# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/779341856
# Title: Philosophia Vera Theologiæ & Medicinæ Ministra, In Theatrum Mundi dijudicanda (shelfmarks Leibn. Marg. 36; ZEN Leibn. Marg. 36)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=779341856
# Lines: 34,282 recognised on 779 of 781 pages, mean confidence 0.82
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 779341856:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
et
ouauta
2
ti
td
di
e
es
s
1d
D
1
∞
E
3
0n
 u
E
n
l
u
a
Mikrolilm-System-Vertrict
V
=8
2
HI
= 8
2
e
0
∞ 8
E
3
ettao

## Folio  -  — 779341856:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 7 lines, status machine
ed
2 p
e
Lei bur. Trearg. 2b
aum
momum mana
o

## Folio  -  — 779341856:0003
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 779341856:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
Annotationes huc illie ad
cari erenitus.
d
at

## Folio  -  — 779341856:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 17 lines, status machine
m es um uau  im no
e ie ta
Phcolosia e Medicina
MIINISTRA.
in Theatrum Mundi diju
dicanda:
Producta
A E CTO R P
E. D. ALOYSIO TEMIMIK
Pheoloso a quondam Philoto-
phix publico e ordinario Protestoro.
Cum permissione Superiorum.
a
 atadd
COTONA
PFOHtRE ABUC N OLFOANOUM MITCHAHELLES
 DE ABNEM ADO LPH. 1706.

## Folio  -  — 779341856:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 16 lines, status machine
iam veritaris eleci, judicia tua non
um oblis. P sal. 118.
BIBE TOT
nom
trCa
EH, (3IA
m 
A
C1
A
VU
ApUC
iBUS
MCd
2C
MA 3

## Folio  -  — 779341856:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
DI
ad
88C0
L A E ATIUN.
d
4
C U L A.
e Lritatem prOpOnO,
u
dut
 VE
e
milector, quidme.
lius expelas: cam
autemnonnisi pFo-
prio ec naciro cultu insis
nem, cum non indiseae
cerulsâ d cibio, qua luo-
met se decore commendat.
dilud potissimum de ca an
notes, relim, quam iniqua
sit illa criminacio imperiti
vulei, qua genvina dc re-
ea Philosophia traducitur
apud incautos, quast altio
ribus Ruaiis non ut ido
nea. Tu illam Axis oculis
a capite ad calcem acti-
a; es li senunam esc
2
COm.

## Folio  -  — 779341856:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 9 lines, status machine
6)
_
(0) oes
conspexeris, ubi vel nu-
cum fcceris, plura huc IpC
etantia, a hinc longoIyi
mate Auentia, ad oblequi-
um tuum, a nObIsCx.
spCcta

## Folio  -  — 779341856:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 12 lines, status machine
Lo AMHF. L IS
OLLLOOIUINI
MB.TAPLIXSIOUM
Sive
Scientia tntium ec Fnti
tatum ex univerlalinimis Di-
ctaminibus Incellectiis deducta, ad Arma-
mencum dosmarum Theologi
corum:
Ccordinata
L. D. ALOTSIOTEMMTK,
ThcoloSO.

## Folio  -  — 779341856:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 8 lines, status machine
a
est
YIIM.
E
Eates
1
M
MeB6I

## Folio  -  — 779341856:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
3 Dol
Se
6Ad S
ed cated ed 
1.
35.) . :
ne lenbie enin  M
SSe isse
e Cpic 
va.
b o
ne ad ad adu est ne oda aa ed  
d1 casos csectcusceecuxe
uo ei 
se
e
uo
enso
set
 E
otio ateio vitio a
18561338)3 6)) e3 C
nose
b
ao 
2bed
u
R A I ATIO.
Um a juventute coenoscendi veri
appetensissimus essem, es ideo ad
publicas, qua lectiones, qu’a dispu.
tationes preavidus (ciendi accurrerem,
Dolebat evenire plerumque, ut qui cum
audio accesseram, cum taedio remearem.
Ptenim ordinarie videbantur dogmata
Scholastica non ea proponi fundamento.
rum soliditate, quam spe conceperam; sic
ulcoperer confiteri, menon, nisi ambisui-
tates, C5 jam habitas auxisse, e non habi-
tas collegisse. Illud vero maximopere in-
dienum esse censebam, quod ea omnem in
partem vacillent, quae tamen scientialia
nuncupabantur; quoru est, it a intellectum
Vert.

## Folio  -  — 779341856:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
503 dOC 60
veritatis cornitione perstringere. ut v et
in vitus sequi cogatur: ipsa quin etiam di-
vini oris eloquia, quae simpliciter audita
dubitationem omnem excludunt. si juxta
Scholarum effata explicarentur, non tan-
tum perspicuitate non crescant. sed. si dict
liceat. prope ipsa veritate deticiant.
Caepi proinde mentem; omnem versare in
partem, mecumque identidem sollicité
perquirere, cur responsio aliqua sit pa
rum firma? cur aliqua argumentatio
suo nervo deficiat? numquid rectius
substitui possit? ubi desectus lateat in
aliquo asserto? cur alicujus Verita-
tis revelatae non appareat firma basis:
ubi defectus rationum es causa calici–
num? FTujusmodi inquietis discussio-
nibus indefessus adeo intentus eram, ut
non dubitarem annorum lustra es de-
cades, vel uni quaestioni resolvendae
insumere. Cum itaque mihi me ipse op-
ponerem, nuns improbando, quae ap
rO.
ut
G
at

## Folio  -  — 779341856:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
 C)
 D
C
08
probaram, nunc ad incudem omnia
revocando, nunc quae essent in opposi
tum, dissolvendo; solebam eadem de-
mum conctusa notare: quae cum ex
crevissent non modicam in splvam.
vertentibus annis, es in ordinem re-
dacta fuissent; deprehendi, me con-
clusionum bene maenam seriem com-
parasse, earumque unirerlalissimarum
in quibus omnes scientiae concordant.
Tem icitur mecum ipse in silentio.
sed incenti tripudiantis animi voce.
exclamare caepi, evenna; inveni meta-
phrsicam in nov a luce, quam hace
nus nonnisi per nebulas dictionum, non
tam oculis, quam, esse aliquam; au
ribus acceperam. Tibi, nte Lector,
quid hac in re judicii est, ac animi
Relege sane, quia pauca sunt: (5 si.
quidem eadem sentis; fruere; si aliqua
displicuerint, boni publici amore, in-
dicare ne dubita: est etenim mea in
charta

## Folio  -  — 779341856:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
un
00
6. 0 dd
8e
chartâ tum ad expuncendum capacitas
tum in mente ad emendandum volun-
1
tas. Caeterum, licet veritas per se ip-
jam est expetenda: aliamen scopum al-
tiorem propositum habeo: Scilicet: Ub
hoc studio. doctrinam Theologicam e
Rerelaram, penitissime ostendam, esse
scientiis naturalibus, 65 rectae rationu
conformem. Persuasissimum enim habeon
Luciferum, ex ignoratione hujusmodi
uni versalium principiorum. identidem
sua sibi latibula solere construere. UInde
hujusmodi sudia, per hominum inse-
dationes; opprimere conatur; nunquam
non perlequendo veriracem crearam,
inquit Wirenberoius. de ador. in Spir
cum incroaram non pos.
Ouia vero, qui neque Theologica cu
rant, neque metaphysica callent. solis
experimentis physicis. quibus laudabiliter
utiliterque intenti sunt, acquiescentes.
nonnullas propositiones crudas inter dum
for
et
piore

## Folio  -  — 779341856:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
is
et
53
M
ud
6
3
6 D D0(
63.
formant; quarum causâ doctrina nostra.
quam genuine Aristotelicam esse asserimus.
male traducitur. tanquam ad forum theo-
logicum parum idonea sit: ideo ad quas
dam divisiones entis materiasque parti-
culares. Arictim licet e breviter descen-
do: ut appareat, quomodo scientiae inse-
riores C sinculares uni versalissimis ac
metaxhysicis subordinandae C subsumen
dae sint, ut eodem semper tenore n me
thodo, nunquam interrupto tramite. pro-
cedatur. Accipe lector. Fruere, eo san
devive: hoc enim est vere esse homi-
nem, juxta illud Senecae: Hlomo verita-
rem inquirens, eam perens; illamque
lequens, omnis homo, id est, verus
pertectus, aeque beacus ho-
mo elt.

## Folio  -  — 779341856:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
ga e
 e
On (C
ed VeC Sed
e
000g0gegonagda
10. (0).: (0). ( Dn(6).(0). 10). 10). 10). 10) n(on0h. 16..16).8)
03390)992)01)(C,2)93(939099
2i
C
du
da
133
A.
 
12IG ∞6196(006OOOOCS dO) ∞G)∞9090G)0G∞(S) (090
CC .  Ei C
. 506.066606601 0. d.0 d. 6 01b d0 d08616606
rnopsS Materiarum
per ticulos distributa
Tum.
SFCTTO lo
Deforma relativa, an sit aliqua
vera C realis entitas, ab entibus
absolutis distincta3
5. P. Duomodo nos affirmemus iltam Cormam
distingui a lubjecto? per numeros T. 20
3. 4. 5. 6. 7. 809, 10. TL. 12. 130
14. 75.
3.2. An Forma relativa (Ie vera entitas in re-
Bus, a parte rei vere ac eealicer exi-
Cens: per num. 16. 17. 78. 19. 20
220 2.20 23. 24. 25. 26, 27. 218. 29. 30.
31033
.3. An eadem encitas recte dicarue Forma 3
per num. 33. 34. 35. 36, 37. 38. 39. 40.
42. 420 43. 44. 45. 46. 47. 46. 49. 50.
5P.520 53. 54. 55.
d. 4
1.
(.21
s. 8.
S.qu
5.5

## Folio  -  — 779341856:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
b
AM
20
30
re
20.
30.
12
O.
50.
5. 4.
S doC
8  Formae relarivae essentiales.
per num. 56. 57. 58. 59, 60. 6T. 62
e
1. Laacu quidquid ad modos pertinet.
per num. 65. 66. 67. 68. 69. 70. 7r.
38. 79. 80. 8T.
82, 83, 84. 85, 86, 87, 88, 89. 90, 9T.
2
33.
SECTTO II.
Deente; sive de substantia
in genere.
8. P. De praedicabilibus entis. per num. 94. 95.
93. 97, 98, 99, 100, 101. 102. 703. 1040
105, 106.
1. 2. Oux sc detinitio entis, live quodnan
ejus praedicarum genericum, d quod.
nam disterentiale : per num. 107. 108.
1090 FTO. TTT. 1T2. F13. TT4.
8. 3. De proprictacibus entis metaphy leis tran
Scendentalibus. per num. IT5. T16, 117.
118. T19, 120.
d. 4. De dictinctionibus entis. per num. T2T.
2220 X23. X24. T25, L26, 227. 1281
129). 130.
5. 5. De negationibusentis. per nunr. X3P. 132
133, 1340

## Folio  -  — 779341856:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
a
2
 dol 80
5. 6. Dde Polsibilitare entis. per num. 135. 136.
237, 138. 139, T40. 141. 142. 14,30
5. 7. Quid Cc, ens per sc existere? per numt. 144
14.5. 146. 147. 148. 149. 150.
5. 8. Duid rei sic, cum actio creariva, tum et
oppolica exiltentia creaca? per numeros
25T. 152. 153, 540 155, 156. 2570
158. 159.
5. 9. Ouic sic ens cocalicer existens, sive subsi-
Stens: per num. 160. 16T. 162, 163, 1640
765, 166, T67, 168, 169.
SECTIO TTI.
Deente C Orporeo  incorporeo.
5. L. De praedicamentis generatim. per num
170. 17T. 172 I73.
5. 2. Ouomodo divictacur ens incorporeum
et corpOreum per num. 274. 175. 176.
177. 278. 279. 180. 1B1. 182, 183. 1840
185. 186. 187. 788. 181).
5. 3. Ulcerius comparatur suboltantia spirieualis
cum corporea. per num. 19O. I9F. 1920
193, 194. 195, 196. 197. 198. 599.
8. 4. Dde praedicamento quancicatis. per num
2.dC. 2OT. 262. 203. 24. 205. 2060
207, 208 2d9, 2I0. 2F.L. 2T20 2F3.
214. 215.
3.5. De qualisate eneis, praedicamento cerrion
per

## Folio  -  — 779341856:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
36.
441
1et
exot
bs
b4
Mo
1M
6.
to
i8
10
30
30
2o
6
6∞ doC ded
per num. 216. 2. 17. 2 18. 219. 2.2C, 2.2I.
2. 2 20 22.3. 22A. 225. 226. 27. 228.
229). 230. 231. 232 33. 234. 2135+
236, 237.
De praedicamento ad aliquid, sive mocu
locali : per num. 238, 239. 240. 2.4F.
2.4. 2. 2. 4. 3. 2440
SECTIOIV.
is
Idea Ortus C interitus entium.
J. P. De materia munei, _ opere primae dia
per num. 2. 4. 5. 2.46. 247. 2146. 249, 2.5Cd,
25F. 252. 253.
.2 De generacione trmamenti, elemento-
rum, terrettrium, et mixtorum non vi
ventium. per num. 2.54. 255. 256, 257.
258, 259. 260. 26T., 262. 263. 264.
265, 266, 2.67. 2.63, 269. 27D.27L.2. 72ao
273. 274, 275, 276.
5. 3. De generatione planrae, opere terrix diei.
per num. 277. 278, 279. 280. 281. 2.82.
283, 284, 285, 286.
 De ence senlitiro, opere quintae d lextx
diei. per num. 287. 2.88. 289, 2.90, 292.
292. 293. 294. 295. 296. 297.298.
299. 300. 301. 3020 363. 304. 305.
3,06. 307.
ao l

## Folio  -  — 779341856:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
e
de del oe
SFCTIO V.
De Causis entium.
I. De caulis, es causaliratibus earum, gene.
ratim. per num. 308. 309, 310. 3IT.
3123[30324. 3T5. 3160327.31803190
32.Cd. 322. 3220
2. An concursus DEI necessarius (IC ad om-
nem actionem caulx crcatx: per num.
3230324. 325. 326. 327,328,329.
5. 3. An quaelibet caula possic elevari ad cau-
landum quemlibet effectum: per num.
330. 33F.332.3330334,335.336
327.
5. 4. An causa porticagere in dictans, BL, quan-
donon exictie: per num. 338. 339,340.
347. 3420343.
e lod de
 et  d
 B
Du
ornOD
et
5.
e
7.V
3. C.D
9.
10. 50
1e
6. C

## Folio  -  — 779341856:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
e
90
visto
1
1
AtBo
36.
aA.
+0
6.0 dOC
deen
90 g0tet ae ge guguao
d.. 8.. (07.. (6. 5, .163, 5.
 () Ced  C  (ad). G Ze ) C  Cd  13:
 () CO u Sbm  (B  Sb C)∞(2 C 
5)00∞6(06Se. 3660(26) (05)  (CC6 (∞6516
5.
5
(0).(0
o(1). (0) 1 (∞). (e
= dd 85 db01d.0
15. 165. 20).
(3) (6) (316) 3) (9)3(6)3 16)3) (6)3)(G)3  ()G (2) (6) Os  3) 1C, )C 09)CC
60
2:
AOplS Matertarum
In hoc Spulenlo
Ver singulos numeros tra
.
E
latarum.
dictinctio, quid sic nominis de
eei 2
2 Quod ipsa sir unitas transcendentalis en
tIs.
3. Non absolure est aliud quam ipsum enss
respective tamen e negarire eAt alivd.
4. Ouod clare docerur ab Aristocelo.
5. Ensergo, de ejus distinctio, non lunt diversa
realiter. Led tamen Formaliter.
6. Quod explicatur, ac demonstratur.
7. Socrares albus, Socrares e albedo, un sine
termini aequipollentes :
8. Concretum, ut vere concrerum (IE, Forme
ejus debet vere exictere.
3. Duod distinctius demonstratur.
20. Goerates albus, Socrates es albedo, quo
modo difterane?
i  C R

## Folio  -  — 779341856:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
ud
6. ∞ dC
(8e
TT. Scilicet differunt, quoad modum
22. Quod explicatur ac demonstratur.
23. Duid suc distingui racione apud Aeisto-
celem:
E4. F. Teidem quod distingui relatione.
15. Dure est diltinctio realis minor.
26. An Forma relacira BIE vera enticas, a FUn-
damento et subjecto dictineta:
27. Explicatur eadem quaestio.
18. Exiltune entia innumera, vere relata.
20. Friam secundum esse suum Formole.
20. Ouod esse Formale non est entitas absoluta
lubjecti:
2I. Nec encitas ebloluta rermini.
22. Duod implicire etiam asserune advertarii
dum nesare videntur.
23. Id ipsum contirmatur.
24. Nec esse Formale relati, eAt entieas forma-
lis cermini.
25. Nec est encitas subjecti ex termini (I.
mulo
26. Nec est entitas meré CONCePtA.
27. Nec merus conceptus enritatiso
28. Nec mera apticudo Fundans concep.
cum.
29. ERvera entitas subjecti, ab abloluta enti.
eate lubjecti diltincta.
30. Alioquin nihil Faceremus, ecs semper ope
FEMUEA
3I. L. 3-

## Folio  -  — 779341856:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
D
utd
115
Ba
1
AEI
de
FB
ex
e
0
3T. Exponitur quid rei sic enciras modalis:
32. Duod sic solum _ unicum objectum jucti-
cii,s Quataliso
33. Subjecti divisio.
34. Duid sc esse in subjecto
35. Quid lic esse rocum, de quid pars?
36. Duae Formae essencialicer requirant subje-
it
ctum, qua naeuraliter?
57. Ouid signiticet cerminus naturalitere
38. 1uplicem efenatoram.
39. Ouod oltenditur exemplis.
.D. Fincicates mocales, propriiltime Pune Forme
AT. Formae effectus elt reltringere subjectum.
4.2. Mlodalicaces necessario inexistume subjecto.
43. Lorma de lubjecto non pocest dici in rectos
neC contra.
44. Demonceatur hoc ipsum rationes
45. EC exemplis.
46. Falla ereo est propolicio: Relatio elt inad
aequace Philippus et Alexanders
47. Ouia relacio vc lic, non est lOEuM.
48. Duod demonstratur.
49. Simplicieer tamen, aliquo sensu, est quido
damtocum cum lubjecto.
50. Explicatur hoc:
5T. Et Oltenditur.
52. Formam relacivam vere inesse subjecto, do-
cet Ades.
(3. Sicue ex veram esse Formam subjecti.
54. Quod explisatur dictinctius.
10
eta

## Folio  -  — 779341856:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
n
o
d
6 Dol603
55. Ouare a suo subjecto non distinguitur rea-
liter.
56. Transitur a Forma, subjecto accidencali.
57. Ad eidem essentialem.
58. Dua est relacio essentialis, quam transcen-
dentalem vuleo vocant.
59. Cujulmodi solenc esse porentix in subjecto
distincta.
6O. FF recte dicuntur Formae.
61. Ouamvis aliquo sensu dicantur etiam parles
lvi subjecti:
62. Oui sensus explicatur.
63. Flujulmodi pocenciae variae lune.
64. Quae ec lunc naturae entium.
65. Demodis, juxca sensum vulgarem:
66. Ouibus eausa determinatur ad caulandum.
67. Modivulgdres, qui sint res a lubicctisrea
liter distinctae, non Punc apei.
68. Ad determinandam caulam.
69. Aliunde quoqueimplicat talis modus;
70. Et deticit a le iplo.
7r. Sine eo haberi porest effectus ejus formalis.
72. Vulgaris error modiltarum detegirur.
73. Oui evercieur.
74. Decerminatio caulae evenit sine speciali en-
titate,
5. Ouae sitvere producta.
76. Unde ipla non elenisientitas relultans.
37. Quod oltendicue.
78. Vel ex contestione Modistarum implicita.
79. Non erso eltens verum:
b. dec
100.

## Folio  -  — 779341856:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
p
es
 B
A
e
o
)ol803
80. Sed tancum entiras, vera camen:
8I. Obi quaedam aequivocacio tollitur.
32. Concordantur modiltx ec amodista.
53. Secundum quid caula decermineturD
84. Quare actionon sic res modalis:
35. A quibus pendeat actio:
86. Retio ex passio lunc distinetae modalitates:
87. Quod explicatur.
88. Ouomodo actio sic prior effectur
89. Duare lic aliquid, quo fir effectus.
90. Quomodo differat actio a Porentia:
9F. Quomodo effectus decerminetur pernetio.
nem
92. Non admictitur aetio actionis.
93. Reteruntur variae modorum species.
94. Praedicabilium ordo, quid invencionis sc3
95. Ostendic universalitarem in rebus.
96. Cienus et differencia quomodo. se habeane
adinvicem, et quomodo ad speciem:
97. Ouomodo calia distinguantur per incelle.
ctum: actire scilicer d notionaliter.
98. Item per cognicionem, canquam cerminum
eelationis.
99. Quia sic praedicari in quale, et quocuplici.
cer hocHaC:
100. Non sunt idem qualitas et accidens.
TOT. Octenditur exemplis.
702. Mulio minis qualitas e accidens abPolu.
eum.
103. Praedicario quiddicativa an qualicarivam,
an veroicta illam inferat?
C

## Folio  -  — 779341856:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
asd
(3 =. 
dOl
204. Ouod consticuic Cubstantium, an debeat
esse substancia?
2O5. Pverticur hocprincipium vulgi.
706. l’eincivium verius dacur, de Rinicanre e
infinitance.
707. Fns est, quod est aptum exiltere.
208. Oux apcicudo Deo et creaturae divert.
mode conzruit.
409. In Deo fundant infinitarem actun tanquam
proprietarem Dei.
T.20. Cujusmodi crearinulla potelt.
TEF. Infinitudo aucem in porentia, est infimita
impotentia.
FTZ. Flincintinire distant DeuS _L CreNtTa.
XI3. Accidens respeetivum, congruit eciam
DDCO.
214. Ens est analosui respectu Dei a creatura.
TF5. Quidsc vericas et Fallicas enris
716. Quid bonitasE
TT7. Quocuplex veritas?
718. Ouid unicas entis :
T19. Ouocuplex unitas?
T20. Ulnicas Formae relacirae quomodo faciat
relatum; uesic, unum?
T2F. Tnirasentis intere distinctionem entis, e
varia variam.
F22. Dacur aliqua in eadem re, aliquo sensu,
abIOlBEa.
F23. Ouoles non lunt proprietares entis inter lc.
224. Fli pluralicacem respectiram non etfu-
sianta
L)

## Folio  -  — 779341856:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
bbab
e b
ver(
quaM
firita
11a.
ectait
TUIa
facia
153
Cens
tet
Tu
12)
. ∞dOC S3
s
225. Non Eir distinctio seaduum FormalicerDe,
cognitionem;
226. Ouod evidenter octenditurz
T27. EE CONFEMAEUT.
728. Solvitur aegumentum unum,
129. Lc alterum,
130. AC tertium.
E3F. Ens mere negarirum nullum eAt:
x32. Quod demonstratur:
133. LC Contirmaeur.
534. F xplicatur oppolicioentium.
135. Quid lic ens in Catu merae possibilicatis ?
136. In eoltacu jam elt verum ens:
137. Duod octendicurs
138. EC Confirmatue.
739. Txcuriuncur responso.
140. F.Ct aurem res polibilis, analoga verbo
Parris aeterno:
74.F. Nam e ipsa eA verbum Paeris ad extra.
142. Ens possibile elt etiam ensimporsibilo, et
COnErZ.
143. Tlinc pacee, quid sic ens Chymaricum.
44. Fins per se exilterenon estidem, quodens.
eltentialicer exittere:
x45. Ieque quod proprer le incenditur:
246. Sed quod secundum se immediace exi-
Rir.
147. Oc paret a concrario de accidente, quod per
subjectum exictic.
148. Unde et accidens, non cA ens secun.
dum se:

## Folio  -  — 779341856:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
o
∞)OC
0
249. Alioquin esser substantia.
250. Nec de eo praedicatio keri ordinate porelt.
tanquam de subjecto:
25I. Exictencia encis est aetus creacioni respon.
dens.
152. Creacio ergo est actio, dans existentiam
enti.
253. Exiltentia vero est aétuatio passiva enris
Dossibilis, uc SIC.
Y54. Creacio Toli Deo eAtpropria.
155. Quia ideam lufficiencem nulla creatura
trabere porelt.
256. Sicuenec requisicum dominium:
157. Nec pocentiam effectricem.
258. Infinicatem ergo perfectionis arguit actio
creaciva.
159. Ec quomodo competet creaturae.
160. Cum ens per le existere sic accidentibus,
sublistere autem, actibus Puis substare.
16T. In naturalibus posicive non differunt:
262. Sed ramen in negacivo discrepant.
163. Inereatae verohypoltases in posicivo Cune
CIIX.
164. Ondeictae nacuram creacam possunt au-
mere perlonaliter;
165. Et hujus sublistentiam absorbere.
266. Nron ita Persona divina divinam.
167. Juod consequens est ex dictis.
168. Dec surca agux unica oceano uniturhy.
Poltatice.
169. Fs

## Folio  -  — 779341856:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
celto
OA.
aM
IIIS
CId
ctio
udi
nt
II
V.
Est
 C)
e
. 
OC
8edu
169. FA proinde hypoltarica verbi divini al
Puriprio solum modalicas Pringens.
170. Ouid ee quor sine praedicamenti encium,
vel entis:
17T. Anilla sint genera, vel species entis?
172. Ouidsu corpusnaturole:
173. Dum excet, aur poltibile sic ens luperna-
turale.
174. Ens corporeum cur debent posse cangere
alterum, ex cansi ab altero.
275. Non lic AnseluS.
176. Quomodo peragatur motio a corpore in
COrDUS.
7. Angelus ad incellisendum decerminatur à
Deo:
278. Et ab ipsis objectis.
179. Ouid Poltirvoluntus in intellectum:
180. Angeliloquuntur directione conceptuum.
181. Ftiam nos cum Angelis, ec aliis bcatis.
182. Anima noltra quomodo difterat ab An.
selo:
183. Anima es sensus quomodo concur-
rant:
184. Duomodo ec sensis externus cum in-
terno?
185. Retusmentis implicat creative existere.
186. Voluneas per quid sic Formaliier li-
bera.
187. Cur aliqui ejus actus necectarii (InCZ
158. An aliqua praedecerminacio movenr se ip.
tam?

## Folio  -  — 779341856:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
1o
 6)
d
 del6
289. Cuomodo sola voluntas movent le iplam:
290. An lpiricus portir le Facere impenetra.
bilem
T9T. An excendi in spacium:
792. Oltendicur quort neutrum.
193. Nec per miraculum quidem
294. Nec indiget impetu ad mocum paltivum
vel actirum.
295. Anima non movet corpus castu vel im
Pecu;
296. Scd volendo.
297. Onamvis multi mocus, spontanei dicti.
aliunde decerminantur.
98. In quibus praedicalilibus conveniaE COF.
pus cum spiritu, in quibus differat:
r99. Solum corpus est subiecium e princi
Dium lpacii.
200. Quamcitas motis, est accidens mero
modale.
202. Von est possibilis, maxima, vel mininta
202. Ouodostenditur. Solvendo aroumeneum.
203. Au materia prima componatur ex partibus
inAinieis.
204. Duodnegacur; quia Foret infinicum mut
eetudinis.
205. Non obstat dicere: continuum constare
ex partitius pocentia mulcis.
20aEuia sic continuum non esset continuum
aetu, quianon esser totum detu.
207. Lutur, nos corpus contundere cum
piritu.
2.08

## Folio  -  — 779341856:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
1
Pu
it
re
1B.
316
ut
atb
AM
IH
68
13 doC Ees
2.d5. Punctum phylicum indivilibile est corpus
quoddam, sed non concinuum.
209. Sicur aererniens Ddei non est aliquod tocum.
neque concinuum: implec tamen omne
TerrPIIS.
2F0. Fxcensio per seiplam dicie supra e intra,
licut aeterritas a porte anre  polt.
2TT. Sic omnia etlaca Mathematiea con(iltunE.
2F2. Aque hoc doema aeltimar merico C ardi-
nalis de Lueo.
213. OAtendicur analogia perfecta inter pro-
prietaces corporis e lpiritis.
2I4. Pocentia impenerrativa videcur suo actu
carere in Fuchariltia.
215. Ftsi Forre nec hoc opus sic, ad explican
cum multerium.
2F6. Qualicas quid (c, dc quoruplex.
2r7. Mlala vulsuseam contundie cum acciden
te. es quidem absoluto.
218. Inter corporeas lunc, tenuitas,
219. Duricies, mollicies, laeviras, asperitas,
Rlexibilitas, rigiditas.
220. Flumidicas, Cicciras, calor, trigus, con-
gelacio,
22 T. Raritas, densitas, gravitas,
222. Vis clastica,
223. Sapor, odor, lonus.
224. Lux, calor, lumen.
225. Retlexio et retractio.
226. Color.
227. Flabicus intellectus Augelici.
228. Tov

## Folio  -  — 779341856:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
u
5.0
de
e
(
ed
216. on possunt consictere in speciebus;
229. Dec in actibus remissIs.
230. Habicus volicionales, in iisdem actibus,
ut inclinacivis, Titi.
2.3F. Incellectio humana quomodo à sensu ex-
terno incernoque pendeat:
232. Ouomodo species sensiis externi propa-
setur ad internum:
233. Quomodo per senlum internum movea-
cur appecitus?
234. Ouomodo noltra anima libi ordinet, et
Paret scientias?
235. Fch species ejus memoriales, non sint spi-
ricuales secundum le.
236. Juales essent ociolae e inutiles.
237. Elabicus voluntatis naturales in homine,
quid rei SInE?
238. Quomodo corpus loco moveatur, vel 2
corpore vel a spiritu.
239. Wdec Deus, nec proprie Angelus locomo.
vetuI.
240. Botus, sive cempus, coglescir ex instantibus.
24I. DuX Cujusmodiline, explicanEUI.
242. Ec dictinetius exponitur.
24.3. Mocus in vacuo, e metu vacni. fictus elt.
ex Fallacia non caulae ut caulx.
244. Mocus localis est mocuum aliorum prin-
cipium.
245. Prima Substancia mundi corporei, dum
crearetur, erat quali lemen omnium
COrpOTUM.
a belat

## Folio  -  — 779341856:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
3
et
1
50
1
1
1
d Doc
eden
246. Cui nullus inerat actus physicus,
247. AC praedicamenealis; sed erat mera ma-
ceria phylica, dicta Cubeilis.
248. Ouam spiricus Dei deinde, ex parte, torna.
vic in lubltantia globulosam, quae est lux.
243. Prout ex materia lubcili et globulola re-
Tulrat.
250. Cujus motus _ effectus exponitur.
257. Ouomodonimiru orcanum visiis aficiaL3
2.52. Et hoc est primum corpus phylicum ac
caelelte, sive maceria secunda,
253. Px qua cerriam posthac materiam eduxie,
constantem particulis inaequaliter Rou
ratis, ex qua elementa rulsaria, e mixta,
Sioni Dossent.
254. Ouomodo feceric tirmamentum inmedio
aquarum:
255. Sidera, e corpora lucido?
256. lenem perfectum et imperfectum?
257. Formavit posthac aerem, summe, cum
comprimibilem, cum extensibilem, et
elacticum.
258. Deinde aqua, cujus qualitaces re cen seneur.
259. Denique terram.
260. Mixta quaenam perfecta, quaenam im
perfecta:
261. Generario nubis, cur haereat inmedio reres
aliquando camen alcendar, aliquando
delcendatd
262 LX nube quomodo plovia HaF3
263. Fulmen quomodo imicetur sonum bom-
bardae.
264

## Folio  -  — 779341856:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
68 JOl 003.
 es
264. Ouomodo generetur cuneus?
265. Ouomodo Sc lapisinera vilcera Terrx?
266. Duomodometallum:
267. Semi-Placonici Frultra finsunt pro Formis
horum corporum lubltontias, quae pol
lincseoruim à materia exictere.
268. Duorum FallaZZ argnmentum Oveeticur.
269. Alind arsumencum Semiplatonicorums
270. Sed erroneum.
27L. Probatur in exemplo.
272. Dicteria corundem.
273. Contraipsos ostenditur, illam Formam fi-
TUTAM COTPHS.
274. ENec prorlus impotens ad olticium For-
ina praestandum.
275. Aliunde nulla ratione Tublictit.
276. Noltram doetrinam expoluisse, est paciter
pertualisse.
277. Ouid sic planta:
278. Delcribicur plancae radix.
279. Pemedulla, cum corticeo
280. Planex succus, Abrae, Spiritus, cractiaea
caro seu parenchyma.
281. Quomodo planta luccum per radicem
tanriaE.
282. Ac circulando allimilet ?
283. Cejus dacur analogido
284. Quomodo succus accresear plantae, cam.
que augmenter:
285. Detigura, mole, coloribus, Foliorum AO.
rum, Curculorum et C.
2.86
2
304

## Folio  -  — 779341856:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
CMIS
0l
nta
(0r.
tilet
122)
Cest
eaM
s
0 D
ed )0( Ee3
286. Omnes aetiones vegerarirae perasuncur
per Formas respectiras.
287. Jodicium 5. Ruxultini de anims bruri.
288. Deactionibus bruri.
289. Senlus quidem non errat:
290. Acramen per sensus, laepe intellectus in er
eorem inducitur.
29r. Duomodo difterane senlationes homi-
num E brutorum:
292. Frrores haereticorum, ex non actenta din
eta differentia.
293. Explicatur errandi modus.
294. Ouid sic sensus e appeticus, cum actio-
nibus corum.
295. Receptio speciei impressae nequietieri per
animam absolutam.
296. Nleque motio appeticis.
297. Sed omniahaec Eaeile ostendunturver Foro
mas modales.
298. An ec quo sensit homo, de brutum senti-
endo cornolcant?
299. Analosia sensiis ex apperiiuis cum intellecti
EE volunEaTE.
300. Ouomodo et quare, bruta non poctine
discurrere.
307. Duam diversimode apant bruca e homines.
302. An bruci phancaliacio sic cognitio ma.
terialisd
303. Ostenditur, nullo in sen su hoc dici posse.
304. Aetiones brucorum non inferune, nili
aetionem modalem.
33 ila

## Folio  -  — 779341856:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
d
56
0)OC ed
ad
305. Explicatur calus circa hominem meta-
phylIcuS:
306. Vel pocius Chrmaricus.
307. In quo sita sic rita:
308. Ouid sintenris principia e cau(a :
309. Docetur in exemplo domiis,
320. Ec machinae mundialis.
3FT. Ouomodo motus, sic actus entis?
312. Retushujusmodi, est existentia:
313. Alius Forma substancialis: alius quancitas:
3F4. Aliusqualiras: alius ubicacio.
375. Cujus caulxe propria sic aetio.
516. Quocuplices line actiones corporis3
327. Aetio vitalis qualis (I13
318. Ouomodo causa agac in causam, an
etiam in Deum P
329. Actio creacira quod soli Deo competat.
320. Vicali actione Dei, processiones huncad
inEr2.
32T. Ouxe due lunttantum, sicur duplex est vica.
322. Cdula efficiens non Cola elt physica, etli
Pola aetiva.
323. Sine Dei concursu non porest Reri aliqua
actio corporea.
324. Nec morio localis, nec locurio Angelica,
325. Et licet determinatio voluntatis velibera,
326. Sicur palsiva determinacio, ur sic, cum acti.
onc Dei lociari nequeat praecise;
527. Aliis camen riculis aetio concurtiva re.
quiritur.
328. Quod octendicur in simili
EB
6.

## Folio  -  — 779341856:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
12
d.
al
a60
20
lad
etst
C
Cdo
c_
eti
seo
Et
ot
5.
0do6
329. Fc clarius explicaeur.
330. Pocencia obedientialis non habetur nisi in
causa efficiente tancummodo.
33I. Docecur ver hdem.
332. Sacramenea non agune physice,
333. Nec proprie moralicer, nec agunt omnino
ut quod led ur instrumenea.
334. Duanam alia Sacramentalis cou salicaris
capacia Anc?.
335. Tapis elevari nequit, ut incellectionem
DroduCato.
336. Nulla creacura ad creandum.
337. Nulla potentia corporea ad actionem alte
rius corporis vel spiriciis elevari porelt.
338. Actio in distans, quomodo incelligi de-
beac aut Postir 3
339. Quomodo ad actiones quasdam angeli-
ca5. requiratur: praelentia.
340. Actiones virales nequeun esse in distans:
nec actiones corporea.
34I.. Neccgusa, non exiltens caulare porest.
342. Ouomodo. Fane aCtiones charmAEUTBX.
343. Qualis Fuerie ligni vica:
 
ad

## Folio  -  — 779341856:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
.C
d5)
9d
nn ae  ee dox au e  ad  es
ed CD(Ad CiB, +) C~  used C_Ed Ci Ad C Ed CX 1BXdC
 a Cu  e   
5E
il.d
)(. d
E.s
ed si ledt
 ale
d
sa
s
CCe 
ee C
roo abe ib
et Cd
e c
d eJe
atto 1
6
0) (.
6∞.) (.9
iCit
dC
e 3 
b 60
Index rerum nonnulta
L
rum specialiter annota
LaLUIMIS
Bsolura entiras quid sic dialectice n. 7.
Ouid mecaptrsice n. 168.
accidens absolurum esset substanria: 148.
F19.
Actio cur non (IEres : 84. 2 quibus pendeat: 85.
quomodo difterar a porentia: 90. quomodo
a pastione:- 86. quomodo ab effectu= 58.-
quodcodem prior. 88. Actio actionis nulla.
92.- FCF procurario actus 3TI.
Actui corporis illustres quacuor. 313.. F(,
quo Formaliter collitur privatio . 373..
Aeris prectro ac censio 22.2.
Angelus Angelum morec aut Agit loco 194.
3:5. non opus habet impecu ad moven-
dum. 19J. -intellectio ejus F77.
Anima humana quomodo sie vegerariva ac sensi
cirad 197.

## Folio  -  — 779341856:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
ab
4
148
1385
Bodo
88.
nulla
Fst
194
Orest
sent1
3 Del 8
o
Duomodo movestur ab appecien 1970
quomodo moveac luum corpus vo.
lendo: 195. e segnentibus. - Si poset
movere impellendo, posset volare ad
calum cum corpore, ec illud reddere
immortale 195.- quomodo incellizac:
183. 231. 2321
rgumatio mala 103. 104.- Bona a quadru.
nel mediorancum Factibilis 269.
00
Ausa operatur ens respectivum. 30. Caula
relultantiae, e efficiens. 5T. 47. Crea-
cira relpicie ens absolutum. 3I. Par-
siales quomodo simul habeant effectum
focaletm, 328. 329. Caula efficiens mo-
tiis. 176. Causa omnis motuis ex rerum
omnium conservatira, subernaciva De-
U5. F76. Semel exiltentia, naturaliter con-
servantur. 176. C aula dererminans. 177.
278. 179.Caulane intellectionem,
DEHS: 177. Objecta 278. Voluncas
279.- loguentes 180. - FIomO. 18T.-
daemon 18L. Caula motus corporisani.
ma 194.
Conceprus et concepcibilicas, erronee contun.
duneaC. 96.
Concrerum quomodo distinguatur a Tubjecto _
Forma lud: 4. 5. 6. 7. 8. 9, 10. FT. 12. 13. 240
2
Colon

## Folio  -  — 779341856:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
∞ JoC
oe
Colores quid rei TInT. 226.
et
Corpus humanum an viveret, anim a rationali in
eo incegro _lano destructa: 305. 306.
Creatio quomodo sic productio rei ex nihilo:
258. 3T2
Deum existere; demonctracur. 323. 324.-
C ue ter CuD(IHaL: 32I.
Discinctio quid nominis : F. F2F. Quid rei, ex
Arictocele: 4. unum subicetum sune plura
concreta. 10. TF. T2. Wiltingui ratione,
quid sic apud Arictorelem. Y3. T4.- Diltin-
etio realis minor. T5.- dilterre ratione, non
est idem quod coenitione,; +3. Realis non
elt inter Cuhijectum _E Formami. 55. Gradus
metaphysici, per incellectum active dictin-
ruuncur. 97. etanquam per terminum re-
lacionis, non canquain per forinam diltinctio-
nis, 38. 125, 126. 5 segq.- realis diltinctio
quocuplex? 121.
curae, dquomodonon: II4. Quolentu
possioile stens lupernacurale : 17 3. Ouid
Ec ipsum per se existere: 144.  segq. Juid
subsistere: 162. Quidu existere simpliciters
157. Oppolucivencium 134.
Errorestmimeniores vulgi.96,9
1. 98. TD. 1O2
Nsquomodo anilogum respectuDei e crea-
At

## Folio  -  — 779341856:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
Bali iA
hihilo.
324.
ei, et
pluId
stin.
BOn
nOn
lictin.
MIC
hetio.
petio
etea
Duil
ensit
Duio
iters
1041
108
5. 
eso
103. FO.f. 165. 120. F4.5. 182. F99. 20502I7.
218, 2,36,243, 268, 270, 298. 304, 3220
Fucharistia MyCerium sine penetrarione expli
CaEUE. 1T5.
Extensio, spacium imaginarium, vacuum, inane
quid sIEF TOI. Cur Angelo miraculosé non
eome concedi: 293. Spacium, eltporiusin
corpore, quam corpus in (patio. 208.
V
POrma relariva an lie vera entitas distineta à
subjecto e termino: 16, T7. 28. 29, 2O. 2F.
2. 2. 23. 2.4. 2 5026027,28, 29.50. Quid(rr:
BF.-Ouidnon (IC: 20, 2. X. 2.2. 23, 2.4. 2.5.
26, 27. 25. Fxiltie in rebus. Ouaedam
Tunc essentiales Tubjecto, 56.57.- Ptporen-
ciae nacurales. 59, 64. Varixe (unt. 63. 93.
Duaedam substantiales ex pluribus partia
libus compola. 286.
miindo cur propria Deo= 109, 110. ILL
Creaturae non congruit ELI.
intellectio. vid. Caula.
eMatos. 180. Duomodotacdirectio
concepcuum: 180. Cuomodo angeli
nobilcum loquaneurs F8 P. Duare nonbeaci
notileum. 16La
uibet

## Folio  -  — 779341856:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
d
)Cl 60
Libertatis es praedeterminationis necorium et
lis abTolvicur. +86, 187, 138
Lexmentis ee membrori quomodo diverlarg7
Lux _ lumen quomodo ditterant. 224. Fjus
reslexio ex retractio explicata 225. Quomodo
eam lopararit Deus a cenebris 253.
MIo
ApOdabitas quid siE. Num. TT. T2. Non est ens
il 
32. Fs camen vera encicas. ibido
Modi vulgares quid sinc: 65.- Non LubsiCtunE
67,68. 69. 70. 71. 72. 73.74.- Modi noltri
quid (nc 76. 77,78. 79. 80.
Mlocus corporum mutaciri. 313. vide C. a1(20
LLOcus Organorum 197. Peragitur a COrDOTE
cangendo: a spiriru volendo. ica movet ani-
ma corpus suum. 195. C segq. nec aliter
Potelr. ibidem.
Morus cur in Ane velocior: 22T. FAliborativus,
qui ex mecu racui audic. 2 4 3.
Materiae Subrilis exiltentia. 22 2. 246.
Memoria quomodo comparetur, augeatur e
ordinetur: 234. Quomodo manear in ani
ma leparata: 236.
YT.
Oua peae anciquis non lunc remere ponencta.
TOT.
Negatio mera nulla elt. 13I. Necativum es
positivum quid sIF: 23T.
Ppositio entium. 134.
P. Pro-

## Folio  -  — 779341856:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
M et
33 197
Fjus
esenS
Sistunt
nolI
2112.
FPOI
C ani
alites
ciruSi
ut et
2 a1
encta
M B
Pst
D dOC
dn
DRoprieras Metphy lICa entis 1X5, FZ6, IY7.
T18. CEnciTaLIS 12O.
Penerrario corpetis quomodo heri porTit: 174.
on et necltiaria ad Pucharistia mylterium
115.
Plantae succus quom odo circuletur: 278. 282a
Flujus leminis origo e germinatio. 280,
Phantasma depurari quid (Ic: 298. 299.
Pocentiae mentales non habene se rancum passive.
nomodaucas impletur luo actu. 3FIa
lanasab oluca 102.
Nulla aftereur, quaenon sic respectiro.
218. 9 se94.
Ouantitas non elt accidens ab solurum. 313a
sultare quid ic: 32. Fjus Cgna. 47.
D.
Ubjectum e s quomoco cifferanc. 10.
moan quo hentur exittar es quo non:
144. 24]. 246. 147. Subltancia inidx.
Quaca 182. 273.
Subjectum spacii, eCt Tolum corpus. 199. Alisct
quodris, quod it exTCA COrpuS, duEnOn Cie
COrpO
BO.

