorum, cum fermo de intantibus suppolititiis (von Wech selbâlgen) et
spectris incidisset, Comniis ex phantalia accenset, quod obstetrix aliqua
contirmare roluerit, se per aquam ad Fceminam in Aumine Molda, tanquam
in Fornicehospitantem, deductam fuisc. Tom. V. Germ. Fenens. fol. 268.
quid sentiat, clare dicit: S. Gregorius zeiget an viel Crempel von Belstern
Dic erschienen, welchen er, als ein einfaltiger guter Dconngeglaubet, als
waren es Oeclem, da es nun ossenbahe tst, daB es Seuffel sino. Et in PO.
sillis, ubi de spectro quodam sermo est, negat, quod anima hominis nun-
quam apparere potuerit, neque etiam quaerendum aut discendum quie.
quam esse ex spectro, licet illud anima aut spiritus bonus (It.
De Franc. Malebranchio, Philosopho Cartesiano, d docto Con-
gregationis Oratoriae, uti appellatur, Patre nostro adhuc tempore interton-
titicios, monitum jam ante a nobis est. Lesi ommino apud iptum meren.
tur ea, quae de modo habet, quo quis imaginando se lagam esse, aut prokici
Sei ad Sabbathum aut aliam Formam induere putat, L. IL. 6. 6.
ebilippus Melanchrhon Cuo tempore communisGermaniee Praece.
Ptor in humanioribus dx Philo (ophia dictus, in initiis doctrina Phylicae L..
II. P. 290. Spectra inter prodisia refert, ec P. 292. nec uc) écoea, Sed malo-
rum angelorum terriculamenta cadem else aie, atque ex doctrina Fecle
liae constare, saepe conspici Angelos bonos e malos, talelve occursitatio-
nestierinon caulis Phylicis, se d libera voluntate. Vid. ejus liber d. anima.
P
d
Michaet
LBtbero.
Malebran.
ehio.
Molach.
thone.

## Folio 67 — 1815018577:0073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
Michaet Montanus, quem Aaudxus in Bibliographia Politica, quantum ad mo. Montang
talia aetiner, cum Placone de Aristorele concendic, L. XIII. C. XI. des CPais, que Anno
2588. Prodieruns, lamias commilerarione porius, quam poenis, dignas ese judicar, ad-
diciens exemplum de recula, quae, cum iphi ad excutiondam incre duliratem eset mon-
Peraca, ip leque diligencer in iptam inquilrisser, camer si non Facile sibi imponi porset
omnia experrus, judicarir, iltam porius helleborum, quam cicuram, mervisse, ec an-
nectir senrenriam, esse hoc conj: cturis luisnimis mosnum procium ponere, Ei pro
ptex has solas viros adhue cognere relinchomines.
Fcinricus Morus Opp. Londini in Fol. 1671. edicorum FOm. 2. P. 327. animas MOrO.
Ceparatas imperriri Comnia, e appurere in vira degeneibus sulrinet, de C ardano ac
Vanino spectra negancibus indisnatur. Purne rero pa5. 382. Spishieudinem aëris
efticere, ur spectra sint Frequentiora, nec a rarione abludere Lapponum e Scandin
incolarum morem, morruorum corpora lub Focis sepeliencium, ut spectrorum ap-
Parenrix cessenr. In Islandia enim ob crallum aerem interdum Formas demorruo.
rum sic obrias esse, uc ob similicudinem pertape axprehendi ex a rivis soleanc. C X
cerum Bodini Centoneiam tam certam eRe purat, ut Wieri argumenta leres Rhetori-
caciones appellee in Anridoco Acheismi P. 127, C. ZI. 5. 3.
Viros Falso de Masia suspectos rindicare roluir Cabriet Naudaeus, Maxarini Naudao.
Cardin. Bibliochocarius, in Apolosia multorum illuAtrium Callico ediea. ApParCE
inprimis ipsum eniti, ur sidem Bodini de Remisii eleret, dc Sylrekcum II. Axrippam
aliosque cereo pro Masis creditos exculer. Commemorandus etiam Orchardus, Orchardo.
concionator Retormatus in Nora Ariplis, vel ex Colo Libro suo Anno 1670. edito
cornieus. Abraham ealingus Anno 1659. Magistrarui urbis Hlamelentis inscribere Palinso.
non dubitaris libellum, cujus Lacino sermonoriculus reddi porest: Larha Mazia de-
tracta. In quo Reginaldum Scorum Foreubique sequitur, de Faeminas, quas lamias
vocamus, acra bilo agitari de decepeas ese contrmar. Communiori eruditorum
Tensentia creditur, lamias renunciare Prinicati, vera pacta inire cum diabolo, e nocere
Paltim hominibus.