## Folio  -  — 779341856:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 23 lines, status machine
ed
ex
61060
corporis. Chrmaericum ett, 199. Onde
spiritus, loco extendi nequit. ibid.
Sensationes quo odO DeT AS ANCUIF? 2.23. Quid
proprie sInc: 294. 317.
Species impressa. 232. 5 233. Spiritualis e
phancastica quomodo sit cadem . 236.
s
10
Niversale in rebus 95.
roluncas quid possir in intellectum 3 179.
114 a
Vacui mecus Aeticius. 218.
Firaan in octione (Ita: 307. 3.17. 32.
ECTIC
d.
NI
Hinc
115.
Cum
AAM

## Folio 1 — 779341856:0045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
AC
11
B(0)8
sdd se
  d a d
()3C
 cers
b a
eta e   
e te e e a ea
v
esi  cos  bd bs d C C)
 
2
er  a m x ud 
123() se3 1510 C)1e (
as
d t
haobisen
V
ea eosne
q 
a
t
F. C TIO
l.
DeFormarelatira, an sit
aliquaveta ac realis enti
cas ab encibus ablolucis di
stineta3
5.
1.
uomodo nos affirmemus, istan
formam distinoui a suo sub.
secto.
sinitio L Distinctio est Forma
juxpiam qualiscunque, qu’a ens
decerminatum, non estens aliudo
ram si ens A. esset ens B, nOm
ellet dilinctum ab eo, cum
 idem non sic neoatio lui ipsiusa
Lx eo igicur ens est distinetum ab alio, quodip.
Tum non (iC aliud.
20 Definitio II. Fadem Axc Corma, live di-
Alinctio eneis, est ipsa eranscendencalis unicas en
iis. Duia enim ens quodpiam unum elt, ideo
eum alcero ente est duo. BC sic non elt aleerum;
nam si lignum esser lapis, lignum ec lapis nom
A
essene

## Folio 2 — 779341856:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
o
8(0
d. +
Ca
essent duo, e ideo lionum non dictinsueretur, a
lopide. Sieue proinde quodvis ens le iplo est
unum; de ideo indistinetum à le, ica le iplo
cum alcero est duo. e le ipso ab altero diltin-
etum.
3. Desinirio WII. Fadem peoince distinctio
non est aliquod ablolure diltinetum ab ente, cu-
jus est dilcinctio; sed, est mera Mecaphrsica
pastio eneis, plane licue es veritas, ac bonicas
entis: Unde sicut ilta solum respective distin-
euuntur ab ente, quod est verum, ac bonum,
ita distinetio entis lolum respectire dictinguitur
ab ente, quod diltinguitur ab alio entE.
4. Definitio TV. Quam Tolum respectivam
diltinctionem uei brevissime, ica clarissimé simut
ac etficacissime docet ac oltendit sriltoceles,
loquens de Socrate, qui sic Musicus d albus:
de quo sic habet, T. PhyC. C. 2. PexL 2F. r0
SOIOV SE nOI rO REUNiV TC IONCIEveS VEv
ro avro, ra se noyo sia Dcesor. Abumes
ansicum (lire Socraces, qui albus est d musi-
cus) subjecto quidem est unum idemque. sed
ratione differunt, live Tunt quidem unum. le-
cundum lubjectum; led non lune unum, secun-
dum formus inexictentes; quae dua cum sint.
duplextaciunt concretum, ex uno licet subjecto.
Dedhociplum uc melius exponamus
5. Dico I. Facile est rationem dare hujus
Aristorelica doctrina.
Demonstro. Nimirum Socrates albus, et 80.
crares Mlulicus, quoctammodo LunE unu, et
Quo.
1
O
A
crela
est
quo
quo
BUS
Con
(0.
ips
At
N.
S
d
C
e
a
M
6.
Ct
si
31
1O.
iet
ted

## Folio 3 — 779341856:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
10
8
10.
e
6.∞ 0)0
a3
quodammodo lune duo. VnuS elt Soccales
simplicirer; E sic Socraces ue sic, a se iplo non
distinouieue, quia sic secum ipso non est duo.
actamen cum divertis Formis lacit diverta con-
creta Ex compolira; nam compolicum album
est compalicum unum; e Musicum est unum
quoque compolirum, ee album non est idem
quod Mulicum; alias album essec Musicum, E
contra: ergo sorraces idem cum formmis duo-
Dus Facie compolica duo: ergo, ic cum una
Forma est unum compolium, distinguitur à le
ipso, de cum alcera Forma facie alcerum compo-
licum: unde es videtur rancuum ut albus, Enon
auditur; eic Mosicus vero audicur canium, dd
non videeur. Vides dictinctionem ratione for.
marum :
6. Dico II. Socrates albus non est idem, quod
Socrares es albedo.
Dem. Nam Socrares e albedo sune duo Tub.
jecta, aeque ac Socrates ex Pychacoras, non
aurem lune concreca: sed Socrates albus est
unum subjectum. e limul concrerum per
Concl. F. Erso non sunt plone idem. Dein Doiest
esse Soeraces ex alpedo, etsi non ideo st Boera.
tes albus, non tamen Docest esse hocrares albus.
nis siE Soccaces e albedo. Crxo Soceoles e
albedo non sunt idem quod Socraces albus: Ni-
mirum socraces e albedo sunt duo sibjecta; 80-
craces albus est unum subjectum: etso per
Concl. F. non suntidem,
eopplus est dicere aatur socmles albus
ppdicre datur Socrates dDio
abbedo
UC, 2
est
P
C
velo
CH-
11C4
I1a5
B.
IM.
ICHL
2M
nut
les.
15:
20
piev
e
2(I
sed
le
un
nL.
t0.
Guo

## Folio 4 — 779341856:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
0)
(O
C
. DicOIII. Socraces et albedo, et Socrates
albus, etsi quodammodo differant; non tamen
sienificant ullam entitarem absolutam prater So-
cratem es albedinemt.
Dem. Tmum. Ouia juxra Concl. 2. non TunE
prorlus idem; erso quodammodo differunt.
Dem. IIdum. Quia Socrates albus est Socra-
ses habens albedinem. Sive el ConCreTUM, ex
Socrace tanquam subjecto, ee albedine, tan-
quam Forma; ubi non lunc nili duxe encitares ab.
Tolurae caecem, scilicet Socraces E albedo: quam
albedinem hic supponimus esse formam ablo-
IVTaM.
8. Dico IV. Similiter Socrates albus ex idem
Mnsions, non continent plus, nec minus entitaris
absoluta, quam Socratem, albedinem, ex Mu
sicam. Ea plisanda dac
Dem. Sicut impossibile est, esse Soeratem
album, nisi absoluce sinc Socraces, e albedo, ut
dictum est concl. praec. ita impossibile est, eun-
dem Socratem esse Musicum, nisi sc abslolure
e musica; s igicur mulica sic forma abloluta
(quod hic sinamus esse, cum nil ad rem Faciac)
necesse est, Formam illome esse ablolute, et
simpliciter, si Socrates sic Mla informatus.
ITinc
9. Demon. Distinctius ex brevins. Socra-
rem esse album, est Socracem esse informacum
albedine; ex cum quoque esse muticum, elt,
eum quoque esse intormarum mulicâ: sed non
porela, esse intormatus antca velut Formdus li n
illa

## Folio 5 — 779341856:0049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
ales
MeH
pSo
sunt
era
ex
taA
5ab
VaM
bl0.
idem
ralis
WH.
atem
 ut
eui
DIuIE
IuT
iat)
et
AIUISo
AEVM
ett.
i
ese
3(0) 60
illa Forma non sic; cum concretum se Lubje.
etum, ex forma in subjecto: ergo li utraque
Formâ sit informalus, veraque forma debet
esse, live encitus vtriusque Formae debet inexi-
stere Soerari; erro debet existere cum Socrate,
cum inexiltere non possie, nisi existat. Non
isicur minis encitatis absolura potest conticere
dicta concreca, neque erium plus nominari potello
Inata COnC. 2.
2C. DicoV. Teitur Socrates albus, Sobrates
e albedo, non differunt quidem, quoad entita-
tem absolutam, sed tamen quoad respectivam.
Dem. Imum. Juia nihil enticatis ablolurae
continecur in Socrace albo, nisi Socrates e alhe-
do; neque plus neque minus ablolutae entitaris
continetur in Socrace ee albedine, quam sic in
Socrace alba, per Conc. 3. 4 Non isituripla
e
differune secundum id quod sune absolure, atta-
men differunt, per Conc. 2. ergo differine quo
ad entitarem respectivam; cum CE praeciliM.
ma dirilio enticaris, in absolucum, _ respecti.
vam. Nub ite an albedo sit erititas abjoluta
tiam autor nat
IT. Dem. Tldum. Socrates albus tametI.
semper Cignificet, e contincar. Socratem e i
hedinem; tamen haec non. Polum soniticat, sed
Tinul modum ucriusque involvit. Nimirum
Socrarem involvit, et simul lubiectantem albe-
dinem: ec albedinem involvit, sed eandem (ub.
jectatam in ipso. Non autem Socrates simplici.
cer, elt Socrares habens albedinem, cum ponit.
et carere: nec albedo est albedo subjectata in S0.
cratem.

## Folio 6 — 779341856:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
6)
e
(
6. 0 (∞) 030
crate, cum possie in alio nue plone in nailo
Subjectari: Leaque Soceates altous, praecer Soc12.
cem ex albedinem, ligniseat modum exiltendi,
e habendi juxti exichenciam albedinis in Socrates
et ex parre Socratis habentiam. seu lubjecta-
tionem.
Subsumo: Illa Cubiectatio vel inexistentia,
vel intraesio, non possune vlla ratione subsillere,
nisi in subjecto, nec pocest esse subjectario line
Subjectante, neque inhraelio sine intraerente:
erxoilta non sunc entia absoluta, sed entitatesre.
spectivae, sive modolieoces, quoe alind non lune,
quam enticates, quasimplicat existere absque lub.
jecto.. FTinc
T2. Dico VI. Socrates albus, Socrates es albe-
do; differuns non quoadrem; (ed quead modum
antum. Ino eFG∞ond Ypostoni
i fociatis et Casbodo essi sivasitur
na aa modus, modalieas, enTItas re
veret
spectira; vericas selariva, ee his aequipollentes
cermini, idem apud me signiticane, e aliud
non elenecesse, nili ut exponam; quid incelli-
am, ver tales terminos: acqui differune quoad
entirarem respectivam; quae, elt modalitas, per
Concl. praec. ereo etiam quoad mecum inprimis
difterunt. Deinde non difterune quond rem;
quia similiter per remhic, ubi opponiturmodo
non aliud incellisitur, quem res secundum le, lire
quoad luum esse absolutum.
13. Dico ntimo. alodulicas tamen illa, qu’a
Socrates albus differe a se ipso, ut Mnsico, non
est coenisio intellectus; es dum Aristoroles dicit
quia se dijamus possi cogrationi
differre
serreum ingelleeus reclisari
rIaM
I
c
et
Et
dem

## Folio 7 — 779341856:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
nuIlO
OC12
endius
rdTC,
ecta-
ACia.
lere,
(Ine
pe.
esre
UNC,
(ab.
albe
um
A:
r
reo
nTeS
liud
elli
0ad
per
MiS
M. 7
10:
IVe
u
10B
Ct
76
ut c
.0 (0) se
differre ratione à se ipso, non vult dicere, quod
differat per conceptum es coenitionem.
Dem. latenus differe à le iplo, quatenus est
habens albedinem, sed non tancum; cum sIE
etiam hrabens Musicam, e ideo eacenus duas
subjectariones duarum formarum subit; sICuECE
forma ipta duas inexistentias: led subjectario illa
est, e manet, ethi soerates sc dormiens, e
omnis cornitionis impos: erxo cognicio e lub.
jectacio lunc duo; ergo distineta lunc, e non
sunc unum. Similicer inexiltentia albedinis est
aliquid albedinis; nam haec est, quae inexiltic)
non autem cognicio aliquid alhedinis esseporett;
cum albedo nullo, modo possie facere subjectum
cognolcens: isitur illae modalitates, sive rE
spectus, per quos Soerares distinovitur à le
ipso, non lunt cognitio incellectiis, dt quando
Socraces distine uitur d Pe ipso, proprer duplicem
subicetacionem suam, quan ad luns Formas ha-
Bec, non porest dici dittingui d Ce iplo per con-
ceprum.
24. Dico 81aV0.. Distineni ratione sienificae.
idem ac distingni relatione.
Dem. Signiticat diltinctionem proxeer ali:
quid; proprer nihil enim non distinguirur à le
ipso: erso vel proprer iplum Socrarem ablo.
luce, vel proprer formas ablolute, vel propter
formas et Socratem respective, vel provier co-
onitionem carundem rerum: non propter ulti-
mum, ex Conc. 7. nec propcer primum ac secun-
dum, ex Con6. 2u es 5. quia non elt diversus. 2
A 4
E H
16.

## Folio 8 — 779341856:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
a d
D
O
C
ed
Se ipso, proprer se iplum simpliciter ac ablo-
lure, nec proxcer albedivem absolure, cum
utrumque postir esse. e iplcesse non albus: led
ideo, quia est habens altredinem, sed non tan-
tum, verum eciam ell habens musicam. Frgo
propcer relarionem ad diversa, ipse est à se ipso
diversus, propeer lubjectationem scilicet, vel quia
habet utram que Formam: quae habentia vel lutr.
rectario, est quaeclam relacio, quadam encitasre.
spectira, quoddam esserelerirum, quaedam mo.
dalitaso
15. Dicoono. Docet Aristoreles distinctionem
realiminorem inipsa re.
Dem. Docet Arictoceles dictinctionem in iplo
Socrace, habence albedinem, es habente mult.
eam; quia scilicet habens albedinem, non elt,
perhoc, mulieus. e hrabens mulicam non ideo
at abus: haec aurem diltinctio non est per con-
ceprum, sed per respectum Socratis diverium.
ad dliversas Formas, qui respectus re ipla elt,
independencer ab omnicognitione, per COnc. 7.
es 8. haec aucem elt minor distinctione, quam
habet Socrares a Pythagora, aut quam, habee
2b alhoedine: quacenus aurem dictinguitur a Py-
etasora, distinsuitur ab alio, non a seiplo: sIcuE
etiam dum diltinonitur ab albedine: haecisitur
cum sine res proprie, de concrerim, taciunt
cum Soerate, distinetionem rei 2 rC, sive rea-
lem; quae major est illa, qua diltinguitur Soera.
res a se iplo, diversimode affecto, ee diversis
termis modisicnso; cum, modalicas non sit res
distinguuntur realiter foerat
albus et muspeme quia potest manere
musicus, et desinere esse albas si
atramento tingatur

## Folio 9 — 779341856:0053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
abl0.
CUM
sed
CaA.
2130
ipso
quid
(ub
aSTC
mMO
ne
ipso
us
est.
ideo
COn
VM1
est.
6. 7
VaM
abet
Dy.
icut
icu
iunt
ex (Io
re8
t
 B
 (0)60
concretim ex proprie, led abstractim, _ impro-
prie, sive sic rancum rei modalicas, non ipsa
res, sive habicudo quaedam calis subjecti, ipla
veronon lit lubiectum, quocirca, juxta Arilto-
celem, facir dictinctionem, non subjecti a sub-
jecto, vel reiare, ut nos logui tolemus; sed sub.
jecti a Ce iplo, propter diverlas Formas remoce
e proxime ze Formalicer, per modalicatem di-
verlam ad Formas; quae modalitas non est res,
ets aliquid rei; non est subjectum, sed aliquid
subjecti, aliquid, inquam, abstractim, non
concretim. Ouod igitur Aristoreles vocat di-
cinctionem rationis, nos appellamus forma.
lem, quam benc poltea ridebimus.
malem formani attribui praedicatis
et 
 non tamen repugnem
d
d+
lolutis
si qui hoc vocet formalitatem, tanquam
An forma relativa sit vera enti–
a nationeu
IS. I rebus. a parte rei, Vere ac
realiter existens?
76. Defin. L Non quarimus, an calis Forma
sic encitas ablolura, qualis ablolure, absque
subjecto. e creative, exiltere porest: cum sup-
ponamuscalem non esse, neque quaerimus, an
revera exiltar id, quod retertur ad alrerum, es
dicitur relatum, sive relacionis subjectum: ne-
que an existarid, ad quod subjectum retertue;
aec enim absolura cum sint, lupponunrur exi-
stere. Dseque quaerimus, an eacio fundandi
existal, V. E. alhedo in paricre, hoc enim, etiam
quaevitur anasomnus absolusor.
dpominatio seu forma pessit, est
absque subjecto existere

## Folio 10 — 779341856:0054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
Cis
ud
st
6)
C
d(D) ed
n
supponimus. Scd quaerimus, an vere exiltat id,
quo fundamentum alio retereur, sive an exiltat
relacum ut sc, e secundum id, quo relatum
dicitur; sire an secundum luum formale exictat:
live an praecer encicacem abloluram lubjecti, et
termini, exiltac encicas aliqua distineta ac respe.
etira, qua subjeetum de abfoluto tiat respecti-
vum formaliter ee immediare3
17. Defin. IF. Si enim non existat talis For-
ma, consequenter calis Forma relaciva vel erie
encitas mere concepta, vel merus conceptus ta-
sis enticatis; vel mera apcitudo tundans calem
conceptum, vel cerce erit mera entiras absoluta
subjecti, aut cermini, aur ucriusque: de quo
183 Dico L. In rebus ipsis existunt innmme
rabiliaentiam vererelata entia ue dincitu
ones
Demonstro abunde ex omnibus sfeciebus,
ee generibusencium. Nam praecer lubltanciam
ex accidens abeolurum, si quod lusquam exiltiti
omnia novem praedicamenta lune eneia cclata,
existie in encibus multicudo, et numerus, par,
impas, proporrionalis, improportionalis; exiltie
corpus maenum, parvum, aequale, commen.
furabile incommensurabile, cubicum, aspe-
rum, dolarum, laevigacum; exictune domini, ac
servi, parentes ex liberi, luperiores ex subditi;
existunt asentia et patientia, amantia ex amata,
moventia et moca, caulantia e coulara: exi-
funt praelentia e ablentia, anteriora ec polto.
ricra, superiora ee inferiora exiltunt praeteri-
ca, praelencio, _ Futura; ancicturilus enim
ner
n
FururuS
faci
CC
+
1

## Folio 11 — 779341856:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
rictat id
an exiltot
relatu
exictati
ecti, 
c respe
respecti
talis
10
vel e
ep(US la
15 calet
b (olu
10
MMuM
oea
ciebus
tat
C
celald
C
MBes
2
InI a
bditi
amatu
et
uE
5
(O) eo
Futurus est, adam praecericus, ego praesens;
exiltune Ctantia, ledentia, jacenrio, vellita, nu
data ecc. artes ac scienciae meris encibus respecti
vis eE constane; d sune circumdata. Sartor
facie vestes relisiolas, clericales, laeculares, viri-
les, muliebres: pictor efformat anxelos, da
monas, homines, Raruarius leulvit: Geometra
ab omni absoluro abstratrie, quancum abstractim
considerat: Logicus in Sylloxismo, ancecedent
ee conlequens, in provolicione lubicetum, d
praedicatum actendie: P’hylicus corpus sanum
xerum, herbasque salutares meditacur, et no-
xias: Lchicus actus morales; ec humanos, bon
nos etmalos erponit: Theologus sublictenciam
in Christo, libertatem in D PO, examinat :
receatum actuale, orixinale, habituale, remis
Cam gratiam praeveniencem, sublequentem, etfin
cacem, inefficacem describit; apue Lexiltas alius
est habens jus, oblixationem lultinens; alius
centurans, innodans, dispensans; alius centura-
eus, innodntus, dispensacus; et quis infinitam
ylvam entium respectivorum non vident
29. Dico II. huinsmodientia existunt, es sunt
relata, non solum quoad suum materiale, sed etiam
quoad formale. Idem elt, si dicas, non lolum
quond esse ablolurum, sed es quond respectirum.
et comtormi.
Dem Imum. Demaceriali dubium esse non
Docest; Quis enim dubitet, exiltere hominem.
qui estpater, lignum, quod est spharicum? Se
cundum: quod erium iplum cormale, sive ipse
relpe

## Folio 12 — 779341856:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
IB
v.0
(0.
a
respectus hujulmodi entium sit in rebus,
nonnullis talsum videtur; Facile sutem olten-
dicur; Nam omnia illa encia non lunt talia,
per luum esse materiale, e ablolutum, led per
foimale de respectirum: ergo A re ip(a relata
HInE, Ut PateT ex Concil. praec. re ipla quoque
habent suum formale ac respectivum. Si u-
nitaces non haberene mulcicudinem, ec in hoc
paritocem, imparitatem, proportionem, iplae
non essent multxe. Pares, impares, proportio.
nata. Si ligni globolitas non exilterce, ipsum
lionum globolum non esset: quare enim ribi
nalus est unus, e oculi duo, nili quia illius
unitas, e iltorum dualicas revera exictie:
quomodo capue tuum est supremum mem-
brorum. Dedes intimi. A illius superemi.
nentiq, Schorum subjectio revera non SIF: quo-
modo corpus est lanum, S laniras non (IC in
corpore? Actus quomodo moralis, sI morz.
titas ejus t nulla? Concilia de nihilo disputa.
runt, nihilque contra haerericos seclerarunt.
quando in Chricto aftirmarunt, sobsictere dei-
eatem subsiltentia propria, humanitarem aliene,
i sublictencia nihil cst. nili humanitas e deitas.
Ouomodo peccator habicualiter manet pecca-
For, CIhabicualicas nihil est, _ Cirearus hominis
nihil est nisi homo: cerre ( homo peccator _E
reus est, retinet peccatum SE reatum, quae lune
aliquid praecer esse hominem, cum aliua, sit ho.
minem esse, ex manere, aliud peccatorem esse,
Rmanere. Profecto haec, ex similia infinita,
Cam

## Folio 13 — 779341856:0057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
rebus
A OAet
C calid
sed pe
2 relal
quoqu
Si
in hoc
ipsa
poctib
ipit
Im I
a illiu
xictit
BCM
Crem
quo
(It I1
nOta
Duta
Funt
det
iend,
eit450
CCd
inis
du
sunt
h0.
esser
113.
caA
.dEO) 
tam evidentia lunc, uc hociplo videar asere im-
prudenter, dum olcendere conor: et merito
centuit Conpreratio lX. generalis Socieracis
SLSL), non videri docendum propolitionem
hanc. Relatio similirudinis, paternitaiis esc.
non est formaliter in rebus, aut in suo funda-
ie
mento. Sed est aliquid rationis, aut mora intel
lectus comparatio. Videlicet distingui ratione,
non est semper idem ac diltingui cognici-
one, opud aristoiclem per def. 4. es Conc. 9.
r vinetur omnis volatioci
eals
0 reduco, ut sit respectus ad intellectum divinum
20. DicoIII. Uud esse formale seu respecti-
vum, non est sola entitas absoluta subjecti, ant
termini.
Dem. T. Ouia lignum vEHC, eE quatenus
lignum, non elt cubicum neque globolums
linea ue linea, non est cuera, homo ut homa
non est Contul, civis, subdicus, excommuni-
catus ec. Deinde quodvis ens pocest habere
intinitos respectus, quos actu non habet:
cum ergo line Formali, nullum habear relpe-
ctum, eo quod esse formale, et respectivum.
idem Cignificent; pacet non esse idem, encita-
cem lubiceti absoluram, e esse ejus formale.
Sed quid haereo hic: nonne in terminis ipsis
nocum est, aliud esse maceriale, aliud for-
ta1C0
2L. Debdni2. Quet eiu eto iccio 1o
lati non sic etiam enciras absolura cermini, quod
quidam

## Folio 14 — 779341856:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
24
B6)
6 (0
50
quidam existimane, facile demonstentur: ni-
mirum etiam termini entitas alia est absolula.
alia respectiva. Pocest, enim esse Alexander.
BE non esse Philippi Alius. Ouippe ni ? ergo
patet, posse esse enticatem Alexandri ablolu.
tam, etli non sic ejus encitas respectira, qua
Alius est Philippi; ergo encieas ejus ablolura non
elt eadem, qua respectiva. Ica arsumenenri
poces de omnitius ad aliud relatis, ad quee
Pocerane non esse relata: erso illa, ad quae
relaca sunc 5Poceranc non esse cermini; ergo
aliud cst esse cerminum relacionis, aliud esi
esse illam encitacem absoluram, quae est ter-
minuis. Sic aurum, quod cu habes in cua
ciltâ, non tacie me divitem, led te; eciam si ca-
dem entitas auri ablolure exiltac, sive cu illud
Poltidens sive ego, sive jaceac in fundo maris:
non ixitur esse ce divitem auris est enticas auri,
Ped est entieas auri respectire ad te: sire posse.
la a tc: aliud aurem elt, ce ponsidere aurunt.
aliud rurum absoluce existere; alioquin cgo
etiam essem dives cuo auro, et cu dives
illo auro, quod intra occanum demertum
ett.
22. Dem. I2. EK responsis adversoriorum.
ad hujusmodi oroumenta noltca reddi Colicis.
Dicune erenim Formale reloci non else termi.
tm qualicercunque, ses certo modo le haben-
tem; Alexandrum esse tilium Philippi, ee hunc
denominare patrem, non praecisé, ut Alexan-
drum.
d

## Folio 15 — 779341856:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
8
6 (0
a
deum. led pendencem à Philiopo; rurum non
ic quocunque modo exiltit, led prour posti.
decur ace, tacere te divicem; Achenas diltare
Thebis non simpliciter; sed quatenus cancum
Spatiiincermedium habene, dec. Duid enim
hoc est aliud, quam responso astirmare, quod
volumus? Scilicetentirarem termini, qud ter-
minus ch, non absolurum, Facere Fundamentum
2d sc relatum, sed juxea certam ejus modalica
tem, sive esse respectivum. et esse terminum,
ex limul vicilsim reterri ad fundamentum, uc
murua Gicrelatio.
Asfirmas proinde ex nezas eadem plane quae
nos: negas Alexuncrum essetilium, quishon
mo ille clt, e nos necamus. AArmas esse
tlium, quis gencrarus est a Philippo, e nos
hociplum aftirmamus. Iam vero nonne aliua
quid elt. esse Alerandrum, aliud esse genera-
tum a eoli  E idemest, heri non potelt, ut
Alexander lic, ex non sic tilius Philipei, quoc
tamen negas; si idem non est, aliud erso est.
non utique secundum esse absolurum; erzo
secundum respectirum.
23 Dem. III. Ah omnibus docerur duplex
esse in fundamento, Eisse I, _ Esse Ad. Esse
In est, quod nos absolucum rocamus, et fisse
ad quodhic respeetivum vocamus; aequitermi.
ni enciras ablolura non est esse ad ipsius fun-
damenci; nec est in fundamento; cum terminer
esse
HI
olula,
ndet.
etg0
lolu.
qua
1101
eNCdC
Qua
Qud
etE
d’elt
tet
2 II
1C
il
aris
avii,
sel
BMS
eeo
ives
(uM
1I,
ItISo
MI.
DeB
UNC
CaA
UM,

## Folio 16 — 779341856:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
n
1
(3
a(O)eo
esse illud, ad quod est in fundamento, sciptum
autem terminarenon portu.
24 Dico IV. Fsse formale relari non est enti-
as formalis ipsins termini:
Dem. Encitas Formalis subjecti relati est illa,
quae decerminat ipsum subjectur ad cerminum,
sine quo ipsum subjectum indisterens ett, et le
habet indisterenter ad talem termminum. c. 8. gc.
neratio actira est racio tormalis, qua Philixpus
respicie Alexandrum uc hilium, de generario pal
siva, Eivegenicum esse, eltrelatio formalis, qua
Alexander, alioquin indifterens, est terminus
Philippi, se respicientis, ideoquo tanquam fi.
lius refertur act Philipoum. Si vero Formale
Tobjecti relati, esset Formale ipsius termini; in
hoc exemplo Philippus respicerer Alexandrum,
non Tolum propier generationem activam, sed
etiam C vel Tolum) propier passivam, seu filia-
tionem: ergonon essee tantum Pacer Alexandri,
sed ecium, aue tancum, Alius ejus; et contra
Alexander esset etiam Pacer Philippi. Oua
Falsa cum linc, pacee, esse formale lubjecti diver-
sum esse debere, ab esse Formali termini. Li-
cebir hujusmodi absurditares, quamvis plures
hic addere, ex omni genere respectivorum.
de quibus Tupra Conc. L. Sic c. 8. quia
Diccatum est majus, pronrer excellentiam
Dei ottensi, iptuM DECEdCUM. TOrEE excelu
lens, CEC.
Dico
s
Da
123
ut
CUM
ic

## Folio 17 — 779341856:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
Tum
eni
illa,
UM
e 
E
DI
Ddt
Qu
In
male
UM,
let
filia
1di1,
nEId
Jud
iVet.
I.
iia
EIaB
1Ce
80)
d
.D(O
8es
25. Dicosto esse formale relati non est entitas,
 subjecti, es termini simul.
Dem. Ouodnon lu utrius que entitas respe.
etira, lufficienter Paret ex Concl. praec. Ouod
vero non sic vtriusque, enticas absoluta Cimul.
patetrum ex eo, quod implicet esse relatum ali
quodper Polam enticacem ab solutam per concl. 2.
es 3. cum ex eo, quod hoc ipso, quando dicis
simul; non nomines encirates absolurastantum;
cum ipla simultas quid respeetirum signiticet.
Vel enim terminus simnl Ceniticae Polam entira.
tem absolutam lubjecti ex termini, vel aliquid
praecerea non primum; nam in quoL exICOre
Peries terminum simal Cigniticare subltancium
Alexandri, este nomen substantirum ec. I igi
tur neque enticacem absolutam terminus, hrie
signiticax, neque respectiram, cum nullam ad-
mliras, quaee cillum tertminum nihil signitican.
temulurpas? Possum hic idem dicere de quovis
venbo cujusris modin ac remporis, de quovis
adverbio, praeposieiones conjlinctione; quo-
rum significatum adterre cibi erit asrrarov, nisz
Facearis, per illa signiticare modalitares, rebusin
exictences.
26. DicoCio. Formale relati non est entitas.
mere concepta.
Dem. Cum enim esse istud Formale sIc ipla
ratio, quia subjectum se habet ad terminum, (I
iplum Forermere conceptum aliquod, idem lubo.
jectum concepte solum; et non revera le hia-
heret ad aliud, live Tolum concipererur sc habere

## Folio 18 — 779341856:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
48
B
638(0) des
2d 2iud, non autem vere le haberet Peyt (
albeco non esser encitas phylica, led mere con-
cepra, paries albus non essec phylice albus, sed
mere concepte albus; hoc autem repuonat con-
sIus. P. e 2. C evidenci veritati.
27. Dicoyrimo. Formale relati non est merus
conceptusentitatis.
Dem. Sic enim relatum non esset in rebus,
contra Concl. praecedentem. Deinde quia conce-
prus enticacis est aliquid ablolutum; ut vulgo
supponitur, relatum foret concretum absolu.
tum, cunt supponatur esse relacirum. Praeterea
relario esset fictirium quid, et chrmaricum:
nec dici posset cujusmodi conceptus ille foret;
verusne an falsus, apprehensionis, an judicii _C.
Intinica hic aroumenta le offerunt, sed nolohae.
vevitat relatiom
rere in re maniteltavisentur isse reflexiva
28. Dieo 8tavo. Formale relati non est mera
apcirudo. fundans conceptum: talis vid. Quae non.
ivera encisipce nelatione
1
dae
ea
la
dcur nial
Dem. Cum enim concepcibilitas rei sic veri-
eas rei transcendentalis, et mecaphiylica pro-
prietas, dc pallio entis, tam repuonat esse quid.
apcum concipi, et non esse ens, quam esse ani-
mal quoddam risibile, et non esse hominem;
planum aliquid habere tres angulos, aequales
duobus rectis, e illud esse quadratum eEc. ergo
illa ipla specialis apcicudo. qua possic ensrelatum
sic vere concipi, a polleriori eridenter concludit.
ese ibidem specialem encicarem. Finc
19. Dico

## Folio 19 — 779341856:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
ot sI
COn
sed
COn.
InCE.
uled
(Olu.
ceret
II.
reti
8C.
ha
1Vo
MerA
ne
es
veri
PrO.
quiau
ani
emi
vales
e18O
aLVA
Iuditi
Dibo
8)
6 (0)8
23. Dico ono. Fisse formale relati sine dabio
est veraentitas, abentirate ejusdem relali absolu
ta suo modo, distincta.
Dem. ex dictis. Quia Pieur paries non essee
vere albus. Si albedo non esset verum ens, vel
entitas; ica nullum esset vere relacum, si ipla
relacio. Cire Formale relari. Forec merum nihi-
lum.
30. Dem. 2d0. Si entitates respectivae lunc 8
parre rei merum nihil, merum nihil agimus.
nihil discimus, nihil scimus; quid enim pingie
pictor, sculpir sculpior, aediticar archirectus
nilsimaginem, acuam, domum: acpictor non
facie cabulam pingendo, neque colores, negue
ullum ens absolucum, led cancum cranstert acque
ordinae pigmenca, mediante impetu: hoc ca.
men non obltance, nemo dieit, pictorem facere
impecum; sed dicimus, cum cacere imaginem,
quae tamen secundum Formam, non eltnisiordo
ille ac dispolicio colorum: sic Ratuariusnon ta-
ciclara, neque dicimue facere impetum, seu la-
euam: Sicur ES taber lionarius domum: sic dum
Pcribimus nihil faceremus, dum loquendo cri-
spamus aerem in Ponos, nihil merum FaceremuS:
Machematicus guanticacem comrinuam. et dif-
cretam sexponendo, cirea nihil le Occuparet s
Altronomus caelorum morus numerando nihil
ageret. Lesiltae ee morales Theolosi circa nihi-
lum deludarent; quin lex erit nihiilum, morali-
tas nihilum, jurisdietio nihilum, jus ex obligario
nihilum, bonicas es malicia moralis nihilum,
BaEFdo

## Folio 20 — 779341856:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
e
uo
0
)
6 
(d
(0)Se
i
Sacramenea mihilum, graciae esficacitas et inetta.
cacitasmiiilum, incornario nihilum, ejus merita
nihilum, peccata nihilum, orisinale ee habitua-
le peccacum nihilum, remistum es remanens
nihilum: es quidquid ad haec responderis, ni
hilum erie, locucio rua nihil crit, nisi lingua tua
exaer. ec ideo semper loqueris eciam dum taces,
neque dicere potes. in quo differant, lacere e
loqui, ee quid hoc habeat prae illo amplius, nili
concelleris, morum linouae e labiorum cuorum
esse aliquid modale, iisquemocis moveri aërem.
quimorus mihi pereuciatermpanum aculticum;
quae mociones es percultiones I mere lunt ni-
hril, nihil loquendo ponis in rerum natura, quod
non fuerir prius tacence re; nimirum erat lingua
cua, aër, organum, meum, es luper haec nihil
fecilti. Profecto quidquid explicueris, nihil esse
oltendam explicacionem ex doctrinam cuam.
ApaSCI
3L. DicoTOmo. Possumns exponere, cujus-
modi encitas su hactenus dicta atque asserta mo-
dalitas.
Dem: Non enim elt res, neque ens, neque
aliud concretim, sed ett quaecam realitas, enei-
cas, ex aliquid abstractim. Flt aliguid subjecti
non subjectum, aliqua 3ffectio, habicuco, mo-
dalicas, Formolitas. Tutjecti, aliqua trabicuco.
relatio, relpectos rei Ecc. hinc non est aliquid
Factibile per creationem, nec quid creatum, ne-
que crebile; cum per intluxum ercacivum can-
cum sint ens ablolurum: enticas illa aucem et
Woda-
2C

## Folio 21 — 779341856:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
eAa.
ETIIa
tu4.
eMS
MI.
CUa
Ces
e e
nist
UMI
Cm
1Mi
ni
10d
112
ilrit
ese
M.
15
10.
UC
ei
e
B
1
e 9
60 (0)6e
modalitas non efficirur creacivé, neque postibile
ell,ur sic tiac; sed resultar rancum per policio-
nem cermini, qui caula relultantia provcecea di-
citur. leaque encitas ipsa solum existie per resul-
cancism: hoc est, poliro termino conlurgit veri-
tas objectiva in re, quae prius non erac; quae
veriras ele queedam modalicas, aut hanc suppo-
nic pocius. Nimirum dum sic ordine literas
scribendo, extribentur syllabae, voces, membra,
oracio; hoc relulcare appellamus; quiterminus,
cibi non placet, meliorem reperias licor, quo
explices illam veriratem objectivum, quam fieri
iplis oculis vides, etsi nullus intluxus se caula,
praecer Puxum ateamenti, qui ec ipse est calis mo-
dalieas.
32. Ouid isicur hic maner obscuri: Ne-
queopponas: quodlibetens vel esse crearum vel
increarum; concedo enim; sed jam dixi, mo-
dosiilos non esse encin, sed encitares, quae neu-
erius cxpaces suns; possune ramen adhaerere tum
increato enci, quam creato. Denique ul penin
cissime oltendam, quid sic noltra enciras resve.
  d
etiva, dico: esse solum, es omne obicetum For-
male judicii intellectualis: Nlimirum omnis im
tellectio est essentialicer e formalisstime exprectio
veri; ita, uc inter aetum e objectum sic essen-
tialis connexio. leaque ut mera apprehensio
aetinsic meram ex solam veritatem obiecti abs0.
locam, quam spiricuali imagine depinsic in in-
cellectu, lic aetus judicativus, ve calis est (nam.
omine judicium simul est axpechentirum) ut
est veritas B 3 alius enuncaio
rationis

## Folio 22 — 779341856:0066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
_2
eju 
(0
C
90
talis inquam, e a mec2 opprehentione distin-
etus clt, ica verum objectum respeetirum ex
ponit. Onde licur judicii actus aur combinae
plura, auit distinsuie, habeeque le per modum
eransterencis unum ad aliud, vel unum ab alio
(sic enim exponere licer actus hos disticillimos
incellectu) ita objectum à parce rei habet ealem
transferibilicacem, et elt sic mobile, Ave con-
tinet hujusmodi vericarem relativam re ipsa: vel
cerre (i in re nulla hujusmoci veritas est, etiam
aetus judicii nullus possibilis elt, qui sic divorsus
ab aelu apprehensionis; cum linc dictineto ob.
jecto, non ht possibilis aecus, incentionali specie
distinctus, ee ideo non Forent rres, in specie,
actus incellectus. Capin quid rei (E noltra
enciras modalis: Vide infra Num. F17. Ced
porre lins Corma dicenda videamus.
An eadem entitas rede dicatur
Desr
tumroat
forma.
den ominatio
s. Duiduid in subjecto est. For.
Na ett ejus. in quo eanquam lubjecto elt ; et
quod est lubjectum alicujus, habet illud can-
quam luam formam, ue patet ex terminis, P’orro
hicnon osemus de lubjectotantum logico, sive
de subjecto propolitionis tancum; Ped de sub.
ecto encitacivo, vel quod objective est tale; es
hioc vel physicum est, vel mecaphylicum. Phy.
sicum. app ell0  9u0d vel sensibile est per Lor.
AI

## Folio 23 — 779341856:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
11.
nat
Um
l10
05
eM
OM
vet
IdM
uS
ob.
cie
I
set
1.
10
1e
et
1a
Il
V
adi 6)
de (O) 
it
mam. vel ab eadem form a realicer diltinetum est:
aliud quodvis, quodnecest phylicum, nec mere
loricum, mecaptrsicum dicimus.
34. Defin. II. Delubjecto encicativo in ge-
necedieit arictoreles: In subjecto esse dico, quod
in altero est, non ut pars, ut autem seorsim ab eo
sit, esse nequit. Itaque gutta aquae, in Oceano,
non exiltic, canquam in subjecto; sed tanquam
in toro, cum suc pars Oceani, ex ideonon illius
Forma. Deinde vinum in dolionon ellranquam
in Cubiceto, cum pottit esse extra dolium.
35. Defn. TII. Ouidquid componittatum,
pars eAt, cum uno vel pluribus aliis, ica ue sine
tali componente; illud torum non esset, (IC c. 8.
amm dirogi
binarius elt. pars lenarii; quia componit lena-
rium, qui lenarius non esset, li non constaret ex
binario, aliquocies lunspto; et Oceanus non
esser illud corum aquae, quod est. Er illam sutram
non haberer; albedo contra ech sirpars albi, non
tamen elpars parietis, quia parierem noncom
vonic. sed album; unde album est totum, re
spectu albedinis, paries aurem lubicetum ejus.
Flinc pors deroro praedicari porest in recto, non
autem quod mera elt Forma de lubjecto; pollum
enim dicere: homo est corpus ex anima limul:
Penarius elt, cernarius, binarius ex unicas limul:
non durem, postum, dicere:, paries elt albenq
doeec. uidsuperbibi.
respeitu corporis.
36. Desin. TV. Dupliciter nequie quidpiam
ese Peortim ab eo, in quo est, vel simpliciter,
vel naturalicer. Simpliciter nequir esse quaevis
B.
entiEasi

## Folio 24 — 779341856:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
24.
C
C3
(0
10
encitas modalis ex respectiva, uti seltro essentiali-
rer ee necellario est alicujus sedentis. Encia
vero absolura, cujulmodi lupponimustancisper
esse albedinem, simplicicer quidem seporari pol.
lunt. led non naturalicer; neque enim albedo à
Pariece nacuralicer, separata e leortim, existere
pocelt. Ondenecessacio hicreltat indasandum,
quidterminus naturaliser honiticet.
377. Desn. V. Placuralicer ieaquehE, quod
secundum nacuram AC S nacura vero ex Arilto
cele eAt. Principium, vel causa motus es quieris
ejus, in quo illud principium est, primo per se eo
non per accidens. Ita grariras elt nacura mociis
o 
in lapide deorlum, quia ineltlapidiper le, ex est
caula, cur lapis moveatur deorlum; contravero
impetus impressus globo cormencario. Purlum
explolo, non eltnatura globisic mori; quianon
eAtper se. e primo, in illo 8l0bo; sed per ac.
cidens, cum possit non esse. Simmiliter princi
rium, dc pocencia incelligendi, ac volendi, in
homine, Angelo, Deo, eltnacura talium enrium
quia per sereperiuntur in illis.
38. Desm. YI TIinc pacet duplicem con-
cipi nacuram in rebus, aliam realicer diltinctam
2 rebus, quarum lunc, nei est gravitas respectu
lapidis, calor respectu ionis, quae quidem sic
esse diltincta hic supponimus: aliam ecalicer in-
distinctam, quale est principium intellisendi, aue
volendi, in Deo. Angelis eTc.
39. Defin. VII. Cumieitur, in eadem re,
posincesse pluresnaturae, hieri porest, ue quid.
BIaM.

## Folio 25 — 779341856:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
ipol.
quod
rilton
E est
vero
BOA
2C.
inci
it
sIC
in
aUI
16
1
aM
es
1.
ad
5)
0(e eo
e a. - 25
piam alicui rei six nacucale respretuunius narurx,
uo limeda
ut o 
ectinon relpectu alerus. Sic anima rationalis
nacura est, esse uhieam corpori humano, et ha-
Bere essencialem porentiam, ut sic uniaeur; unde
simpliciter loquendo. et respectu hujus poten-
tiae non porelt naturalitet exiltere extra corpua
u
Accamen ejusdem anima alia quoque natura est,
posse incelligere etiam independenter à Penlu, si
2 corpore soluta lic; respectuque hujus posterio-
rispraecise, et priore non altenta, porest natu-
raliter exiltere extra corpus; quis eatenus nacura-
licer operaripotelt.
40. Desin. VIIL. Ex dictis sequitur, enti-
tates modales propriissime esse in subjcetis; es
ideo esse Formas, cum simpliciter non lint partes
componentes illarum rerum, quibus insune,
nec praedicari de illis in recto postint, (quis enim
dicae Perrus est sessio, lapis est motus (c.) et
Peorsim ab illis nullo nodo esse possint: e de
his PhiloCophus principalicer, ab (que dubio, 10.
curus est. Sequicur camen etiam, albedinem
esse formam parietis; quia ee hujus non estDars,
ee absque eo laltem naturalirer esse neguit. Se.
quicur certio, animam eationalem quoglie esse for-
mam corporis humani, quia etiam ipta hujus
non eltpars, etli pars sic hominis; ex seorsim
abivso, aliquio relrectu nacuraliter exictere ne.
quic. Ohi indirecte etiam illud adverte, sicut al.
Dedo aliter est in albo, ut albo, alicer in albo,
quors album; nam in albo, ut alho est pars in
coro; in alo, quod album. est ur sprmz in subje.
si at alaquorespecta iqio duci
inlitat, de quovis dici poterit quod elo:
paturaliter sevisim existere
nequeat

## Folio 26 — 779341856:0070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
2E
ve
si
ed
un erye patp
(0)e
de
d
u
 pars patet
cto: itd animam racionalem alicer esse in hromi-
ne, alicer in corpore, in hocenim estuc in lubje-
cto, in illo, uctoro. nolim dit
cornor ut su eecto
4T. Desin. IX. Sufticienter etiam disnolci-
cur Forma a subjecto, per effectum luum Forma-
lem. qui elt, illud reltringere ac determinare ad
aliquid cerci. Subjectum enim ut sIC, indifferens
elt, ad tale concrecum, sed per Formam decermi.
nacur ad cale; paries elt inditterens ad albedinem,
vel nigredinem, sive ur sic albus vel niger, ucrum-
que esse polt; led per albedinem retringitur;
igitur paries subiectum est, albedo forma. Ve-
rum quidem est, quod etiam pars dererminet
comperiem ad tocum, sed remoté; proximé
vero unio varris ad parrem decerminat utram.
que partem, ad cercum torum, eadem erso
accettio, vel unio, forma elt, ex hujus subjecta
Darces. Nunc ad rem noltram.
42. Dico Tmo. Entitaces nostrae modales ac
relativa non possunt existere nistin aliis.
Dem. Fx iplisterminis, quia sune moctalita-
ces, et non entia absolura, cujusmodi, ex deti-
nitione lua, non possunt per le lubsiltere.
Dem. 2d0. Inductione: non potest esse cur.
vitas, nili in linea curra, non poternicas, nisi in
tromine patre, nec peccatum, nisi in luppolica,
nec settio nis in ledente, ue dictum elt de-
fin. 8.
43. Dico 2d0. Tlinc etsi modalitates de iis
quibus insunt, possune pradibari per obliquum, si
 eH
cndi
1t 1i ax. 
.
N.
c
1a

## Folio 27 — 779341856:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
je-
ens
Mi.
IM
1F3
Ve
nB
M.
50
Ca
ab
i1a-
etia
UF
in
10.
Ub
Iisi
BHt
d8 (0)8
ent etiam ea, quibus insunt, de iisdem modalita-
ribus: neurrum horum tamen de altero potest prae-
dicari inrecto.
Primum pacet: nam ex Concl. T. sequitur.
modalitacem esse alicujus, esse in aliquo, afficere
aliquid, scilicer id, in quo elt; sicue albedo est
in Pariece, est parieris etc. de contra paries estha.
bens albedinem, affectus albedine; homo elt
exercens ambulationem, taciens peccatum, in-
Aruetus jurisdictione, linea est habens curvita-
tCM. ELC.
44. Dem. 2dum. non enim porese dici: Ses.
sio elt homo, peccatum est Perrus, paternitas eAt
Philippus etc. nam hujusmodi modalitates sunt
accidentia, cum polsint abesse e adesse, sed praedi.
caca lunt substanriae: illa lune solum enciraces
respectivae, e nonentia; ilta lunc entia, ec qui-
dem absoluta: ergonon adestidenciras, ad prae-
dicationem hujusmochi requisita.
45. Dem. 2d0. Pater elthomo habens Eilium,
paternitasnon esthomohabensfilium: peccatoe
est homo, libere ee vicaliter, agens concra le-
dem, Deccatum non est homo ec. ergo ipla
non lune idem in recto, sicut ideo album non
est albedo, quia album est aliquid habens albedi-
nem, albedo vero non est aliquid habens albedi
ACM
46. Dico3tio. Falsa est erco quorundam ista
proposirio: Relatio V. c. paternitas inadaequaie
est Philippus, adequate vero est Philippus 
Mexander
i bdao

## Folio 28 — 779341856:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
e
0 (0) 6
a
Dom. Ero. Cevia haec doctrina supponit re-
lationem vel Formans relaci non esse quid di
stinctum a fundamienco ex termino absoluris:
quodlatis explosum et Vnm. 29. 2. I. 2. 2.
47. Dem. 240. Ouia sic relario non esset,
nisi aliquod totum, ex Fundlamento ee cermino,
ex sic cerminus relationem constituet, eanquam
poes torum, quod Calsum elt. Perminus enimre
quiritur quidem ad relacionem. sed velue caula
resultonciae, quae refertur ad causam efficiencem,
vel ut condiciosine quanon, ut plerique loquun-
cur: quis vero unquam audiec, condirionem.
vel caulam efficientem constituere es componere
suum effectum?
48. Dem. 3tio. Si relacio non eslet, nili ali-
quod cocum, ex Fundamento es termino, cer
minus cum fundamento, esset eadem BE WMD re.
lacio, quae eR, auc quam facit Fundamentum cum
termino. sicut corpus cum anima non est nisi
homo, es anima cum corporenontacie, nili ho-
minem; paries cum albedine facit album; et
idem album facic albedo cum pariete: ergo (I.
cue Philippus respectu Alexandri, vel, ue ilti
volunt, cum Alexandro, eAt Pater, (Ic Alexan.
des cum Philippo esset Dater; aut si Alexander
cum illonon esser Pacer, nec ille cum Alexan-
dro esset parer; quod tallum. P’acerproinde, re-
lationem non se habere, uctotum, ex Fundamen
eo ec cermino constitutum. Ide quo
49. Dico 410. Fist relatio vel entitas respe-
eliva, uo cum subiecto facit concretum, quodam-
modo
ebab
vel,
parS
15+
11S.
ri
net
talis
pat
det.

## Folio 29 — 779341856:0073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
ponit L
quid
1b (0lu1
12.
on esseli
TermIN
TaniGual
enim
luF Cdua
iCientem
JOquu
lirione
APONE
nisi d
nO, 11.
TWH2 1B
VM CUI
est n
nisi h.
W13
c
ete0l
AlexaI
exande
Alexat
ide, 
1da
ra
od
28 (0)81
modo sis compars subjecti; ramen, ut inest funda-
mento, non est ejus pars.
Dem. Primum: Ouiahoc lense, enticas relati-
va inelt concreto relacivo, uc toci. Sic ergo al.
hedo eltpars concreti album; cuiinest, ut forma
consticuens ut quo. Inde eE diciporelt, relatum
elt modalicas (v. 8. Paternitas) ee subjectum:
vel, est subjectum ex Paternitas. PA namque
lubjectum. ex ab eo habita paternicass est pater-
nicas. ex eam habens subjectum.
50. Dem. Secundum. Juia prout inest praecise
Fundamento, abstrahitur, an fundamentum sIC
pars poltearorius, an non (II, led sumitur fon-
damentum praecise, es ut quidpiam oppolicum
Formae, ex solum ut substrarum alicujus forma:
et sic album de altero non nili in obliquo dici po.
test: Videlicet dici pocelt, F’undamento inest mo-
dalitas, est affectum mocalirare ecc. modalitas
est in tundamento, elt aliquid Fundamenei, elt aF.
ficiens Functamentum, ECc. 2t4; ided eatenus neu.
trum est pars: sic curritas non elt parslinex, nec
linea pars curvicatis; nec albedo pars parie.
tis, nec contra, nec peccatum pars homi.
niS. EEC.
ST. Dem. 2d0. SiSenarius a, aequalis lena-
rio B, augeatur unirare, cessar ejus aequalitas, ma-
nec camen lenarius, erso aequalicas nec elt racio
talis relati, nec est pars Senarii: sublara enim
parcenen manet rocum. isitur, evidens elt, ean-
dem entirarem respectirum, qua subjeetum tor.
malirer

## Folio 30 — 779341856:0074
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
3
et
(0
(0
malicer est relacum, non esse partem. Sub.
jecti.
52. Dico sro. Fntitas respectiva verd inest
subjecto.
Dem. Ouia est aliquid respectirum, e quidem
accidentale, cui repugnet perle exittere, per C. T.
ergo alicuiinexistit: cui aurem, nili luo subjecto:
cuisessio insit, niss ei, qui ledet: cui paternicas,
nisi ci, qui pater est.
Dem. 2d0. Peccatum, praeserrim originale, (I
ne dubio est entitas, nobis mere respectiva, cum
actus ejus phylice, de secundum este absolucum.
n nobis nunquam elicitus fuerit: accamen idem
Deccatum inest cuique proprium, juxta intalli-
bilem Pridencini detinitionem sess. de pecc. Orie.
5. 3. ex quo certissimé patet, non lolum entita-
tem peccati (ex cur non quamvis relationem:)
eandemque respectivam Colummodo esse vere
entirarem a suo subjecto distinctam, sed etiam
vere esse in lubjecto, quod asserie quoque pro.
hibicio relara superius in AnC ConC. 2, 8. 2.
53. DicoCto. Fadementitas vel modalitas est
ere ac proprie forma subjecti, sive relati.
Dem. Ex defin. 2. es 8. Videlicet est quaecam
encitas, vere lic appellancta, ex Concl. antec. 
aliis hactenus, quia alioquin, qui est orisinaliter
Deccator, non esset vere peccator, quia Deccarum
ejusvere esser mihil. sve vere non ester entitas:
haec aucem entieasvere inelt lubjecto relationis.
ex Concl. antec. non tamen ur parstalis subjecti,
per Cencl. 4. et Peorlum ense non Pocelt, per
CiOnEb.
1C0
10
It

## Folio 31 — 779341856:0075
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
n. sub
d ints
quidett
ex C. V
bjecto
exnitad
Male,
12 Cl
lOcuI
 idect
intali
6. O1
encic
neM.
Je Velb
+ ett
1C
A
plitaes
pteb. B
inalicca
CCaTUI
entitas
ElIOnS,
abjecti
est. 
CoM
B (0)
6g.
Conct. 2. eroo verissime, elt forma calis sub-
jecti.
54. Dem. 2d0. Quia et h aliquo modo sIE DarS
cum luo subjecto, prour cum illo tacir unum
concretum relatum, per Conc. 4. tamen; idem
subjectum ipla per se, ad tale torum determinat;
eum absque illa Putjectum sic indisferens, erzo
per defin. 9. elt Forma relpectu ejuldem subjecti,
et idem suum subjeetum hoc modo facie esse
subjectum, quodalias est compars. ut p’un
vet
+
adaatiget lineam, su nec retatio
ubit. Dico7mo. Hinc facile est dicere, quare
enritas a subjectosuo distingnatur formaliter, non
realiter.
i 41t 1 1  at idix t DC _ Be _ +
Dem. Cum enim respectu subjecti sE veron
rejusttorms, opponitur ei, uc tormas ergonistin.
suitur ab eo, ut forma, sive Formaliter, quia ta-
men respectu ejusdem non est nova res, led ea-
dem res, cum ressigniticet aliquod tocum meta-
phylicum, quod respectu alicujus postie esse.
subjectum, Forma aurem illa respectira cum
Tubiceto eltrancum unum torum. non duo, ideo
non diltinguirur ab illorealicer; vel, si cum AF-
riltorele loqui placet, distinguitur ab eo ratione.
non subjecto, eo quod sic specialis ratio ac moda-
dicas calis subjecti, ipla vero non sit suton
ectum.

## Folio 32 — 779341856:0076
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
o
genomination
0)
junt
D1
ibsolutae vest
relativae. Utraeque vel reressentiales vel
Accidentales
it
a m oenuase
d.
formae relativa es-
osi
Relatio essentiales posset dici unde respectus
sentiale.
56. Desin. T. Flactenus expoluimus for-
mam relacivam accidenralem, cujulmodi ad
quincum praedicabile spectanc; restane modo alia.
etiam ossenciales ubejecto, due certe indispensabi.
licer necessaria, cujulmocli certiise quarci pradi
cabilis esse constat; hujusmodi Formae lune in
Anselo v. 8. impotentia, uc uniacur subjecto.
pocentia intellisendi volendique, idque indepen-
fundantontam relations
dencer a sensu etqup est accidens. absolutain
praficamantam
destret.
Sicus ereo relacio rccidenca.
L
an iccentis
relabrogi
elis elt quaedam forma, qu’a lubjectum le habet
edat
ad aliud continsenter, ut hractenus vidimus, sIC
relacio essentialis est quaedam similicer forma, aue
veritas subjecti, vi cujus ipsum subjectum ita se
habet ad aliud, ue si le non haberet; ipsum sub.
jectum non posset esse, nec recinere essentiam
fuam; ex quo faciie est demonstrare, Porenciam
in anseloincelligendi es volendi, esse relationem
seu formam relacivam, Anseloestentialem. UIn-
de uctrujusmodi manifeltius eluceleant,
58. Dico Imo. Intellectus Anceli est rela-
rio, qua ancelus essentialiter respicit intelli-
sibile.
Dem. Verictimum est. Angelum posse intel.
ligere, vel esse intellectirum, hrabere vorenciam
2UF
(a5
eli

## Folio 33 — 779341856:0077
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000077.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
 do (0)g
Posu
R3 NC
53
aui vircurem intelligendi: ergo porentia incelli
rendi est veritas cerra in Anselo. Sed haecve-
ricasron eRanselo contingens: alias pollerheris
ue non esset incellectivus: Sed non poceltheri.
uenon (c incellectivus; quia eunc non esset An-
velus: ergo est ei necessaria alic essentialis. Deinde
per eandem pocencium non poreltnon reterri ad
objeetum incelligibile, ut pocens illudintellice.
re; nam intelligere est aliquidincelligere; et li
nihil essee incellixibile, nihil esser incellectirum.
Idem de voluntare.
ima non niji respictu
59. Dico 2do. Flujusmodi potentia in Ancelo
suni distincta.
hoc inl probat,
Dem. Quia disputant Philolophi, an porsi.
bile sic quoddam incellisens, quodnon (IEvolens:
live incellectirum ex nen volicirum: ergo lup-
e
Bonunt, illas virrures esse diverlas; alioquinta-
eua esset quaeltio, ee similistruic: An possit esse
aliquis homo, qui non su animal rationale; I-
cucenim animal racionale est idem, quod homo.
sic idem esset, posse incelligere, et posse
velle; vel, si ica idem non lune, dittin-
eta TunE.
Dem. 2d0. Ouia potentia intellectiva prioe
cl, et praecedic in operando, volicivam; haec
caeca elt, illa tacem praefort; haec libera ct, de
cerminans se iplam, illa necessaria est, et decer
minacur, vel ab objecto, vel a voluneare, ec
quae et similia plurima nihil sienifICarenE,
nec vera essene, si non esset inter ilta di
cinctio. Pa Der ominationes essen
tiples, non sunt enti diversa, Dem-
et in eerento mavima eapacita
operimetromet, et nniformitas
Fo1.
aliai
(ab
12
nt il
ecto.
ped
n
esses
habe
4,
i1al
I
plial
AIIa
UI
reta
ntell
inte

## Folio 34 — 779341856:0078
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
o
E da exercis
Dee
6
22
lamtatem
Mm. Etig.Si Deus decernerer ad nultam vo
si 
litionem focurrere. Angelus incelligendo est
excecincellectum, eit non voluncaiem: acereo
ociosa tunc elt in Anselo, illa exercecur: ergo
haec non est idem quid plane cum illo; cum
sodreb
a
idem plane non possirsimulim overi. e quiel
e
d cdpulibu extdem non
r
Bi. Vide infra t17. I22
60. Dico 3rio. Tlajusmodi porentiae, aliquo
potmet s  
respectu, sunc forma. Mlecaphysicae scilicet.
tn
Dem anselus reete detiniur. Substaria
creata spiritnalis, non porens uniri subjecto: ita
uc per hoc, quod sic spicicus, conveniar cum
animâ humana; disterat autem a0 ca pec hoc,
quod haec quidem essentioliter per naturam
suam, possic uniri corpori; Angelusnon pollic;
t
sed genus est subjectum respectu ditterentir.
per defin. 9. S. praec. quia de le inditlerens. Per
hanc determinarur ad certam speciem. Dein-
de cidem generi inel eadem differentia; cum
recte dicatur, Anima est Spiricus. habensvim
macuralem, uc uniatur corpori. Sicur ergo
parieri inest albedo, cum habeat eam in tc; ita,
cum spiricus, ucsic, habeac sibi adiunctam ali-
am potenciam, eanquam differentiam, qua de
cerminatur ad aliquid cerei, haec dicenda erie ci
inessen Won vero giderpinelturpres; nam sui
e
bob
ritus in genere, non elt nili subltancia nacu
ralicer penerrabulis: ab omni aliz difterencia. ue
dic, abstrahie, et pernullam conllienitur in esse
Sxiciris.  on porest camen fieris, uc similis
e
a Polen.
il
(I
1b
Tet

## Folio 35 — 779341856:0079
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
0
ed
50
30
I
qu
1A
ila
UM
OC,
eaM
IIII
II.
pet
eiM
CUMI
viit
18
IId
ali
de
it
este
ilia
est
piC
60 (0d658
docenria c. e unibilicas, exictat leortm, cum
sic non esser essentia roca, ledmanca. rgO por
definitiones ejusdem, S. est subjecti ealis forma
Idem de aliis difterenrialibus exictima.
61. Dico A10. Eadem porentiae, alio respectur
sant partes tocinseri
in sco
Dem. Nam licut Spiritus, ut siC, est totum
quidtam gonericum, itq. Anselus, vel anima est
eocum speciheum lieur ergo rd Esse penerram
bile est differentia generica, cum substantia ut
Sic Faciens Spiricum uelic, ec iea elt pars spiritiis.
ue hic elttorum revericum; aca posse naturali.
ter uniri, elt differencia specitica, cum Spiritu
ut siE, consticuens animam, et ideo anime
pars elt, ut haec est aliquod eorum. Ondehu-
jusmodiperrectiones excenus porsune praedicari
deejusmodistotis, et e converso, in sensu ex
Dolito, def. 3. 5. praec.
62. Dico sto. Fnjusmodi porentia, et (i re-
sectu terminorum sint respectivae, tamen in se
e prout faciunt aliquid corum, sunt entitates
absoluia nea puto
Dem. primum. Ouia per incellectum Ange.
lus essentialicer respicie ensincellixibile; per uni-
bilicatem anima corpus humanum: ergo lunt
Forme resectiva; per conclusrha
Dems secundum. Duia hujusmode pocentis
non lunc encirates mere resultantes, ex politiono
termini; sed inexistune luistoris, cum quadam
prioritate, ad ferminos; quacenus ipsorum asi-
fce gocrrina
natobus
  ratibu
QuanD
voq an anima brutu
rapens, aliqua nova entiple
au
14
s
a
mucaon
ratis
ads

## Folio 36 — 779341856:0080
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
0 (0)8
quondo lune caulae. Deinde cum luis sub.
jectis non taciune ens, _ concretum mere
respectivum et resultans; sed absolurum,
quod exiltar per actionem proprié dictam.
qualis utiquo est creacio, de quo intra
Num. 174.  potestates
63. Dico 610. TLujusmodi potentia in variis
entibus, variae sunt Avima ria etrietams
quod alia sit potentia, aliae conatus
Dem. Quaectam enim tune eRectivitates,
sive virrutes proprie effectirae, _ active.
qualis est in Deo omnipotentis; quaedam
100et
tiabene se per modum cravicatis e capacita-
tis; sic in anima est quoddam pondus, quo
inclinatur, ut unica lic corpori; in corporeve-
ro, tanquam lubjecto, est naturalis capaci.
+
tas animae. Duaedam luncpinctar, rocus cu-
sis et degibe freri
jusdam localis, licur incellectus dum iudicat.
combinando ac disjungendo veritates objecti
quodammodo localicer movec, uc sIC dica.
mus: ita voluntas dum le determinat ad al-
terurrum, indifferenter cognitum. e sic li-
bertarem exercet, quodammodo se iplam locali
termovet. Quaedam videntur esse activica.
ces, ita tamen, uc per illas nihil HaE: SIC
incellectui inestvis ocendendi experiendip pec
loteptia promilium
urobet
e
cipiendi. gradus essentiale, absole saentotaa
54. Dicomo. Eadem potentiae, sive forma
Metaphysicae sunt natura sinculorum entium.
Dem. Sunt enim principia formalia motiis;
et quietis hrujlsmodi enciurtr; eguibus intune
e
e et e sper
Ve
C
1

## Folio 37 — 779341856:0081
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000081.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
b.
ese
MI
N,
fid
esi
121
a1I
Ild
ve
Iet
I
21)
Ctt
C8
111d
et
M
115)
o(0
eu
per le, e quidem essencialirer juxta dicta: er
oTunc nocurae per defin. 4. 5. 3. Num. 1510
Videlicet creare quidpiam ex nihilo, nacurale
est Deo, non competie alceri: Sic caletacere
nacurale estisni; incelligere de libere velle An-
selis: uniri corpori nacirale est animae ratio.
nali; ec homini objecta sensuum perciperes
Angelo similiter nocurale elt, non uniri corpori,
quod nesationem Ponat, led in perfectione,
quae in conatura sic, consittic; cum negatio
mere calis sic impossibilis juxra dicenda infra
um. F22. Vid. ( 75 T0
ob montinationem pimitisi
Hinc accdentia e nascuntur et
et eunt sinc dexeaeint et anni
Faplicatur quidquid ad modos
datur modifi pertinetonac sit actio
ee
nec naied ut sigura extensionis,
65. Desin.. Cum ex jactis principiis, do-
etrina moploruum luapre sponre le prodat, non
pisebic eos diltinctius hic exponere. Ouaeri-
cur autem quid rei sic modus e, quomodo et
ubi sit necessarius: Tirne aliquod vera actione
productum: eCC.
Desin. II. Communiter definicur modus (I.
ve modalis enticas, actualis determinatio; vel
caulae ad agendum, si modus sic actio, vel
Formae aduniri subjecto, tisir unio; sive cu-
juscunque entis ad actum aliquem suum, quae
omnia, ut quomodo vera lint, breviter, expo.
nam, (IC
100db

## Folio 38 — 779341856:0082
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000082.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
et
ado
66. Desin. III. Suppono, cautam nullam
polleasere, nili determinara sit; quod de quo-
vis exercitio. e actu eneis incellige, similiter e
converlo. Suppono, nec posse caulam esse decer
be bdCqe 10
Edea
minaum, quin hocipsae sit gsens. ync seu
era
e
Dvd
67. Dicormo. Simodus sit ens Completum.
abente, vel causa, quae dicitur acere vel moveri,
physice procedens, non porest explicari quomodo
idem ens determinet.
Dem. Cum enim ex defin. 3. nequeat cau.
Ca agerenisi decerminara fueric, neque enim cau-
Tac, dum est indifferens, d consequencer mon
e
dus, quem vocas, Vera e effoctiita actione. pen-
deat a causa agente, eadem calila dehet esse Ma-
cura prius decerminata, aclcaulandum eum mo-
dum, quam eum caulet; cum siC indifferens
ad illum modum; neque enim est estenciale
edulae uequidpium caulet. egecdicas, de-
terminari cum ad effoctum, qui elt ut quod, non
vero ad eum, qui estur Ono. Nam ille, quem
vocas, ut Duo, vel est vere physicus effectus.
velnon; li non elt: ergo non est res comple
ta, et quae debeat causari per intluxum. Si
elt: phrales, illae non impedient, quo minus
necesse habeat caula, ad cum decerminari. C on-
cedenda isicur erie actio actionis in infinitum;
vel non elt verum, quod modusille sit phylico
e complerares, quid oc.
68. Dem. 2d0. Mlodus c. 8. aetio, detiniri
Tolet: actnalis determinatio causa, quae caulam
u quo decerminat. Vel igicur esttalis decermi-
macio
re
dic
C
1d
1a1
1

## Folio 39 — 779341856:0083
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
le
A
t
e
V8
N
ni
et
iit
2A
in
110
 
5.0 (O) e
natio conditionare, si existaes vel absoluréo
Non polterius; quia s actio illa GIC ablolute
aetualis determinatio, etiam ablolure, _ essen.
eialirer exicter; cum nequeat aetu determina-
re, nisi octu ipla exictac: quod tam est Fal-
cum, quam verum est. solum ens divinum.
per essentium actu exictere. Non cciam prius
diei pocest; si enim essenria ejus, quae ett
actualis decerminatio, penderet ab existentia,
quae est accidens ejus; eo quod ipla siC. ens
creatum, omne vero ens creacum per accideno
existat; ergo essencia ejus pender ab ejus de-
cidence, tanquans concicione, necectarium 
concinsente, aeternum a cemporaneo.
69. Dem. 3tio. Modusille essentialiter ine
subjecto exiltenti, vel ergo accipie essentiale
praedicacum ab exiltentia calis lubjeeti, vel nono
Siaccipit, ipse ille modus non haber essentium:
quia quaevis essentia necessaria, et cecerna elt,
exiltentia vero calis subieeti contingens est, et
accidentalis, adeoque essentia penderet ab acci
dente alieni subjecti; quod aliud non elt,
quam essentiam non esse essentium. led occi-
dens; ee praedicatum essentiale esse acciden-
eale, ee concingens. Si vero non accipitpra
dicatum essenciale. d lybjecto existents, ereo
iple niodus non est, in existendo essencialitee
alligatus exiltentiae sui subjecti; es conle-
quenter pocerit Paltem miraculosé existe.
re excea lubjectum: ideoque elt ens abson
lIIumo
30. Deo

## Folio 40 — 779341856:0084
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000084.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
 (0) Se
70. Dem. 410. Actualis decerminatio causae
vel est ipsa causatio caulae, qua causa caulac, in-
Duit, ex procurric in effectum luum, vel est
res diltineta. Si primum; eadem actualis de-
terminacio crit dererminacio sui ipsius ad exi-
Rendum, quod est solius existentia divina, ;
quia ipla decerminatio illa pendet d caula, e
eamen ipla caulam non decerminar ad caulatio.
nem lui, cum natura polterior sit lua causs illa
Freo vel existic sine determinarione sui ad exi-
Rendum, quod est chrmaricum; vel est de.
terminatio lui iplius ad existendum. Si vero
est res dictineta, illa neque doceri potelt, e 2d.
mitcetur decerminatio determinarionis, praeter
caetera oblurda: quibusomisis
T. Dico2do. Defacto habetur determina-
tio causa vel principii physice instuentis, quae non
sit modus physieus, si per talem intellicas rem
creatam, ee complecam, quae per insluxum
existat.
Dem. A tota aeternitate, quando nulla res
creara extitie, FUIE DEIIS Pacer decerminatus
ad generandum, ex idem cum Filio decermina-
tus ad spirandum; quae sine dubio Fuerune exer-
cicia physica: ereo fuit corundem determinario,
quae camen non fuit res creata. Nec dicas,
halce non esse causas; nam nihil deficiunt à
eaula, sed excedunetancum; et solumideonon
dicuncut caula, quod intluxus eorum non
Possudeticere. IIoc aurem roborat argumen.
rum: Si enim mecestaria decerminacio aliqua,

## Folio 41 — 779341856:0085
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000085.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
3(2
ell
11.
X1
e3
et
10.
12o
Xi
de
d
d.
ret
A
1H
es
LM
U5
18
O1
S
DM
DB
A
5.8
e
dCOs
60d
et quae sic majoris, sine fine, momenti, DoMiE
esse, quae non sic res creaca, per inslurum exi-
sens, cur non alia: Sed tamen ne cibi hic scru-
pulus haereac, salcem omniporentia D si I ab
aeterno indisterens, determinata pottmodum
fuie per volicionem liberam, ad creandum:
ereo fuit decerminatio calis, respectu porencia
DEI, quae tamen non porestesse modus, cidem
Porentia inhaerens, qui sit efectus physicus.
72. Nec dicas, determinarionem esse quid
creatum, quod eamen inexictar mundo creato.
nOn DEO; Nam ridiculum eA, DEl Pocen-
tiam, de indifterente heri decerminatam, per
ejus effectum, qui tamen effectus necessario est
Polterior potentia DFI determinata, uc ex con-
cl. 2. Jam constat. Deinde licue impossibile
est; parierem a fieri altrum, per albedinem
inexistentem parieci B, its impossibile elt, omni.
Pocencium determinaram Reri, et actu creancem
Pec modum decerminationis, qui sic in mundo
cresco, nimirum decerminatio non habet alium
effectum, quam Facere decerminatum Cubjeetum
tuum: ergo s inest mundo, mundus est de-
terminarus, omniporencia vero quomodo
decerminata fier, s ci non insie decermi
nalio :
73. Anvero non vides, aliud concrecum esse.
faciens, aliud tens: mundus eAt Aens, DFI)5
Faciens: erso uterque debee habere luam de-
terminationem; tanquam formum diverli con-
creti. Mundus quidem qua determinatur ad
exittenn

## Folio 42 — 779341856:0086
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000086.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
a
B
08 (0) Ses
exiltendum; DELIS vero qua decerminaturad
faciendum; acque hoc ens creacum DFO intix-
rens esse nequit. Denigue Pater generat flium,
cum tamen modus creatus, nec in Patre, nec in
Filio inhaerere polsie. Sed ulterius
74. Dico3tio. Ftiam causa creata solent de-
terminari ad agendum, sine ulla forma, physice
producta, e recepta.
Dem. Dumoncurtus Dei paratus est, dil.
policio tacta, ee caula alirernon defectuola, Pola
condicio c. 8. oppiicatio, decerminat consam 2d
aonnatu
osetredus co
2gen dum sive de stacu inditterentia transtert ad
Ctacum apsentis: dccaimen talis condirio non clt
aliquid productum d caula eC in ea receptum.
Neque dicas, in calu caulam esse Polum extrin
sece, nondum aurem intrinfece decerminatam.
Dum enim causa deliic esse indifterens, eriam
aetualiter eAt agens, quid ei desit quaeto, quo
minus inerinlece, ut loqueris, determinara sIt.
aue quid opus elt alia decerminatione, per for-
nam phiylice productum a causa, quae necessa-
rio est polterior decerminatione caulee, tanquam
sui principio: deinde ponamus Reri talem For-
nam, quis erit ejus effectus formalis ? Faciet
caulam, inquis, intrinsece determinatam ad cau-
Fandum. Sed profecto per poliram condicionem,
jam est decerminaca ad caulandum: erso lequens
Forma acrur ggit.
75. Dem. 2d0. Duolapides in aëre existen-
tes, supra cerram, in punctis diameeraliter oppo-
Ctis, ita descendune versus centrum terre, nE
alter
N

## Folio 43 — 779341856:0087
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
bona ratio cinatio digravitas sit
G
as
cit
4.3
altet Tendarsex Lenih in Nadir, alter ex Nadie
in Zenich: ab(que dubio ergo lunc sd ejulmodi
morum decerminari, habentque determinatio
nem suam. Non aurem illa decerminatio elps
ravicas, quae endem est, ubicunque lapis ponat
cur, EEcamen decerminatio semper ettalia. 10-
que elt, aliuq quidquam smoduclumo; neque
eot perveu
enim cenlerum cetrae, quodelt utriusquetermi
nus, quidquam efficie in lovidibus, neque lapin
des in cenero cerrae, negue aliud quidquam pro.
duetum auc foctum atterri pocelt, quodnon (I
hetum. Idem elt de magnece, qui derermina-
tur a puncto polari, quod neque est in lapide, nec
effectus auc forma ejus, neque ideo (ut centrum
tereX) est ens absolutum, led entitas mere rela
tive relutians, ex non prodvela. Flujulmodi
exempla de impetu, ex lumine, liceree infinita
producere: Tect, quist opus ctt? vide infra,
num. 172.. eg 273.
it
76. Dico 42o. Tlujusmodi determinationet
nihil aliud sunt, quam modalitates resultantes, sivet
forma relariva.bis quaestio est de evande
et
ne
Et non decermis
Dem. Laula determinata, 
naca, differune; cum prorlus aliud sic, caulam
axere, ex cau sam non acere: aequi ablolurenon
differe caula indeterminata, a se ipsa et derer-
minatas cum absolute supponantur cadem esse:
ergo Talcem differune relatire, sive in aliquore.
laciro. Diflerentis vero est in ros determinato
sive determinatione: ideo eadem determinatio
est aliguid respectirum. Inf. num. 117.
Dem

## Folio 44 — 779341856:0088
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000088.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
it
ex
20
s
6D O) Sed
gy. Dem. 2d0. Lapidem esse determinatum
ad tale punctum, quod dicitur Nadir, e non ad
aliud, quod elt Zenich, aliud non ek, quamcale
punctum aliter. _ aliud alirer respicere; e ali
cer adunum se habere atque ad aliud: Quid enim
quaeso aliud rei hoc elt: ire Theois Achenas, e
non Achenis Thebas, quid aliud est quam talis
relatio ad utrumque terminum, d non alia rela.
tio, quae esse posset: ergo sic dererminatum esse
est ipsissimum sic relatum esse, et nihil aliud;
ereo etiam elt nova forma ealis novi concreci.
hac aurem non incipic perphrlicum inAluxum.
Ouis enim dicat, Achenas, aut ThebaS, auE
punctum mundi, aliquid efficere in mobili: A
magnes frangatur ec trulta novum acquirant
Dolum, quis dicac illa Magneris puncta aliquid
auc in punctis caeli, aut hocin illis physice ope.
rari: ereo relinquitur esse formam, quae existat
pec relulcantiam Colum. Sed hac a motu
78. Dem. 3tio. ex ipla Confestione adverta.
riorum; qui luum modum respectivum unani-
icer nobilcum appellane lin quo veltisiis vete.
eum insilcune, sed non accendunc, quo ducant.
ex co. quod non discernane inter encitatem _
ens, deticience eis distinctionum doctrina. NIam
hoc iplo, quod sic aliquid minime absolutum, sed
mere respectirum. ineluctabilicer inferendum
elt. incipere solum per relulcantiam, et non per
intluxum caulae. Ouod aurem distinguas, WI
quo. et ut quod, quia male incelligis iltas voces.
non absolrir negorium: nam si veré per inslu-
Xum

## Folio 45 — 779341856:0089
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000089.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
20)
3(0)80d
rum existit, jam vere absolurum ens est, quo-
cunque modoappelles.
79. Dico S10. Flujusmodi forma etsi non sint
entia, tamen sunt proprie entitates.
Dem. Primum pacet; quia ens significat ali-
be efcil
quid concretum. L’amecsi aucem torma ab
loluca, c. e Tuen lecundyr lc ee solitarie, sit
concrerum ecaphylicum; eo squod lit cens
complecum, ut hic supponimus; camen forme
mecaphysiex, quid non suncencis complera, non
luncencia, sedentitates.
80. Secundum eo iplo lequitur, et Patis octen-
Cum est luperius. Nimirum hujusmodi forma,
subjectum sic modalicer denominans, non cA
aliquid mere sctum, ex lolum per conceptum
exiltens, sed vere existit, cum lapis vere movea-
cur ad tale punctum, e d talivere recedae; caula
vere lic agens, cum prius fuerie vere indifferens.
Sicur ereo quaevis forma non cautac, nili con-
cretum lua denominacionis; puta, albedonon
Facienili album, calor non nisi calidum, curviras
nonnisicurrum, cognitio non nisi cognirum.
visio non nisi vilum, eec. ica nulla coenitio
Pocest Facere tale lubjectum, sic mocificatum;
adeoque praeter cognitionem qualem cunque,
elt alia forma, modalis urique. quae coulacsub.
jectum, sicmodificatum; ec haectorma, si aue
nulla, auc nen vera est, etiam verum non elt.
tale subieetum sic esse vere modificatum, et
sic se Mabece, quod ramen certum esse suppon
nitur.
 1
81. Dens

## Folio 46 — 779341856:0090
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
p 5
d(O) ded
8T. Dem. 2d0. Duia dicitur quidem relatio
diltingui a Funcamenso, per cerminum; sed
inde male infertur, in relato non esse aliam For-
mam, perterminum. Iam aequivoce incelli.
cuntroper, videlicet per non hic signiticat for.
aeo
mam, quomodo dicimus parieiem esse alburm
ac
petalhedinem; sed denorat causa Creluleantia
scilicet) uei dicimus egrum lanari per medici-
namm. Lic isicur subjectum relacum pertermi-
num, non canquam Formam, aut partem concreti,
sedtanquam per caulam resultancia formae; cum
per cum Formarelulcer. Sed haec arhitror laris
ex dietisliguere.
82. Dico610. Possumus omnia exponere, quae
afferuneur de modis, es omnem inter Auctores
litem dirimere.
Dem. Ex dictis rire intellectis. Nam I. agno-
Scenda eAt aliqua determinatio caulae activa, et
aliqua etiam paltira. Activa elt eorum, qua
caulam determinane, ex applicane; qualis est
dispolicio. condirio. Deus, aut aligua concaula.
Ilanc decerminationem caula patirur, e fc per
eam determinata.
83. II. Decerminacur aurem causa ad agen-
dum, secundum virtucem, quam haber eetivam,
Duta, ienis secundum caletactivitatem, ita ut
ionisipse, Patiendo determinationem, Rac deter.
minatus, calefactivitas aurem Aac decerminacio,
respectu lui determinancis, pyllira; sed respectu
caloris, detira. Prater ponstatem opus
est conatu ad determinationem
8
es
en
_G

## Folio 47 — 779341856:0091
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
n
o(0
edon
8+. III. Eadem decerminario vere consuroie
in ione, cum prius non fuerit, uc laepe cst di-
ctum; ee ratione illius transit ignis de contra
rio ad concrarium; ee quia lolummodo cnova
Ferma, eaque talis, quae non sic ens concretim;
non autem sic novum subjectum; ideo illam
Formam nonnulli quidem appellanenovumrem
modalem, non simplicicer rem novam; nOs
vero nequaquam rem novam, sed ejuldem rei
novam Evernaliratem, enticatem, modalitatem.
uErealicarem, vocamus.
55. IV. Eadem illa forma, modalicas, que
entieas, utique pendet, non lolum d principio
extrinseco dererminativo caulee, de quibus
num. 82. sed etiam a luo subjecto, cujus est
forma. Diverlimode tamen, nam ab illo, vel
illis pendet, ceuterminis, ee caulis relutrantia;
ab hac aurem tanquam a causa lubjectiva. Fr-
ror itaque est, quod aliqui quamvis dependen-
ciam arbierentur proprie effectiram, es per in
Auxum contingere.
86. V. Aetio itaque, qua isnis asic caleta-
ciendo, est ipsa ejus aetiviras decerminata, sive
caletactivitas applicata. ladem porro actio.
sive caletaetivieas applicata, est Formalis et oetiu
va determinario caloris, ad existendum in sub.
jecto; sicur ex lubjecti, ad habendum calorems
Flinc passio, qua calor fc, e exittit in lubjecto,
ec qua subjectum habet calorem, est utriusque
apcirudo, ad paciendum sic dererminata: Scili-
cet cum apcicudo caloris, ad feri, cum apcitudo
aoe
rion
suptus muta
quideniminat
rincipinausam
(ub

## Folio 48 — 779341856:0092
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000092.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
48
en 
3
d () ded
Subjecti ad recipere. Onde actio e pastio sunt
distinctae modalicaces z et asens et patiens
incerdum lic eadem FCS.
87. VI. Actio ereo signiticae in recto vim
caulativam, quae est perfectio ipsius causee; in
obliquo aurem decerminationem luimet passI.
vam. Primum est essentiale praedicatum caulae;
secundum accidencale est luperveniens: unde
secundum prius quidem, actio non distingui-
tur realicer a caula, quod asserune amodiltae;
secundum polterius vero, distinguieur respe.
etive, et modalicer a caula, quod modi.
Ex contenduns: utrique bene, si bene di.
Sinsuant.
88. VII. Actio est quid prius effectu, et
ideonon aliquid pendens ab effectu; nimirum
actio est vircus causae, quae est prior effectu, et
simul decerminatio ejus paltiva; sive est virtus
decerminata; quae icerum non procedit ab
effectu, nec per effectum, sed aliunde ha-
DetuE.
89. VIII. Actio est id, quo caula cau-
Tac; nempe causa est res ex luppolitum, quod
caulac; virrus autem caulandi, quae non c
caula. sed rancum aliqua perfectio, lubsictens
in causâ, non in le, est id, quo caula
Caulat.
IX.
D
qua
25

## Folio 49 — 779341856:0093
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
2E
5
II.
ei
de
1
23
de.
di
di
et
VM
et
FUS
ab
ha
Cal
10C
est
tentu
aula
X.
6(O
90. J.X. Fadem vircus causae, dum est indeter-
minata, dicitur pacentia ec virtus: Ped ipso de
terminatione ficactus, tirexercicium, Ec aetualis
cendentia, fc aetio. Nam sicue ipla caus2 AB
aecu caulans, per determinationem aetualem,
ita vircus caulariva ft aetuale exercirium, et cau
lacio: sicut enim se habet porens caulare ac
actu caulans, ita porentia caulandi ad actualem
causationem  conatus non est
arta, et deimen est determinatio
posor. . Facile dietu elt, quare eAectus por.
Et, esse ab alia causa, decerminetur tamen
per actionem. ue sic ab hac causa. Nam plu.
res caulae possune habere vim caulandi candem:
quod camen effectus defacto sic ab hac causa,
habet ex vireure talis causx, dererminatâ ad
hunc effectum, hoc est ab actione.
92. XI. Non conceditur actio aetionis:
quia per actionem ponitur effectus comple-
tus, sive res compleca, ac individua; Actio
vero non est res, sed rancum una pertectio
rei, quae secundum se _ scortim non porest ettici,
eto est duratio cnatis, et
nec exiltere. quam meriscte,
93. XII. Lamecli omnis modus sit Forma
quaepiam relacira, ue tractenus oltensum ct;
coro camen, calo diverli modi inter le ditte.
rune; prour in diversis lubjectis diverla eAt
virtus. Scenim (i virtus subjecti est effectivi.
as rei absolurae, ejus determinatio elt aetio
Ariecius dicta: si vireus subjeeti est creaciva.
larintus est nomeritaneum, acte
temporaneum
eteF

## Folio 50 — 779341856:0094
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000094.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
d
D
 (O) des
determinatione AC creatio: Si eduetivo, edu.
etio: E vis subjecti elt intellectiritas, poren-
cia judicandi, deducendi, accendendi, perci.
piendi; eadem decerminatione Ec incelle.
etio; judicatio, deductio, actentio, perceptio;
si Cc unicivitas. Ac unio; si patibilitas, est
DasTIO, CCC.
Annorandum est quoque, quosdam modos
da
ese quasi mortuos ac otiolos, non aeliona.
les; quod non fundentur in virture nacuralii
subjecti: quoldam vero, quales a num. 56.
actionales esse, e exercitacionales, sive esse
modos subjectorum, uc natura habencium.
Admiccimus ergo modos varios; sed nullos
cales crassos, quales vulgo concipiunt, et
entia vocant: Vide infra
. Y5F.
i
1F
CAt
hoie
Der et
contt
145.
ester
oli.
qui
sent
piot
MHI.

## Folio 51 — 779341856:0095
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000095.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
I.
ent.
eci.
Ie.
103
est
312
112
5b
et
WIMI.
Illo3
et
C TIO
lite sire deSubsan.
Cta I geneTC.
d. I.
De Praedicabilibus Fntis.
94.  DRaedicobilium ordo ad HOCinVenTS CAt,
 es determinatum quodpiam Ens, le-
cundum suam ex csentiam. ex essentiae orn-
tum, penicissime innocescere poltic. Nam li
interroses, quid sit homo: relponderur primo
pergenus, esse animal. Quaerenciporro, quale
siranimal, sive cujus speciei; sive quid animalis
(It. respondetur esse animal humanum, sive
esse hominem, sive esse animal, quod dicitue
homo. Ulcerius incerroganci, qualis sic homo
per essentiam, live quae ejus perfectio primo
consticurira ex ulcimo distinctiva: respendetur
esse rationale sive Incellectivum. Si porro quae.
ras, Quomodohomini conveniat admirari? re
spondetur, hoc ei esse proprium, et ideo omni
Toli, et lemper comperere, quis Auit ex C c
quod incellisit animalicer, sive dependens c.r L
sensibus. Si incerrogatio ulcerins tae de
ejus
probicare, Capientiâ, nobilicace _C. respor debi
cur, hac ei congruere contingenter,
EE DeF
acci

## Folio 52 — 779341856:0096
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000096.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
dis genus et differentia incompletae semutu
D
52 complent B (O) e
accidens. Ieaque habes quinque classes: genus,
Reciem differentiam, proprium, accidens. Pri-
oginalita
sit complere. Percia quid sic essentialiter: Varta
qualis necessario: Quinca qualis contingenter.
Aliudresponsum, quod extra limites hoscrage.
senaliter et necess
95. Cum praedietae praedicabilitates, e veri-
eaces praedicabiles, nullo modo Aingantur coeni.
tionibus humanis, sed verissime rebus ipsis in-
sinc, valde mirum est, quosdam non velle ag-
noscere univertalia in ipsis rebus. Oc enim
loquamur de objectis, sensibus patentibus, et
manu palpabilibus, nonne arcifex humanus dicta-
mina generalia habec quamplurima, de domo
exstruenda: ec habeat insuper modos partieu-
lares, generalibus lubordinatos, quae ei servi-
ant, ad certas domiis tabricandae circum Ctancias;
puca, prouc aptari pocerie in certo loco, tem-
Pore, ampla; oreta. 2d tales, vel cales vsus?
sic in omnibus parcicularibus tigurie :. achema-
cicis, triangulis, quadransulis, circulis, ec una
eadem que essencia crianguli, quadranguli, cir-
culi, seneracim. Quodisitur Archicecto hu-
Miano necessarium esF, UE COCRE ON ODCreTUE.
cur aecerno ideacori neges ? Si aurem Ideator
aeternus in luis Idais dictamina univerlalia habet,
Cux vericates aeternas univertales re ipsa non po.
ner et in rebus a se creacis? Quomodo enim alias
rest. Deta, cum (uis Iaris COnETHETCL.
du. 