Soculo XVP. paulo anre dimidium Aoruit Paracelsus, alias Aureolus Philip. Paracetso.
Dus Theophractus Puracelsus. BombaA ab Hohenheim dictus, quem riculum Opera
iphus Latine Generae 1658. odita praferunt. De occulca PhiloCophia LibroI. OPP.
P. 493. Magiam deleribis, quod sit promta es subtitis ars, nullis ceremoniis ant conju-
rationibus contaminata es pouuta delut est Nicromantia. De illa enim nec ceremonia,
nec conjurationes, nec conseerationes, nec benedictiones, nec maledictiones adhibentur.
Sed sola fide, qua de Christus inquit, ipsam montestransferre es in mare exturbare, ae
sirisibus ascendensibas omnibus imperare, illosque cogere es domare: subjungit OX,
Magiam, si in superstitionem degeneret, homini damnum dare es beneficium fieri, quod
Sasa faciant. quae in artem hansirrepserint, ac in illa ceu sus in bolutabro se prolue-
rint, neque pucat iniquum esse, ejulmodi sapes exurere, cum sine nocentistima. Nam
licer damnum corpori uo non instigane, persidem tamen Fallam spiriius de alcen-
denees immictere, qui vel centum milliaribus absentes pro suo sibitrio verberare
punsere sc occidere possine, urnemo ab ipsz. curus sr. Lib. I. C. 4. P. 540. Spirieus
qui humanorum lecretorum capaces lune rocat flaga, hosque Spiritus artis Nicroman-
ticae ope cogiposse dicis, ut se bisibiles faciant, per speculum, cry stollum, carbonem, (5C.
nec se tancum, sed es illud, quod abscondirum habet is, cujus stagum est, atque hoc pacto
inbeniri thesauros absconditos, lesi liseras obseratas, nudum apparere, quod obtectum,
estonat

## Folio 68 — 1815018577:0074
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
ostendilocum, ubi quid reconditum est. Coi de Magorum d Saparum operibus addi
Pocest locus anrecedens Vol. III. P. 452. Xc in PhiloCophia occulta scu sagaci Lib. VII.
In Herbario Opp. Vol. II, P. 173. Spectra osse dicit visiones, quae prodeunt ex astrali
corporum mortuorum. Hominem enim habere duplex corpus, unum ex elementis,
alcerum ex frmamenco. Elomeneare mori de in cerra purrescere, ubi sepulcum cAt,
alterum obrolicare in aëre sapra terram. Hujulmodi corpora atherea hominis
detuncti lappareant, spectra ese.
Floruir initio seculi XVI. Philosophix laude in Tcalia clarus Petrus Pompo-
natius, Mancuanus, imprimis cognieus libro, quom de nacuralium effectuum causis
P. de incaneatione Basil. Per Henricum Pecrimense Augulto1556. in gro impressum
edidic, de quo Picus Mirandulanus L. VI. judicar: Componacius in opere de incan
cationibus nec PhiloCophum. Pobrium nec Christianum exhibuie, cum effectus mi-
rih:os caelorum infuxionibus adscribie. Ouare illud opus a Fridencino indice
proleripcum ect. Fic dilaram camdiu Fuisse proscripeionem miestur Delcio l. Masi-
car Disguis c. Ar. g. v. 1. Pomponatius imprimis advertus eos dSpucar. C P. qui eAe-
etus incancacionum a damonibus Reri credebine, ec p. 46. concludie, muleos habi
e0s fuisse Magos ee Necromantas, uri Porrum Aponensem, Ciclum Fjulanum, qui
tamen nullum commercium habuerine cum spiricibus immundis, imo qui Fortalsis
cum Aristorele damonem non esse crediderint. Conclus. 2. Cap. 13, P. 322. probae
Propter effectus, quos communicer homines dccribuune damonibus, imo ee bonis
Angelis, non interrenience Deo, secundum modum spceiilem, led Polum penera-
lem, dimisso etiam Aristorele, probarinon posso, tales substancias immarerioles esse.