## Folio 53 — 779341856:0097
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000097.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
Hum
181
iid
12
ex.
e
su
p
HI
ist
B
I1t
et
ld
nO
I.
11
109
1
dd
14
DMd
ip
IH
UC.
1tOt
Beli
D0
idd
663
dC
6
63 (0
sed
ut
Ergo genus geratuto
renus igicur est balis ex Fulerum essen-
cixecui ditferentia specitica, tanquam Forma
Tubjecto, inest. Nam differentia non est parS
generis, ex si sirparsspeciei, line quo irla quo
que sublictere nequie. jaxta dicta num. 49. es
Segq. deinde genus est prius differencis, et a
hac, ceu formâ, decerminabilis. Neque di-
eas, ilta sic esse lecundum conceptum nostrum.
Nam cum iltud dicterium a vulgophilolophico
cencies in die regeratur; ad omnem aequivoca-
tionem lemel pro semper rollendam, concedo
eam phralin; si cu per conceptum intellicas
iplam conceptibilirarem, quae est veriras objecti
transcendentalis, e proprieras entis, de quo
paulo inferius: haec aurem conceptibilicas male
dicitur conceptus; quia conceprus est actio,
vel aetus intellectiis; conceptibilicas autem ese
ipla vericas objecti. Concedo proinde, in ab.
jecto esse diverlas conceptibilirares, sive vecita-
ces, ex perfectiones objectivas, quod ipsum elt
doema nostrum. Deberes ergo dicere, haec
esse secundum concepcibilirates objecti, non du-
tem, secundum conceptus: quia tolsum est, no-
Aros concepcus; e actionesmentis, esse calium
vericatum principia; led potiiis illae veritares (uns
principia concepruum nottrorum.
97. Deinde concedo, iilas veriraces inveniri,
E derexicontum per actusmentis; cur reliqua,
quae distinets sunc redlicer per iplos lensuo
discernancur diverta: licur iplo sultu, vilu,
iactu, deprehendune erium beltia quodam
modo

## Folio 54 — 779341856:0098
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000098.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
ad
(03 (O) 8e
modo, aliud esse aquam, aliud vinum, aliud
panem esse, aliud lapidem, niorum aliud, et
aliudalbum. Hlocisitur modo, sicur dici pol.
sec, incer lignum ex lapidem esse diltinctionem
per senlum, ita dici poterie incer animalica-
tem ee rarionalieatem esse distinctionem per
intellectum: non quod illa distinctio non CIE
ance operationem revera, sed quod discernatur
per operationem sensuum; licur eodem modo
distinctio inter gradus metaphylicos discernitur
per conceptus, es operacionesmentis; erlirere.
ra, ance eas operationes, jam insit rebus.
98. Vlcerius non negamUS, Per COnCepTUS
actuales accedere objectis novam distinetio.
nem extraneam, e respectiram; scilicet
hanc iptam, quod res sic coenica. Sicut enim
aliud elt, rem esie vilem, aliuo non vilam; qu.
Aacam _E non cultacam; ica aliud elt, rem esse
coenicam, aliud non esse cognitam. Ltaque
hoc sensu res cognita, 3b eadem non cognita,
diltinguitur ipsa cognitione, per cognitionem.
eanquam pec terminum relationis praedicamenta,
lis. Sed hanc distinctionem supponimus, non
disputamus: allerimus aucem, praeter honc esse
aliquam aliam objectiram, quae ipsius cognitio.
nis sit fundamencum ee principium, sive sic ipta
objecti veriras transcendentalis, quae actuali cog-
nicione veravere e recte exprimitur; male autem
e (also exprimitur per cognitionem erroneam.
99. Si quaeras, quid sic praedicari in quale,
respondeo, est idem quod enuncigri adjective:
sieut in quid, substancive: sve qualicatire et
quid.
O1.
Ie5

## Folio 55 — 779341856:0099
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000099.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
8(0)8
quiddicatire, sive quo reipondecurne quaectio
nem, qualis sic res? Quod quolicarem Philolo-
phusnominer; sicur quiddicas et lublcaneia diei-
tur, quo respondetur ad quaeltionem, quia sie
res. Qualiracive praedicantur differeneta, peo-
prium. ee accidens: sed differentia qualitarive
essencialicer, proprium qualicacive necellario, aC.
cidens qualicative contingenter.
100., Elinc male assumitur, omnem qualira-
tem, esse accidens, vel accidentalem subjecto,
cujus eltqualieas; cum difterentia, licer accidat
generi, sie tamen substancialis, S essentialis per
fectio essentiae; sicut e proprictates aliquae lune
Tubltantiales, non contingentes, auc accidenta-
les: alioquin male diceretur in Spmbolo: Onalis
Pater, talis Filius, talis Spiritus S. aeternus l’aler,
xeternus Lilius, aecernus spiricus Sanctus, nam
ilta non accidune Deo.
FOT. Licet porro icta non accidane DFO
non ideo ramen delinune esse gualirares: TunE
enim tales. Sed subltantiales: Ouia quaerenti.
Qualis, (IE Deus : relpondetur opcime, esse
Omnipocentem, aerernum; Ideoque line quali-
tates, Sed subltantioles, ut ex hâc ipsa doetrina,
eeabula pexedicabilium pacec. Pat erI DUCBMI
meliorem hac ipsi detinitionem qualieacis vul-
sus credere conacum jam pridem (c; denique
tamen viderune, se Frustra laborasse; Ovoniam
non invenerunt, quomodo luas novas definitio.
nes soli qualitati. ee non quancitaci, vel relarione
convenire octenderent; adeoque ipsorum aliqui
non

## Folio 56 — 779341856:0100
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000100.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
n
B(0) 8
po
non dubitarine asserere, nulli ingenio humano
posse ad plenum innocelcere, quid genuine sIE
qualicas. Sed dummodone lusminervam do.
cerepraesumac, ec recineatur antiquitus recepta
qualicatis definitio, nihil caliginolum remanet.
nihil difficile, nihil ambiguum, ee per hanc
omnia, quae iltuc pertinent, sine errandi veri.
culo explicantur.
102. Supervacanea hXC CUTA ex eO errOre
protluxie; quod male suppoluerine, qualicates
esse accidentia absolura, quae esse extra lubje.
ctum non sIc asivaror: gnicamen adeo incurii
fuerune, uc inter reliquas qualicatis species nu-
merarint etiam figuram, quam posse creacive
exiltere nemo nisi insipiens dixerie. ut de aliis
Speciebus qualitaris nihil dicam. Penonne qua.
licaces homminis lunc esse divirem, nobilem, juve.
nem, lenem, Canum; aegrum; qualitates agro-
rum esse fercilem, culcum, arenolum. lapido.
Tum; qualitaces arborum, esse proceras, nodolas,
Frugiteras, et infinica tilia, quae nec dormiens
quidem asserat, esse accidentia absoluta.
103. Quod praedicatur in quid ee subltan.
tive, Dorest quodam len su praedicari eriam quali.
rative et adjective. Sic ex eo, quod lapis (iE
corpus, recté dicetur esse ens corporeum ; quod
Angelus scspiritus, recte infertur, eum esse aliu
quid spirituale. Conera vero ex praedicatione
qualicaciva male concluditur quiddicacira. Non
enim sequitur: graria est aliquid spirituale. erxo
est Spiricus: anima est aliquidhumanum, erso

## Folio 57 — 779341856:0101
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000101.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
aHO
it
do.
Cd
elt
aA
est
O16
sles
Dje
Ct1
A
11V6
liis
d
Ve
10a
40.
(951
entS
4B.
al
(it
10
siu
IOn
0
30
es
08(0)
103
ethomo: Forma lapidis est aliquid Materiale ex
corporeum, ereo elt materia et corpuS. RX
quo principioignorao vulgo tormos marerioles
vocane substancias, quia lune substanciales;
Firpoltalin liveunionem hypoltacicam appellane
substanciam, quia sic Chrilto lubltancialis: quae
omnia pucenda Tune.
204. Simile fere est illud vulearis philolo-
phixe ettatum: Ouod constituit substantiam, de
bet esse substantia. Ideo maceriam e Formam
putane necessario debere esse lubltantias, cuia
consticuune e Laciune subltantiam. Irem ideo
formam cadavericam finguns, esse novam lub.
Canciam, quia cactaver dum noviter generatur,
abscedence anima, iplum est nova Cutistancit.
liem unio incer maceriam ee formam deber esse
substantia, dum creatione animae Rehomo; quia
alioquin, inquiune, dum generaturhomo, non
generaretur subltantia; cum animanon genere.
tur, ec mareria prima, quam eriam a corpore
humano subltancialiter non diltineuune, ipsa
quoque non generetur: ergo infollibiliter et
evidencer putane se inferre, debere interve.
nire unionem, quae generetur, e sic sub.
Ctantia.
205. Sed inmerissima inanitare tatisane le,
cum sic principium penitus Fallum. Pacius enim
oppolicum sequitur. Cum enim constirnentia
sine partes rotius; Potum durem constitutum
ex partibus, nulla aurem pars se locum illius,
quod eonsituit, consequenter pocius est diver-

## Folio 58 — 779341856:0102
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000102.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
C
et
08(0)
(
don
Tadeoco. Sic anima rationalis est parshominis,
consticuens hominem. ipta proinde non est
homo: Idem el de corpore hominis, quod
constirvichominem. _ homo non clt: ita v.
nicas est pars binarii, e consticuit binarium,
unicas camen non elt binarius: _ sic polles exem-
plaintinica adducere, quibus Falsicas Patet axio.
macis hujus, cujus tamen, uti plurium simi-
lium, certicudinem, eanquam lacracissimam
aram, religiolissime observandam volune, con-
tra quae vel hiscere sic peenam capicalem in-
CUErerE.
106. Quod vere negatur tinitanter, alfir-
macur vere infinitancer de eodem lubjecto, et
concra. Sic ex Aristorele.  vera est propo.
Titio. Socrates non est aibas, vera quoque elt,
Socrates est non albus. Si enim cum hacvera:
Socrares non est albus, Falla esse posser haec:
Socrates est non albus, ergo ejus concrncticto.
ria: Socrates non est non albus. poster esseve.
ca. Ergo eequipollens: Socrates est albus, Dol
set limiil esse vera; ee tamen ejus concracicto.
ria: Socrates non est albus. Tupronitur esse vera:
2deoque dux contradietorix possent esse simul
verae: quod cum heri non possic, principium
Aciltorelicum verum cst. Sed nolo Diale.
cicum axere.
ostendenda aequipotlentia alioque
mincipium petitur
P
EFC
18
AI
la
et
1
I.
C
Ita.
nIS
cred

## Folio 59 — 779341856:0103
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000103.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
115,
est
10d
Un
N:
M.
10
ni
21
On.
IA.
45P.
et
po
elt.
d3
et:
10.
ve
0l.
10.
1d
nUt
UI
Ile
a ps 20d
do
EI.
Duae sit definitio Entis, sive
quod Ljus praedicatum genericum, es
p
quodnum differentiale.
suflict Eviquid cogstabili est, nemuidistia
18). falu Orcumtenrus haec definirio: Ct
Ens est aliquid aptum existere ve quidquid
cosicabile est, quod sic aprum exiltere, illud
vocariens. Ideo quidpiam cogitabile; est pe-
nus: nam perrespeetum ad incellectum, can-
quam unum eundemque in specie cerminum.
per quem dicitur quidpiam cositabile, vel in.
celligibile, univoce conveniune, quacunque
menci objici ponune; quamvis aliquod cum
verirate, es aliquod cum Fallirace objici
Docelt, et ideo aliquod elt ens ve-
rum, aliquod Fassum. ur intra patebie. Reli-
gua, aprum existere dillerenciam inclicane, qua
verum ens a Fallo distinguitur. Nam Falsum.
non elt apcum exittere.
208. Finsverum diltinguitur in crearum ec int-
creatum: verumque enim horum porell existere
Sed diversimode prorsus. Nam porenria existen-
di, in Deo nunquam elt meer porentia, ita ut
Pollic aliquondo essenon aetunta: Cum Doren-
eiz existendi, in Deo, lic ipla existentio, ipla
aetualicas, ipsa necessiras existendi, ipsa ReFer-
nitas aetualis; ipsa ellentia, ipsrorigo ec om-
nis possibilis existentix creacae: cum exictentia
creata sit cuicunque creaturae, continsens, ee
eidem accidar. Idcoque sic DoMibilitas Tan.
tum

## Folio 60 — 779341856:0104
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000104.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
do
(38(0)8
a
cum existendi, porens suo actu vocare; eo quod
nulla peressentiam scaeterna, led libere a Deo
procedat.
209. Inde zenus, Deo e cresturx univoce
conveniens, est Ensverum; differentia consti.
curiva Dei est asoiras, vel necessitas existendi,
quae sine dubio est policiva perfectio, imo ceu
indivisibilis oceanus, omnem perfectionem
eminenter comprehendens: Guxe in Deocon.
nar
 mena
Sticuic speciem. Sed subjicibilem rancum. Ni.
mirum haec differentia omni, uc sic dicam,
Deo, Toli, e semper, primo competit, per
quam primo e infinicé, ab omni ente creato dif.
fert. Ab hac e prottuie infinitudo perfectio.
num omnium, simpliciter simplicium, quae
elt proprieras Dei, Coli Deo competens: quam
e Deus alienare non Dotelt, eL CrCatuTA COn.
cedere.
220. Neque dicas, infinitudinem aliquam
creacam posse poni extra Deum, aut accidenta.
lem; Ech Cubstantialis ee increaca not portu:
nam hoc idem est acli dicerem, pitibilicatem
humanam non posse quidem competerebruto,
posse tamen aliquam brucaleur; quod nihil est
aliud, quam illusio. Nam ideo rilibilicas est
propriecastancum hominis, quia ei soli compe.
eic, de iptinieudo idecs est proprieras Dei, quia
hac evne
2x ab
nullae competie creaturx. Beinde infinitudo
accidencis lupponie intinicudinem subjecti. c. 8.
intini-
50
IM
Alia
dens
deo
Ded
ed
CUM
CeA

## Folio 61 — 779341856:0105
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000105.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
Od
e0
DCB
AI.
dis
Cet
eM
D
Ii
M.
pet
dit.
0.
112
31II
OM
A1
11d
(IC.
em
101
est
est
pe
vid
1d0
E
Mt
 d (0) 8es.
2. i 3G  X
infinitudo selualis arernum durandi; utique d
immense exiltendiec.
: II. Duod autem creatur concruse int.
nicudo pocencis, quam Syncaregoremerien.
Patisinepre, vocane, nihil hic officie: nam haec
est aliud nihil, quam infinica finicudo: ut sI li-
enum dicas posse in infinicum exrendi in longum.
mocum esse posse velociorem semper in infini-
cum, _c. Nam hoc ideo fieri porelt, quia
lignum nunquam est longissimum. ee mocus
nunquam intinice velox. Ideo haec nunquam
est intinicudo octu, defectiriras autem lemper
propria CresturX.
112. Sicuc ergo Deus omnia habet, e est
ale, nihil ab alio, Crestura vero omnia i Deo
habet, ec est; nihil a sc; quibus differentiis ex-
ereme e esfentialiter à le invicem differune: ita
creatura semper aliquid a Deo accipere pocest,
nihilDeus a creatura; quae elt ucriulq; proprietas:
Inde Dei proprieras non elt pocentia, Capiencia,
Panctieas, sed omniporencia, ommi. Capientia,
omni. Paneticas: Nempe aliquo pocentio, sapi-
encia, Panelitas, creacurae communicari porest,
nunquam omnis.
2r3. Ouincum praedicabile, quod est acci-
dens, Piroces, habestne locun in Deo respon.
deo, omnino accidentia modolia sive respectiva,
Deocompetere. Sic enim Deo congruit, ese
Creatorem aetu, redempeorem actu, alicuiami-
cum, olicui holtem, esse actu judicem, vindi-
cem; Alium esse humanirnei unicum, passum.
MDE

## Folio 62 — 779341856:0106
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000106.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Ergo si nulla dantur (securdum autorem
on Dpa) quam erea
 eo
622sa magis 
 ab acfinntibus imnleri
moctuum: Spiricum Sar.etum apparuisie in 19.
ne: haec enim omnia contingenter de Deoprae.
dicantur: licer verissimum AC, accidenti abso.
luco. (i qua dantur hujusmodi, in Deo locum
non esse. Decreaturis pocet, eas esse accidenti.
uni innumerabilium capaces; Sicut ex dictis
etiam constat, exiltentiam actualem de creacura
quacunque; si exiltac. contingenter praedicari;
cum (IC existac, uc possicnon existere.
T24. Si quaeras, un dicta definitio entis siI
Deoecreatura univoca; sive an ens verum de
Deo e creacura univoce praedicetur? relpon-
deo. Termini, porentia existendi lisnificane ali.
quando negatire, pro non repugnantia ad exi
Rendum. Hloc senlu eltens univocum respectu
Dei e creaturae. Aliquando signiticant poluci-
vam porentiam, quae cum in Deo e creatura,
intinice diversae sinc, hos lentu ens est aequivo.
cum, respectu ucriulque: si vero veroque sen.
Cu limul praedicatio tiac, eric peaedicatio analo.
p2: Fc sic omnia solves, quaecunque hic tre.
quenter ee clamosé, concencioléque proponun.
EUE: An durem ens univocum (IE respectu
substancix e accidoniis. ex intra dicendis pa.
ECDIC.

## Folio 63 — 779341856:0107
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000107.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
brem
M E
In 1B
Opra
abilo
lOcuIt
denit
dictis
eatuI
dieacii
ntis I
um de
EspOI
nCd
ad ex
Decto
polit
eatUIdi
quiro
e sen
aNd
Cte
DBUI
Dect
Id
dd
e
De Proprietatibus Fntis
Metaphysicis, seu transcendentalibus.
IF5. Possibile est, incelleclum creatum er-
rando judicare, Flircum ee Cerrum esse unam
essenciam, infances mortuns tieri angelos, tene-
bras esse acramentum: Ped hujusmodi objecto-
rumnullum est affirmabile a IDeo, qui haeC OI.-
nia in aecerna suarum ldaerum luce negats esse
Factibilia 2 le. Iaque Ens, quod sicnegatposse
terrinare siam pocentiam creacricem, non est
ens verum, sed Falsum ee fictum, unde ens
verum, e vere creabile, orne, Polum e sem-
ver, est sic affirmabile, incellixibile, agnosci-
bile; et nullum enstallum, quodque creabile
non est, 2 Deo est cornoscibile, e creabile,
velaffirmabile, uc cale. Tiinc omne ens crea-
Bile est rranscendenraliter ens, et verum: Om-
ne autem non creabile elt transcendentaliter fal-
Tum, _E non ens; SE propterei veritas enris
tronscendentalis nihil est aliud, quam im UTa-
bilis contormitas objectorum et rerum cum
ideis divinis.
F16. Sicur imporibile est. Deumnon veré
coenoscere, e judicare, de creabilicare Fncium,
ita impossibile est, eum opprobare, celtimare,
elicere, amare, ant velle creare ens fallum: Sic
enim faceret decrerum insipiens, volendo creare,
quod

## Folio 64 — 779341856:0108
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000108.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
da
e
nd
et
b O
0
C
5
es
quod judicat crearinon posse. Onalenus pro-
inde quaedam pocelt immurabilicer approbare,
vel non pocestapprobare; cacenus quaedam lunt
transcendentalicer bona, quaedam cranscenden.
calicer mala; ea scilicet, qua creata voluntas a
maret vel eliseree, (i ea errando judicaret esse
creabilia. Sicut proinde ae cognolcibilicate di-
ximus, ita de amabilicace dicendum elt: vide.
licce bonicarem cranscendentalem esse rerumim-
mucabilem eligibilicatem à voluntace divind;
reprobabilicarem ese cranlcendencalem quan-
dam maliciam encis; imo eo iplo non
EnTis.
257. Tamech vero veritarem eranscenden.
ealem entis sufficienter, et maximé, per judi-
eabilicatem explicuimus, dicto modo: elt ta.
men criplex rerum veritas, sicut criplex cogno-
Scicivitas, apprehentionis, judicii, ec illacionis.
APprchendendo, incellectus objectum sibi sim.
plicicer sictit ex prxelentat, absque judicio, Cal.
tem expresso:. judicando exprimie ejus verita.
tem respectiram vel relaciram: inferendo at-
cinsir vericatem connexionis, quam habecunum
cum alio. lcaque sicur tres lunt aetus intelle-
etionis, apprehentiva, judicacivae, es illariva,
valde diverlae: ica eres lune pocentiae, appre.
hendendi, judicandi, ec interendi, in eadem
mente valde diverla, eo quod actiones aliud
non sint quam ip(x porenrix decerminaex juxta
dC. BH . 87. 88. 89.
118. Pra

## Folio 65 — 779341856:0109
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
15p10
Obate,
n suI
endest
AIaSa
et este
cate d
vide
IMi
sivinat
quda
AB1
en det
p jud
est la
COBH
alIOM
bil.
0, l
verit
ndo
CH
inte
e
lacira
1
31
ita binarius requireretur ad concepta unitatis
n
i ad
(
e
T18. Praeter veritatem de bonitatem, tertia
proprienas enis elt ejus unitas, quae elt relatio
eMentialis, qua determinarum Lnsrespicit quod.
vis aliudens, tanquam non le, ectanquam aliuc
2 se; sive est Forma, quae reperitur inceriplum
ex aliud, canquam duo: sive qua ens cum alio
quovistacie binarium, qui non nili ex bisuno
resuleat, qua quidpiam cantum id est, quoc
est; eE quodvis aliud non est; est ipsa indivi-
fio sui in aliud, es distinetio lui ab alio: nare
Ci distinctum non esset ab alio, non esset unu,
sed duo; quia esset limul ipsum, ec simul aliudo
Lege nume. T. 2. 3. 5 Segq. superius.
279. Sicut diverla lunc entis. (IC diverla est
entium vel encitarum unitas. Elinc aliqua est
unieas individualis vel linsularis, qua ens indi-
viduum interioribus carec; alia univertalis, quae
interioribus omnibusinelt: alia absoluta, quae
caret lubjecto, cui insic: alia modalis, respecti-
va, relacira, vel relulcantia, quae absque lubje-
eto innihiilum abit.
120. Cujus encitatis est forma relati entis;
ejusdem onicaris est iplum relatum: nam rela-
tum non est, nisi per formam relari, ex forma
nihil aliud causat, nili suum relatum. idque per
seiplam, communicondo se luo subjecto. Llinc
albedonon facie nisi album, calor non nisi cali-
dum. Capiencia non nili Capiens; quo quidpiam
est Formalirer exiltens, ipsum elt exiltentia: quo
formalicer subsiltens, ipsum est Tublictentia e
quo linea Formalirer eM curra, iplum eA curVitaS a
que

## Folio 66 — 779341856:0110
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000110.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
66
a  . la s.  n
d
6(0) Eed
quo quidpiam est Formalicer vilum, iptum estvi.
LI0: quo Formalicer cognicum, elt cornitio;
quo conceprum, praecilum. judicatum, iplum
est concepcio, praecisio, judicatio.
S. 1
DE DISTINOTIONIDUS
FNT15.
T2F. Cum unicas entis sic forma quaeviam.
qua unum non est aliud, distinetio quoque encis
Sic, qua unum diltinctum est ab alio, et; essedi-
stinctum ab alio, e non esse aliud, sinc propo.
liciones ac termini aequipollentes; utique uni-
tasentis, diltinctio entis, non ldencicas entis;
pluralicas, ac diversicas, idem Cignificane. Ica.
que incer duas substantias, cum linc duae res, est
diltinetio realis. Perrus ec Paulus diltinouun.
tur realiter individue, complete: homo et
equus realiter specifice, sed non individue et
complere: animal et lapis realiter generice.
sed incomplece, non specifice, nec indivi-
dué.
722. Si quaepiam entietates ejusdem sub.
Panciae Cunetales, quae quandam actionem signi-
ficane, duc naturam inlinvene, sive sinc princi.
Dia, quibus Subltancia moveatur dur quielcat,
illae non diltinguuntur realirer: quia non lune
pluresres vel lubstanciae, actamen distinsuuntur
objective, es absolure, eonquam porentiae
ahsolux. e guae non habeantur lolum per re-
Ergi dabitus distinctio nn sit nec realis
ut resactiva loncedo  teple opporut
modali. omnia accidentia sunt tundi
filationes

## Folio 67 — 779341856:0111
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000111.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
VIa
10.
M
11
BiIS
di
O.
3sII.
1151
ett
IB.
d
cer
iui.
16.
1
ili
AC,
UIM
tBF
sIR
IC
8
ed habentur tame io  (0) 8
Tultantiam calualem vel contingencem. Ita
Supra num. X27. dictum est, in eadem substan-
cia mentis esse plures porentias actuales, et obje.
etive diltinetas: ed quod sint plures actiones;
vel quasiactiones, ejusdemmentis, puca appre-
hensio, judicium, discurlus, quae lune objectivé
diverlae. Ex separabiles. Cum enim aetionon
sic aliud quid, quam porentia determinata, ubin
lune plures objective actiones, necesle est, plu-
res quoque esse porencias determinatas: ubi au-
tem Eunc plures porenciae determinatee, Pune
etiam plures porentia simplicirer; licur ubi
sunt plures parieres albi, ibi sunc plures simpli-
citer pgrietes. Lece supra numer. 8b
 ituveatia reata sunt si parabilia
so sed clor
Apistaat; stvnsim
123. Proprietates troulcendentales, unitas
veritas, bonitas, non distinouuntur objectire
ee absolure, in suo objecto, vel ente; quia
non lunt vireutes actionales vel nacurales; ex
ei 
nn
una alteram necellario haber inclusam, et iden-
tificatam. Nam bonitas necessario cM veritas,
quia si vera non ellet, bons non esset, sed
hoc iplo, quo quidpiam verum est, etiam b0-
num elt: nam si vericas hona non esset, Aeta el-
sec e Falla. Sic unitas estvera e bona; quia, (2
Falsa esset, non una tancum esser. sedeciam alte.
rius estet, (IC verieas ex unitas una est sui substan-
cia tancum. Apud tullium est unitas veritatus
donatas 
eato
224. Altamen eadem proprietales diltin-
suuntur respectivé, ee lunc plures, per resul-
canciam. Ilam currenus ens relpieit incelle
 2
ctum

## Folio 68 — 779341856:0112
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000112.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
e (0
odu
etum tantum, cacenus cancum eltverum; qua
cenus idem respicit voluncatem cancum, catenus
eltrantum bonum; quatenus aliud quodvisne-
eatire sive disgrecacire, et quali cum inimicicia
de incombinabilicer respicie, earenus est unum
tancum. ee simul sunc eria respectire. vide supra
num. 7.  seg4.
125. Per nostrum conceptum non fic distin-
etio incer gradus Mecaphysicos, nec univertale.
Imprimis enim active quidem distinguie; quate-
nus distincta invenie, exprimie, enunciat, prae-
Scindic, cognoscit unum, altero non cognito:
coenolcere aurem est quoddam vitaliter agere:
non aurem Facir, esse distincta, quae calia non
crant; Sicuc nec Facie vera s vel bona. Imo
incellectus non aliter asic, quam verum expri-
mendo: Si erso exprimendo tacerer plura, quee
non luncplura exprimerer difformiter expressio.
ni divina. Deus enim intellisendo non alicee
exprimie res, quam uclune, ersotaceret ens Fal-
Cum juxta dicta. num. T15.
126. Deinde non Facit dictinctionem Forma-
licer. ec in genere coulae formalis: quia hoc
modo non aliud concrecum consticuie, quam
coenitum, licur visio visum: cognicum autem
non estidem, quod diltinctum. Nempe quod
Formaliter Facit ex cousat distinetum, est distin-
etio ipla. sive unitas objectiva; icut veritas ta-
cieverum; bonitas bonum. Sed noltra cognicio
non estproprieraseneis, non est ejus passio, non
elt distinctio, non elt unitas ejus, non est diver-
(I

## Folio 69 — 779341856:0113
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000113.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
qu
tenus
I8AB
ICiud
IMut
(Api
Jistin
ersalea
qu di6.
ped
nico:
Gele:
AOH
Ime
expes
2.
relsib
1
FOrm
ii
sivet
s
3 (O)E
e
on
Titas; Ted eancum est ejus cognitio: ergo non
Facie Formalicer esse unum, aut verum, auc di-
llinetum, auc diverlum; sed cancum Formalicee
caular concrerum cornirum juxta dicta nums
T2D.
727. Similiter quia conceptus nocter non eAt
unitas univerlalis objecti, non potestcautare For
maliter concrerum, univer (ale: nam s coenicio
noctra non Cacit Formaliter concrerum individur-
de absolucum, sur respectirum, praeterquam
hoc, quod per iplam quidpiam sic cognicum s
quomodo quaelo per iplam formalicer causabitue
concrerum. Universale; cum coenitio aque p2-
rum sic unitas univerlalis, ac individualis, vel alia
quaevis.
128. Nec dicas, ita cognolci individua, ue
e
non reluceane singularieaces. Pam quid estre-
ducere, quam cognolci: Dicis ergo non relu-
cere sinsularirates, hoc est, non coenolci, non
exprimi; sed eancum exprimi unitacem illarum:
erso in illis reverir unitatem, quam exprimie.
jam prius in illis, e ab illis distinctam; cum
oltendinon pollic, quomodo per cognitionem.
distineta ee una hiat, ex cognitio non faciar nisi
coenicum. Picur non Caric verum, et bonum;
ec ideo non nisi hanc distinctionem inducere
pollic, quae est inter cognieum. es non coeni.
cum inter praecilum ec non praecilum.
es
29

## Folio 70 — 779341856:0114
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000114.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
a
8 (0)8o
T29. Dicis in rebus cancum esse unitarem
similicudinariam. Sedneseisquiddicas. Nam
Si Cimilicudo vera est, unitas etiam vera est. Nam
ue quaepiam sincsimilia; requirieur noncancum,
ve sinc plura, ee diltincta, aeque diverla quo-
dam modo. sed etiam, uc eadem sincunum, in
aliquo, vel in pluribus: nam similia sant, quo-
rum qualicas  sive substancialis, sive acciden.
id
t
azibu 1
Falis) est ua l’acec hoc cercissime in divinis.
NTam nacura paeris, es nacura silii non luncsimi.
les, quia non luncplures; led est omnino una
e eadem: pacer camen ec filius sunt similes,
quia lune plures ipsi, e diveri in personalitari-
Dus; in nacura vero prorsus unum unt: erzo
plura entia, quacenus lune re ipla Cimilia,
catenus sune unum quic, es unitatem ha-
bent. in divinis est hnum individuum
25
al
et quodnon estn ereatn
230. AlII dicune, diltinctionem pertectio
Za
in
num non esse, nisi per connocata divecla; licue
et unicatem; per respectum ad cognitionem,
et limilia connocata. Sed relpondeo, relatio-
nem illam ad connocata esse in rebus, et ideo
Talcem uniracem respectiram; et distinctionem
respectivam, Paceris, esse in rebus; maximé, (I
illa connetata sine effectus lui objecti; cunc
enim oltendune diltinctionem pocenciarum, in
iploquoque subiccto, uc diccum eAt numm. 172.
Similicudo porro connocatorum includic, juxta
diecanum. 129. unieatem non fictam, nec solum
coenicam, aur conceptam. Sed veram. Veni-
que conceprus aetualis non Facit aliam vel unica.
rem,

## Folio 71 — 779341856:0115
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000115.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
t
8 (0) 8es
rem, vel dictinctionem, nisi hanc ipsam hujus
concreti, quod res su coeniea, vel concepta, 6C
qua res cognita distinsuicur non cognita; sicue
vila a non vila. Si vero incelligas conceptum
pocentialem, et conceptidilieacem, haec ipla est
rerum vericas cranscendentalis, quae inest ip sis
subjeetis, in quibus proinde ipsis reperitur illa
vel distinetio, vel unicas, uc laepe dictum elto
Sed de ejusmodi scriplr alias bene magnum
cractatum: caeder hic ea repetere, cum ilta
lapienci sufliciane, insipienei nihil sufficere
PodII.
DF NECAZIONTBUS ENIIS.
F3F. De negationibus, e Fncibus negaci.
vis, saepe e feri debet, et Facta a nobis est men-
tio. Ouaeritur aurem quid sit rei negatio, et
quid eneis: an sie meristimum nihril, ex omni
Parte: dicitur aucem ens positivum, quod e qua-
tenus affirmabile eA; necativum, quod es quate-
nus necabile. Respondeo ergo ad quaeltionem,
ens necacirum lemper supponere simul posicin
sum e non esse ullam negationem mers,
dux non in polirivo fundetur, et non limul lic
LnS. Peronstrorur Facile ex eo; quod non
Lncia, sive encia necaciva, aut necationes, ha-
beane proprieraces lincis. Nam mors eltpre.
tiosa sanetis, morbus profenus ad patientiam,
2
reneora
2

## Folio 72 — 779341856:0116
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000116.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
nerio
d(O)Sed
renebrae ueiles ad quietem; e sic intinita entia
negativa, non solum incellisibilia, sed etiam
Bona unc. Ilabent quoque unitatem; quia
unanegationon eltalia; ceeciras non elt FaMES,
aeoricudo non est mors. Penebrae non lunE
paupercas: ergo differunt inter le; quomodo
autem: an in nihilo: Sed si in nihilo differunt,
non differunc. An in aliquo: erso necariones
aliquid TunE.
+32. Praecerea Angelusnon eAlapis, non est
planca, non estbrurum, non esthomo, non est
DELIS: ereo juxca dictanum. 106. est non la-
pis, non planca, non brurum, non homo, non
DEIS: Sed non lapis est negario lapidis, non
planca nesatio plancae, non homo negatio ho-
minis: ergo angelus, cum verum sIc enS, vera
etiam negacio estentium. Idem dici pocest de
quorisente: ergo quodris ens non lotum est
ens. sed etiam elt negalio entis: non ergone-
Pacio entis est meristimum nihil, quod imperiu
perperam sibi imoginantur, dum veritaces re-
cum obiter tancum, et in superticie conside.
TaHI.
133. Tndenexacio non eAaliud quid, quim
relacio, qua quodlibet ens retertur ad aliud.
eanquam aliud a se, vel eanquam non iplum;
adeoque est ipla initas entis, qua unum cum
sic, illud eancum est, quod est, et non eltaliud
quidlibet; polucivum proinde simiil est, e
negacirum: Polirirum, quatenus cst id, quod
elt; ee negacirum, guatenus omne aliud non
elt.

## Folio 73 — 779341856:0117
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000117.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
AE
A
It
DM
DA
12
est
e
ii
ea
e
M
d.
11d
M
10
e
0d
Ost
elto
6)
d(0) 803
elt. Flinc eadem differentia entis est consticu-
civa simul, De distinctira: conslicutiva per id
quod est; ex distinctiva per id, quod non elt,
live per relationem ad aliud gnidvis, quod non
elt. Flinc lubjectum relarionis dicitur habere
duplex esse, scilicer e Esse in, et Esse ad: Fsse
in, est volicirum vel ablolucum, quod posirivé
et absolure elt: Fisse ad, est respectivum,
ratione cermini, qui aliud quid est a funda-
MenCO.
234. Fsinc demum patet, cuid rei (Ic opposs-
rio Encium e enciearum. nimirum e innumes
rabilium encium sructura, serie, taxi, _ con-
junetione, necesse elt. rarios corum ordines.
relpectus, es relariones, suppullulare; ratione
quorum line incerlese, auc conorua, auc dilcon-
erua: Unde qualitates, lub eodem genere,
maxime diltantes, qua eidem subjecto vicissim
insunt, concrarie repuisnant. Privacive oppo.
nuncur forma, ee ejus negacio, vel ablencia in
subjecto apto. Concradicune sibi ens ee non
ens, lapis ee non lapis, quia non lapisnesacto.
cum, quod lapis elt. Ideo infinicum dicieue
non lapis, quia infinita, encia, indeterminata ra-
men, lignitieat scilicet omnia, quae non lunt
lapis. Relacive opponuntur, incer quae maxi-
me spectabilis est relacio. Ouxe alio modo
oppolica lune, iea ramen, ut ad nullam ho
rum Clallem commode reponancur, dilpacala
diCUnEUE.

## Folio 74 — 779341856:0118
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000118.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
8
os
De Possibilitate Entis.
735. Supra num. 207. Detinivimus enS,
quod est apeum. (ive cui non repugnar existere:
quae apcicudo. ee non repugnantia. line dubio,
est ipla porsibilitas: quid enim elt aliue posse
exictere, quam habere possibilicarem exiltendi ?
quaeritur aucem, quid rei (it illa apcicuco, maxi.
me in Cacu mera polsibilicatis: sunt enim, qui
asserune, tins, ancequam exictae, jam habere
quoddam esse diminueum, vel alio nomine ap.
pellandum: cum alii concra vulsariter sencinne,
ens merum nihil esse, dum nondum exittie, ec
pec iplam tancum existenciam acquirere esen-
Tiam, e feri Lins, Dequo
ita notionatites
26. Pc. mere posshile antequam existat.
retm
unea ebs ii aala
jam est aliquid positivum; a non merum nihil.
Demonstratur. quia jamcum eciam gaudec pro.
prietacibus entis. Cognolcitur enim a DEO.
e elixieur, dum decernie, illud creare; alias
non credree libere, sed necessario, quod est hae-
reticum; ergo est verum, es bonum: sed et
unum elE, quia DEIIS unum, CertuIS, 85 deter.
minatum cogitae creare; caetera vero increata
relinquere. Ubi aurem lune proprietatesentis
mecaptipsicae, cami parum porest abeste kns,
quam parum non potest abesse homo, quod. est
animmalrisibile. Deinde
(3
riIUI
CaLUI
est at
ipgence
polle est
eAt s.DMa
al
31
elo
nico
per exit
sVOaCC.
sunE 2b
eAtS PF
ed
(at,
Ec
i M
en
IM
NsIB
9
AD
ivat
tal
der
IDC
radicti
ibit
otelt
Et

## Folio 75 — 779341856:0119
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000119.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
A61
erb.
d101
Oste
1d1.
adit
DeIb
1HF
et
en.
itet
tati
il
De0
O.
alid
ha
Aet
Jet
eata
ASI
et
dc (O) Eo
137. Fxistencia de Angelo praedicatur COn-
tingenter, ve quintum praedicabile: led esse sDi
ricum, incelleetivum, libere volicivum, praedi.
cacur in quid. ex essencialiter; ergo unum non
est aliud: quis enim ferdc, si dicas, Angelum
posscesse, ex non esse incellectirumd unum erso
eltron aliud, es negatio alcerius: ergo qua de
enselo praedicantur, praeter exiltentiam, fune
aliquio praecer eniltencium. Aunc, inquis, aliquid
per existenciam: Ped s ita; pendebir essenria a
suoaccidente, esse parietis ab esse albedinis, que
sune absurda. Praecerea omnis Forma concin-
sens praelupponie suum subjectum, non illua
coulac, vel princixiat. Sic paries, dum At albus,
non sc paries: homo tic musicus, non ficho
mo: mecallum si hac globolum, non titmecal.
lurm: sIC ergo essentia dum sir existens, non
fic essentia. sed priius elt, etsi non si existens.
REursum
138. Pothibile habet potenciam existendi;
impossibile eam non hraber: ergo possibile habee
Dlus, quam impossibile: erso hatree aliquid,
ergo non est merum nihil. Icem quod habee
Dolicivam pocentiam, e subjecturalis porencia:
quodaurem subjectum est forme alicujus, est ali-
quodens; nam subjectum non cst merum nihilo
Icem possibile ce non postibile, luncrermini con-
cradictionis: ereo si non porsibile elt non ens,
postibile etens. srem Chymara nunquam
Porelt existere, quia merum titrilum elt. aue
quia Chymaera est, Led possibile juxtace, jam in
nihilo

## Folio 76 — 779341856:0120
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000120.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
d
e
S
9
6.3Cc
5e8
nihilo differe ab impossibili; quia, juxta te,
utrumque jam aequo estmerum nihilum: ergo
Possibile eciam nunquam porest exiltere; quia
nihilo differe, ab impossibili. Nam (I dicas,
differre in eo, quod aliquid fucurum lic, quia
excuurum: concra est, quod infinica possibilia
nunquam sinc exritura: ergo latrem nunquam
extirura erunc impossibilia. Dicis difterre, quod
possibilis possint exiltere: Sed (I aequalicer modo
sinc nihilum, aequalicer non possunt existere:
quia posse exiltere vel est habere aliquam poten-
eiam, ex vel Cienificat, vel nihil significat vox
illa: E aliquid hignificat; ergo ens possibile ali.
quid elt, cum hatreat aliquid prae imporibili. Si
nihil sionificac, non pocest unum potius, quam
alcerum exiltere.
T39. Ouidam dicune. Dolsibilitarem encium
esse iplam illorum exiltenciam, aut omnipoten.
eiam Dei, aut ejus Ideas, aut Capienciam. Sed
de existentia Falsum est; quia potest Deus Facere.
uE Andelus non exiltat, non potest tacere, ue
non (ic Spiricus, non incellectivus, non volitivus:
ereo illa praedicaca realia non sunt idem, quod
continsencia, sive essentia non est existencia:
aliud est esse, aliud existere. Quod perrinet ad
Omniporentiam: hanc quidem ee careras per-
fectiones, ens possibile essentialiter respicie: ens
camen possibile elt aliquid creabile; non sIC Om-
nipocentia: porencia existendi, elt potentia, vel
opcieudo pallira; non lic omniporencia, lapien-
eid, es caecetd.
240

## Folio 77 — 779341856:0121
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000121.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
61
Did
1
st
b
b9
est
102
eB
et
Ie
15
i
ieit
4b
s
es
d (0)
esu
140. Ouidisitur est ens possibile, dum non-
dum Factum est: uc hoc incelligas, considera.
quod Deus Pater, ex vicali contemplacione lui,
exprimit, et efformat sibi verbum aeternum,
quo sibi perteccissime exprimit mentalem imaei
nem, quam vireure, incomprehensibili modo,
Fcecundarira, Facit in se subsiltere, et eoiplocom-
municat eiiplictimam Puam Deitatem coram ac
individuam, sicque filium generat. Contem-
placus deinde eandem imaginem sibi consubston-
tialem, ex omnium luarum pertectionum, in-
ettabili modo, expressivam, deducitur ad plu-
ra alia judicia, quibus judicac, easdem luas perte-
ctiones adincea planissime resplendentes, nihil-
ominus posse adhuc exprimi eriam ad extra, et
creari essencius, verbo suo consubltantiali quo-
dammodo analogas: quas proinde combinatis
inter le, ee coordinatis variis perfectionibus.
alias alque alias in intinitum exprimit acque effoc-
mat.
24I. Suncigicur essencix illae rerum ereabiles,
verba quaedam es locuriones. quas sibiloquieur
pater aeternus, ee communicat Ailio, ne Spicitui
Saneto, uc lic dicam, lecundarix; vel essentix
luae secundario exprestivae, aiqe ica ab aeterno
Deusmundum mente cerit pulchrum pulcherri-
musipse, ut deneea scribit. Ita praelto lune Deo
semper, ec ab aecerno inamisibiles ODes. e in-
celleetui ejus lucene, eanquam lempiternae Facu-
lae, dicunque Adsumus, ad nucum omniporen-
renrix, ut lesius ex Sancto Ausultino loqui-
EUF.
a

## Folio 78 — 779341856:0122
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000122.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
cn 9
n
60
d
O) Bed
1
cur. Iea Capiencia eriam creaca dicitur parturiri,
evenita fuiste ab aeterno, anre montes et col.
le5, CEC.
F42. Brevicer ergo: Porlibilitas rerum, et
apticudo exiltendi, est comparientia ex COncOr.
dia praedicatorum, ee perteetionum in uno lup.
polico; sive relatio, aue forma relativa, qua
eadenm perfectiones lune incer le amicabiles at-
que conlociabiles: impocibilitas vero eltearun.
dem incer se discordia, sive relacio inimicirix, di-
scordantia, dissonancix. Ens possibile est,
quod habet in le hujulmodipraedicatorum con.
Conanciam. Impossibile, quod distonanciam.
Ondenullum ens impossibile est mere impossi.
Bile: Sed (sicut de negacivo dicto elt) quod est
Dollibile per unam combinationem, est impol.
libile per aliam combinationem, BL CCOnETA; r-
cionalitas combinaca cum animalitare Facit poM.
bile, commbinaca cum rusibilicare Facic impossibi.
le 52C.
243. UEnde ens racionis quid SiC, planissime
Datet. FCt enim ens impossibile, DEOUE Per
incellectum errancem judicatur possibile; ideoque
ea
e
neclosca abjectum, qua
i fagacom
tigmenta cudere non incendir. Collisitur
etiam, ens possibile non esse quidviam à le ip.
(0, quodamodo, e quali Fortuito ortum:
item Ens possibile non esse merum nihilum, eciam
dumnondum exiltit; cum sic parcus quicam et
invencum Capientia divinae; cujus cornitio ex
verho consubltanciali, canquam ancecedente,
FransAE

## Folio 79 — 779341856:0123
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000123.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
UI
Ola
e
O
p.
Qud
21
UIH.
di.
esti
On
2M.
O
del
90l.
et
OI
Sibi
(iMB
et
Oque
Qud
CUIt
et
CHM.
eTiat
_C
10 et
entet
Tatl
s
B (0) eu
nsit ad Folahda concipiendsque entia PoMr
dita, tanquam contequentia; (iCut nos ex me-
dio antena concludimus aliquod conse-
quens; quam eamen limilicudinem vides esse
summopere claudicantem: cum Deus non
discurrat proprie, et ex necessicare, sed essen
ciali taecundirare incellectiis sui, unum cum alce-
roconnectar. de sic parruriat ens polsibile, tan-
quam aliquid tuum, nondum creatum, sed ta-
mem idCatUM.
T ENS PFK SF
E ZISTLRF.
244. Substancia desinitur 2 Philosopho,
Ens per se existens: quid aurem hic terminus.
per se existens, Cenificer, non convenit inter
omnes. Primo per se exiltere porest signiticare
idem, quosc essentialiter, duc per essentiam luaM,
exiltere; in qua usurpatione solus Dcus eset sub.
stania, qui solus necessario ex essentialicer existit.
Sedinquiritur definicio, quae etiam creacam lub-
Ranciam, e hanc maxime exprimar. Alii di
cune, illiscerminis, per se existera, incellisi ens.
quod non intenditur; propier aliud, a quo sit
adaguare distinctum. Quam deleripeionem
Perunc, quia deheac comprehendere criam
Lormam physicam lubltancialem, qua incendi-
HTI

## Folio 80 — 779341856:0124
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000124.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
an 6)
6d0(O) ded
tur, inquiune, proprer compolicum quod
dam, a quo camen ipla adaequare non distin
QuIcue.
745. Sed haec locutio vel detinitio valdé de-
Aectie ab Arictorele, cujus illa, per se existere
non 2dducit caulam sinalem. Deinde natura,
quae quidpiam incendic, non elt alia, quam
mens rerum nacuralium es subltanciarum opera.
civa, seu effectiva, qualis nec est homo, nec
AnoeluS, led TOluS D H IIS. OperatUE Lutem
DEUS omnia propcer se; qui libi Tolus princi.
pium B finis est; et lunc adaequate ab iplodi.
Stincta, quae facit: ergo ens nullum creacum
esset subltancia, quod est absurdum: Denique
cota haec cura in errore fundatur, quo Tuppo.
nune. Formam substancialem esse substantiam,
quod aristoceli expresse; e evidenci rationi
repugnat, juxca dicta superius num. 103. 104.
105.
746. Restat proinde, uc terminos Ariltote.
licos in sensu plane proprio, miniméque TOrto,
lumamus; uc per se existere lcidem. Quod non
per aliud exiltere: et immediare per se ipsum
cerminare inslurum porencia creuricis; non
autem per aliud medians, tanquam lui vica.
eium. Eta dum tango parierem, tansitur D2.
riesperse, in le, secundum le, directé, ratione
sui; e licet cangacur paries abus, non idedtan-
situr per le albedo, et ratione lui, directé de
proprie: licet postie dici aliquo modo cangi
etiam albedo, denominatire, COnCOMITANTET.
ratio.