Fx p. 330. Purac, sencenciam ApulejiPlaconici, de quo Augustinus de Cir. D. XV. 8.
loquitur, quod sen seric demones esse genere animalia, animo passira, menre rario.
nabilia, corpore aerea, tempore xterna, lonse melius detendi posse, quam E po.
nancur simplicicer immateriales. Conclus. 7. P. 345. Propcer decerminationem Lc.
clelix concedir inmen, quamris non sir impolsibilo, aliquem hominem GC operari,
ve angeli ee damones in aliquo easu operancur, rero similius camen esse, calia ope-
rari anselos de daemones, i) quoniam sic dererminarie Fcclehia. 2) quod sine Capi.
entiores e magis callidi. 3; Ouoniam sine virtuOtores.
Post Alcoranum edicum, de quo rid. FTorcinger. FTictor. Orienral. l. II. 4. P 213.
262. 99. vixir seculo ZII. Mich. Psellus, qui de exmonibus corumque opcrationi.
busrariis, et arce Magica eruditus a Marco quodam Monacho, Chaldeorum do-
ctrinis dediro, dialosum conscripsit de opcrationibus damonum, in quo polica FIy-
pocheh, dxmones corporibus uci, mulca de iplorum nacura, de Magis, lagis e mor.
bis ab iisdem immissis diPeruntur, quae cum Marco haud dubie esellus amplecti-
tur. Dialosum hunc primum Orxce rulsar enorisque illustrarie Gilberrus Caul-
minus, Molinensis, cundemque a Daniele Hasenmeillero, Profellore Rilonien 4, 1688.
iterum edicum esse constat.
In Anslia Reginaldus Scocus nobilis gence, circa inicia praeterlaps seculi,
Anolico Termone edidir, Discorerie oF Wich crate, derectionem arris Plagicx, ubi sex
libris omnem Hasiam oppugnar, eamque dari prorlusintieiatur. Liber An. 1609.
in Belsicum Termonem cranslarus, iccrum An. 1680. Bereroricinon sine elosiis do-
eti Pecri Scriverii d Gerhardi Funingi, Turis in Academia Lug dun. Prof. prodiic, ue
perlrahse Bacaris sencenciam videatur.
Nec Sorbonx direrlum placuie, vei ex ejus dererminarione Paril. 1398. Facta
conlpi.
Pompon
810.
(c0.
Reginaldo.
Sorbona.

## Folio 69 — 1815018577:0075
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
conspici porek, quamque Bodinus Damonolosix sux praemisir. Non aliter Bpio
Fcopi Romani in sequenti xeare Censerune. Innocentius VIII. Hlcinricum Insticorem
de Jaeobum Sprengerum Bulla inquirendi in Lamias A. 1484. instrurie. Cirea ini
rium seculi XVI. Similia repecuntur ab Hadriano VI. d. Fic. in decrero 7. _ in Con-
eil. Laceran. a Leone X ad ordinarios dominii Venete.
Hlic reterenda eA sencentis Benedicti Spinolx, quae in Fp. 30. ad Balinsum p. 174. Spinosa
opp. Posth exrat, quo minus homines norinenacuram, eo Facilius mulcaposseknserc,
reluri arbores loqui, homines in momento mutari in lapides, in fontes, apparere in
Speculis spectra, nihil fieri aliquid, eriam Deos in Bectias de homines murari Nesat au-
cem Spinola Ep. 58. qux in OpP. Posthumis i a to 1677. P. 569 exrar, spectrorii existen-
eiam, ec ad qualtionem respondet: Fateor, me non parum, non historias, qua narran-
rur, sed eos, qui eas fcribunt, obstrpuisse. Miror biros ingenio es judiciopraeditos, facun-
diam suam insumere, es ea, ut nobis ejusmodi nugas persuadeant, abusi. Hosergo, (5
quod restat praetermistens, concludo, quodhae hisq similes rationes neminem conbineant.
Spectra bel lemuresomnes generis dari, qui aures intellectui occludentes, se a seperstitio
ne seduci patiuntur, quae adeo recta rationi infesta est, ut porius, quo Philosophorum
astimationem minvat, beculis sidem habeat.
Theodoro Thummio in Academia Tubing Theologo e Protesori ab Editore Thummia
Fccunca Sc cerrix E dicionis Thelauri Practici Pe Coldi in roce Bexen impucarum est,
quod esser Wierionus, quod est Cpecies bxrelis de Acheilmi, a quo crimine iplum
Maurisius rindicat, adductis nonnullis ex libro Thummii, qui Sagarum impietus in-
Scribitur. Id enim cancum Thummius escrat, ut commoneret, ne nimis praecipi.