## Folio 81 — 779341856:0125
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000125.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
b
1b
M
d.
et
M
ci
Iio
M
1C
0.
A.
nI
40
te
1OB
I
OM
Ct
92
AC
A
et
18
eF.
0.
ndo
0)
con
form a. tex videtur adtat album, tau-
ratione sui subiceti, in pariere, per accidens, ec.
tuas
conera vero dum viderur paries albus, videtur
der se, in le, immediare, secundum se, rarione
sui, albedos paries aurem non per se, secundum se,
ratione sui, non immediate, non in le, sed de
nominative, indirecté, improprie, in alio, scilio
cet in albedine. Iea dum dejicicur paries albus.
dejieieur per le paries, per accicler, ee per aliud,
albedo etc.  t. 
147. Declaratur in spsismet accidenribus,
qualia funt, juxra omnes, quae adsunt aut absunt,
salvo subjecto; _ de quibus lupra num. 18. seqq.
quae non exictune per le, sed per lubjecta lua,
de quibus proinde aristoteles trequenter olten-
dic imo supponic, eanquam immediare evidens,
quodnon fiant per le, led ratione subjectorum.
Onde dicie, dum lignum fit globosum, non fit
olobositas. sed lignum elobosum: dum homo HC
mulicus, non fir musica, sed musiens. Dum au-
rum Aicseyphus, non fiforma seyphi, sed aurum
sic formarum in scyphum: non generancur aue
huneformae iltae, led resultant in, e cum, (ub-
jectis. Ouomodo enim POBet DEIS creare
numerum parem, aut imparem, (ine uniratibus?
servicurem, Jurisdictionem, superioricatem,
subjectionem, sine hominibus  praesentiam,
absentiam, duracionem; locationem, line rebus
praelentibus, absentibus, durantibus, eLC.
imo lobosum sit formalitir; ideotit. o
besitas seu serme
glabos
148. 114

## Folio 82 — 779341856:0126
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000126.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
82 
o
e
vo
6(6) 
718. Itaque potencia DFP creativa non exer-
cecurimmediare, e per le, circa secidenria Hus
jusmodi, sed circa substancias _ subjecta.
Onde nec existune accidencis perle, sed in, et
cum, subjectis; cum non possintaliter exiltere,
quam quomodo excipiune in Auxum lux causre:
sed exictunu licur caulantur, scilicet medianto
va
5ubjc
n 
a
va not
pogedi finediane
st
per lubie
et
etum. secundum lubjectumm, ratione subjecti.
Tectindu sed
od ioicur lecnc e
sedu
ei nes
s
et
rojo
1
Duxum lui efectirum, ele substancia, d est per
Ext
se existens. Indo etiam, quia ens est, quod
pocest exictere, eatenus tantuim est ens, quace.
nus poteltexillere: accidens non est ens simpli-
citer; sed ens in alio, ens alcerius, ens entis,
ens per aliud; Ens secundum aliud, ens medi-
antealio, ens indirecté, denique ens abstractim;
sive enticas, Formalicas enris, modus ee modali.
ensencis, habitudo es qualicas entis, et c.
249. Accendendum quoque est, dici ens,
quod est aprum existere, non quod actu existit:
nam indicatur differentia substancialis ec essencia-
lis; cum actualis existentia sc accidens entis.
ec quinci peaedicabilis; differentia vero concti
cuciva sic qualicas, omni, Coli. ec semper, con-
veniens enti; unde siquid aBeritur ex dicitur
accidens, quod posset per se, et non in alio,
aqui
oavo siar
existere, et ab omni lubjecto divinitus e mira-
culoee absolu; eo iplo tale non esser accidens:
sed esset veruu, ests s vera lubllania, eo quese
elsencix

## Folio 83 — 779341856:0127
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000127.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
XeI
Hillo
ectao
cetei
apse
s
el
esi
Ib
quo
121b
IpI
NIIS,
nedia
tIMi
1dd
enSi
entid
CHEISI
On
CoB
icicu
ali01
nird
est 3.
uia
et
(0) eq
essentia rerum nec divinitus mutari, nec esseu-
tialis differentia alceri essentiae communicari pol-
(IF. Tlinc accidencis Fuchariltica non lunc entix
absoluca: Sed modalia, ue clarissimé in loca
ostendemus. Manet proinde, quod cermini
ilti, ens res, substantia; (ubjectam (A lub.
jectum proposirionis sive logicum excipias)
ee similes, sine aequipollentes, quae idem
Cigniticant. Pide supra IOT. (5 segq. idema
nuM. L130
250. Ouia ergo hujusmodi tormae acciden
tales non luncentia, ideo de cisdem non praedi-
cantur, quae de encibus: non pocestdici: Prae-
sentia est praesens, fcura est ficurata, Albeda
est alba, productio est producens, existentia est
existens, curvicas est curva, duae similitudines
sunt sibi similes, e5c. uc minime procedamus
in intinicum, uti quidam objiciune: neque
enim plusdici de eis porest, quam sints nec dici
Docest, veriras est vera, uniras una, bonitas
bona: 0c. Led dicendum est: Bonitas est boni.
sive eneis utboni, veritas est veri, praesentia prae-
sentis, exictentia estentis, ut existencis, Agura elt
entis, urtgurarum elt CXC.
mno similitudines pessunt esse
dimiles ut cum datur ratio
duarum rationum indei, se,
n
a. b
1d
3. F ut ac ad bb
Aib ad bia, ut aa ad bb
3

## Folio 84 — 779341856:0128
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000128.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
de
C
O
es
UTD Rei sit TuM ACTIOC RFA
TIVA, tum ei opposita existen-
tia Creata.
25F Duohaec, cum sint essentialiter correla.
tiva. per sc invicem explicari necesse habene;
nam creacio est actio Dei creantis. existencia
passio rei creationem excipientis: De quibus
supra 82. per sequentia. Meminisse aucemhic
debes eorum, quae luora insinuara fune, num.
praeserrim 63. 64. 86. 93. non omnem Formam
relacivam, vel modum, esse ejuldem generis.
Quidam enim lunc quodommodo racui, ocioli;
non perfectivi sui subjecti, nec in perfectione
fundaci: qualis est relacio incer parietes duos.
nuMIErUS Par eC impar, incer unitates: neque
enim jovacur paries per hoc, quod sit similis;
neque unitates, quod aptae sint facerenumerum
parem. Puncideo meliores. Alix concrimoda.
dicaces sunc compleriur subjectorum perfecti.
vae, actiolae nocuram Laciences, ee principia
actionum ex morium, quolis elt creatio.
1520 Etenim creario est pocentia  et crea-
riva, sine dubio DFOracuralis, Ec ejus perte.
etio; determinata e applicata. L.( ereo mo-
dus subjecti, uc naturam creandi habeneis, sive
octus enris pocenrid, Wc est in pocentia; sive
detus DeI, habentis virturem, creandi, prour
aLCI
entra absoluta; prioris sunt meri respectu

## Folio 85 — 779341856:0129
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000129.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
4
l9
Iid
91S
hiio
CM.
aM
er15.
olii
sb
05,
Que
Il15)
us
Dca
2ct
p
est
esse
MO
sive
sive
r0y
lem
CiN
5
 (O) Ges
talem habenris. Dererminarue aurem illa po.
cencia, ue hrac aetio. es exercicium actuale, per
liberum DEI decrerum: Unde omnia, quae
voluit, Fecir. Polica aurem actione creaciva,
eo iplo in ente possibili resultat existentia ejus,
sive aetualis passio, qua paticur actionem crea-
eivam, uc existentia sic modus passivus, mo-
dus gutetis; receptio mocis; aetuario sui,
qua pendet a causa, completur, perticitue.
actuatur.
153. Existentia creato non involvir essentia-
liter, in loco ec tempore. subjecti existentiam;
et li alias ob causas hoc de facto necesse (IE,
pro corporibus mundialibus. Nam de facto
mundus tocus non elt in loco; et cur aneclus
ance mundum corporeum creni non ponistec:
cur irem non pocerar, polt primum instanscren-
tionis, sux
ed se etia
e
1
tempore. Onde dieta exiltentia non est, nili
actuacio entis possibilis s ejusque completio.
pertectio, mocio, lacus proprieratis, e sui-
meciplius possessio. Nimirum prius mere pol.
sibile obrinebat omnes luas perfectiones essen.
ciales, ee necessarias, non tamen erac luum.
sed porins DEl. in cujus intellectu relplendens
Tolum deliciabatur, et oblectabat eum, à quo
necellarid coenitione, es consecutione emanarat
ec pullularat; sIC tamen, ut soli DEO prO-
prium remaneret: led actione creatira quodam.
modo prodic 2 DFO, libi craditur, quatenus
orens A sibimet es suo nomine operari,
sltagara
cogno.
8+

## Folio 86 — 779341856:0130
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000130.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
ut d
es
cognolci, innocescere. Si non intelligis quid
iltis terminis velim; cogita; mylterium hoc
planius e plenius penerrari non posse, prius.
quam Dei, cujus esthaec actuatio, coram incueri
dabitur nobis.
754. Porro creare eADFO proprium: cujus
est Ldxs e rerum essentias formare; educere
altbalitconcead aee
formas etiam cabsis creatis convenics Wimi-
rum ad creandum necesse est, ut omnes rerum
ditferencias, genericas, speciticas, individuan-
ces, plenissime comprehendat, uc creans sciat,
quid creet, et quore non erret, creando unum
pro alio, ee quomodo unum individuum ab om-
nibus rerum aliarum generibus, speciebus, et
individuis cerrissime differat. Floc scire non
Docest nis qui omnium possibilium essentias
calleat: neque creare libere, nili potentia crea.
civa eidem cognicioni perfectione respondeat.
In eductione alia res est; qua rerum formae et
differentiae, Cua sponce, ex moceria resultant:
poca exlieno sicnonnisilienea domus, exterrea
malta aurum ecc. qualis materia jam prius di-
sincta supponitur, a creatore s dilcriminara fu.
INC. Propterea consequenter nullus Angelus
habet sui ipsius pertectam idaam, multominus
alterius rei creandae: cum non possut scire, in
quo iple ab omni alia re ereabili differae. Facile
camen Idaeam unius corporis hrabere pocelt.
quancum lalrem ad illud formandum lufficit,
Pofcit aurem sciro, Pe talem ance. Pe habere mate.
rium, cujus pertectiones ei praesupponie jam.
per

## Folio 87 — 779341856:0131
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000131.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
1
Id
15
A
e
et
ad
d
6. DE
es
17
per creationem, inexiltere; nihil tale supponie
qui creac ex nihilo, led omnia iple ponere debet.
non est  Ca
dut no rcabt avdphav
155. Dimirum arlttex, dum tacie spharam
lioneam, lienum quidem lunit ex iylva. non
facitillud: Idaeam aucem (phaerae ue habeaE, ne-
cesse est, eum scire. Iphaeram non esse corpus
efformandum in lonsum; aequali crassicie, ut
cylindrus; neque in culpidem, ut conuS; neque
sex Coperficiebus aequalibus comprehentam, ut
eobus, _c. alioquin B ilta nescinc, nescic eriam,
quomodo e quibus instrumentis operondum lIE.
ldeoquetacile aberrando, non sphaeram Facier 3
sedconum, aut aliud corpus, quia scil. Ldeam
Ephaerae non hobebit; quam nihilominus uaars
er e 1m fneda
dictare potelt; quia species corporum DaUCR
Tunt. Dui gurem vulc creare Angelum Michaeo
lem, habere debet Idaeam; comparacum limili-
terad Raphaelem, ad Cabrielem, _ ad infinica
individua Angelica, ad omnia; quae non estNti-
chael; quae infinitae Cune juxta dicta. num. T3I.
 seg. adeoque. Idxam habebit Mictaelis, auE
mus insli aum mainita invgue
nullam, duc ad intinita excenlam.
256. Ouia vero idaea est conceptus operis
Faciendi, non Theorema otiosum, consequenter
qui Idaam habet Angeli creandi, habet etiam
pocenciam creandi, eam quenacuralem, quia est
principium mocusos, Onde qui unam habet
va
Idxam, habet omnes, joxta dictra num. 155.
consequenter qui unam haberet, haberer etiam
rerum omnium porencium creaciram.
38 tae

## Folio 88 — 779341856:0132
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000132.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
n
n
688 (O) Ee
157. Adeo eminens est ee partecta actio
cresciva, ut si tingamus Angelum unum cantum
ens creare posse, eoiplo intinite pertectus videre:
cur hujusmodi creator: nec apparet, quomodo
ea detio detendiposset. Nram crentio commu-
niter dicitur esse rei productio ex nihilo sui, es
nihilo sui subjecti. Juis aurem existimat, II
DEOS non revelase, posserem contici exnulla
prorsusmareria, ex nihilo eciam sui, ex nulla sui
parce, sicut planca Fic ex lemine, vel radicez
Ouis capiat, gnomodo essentia rerum habuerine
aecernum Fsse, in divino intellectu, quod incuens
DEOS, Formorit scientiam simplicis intelligen-
cix; ee scientiam deinde visionis, contemplando
ejus exictentiam? quis capiac actionem illam ad-
mirandam, qua incipit res exiltere in tempore,
cum Fuerie in aecernitare: quis concipiat, quid
rei hic exiltenria; quae non Acipla, per eam tamen
Cirens possibile: quomodo res possibilis sit sub.
jectum intrasionis, vel resultantia, in quo resul.
es
cet exiltencia, ex tamen exlubjccto non sIC, can-
quam ex materia sui; quishorum omnium fun.
c jonatir
dapentum aliquod a rationem adducgt:
i
25B. Duocirca indubitare pronuncio, fieri
non posse ullo modo, ue quodpiam ens, praeter
Deum creare aliquid posit. Nam primo hocce.
mere, ex absque ullo fundamento diceretur, juxri
num. praecedentem. Deinde ad creandum requi-
ritur infinicudo lapiencia, porentiee, Dominii
juxta num. 153. 5 seq. quod DF. C Coli est pro-
priu, Iuta nWN. 109, 11O. EIT, 1XZ.
IX

## Folio 89 — 779341856:0133
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000133.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
00
ed
(C
5. TK.
Duid sit Ens totaliter evistens,
seve subsistens.
o faveret monutnelitis
59. Substanciam ec subsistentiam veteres
non discernebane, donec tides, Rcclelium do-
evic, esse distincta: ita uc substancia quidem p.
accidencibus, subsictentia aurem operarionibus, 1
substet. Cum itaque exiltere sit propter ope-
rari, hac ipio; quod creacorenti dat existentiam.
dat ei etiam porenciam. ex sublictentiam ad posse
operari: Donendo illuc in Catu, in quo sit qua-
s sui compos, de principium lingulare asendi.
juxta vires sibi connacurales, tum pro se, tum
Dro bono univer(i. Fujusmodi concessio, ex
ParteDei, elt ipla creacio: ex parce entiscrea-
tionem excipientis est passio: Vrrumque quod.
dam exercirium, vel quali cale, sive latus novi
collario e acceptio, ex modus subjectorum; ut
naturam habentium, prour explicare conaci su-
muS. 5. 8. a num. 15T.  seq.
160. Cumisiturens crearum a Deo, admi-
rabili modo operandi, quali manu mistum.
luaeque libertaci, vel juribus operandi, permicta
cur; nihil policirum aliud requiricur ad hoc, ut
appellecur lublictens: cum iplum hoc sic Tubsi.
Rere; Possidere Racum oxerandi, fulerum aeti-
onum habere, esse lui juris ee tacultatis, cu.
jus minime erat in ctacu postibilicatismerae.

## Folio 90 — 779341856:0134
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000134.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
eo
. ∞
(0
86
76C. Jam vero innocuic ex tide, naturam hu.
manam in Christo, existenciam quidem suam
habere. e subrtare accidencibus, sibi propriis;
Actamen sublictencia libi propriâ delticui, e
ideo suis operacionibus non lubltare; Cum
hoc munere Fungatur perlonalicas divina: quee-
ricur erso qua ratione haec ica sinc: ad quod re.
Spondco; perlonalicacem vel hrpoctalin, ee lub.
Liltemiam creacam Formalirer in negacivo consi.
sere, e cole ens lublictere, non esse, nili ens
nulli alceri esse hrpoctarice mancipacum; nullius
juri, quond sua exereicia, obstrietum esse; nul
si alteri debere luas operationes, _c. Ieaque
ratione subjecti quidem suppolicum creacum
est substantia exiltens: ratione formae aurem,
elt negatio dictae obtrictionis et obligationis
2d aliam personam, quodque nullicali superiori
persona lubiacear. Vuomodo veronegaciohu.
jusmodi explicanda (IE, Patet ex num. 13T.
ex seqo
162. Duod vero pertonalicas increaca (ita (IE
in perfectione posicirs, noturae superaddies, ob.
Pcurum esse non sinit fides. Si enim non esset
nisi Deitas, dicens necacionem lubjectionis ad
aliam perlonam, Sicuc Deitas individue una elt.
Sic esset una cantum persona. Deinde persona-
licates divina lunc principia operandi, non solum
hypoltatica. sed etiam immediaca ex phylica.
Cum duae priores perlona realiter, phylicaque
vireuce, producant cerrium, generando, de spi.
rando.

## Folio 91 — 779341856:0135
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000135.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
208 (0)803
d
edL
rando: Tertia vero, ineftabili moco, canset
nexum, vinculum, unionem, quietem sau
dium, carundem personarum, eum secum,
tuminceriplas: Duae polurivam actione, aue
quali actionem, sive exercicium naturale, per.
Ponaleque Beniticane, ec supponune: cum 2-
etio sic ipla virtus, prout laepe dictum elt, ma-
xime num. 15 I. e ideo aetio perlonalis diver-
la policivam virturem personalem divertum
ostendant.
163. Collisitur inde, quomodo persona di.
vina possie hrpoltarice assumere. Cum enim
ejus perlonalitas sit perfectio d virtus politiva.
permodum nacurx sive principii motus et quie.
iis; Ideo porest sihinacuram crentam unire, cam-
que sibi copulare: quae copulacio est modus
duplex; activus ex parre persona divinx, Pal.
sivus ex parre natura creara exictentis, et perlo.
nalis: quia ipla perlonalicas divina, determi-
nata per liberum decretum, tir actus sive actio.
dut quasi aetio. _ exercirium, actuans aeque
perlonaliter perficiens; ex natura creata AE
actuara, e Sic perfecta, prout fere supra de
Pocentia creativa, et exiltentia creara diximus,
nm. L5L. (56.
264. Dum igitur persona divina humanita.
cem sic apprehendit, hoc ipso autere ab ca jus,
humononomine operandi, sec nomine perlona
divinae omnesactiones hrumanae hune; Cum ip.
sa humanicas jam non sic implius Cola, nec
(va

## Folio 92 — 779341856:0136
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000136.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
uo
 
e
O
0
Gd
sua. nec sibi; sed aliquid persona divina, et
ideo non cocaliter, sive leorlim, ec sibi existens.
Conlequencer non remanet sublistencia huma.
Aa, SICuC POsIca Forma, privationi oppolica, colli-
cur privacio, uc renebrae per lumen. Maner autem
imo ponieur perlonalicas divina, per dictam u-
nionem; quia policivum quid elt Formaliter.
Duin imo ideo perit humana subsiltentia quia
divina ponitur.
165. Sequitur eriam personam divinam non
posse aliam personam hrpoltarice assumere;
quia veraque in policiro est lica, es nevera alceri
privacive opponitur, uc non esset ratio, cur una
Potius quam alcera cellaret. Conera eriam se-
quicur, nullam creaturam hypostatice allumere;
quia veraqueinnesariro consictie. ee esset Fora-
men toramine claudere. quod autem lublillen-
tia ereaca su negociva tormalirer, ex eo discitur,
quia alioquin non esset leparabilis e concigens,
quod Ades docet. Nam omne praedicatum
quinci praedicabilis est modale quid, ex respecti.
vum, non abeolucum, uri paret ex 5. m hajus
sect. num. praesercim. 149. Si erso essec hyposta-
Sis humana vel creaca quid policirum, ec ab(0.
lutum, eo iplo non esser humanieari contingens,
ex separabilis ab ea. ec persona divina altumen-
dohumaniearem, humanitacis etiam sublicten.
riam apumeret, quod Hdei rEDVENAE.
2
IBC

## Folio 93 — 779341856:0137
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000137.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
AS1
18.
eM
tet.
II
101
ete;
ceit
INd
se
erei
1d
eH
CuTI
enSi
CUM
ci
aio
A4-
bl0-
eH31
ren.
rest
6b.
od
 (O) Eo
166. Cum igicur subsistentia humana FOr-
malicer, (ic negativa, scilicer modus es rela
tio necativa ad aliam personam, non sibi unitam
paret, eam non posse personaliter alsumere FOr-
micam. c. 8. eo ipso namque quod sibi homo
formicam unirec; eriam se uniret formica, et
ideo neuerobique esset negario unionis: ergo
neucrobique sublictentia; nec formica, nec to-
mo lubsilteret: ergo non esset unio Tubs-
cenrialis, vel personalis, quod tamen suppo.
niEuT.
167. Aliunde camen persona hypoltarice aP-
Tumens debet id facore per policivam, et abso.
lutam vireucem; ciquenacuralem, quia ipsa unio
eltexercitium. e quaedam actio phylica ac po.
liciva, quae vircurem talem praesupponie. Cum
Ciripla virtus determinara, juxta num. 15I. C
plures ibicitatos, Cieue etiam nuper num. 163. 
164. Freohociplo, quod policirs calis vireus
non esset, sed mere respectira ac negatira, jam
non posset perlonalicer aPumere.
168. Imo vero hujusmodi porentia aTTUMr-
Deiva infinieacem supponit: quia per finitam hy-
Poltalin non posset insticui, ac pernsi ejusmodi
naturae aliena subicetio, quae ejusdem subjectae
actiones debeantur subjicienci. Ouod dicitur de
Butca, conjecta in oceanum, ibi fic tantum unius
nacurae novum concinuum, non autemhiypolta.
lica 2ssumprio naturae alterius.

## Folio 94 — 779341856:0138
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000138.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 14 lines, status machine
4
in Ct
O(D) Se
169. Collige, unionem hypoctaticam in
Chrictonon esse substanciam, nego aliguid crea-
eire produetum, neque quidlibet absolueum:
sed esse merissimum accidens respectirum, at.
que resultans; e ex parce humanitatis consi-
Rere in relacione unionis palsirae; ex parte ver.
bi autem, in modo actionali, Fundato in virtuce
Policira, quae est personalitas ejus. Factenus
de praedicamento subltantix generalistime :
nunc de specicbus ejus aliquot
universalibus.

## Folio 95 — 779341856:0139
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000139.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
iA
Eed
IM.:
aF
ps
vet
C_te
AUd
es
8(0)
F CF10 II
0
Ente Corporco _
INCOEDOICO.
5. I.
De Praedicamentis generatim.
170. A Riltoreles non distribuie Fns in Sub-
ud canciam _ accidens, uevulsaris Phi
n 
lolophia supponit, cum accidensnon
Ccens, juxta dieta num. 3T. 248. e ideo nec
poluic decem senera entium, sed bene decem
genera praedicatorum entis. Maxime de ente
corporeo considerat quatuor: Ouid, quantum
qualesir, es ad quem locum teratue. Pradicaca
aurem illa lubit corpus, secundum quacuor ip.
siusmutationes, sire mocus, quos detinie. Actus
entis in pocentia, pront est in porentia. FnS POE
ro est in porencia ad gnatuor cerminos: ad sub-
Ctanciam, ad quancitatem, ad qualitacem, 2d lo-
cum, mocus ad subltancium dicitur generatio;
ad quantirarem; augmentatio, ad qualicatem alte.
rhrio; ad locum latio. suxta quos diverlosmo-
tus corporis divertas species, aftectiones, pro-
prietares, actionesque ec accidencia, Philolo.
phus considerat; provt per ea(dem mutationum
vins in diverlas species iplum disponitur, prae.
Patdu

## Folio 96 — 779341856:0140
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000140.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
Aon 6)
(O)8e
paratur, ac craducitur, cujus vestigiis intrae.
TCMUS.
27F. Tline unum tantum ens in genere lum.
mo ponimus, quod es Substantia: C ujus e
praedieta quatuor excucimus; quod ad finem
noctrum id sufficiat: Maxime cum actio et pal-
Sio in mocibus entis, reliqua in motu localicom.
prehenta sinc. Dividimmus ens sive substancium
in corpoream, ac incorporcam. Licebit phy.
Sico addere noltris Mecaphylicis, generationem
invivencium, es non vivencium: Auementa.
tionem lapidum, mecallorum. plancarum; AI.
cerationem corporum durorum, mollium, cali.
dorum. Frisidorum adscribere: mocus irem
corporum caleltium, unde tempus reliultat.
Locacionem elementorum ex mixtorum; Onde
peaeter alia diversi licus occurrune. e similia, le-
cundum ordinatam dividendi lesem appO.
neIE.
272. Ex hilce consideranti Datet, corpus
naturale sive Physieum esse ac dici, cui insunt
nacurx, puca principia et caulae mocuum, puca
generarionis, ausmencationis, alterationis,
locomorionis: caque parrim ense pastiva,
parcim detiva. Parcim dererminaciva, par-
tim speciticaciva: cujusmodi sune caula effi-
ciences, mareriales, Formales, finales, constat
item per eadem principia oriri effectum. qui
sic Tensibilis, hr. est, qui sic ad ulum, ucilicarem.
e conserracionem mundi corporei, ac partium
ejus. Unde l existeret aliquod corpus intensi.
bile
2
c
tC

## Folio 97 — 779341856:0141
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000141.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
M
M
M
14.
1
es
tat.
de
se
0.
DuS
aut
ald
113
Va,
Il
AI
ab
MI
UI
nsI
IlBI
8C0)
esu
bile, ee non constans hujusmodiprincipiis mo-
cuum, iptum non esscenacurale, nec p
iplicumo
Ced meremeraptysicum, sive quod i Necaptr-
sica solum considerandum Foret. AN AUCCIE
concedi possicens supernacurale d respondeo, in
rum ad
ad
dentu physico. Deus, ee Angeli, delacto Tunr
supernacurales, quatenus luperanc toram mun-
dicorporeileriem. es permocus physicosper le
e proprie neque caulanr, neque eaulaneur.
(73. In senlumoraliaurem ac Theolodicor
guatenus luperarcurale, quidpiam appellaturs
quod per le connexionem, aue dispolionem
quandam habet ad amiciciam cum Deo. Ctariim.
que Deiformem: Culaltancia supernacuralisinter
imponibilia referenda elt. Nam talis lubctan-
cis, qua ex praedicabili primo, lecundo, tertio
aut quarto eslec dicto modo supernacuralis, ne-
cessarie e essentialicer esset amieo Deo, Pancta,
eimpeccabilis quod non solum Anitudini crea-
curae repuenac, de quo lupea num. IL.  segq.
sed eriam liberrari es Majeltari Dei. Quomo-
do, enim creatura connacuraliter, et per elsen-
tiam luam praetendat jus ad amicirium cum C) eD;
cum cale jus nec homini adversus alium homi-
nem competat: quis me compellac, ut ce in
amicum assumam: e quis Deum, uc lecreta
lua crencurx communicet. Ouapropter evidens,
est. lupernacuralicarem cujusris entis esse praedi.
cabile concingens, ex cuivis substancix accidere;
ideoque non concediens supernacurale, etenti-
earem ac modalitacem supernacuralem, ut dixi-
MuS WM. T5O. (5 alias abundo.

## Folio 98 — 779341856:0142
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000142.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
e
C
Duomodo dividatur Pns Corpo-
1.
reUm?.
174. Sehorum essenciam discernamus, ne-
cesse cl urriusque proprietates et operationes
expendere. Cum icaciue auitor natura volue
rit in mundo corporeo ideneidem succedere et
perasimutationes quacernas, de quibusnum. 170.
quae hieri nequeune sine contactu unsus. ad alte-
rum; voluis encix corporea lele insicem cangere
Posse, ut unum alterum à le repellae, unum in
alterius locum succedat, unum alceri milceatur,
_CC. Sieut isitur juxta dicta num. 136. Perte.
etissimum habet dominium ad rem creandam
vel non creandam, nullaque res hrabet jus exi-
xendi a Deo exiltentiam, ica liberrime concedie,
vel non concedicilla, quae existentiam comitan.
tur, aur consequuntur. Pocelticaque rei uni da-
re exillentiam, uesimiil vel non simul existat cum
alcera, uc inera locum alterius vel extra, PCOUE
eum causa cinalis creandi determinae. C’um
proinde corpus exictat ad vicissicudines moruum
Subcundas E procurandas, ideo dedic ei existen-
ciam cum jure excludendi alterum a loco luo:
secus Fdcir proprer alios fines, uri in C Orpore
Oloriolo e Buchariltico patet.
jus nital facit in physicis
175. On

## Folio 99 — 779341856:0143
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000143.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
D.
1e
1A
et
M
i
C,
d
N
Nt
1d
A
A
0.
31b
0
60 O
8
275. Unde corpus elt nacuraliter impenetra-
bile, cansibile. ex cactirum, impulsivum ee im-
vellibile, e sic locabile de loco mobile: Secus
estin Angelo, quinon est in mundo ranquam
pars inceprans mundi, led porius, ue mundia
lium corporum praeles. Onde non es impe-
necrabilis nec locabilis, nec loco acturlicer mobi-
lis, sed incelligit, libere vule, loquitur. Fist er-
re corpus quaedam lubstancia per le ransibilis.
ecactiva; Angelus lubstancia incellectiva, quam
libertas ex potentia locatira eEc. comitatur; quin
alias intellectionis nulla esset caula tinalis, quod
ereatoris Capientiae repugnat.
176. Corpusramen motum localem in altero
corpore non caular complere, sed eantum vE
caula decerminons. Nimirum conservatio rei
non elt aliud, quam repetita creatio: ergo a lola
Despraectari pocest, ut dictum eAnum. 153. Cs
Segq. qui ad conservandam rem determinatur ab
exilcentia rei inchoaca, e hujus causa tinali, quie
eriam indifferens estres, uc conservetur vel in hoc
velinilloloco, decerminatur ad locum per cor-
Dusransens ecispellens; conservatur in eodem
loco quielcens, per contactum corporis tangentis
ociolum ee quietirum, ne ipsum Deus reprodu.
cacibidem quiescens; ab impellente vero corpo.
re determinatur Deus, ue iplum reproducae in
lineam duencem juxta proportionem mocus e
impullus. Immediate erso DeuSmOvetCOrpOTA
reproducendo, crencura aurem dererminando
Deum; ec alicex tierinon porest per lesem ordi
8 2
Meriam

## Folio 100 — 779341856:0144
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000144.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
AOO
ea
28 (0) des
mariam, poreit alicer per extraordinarium Dei de.
eretum, juxta extraordinariam causam finalem
decerminari. Ex quibusparet, gubernationem,
mundi corporei ee rerum actiones mutativas à
Deo profluere porissimum, cum omnes mocus
praedicamentales a muratione locali inci
DIaRE.
177. Operationes Angelicae sC hunt: Ad
intelligendum determinatur inprimis a Deo, vel
modolocutorio, vel prophetico, vel alicer; estau-
tem locutio aetio loquentis, quo indicatur audi-
enti alicujus objecti vericas; e simul indicatur,
docurionem eam audientis procedere a loquente.
libere sic volence. Dum isitur Deus Angelo
Emprimic aliquam vericacem, e cum decerminae
ad veritatis alicujus nocitiam praecisé, haecnon
eAt locurio, sed dicicur locurionis infulio; uti
dum operariis Furris Babylonis infundeb2t alias
dinguas: dum aurem simul audienti imprimie
loquens, scicta indicare, et luum hoc judicium
aperire, locutio erit.
178. Praecerea determinatur Angelus ab ob.
jectis ipsis inera cerram spharam praesencibus, ad
cosnicionem apprehensiram; quae camen ulce-
rius decerminat ed jedicium aliquod; quod (al.
tern est hoc: quo Angelus sibi ex secum impli-
cire e cenviter dicie: Fgo intellico hoc. Requi-
xicur cerca diltantia: alioquin damnari angeli
in inferno viderent illa, quae Runt in caelo; et
Teripeuraceltatur, Anseloserantire ad loca, quae
volune explorare; uti Sachan apud sob ex
alibi.

## Folio 101 — 779341856:0145
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000145.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
int
dd
TOB
alibi. Fic erg o objecta illa influune determinative
ad cogirationes Angelicas.
179. Flabito hoc judicio: Feo intelligo hoc=
Pocelt voluncas angelica intellectum suum ulte
rius movere decerminacive, ad concinnan-
dum hoc iplum judicium, vel accendendum:
item ad dilcursum inllicuendum reperiendo me-
dia; sine mediis enim novis nunquam potelt d
voluneace moveri ad novum discursum: ergo
per media, tancum opinariva, nunquam potele
applicari intellectus ad judicium scienciale; quia
dilcursus est judicium cognolcitirum unius ex
alio, sive ex medio: eroo medium, quamdiunon
est aliud. impossibile est. esse cogirarionem aliam
discursivam; alioquin esset aetus sine potencia
decerminaca, quod repuenat dictis num. 63.64.
86, G3.
180. Inluper determinatur Angelus locurioa
ne, loquicur autem Angelus angelo, per dircetio.
nem conceptuum; ue communiter dicitur, vel
volendo. ut audiens sciot objectum; posita enim
tali volicione, Deus incellectum audieneis ad hoc
incellivendum decerminat, determinatus iple Pee
eoulam finalem, quae est, ut sic in communicare
angelica locieras e communicatio Unde dam-
nati cum Bearis, e hicum illis, in inferno exi-
Pencibus, ordinarié loqui non possunt. Pol.
Tunc coltodes hominum hic commorantes, cum
illis, qui in caelo Deo assictune; cum nihil obAet
quo minusid possine.
T8T. Sic erium loqui nos postumus et sole
2
MS.

## Folio 102 — 779341856:0146
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000146.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
10Z
∞B (0)65)
mus, cum Angelis, ex reliquis Sanctis in cclus
existentibus; uri dum dicimus: S. Maria ora
pronobis: Nonsicloqui porrumus cum damna.
tis, cum a communione Ecclesiae exclu( sInCS
nec illinobiscum. Poruneram en angeli damna.
ei, e Beati, cercas cogicationes nobis immitce.
re, phantasiam movendo, à cujus operatione
incellectus humanus determinatur: Sed haclo-
cutio non est, juxta dietanum. 177. L Oquurtur
ducem Angeli nobiscum, dum appaTEHE, per
Tiona e veces, quas Formant, crispando aerem.
Caeterum per directionem conceptuum nos qui
dem Beatis lognimur, non aurem illi sicnobis;
quia hoc requirit egestas noltra, qua iplorum
ope indisemus: alcerum prohibet iplorum ex-
cellentia, ne talem tamiliaritatem nobiscum ex-
erceant. coc quoridie peccatis involutis, et in
Periculo damnacionis adhuc verlantibus.
182. Kuinsaracionalis, quomodoab Angelo
differae, non et difficile explicare, dicitur enim
substantia inadaquara, non bene simpliciter: De.
ne camen, si addatur substantia humana, (ine
dubio enim anima non est toca substancia huma-
na, sedeam consticuit eanquam Forma, simplici.
eer tamen anima nihil declt, ad hoc, ut (It vera
substantia; cum cons per se existens, _ termi-
nans aetionem creativam, de quo Tupra. num.
744. e segq. Peorlim eroo existens lubsICit uE
substancia, led non ue forma. Indirectehicno-
ea errorem quorundam dicentium: per animam
constirui, non camtum hominem, led etiam cor-
DUS
12

## Folio 103 — 779341856:0147
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000147.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
ad
08 (0)803
pus trumanum; cum anima jam supponat cor-
Dushomanum. jum pertectum performam cor-
poris reluleancem ex pluribus parcialibus; quae
forma poltdiscestum animxe remanet, e cada-
verica dicitur; anrea vero, ubi pertecta fuerie.
decerminae Deum ad animam creandam, ne opes
humanum lud causa Cnali carear.
183. Anima ergo, cum sic Forma corporis.
instrueta est aliqua pocentia essenciali ee specitica,
qua differt ab Angelo, quae per exiltentiam ejus
in corpore determinarur e aetuatur, ue AAE
aetualis unio, quae elt, quaedam actio vel aetus,
quem patieur ex exioit corpus, prour supra
num. 64. cujus, etiam unionis, _ sublittentiae
humana ticulo, Cenlacio hominis decerminat in-
tellectum animae, ad apprehentionem incellectua-
lem: intellectio aurem vicistim decerminat sen-
sum ad senlationem; licet incellectio, etiam in-
dependenter d sensu ex phancasmare, led a Deo
Coloimprimi postic.
184. Objecta senluum ergo determinant ad
sentationem; juxtaillud: objecta movent poten-
rias, Censacio externa, ad incernam produeta, de-
terminat ad apprehientionem, quam comitatur
saltem illud iudicium: ego hoc intelligo, juxta di-
eta num. 779. Pocencia deinde voluntaris libera
ulterius decerminat intellectum vel ad concinu-
andam incellectionem, vel ad eam intendendam
majore applicatione, vel ad discursum, media in.
dasondo. Non habet aurem enima potentiam
dilcurrendi, sine morivo reperio, nec ad actum
C714
ino aralium

## Folio 104 — 779341856:0148
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000148.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
X04
8 (0)
C
C
novumque discursum, sine novo mociro; quia
ubinon estporentia simpliciter, ibi non est po-
centia sub modo, qui modus adtraereat porencia,
non potest proinde voluntas decerminare ad per-
fectum judicium, quando mociva lunc tancum
ad luspicionem sufficiencia: quia implicat posse
determinare ad aetum, eojus nulla potentia est
in subjecto, ut sic porencia determinara, ubi
non est pocencia, ue dictum cRnum. 179.
185. Collige hic eciam obiter, quia actus
vicalis est exercitium subjecti, ut porentiam et
nacuram vitae habentis. live elt potentia determi-
naca nacuralis; licue implicat. pocentiam e na-
curam separari a subjecto, et feortim creacive
existere, sic implicat, incellectionem seorsim à
Tubjecto exictere; d poni posse in lapide, aue
creari; sicur rulous, absque omni veltisio seri.
peura, celtimonio Parrum, de rationis judicio.
inepce supponit: Sed est essencioliter immanens,
quomodo potentia dererminara postic ese ex
era subjectum, extra quod non pocelt esse
Porencia d cum camen actus, vel actio, non
Tic aliud, quam porentia determinata. ut (aepc di-
etum es, praelerrim num. 67. 5 seqq. ilem 86. 93.
153.
186. Non debeo ce hic lector dimittere, nisi
exponam, quid sic aetio libera. Dico ergo:
actio illa omnis, et Pola, ex semper, est libera.
ad quam, voluntas seipsa determinat: e neces
saria est omnisilla, Cola, ex semper, ad quam
non ipsum acens, vel ipla pocentis ageniis sesa
huc gacit aaionem spontaneam deteri

## Folio 105 — 779341856:0149
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000149.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
d
je
31
DA
3
1
1o
x (0)80
105
decerminat; sed aliunde determinatur. Ouod
aurem voluntas ur libera, sic porencis decermi-
nacira lui ipsius, ica ut decerminarione luimee
tinc sibi ex aetio lua e paltio, non Polum ips+
Phrali quoridiana Facentur omnes ex lcripro, e
voce; prout nihil Frequencius euditur, quam
Porte, velle, debere, hominem sele decermina.
re in cerris casibus, Ped eriam S. Phomas expres-
SeD. 7. 9. 79. A. 3. 245. docer, dicens: volun.
tas se ipsam movet. Nimirum haecellvierus, et
Pocencia poreltatira ac dominativa, quam in vo-
luntate, cognicione indifterente instruetâ, omnes
enolcunt.
187. Demonstratur icaque propolicio non
Tolum ex nacurali quadam contessione, quam
ipla recta rario, es experientia extorquee. sed
etiom ex eo, quod afterri non possit calus in op-
Poluum. Flinc solius voluntotis aetus ponunt
esse immediare et Formalirer liberi; cujus loliua
est illa pocentia porectarira. Unde etium ipla
voluntas, dum carut cognitione indifferente, hoc
est, dum cognoleit objectum vel Polum ut bo.
num. vel solum utmolum, non aeic libere, sed
necessario: quia runc non movetur a Ccipsa, sed
lgaq v
Melloru
e
m
acoenicione, lolum unam in paccem, irahiente
Ac proprerea actus primo primi necessarii Punt.
quia indeliberati; affectus boni vel mali, ab
Angelis immisti, necessarii; inclinationes in res
Dias2 Deo impressae, quas gratias praevenientes
vocane, necellaria lunt, non liberae; _ dicun-
curtieri in nobis sine nobis, Tubintellige, libere
jo Dens nunquam dibere agen
iberum est spontancum deliberatu
sia cam intelledtuagentis

## Folio 106 — 779341856:0150
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000150.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
100
D
(0) Sed
agentibus. Flinc in Deo ipso processiones ad
intra necessariae sune, quia ad cas estencia deter-
minat: creacio ad exera elt libera, quia ad eam
voluntas divina se iplam decerminat, elc.
288. Incellisendi sumus eamen de decermi-
natione, ad aetionem voluntatis, immediare;
nam EI mediare BL FEMIOTE EANEUM dCTErInETUE
volunearis actio, ica uc ipsa volicio nihiloinus
immediace pendeas a determinarione ip(ius vo-
luncaris, libera eric. FPinc BI Deus, dirigente
Scientia media, praevideat, certo in casu, tempo-
re, loco, eC auxilio a se oblato, voluneatem crea-
tam se decerminacuram ad obsequendum eC co-
operandum, dum decernie tale auxilier, et
talet circumsanciorum concurtum, dicitur re-
ete eandem voluneatem praedettinare ad coope.
rationem illam liberam adhue, quia se ipsam de-
rerminat. Nec male, eolentu, dicitur eam
praedecerminare, vel actum liberum pratuire,
quacenus praevie dilcernit, es disponic ea, ex
quibus praevider, eventuram volitionem libe.
eam. Lic equidem, persualistimus Cum, haud
aliamr fuisse mentem in principio eorum, qui
praedeterminationem docuerune, quos paulatim
Successores praepoltere intellexerunt. Hoc
enim praepolicio Prae, eviienter oltendic, quà
non dicune; voluncacem decerminari immediace,
sed praedeterminari. Rcce inBenS Opera pre.
tium doctrinae nostrae, qua cor scandalola eE
curbacira princixia, uno relur verbo ablol yimus.
et
reci ae se ect b. 3 ean
2... 1. 1 es 3. 8. d et
1+
1
et
t
i
ie
et
1
1a V
daM.

## Folio 107 — 779341856:0151
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000151.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
o
. eC
L
ee in optacissimam concordium; summo cum
luce, redurimus; sed haec obiter.
189. Si dicas: Idem secundum idem nequie
esse dererminans e dererminatum, duens e
patiens, prius e polerius: erso ver eandem
vircutem ex pocenciam non porekt lupposirum
movere se iplum; nam quidquid movetur, ab
alio movetur. _. hoc axioma, gnidquid move-
cur ec. Arictoreles incellisic de mocibus praedi-
eamentalibus corporum, de quibus lupranum.
170.  Segq. Dein, omnes agnoscunt volun.
tacem moveri a se ipsa, adeoque ab omnibus so-
lucionem exigere postum. Praeterea R in DO.
tentiâ lui poceltaciri homo sit specialiter Deo
similis, mirum viderinon debet, sguidibipro
De inettabile occuerae, denique si lenlus luc de
maceriali, quod lecundum idem subjectum non
Doltirasere ex pati. per aliquam formam can-
dem, tallum els; alioquin nullum daretur sob.
jectum, immanenter aetirum: RC per ambula-
cionemidem moverur eemovet. Si aurem sen-
sus sc de Formali, quasi ipla potentia decermi-
naciva subjecti voliciri hac dererminans et deter-
minata, agens s patiens, etc. negandum est
supolicum, quodipsa pocentia hac decerminans
e decerminata, agens ex patiens, ex sicue ambu-
lacio non est ambulans, alhedo non cst alba. jux-
ea dieta num. 146. es maxime 150. Sicut ergo
corpus movetur ab alio corpore per conractum,
ita volens per pocentiam iltam, tanquam per quen-
dum relacionis terminum, moveur inle, e ale.
. III.

## Folio 108 — 779341856:0152
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000152.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
Tlverius comparatur Substantia
spiritualis cum corporea.
290. Satis persreximus, Spiritum a corpore
Spectabilissime differre per porentias, e aetus
mencis: Duxritur tamen ulterius, an licutcor.
pusper se impenetrabiliter exittens, e extense,
uc Sicransibile e caetirum impulsivumque alce.
rius, camen praeternaturalicer porest penetrabi-
liter e inextense existere, ut in Fucharistia
Dacets ita spiriens praternaruraliter poltu set
cere impenetrabilem, excentum  cansibilem,
et tactirum: Quod cum tacere posse, videtur
ex eo consequi, quod polt non tancum le e
alium Epiritum, sed etiam corpus loco movere.
quod absque contactu et impulsu videtur non
osse. Hac Honitabrius putab giritum 
ratiralitor facere penetrabilemum agita
disus
192. Ad excensionem quidem quod attinet.
non eltens, sed enciras lolum ex modalitas en-
eis, quam proinde sine substancia seortim exi
Aere implicat. Nec fingas extensionem im
mensam, cui DETIS commensus qualisuC, nam
illa oracis concessa, cum foret perfectio quaedam
DEL. Pocius essec in DEO, quam DEOS in
ipsa; icur sapientia ex pocentia luncin DEO.
nOn DEIIS in iplis. Deinde illud ipsum elt,
quod quaeritur: an aliqua excensio spirirualis in
pirieu admierenda (Ir, cum de corporeo cantum
Ergo implicat vacuum
nobis
DuS
(US
et
t
et
Y
e
d
ut

## Folio 109 — 779341856:0153
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000153.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
testi
e al
etta
set
bilet
videlt
set
Ovetbi
AE
m
eris
i12SB
Mb
M
1
1et
s
ul
 (O) si
on
nobisconster: quae consistit in eo, quod parces
corporis sele excludant mutuo, et totum COr-
pus in loneum, lacum, et protindum exten-
danc; unde sparium locale resuleat, quo corpus
unum sua superficie, actactire concinet; _
continetur ab alia; cujusmodi sparium paret, nom
posse conoruere spiritui, et alrerius experientium
hrabemus nullam.
192. Cum ergo aftirmanti incumbat pro.
bario, Ei quis eale spiricuale et angelicun Epa-
eium adltruie, ipsius est eale oltendere. PrX-
cerea hujusmodi exrensio, qua spiritus exten-
Tus esset, utique esset pradicabile spiricus, et de
Spiritu. vel ergo esset genericum, vel speciti-
cum, vel proprium, vel accidens. Nonpotest
esse genericum, quix sic univoce conveniret cum
extentione corporis, quod resulcat ex parribus.
et per conractum superficierum, ut dictume
numero praecedente; Ipirirus aurem partium ex-
pers, e tansibilis non est: Non specificum.
quia perfectio specifice consticurira spiricuis, est
vira inrellectvalis, jaxta num. 190. Nonetium
proprium aut continsens esse potelt: quiapro.
prietas, e accidens, sunt quidam effectus diste-
renciae specifica, habenque cum ea aliqualem
limilicudinem, congruenciam, connexionem.
proportionem; licur gdmiracivitas est modus
quidam, congrvens incellectui humano, non
bruto; mensurabilitas est consequens extensio.
nem corpoream, in lonsum, lacum e protun
dum. danicas est accidens animalis, non An.
eli

## Folio 110 — 779341856:0154
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000154.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
n Y1C
n
d
6(O) Eos
geli; ramolicas, proceritas, etc. accidunt plan.
ta vel arbori, non lapidi, pinguedo es luccolitas
est regetancium; non aren CLC. quaenam autem
quaelo est connexio es limilicudo inter extensio.
nem Ex vicam incellectivam? quis dieat aut
concipiae cognirionem spatiolam, longam,
lacam ?
193. Ex his evidenter patet, Planenon con-
prucre spiricum secundum essentiam ejus extendi
localiter, mensurari, tansi; sed an non propter
specialem finem possine haec ei incerdum tribui,
sieur corpori penerrari, ex non extendi: R2. Pa.
ricarem non esse: nam porentia e actus ita le
habene, ut illud sic essentia, iltud existentiae:
Treut erso esentia est immucabilis, ita potentia.
e licur exiltencia creata contingens, ita es actus,
unde potest actus luspendi, cujus porentia ma-
nec. Nempe aetus est porentia dererminata.
potest erxo ulique porentia esse indeterminata,
Fed determinario non pocest esse sine potentis.
Sieur ergo feri pores, un incellectio lpiritus
cesset, ecsi incellectivus maneat, ita aetualis
aliqua excensio, cactio, locacio corporis, potest
cestare; etli pocentia se extendendi. locandi,
cangendi, non auteratur, ee sicut impossibile elt,
corpus ut sic actu incelligere, cum porencis in-
celligendi sic delticurum, ira spiricum actu ex-
cendi, locari, tangi, impossibile est, (2 illam po.
tenciam non habeat; sicut non habere oltenlum
est, lalrem eum, quae ex partihus relulcaE.
294. l
15
Y
5

## Folio 111 — 779341856:0155
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000155.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
D
coli
UlE
estie
F
d
Xtes
10
HI
5 ila
enti
cent
aetu
aL
inala
1e
iIl
Qu
Dedt
hile
B1id
I1
es
276
 (0) E5
a L
794. Nleque causa finalis esse Porelt, cur
Angelus libiauc alteri, quem vule morere, im-
Decum imprimac: nam impetusille eltimpossi.
bilis; quia nec uti forma modalis Tubsillit, ne
hactenus ostensum elt, nec uc forma abloluta,
quas univerlim evercimus num. 146. 148. T49.
cum itague tieri non polsic, ue anselus mocum
localem immediare perticiac, juxta num. 176.
led Tolum decerminacive: quemadmocum cor.
pus alterum mover per contactum, et impe.
cum, decorminando DF IIM, ucihi dictum est
iea angelus mover se, alium angelum, EL COr-
Dus, libere volendo, juxca modos e jura phy-
lica, sibi ab auetore natura praescripia. Nempe
sicuti corpori hoc congruit, ut Aist per poren-
eiam iphr speciticam, quae est excendi, locari.
congi; ita congruie spiricui, ue hac similiter pet
pocenciam sibi speciticam, quae est incelligendi
ex volendi.
195. Animam rationalem in corpore luo.
praeterire licco plane pede, non debeo: hac
enim penecrat corpus luum non consit illud.
nec concinetur in eo, tanquam in loco. undo
nec porest illud impellerendmorum, uc simplio
ces vane lupponunt. Neque erso movere le
PoceIt ad exeundum extra corpus, ad quod per
unionem phylicam determinata est juxta num.
283. neque corpori suo impetum imprimere
admocum; alioquin enim illud actollere poser,
echiomo volare in altum ad sydera: cui nerri
manuum secri cunt, duc obstructi, uti in apo.
Dlectia

## Folio 112 — 779341856:0156
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000156.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
+12
ed
(d
e (0) 3e
plecticis, polset nihilominus achuc eamembra
movere, cum restat in eis anima: ec ica possee
anima ex corpore suo amovere noxios BUMOTES,
collere obstructiones. et innumera calia Facore,
pec quae homo Canitatem amiltam repararet.
eE in aeternum conservaret, nihilominus experi-
mur, mocum aliquem corporis, echominis, abd
anima pendere.
796. Flinc medici distingnunE mOTS COr-
poreos hominis in voluntarios, et Spontaneos
seu nacurales: voluncarii lunt oreanorum, qui
bus perficiuntur ambulatio, Cacio, sumprio
alimenci, et quicunque serriune ad actiones
arciticum, opiticum. cancio, locurio ec. NVi-
mirum ciculo unionis animae dd corpuS, juxta
num. 183. TIcut senlatio determinac animam ad
incelligendum ec viciltim, ica volitio libera de-
cerminat potentins locomocivus praedictas. nam
ad actum volitionis moventur principia ner.
vorum in cerebro sira, motu quodam renviss.
mo eemodico, qui eamen per nervos, undique
exinde ad membra corporistendentes, spiritibus
anim alibus intructos, propasatur ad musculos.
in quibus, arce quadam mechanica instruetis e
animacis augeleie, e vehremens evadie, acque
inde per senlaciones ad organa executiva propa-
eatur; unde consequitur progrestio pedum,
asicatio manuum, apertio oris exc. unde ( Or-
ana sine destrueta, nervi musculique luxaci,
quancumque velic anima, non sequitur mOcIB;
quod ica non elet, li anima immediaré per le
spemtanei nosus pendent ab appettib C05
insensibilibus animae ut viluntarii a
sensibi libus

## Folio 113 — 779341856:0157
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000157.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
Id
et
es)
ei
Et1
38 (0)603
eos motus exerceret: quia aurem exercet solum
decerminando organa, e pocentias orpinicas
motrices, evidens ele, ubi cessant porentiae, non
posse esse decerminationem potenriarum ad
actum. vel potins (ex autors mente) determinam
Deum
197. Sune eamen etiam in hominemotionés
Bontaneae; mere physicae; e naturales, a voluntate
animae; nequidem decerminarive, pendentes:
cujusmodi lunc resetationum et sensacionum.
orxanis applicotis: uei mocus cordis, syltole d
diultole; puimonum, ee dinphroemacis, ad
relpiracionem; cultim, Cernueationem; Ho-
machi, es inceltinorum Beristalcicus, ad pro-
pellendum chylum Rc. Ad cujusmodi motus;
Dotenciae organiea decerminantur ab humoribus
corporis, aue spiricibus, aut objectis sensuum.
Tenlationes externae dererminanii; ope nervo-
ruim, ad senlacionem internam; in cerebro, es
Fere modo, quo tractio funis, intra peracta, ex.
cirac lonum campanae in rurei: lenlationes quo-
que interna movene potencids appericivas; ap.
Decentiae vero, ad voliciones indelibericas animee 
quae omnia fiunt anima minime concurrentes
quin ee nolence, de quo Paulus: video; inquit,
aliam legem in membris meis esc. actamen
etiam his morionibus e aetibus anima lalcem
indirecte imperat, ee praeelt; quacenus per mo-
cus voluncarios imperat lumtionem cibi, me.
dicinae exc. aversionem vel apiplicationem orga.
norum dC. un de regecariva ex sentiriva dicirur,
t
l23
DP.
eot
ut
Dli
res
si.
XIA
al
de
12.
net
il
19ub
ibu
1OS1
I5 e
EGut
opt
BM.
G0t
ralis
puse
ed

## Folio 114 — 779341856:0158
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000158.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
IF4
no
B
6.∞ 
C
C
eu
e principium nacurale actionum hujusmodi in
homine, cujus est formo.
298. Collise praedicata generica, in quibus
corpuscum spiricu convenic; escunitatem, veri
tatem, bonitarem, potentiam existendi sublicten.
ei. et si qua similia Punc. Speciticum auteme
differentiale proedicacum spiricus vc Tic, cse po-
renciam incelligendi ex volendi; propriecacem
esse specialem, inexcense exiltendi, ex operandi
mocum; accidentia, esse iplas aeluales operatio.
res, _ in creacis, habicus supernacurales et natu.
eales: corpori aurem specitice convenire, extendi
in spacium; proprium ei esse, moveri e movere
localicer, ee per contactum: accidere actuales
operationes ejus, passiones, praelentias, EEC.
299. Elinc ubi corpus non eit, nullum est
Spacium: nulla excen(iO erat ante munduM COr-
poreum, nulla est exera cura; nullum CA Va.
cuum potibile, quod esser spacium corpore va.
cuum. CInde in nihilum abcune quattiones illae;
An DFUS sit in spatio imacinario? an sit motus
in vacuo: ee Pimiles; quia lune de subjecto
non supponence. Spacium imavinarium est
chimaera. extra munctum nullus est locus, nul.
lum ubi, nihil exrra, nihil supra: nullum, quod
Conificetur adrerbiis loci. DEUIS non elt in
loco, led in le, hcze à le; sed nec ancelus, nec
mundusiple, in locoest. Immenluscamen est
DE:ES, quatenus mundus corpoceus in infiniu
cum excendi pocelt. Es tamen lemper ei lF. VS
aderit, etsi minime coextensus; sicut nec ani.
ir

## Folio 115 — 779341856:0159
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000159.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
315
eria
esto
1
PO.
Ie1
11
2tiO
12HI
Vet
1131b
MB
C0
e Va
illa
Moti
1
eb
15
ie
vet C)
3(O) o
ena suo corpori coentenditur, quia non est ex
centa; nec angelus coextenditur corporibus.
etsi de corpore in corpus transeat, alteri ad(IC,
e ab alcero ab(ic. Flxe e similia ideo concipi-
mus, canquam extensa, quia incellisimus depen.
denter a lensibus; qui corporei cum sinE, non
nili modis extensivis operantur; heur spiricum
concipimus, per melum lucis excensum et sicu
ratum EEc. ideo hujusmodi concepcus ner judi
cia vircualicer correctira emendare e quali de-
purare Tolemus ex debemus, uc oltenci in via
veritatis in principio.
IV
e
De Praedicamento Quantitatis.
200. Loquemur de gnancitate permanente,
reliquas Fnelidi relinquimus. Ilac est ipla mo-
les corporis, sive exrentio in lonoum, lacum e
prosundum; de qua jam diximus, este ipsam
ellenciam corporis, si potenciam accendamus
detualem vero extentionem marnam, parvam.
accidere manifeltum elt. Nontamen eltacci
dens absolutum (quod. mirum est, quoscam al.
ferere) sed modale Polummodo; cum ex dictis
conster, impossibile esse, existere excensionem,
sine lubiceto exrenlo; videlicet, s ad dideris ad
sitistanciam aquae lapidis, animalis, auemen-
cabitur es ter major; s derraveris Ret minoro
nihil hic absolurum ele, quod sE quanticas, a sub.
Fancia distinetum.
argo idem corias non potest habere
i
dF. Ouao
xtensionem majorem aut minori
13

## Folio 116 — 779341856:0160
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000160.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
id
20F. Ducerendum hic
Columimodo rectat, Pol.
ne esse aliquod corpus
infinice maenum, vel in-
finire Parvum; eic pun.
ctum: Quod non posse
esse; hoc phaenomeno
declaro. Flo pertica.
A. B. Turlum ac deorsum
HOTA, CIECA CenErUM C.
Dum movecur punctum
B. in P morebitur pun-
etum A. in D. Ouia vero
linea A. B. elt Anica, e
cerminara in B. Poterit ei
addi unus palmus B. F.
Mloveatur rurlum A. B.
aequali cempore delcribet
lineam F. FI. porallelam
ips B. F. Sed longiorem,
et velociore moru; et
D. A. het brerior, _C Tar.
diore motu. Acidtacur
deinceps quoc diebus ad
lineam A. B. versiis B.
unus palmus: rursum
aequali cempore deseribe.
cur ibi linca longior; de
mocu velociore; sed P.
A. Ret brevior. Juia
ergo A. B. nunquam est
Lolon.
1t 51B. 101 21 P st e h. 171 r (D
idsi
sd
6(0

## Folio 117 — 779341856:0161
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000161.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
Mhi
oll
O
vel i1
DUI
pe
nen
esli6d
A
nctut
I
iA Vest
a1
tericet
t
seriba
0
V
_B
exo
60 (O
268
longissim2. Sed semper finita, poterit TOrd aeter-
nicare addi unus palmus, ee hec temper linea
motiis versis B. loncior, et velociore moru;
e versiis A. linea B. A. hrevior, cardioreque
motu: aequeita versus B. hicc linea semper lon-
sior e longior; motu que velocior e velocior.
nunquam velociltimus; ec versiis A. linea bre-
vior, e mocus cardior ac cordior nunquam
ca 
cardissimus. Nunquam ered eritmorus, velo-
cissimus, aue caristimus: sed crelcere _ de-
crelcere poterunt semper. Nunquam ersocrie
linea infinire magna, due infinice parva s nec
motus infinice velox, aut infinite tardus: ergo.
nullum spacium vel extensio est maxima, nulla
minima vel infinica: nullum cempus maximum.
nec minimum; nulla magnicudo maxim2 auE
minima, vel infinica.
202. Dices; haec ita esse, s successive addicio
hat, posse tamen instantanee, simul. e semel,
Doni lineam maximam ee infinitam. Sed M ica
c; Pocerit etiam linea poni, perpendicularis ac
A. B. intinica, ex heri supersicies infinita; po-
cerit e Doni linca. perpendicularis ad dictam
luperticiem, infinita; ex heri cubus, consequen-
ter intinitus: sed hic. s infinicus esser, nullibi
cerminatus eset; erso lex faciebus non termi-
nacetur: ergo nec esser cubus; de tamen sup.
ponicuresse. Idem est de cujuscumque speciei
magnirudine: ereo, implicat magnicudo in-
finica.
corpus infiniti
203. 9V2

## Folio 118 — 779341856:0162
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000162.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
1IC
in
t
 C
Con
d(0) Sed
203. Ouaeritur de compolicione partis act
parcem, illa; ex qua omnis continuimagnitudo,
ee extensio, juxta dieta, retuleat; dn ea Rat
per Parces in infinieum divilibiles. an vere per
partes indivisibiles: Non incelligicur quaeltiq
departibus excensionis. Sive de Darcibus, it ex-
censis: quia las semper esse divilibiles, Patet ex
dietisnum. 20 c. Q sic Aciltorelem intelliximus,
dum dixie, continuum semper esse divisibile;
Ped incellixitur de parcibus, ic componentibus.
Non etiam incelligitur de continvo, quatenus
et quod est corpus mixtum ac naturale: quia
quod mixtum est ex pluribus, haud dubie in
plura estdirisibile; ita ue eoipso cesset esse mix-
rum, quod cessae esse dirisibile. Sed quaeltio
incelligenda est de ipsa lalcem maceria; an haec
salcem tandem comperiatur, dividendo, constare
exindivisibilibus componencibus.
234. Ptimsi porro concinuum, catione
maleriae prima, constaret ex parcibus, in infr.
nieum divisibilibus; pacee, inde non reluleare
magnicudinem intinicam; quia partes aeque
magnicudine decrescerent, licur multicudine
crelcunt: Pecus aurem est de mulcicudine, cui
non obstaeminoricas. Unde, s continuum di.
vidipoiest in minores ex minores sine Hne Par.
ces; cum omnes es ansulas aetu contineat, in
quas dividi pocell, concineat necesse est et aetu
intinIcaS. Juod vero dicant alii: conrinuum
non componi ex partibus aetu, sed potentid
colum; Cerique parres aeta, ipsa divisionerealin
aU
It
t
1bi
1ot
D7
1

## Folio 119 — 779341856:0163
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000163.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
2 (O)
aut detionatione salcem mencali s mirOr, e0S
aequivocationem non cernere; qua laborant.
Fdam earenus quodpiam fii actu, quarenus est in
potentia ad actum. l’artes autem continuatae, Punt.
quidem in pocentia ad separationem. (ive reipsd,
sive delignacione taciendam: non autem line in
porentia ad essendum, vel existendum: Punt desie
nabiles, led non tunc modo creabiles, et factibiles.
Duid delionas, nis quod elt: Duare amphoram
vini potes separare in duas dimicias, nisi quia duas
dimidias continet? Pedsicuc se habet tota 3d duas
dimidias, ica dimidia rursirs ad siam dimieiam 3.
ita quarea act suam; ec sic in intinitum.
205. Quaelo ce, quid est concinuum, nilt
eoium, cujus partes communi termino copulantur:
si ergo concinvum aetu non habet portes, actu
non et torum. Freo, nec actu continuume
Torum quidquid est, haber partes; eE quolenus
non habet, cacenus non elt totum. Nimirum
torum elt omne, solum et semper, quod com-
ponitur ex partibus; pars omnis et sola ett. quae
componit tocum; duc da exceptionem. Ergo
sicutomne, Teslum, ex semper est homo, quod
eltanimal eationale; ita omne, solum, et sem-
per elt corum, quod constar parcibus; ergo; (t
quid non constac parcibus, nisi porencia, illuct
non elttorum actu, led potencia. ergo, quihra-
Dec in serplio menturam vini, cuinec gucta de-
SIE, non haber tamen mensuram actu tocam, sed
tolum potencio. Cuid est continuum, nisi quod
COMTINUAEUE ; per Partes vicique? Quid conti.
lalis ex ceptio et HI gunitas en tuanc
partes sunt fractiones, quae sunt
natura posterisis uni late, e fractio
cupponu am drum s. tum in denominatori
Y.5)

## Folio 120 — 779341856:0164
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000164.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
52)
nd
a
6.∞ (0
ed
nuans; nisi quod continut alcerum: Accedit.
quod auctores ilti communiter concipiune (pa
tium, tanquam quodpiam prius corpore, quod
est in spacio (male quidem, quia diximus (p2.
cium esse essenciam iplam corporis) per iplum
sparium hc concepcum partes omnes ac singu.
lae sunt actu delignaca, per tocidem partes lpa-
cii: nulla ersoratione eAugere postune multitu.
dinem acto infinitam partium, (i concinuum in
parces infinice dividi pocelt.
206. Duamobrem cum nequeac concipi
concinuum, quod non luc torum (esset enim
conrinuum. ex non esser) necessario dicendum
elt; conctare continuum ex parribus componen.
libus tinicis, quae denique in plures alias com.
ponences dividi nequeane. Nec est, quod aliqui
hujusmodi partes tanco odio perlequaneur;
dummodo ratione, non impecu phoncactico,
duci le velle decernant. Non enim lune pun-
eta inexcensa, qualia Z enoni adscribunt; sed
quae estentialiter non cum spacium occuPanE.
quam secum adterunc; cum corporea sint, ut
dietum et num. 198. 199. e pro praedicato
differentiali haheant, extendi posse; ratione
cojus excensionis, indivisibiliter terminentur, et
incipiane; possintque secundum ejusdem ex,
centionis modum, in modos mognicudinis, Par.
vitacis, esc. in infinicum variari; uc cR oltensum.
MWM. 2.dI.
207. Ommobrem vehementer a vero ab.
erranc, dum dicunt; nos cribuere minimophy.
(ICO
terd
AAI
dest

## Folio 121 — 779341856:0165
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000165.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
N
M
1.
2.
i
l
At
0
16
a
e
6 (0) 805
121
sico, quod spiricui proprium est, spiricui enim
proprium esse, exiltere lpaciose vel extense, et
in loco, Wesac D. Phomas; ec adverlarii con-
tra cum, nuilo adhue arsumento probarort; nos
aurem ostendimus, praedicarum eidem essentiale
ee speciticum esse, porentiam intelligendi  vo-
lendi: e potentiam extendendi se, spacio séque
existere, et existendo locum facere, proprium
ec essentiale corpori num. 275. 190, F91. 192.
193, 194. 198. 799. videsne inanem esse me-
cum, quo angeris, ne spiritum cum corpore
contundomus; ex ideo ablqueratione ce puncta
noltra odisse:
208. Punetum porro, quod sic adstruimus.
est pars continui, non iplum continuum; est
principium corporis, non ipsum corpus; phy.
sicum falcem, etli corpus mecaphysicum (le-
cundum se, vel subltanciam corpoream, cujus
consideratio ad mecaphylicam spectet) dici ni-
hilveret. Foiplo vero, quod corpus est, exten.
Tum eR; tansirque corpora, supra, intra, ad la-
cera. Quis ilta capine, inquis. Quomodoru
cadem capis in spiritu? iuo nos ore judica:
non enim error in eo elt, quod dicas, ens quod.
piam posse esse toium in toro loco, e rocum
in parribus: sed error in eo est, quod id affirmes
de spiricu, qui excensus esse non pocest; item
in eo, quod supponas, esse locum ee spacium,
ancequam ibi corpus (ic; locus enim est lu.
perticies corporis, complectentis aliud corpus.
inra le, et incra spacrum duum, lua luperticie
Ter-

## Folio 122 — 779341856:0166
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000166.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
exo
(0
d(O) oed
terminacum: Spatium vero vel extentro, pocius
eltin corpore, quam corpus in spario; cum ex-
tensio, sic perfectio corporis, licur incellectivitas,
ABgeli.
209. Pocelne capere, quomodo aeternicas
Dei sc unum indivisibile instans, succelsionis
expers omnino, etst omni tempori successivo
coexistac: Sic cape, Deum esseimmenlum, qua-
cenus omni polsibili extenso coexittic, ipse c2-
men inexrensus in le. ex indirisibiliter ubique
tocus: hc cape, exictere Anselum, acoexilte.
re animam cuivis parti corporis, semper toca.
etsi contingat puncta diversa, supra, intra, dex-
trorsum, liniltrorlum. Salcem in eo eltparicas.
quodtu dicas. Deum e spiritum creacum coex-
centum coeristere pluribus corporibus distanti
bus, ubique indivilibilem eE FOFUM; nOS auLeM
excentionem quidem spiricus negamus, sedcam
nostro corpusculorribuimus; quod lalrem cape.
re debebis, ex poteris, ex cuo luppolio.
220. Lecmiraripoces, haec ita esse; dum
modo, quid sic extenlio, apprehendas. Bes enim
punctum phrsieum, quod physice componit
corpuscontinuum, in plura plrlica punctanon
possic dividi; ipsa tamen ejus excensio, per seip.
Cam quodam odo exiendicur in puncta machema
tica: hoc est; talis elt Forma e modaticas, cu.
jusinicium ex Ainis semper est indivisibilis; e est
ipsa procursio ab indivisibili ad indivisibile.
Nempe, linea, quid est, nili percurtio puncti ad
punctum: quid supersicies, nili maxnitudo caepta
alInea

## Folio 123 — 779341856:0167
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000167.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
n
nn 
0 (0)
C3.
2 linea, ex cerminata per lineam? quid corpus, nil2
extentio a superficie in luxerficiem ducta; ete
nulla excensio esser, nisi supra habecer simul e
intra; quodtu, in spiricu, debes Faceri, e in aeter-
nicare. per iplam simulcarem, hrabente ance es
Vost.
2TF. Tlinc a quovis puncto Machematico li-
nex, pore linea insipere _ delinere, vel desiona
ri; _ d quavis linea luperficies; es d quavis su-
perscie corpus. Ilinc plobus cangit planum in
puneco Machematico: hinc angulus concingen-
tiae, contencus inter lineam rectam ee circularem.
est omni rectilineo minor: hinc omnid asserta
Mathemarica e Fuclides consistune veritare ludi
hrine arsumenra, quoruer plurima in via verita-
ris conera nos adduxi, noltca puneta indivilibilia
non expusnanc; cum moneone nibilominusu di
vilibilia machemalice. Hlinc demum, quod elt
posissimum, ecium alserea tidei dererum incepcio.
ne ac desicione, aliaque, in curo funt.
2F2. Placet hic repraelentare judicium emi-
nentistimi Cardinalis de Lugo. opud Christopho.
rum Hlonoldum in Accoamacibus physicis, edicia
1645. Aerormate 6. num. E4. Poliquam cum
mulcis auctoribus docuisset, continuum esse inti
nice divisibile machematice, led non physice; hoc
est, ratione excensionis, quam mathelis accencie,
non ratione partium phylice diltinctarum; Cub.
sunsit, num. 67. ejusdem C ardinalis Judicium.
quod ale e, quod videlicer omnia per hanc do-
tri

## Folio 124 — 779341856:0168
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000168.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
B
0(O)
es
Etrinam cohereant; cessent omnes diffcultates,
motus oprime explicetur, raritas facillinse defen-
datur, s quod caput est, inquit, theolosica con-
clusiones, quae sape ab hac quastione dependent,
nullam prorsus patiantur difficultatem. Lege lo
cum mi lector.
223. CIC, quae involutius dicta lunchactenus
distinctius exponamus, licur essentia spiricus con-
sicti in duabus pocentiis inrelligendi de volendi;
SiC, ut Polterior priorem nececTario praelupponat.
(ive m proprietas a priore Auac; sive alicer loqui
placuerie; ica essentia corporis in duabus pariter
pocenciis lica elti quarum prior, est porentis sc
excendendi in spacium; polterioe, elt potentia
excludendi alcerum d luo spacto, sive vis impe.
netraciva; e haec posterior priorem supponie,
eamque complet quodammodo. uc differen,
eiam lua proprietas; cum non poltit excludere a
spacio, quod spacium non haberet. PX quo
coalescic vis cactiva, ex impulliva, ad movendum
alierum; qua non indiget spiricus, juxta dicta
Num. 194.
214. Porest tamen harum pocenciarum
actus sulpendi; vel veriusque simul, vel tan-
cum polterioris, juxta dicta Num. 113. Si ex-
censia corporis luspenderetur (cujus tamen nul-
Jus Anis esse parest) exilteret corpus eoipto eri-
in penerrabilicer, ab(que menturabilitace e
concactu, licur spiritus, qui ad hoc policivo
pocencia non opus habec, cum (ic quid neca-
cirum: li aurem impenerario suspendatur, non
ideo

## Folio 125 — 779341856:0169
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000169.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
15.
ferta
C0H.
ent.
elo
nUSI
Con
endii
Ondli
1091
aricet
113l
entid
npe
eren
ete2
9u0
dum
dicta
arUM
12A
Si ex
nI
ie
iVa
neG
nOM
ided
6
 (0
0d
ideo centu incentio; possene, enim mininsa ind-
ceriae extensa juxra lese conservari: De Eeri De
cesse elt, dum corpus eloriolum cransie alija
corpus: in quo calu laltem alcerutrum cOrpUS
Deneciari necesse cA: firque ad nucum Dei: de
quo um. 194. e in sequenti: Vcriusque
aetus luspensio videtur evenire in corpore Chri.
Bi Fucharictico, s ibi causa ee necesticas
elto
2F5. Sed videtur ibi etiam non esse necesiraS,
cum connacuraliore doctrind heri postic; quia
enim excensio porestesse major deminor sine A.
ne, juxta Num. ZOF. es mierolcopici depre-
hendune animalcula, tam parva, ut omnem
fidem exuperene: sic, Ut Labenekius Baca-
vus, inera unum orulum pulicis, auc mulca.
deprehenderit beltiolas viras ad vivinei millio-
nes, numeracione insticura ex certa praxi, juxraqe
reculam cerrissimam lvelidaam 18. 12. Facile
Chrilti corpus reduei, porest ad similem vel mi-
norem parvitatem. (ine ulla lui parrium compe-
necratione, auc orsanica laesione intra lingulas
cocalicates, quae lingula minima panis destructi
Qua substicutione, occupent. Sed de Fucthari.
i speciarim intra in dialoco. Fg0 limili mo-
dosemina vivencium, ab auctore mundisretus
indicatuisse, ee lacère arhirror. Addo tamen;
cunceriam tucuram aliquam in Corpore C’hricti
contorlionem. ut repraelentarecur aptius figura
minimi panis. Necideo per microlcorium vi.
deri posser Corpus Christi.
um dictinctione.
W

## Folio 126 — 779341856:0170
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000170.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
a
208(0)
tum propter parvitacem nimiam, tum propcee
dictam concortionem; led licui hoc displiceat,
valeat consvera sententia. Eit haec hactenus de
quantieace cum corporis concinui, cum ejus indi.
visibilium parcium, ex quibus cocum continuum
relultat: icem quomodo ex additione partium,
etiam contirsuarum, corpus tocale auementetur,
ex ex derractione minuatur univerlalicer dictum
est latis. De corporibus particularibus, ad
phylicam percinet: quamvis aliquid eciam adhiue
intra segueturo
De Dualitate Entis, Praedicamen-
+0 Tertio.
276. Oualitas, ex Aristotele, cR, qu’â quid.
Diam dicitur quale. sive modus subltantia, quo
ipsa dicitur aliqualis, vel calis: sEcur quancitas,
qua dicitur quanta, vel aliquanta. Inurile elt,
aliam definicionem inquirere; quia traee suffici.
enter omne et solum quale exponit. Lx eo.
dem Aristocele quatuor lunt ejus species: ha-
bitus es dispositio; porentia es impotentia pati-
bilis qualitas es passio, fieura ant forma. Aliter
dividi porest in Mecaphysicam, physicam, mora-
tem. Mlathematieam. Mataphysicae, sune diste.
renciae entium ee proprierates; illae quidem se
hierum, illae specierum, auc estentiae; uc incel-
lecti.

## Folio 127 — 779341856:0171
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000171.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
ls
eati
50b
neiu
IUIM
IM,
TUI
UM
V
ad
n
451
estr
Eci
b
t
et
eo
pA
e
ge
la
1 96
e(0
o
lectirum, admirarirum: quo fere sensu ari
Roceles 4. Mecaphylicorum capice 6. For-
mam substantialem, vocaequalitacem Maceriae s
ex Thomiltae porencias animae, Formaliter qua-
dicares appellane. Vide etiam D. Thomam I. 2.
Onastione 49. Arci: 2. Physicae lune, quae COr-
pus plylicum afficiune, uc lumen, caloc, Fri-
sidicas, dentraS, Color, duriries, mOtUS, _C.
Aorales, quae cedune in laudem vel vicuperiume
uti vircus, vicium, jus, dominium, reacus, ir.
reoularica, eCc. Mlathematica, ex quancitare
redeluneur ad interrosarum quale; ut rectili-
neum; currilineum, polygonum, proporcio-
natum par, impar, rectum, obculum. Et
alicer diridi posser in corporeas et spiritiia
tes, _C.
217. Illud obserrohic, male quosdam qua-
licarem cum acciclente contundere; quali vered
sinc termini convercibiles: cum pareat ex di-
etis, qualdam esse lubstantiales, et quaedam
accidenria non esse qualitares: uti quantitas,
actiones, palsiones, ubicationes, durationes.
nexrissime quoque alii qualitarem; mera acci-
dencia absolura, non piobare quidem Conaneur,
led imperire sane supponunt; quod ex doctrina
distinctionum non copnira, nil nila mera ubi-
que ablolura supponane, ingenti lane Arase ge
nuinae Theoloxix. vide Num. 99. e sequenteM.
Oualicates spiriruum supernarurales Theo-
losis relinguimus: naturales, lune pocentix ino
cellisendis rolendique, et loco. morendi Lsor.
DOris

## Folio 128 — 779341856:0172
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000172.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
c
o
C
5(O)
eu
poris naturalis eminenciores in genere lunt, Te.
nuitas, crassities; fuidicas, formitas, durities;
mollities, lavitas, fexibilitas, rigiditas; humi-
ditas; sccitas, calor, friens, raritas, eravi-
tas, vis clastica; odor, sapor. sonus, lux. lu-
men, color. Speciales lunc spccialium corpo.
cum; aliae lapidum, alix mecallorum; aliae
quadrupedum; aviuri. Dilcium; ecc. quas om.
nes esse, modales, e non posse creacive exilterer
facili negocio octendi Porelt.
218. Nam renniras; ett modus corporis, ex
particulis exilibus, quitus ipsum constat, resuI.
cans. lecundum quas tacile alterius poros subire
Poltit. Crassiries; modus, relulians ex par-
cibus majoribus. Figuraque irregulari constan.
tibus, quae aegre in alcerius poros le insinvent.
Fimiditas, eltmodus, relultans ex parciculis Fa-
cile disjunsibilibuss ad quamvis tiguram re-
spiciendam apcis, ec ideo valde mobilibus. Fir-
mitas, est modus, quo parres propcer figuram
cerram tacile concarenabdiles, aut secundum su-
perticiem Cclecansentes, ira cohaerent; ut eeore
divelli possint. Sic exploracum aliquando fuit,
quod duo hemisphaeria ica cohaererent, uc octo
equis divelli non porverint, quod mecu vacuis
(UE pUTanE) non (c; quia compercum quoque
elt, liranta vis adhiheatur, quae luperet pressu
ram aeris, divellihemispharia posse
219. Daricies, Clemodus, quo partes cor-
poris crachiulculae, ob Aiguram, concextum; e
immediatum concuetum, ab aère es aethere pre.
mente
tCS

## Folio 129 — 779341856:0173
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000173.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
M
b
b
1
1b
10
et
et
itE
es  (O) dei
mente coiretatum, cenacissimé cohaerent. MLOL
liries est modus, relulcans ex parcibus, parrim lua
duricie quiescentibus, parcim Auidicare mobili.
bus. Levitas eltmodus, quo partes superticiein
ratione teurae, aequaliter promirene; quond
senlum: asperitas quo inaequaliter. Flexibili
tas et modus, quo parces oblonex, leves, in
directum cendenres, non obstant curvesioni. ita
ut aliae molliores, in aliis durioribus, ulere cirro.
que moveripossine. Rigidicas cconera, qua par-
tes intra aliasmoverinon portune. Onde sico.
gantur accedere, ticruptura, ed quod Elacim per
EDEUM CANCParTES.
220. Flumidicas es modus, qua corporis
partes insenlibiles laxissiménexa, perpecuo agi
cabiles, e ita Auxibiles lune, ut inera alieni cor-
Poris poros tacile subeant. Siceicas ex particulis
rigidis, e inter se quiescentibus, nullo liquore
iniburis, resulear. Calor est morio partium in-
sensibilium, capidissima es perrurbata. Iea lerra
incalelcir lima, elavus malleo. Friens est hu-
jusmodiparrium quies. Conselatio fic, per in-
cerpolicionem parcium frigidarum inter partes
Auidas, ue contictane: quae partes frigidae lune
Palinae, spiculorum instar pencerances. Ondo
major est glacies, quaim tuerie liquor. Marenon
conselat, propier asicarionem a venris, ec ignes
Tubterrancos.
22 F. Paricas est modus, quo corporis pori
plus materixe lubtilis continent. Densitas quo
minus. Rarefactibile est, quod majores vel
DLUTOS

## Folio 130 — 779341856:0174
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000174.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
103
d (0)e
plures habel poros, sive incerllicia inter partes
suas, non accurate se contingentes, et Rexibiles.
obcinet Majora ec plura. Ilabet autem Poros
eriam aurum, argenrum, et
marmor, quia esivio magne.
cieo, et eceorieo lunc pervia.
Gravitas est modus corporis.
quo cendit deorlum, eo quod
sic minus porolum, et magis
prematur abière incumbeure,
qui per porola Facilius cran(It,
e
deoleriora. Unde motusin
fine velocior est. Niam cum
der perpendicularicer urgeat,
aC Ten CaCVerluS CenETUIALETIE,
e per innumeras lincas, patet
cubum Mnec plus premi, perplures lineas,
dum estin R. quam dum est in l. pressio autem
aeris pacet in aneliis, et srphone angulto, verin-
que pervio, quem si superficici aquex luper-
vonas, videbis aquam, super cum, inrus alcen-
dere, quodnontieret. s extra syphonem aqua
non premererur ab aere.
222. Vis elastica est modus
corporis, quo iplum pressum vel
enlum resilie in priorem figu.
ram: quodtc, dum materia lub.
cilis, cranliens per Poros; im-
dinsit ad latera, ut suum Auxum recuperet;
ideoque corpus debet esse rigidum. Si duroe
censio, vel prectio, perditur vis elastiva; quia
male.
...
iiidir
M.
et
D0
B
jis
Pri
a
A
nE
co
Ut
e
Pa
Son
P3E
NOI
dC1
1C5
501
etu
cila

## Folio 131 — 779341856:0175
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000175.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
1o
d
8
23
Ili
1A
M
c,
tet
83
M
A
Ba
1.
F.
18
vel
112
1b.
M.
eti
106
uid
B
e
80(0) 808
maceria subtilis alias sibi vias aperie. Materiam
subtilem porro exictere oltendie ipsa vis elaltica,
sicut SC Porolias corporum, aéri non pervio-
rum. Item exeractione aeris ex vasIs, quorum
Poros aer lubintrare nequie, per machinas laepe
Facta, inera quorum caritates necesse est incredi
maceriam aëre subciliorem. Aërem vero in
iisdem experimentis tuisse epractum ex eopater,
ss
c
quod vala illa tianc per exeractionem visecuplo
due crisecuplo leviora quam ance; liem hoc
oltendir aeris pressio ac denlio, de quo numero
praecedente. Maceriam illam Ariltoreles vocae
aetherem, Placo suhcilemignem, alii Archaeum
Alii animam vel spiricum mundi.
223. Sapor elt cerra dispolicio ex magnitudi-
ne, firura, ex mocu insensibilium parcium, in
corpore resulcans, qua iptum per lalivam relo
lucum, orsanum certa ratione fabretactum,
e ex pervolis Abrillis conterrum oraté vel in
erace afficere, affricare, cirillare solet. Odor à
lapore fere solo corpusculorum renvitate diffeet
Sonus est motus aéris tremolus, e corpore lo-
noro procreatus, ee id organum audiniis pro-
Dagncus, quo subsulcim percuritur cympanum
aculticum. corpus lonorum debet esse inltru-
etum plurimis poris ec parvis. uc lingulae par-
les cremere possine, in corpore Auido, quod
conrinent.
224. Lux eltvibratio Corporis lucidi, con-
cila e celerrima, sive motus partium lucidi sub-
cilisimarum, concistim reciprocus, itus ee redi
2
FAS.

## Folio 132 — 779341856:0176
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000176.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
e
e
 (038
cus, pulsus ee repullus, rapidissime concitatus,
Sic ligna pucrida micane, quia acquirunE partes
agitatas celeri motu. Calor elt limilis motus,
sed validus et rapidus. Lumen est vibracio
globulorum athereorum, quaqua vertum, ad
lineam rectam. orta ex vibracione subcilis mace.
riae, vilum afticiens: quo facile maniteltantur
corporum moles, figura, distancia, licus, color.
proporeio; quia ilta vibrationem ac restexionem
moditicant.
225. Porro motus impeditus reflectitur ita,
ne noulus restexionis sit aequalis anento inci-
dentiae, _ quidem luminis radius perpendicu.
Pariter incidens recte resteetitur, quia non est
omixtus ex motu perpendiculari ex horizoncali,
Sicuc est quo oblique incidentia fic. unde tune
retractio tc ad pervendiculum in medio densio-
c: quia in hoc acceleratur motus pervendicu.
Paris; in rariore recordatur: quia aer quali vil.
dolus, et quasiplumolus, est in poris recarcans
motum, licur globulus in capede rmovecur taE-
dius, quam in nudamensa. Notus continua-
cur, quia primus decerminat ad secundum,
ex hic ad sequentem; sicur quies determinae
ad continvarionem quieris, juxta Wumerum
476.
226. Color est modus luminis reflexi, cum
certa conjusacione radiorum ec umbellarum,
ex Ariltorele. Nam color albus elt lumen
continue rellexum: scilicet quod reflectitir a
corpore, conttance superticie, conlelcence ex
Tuver-

## Folio 133 — 779341856:0177
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000177.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
It
B
M
11
B
ex
1
 
.8. (O) em
Superticieculis innumeris parvulis; certo modo
compolicis, ue fere omne lumen extra le reste.
etant, speculorum instar. Niera aulem COr-
Pora, cavernosa e lriaca superticie affecta
lunc, ita ut lumen fere omne inerorlum refle.
Etant. Colores caeteri lune menii, juxta variam
luminis reftexi cum umbra conjuparionem.
hinc citius a Pole incalescunt niera, quam alb25
ec nix illuminata laedit oculos. Commemora-
mus ilta tantum hic, non explicamus; fussis
outem es explicato habemus in traetatu, quem
inscripsimus Creaturam Corpoream: Fusissime
autem; ex elegancissime Flonoratus Fabry.
Tu mi lector, si ilta non habes cognita, nole
condemnare, priusquam incellisas, uc solent ini-
qui fudices.
227. Necesse habeo méminisse hic brevitee
habicuum mencalium: quae sunt Onalitates fa-
cilitativae intellectus es voluntatis ad operandum
incellectio Angelica (idem fere est de animà le
ParATE) quomodo Hae, dictum elt num. 177.
178. 179, 180. Sicue eliam de libertate num-
186, 187, F88. 189. Flabitus porro acquiri ab
Angelio, Dater ex eo, quod discane linguas ho-
minum, eciam deemones; ex illas quidem, quae
Cerius inventa sunt; cognitas haheane hiblioche.
Cas, Fliltorias, ecc.
228. Eljusmodi qualitae Facilitans non porest
consictere in speciebus imprectis spiricunlibus
quae line encia absolura: quia nemo explICal,
quomodo hujusmodi emia sint imaxines rerum
solim
3

## Folio 134 — 779341856:0178
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000178.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
134
o
3(0)
6C
s
Tolum virtuales, ex non Formales. Deinde quin
essene substancix, juxca dicta, a num. 149. aa
152. Praeterea, licer explicari posser, quoriodo
iltae species generarentur, non passet tamen ex.
plicari, quomodo excitarentur, et actu intlue.
renc; vel enim libere excicarentur, vel necessario.
Si necessario: qua est caula necesticans: non
enim possunt esse semper excitaiae; alioquin
semper illa omnia objecta Angelus incelligeret.
e eodem semper modo, atque aeque intensé.
Si libere ca5 Anselus exciraret, Frgo eas ante
intelligerer; cum ramen lupponaneur iplae non
incellisi, quod non sine objecta, sed vietualis
similicudo eancum objectorum. Imo carum
ipla objecta semper antea Angelus incelligeret:
quomodo enim incelliseret lpecies, et non ob
jecta specierum: Frustranex erso essent species.
Cerce uc libere unam peae alia excitet, utramque
dilcernere, ex cornoscere debet; cum voluntas
in incopnicum non a5ac.
229. Placet ergo modus, e solus relinqui-
cur, quem habet P. Fabry. quod scil. Angelus
nunquam omnino deponat cognitionem rei,
lemel corniex, sed lemper cognolcat, quaecun.
que semel cornolcere caepir: ita tamen tenuiter.
remisse, ee neglectim, uc respectu aliarum re.
rum, ad quae speciatim se converrie, videatur
ea plane non coenolcere: pollic camen earum
coonicionem incentam, ex perfectam, quando
voluerie, retumere. 8C SIc dicitur habere facili.
rarem copnolsendi omnia illa, quae semel didi.

## Folio 135 — 779341856:0179
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000179.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
quid
al
1000
Jex.
Ve.
rio.
NON
juin
ret.
HSC.
21II
BOA
1alis
VM
ret:
oba
qub
111
eluS
cel
1A.
tes
se
WIF
1
i
II.
i1
un 9
dan
35
eic, nimirum vorencia cognoscendi Angelica
eltlimitaca quidem, in capacicare, es vi policivis
ac incensira, accamen quasiilimitata in defectu,
de in potencia remistiva; sic ut quo plura nova
addiscie, eo rerisius aa priora actendac; RICuE
diximus de Mocu cardiore, e linea breviore in
intinicum, num. 20r. Sic _ nos videmur plané
non meminisle, quomodo didicerinus licecas,
quandorelocistime, et expedicissime scrihimus
exlesimus. Sic qui pulsant organum ecc. cum
tamen cercum sic, nos in similibus exereere me-
moriam, sed valde remisee.
230. Hlabicus volicionales ex his Felicissime
innocelcunt. Faedem enim cognitiones, prout
perpecue voluntalem decerminant 2d affectus,
non perfecté deliberatos. v. g. in daemonibus ad
maledicendum, in Panetis aurem Anceiis, ad
DECMI laudandum, ad laudandas piorum bo-
minum aetiones; sic dicuntur habere Focilica
tem, ad similes actiones, expresse e intensive
Formandas. Simili modo deanim drationali se
paraca senciendum puca: imee eriam in Rac
elorix de unita corpori, respectu cognicionum
inorpanicarum. Sed de hormine, in Racu pree-
senti, alicer philosophandum cHt.
232. Devendet ergo in ellectio humana à
phancasmare; hoc modo e veaine. Objecta
movent porentias extersis. F. 5 lumen, ab
objecto modificale reflexum (quod speciem nou
minam) incidic in oculum ver puxillm, sn
recinam oculacem; ut in hic imaxinem objecti
dictim.

## Folio 136 — 779341856:0180
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000180.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Y3
n B
0(0)853
diltinctissimam, ope retractionum, exprimat;
eamque recinam, cum sIE Substancia nervold ac
vivacissima, quodummodo Facine saltirare deli-
catissimis licet morionibus, minimarum par-
tium, de cripudiancis in modum agitari. quae
aciratio est species impressa, ex quatenus vicalis.
eadem quoque expressa. vandasia
232. Affectio haec cripudiaciva porro pro-
pasacur ad cerebrum; ubi ell organum lensiis
interni: quod criplici modo heri pocest, vel
quad nervi ocularis recinxe, crahendo faciane
similem impressionem in cerebro, tanquam fu-
niculi; licuc funis tractus movee campanam:
vel quod spiritus animales, per vias nerrorum,
Fulguris inctar, velocissime explosi, cerebrum
cenuissime concuriane, ex similem ficuram ibi
delcribi faciane, uci W illisus Medicus Anglus
explicat. Vel denique quod cauls prima, deler-
minaca per visionem, hujusmodi cranstationem
absolvar, ee modificationem crasferat, fere juxra
modum, expolicum num. 176.
233. Quod si cui mirum videatur, tOF re-
rum Formas ac tiguras imprimi posse cercbro,
praetereim s in nervulis tantum illa inscriptio
faC, Consideret is, qua ratione per vixinti qua-
cuor Characteres Alphabericos omnes torius
mundi hictorixe, linguxe, _ arces, describipol.
Fint, fgurae enim cerebrales non Tolum incre-
dibilem in modum parvae, sed etiam fere line
Fne, aliter e alicer moditicabiles, et combi-
mabiles lunc, juxea principium dacumnum. 2OF.
POrro
E

## Folio 137 — 779341856:0181
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000181.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
deli
par.
qua
Iralis,
P50.
ve
naM.
M ib
neluo
delet
OneM
juxta
OE re
rebro,
eriptiu
ei qua
10l
ipol
iset
i IiBe
OI
et
2012
101
c
ud
D
d0 (0)
60
Porroaffectio illa crepidativa Racim determinac
principium nervorum, in aliocerebrieractu, ad
mocum appecicirum, vel averlacivum, proue
objectum vel utbonum; vel urmalum sentii in-
cerno occurrit, eo modo, quo dictum elt,
num. 195. T96. 197.
234. Duia vero juxta numer. 183. es 184.
sensatio decerminar ad incellectionem, incelle.
etioad sensationem; e anima sciplam ad incel-
lectionem remissam, vel incentam, consequen-
cer policâ dicta motione, ec affectione imprelse.
sequitur in anim a incellectio calis objecti: hane
intellectionem s anima incendat, sequitur nova
e major phancaliacio, de incensior cremor; qui
cum (uc major, pertinsit eciam ad viciniores ner-
vos: Prgo e hi lubsuleantes, novi objecti in-
cellectionem excitane, juxta species ibi impres-
Pa5: quae intellectio si intendatue, rursum sE
propasario cremoris ad viciniores vibras. E sic
anima rocam cractiis phancaltici revionem per-
currendo potest examinare spccies, quae laceant:
easdem incendere renovare, transterre, conjun-
sere, concatenare, disjungere, discernere, or-
dinare: ex sic facimus, dum aliquid discimus
memoriter. non camen possune in infinitum au-
erispecies: quia spacium tandem deticit. Simi
les modificationes corica etiam imprimi aliis
sensibus.
235. Ilujusmodi Cimulacrorum phantalti.
eorum apparatus non Totum, dicto modo, est
effectus animae, sed ejus eriam chelaurus,, 
memon

## Folio 138 — 779341856:0182
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000182.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
eu3
c
6∞(O) ces
memoriarerum cognirarum: etli nihil sint aliud.
quam hourae cerchroimpressae, quales fereim-
primuntur cerae, insculpuntur plumbo, inscri-
buneur charcae; lune vircuales rerum similitu
dines: lune concaulae incellectionum: sune
vircutes e proximae pocentix animae, 2b ea
realicer diltinetae, juxta mentem S. Phome:
tune Coecies incellectuales, quia ad incellectum
subordinaea lunt: denique sune qualicas Fa-
cilicaciva, sive habicus animae, ue incelle.
etiva.
236. AE quivoce proinde e erronee fingun-
cur, in animâ unita, species aliae virtuales,
quae lint entia absolutas tum propter caulas
dictas num. 228. tum quia essene inutiles: eo
quod nihil possene praeltare, nili quod simul a
Drius jara praestant praedictae Formae modales.
on enim porek anima inchoare aliquam ob.
jecti cognicionem, ad quam non determinator-
eanum sic instructum phaneasmacibus. Dum
vero anima separatur à corpore, determinatur
anima ad cognolcenda objecta omnia, cenviter
lalcem, quae semel in Cacu hujus vitae cognove.
rac; quama eriam cornitionem deincepsrecinet,
es ulurpat eo modo, quo diximus de Angelis.
NuM. 2,2.9.
237. Reluleane deinde identidem moriones
volunentis, vel prolecutivae, vel averlacirae,
respectu hujusmodi objectorum; quibus havit
duoie anima Facilitacur, inclinaturque ad pro-
lecutiones, ret aversiones, magis viraces e
expres.