PaNtEF CUM TASIS ASCTEEUE.
Don Francisco Torreblanca V:lapondo. Corduhentis sCcus de in Granaren Forreblan-
Concellaria Adroenrus Rexins, Lior EV. de Magia, Maxis, Sagis, eorumque paenis sa
Josu Resis HI. sp. vei Rex Aeplix Jocobus proprio Audio Fecerat, cdidie, d Opus
Paulo V. sc Philippo III. Resi Hisp. dedicarie, non d. Penciens in Cumma rei a Jaco.
b0Resc d Delrior
M. six origines Morchau. Vayerius, in Parisien E Senntu Consiliarivr OpD. C oll. Tayerio.
in Fol. edicorem T. P. P 144. _ T. II. P. 55I. ex hominum curiolieare deducit. 90o-
vis enim dulec eAt, Facilioerinere opera, quicquid detideres, quod Magia pollice.
cur, liquere purac, nullum in homine inreniri affectum, cui ipla nou Blandiaeur. V2.
nicarem artis camen arguere F.stidium, quod ictos cepie, qui dilisenrissime iptam
guaelirero. Ne: onem enim Prin. ipem opi d Ptinium mesno sumeu sd le aecertivisse
Famolillinor Necromanrarum, d inrer bos Regem Armenix. Tyriderem, omnica-
men impensa operanihil quic quam imperrase, quod iph Pacistaceret, adeo, uc im-
Primis cosirrideree, qui Magiam protirereneur; allesar deinde impocturas Mago-
rum, e caules nacurates, quibus effectus Masici producunur. Aliquot Pontilce
aie de Magiafuisse suspectos, qui arces narurales Mathemarieas, uti Geomerriam
excoluerune. Mexicanos rero sarerdores jactare fociecarem cum Diis, quiimerim
unsueoro quodam Farcareo le inungane, ue etiam beltix iplos fusiane solique
sinc. Idem senciendum purat de lamiis, de risionem Basinx Thuringx, Magni Clo-
doreimaeris, Fabelsis accenter. Vares se lucco oblinere, un spumare de Furere ineio
pirne ut recte Plinius de Cicero mirentur, cur Dii porins hominibus insaniencibus,
quam homini Caxienei fucur inspirare reline. Carerum citra nominis Christioviia-
cturam veram dari Masiam noxari non posse catuic, quonia de crocaro per Masiam
Saule, de Masis AeY priis de Simone teltatur Scriprurarum reritas.
HXC

## Folio 70 — 1815018577:0076
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
Verulam
mio.
obr0.
Faec CA Sententia Baconis de Verulamio, Vice. Comitis de AIbeno sc summi
quondam Anglix Cancellarii, quique judice entend. in specimine Conrroversix
c. I. 5. 5. primum classicum nostra xetare sustulie, ut in rebus Philosophicis aliquid
ulterius inrectisaretur, quam quo hactenus (chola relonuerane. Delagis enim in
histo. ia nacurali CenEUF. X. Opp. P. 948, 5.903. inquie: Sages rurbas imaginario-
nis berriso, ut putent illud facere, quod non faciunt, poruluinque eludit credulitas,
ut naturae opera impurent fascino. Obserbatione dignum, quod priscaes nostris tem-
poribus propiore atace (de Pagis olim Thellalis, depraedieneisque non ita pridem ve-
neficarum congressibus, quorum plurima meminerun conteltiones,) qua extant
prodica scriptismiracula, ut sublatio in aerem, transfermatio sui ipsius in aliud cor-
pus (Sc. non incantationibus aut Magiois ceremoniis zesta narrentur, sed corpore
uneuentis delibuso. Qua merito saspicionem mobere possunt ludibria hac esse imaei
nationis, cam certum sis, unguenta ubicunque applicata obdurare pOros, Baporesque co-
hibitos eransmittere ad caput, es5, quod ad particularia, ex quibus unguenta illa com-
ponuntur, oxiata es fudorifera esse. Inunctionem enim froncis, colli, spinaedorsi,
novimus adhiberi conciliondis (omnisterhalibus. Hinc Regibus sagas nocere non pol-
Se puene Verulamius, quoniam imaginacionis ipocencia imaginancem heic decti-
ruic, ut nullum imprectionem Facere possie.