## Folio 139 — 779341856:0183
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000183.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
10,
M.
ita
(II.
unt
ed
UM
Fd
elle
WH.
lE5,
olds
eb
e
leso
ob
O1
DUI
DEU
itet
OVe
IBEt)
e13
Oned
IV2)
DrO
5 a
re
do
0(088
apretas eisque incensas; quod habitum
votanten Cemciuie, juxta numer. 230. acque
ita habes animae habicus mencales clarissime ex-
plicoros, quibus Frustra alios superaddis; cum
essene dciosi, ec prorsus inuciles. Haec omnis
Fusius in cractaru de Creatura Corporea.
G
Depraedicamento ad aliquid, (IVC
motu localientis.
pcer il quod jam ia motu est
238. Onidquid movecur, ab alio movetur:
praecer voluneatem liberam, de quo num. 186.
787, 158. 289. Corpus quidem, dum aliuc
corrus movec, non aliud de le praettac, nisi
cactum ee impullum, per num. 176. Angclus
autem vel sc, vel alium Angelum, vel cOrDUS,
quodvultmoveri, quodammodo tanoit volun.
cate; et sic ad motum aeque nacuraliter decer.
minat volendo, uri corpusimpellendo. Ilabet
enim Angelus jus physicum, sic movendi von
une
lendo, uti corpus cangendo, idque secundum
excessum in pertectione Angelus, sicur corpue
lecundum excessum ponderis, maenicudinis,
vel velocitaris, qua alterum impecie. Simi-
lia de anima habes num. 195. 196. 197.. 233.
234.
239. Sicuc DE TIS moveri non potest; eum
nunquam sic in loco, etsi omnibus rebus sem
per praelens immensicate sua; sic nec Anselus
more-

## Folio 140 — 779341856:0184
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000184.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
140
0
D
0 (0) oed
movetur proprié; quia non crantie de loco in
locum, cum in loco nunquam proprie lit. Dici.
cur camen moveri improprie; quacenus, lucces.
liro diversis corporibus, quae sunc in loco, fic
praelens; non camen iis coexrensus, quia non
eltextensus. Concra vero durat Angelus pro-
prie; quia ejus exiltencia enluratur tempore,
etli praelencia non menluretur loco, vel spatio,
ut supra dixi 192. 793. de Concinuatione du-
rationis, e temporis, est eadem difficultas,
quae de continvarione mocus; cum tempus
Eic numerus motus secundum prius es poste-
riuso
240. Pon pocest autem tempus aliter conti.
muari, qnam perinttancia, ee parces indivilibiles:
alioguin nullius rei inceptio vel delicio Beri pon
rest. Crectur enim angelus, e incipiac ali-
quando exiltere; protecto exiltere cum illo
incipierrempus, sive ipsc incipiet luum tempus;
sed tempus, quo incipit, constat, juxta alios,
Darcibus infinitis praeceritis ee fucuris, sire prio.
ribus ee polterioribus: ergo illo cempore, quo
dicis primo exillere, jam extirie infinitis tem-
Poribus praereritis; isitur non primo tunc exi-
stic. Sed anceillua jans excitie: vel smul existie
Primo,  non prime. Similiter non porerit ullo
tempore desinere: dum enim destruicur, adhue
exiltie, et existet infinitis temporibus. Nec di-
cas, tempus sumi decerminate. Nams nec DeuS
deter.

## Folio 141 — 779341856:0185
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000185.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
diA
Iei.
ces
A
10.
C3
eID,
du
d3,
AH
les.
POo
ali
illo
BuSi
1051
rio.
ut
eM
exi
isti
hub
Det.
1et
6
 (0) Se
4
determinare Cumere pocelt, sive non porest ul.
Jam duracionem decerminare, quae cantuim siC
peaelens, ex non involvat partes priores e po.
Reriores. Duo senlu ergo Theologi quarune
de primo instanci jultificarionis, aut receaci, in
Angelis c. 8. ex similia: Prunt ha duaeltiones
de lubiecto imporibili.
24T. Debene proinde necessario cocedi in.
Rancia remporis, socundum quae duracio Auge.
aecamen habenceade inctantia quandam divisi.
bilieatem porencialem, sive quanda extensionem
in dupatione, sicur puneta spacii excensionem
locariram; ita ut quoris parvo possu dari aliud
minus, ec quovis magnoaliudmajus. Maxi-
mum est unius entis infiniti, aeternitas; duod
estintinicum Nunc, juxia dicta num. 2OT. De.
cerminare porro inltancin est Dei, cujus elt dare
exictentias: cum duratio sic quaedam existen-
cixmodalitas. Onde quomodo quidpiam, ali-
quoinstante, existit, eo modo cunc necellarie
exictic, necessirate conseguente: Duo quidpiam
quielcit, eo instance non potest moveri: quo
moverur, illo quielcere non potest: quo mo-
vecur cordius, eo non porelt velocius moverii
quovelocius, eo non porestrardius. Movetur
cardius, quod per instancia loneiora; velocius,
quod perbreviora: quae omnia consideranti Pa-
Tent.
242. Per hujusmodi instantia facile ex dierie
determinari a Deo potest, certus velocieatis gra
dus: hicuc eriam per puncta corporismasis vel
IMBS

## Folio 142 — 779341856:0186
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000186.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
24 2
dd
de
Sed
1
minus extensa, mocio sieri pocest, et non aliter.
Nimirum eocum est polterius partibus, qua lune
principia corius, ex quibus ipsum resulrac. Onde
totum movetur per mocued varrium: Si erzo
supponantur partes semper esse eotum iterum
concinuum, nunquam decermindri porest pars.
quae eancum (IC parS; ergo nunquam decermi-
nari porest cerea velocitas.
243. Mocus in vacuo elt de subjecto non sup.
vonente per num. 19F. 199. 200. Oui autem
videtur heri metu vacui, a recencioribus com-
percus est, non esse alius, quam librativus; et
ex eodscendere aquam in anelia, quia exEra anE.
liam premicur deorlum, ab dére incumbente;
qui eiple a materia ceelesti prersitur, juxta di-
Etanum. 2.2T. Patet hoc quoque in fctula vitrea
utrinque aperta: quam si perpendicularicer lu-
pra aqua superticiem applices, videbiis aquam
per Ailtulam alcendere, cousquetantum, donec
corpus, quod sursum extrudendum elt, gravi.
tate aequiponderet cu gravitace aëris incumben.
tis; deberet tamen temper ascendere, si metus
vacui ascensionis principium esser: cum eadem
causa habeat eundem semper effectum. Dacum
fuic ex aliud experimencum num. 218. e alia
mulea crindencissima aftere Scurmius Crerma-
nus, speciali libro deluper scrioro, quem tac
habeas, ec leg25.
244. Mocus localis est principium omnis
motu alteracivi, ut omnibus experimenris in-
noceleit ; licur morus alterativus est principium
trO.

## Folio 143 — 779341856:0187
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000187.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
elo
IAI
dE
IM
II
IB.
EM
M
d
MF
cet
di
ret
su
2M
avi
en.
oeuS
Jem
FUM
alid
tab
MMid
iB
ius
no
ed
S (O
0b
mocls ad quantitacem ec substantiam, (ive 20
mentacionis ec generarionis., Videmus enim
iplis oculis; ei manu palpamus, hujusmodi
notus feri per rixtiones; mixtiones aucem
perasi percolacione, coctione, sublimatione,
distillatione, dissolurione, extralarione, con-
cretione, calcinatione, commixrione, expres
tione; compressione, raretactione etc. Ondo
insionis columnia elt, qua nonnulli nobis dog-
mademocrici, eE similium lchnicorum impo-
none, qui dicuncur asservisse, mundum coaluis-
se ex contlunu Fortuicontomorum. Pudeac eOs;
cum Arsumenca non suppecane, ejulmoditis
menta, veritaris odio, afterre; quali vero tan-
tum per conturum, ec non innumeris aliia
modis oltendamus conversiones rerum evenire.
2d easque Dei omnipocentis manum non tan-
cumrequiramus, sed etiam requiri clarit.
sime demonstremus.

## Folio 144 — 779341856:0188
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000188.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
.d(0)8
1. C TIO, L8
Idaa, GrtuS, de lnteri
tus lntium.
245. D Oquimur de Ence Corporeo, et
icaeam lumimus ex primi mundi
crestione; quae sicut per dies succestive, ita uri
que perhoras quoque, ab impertectioribus ad
perfectiora successie, ad Faciliorem nimirum
informacionem Anselorum, quos L. reator, mun-
direetores destinarar. e ideo inspectoresneeon
iii creaciri habebat: uidni nobis ille pron
cedendi modus hc ad copcum masis ido.
nEUS ?
d. T.
Dde Materia Mundi
+C
5 opere primi Ddiei.
In principio creavie Deus quandam substanciam
Teminalene cocius Nundi, quam edicio vulgaca
vocat inanem es vacuam, Ilebraea. Johu e
Vohu, inanicatem ac detormicatem; Coraeca in-
vilibilem SC incompolitum, quia ance crentam
locem cenebris erat involuta.
246. Subltantia haec primigenia non estaliud
quam suhtilis maceria, de quo Facta est mencio
supra
a

## Folio 145 — 779341856:0189
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000189.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
ed
3
10
M
d
1d
no
d
c
.d(0)8e
Let
lupra num. 2.2.2. quam proprer summam subei.
licarem, cenvitarem, Auiditaremque luam
Moyles aquae, ecabrinomine, exprimit: quae
actu admodum nihil est, pocentia omnia conti-
nec. Nonhrabet per se ullum actum, prReteE
exiltentiam: non enim est loco mobilis, ne-
que secundum cotam lui massam; quia non na-
bec locum exera lc: neque secundum partes
sui; quia non habet gravicatem d libramen.
tum: nec est corpus impellens aut premens, dub
aliter movens, unde per num. 244. nec habee
mocum alceracirum, nec duementocivum, nec
generatirum: Non poresteriam movere ullum
lensum hominis, nec lub experientis. usum
que ullum cadere; tum propier lummam lub
cilicatem, cum propcer actualem immobilita.
tem; ecsi sic porenciâ maximé mobilis, et omnis
moris principium.
247. Ulnde sir licet aliqua Cubstantia, ad elc-
taphiylicam perrinens, cum immediare actionem
creacivam terminet. juxt. n. 14. 7. (5 seq. LaMCM
non estcorpusphysicum; quia carec forma lub-
vid tat ad inem
Ctanciali, qualis lub experientiam cadat, ec ali-
quem decualem lui ulum extribeat, tanquam
principium aliquod mocuum juxt. num. 17T.
272. Inde cale corpusnec est corpus physicum,
ee praedicamentale; nec est quantum, hoc elt.
quidpiam augmentacum, vel ad aliquam speciem
quanticaris auc molis redactum, néque aliquic
eorum, quihusens determinatur; ex consequen-
cer el ipsissima prima mundi maceria, ex qua
omnis

## Folio 146 — 779341856:0190
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000190.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
TA
ado
3(0)
omnia corpora fune, ita, ur in eis ipla non per
accidens insic, qualiter corpora arcificialia in-
Luncrebus, ex illis Cabretactis.
248. FIora alcerd ergo primi diei, ferebatur
Spiricus Domini Cuper aquas, hoc est: omni-
potens Deimanus, cum alia causa deesset, ope-
rabatur circa eandem illam maceriam, cornando
eam, sccundum dimidiam fere ejus parrem, in
minimas sphaerulas, e globulos, qui estene apti
quidem cranstre per poros corporum diapha-
norum. Sed non per opacorum, dixicque, fiat
Iux. PTimirum lux non potest esse accidens me-
rum e abtolurum. juxta numerum 144. Freo
esterluvium corporeum, quod possie afficere
organum oculare; uc pacet ex eo quoque, quod
reflectatur a corpore opaco, quemadmodum
proprium est corpori moro ee impulso: item
quod radii per vierum adunaci desinane in fam-
mam. Ilujulmodi corporis minima non pol.
Tunc esse materia ipla liibrilis; quae sua tenui.
cacenon possunt movere orsanum, néq; poNunE
esse acuminaea, cuspidaca, alperata, B1c. ne la-
cerent organum: ereo dehent esse globulola;
qualia et lufficienter pullene, moveanique reri-
nam ocularem, ex camen simul luaviter at.
AcianE.
249. Relulear proinde ex materia subtili, e
dictâ globulosa, corpus certium, impertecté
mixtum, quod corpus luminosum dicimus; ita
ut globuli sele undique continsentes locientur
2d lacera subcili materix; Sieur si immensum
MUn

## Folio 147 — 779341856:0191
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000191.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
1
t
2
0
r6
d
M
M
1
l.
11.
12.
2i
ot
8t
cte
1B.
80s
t
ad
cupae, pisis et aqua impleca. Iraque maceria
subtilis identidem agitata in circulos, projicie
quaquaversum slobulosradiose, verlus omnem
partem, ita uc per oculum lubinerances, retinam
perculhonibus subcilissimis, tangant, e tre-
ulomoru exagitent. Duodutincelligas, at-
tende, quemris mocum, quamcumque in li.
neam dirigatur, heri circularem. sive generare
ex se aliquem circularem, sive cendentem in li-
neam curram. moreatur enim globulus, vel cor-
pusculum cujuscunque sicurae H deortum vera
sus I m. Hloc uc fint, corpuscula l et limul
in lune Carione movenda. Hlaec ipla quoque
debent concisux sibi loco movere: movebune
 2
AUTE

## Folio 148 — 779341856:0192
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000192.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
24
ti
020
S (O) set
e  utux pura vi natea
autem mmobilia lune, pauca limul, quam plura
quia pluramagis relictunt. Pauciora vero mo-
ventur, sm cranleat ing. ginp, pino, oink
(velsm inh, h in 8, 8 in F, F in H) quam in
aliam quamvis lineam; quio aliorsum ubique in-
numera corpuscula pec mundi ambitum oc.
currunt. Sequitur ergo eo iplo, quodkerun-
Peac inI, debere hieri circellum vel curvilinearem
mocum Im qpok, vel ImhgFk, quorum duo.
rum alterurer har, proue ratione Agurx vel
magnicudinis corpusculorum, alia prae aliis, mi-
nus relictent.
250. Quod si contingat he d esse duplo
minora, quam m, in lationem in succedent duo
he d smul, et conlequenter orietur circuirio
majordhmque(enicabc. Unde vides ex
minore mocu circulori, vel orali, vel qualicun.
que curvilineari, relulcare majorem; e ex ma-
jore facile minorem, imo pluresminores, idque
in variaslineas, lurlum, deorlum, dextrortum,
sinistrorum. Facile etiam cogitare potes, ra.
tione divertarum fisurarum magnicudinum,
impetuum. partem in parcem ad latera cendere,
declinare, resilire: quid inde nascerur, nisi ci-
carissimus, varius, mulciplex, perturbarus, mo.
tus diversistimarum partium, eo fere modo.
quo mixtim e quaqua versum volane ec revo-
lancapiculae, dum Lacum educunt, et examem
eXerceME.

## Folio 149 — 779341856:0193
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000193.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
d
O
1k
in
A.
DC.
11.
eMt
110.
vel
mi
plo
duo
iinio
Set
CUM.
13
Ique
(UM
12
UM
lerer
(iCi
nO
OdD
eVO
508 (0)
d
T4C
25I. Felicet hic motus perturbatissimus SIC.
considera nihilominus, omne corpusculum cie
culariter motum per le cendere e projici in li-
neam rectam: quod sone in Funda BATet, Eu
circumacta dum projicie lapidem, hic a Fincta
exrediens volac in rectam lineam. Unde fc.
uc siobuli luminares concuriantur ac tendane im
rectas lineas verlus omne mundi punctum, ectr
invia impedianeur. Non enim exiltimare de-
bes, iplosmet globulos debere immenlo AUZI
Singulos ad oculum venire; quod non Reri evi-
denter patet ex calculo arichmerice insticuro in
ecliplibus: sed satis est, quod ad oculum pro-
paseturnilus ille, crepidacio, ac subsultatio, sin-
sulis linearim impressa. Nimirum globulus
slobulum conciguum alius alium tangic, (IC UE
loneam perticam de caelo in cerram exhribeane;
qui autem perticam percutit in extremo ejus
puncto, Facit moveri etiam media puncta, us.
que ad ultimum ejusdem perticae. Licet ergo
innumeris vicibus globuli luminosi in via deste-
Etane, rerrocedant, _C. Iamen percustiones _
tremulae moriones alia aliis idencidem ve-
locissime succedentes perringune Facilé ad
oculum.
252. Tlobes nunc materiam subtilem, quam
diximus, non esse corpus phylicum. sed mate.
riam primigeniam ex semen mundi. Hlabes
exhac eadem Formatam aceriam globulolam,
quam vocont secundum elementum, ex utraque
autem resultons corpus imperfecte mixtum.
bn 3
9u0d

## Folio 150 — 779341856:0194
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000194.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
I5C
ad
8(0)
105
quod dicitur materio caelectis, sive lumen, d
hocjom corpus phylicum nuncupari meretur.
cum cadat lub experienciam, habeatque insie
nem ucilitarem, morearquesenlum vilus, ec om
nia corpora opaca in nocitiam aeque aspectum
producar. Cujus forma phylica e substantia-
lis elt illa Porentia oculum dicto modomovendi,
Tuhis ad delectionem opticorum, maximé de
eamero, quam vocant, obscura: exo ad illa par-
ticularia non delcendo.
253. Post haec creavit Deus, vel porius edu.
Xic ex maceria caelecti sic explicata, certium ele-
mentum: cujus minima essent varie hgurata,
oblonsa, cuspidata, cavernolo, angulola, in-
aequalia, hamata, ramola, alperata; _ sIC in-
numeris modis efformata, ve elsene apra inter le
colierere implicari. concalenari, conjunoi. Per
eiam honc mareriam lecundae ac primae mixtam
collesit in masas opacas, qualis est tellus noltra,
radiis luminaribus impervias, quae rudes adhue
einformes illud tamen efficerent, uc jam una
Cuiparre exciperene lumen, non tamen cronsmie.
cerent ad parcem lui oppolicam, sed à le reflecte.
renc; umbram aurem in altera parte sibimee
Facerent: quaeumbrae cum nunquam cum lu-
mine convenirent, e eodem in loco concurre.
renc, erant siC divisa a renebris. ue relultarent
dies aC nOClES.
d
AleI.
UE C
Ii
b05

## Folio 151 — 779341856:0195
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000195.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
88
e CO
eo
5. 1l.
De Generatione Firmamenti; F. le-
mentorum terrestrium e mixtorum
non viventium.
254. Sicut ex maceria proxime explicata coor-
dinaverat Deus rellurem, ita similiter dispolue.
eac innumerabilia corpora mundi, quae Pydera
appellamus, quaedam opaca similiter VE lCrEa,
quaedam etiam lucida, quibus suas, in immen(IS
caelorum cractibus, regiones singulas tingulis,
it accribuie, ue nullum alienas affectet. Vides
licer separavit agnas ab agnis, h. C. diversos
calectis liguidi cractus, velucrapidissimos ocea-
nos esse jussIE, in quibus sellae volverentUr, mo-
tibusincer le itapuonancibus, uc tamen in com-
munelocius universi bonum, concorde discor-
dix conspirent. Ingentem machinam horolo-
eam concipe, cujus roca in varias vins tendentes
unam tamien compasem ordinarissimam simul
ac tirmissimam conlociane. es hoc est frmam en-
rum, quod Deus secundo die ad aeternam Aabi-
licacem expandit.
255. Polt haec segreeavie speciales moteriae
cerciae particulas, diverlatum qualieatum; soli-
diusculas praesertim, ee riirosas, easque in glo-
b05, laxius camen congessie, qui materiam sub.
eilem incra se ddmiccerent quidem, sed ita tamen,
uc eam in Duxu expedico idencidem es ubique
E 4
impea

## Folio 152 — 779341856:0196
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000196.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
152
per 
6. 03
O
it
impedirent, dc rerinerent. Quo facto eadem
moteria subrilis parciculas gloholas primum,
deinde e aliasillas nirrolas, rigidas ec haltularis
actas in circulos. Foras projicit, juxta modum
explicacum num. 249. 250. 251. Hlocigi
cur modo, quatenus globulos dirisit ad oculum,
elt corpus lucidum, quatenus vero haltulas evi-
brac, est corpus urens es instammans.
256. Nam exedem hactulae Denerrant intra
poros corporis obltancis, ejusque plexum con-
tinuacivum paularim solvunt, disjiciune et la-
xanc, viamque maceriae subcili pandunt, uc hac
subinerans similicer ejusdem corporis optiores
2d morum parces in curbinem actas discuriat, at.
que dissiciac, quod est inslammare atque consu.
mere. Quid aurem est ienis aliud, quam cor.
pus lucens ee ardens, sive illuminans _ instam-
mans. quamvis camen aliquis eriam est isnis
imperteetus, tantum lucens et non ardens, et
aliquistancum ardens ec non lucens. Quando
enim materia subcilis incurrie in materiam, est
qua globulos quidem rotare et ejicere porelt,
sed non parteshamacas, quod hae tenscius co.
hixreleane, uc in ligno putrido, relulear ignis lu-
Cens, non urens: Quando autem partes terreas
Snierolas asitare quidem porest, led propter exi
puicacem Cuam nequit slobulos in rocales circu
los movere, uri dum incus pultatur, Hc ienis ar.
dens in poris, non lucens.
1d s 

## Folio 153 — 779341856:0197
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000197.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
et
eS
1.
12
1
18
0
etu
13
11.
95
7a
P
Jo
ud
0 (0)0
257. Elactenus Genetis ionis, quali con-
Aanc plurimae Cellae. Porro aernocter elt Ele-
mentum fuidum. rarum, maxime pellucidum.
spirabile, particulis cennibus, lanurinosis, fexi-
bilibus, plumulosis, cum aliqua tamen rigiditate.
C a se invicem perpetuo motu disjunctis, es vin
elasticam habentibus, constans; quod cerra.
quam circumsuens ambic, determinat in glo-
bum. Pocestrum comprimi, cum raretieri, et
extendi. Cujusmodi parriculas creator ex ma
teriâ similitertertia, de qua NVun. 2.53. delum-
peaslaxe commilcuit. Larma ejus substancialis
elt modus extali maceria calicer unira resultans,
quanquam aer solus, semper, ee primo eltcor-
pusica descriptum.
258. Aqua est elementum vulcare, humi-
dum, sluidum, constans particulis oblonsis, sui-
dis, fexibilibus, jnriter inter se acitatis, slabris,
teretibus, es anguillarum instar lubrice volubi-
libus, cum terra unum olobum constituens.
Proprium aquae est quod Frisetacist, quia ejus
Particulae, porosinsreltae, motum maceria sub.
tilis impediune; sive, quia, uc alii lOquuntuE,
Enem porencialem, quae est maceria subcilis, di-
vidunt. Hlumectat, quia particulae aquolae
eisdem poris intraerent. Emollic, quia cum
aliis per poros lemiscet. Flammam extinguit.
sum mocum parcium ienis impedie, ob Ctruitque
meatus; Abluie, quia lordes secum avehic.
Caletacta rarefie, quia parriculas ignis rejicit.
Eleratur tervescendo in bullas. quid agiratione
ignio

## Folio 154 — 779341856:0198
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000198.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
s
e
6 (0) eo
ionis collectum aërem concludit: quae bullulee
coeunt in unam, aeris prectione; sed cum hujus,
cum caecerorum elementorum, proprietaces.
habes fusius demonstracas in Creatura cor-
porea.
259. Terra est elementum frigidissimum,
es siccum constans parriculis, mulciplici figura
maenicudinéque praediris, inter se arctius cohae-
rentibus. Sunc autem ejus parciculae majores
ioneis, aqueis et aéreis, ad magis fixam quietem:
unde Frigus nalcitur, quod dissiculter sint dis-
junsibiles, e mobiles à subrili materia. P’orro
dubitari non porelt, hujusmodi elementa, ter.
reltribus analoga, etiam reperiri in Cellis iis,
quae solida pocissimum funt. Colligis zutem
maceriam omnium primam contineri in secunda.
secundam in cerria, quae lune primigenia, et
masis proprie diêta elementa: quae ulterius
continentur in quatuor vulgaribus, velut alia
prae aliis de iisdem plus minulve parcicipane.
Ticuc etiam ulceriris icta continentur in mixtis,
quomvis secundum Formam Tubctantialem con-
tenca semper in continentem transeane.
260. Ouxdam corpora ex dictis imperfecte
et minus arete sunc mixta, prout videbis in
sequentibus: qualia Pune multa ex meceoris,
imo e elementis. Nimirum Mixcio est misci-
biliums alceratorum unio. Itam alcerario unio.
nem de tacto praecedere debet ac solet, juxra
Num. 2. 1 4. Unio aurem perfecta, est, qu’a
aretius ee precsius miscibilium minima inter se
implia
e

## Folio 155 — 779341856:0199
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000199.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
S+
red
11
A
1
125
M.
15
10
eP.
M
da
e
15
id
t
1
te
151
D
etD)
et (0)
Eeo
implicantur et haerene, ut poros exiguos relin-
quant: Imperfecta, qua laxius incer le coeunt,
e vacua magna incer se parres remanere (inunt,
ue facile rursum dissolvi e disjici possine. Sic
mixtum quoddam valde imperfectum est cor-
pus ceelelte ac luminolum, de quo num. 249.
et 252. Sicur e elementum cerrium, de quo
num. 253. Tale quoque est ignis, de quonum.
255. Tale elt aer num. 257. Tale aqua et
terra num. 258. ex, 259. Terra enim plurima
niscetur 2qua et aëre; aqua similiter e der
sponsia instar plurima miscella terraquea
e materia subcili ac ienea quam maximé
TUTSCT.
26T. Frincactione perperua subtilis materix
ac luminis circa cerram nostram; ex miscella
terraquea acque acrea, nierosa, Pulphured, cena-
ce, viscola, cujus partes subciliores Teparaneur,
tilamentolae aucem, cenaces, crassiusculae, na-
matae, concatenatae, cohiarere incer le Pergunt.
nalcitur identidem subltancia laxissime plexa,
quae tumus ectralicus dicitur: quae si cerrestrior
e aquosiOr; e ideo cractior tuerie, dicieur
nebula, cravicace sua deorlum premi Colica; (I
minus gravis, e aérelevior fuerit, ab ipsoaere
Tursum derollitur: E aequiponderata cum aëre,
haeret in eo, e nubes vocdtUr: (I nubeS rarC-
Hine, ex plurimum excenveeur a subcili mare.
ria delinit inaërem, ut deinceps laceae sub aetu
aeris, nec jam amplius sienubes, sedaër, quia.
uxra P’hilolophum, illud quidpiam elt, quod
e

## Folio 156 — 779341856:0200
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000200.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
ud
ad
O(.O) Eeo
est potissimum in illo. Ita modicum aqua
vino copioso intulum detinie esse aqua, sed
fic vinum lrmphacum, SICVE et SUIa aqua
viero vini injecta sic vinum, et actum aquae
amittie _C.
262. Ouod si nubes prematur, ue gurtulae
2quex sele concineane, tiunt surx majores, quae
gravicate lua, filamenea, quibus haerebane,
rumpune. e descendunt, quae pluvis elt: quae
subcilior elt hreme quam aeltare: quia cestace
nubes alciiis alcendune levirate, hyeme contra
parum a cerra aetolluntur. Ulnde ex altiore
loco cacune deeitace, e incer cadendum pluri-
busEociantur, es sic Hune majores: quae licon-
crescune in glaciem. grando dicuntur in aeltate;
in hreme pruina auc nix. Si nubes wacerio
mulca instammabili constat, de quo Numer.
155. Facile generantur mereora, ec iencae, tra
bes volances, caprae laltances, Cellae caden.
ceS, ignes Facui, Fulsura, Fulmina: qua duo
ulcima discrepant in eo, quod tulsura lonum
non edant, quod materia non recinearur, sed
igne concepto, ad modum pulveris tormmencarii,
Facile dissIDetUE.
263. Lulmen cum explosione cormenti bel-
licianalosiam habet quam maximam. Ecenim
Subrilis materia fumum ex prrio pulvere accen.
lo factum projicie ad larera cormenti, quo ejus
Pori obstruuneur, sic uc eadem materia cransire
non polsi, unde imminens a cerso, aërem
incus conctusum cummopere imprimis compri.
mi

## Folio 157 — 779341856:0201
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000201.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
d
Et
18
ua
a
Ua
1t
Ua
alb
1d
OIC
11.
B
C9
sid
ero
12
B.
10
IM
sed
i
el
iis
est
sir
eM
ii
illo
ad
0(0)
e
(
8.
57
mic, deinde globum, e quae ingecta lunc, im-
peruose urgens cum minor ibi sic resiltentia,
Tubico propellens, in aerem protrudie; qui juxta
vim luam elalticam se primum, dicto cicius.
expandens, et reciprocalis vibrationibus instar
chorda rensae, mulciplicans ictus cympanum
aculticum horrilone concuric, et improbum
cremorem imprimit, qui elt lonus, Pro num.
223.
264. Similem in modum eadem materia (ub-
tilis inera nutiem, versus terram, et 2d lacera
miscella cenaciore, ec incrassata firmatum, dum
materiam sulphurcam e inslammabilem intus
ursec, agieat, ex accendic, habicuque spissiore
Parieces nubis obarmat, uc clausis poris obsta-
cula occurrant, quibus a cransitu recinet, de-
mum a caelo perpecuis incrementis incrula, ve.
luc indignata demum rumpienubem, ec aërem.
prius similirer coirctacum, in libertatem ex
pellic, limili Pono reciprocandum: Juod s
milceila Culphurea e vilcosa, incusigne acutissi-
mo conretetur, Cubico compinsitur masta in
apidem, cum imperu evibrandum, qui cuneus
conitruolus dicitur, et proprer aretistimum com
plexionem mixcum pertectum elc.
265. Simili eventu, sed dissimili actione, ex
humore vilcolo, niero et alumine gravido, cui
et plurima cerrae ramenta inlune, percolatione
intra cerram Facta generatur paulatim Tuccus
lapidelcens et lapiditicus, qui massam terream
irrisans converrir in substanciam duram, aecté
plexaM,

## Folio 158 — 779341856:0202
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000202.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
in e
ed
∞ (0)es
plexam, non inslammabilem, nec malleo qu.
etilem, quae est corpus et mixtum pertectum,
quod lapidem dicimus: CTcriusque lapidis, cum
inera nubem, cum inera cerram, congmentari.
vam actionem felicicer imitaeur aes laceritia.
Neque non est quidquam in lapidibus, quod
nen (IC E in laceribus, nisi quod laceres non fiane
actionibus per nacuram lubordinatis. Certe (I
narura ipla congularet similes mastas, eisque
ita ignes applicaret, jam lateres forene lapides,
miniis scil. perfecti: proue incer lapides etiam
macurales alius alio pertectior, Arrior, nobi-
lior est.
266. Lapides bonitace partim adLquAF, par-
tim superae metallum, quod elt mixrum, per-
fectum, fossile, durum, liquabile, es malleo du-
etilo. Vuriciem habec a cerra, liquabilicarem et
duetibilicatem ab aqua, qua eidem eanquam
proxim maceria inline: plexum habee mulri
plicem, e moxime eriplicem. Unus est priri-
genius spiricus ex elemenris: Alter elt, quo
iidem spiricus copulantur. Tertius, quo par.
ces mecalli, jam pertecti, continentur. Solus
ultimus solvitur liquatione: Onde a Cacu liqua-
torio redeune meralla ad lacum consiltencia.
Collige exhis EEhacteniis diecis a maleria prima
incipiendo, semper corpus imperfectius secun.
dum maceriam concineri in pertectiore, ica,uc in
illud eanquam maceriam proximam resolvi possit.
rend collise temper pro alia formid live pro alio
com.

## Folio 159 — 779341856:0203
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000203.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
do
5.0 (0)
esu
composito requiri alium materiam, ut docet Phis
Iolophus.
267. Quid censes lector, de corporibus
hractenus explicaris e pucatie esse necesse, uE
constituantur per formam obloluram; ealem
scil. Quae possic Peorlim creacive exiltere: aM
sufficere Formam modalem dc respectivam, ralem
seil. modalicacem libstancialem, quae ex tali ma-
ceria, sic aetuara, relulcer: Illud affirmane ab-
Toluriste, qui Pcripatecioos malé se nominane.
Placonici rectius appellandi. Dicicur enim vel
finsicur Placo docuisse (quod eriam Origeni
actribuit Velcurio Da5. 4.) ideas vel Formas cor-
porum prius exrea maceriam extirisse leortim.
ac poltmodum maceriae, canquam sigillum
cerce impressas fuisse. Ulti vero dicune, non
posse connacuralicer, posse tamen miraculose,
id heri: aeque ira quod Placonici sic esse et fuiste
actirmant, Semi Placonici Calrem posse esse con-
cedunE. Quaeritur quo arguento:
268. Trihil nesandum elt, inquiune, omni-
pocencia Dei, quod non minifelte implicat:
Sed non implicae manifecte formas maceriales
scorlim exictere, ergonon estnceandum. Flie
unicus est Achilles, in quo mirum Cane est, cir-
culum viros doctos non videre. Cerrum ele
namque, chimeram non posse heri 2b omnipon
tentiA DEI: C ercum quoque est, modalica-
cem. sive encicarem modalem, absque lubjecto
exiltentem, esse chimeram: quis enim non
dicac esse chymericum, exictere ambulationem
absquo

## Folio 160 — 779341856:0204
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000204.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
16C
neo
6)
0(O) ed
absque ambulante, curvitatem abisque curro,
actionem absque agence, praelenciam absque
aliquo praelence: dumigitur quaericur, an Forma
nateriolis sic encirae, quam implicet absolvi a sub.
eto. Icem dum quaericur, an sic quid ablolu.
tum, etiam quaerieur, an sic possibile eam exi-
Rere a sumjecto. Relpondenc aurem Semi. P I2-
conici. posse exictere leorsim, quare: quia non
est hoc negandum omnipocentix: quare non
ett necandum ? quia non implicar manifeste.
R. c. quia non est manifectum, eam esse enri-
cacem modalemm. IIoc autem ipsum est, quod
quaeritur, an sie manifecte calis enrieas. Dicis
esse entitacem non mere modalem, quia porest
extra exictere. Quare? Quia non est entitas mere
modalis, quam manifectum elt, non posse extra
exiltere. Sed hociplum quaeritur, an e ex quo
manifestum hoc (IE.
269. Deinde, ex eo. quod quidpiam non (IE
evidens, non sequicur ejus oppolitum. Scil. me-
dium, ex quo quidpiam concludicur vel est
Adei, pura auetoricas revelantis: vel est moci-
vum scientiale per caulam, due effectum: que
per aurorbiar vel experienciam sentuum imme.
diatam ac evidencem: vel elt medium se ipioet
absque discursu cerrum. uc illud: Tocum est
majus sua parce: vel lalcem est medium opina-
eive porens interre, puca: Caelum nocte rubet,
ereopluet. Nullum horum est istud: Non est
evidens rei contrarium, ereo res est. Neque
enim hcC medium elt revelatum: neque con-
AtaE

## Folio 161 — 779341856:0205
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000205.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
Id
e
A
OM
et
jj
od
C18
est
ore
1d
10
sIb
C.
est
11
ut
de-
et
est
12.
get.
est
16
dt
ab
3
60(0)
eo
T6L
ac per caulam vel effectum: neque per experien-
tiam senluum: neque eltaxioma immediatum:
neque motirum opinandi. Sic non estmani-
feltum, non Racurum mundum adtiue bismille
annis: ideo non possum camen opinari, ddhue
Aaturum camdiu. Non estmaniteltum. Iur-
carum Prrannum non esse praedestinacum: Scil.
inde non possum opinari, eum esse praedesti-
nacum. Similiter, erco si non siemanifectum,
Formam non esse ens ablolurum, non ideo Dor
Cum opinari esse ens absolutum, es posselcorlim
existere.
270. Aliudargumentum. P’artes alias con
Auere alias avolare, alias densari, alias raretieri,
alias coletieri, coqui, ec. sune accidentia: ergo
Rincalibus consistane forma, hae erunt acciden-
tia merd. Sed est fallacia in arxumento malo
luopolico. Nam hae Cunc actiones, quibus
alterantur corpora, _x per quas demum resul.
tane formae: non ducem surr ipla Forma. P.
num. 244. Formo aurem est modus materiae sub-
stantialis talis composici, sive est aetus primus
ec prima perfectio calis corporis, qua aliquod
corpus primo est id, quod est, ee primo non
ett, quod prius erat. Unde actus prius ab
Arictocele dicitur. Ec talis modus a cali corDOre
abesse non porest, nils desinat esse edipso ipsum
COrpUS.
L. Celle enim li mecallum non labelee
hoc, quod sic liquabile, ee malleo duetile, ed
P5

## Folio 162 — 779341856:0206
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000206.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
262
no
C
6.0(O) 0e
a
ipso cessaret esse metallum: ideo duetilicas ee
liquabilitas est ejus Forma e modus substantia-
lis, quo est mecallum. E non lapis: quod autem
deinde sic calidum auc frisidum, laborarum aue
crudum, signacum aut non signatum, figuracum
in longum auclacum eec. hac postunt abesse 
adesse, sine destruetione metalli, e ideo ac.
cidentia lunc. _ actus secundi vel secundarii.
quales adreniuncenti in actu, liveenti jum sub.
Ctancialicer actuaco. ex formato, non ipsa sub.
Stancialiter Formant.
272. Praecer dicta non reperio argumenta
contranos, quae nomen mereantur. Eed bene
dicteria non pauca: nostram doctrinam esse
periculolam in fde: Fuisse eximios viros, qui
docuerune concra nos: communem viam elses
tenendam: nobis contradiei a Carrapis eC. Exd
haec trivola lunc ex vecordis animi. Primi Fal.
siras abunde intra parebit. Viri eximii ubinos
incellexerine, doctiores tient. Communiii.
mum est errare ec peccare, non ideo melius.
UIlcimum conticemur, scil. nihil esse, quod plu-
res anobis avertae, quam ienava mericulositas.
neque enim vericas majorem crrannidem pacitur,
quam a Temidoctis, ubi hi Scholarum suberna.
cula nacti fuerint.
273. Sed aliqua concra Semi. Placonicos oppo
namus. Subltancia spiricualis est spiricus: ergo
substancia materialis eAt COrPUS: WI Pater vel JY-
ronibus

## Folio 163 — 779341856:0207
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000207.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
 (O)E
eou
103
ronibus ex linea praedicamentali s ergo cum
juxca ipsos forma macerialis sic subctantia; erie
corpus: quod ablurdum est. Frustra distin-
euis subctanciam adagnatam ab inadaequata; de
prima verum id esse, non item de secunda.
NNam etiam anima rationalis est substantia inada-
quata, h. c. ordinata ad corpus, cum quo con-
licuie hominem, ec camen est lpiricus. curp
sic Tubstancia spiricualis: ergo li Forma plan-
cx. v. 8. elt substancia, etsi inadaequata (IE.
non ideo non erit corpus. Vide lupra Num
1820
274. Item Forma materialis Denetrat mare-
riam: ergo habet Calcem proPriCCALEM MEtA-
phylicam Spiriciis. JuXra num. 175. F92. 793.
198. cum connacuraliter penecracio Hat: ergo
eltlpiricus, quia qui adctruie proprietarem me-
caphylicam, Bonit estenciam. Item quia ca-
dem torma penecrar maceriam; nihil pocest
omnino conterre ad morum corporis locomotis
cum neque caetu, neque alicer perticere mocum
Portit. juxta nam. 176. 195. 795. 597. e
consequenter neque ad alium morutm, alterari-
vum, augmentativum eC. p. num. 244. 2d quid
Ctac ergo cruncus inanimis, ex oriolus sine ulla
Pocencid:
275. Calac Locusa lapieseAlta luBsectum,
quaenam lunc ejus praedicabilia : ettre dura,
aspera, rigida, sravis, Formabilis in Cacuam,
la 2

## Folio 164 — 779341856:0208
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000208.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
nd o
6.5 (0) S5
an mollis, Aexibilis, levis, liquabilis _C. ? (2
primum; quomodo ergo penecrabilis nacueali-
rer. Item quomodo non cunc lola ipla est lapis.
cum habeac omnia praeticaca lapidis: s secun-
dum; quomodo cst Forma potius lapidis, quam
aëris, aquae, vini, mecalli: Ilujusmodi quaeltio.
nestormare poteris de qualibet torma, et pullu.
lahune innumera sine tine Comnia Comniorum,
ectiomenta tixmentorum, quorum iplos semi-
Placonieos pudebit. Vide Creaturam nostram
corpoream.,
276. Contra vero in nostra doctrina, vide.
bis omnium corporum perfecté de impertecté
mixtorum, in omni specie, quorum aliqua
experiencia ad nos pervenit, proprierates, este.
etus, operationes, ad vivum expolitas, ex 2d
luas causas reductas ac demonstratas, quod lane
scienciae munus est: ut nihril nobis aliua necesse
lic, quam noltram doctrinam expoluisse; ex
iplam vidisse vericarem, est eam amabilem fecisse,
E plenicime commendasse. Vide lupra cundem
noctrum Tractacum: hic cancum brevemideum
Poluius.

## Folio 165 — 779341856:0209
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000209.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
el
 .
De Creneratione plantae opere
tertii diei.
277. Ens vegetacivum est corpus organicum
animâ vecetariva instructum. F.C aucem ani-
ma vecccaciva Actus primus corporis orcanici
pocentia vicam vecetantem habentis. dc Vica
vesetans CA Potentia naturalis vererandi, sive
movendi le motu auementativo, per alimeni
assumptionem, digeltionem, ec in luam con-
vertionem sublancium. Flujusmodi ens et
corpus vegetarirum dicicur Plantz: cujus orpa-
na, vel partes hecerogenea, aue distimilares
Tunt: radix, pruneus; medulla. Similares
authomogeneae sunt humor, nervus, crachea,
caro, cutis, spiritus: adnascuntur folia, sem
mae, lurculi, Aores. Pemen, tanquam novae
ex separacae plancae. Porro licue alibi, ica e
hic aes microlcoprica mysteria plurima reve-
lavie.
278. Radiz constar cunica, ex cenvissima
Teminis membranula ducens originem: cui sub-
jacet alia substontia corcicalis, innumeris poris
instructa, ad humorem excipiendum, hic lup.
ponieur pars lignola, originem ex semine du
cens, Poroshabens pauciores Et laxiores in lon-
sum porrectos; cum pori corricales quaqua
verlum tendant: Olcima pors radicis medulla
est

## Folio 166 — 779341856:0210
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000210.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
100
5
b. Cd
O
e
d8ed
e. parenchrmati samilis. Caulis sive truncus
constat tibris lignolis, rectis ac transversIs; qui-
bus inseruntur utriculi rocundi, à cortice ad
medullam porrecti. succo turgentes; qui luc-
cus a fibris in vrriculos eis appenlos exludat, ue
excoquatur ibidem. Praecerea lunc in caule
trachea, canquam Aictulae ligneae, quae in foliis
reciculacim se implicant, in Curculis crumpen-
cibus corquentur in lpiras, constances particulis
Equamatim dispolicis, urriculorum ordine erans-
verio incersectis. Esis erocheis includitur zer,
qui calore diei e frigore noctis, alternarim dilaca-
tus e condenlatus lucci motum urget, premen-
do laxandoque cubulos ligneos, et urriculossuc.
cum concinentes.
279. Modulla ex innumeris quasi bullis co.
agmencata, sive ex globulolorum, e membra-
nolorum utriculorum; per longum disposico.
rum, ordineconstat. Ilujus meatus tavis mel-
leis non absimiles, secundum longitudinem,
aeque ac lacicudinem radicis, extenduntur: am-
pliores quam pori corticis, per minulculos ta-
men porulos, microlcopiorum ope visibiles,
inter le communicant. l’orra cortex xque ac
medulla, ex leminis ipsius spongiolo mollique
parenchrmace Formatur: unde in radice intima
corcex est uberior, ee exirua medulla; in
trunco correx cennior. sed amplior mecul-
Ja, uc alcerius imminurio, sic incrementum
alcerius.
BC

## Folio 167 — 779341856:0211
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000211.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
a
8 (d)
280. Flumor est planca veluri Panguis, per
tocum diftulus, qui ee colatur cireuitione qua-
dam, per strncturam sibrarum Reri Coliram.
Fibra Peu nervus mollioribus parribus dat robue
et consiltentiam. Canalem quoque extribee
humori vetrendo, quem per spirirum contra-
ctiis Curtum movec, alioquin deortum caden-
tem per ductus membronolos, tanquam utricu-
10l05. Spiritus aurem el porrio lubrilis ec in-
sensibilis, per tocum discurrens. Prachaea est
vas patulum ex amplum, constans lamellis ce-
nuibus vel Egnamarim dispositis, vel in spirae
modum concortis. Caro, Parenchrma, seu
pulpa, est portio caeteris circum fula. DC COr-
tice vel cure jam dictum est, eam imicari me-
dullam: constae ex siculis relinguentibus vacui-
taces, circumcired parvis globulis implendas.
Cum haec ad ea, quae intendimus, explicanda
videantur sufficere, caerera omictimus: monen-
cestamen ad semen formandum, licur in primâ
creatione, its in propasanda planca, specialitee
Deum concurrere, ue insinuavimus supra
215. Cum enim in materiâ seminalilaceant in-
numera rudimener, et compendia plancae.
unum cancummodo crescie; quia quod primum
germinae, caereris alimeneum ablumit. Promo.
ventur tamen deinde ad novum uterum Fan-
quam ovarium, quod ex semmula, planca
crescente, nalcitur.
28F. F4.