In Germania ence annos aliguoe Johann. PVierus, Guilielmi, Clivix Ducis
Medicus, cruditionis sande d piecaro, plo adverlario ejus Frasto Farente, clarus, Tra-
Etatum ediderat de praestigiis damonum, ubiincer alia damonem Expe incervenire
sine lagarum culpa eradir. Oui cum in manus Bodini perrenisset, ocenpari in eo-
demargumento, seri d peracerbo scribendi genere ipsum refurare aggressus est, ee
rejecto pacto imasinario, rerum et reale inter diabolum se lamias incercedere
probare annicebatur.
Parum de carero morabimue, quid de Spectris ex damonibus cradant Plutarchus de Nac. et AC-
Fect. daon. Plimus PP. 27. lib. 7. Franc. Sylester Prerates de Scrimesar. daemonunque mican-
dis. Ri0. Argemtinus de P’exstis. e InCANCAE. Jean Boulaise l’Flistoire du Diable de Laon, en l’an
2566. Leo Vairus de Fascivat. Fieron. Mengus de Flasello daemonum. Sebast. Michaet PneVIATO-
loeie ou Discours des esprics et des sorciers, 70. Tac. Borssardus de dirinatione et magic. praestix.
Ec. Andr. Casalpinus Demon. inrestigac. PeripaF, P. Thyrams de divin. Nor. Pest. apparicioni-
VuS, Philipp. Ludovio. Elich. DRMOnOMAS. 70. Filescems de Idololatris Mas. Lavaterus de Spectr.
e alii passim, quorum sencencias, cum recensere nimis prolixum (c, eos. nominasse Susiciar.
Claudat icaque armen Vic omnium ore celebrarissmus On. D. Christian. Thomasius, CMI. UE
VVisenbachium cum Senacu Paril. cimorem spectrorum verum pronuncionre conciliaret, ad
Huberum PoAE, X EiB. de L. OC. cond. ita Submonec: F. R mecus hie non semper vanus, quid ilav-,
cue (peCtra, idque non credimus Calrem, sed _ ex variis enemplis scimus. Sed est tamen (aepe
vanus, cum propcer excettum imoxinacionis, cum propcee varios dolos hominum malienorum d
oriolorum. Oxproinde Virum celeberrimum vel non rectecunerem perpendisse, vel senten
tiam actirmantem ucasse, vel nobilcum consentire, concludendum su,
duoniam isiene areumeneum hoc ea animi moderatione, quae hominem vericacis a1an-
Tem decet, perrractare annisi sumus, neminem nobis jure succensere posse plane contrdimus, et-
iamsi divertum, due plane contrariom. a noltra demonstratione Fareae senrenciam. Veritas
perpecuo constabie, quancumris non idem inguirencium de ea sensus sic. Quae vero sentenria
olceri praeferri mereatur, ex racionum: Placida collacione incellisitur, non ineptis concercantium
conviciis, quibus illis depusnare mos est, qui, cum nihil Colidi, quod reponere postinc, habeant,
acquiescere camen, nili cornupeius ferierine nolune. Nobis proinde veritarem semper conse-
Etari, adverlariis placide de cum modestia Parisfacere mens est. Bonam ergo humanitaris indo-
tem ab iis ricittim nobis pollicemur. Sin aurem quid secuS ex AESUIEnEOTM inOPid, dUE
jactata elatione animi parum certe philolophica evenerie, istud concemtu et
moderaci Cileneii paena vindicabicur.
A N F V M
Excai au iise pepsua gtriesarur peeisenris gueter tati bporate mertuit

## Folio  -  — 1815018577:0077
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio  -  — 1815018577:0078
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
Abolbtlanitiove
35
0308304e
CHSISCHE LAN

## Folio  -  — 1815018577:0079
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
iveso
LABCiIHCN
HIOrtOVet
s

## Folio  -  — 1815018577:0080
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 16 lines, status machine
r
it
ie
e
sae
e
e
i
u 
qu
a
et
e
u
le
d

## Folio  -  — 1815018577:0081
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/1815018577/jpgs/default/00000081.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 12 lines, status machine
B
poraon atrood togutaeres cpot mmr porad eteon
FOCUS
Balance 
2d
m
Piert arbselector
e
a
Slandara
AC
Furoskala OnSet