## Folio 168 — 779341856:0212
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000212.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
exe
i
d (0)8
281. Facile nunc explicamus, quomode
planca succum ab exeta asumat, es qualI aEtrZ.
hac: Cum enim, juxca num. 22T. aer, a ma-
ceria coelelti pressus, Tursum premae aquom,
faciatque inera fictulas sursum alcencere, cor-
pus aurem plancae secuncum Cipilem, corticem.
e medullam sic penitus fictulolum, quid mi-
rum, si per iplum humor ascendar: Non camen
alcendit quevis aquo promiscue, seit qua 2d
porolicarem radicis proporrionata est, ut ta-
cile admiceatur. Radix enim est quoddam
cribrum, quo alimentieia substantia, sI né
idone an minus, in principio ance omnia exa-
inaEUr.
282. Faeile etiam oltendimus, quomodo
succus intra plancam percoletur. subcilizetur,
assimiletur, _ in substanciam cranleat. Nam
Tec alcerno mocu cordis Syltoles.  Bialtoles,
sanguis animalis circulatur. ex per ongultias
venarum aereriarumque capillarium, aliaque
orgins proportionaca, percolando dilponitur:
ita alcernatione dierum ac noctium, Trisorisque
excaloris, identidem luccus plantae, per varios
duetus, ageme eriam viclaltica aëris, per urricu-
Las, nuns rransfunditur, nune refunditur, doncc
apce disponatur.
283. Accedit, quod mareria subcilis vim ha-
beac maximam alsimilandi luccum, stagnancem
intra poros corporis, per quod ipla cransie, ila
et parces minimae lueci. partibus minimis cor-
Doris, quam Cimillimae Cians. quia videlicer dum
dirioie
68
Ct
p
ean
da
la
a1
le
in
aliu
culo
eu

## Folio 169 — 779341856:0213
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000213.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
6
2
e
8 (0)
16
dirigie vias luas per parces corporis, caldem
continuar in lucco, qui occurrie ee obstat.
accipe analosiam, sicharcam acubus, in Rieu-
ram crucis pertoracam, lupponas alicui plano,
eique cenves arenas aftundas, drena illa per
Foramina chartae detluences plane similem
ficuram crueis efformabune in plano sib-
AraCO.
284. Parles autem humoris heterogenex,
parcibus planca hecerogeneis similes, similibus
sponceadhaerent, _filacim, sicut in panni rex.
cura, ad complexionem coeune: ica aqua aquee
Focile miscetur, non aqua oleo: ex filis laneis
laneam celam, non ex laneis et lineis Facimus.
Cujus causa elt, quia minimae e insensibiles
partes, in diverlis corporibus, diverlas habene
figuras, Cirus, mocus, magnieudines, uc plexum
concordem e meacus lociabiles non admic-
canc. Aeque exinde liquee, cur hscilla materia di-
Ipensatio, uc solidiora solidioribus, mollia mol.
lioribus adhaerescant, aliae particulae succi,
lieno, planea, alia curi, et carni Pocieneur, in
auomencacionem cotius plama.
285. Duod reliquum est de plantae magni
cudine, ac ficura, Tcut et parcium ejus, (-
lorum, Turculorum, gemmarum, Rorum,
in primogenium semen referendum est: quod
aliud non el quam insensibilis quaedam plan-
cula, porencid regerans, non adlu. Colores

## Folio 170 — 779341856:0214
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000214.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
P7C
2d
oCC
d
6
demum. sapores, odores, in partium mi-
nimarum tixuram, magnieudinemque; et
exinde consequenrem plexum, ac superti.
cierum asperitacem, vel lenicarem, est re-
ferendum: Prout diximus. Numer. 2,23.
22 6.
28C. Collige omnes planta proprietates,
ex actiones regetativas, per formam moda.
lem. Cive animam respectivam, quae est mo.
dus cocalis, ex parcialibus relulcans, explicari
posse, prour reiplâ jam explicuimus: cum
tamen per animam ahsolutam, quam caeteri
fingune, nihil omnino dicatur. Nimirum
omnes aetiones regeratirae per mocus locales,
eantum ac necellario, peraguntur, ad quos
nihil prorlus contere anima ablolura: quia id
heri deberee decerminative, vel modo pro-
prio corpocibus, et impullive; cum eamen
Forma illa penerrans nullum corpus contin-
Sere DOLE, JUXTA num. 238. 2+3, 176.
vel heri deberet modo proprio spiritibus: de
quo Num. 194. es segq. cum tamen For-
ma illa per adversarios se materialis uti
que, quid isitur Hac ibi torma oriola Ct
iners:
tel
1103
atte
uI
TOFI

## Folio 171 — 779341856:0215
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000215.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
MI.
t
re
230
cat
leSu
105
id
O
den
11
96.
de
O1
Iti
et
28
DeEnte sensuivo, opere fti 
Cti dici.
287. S. Augultinus Duxelt. 57. Scribit, in-
compertum sibi esse, an anima bruci sIc corporea,
an propriam habens substantiam, an Polt cOr-
pusad nihilum redeae, ecsi cercum sic eam de-
ficere cum carne. Non vidit ergo S. Doctor
aroumencum, ex quo posset certo concluderes
animam brucalem esse subctantiam, qua pro-
prie e immedince cresra lIc., quod substantiae
essentiale esse noverat, uti nos oltendimus, (u-
ora Num. 198. Sicue substancia Coli congruit,
si delinat, onnihilari, cum forma modalis (0.
luum desinne in materiam. FIoc ipso nempe
quod aetio creatira cesset, cessat etiam ezilten-
tia subltancix, ut pacet ex ibidem dictis. Su-
Spendebar ergo S. Doctor in hoc judicium
luum, es selcem non videbat rationem
urgencem, quare calis anima sit substancia.
288. Racio autem urgens erie, C anima bru-
ei principiet actiones, quales non porsine, nisi a
substantia, provenire: Sune vero actiones bru-
torum, admirande senlaciones, exrernae et in-
ternae: morus, et propressio localis, pabula-
tio. educacio pulli, prolatio vocumm, quibus
affectus internos sioniticane, icem quo cicuren-
cur ee arces addiscant: Quemadmodum ipsenon
Temet

## Folio 172 — 779341856:0216
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000216.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
1e
3
0)0
Lemel vidi eanem, qui ad chelum dexterrime Pal.
titabat, crecto sursum capice, insiltens polterio-
ribus pedibus ad Cemiquadrancem hocx, priori-
Busmanuum instar ad pectus compolutis, eEto
52 indurus. Ovaeritur ergo un ex hujusmodi
actionibus recte inferatur anima bruti, quae sIE
subsconcia? an veco incellectus erroneam hujul-
modi conclutionem Formet ex eo, quod iltas
actiones videamus.
289. Fc quidem verum est, sensus in luis
propriis accionibus non errare: quia senlus
Temper moventurica e afficiuneur, sicut objen
etum eosimmediace actingit, ex licur objeetum
eis communicatur. Baculus in aqua tractus
dDparet, quia videtur per lumen resterum im-
mediace:  eflectitur aurem lumen retracté, erga
retracte aeie oculum, eo seil. modo, quo bacu.
lus communicatur senlui, de quo opticos con-
fule. Similicer lylra remoca apparee caeruleas
cum Cieviridis: quia sylva in magna diltancia,
reslectie radios luminis divaricatos, ex a se invi-
cem mapis maoisque recedentee, ita ut eminus
ipsiminus continui maneant, et quibus umbrae
includane: ec ideo procul iidem radii, sIc ma-
sis commixti cum umbris, reddunt modum
coloris exrulei, qui prove Cylvam maxis inter
se concinui, modum coloris viridis habent: er-
 lemper imprimicur sensuivilio, qualiter ob-
jeetum immediare ei listitur. vide Creaturam cor-
poreant de coloribus.
2.90. AC
u)
Cet
Me
dec
adc
IC
ICE
Dei
dut
alC
FUI

## Folio 173 — 779341856:0217
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000217.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
sa
erio
IDI
E1D
100
e
jul
IEas
luis
psus
bje.
WII
85
nd
et
ba
OY.
AC
0
290. Actamen incellectus errar in afferendo
quidpiam ex operacione sentuum, quod cum
ulu lensuum non elt connexum in estendo, et(I
ordinarie sit connexum in existendo. Sic in di-
etis cosibus errae incellectus judicando aliter ac
ett. quia judicat de lubstancia, cum Pensis Oc.
cupecur circa lumen rectexum, illa duovero li-
cec ordinarie connexa sine in existendo, non ca-
men in essendo, existentia vero mutae suum
modum, in calu retractionis, ex sc incellectus
decipieur. Sic errac, qui in Fuchariltiajudicas
adesteponem, quia hoc accidentia, sen luum ju.
dicio, indicant. Ordinarie enim calis Tubstan-
tia cum calibus accidentibus connexa est quidem
in existendo; sed quia non in essendo, sive essen-
cialicer, Dorelt heri aliter, ee incellectus decipi,
non lentus.
297. Similiter in eo errat incellectus nocter, dum
judicac, juxta experientiam senluum, bruca dum
senciune, objecta senluum cognolcere, SICut nOS.
Nos enim quidquid sencimus, etiam incelligi
mus illud iplum, ee iplam simul sensationem.
Jam dum videmus colorem viridem, siniul co-
lorem viridem incellisimus, e limul incelligi-
musnosvidere illum colorem, juxta legem phiy-
lica, de qua Num. 183. 284. Contra Fic in
brucis, quae audiune, vident, CurruINE, COmE-
dune, appecune: non camen cognolcunt, le
audire, videre, currere, comedere, neque hin
rum actionum objecta cognoleunt; quia po.
tentiam coenolcendinullam habent.
At anoire est cognoscera, etsi
alsit actus reflexus

## Folio 174 — 779341856:0218
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000218.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
F.74
6)
0CO
Cd
292. Tlincfactum elt, ut gravissime crrarene
Flarerici, Manichaei, Albigenles, Samaritani,
Luciterani, Brabes, Elcclartae; circa animas
hominum, quas ab animabus brucorum aurnon
omnino, aue parum admodum discernebane:
Tcil. ex operacionibus externis, quas brutorum
de hominum plane similes, ex ealdem suppone.
bane, de internis porenciis judicabanEatqUE CON-
cludebane, animas hominum aue esse materia.
les, uri sune brucorum, aue animas brucorum
esse spiricuales, uti lune hominum. Sed error
erat in suppolito antecendencis. Pamechenim
actionessensuum, secundum se iplas Formali
cer non differane in hominibus ac bruris; ime
in his propcer meliora organa, Caepe perfectio-
resline, quam in illis, actamen respective dit.
FeriME FoTO coelo, quacenus se inhomine conjun.
etae lunc aetionibus mencis, in bruto minimé.
Bens durem EC lensus diversa unt valdé, et ex
unius generis actibus duplicis generis potencias
interre non deberus.
293. Facta est ieaque iltis Tlaerericis illusio
huicsimilis. Prat arritex, qui tabricarat ma-
chinam horolocam, inclulam liono, exterius
infiguram ex piccuram cani. Anelici, aded dex-
cere. Sculpro. Rcto, ee ettormato, ut identi-
dem nictaret oculis: quod opus cum prae Fori.
bus luis collocastee, cranfeunces resiliehane fre-
quencer, quod canem in se in siIIEUMI PATALE,E
volucarione ocolorum; arhicrarenee. Alins
vidilniam limilicer Retam. qux uccaque ma-
mo pullabat cympanum, morcbalque oculos
nOm
3C

## Folio 175 — 779341856:0219
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000219.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
eAt
128
Os
11.
M
dC
2
IM
10t
is
EII
no
i0
it
M
1C.
ex
idd
(10
18
115
ex
iti
EI
se
e
lids
105
DM
e
6. 3 (0) 803
non tantum, sed vercebar toram Paciem in par-
tem circuli, es labia, velut loquens, claudebac
ex aperiebat, tanquam coronam circum ctancium
ad lua caltra invitans: jucasses; non tancum esse
simiam viram; sed etiam homineM. CrrOF EZ-
men erat, quia plus erat in consequente, quam
antecedente.
294. Videamus isicur, quousque actiones
Tensuum brutalium aliquid de pocentiis inferre
DOTinE. Primum isieur. lensuum actiones
non arguuns Formam absolucum. Quid enim
est porentia lenciendi: P. A porentia recipiendi
seciem ah objecto extrinsecus occurrente, vel p2.
ciendi affectionem vel im pressionem, ab objecto
extremo peofectam, cum potentia activa moven-
di appetitum. Duo ergo involvit senlatio. Pon
cenciam palsivam speciei nacuralem; ec iterum
pocentiam aetiram decerminandi porentiam ap.
Decitiram ad mocionem circs bonum aut rna.
lum. ECenim Porencis appecitira pocentia na-
curalis, quo subjectum lenciensmovetur vel ad
bonum; vel a malo: vel quo animul converri-
tur ad bonum, es avertitur a malo suo. Ma-
lum autem est, quod tendic ad destructionem,
bonum, quod ad conservationem. Senlus er-
30 habet se passire e active; appecicus pas-
sive tancum, in quo a voluneare libera differt.
295. Nihil horum requirit Formam absolu.
tam. Wlam impressio speciei non porest fieri,
nisi in orsano, ad hoc apre dispolito, ue fgu-
ram capiat: Cujus analosia est in cerà respe-
et

## Folio 176 — 779341856:0220
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000220.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
+176
es
ad
6
60
6d
etu sixilli, imo in charca respectu characterum.
Non pocelt aucem hujusmodi heura materia-
lis vel scribi vel imprimi lubltanciae, quae sII
nacuralicer penecrabilis, nec animae racionali
quidem; quae propcerea proprie ee Formali-
ter non lencie; Sed homo lentic per organa,
sive per potencias organicas: Intelligie aurem
per incellectum homo, non lolum id iplum
quod sentit. sed eciam ipsam senlationem.
quoad an sit, ecli non plene quoad, quid sit.
Duare non pores scribere in aqua, aue sculpe
re in aëre: vides requiri certum organum, e
nihil aliud, quod trultra tingitur.
296. Similiter ipla figura impressa, sive ip.
Cum organum specie affectum, vel ipla poten.
tia Cenleis determinata vel actuata, per se iptam
Eufficie ad decerminandam appecirivam ad mo
eum, quaelo quire non: hujusmodi certa
aetuario ac habiendo live modalitas determi-
naC creatocem ad iritundendam animam, eam.
que dissociandirurtus in morte; ex hujusmo
di infinier, cur non ex pocencia viliva, instru-
eta limili specie, possir d praelerrim cum (IC
Eieri in homine supra jam olcenderimus Num.
295. 196. 5 197. Denique pocencia ap.
Decicira dererminari potelt ad morum. ecli non
SiE, ipsa, nisi aliqua modalicas animalis, jux-
ca modum explicarum in iildem locis cin
FaCiS.
37. P0.
II

## Folio 177 — 779341856:0221
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000221.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
nd
 (0) Be
297. Porro leur potencix sensitiva deter-
minane appecitivas, ita appeticirae prozrestiras.
Canis erso, de quo Num. 288. apperebat edu-
lium speciebus exciraris per muticam, _ co-
hoccationem heri lui. Senlario ergo externa mo-
vehac incernam; haec appecitivam; haecpocen-
tias loco mocivas, de prosressivas: cujusmo.
di progressio, quaedam icineracio ad epulum
ea ua, I. m
ataio Quas
uctructus alienos perminet? Ramos ejus infle.
etis eE CurvaS, dum ceneri TUnC; E SC qua
habicibus novis imbuis: cur non cerebrum
ita Recti corrisique Dolsic: dum prolem pa-
riune matres humanae, mucantur in corpores
ut lanouis eis cramleat in lac3, quore non simis
libus modis ferince: Praelertim cum, sicut in-
cellectus humanus imbutus est pocentiis qui-
buldam universalibus, 2d incelligenda prima
principia, quae cercis in circum stanciis cranseune
in aerum; ita bellix quibuldam speciebus d
aftectibus porencialibus instructe lunc, ului tu-
curis, ac decerminandis, in tempore suo.
298. Sed ase symbolirationem, sensiis e
mentis distinetius exponamus. Pocentix sen-
Cuum in homine dieuntur cognolcicivae. _ re.
ete, quia ad cogniciones mentales, tanguam ea-
rum principia concurrunt, mocio exposico
Num. 183. T8g. AC in brucis abusive (IC ap-
Dellantur: quia in his, illo modo principiandi
carent, rectius informabiles appellanda. Sic
M
Comde

## Folio 178 — 779341856:0222
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000222.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
qu
u
∞ (0)e
communiter dicune aetiones lensuum uniri, in
homine, animae racionali. et Phancalmaca de-
purari, spiricualizari, ec. Ouod non habet
cum sensum; quasi fsura iplae corporex infi-
sanrur, auc reipsa uniantur spiricui, qui ingens
error esset.
299. Sed Phralis ilta lignisicat, quod sen-
Tensacio determinet incellectum, ad cognitio-
nem mentalem, senlacioni analogam, ut laepe
diximus: sicur etiam, quod parcim mocio ap.
pecitiis, parim incellectio. Sc excitata, deter-
minet voluneacem, ad affectus voluntacivos,
circa bonum et malum, cum analogia ad ap.
Detitum. Sicut per Num. 294. Sensus se ha-
bet active ee passire, ica incellectus in hominus
pacirur incellectionem sensarionis, e active de-
terminat voluneatem, ad affectus. B siCuE po.
cencia appecicira Tolum patitur mocum prosecu-
tivum ec averlacirum, ica voluncas quatenus
analogizac cum appeticu, tolum patitur atte.
etus quoldam invice, e Caepe relvetando, ue
S. Paulus Faretur ee querieur: e hec est
pocencia patiendi. secundum quam spiritus
corquentur in inferno, es oblectantur in
Cclo.
300. Accamen voluntas non Polum passive
Pe hatiet, uei appecicus, in quo est ingens diffe.
rencia. Ced etiam active, quarenus asit liberé
dum seleipsa determinat: quam pocenciam jux
ea Tridentinum utique exercet in aetibus me-
ritoriis: licur pastiram in lusgeltionibus Dia.
bolicis,

## Folio 179 — 779341856:0223
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000223.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
2d
 (0)303
bolicis, e gratiis praevenientibus. Lege Numo
286. Libera volitio necessaria est ad discurren-
dum: oporcet enim acendere, applicare poten-
tiam, considerare media, quo modo se habeant
ad concludendum: alia incerdum inquirere.
invenca alicer disponere, ec. juxca Num. 179.
duam liberratem quia bruca non tratiene, ideo
nequeune discurrere. Quod non habeane
tu
eo liguet, quod nunquam eliganc bonum mi-
id nec honusaci
Dus, prae majore, et eodem semper modo, in
azendo procedane. imo variunt valde canes venatici
Allio pane con
im
noltra toro calo dilcrepare ab operarionibus
bruci. Nam rmo. Anima insuit quoque in
actiones regetatiras, d animales, e 3d dex-
terrimam coordinationem; constructionemque
specierum. ex memoriam comparandim, Per
NNum . 197. _C 234 deinde intelligic _ copnol.
ino
s
prasa naltadisiunt, vera
ciPerum, qliod nequeune bruca. lno loquin
cur per directionem concepcuum. Num. 18T.
nihi sit prtstative 
Denique haec e limilia poceltacive ac libere Fa-
cic: quae libertas plane non pendet a rebuscor.
Poreis. Sive a phancalmare; nili quacenus in
cellectus praerequiritur, et secundum pocenciam
n et, libertas
apprehensivam saltem, a phancalmace pendeto
Unde sequitur, quia in operando, modo etiam
tmc
ee quin
luo nobilissimo, non requirie contortium cor-
oreu
muj a
perata
endo; et
deo in morre leparari quidem ab eo, non tamem
mori iptam: quia exiltencia semel habira deter-
M 2
minab

## Folio 180 — 779341856:0224
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000224.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
2BC
eo
++E
CC
C
0)es
nat ad conserrationem, R2 haec trustranea
nOn (IE.
302. Collige demiim animam marerialem
absolutam non posse concurrere id actiones len-
Ecivas: neque modo lpiricuali, uc anima rario.
nalis, NNam. 294. 5 segq. quia non cognolcit,ne-
que corporeo. Num. 2.38. 2F3. cum nihil pol
sit concinzere, aeque uc forma vecetacira, de
qua 286. Sed dicunt aliqui, non incelligere qui-
dem. led camen copnolcere coenitione aliqua
maceriali. e incendere finem macerialiter. Sed
quidhoc eltaliud, quam terminus nihil signifi.
cans: vel enim cognicio macerialis elt reverd ali-
qua exprestioreri, et quaedam cognicio menta-
lis: vel est coenicio solum apparens, quateniis
ita esic brucum, quali cognolceret: vel quod
ibi incerveniar cognicio, non bruci ipsius, sed
Dei, sic dirigenris brucum: vel quod revera sic
aliqua actio media incer coenitionem ex lensa.
tionem, quae sic omni senlatione perfectior; (IE.
que quasicognitio aliqua, ut sic dicamus, Cyl.
veltris ex degenerans.
303. Sedhorum nihil subsistit. Non pri-
mum. Ouia brucum sic revera Foret animil
rationale, et haerelin detenderes manifestam. Se-
cundum non meretur hoc nomen, aliis in fig.
menca illa, de quibus Nam. 293 macerialitee
riverene: quod quis dicat: Percium verum
est, quod scilicet actiones bruci arsuant miram
Papienciam, Sc porentiam in creatore, qui ha-
Dec omnino luos fines; dd quos easdem actio-
neS

## Folio 181 — 779341856:0225
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000225.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
d
d
1.
C
i
A
dC
ret
AM
he
12
10.
Aed
8
3 (O)
605
181
nes iple dirigit, ethi non iplum brutum dirigat,
ut suas operationes: ita ut brurum porius agacur
ad tinem, quam a8ac. vel asac ad finem incenrum
5 Y.3
a Deo, noti incentum a se: Si hoc, ergo ve-
lis dicere per materialiter cognolcere, vel mate.
rialicer incendere, perhocramen non probas ani-
nam bruci esse substanciam. Ullrimum de
actione media minime sequitur. ee nominari vel
explicari non poresthujusmodi actio, quid rei sIE
e cujus potentix?
304. Non lequitur autem hujusmodi actio
media, quia inferunt cales operationes solum ta
lem Formam, vel animam modalem, consitten.
tem in coordinatione. e sub ordinatione calium
pocenciarum organicarum, ex quibus una toca.
lis e substancialis Forma resulcat, prour explicui-
mus, ee oltendimus Num. 200. Formam vero
absolutam, quae sic substancia, adeo non inte-
runt, ue nec possit quidem crcariealis subltancia,
quae hujusmodi actiones immediaté ee per le ex-
erceat, e sic marerialis, juxta ibidem dicta.
Duinimo anima etiam rationalis defacto, aetio.
nes hominis animales, directé e per le, non
influie, ue vulsus male lupponit; led ad cas
directe ee secundum se) impertinenter se
habet: quia non tansit lua organa, ee siC non
morer per le complete, ut sape et latis clare
ostensum est.
05. C
a

## Folio 182 — 779341856:0226
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000226.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
aie
(0)81
6. 0
305. Ouares, quidsiergo Deusanimam x2
tionalem, in corpore sano, annitrilarer ? R elB.
abstrahendo ab implicancie morali, id heri qui.
dem porest, tunc aurem corpus humanum esset
animal truncum, in ctatu non nacurali, sed
portentolo exiltens: reverâcamen non esset ho-
mo, led brurum, quali. embruonicum, quod
it
inio et rationaeesvininci
sata Selacivasmlommus ex-
erceret; quia ad hoc potentias retineret in pro-
digiolo illo lupposito.
306. Simpliciter camen ee absolure hujus-
odi anmihilacio implicat: quia tale animal
supponitur sublictere, cum actiones sine lup-
Doluorum, et tamen revera non posset lubsilte
re quia non haberet ulcimam perfectionem et
Formam, 2d quam ordinaca est calis machina.
sed esset animal pruneacum
uni 
animalis ee truncus hominis: opéra autem Dei
pertecta lune. Nimirum cales actiones Ex orga.
na requirune lociari cum principio incellectivo.
Ntam corpus hominis est nudum, indigens ve-
Simencis: est delicatum, requirens lomnum EL
quierem in lecto, opus habet cibo coeto, et po.
tu conveniente ec. Sine pocentia aurem intelli.
gendi e discurrendi non posset libi hoc animal
parare veltes, aedificare domos, coquere ci.
b0s, ideoque moxperiturum esset: erpo opus
nobilisime paracum non posser consictere de du-
rare: cujusmodi nugaroria proinde actio Dei
est impossibilis.
307. C01.

## Folio 183 — 779341856:0227
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000227.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 23 lines, status machine
i
68 (0
5
ed
183
307. Collige demum ex dictis, actionem
vitalem consictore partim in actione, partim in
passione, juxta Num. 294. 299. 300. e cl
le exercitium substantia agentis in se es pari-
entis a se. Pocenciam vicalem aurem, poten-
tiam naturalem substantia acendi ac patien-
di in se. Aliam esse marerialem, ut planta
e animalis, aliam spirirvalem, ut Dei e
Spiricuum. Duae profecto in genere proxi.
mo non sunc univoca; Juia vica macerialis est
Pocencia corporis, _ quidem organici. Spi
ritualis autem est spiriciis: ergo analoga, con
veniens in genere remoto, difterons in Bro.
ximo. lenis non virit, quia non est lub.
Rancis pertecte mixta, neque
Organica.
le
e 

## Folio 184 — 779341856:0228
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000228.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
a
0)
L C FI
e
De Caulis Entium.
S. I.
De causis es causalitatibus earum
universim.
308.  Rincipiumencis est varium, e mul-
ciplex, quod generatim detinitur. Cn-
de aliquid incipit esse. fieri vel cognos-
ei. Florum aliqua dicuntur caulxe, scil. Prin-
cipium a quo, Principium ex quo, principium per
quod principium proprer quod. Principium à
quo. live a quo primum incipit mocus, elt coula
efficiens: Principium ex quo aliguid fit, ita ut
insit, est cauta macerialis: Per quod aliquid est
vel constiruitur, est caula formalis: Propien
quod aliquid est, el. et caula finalis nominatur,
quae omnia adeo clara lune, e ica Pufficiunt ac
explicanda omnia, quae hue spectane, ut non
nili caliginem offundane, qui alias formare de-
finitiones inconsulre laborant., Tamechi vero
ex mence Philolophi haec spectene ens phyli.
cum. seu corpus nacurale, possunt camen lacius
etiam ad alia adhiberi.
309. Exemplum cause ersiciendo elt, P. C.
Archirectus, d quo primo incipic heri, et esse,
domus: C aula materialis sune ligna de lapides.
e

## Folio 185 — 779341856:0229
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000229.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
ndo
6.0 (O) asu
ex quibus construicur domus, ita ut maneant in
ipla domo. Caula Formalis est illa symmecria,
dispolicio e ordomareriae, per quam Arues illa
ponitur in esse domiis, ee differtab omni, quod
non est domus. Causa demum finalis domiis
elt habicacio. sive apricudo, ur illa congeries
rerum serviar ad hoc, ue homo cum Comiliô
Tua commode in illa morari, ex viram ducere
POTTIC.
370. Tlujus mundi corporei causa efficiens
eA DEUS, mundi creator: 2 quo primo ejus
exiltentis habet suam originem. Materia ejus
prima est corpus insensibile, et subcilissimum,
quod semen vocarimus: ex quo productum
corpus globulolum, quod subcili commixtum,
composuit corpus luminolum, sive cceleste, aut
elementum secundum. B ex hoc elemenro le-
cundo eductum elttertium: ex certio elementa
vulearia, ec reliqua mixta; ita ve semper pre-
cedat, quod sic materia sequentis, cum in eo, ue
maceria, insic, sed delinac quond formam, qua
est ille modus materiae primus ac subctanrialis.
per quem corpus coexistens est id, quod est, et
omne aliud non est. Finis est eloria DFL, C
creatura beaticudo, prour lupra explicuimus, a
Num. 245. es deinceps.
3F2. Advertendum vero est hic, quod dicit
Aristoreles de moru, quod sc Actus enris in po-
rentia, pront est in potentiâ: Cive quod inotus
sic quaedam exercicario e retureio entis, non
quatenus haber actum, sed quarenus est in vio
et

## Folio 186 — 779341856:0230
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000230.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
18C
ne
un 8)
e (O)
e
2d aetum. Nimirium actus eit quies subjecti;
motus, via ad subiecti quictem: quies vero sivé
aetus dicitur alias 2 Philo(OphO SWVTEA EXCH
pertectio, Forma: id videlicet. per quod subje.
etum perficicur, actuatur, formatur. cujus pri
vationem prius fuerat palsum, et quo habico
quiescit. Sic ex homine mulico, inquie Aricto-
celes, sE musicus: Mulica enim elt actus, cujus
privacio praecesserat. es qua acquilita perte
etior fic tiomo, luolaca imperfectione, quae
in non musica, et in privatione mulicae, sica
crat.
3T2. Frujusmodi actus Entis nobilissimus,
Ex univerlalis est existentia: Qua acquilitâ ens,
de mere possibili, sic exictens; Nimirum non
exiltentia erat privacio existentiae, quae per exi-
cenciam collitur; uc manifelti erroris convin-
cantur, qui libi perluadent, ex mero non ente
fieri ens, per existenciam. Nam existentia est
decuseneis, uctacentur: ergo non existentia eAt
privario: privacio aurem est alicujus subjecti ca
pacis: subjectum aurem, quod privarione labo.
rat, non pocest esse merum non ens, e merum
nihilum, quia quod privatum est aliquo actu.
aliquid esse debet. Paret in exemplo Aristore.
lico, quo fic mulicus, non ex non homine, lcd
ex homine, non mulico. Ita plane ex tince non
existente tcens existens, quod ens erac privacum
exiltencia, sicuc homo erat privatus mulica. fit
hris est sensus, quo quideiam creacive fic ex nihi
, uc supra diximus.
313

## Folio 187 — 779341856:0231
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000231.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
A1;
IVe
1E1
bje
DeI
bico
20.
ejus
erte.
Qua
sItt
1US1
10A
exi
vin
ente
et
et
iCd
1b0
rBH
etu
131
5
ndd (0
eo
373. Alius aetus non enris univertim, led
entis corporei, ee materia phixlicae, est forma
Tubstancialis, qui ee aetus primus, principalis
ac lubstancialis dicitur: quod illo acquisico.
cujus privacio praecesserat, materia illa physica
quia non loquor tancum de maceria prima) fe
cale corpus primo, per se Formaliter, eximme.
diare, e ab omni non cali discernitur: de quo
mulea diximus et demonstravimus, num. 245.
p. consegq. Alius actus corporis live subjecti
corporei est quantitas. sive mensurabilicas, quE
maenitudo molis inlonsum, latum, ex protun.
dum: de quo Num. 200. ubi es octendimus,
hujusmodiformam non essenils modalem: cum
nihil cam ridicuium esse postu quem crearima-
onicudinem, quae non sic alicujus rei magnae:
mensurabilitarem absque re menturabili, longi.
cerdinem, lacicudinemque, per quam camen ni
hil sic lonoum, nullum subjectum lacum, nul.
lum corpus protundum: apasc culcicias
halce.
324. Alius praeterea actus est qualitatirus,
sive qualitas, qua corpus de non cali Accale; EE
hic, sicut anrecedens, dicitur secundus vel s0.
condarius, adveniensenti consticuro jam in actu
suo primo, substanciali ee specifico: cujus spe.
cies aliquocenarravimus Num. 216. Quamvis
exibi dietis facile appareat, hujusmodi qualita.
ces alterativas prope esse in infinitum mulcipli.
ces. Denique actu locativam, sive formam
ubiearivam, a Num. 22I. exponere caepimus.
lan.
13

## Folio 188 — 779341856:0232
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000232.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
1.
es
e)
 (0)80
Tandem in hoc ulcimo aetu fundari exteros
Nam. 244. diximus. quod consideranci expe.
rientias obscurum esse non porelt. Unde forre
elt factum, ut caeceros omnes ab hoc ultimo,
quem omnes involvune, communi appellarione.
nonnisi morus vocarie Philolophus, scilicet dum
Tunt in heri ex procuraneur.
3+5. Actus enim praedieti acquiruntur mori.
bus, quosalias, universaliore nomine, actiones
vocamus. Nam motus ad subltancium, ad
quancitarem, ad qualicarem, ad locum, non lune
nise aecio generacivo, augmentariva, alterativa,
Joco. morira. P’orro Solius caulae efficientis
proprium elt asere: quae propterea activa, e
aetionalis, vel aetuativa, dici pocelt: licut actio
elt quaedam subjecti actuario, actiis procuratio.
completio., C ausa materialis non agit, sed pati.
tur, cum ex ea Formam effectiva edueac, Hat-
que corpus, cui ipla maceria inelt. Forma-
lis similicer nihil axie: sed est ipsa forma
e actus, quo quidpiam Ec. Finalis non
asic. led impellit efficienrem, si haec mentis
elt COmPOS.
516. Actiones diverlae diverlas caulas effici-
ences demonstrant. Primee nocx est Creacio,
quae terminatur semper ad ens ablolucum, _
DEO soli congruit, ve dietum eAt. Socunda
nocae et Ceneraciva, quo, quia ex creaturmate.
ria. ee educitur Forma, meretur dici complexa,
ut racione prioris perrineat ad DEOM Tolum,
ratione pellerioris corpori quoque consruere
POTIE.

## Folio 189 — 779341856:0233
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000233.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
105
B
re
07
per
M
ed
t
Ab
de
6. 6 (0) 80
83
DODE. Tertix nora est abgmentotiva, qua
etficiens causac adjectionem partis ad parrem.
Ouarrum locum alcerariva, e quintum loca-
tiva OccuPanE. Duibus causa efficiens e dispo-
nic ad generationem. ec iplasmet reliquas actio.
nes perasit. Actionem loco. motivam quo-
modo exerceat Angelus, Anima, C orpus, di-
ctum est: Tcil. deterMinAnAO DELLM ad cre-
andum in lineam Aventem; Ed modo, quo la-
cerdos consecrans determinor Chriltum, ut se
ipsum ibi replicet: in qua actione tamen lacerdos
agit, e ab illo est praesencia Christi, sICuE mOtuS
eltab angelo, Anima, _C.
317. Actionem ricalem non debeo imme.
moracam cransire, sitam in eo, quod subjectum
actuec, ac perticiat se iplum; Vivic enim For.
malirer planca, guatenus oreanica formarum
partialium mixtione, ac subordinatione, suceum
ab extrahouctum, sibi assimilacum, incorporat.
Seneic animal per hoc, quod impressioneincrin-
secus accepca, se iplum, movec ad prolecurio.
nemboni sui, ex fugam mali. Spiritus verum
libi exprimic, eC 2d boni amorem, malique
odium se aetuaE: Quod F2citDFES actuacione
substanciali. indefectibili, reterna. In quibus
omnibus plus analogix, quam idencieacis uni-
voca apparet. lenis vita caret, cum nec sIC
corpus organice mixtum, nec agat proprie
in sC.
318. Aeiccaula in causam, dum eadem at
sendum decerminat, dum movet loco, vel re-
Tineto

## Folio 190 — 779341856:0234
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000234.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
19e
e
e
60CO, e
tinet. Dum Angelus Anclum vel abigit, vel
liltit, _ allisac loco. velue incarceratum; dum
ei loquendo cognicionem imprimit, vel dolo-
rem voluntari infligic: Dum Oemon Collicitat
voluncarem humanam ad peccacum, aut bonus
Angelus, vel DEIS, ad bonum impellit. NVon
ideo tamen causa creata agic in DEWMI, dum
eum sibi ad concurrendum alsociat, uc Ac in
motu locali, juxca Caepius dieta. quia DFTIS
cunc determinacur, juxca proprium lui ipsius
decrerum, non cum violencia ac necestica
eiOnE.
3F9. Pater ex dictis, varias esse caularum spe-
cies: P’artiales, torales, univertales, particula.
res generacivas, alcerativas, vivences, non vi-
ventes ec. Nullius tamen caulalicarem esse
creaciram, praeterquam D FI. Cum nuilius
effectus sic ablolutus. Licec enim post plures
actiones, es effectus caularum secundarum, tan-
dem relultee corpus, iltud tamen caceneis solum
elt absolura subctantia, quatenus primam mace.
riam involvie; a (0lo Leo crearam; C ujus
detiomarime proprie influxus dicitur. cuns crea-
carum caularum actuationes Polummodo resul.
catoriae dicenda linE.
320. Praeter easdem creacurarum actiones
revera nulla alia nobilior elt, quam vicalis. Quo
caeta luam viram exercet, e est ad intra. UInde
quidam non arbicrantur, vitam communinomi.
ne actionis exprimendan esse. Ilinc Q actio
EdL L CrCatiVZ, d exeracendens, proprie quidem
aetio

## Folio 191 — 779341856:0235
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000235.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
vel
aN
l0.
itab
TOn
UM
in
US
(115
lita
de
I12
vi
este
lius
caB.
luM
212.
oju
1ed
esut
ioned
Inde
OMi
ac10
ides
60
1d3 (0) 8eo
aetio appellatur; Non tamen vitam DFI, 20
intra tendenrem, remere volune actionem dici
debere, cum hac appellatione riobilius quidpiam
contineas, urpore qua vica processiones pertona.
rum trane, inestabilimy Rerio.
32T. Nam Pater aeternus, in quocora Deitas,
cum plenicudine omnis boni, primum fobsicti-
tur. cum virat incellicendo, eandem viram incel-
lectualem ica perfecte exercet, eE actuat, uc eam
Faciat speciali modo compleri, cerminari, atque
Tubsictere: Aeque co Facto videt vitam, Cota-
que nacuram suam individuam subsillere, non
Tolum lua propria subsistencia Patris. sed insuper
alia nova Verbi lui intellectualis, _ ideo unam
Deicarem luam in duabus Perlonis. Deinde
Pater et Verbum, cum item vivant volendo.
eam vitam voluncacivam ita, admirandum in
modum, aetuanes perticiune, complent, termi-
nanc, uc rursum alio modo, eam vicam Faciane
Tubsiltere immediore. Dux proinde compleae
realiter eandem simplicem Dcicarem Parris, Qua
_ eadem est Verbi, _ ideo eandem Deiracem
subsistere certiâ quoque lubsittencio; IIF (ICBE
maneAEDELIS unus E idem individuus; led ceE
sublictens. Si viveret pluries, pluribus perso-
nis sublicteret. Non viric per omnipotenciam;
quae elt ad extra. Unde per eam non (c nova
perlonalis processio. Nloca admirandum mylle.
Elclla riioer
92

## Folio 192 — 779341856:0236
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000236.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
d
An concursus D FI necessariur
sit ad omnem actionem causa
creatae.
322. Ouaeltio procedir de caula efficiente,
cujus Tolius causaliras est actio, juxta dicta nuper
Num. 3F5. Verum camen elt, etiam reliquas
caulas causare phylice. d esse cautas phylicas,
concra Frequentem errorem vulsi, exiltimantis,
per caulam phylicam incelligi effectivam, quali
relique non essene phiylica. Vrique habene
caulalitarem phylicam, ee effectum phylicum,
led ealem, qualem loco cirato num. 315. de-
Ecriplimus. Proxime ergo ad harum actiones
non porelt caula prima concurrere, cum actio.
nem nullam exerceant: accamen remore lal.
rem concurrie caula prima adt harum cau-
Talitatem, quatenus ealdem creative con-
terval.
323. Relpondeo isitur. Primum: 2d om-
nem actionem loco. mociram necessarium esse
concurlum DFI, activum utique, quod saepe
dictum, se cricenrer demonstracum cst Num.
176.  conlequenter ad aetiones quoque alcera-
ciras, augmentativas. e generativos, quae sine
locacirâ non peraguntur: juxra dicta 244. es
214. nde conlequens elt, contra Acheos, exi-
BeTCDECIM, cujus Providentia, Capientii. _
omnia

## Folio 193 — 779341856:0237
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000237.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
1
le
Del
quab
Ca8.
1t16+
1al2
dent
1M.
de
dneS
tio.
(a1.
CaU
COn
OM
C
(8
NHmM
IIet
el
et
iB
nt
d (0) 803
omniporentia mundus corporeus necessario gu
bernatur. Sed ermundus Angelicus de respuba
lica cota spiricuum.
324. Nam ex motiones spirituum activae.
sive fiane in spiritus, sive in corpora, similiter
evenire non postunt, absque concurtu caulx
intinire Capientis, quae mocus tales complere
debet neceslarie. idque dependenter ab inspe-
elione secretorum cordis, juxca voluntares e
jura spirituum, de quonum. 194. 195. es alias.
Irem locutiones angelicae, e quaecunque HuME
per directionem conceptuum, line concurti
DEI non portune pertici, juxta num. 1177. 180.
28T. Denique ad haec omnia, et quaecunque
Timilia vel dissimilia lunt, requiritur concurius
es conctio DFI, Paltem remota; quatenus
omnesres ecausas crentire in suo vigore conser-
vare solus porelt, uc oltenlum elt WVum. 1530
(3 seqqu
325. Actamen lunc nonnulla actionum se-
nera, quae, praecilisime consideratae, concur-
cum sive actionem DFL simultaneum lecum
volucirum, et immediacum, non patinneur aut
requirunt: Cujusmodi est illa decerminatio.
qua voluntas libera sciplam decerminar. Sive ad
volendum, sive ad quidpiam lingulari modo
cognoscendum. Nam cum illa dererminatio
sic primum; a quo volitio libera e incellectio.
vel etiam alia quaepiam aelio incerne ex conle-
quens, dependet, recte dicenda est exercirium
edusae efficientis et actira: quae tamen est cui
ipliue

## Folio 194 — 779341856:0238
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000238.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
192
(
B (0) der
od
iplius ee solius cancummodo, ut dictum est
Numer. 186. ex segq. Itam (2 ab exrra esset
decerminatio, libercatem fundare non pol.
Set.
326. Similiter cum ipla volitio, passive den
terminaca, cum incellectiones, criam passivé
decerminatae, quae lupra pocentiam nihil dicunt,
nili determinacionem palsivum, eo quod sine
tancum porenciae decerminatae, juxta Caepius
dicta, quatenus praecise raliter lune, actionem
DEI secum minime exigune. Neque enim
aetio DEl passire le habere, et passionem juvare
Pocelt. Nimirum requiricur tantum, ut Poten-
tia Ciedeterminata. Si ereo determinata jam est
aliunde, rursum determinari non porelt. Sed
dico praecilissime cales actiones et patriones lu-
mendas esse. Nam quacenus per volitionem
F. 8. locuroriam D F. VS decerminatur, uc id,
quod Angelus loquens dudientem scire vult, ci-
dem audientinocum Faciar, absque dubio cermini
iphostendune, sE. IMt cooperori debere.
327. Icem dixi, policirum concursum non
esse necessarium. Nam Caltemm permistivus
etiam ad trujusmodi requiritur. Cum illa
DEUIS, ecli liberrimx sine creacurae, polsie ca
men centum modisimpedire. Quo lensuseri.
peurx dicunt: Cor rexis esse in manu DF lo
ltem Et livera detio debeat esse mericoria e luper.
naturalis, pacet ealem sine respectu aa gratio.
tam cociverationem DHI esse non Dol.C. De-
mum, immediatum adjeci, quia remorum
Talrem

## Folio 195 — 779341856:0239
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000239.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
ell
esset
30l.
de
Tivé
(InE
pius
IBEM
enii
AVaIB
DLCM.
nest
Sed
(y.
neM
Fid,
ei
mit
nON
TIVuS
ill2
(IC Ca
VsCrI
DPI
Det
10
De
patI
altet
(3 (O) Cesu
195
Palrem; e indirectum necessario requiri, per
se evidentissime pacet. ergo si cui ilta diltin-
etio difficilis fuerie, Forre Pacius Everie simplicitee
dicere, necestarium esse DEI concurlum eti-
am ad ilta, donec aliud urgeat promere majoe
necessicas. praeltas namque aliquando loqui sim-
plicicer, quam subcilicer, quando audiens non
et CapaX.
328. Sed videor necotio lucem additurus
resolveno illam quaestionem: An duae cqu(X
totales; cocali influxu polsine in eundem etfe
etum influere: Relp. enim non posse. Nam
ed iplouteaque parcialiter asit pro le, cum urrius:
que actio lic veriusque porencia dererminata;
quae conjuncta faciune aetionem cocalem ad
unum effectum. Sichomo, dum movet lapi-
dem, lapictem tansit, DFVS aucem creativé
promovet. Si DEVIS cangeret, actum age
rec, quis hochomo jam fecie: P homo crearet;
actum ageret: quia DFLIS hoc fecit. Onde
homo Tolus cansic, quod DEIS non DoteA:
EFDEOS Tolus creat, quod homo non porelt.
Clriusquecam en aetio conlociatur in unam loco:
moriram.
329. Simili erxo modo voluntas libera se
Tola dererminat ad actum, quod DEIIS non
Pocelt, ita scilicet, ut creaturae sic determinacio
Tolius: quia ed ipso, quod DFVS decerminat;
jam non. Tola voluntas creaca determinat seles
ricissim vero DEOS grariam effundit, quod
volumCaS Creata non PoceH: accamen simuI ex er
2
dent

## Folio 196 — 779341856:0240
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000240.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
196
a
C)
.6(0)8
ve0
cenc aetum DEO cracum ee meritorium; qui
est effectus toralis, urrique caulae limul canquam
cotali, e unicuique seortim partialiter, juxta par.
tialem cujusque porentiam respondens. Rcce
quomodo lingulatim causae concurrant ad to-
cum, led non ad lingula cotius.
d. 1
An qualibet causa possit elevari
ad causandum quemlibet effectum:
330. Non quaritur de caulis non activis.
NNam non omnis finis ad quodvis medium im-
Pellere potelt. nec ex quavis materiâ quidlibet
feri: nec ex omniligno Mercurius lcuspi pocest:
nec per calorem subjectum trigetieri; nec ho-
mopeccaris lanetiticari. Firgoquaeltio de caula
efficiente elt: circa quam tides docet, volunta-
cem libere operantem posse elevari, ad exercen.
dos aectus supernacurales De-iformes, supernatu-
ralis gloria mericorios: quod sic per mueuan
convertionem voluncarum amicabilem, tum
DDEL ad CrCREUTAM, TUM CreatuTA adDFVM,
juxta illud: Converrimini ad me, es conver-
tar ad vos.
35I. Crentura icem potest elevari, ad Deum
beatitice videndum. Ec elorioloamore posiden.
dum: quod fc, dum potentixe mentales, de le
ad hoc insusticiences, gratiose a DEOadhujus-
modi

## Folio 197 — 779341856:0241
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000241.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
ex
(O) ut
l3
modi felicis vicae actus deceriminantur. Prre
cerea pocest creatura, per gratiam DFO liberam.
cum eodem DEO amiciriam contrahere, et
amicabiliter agendo, elicere actus tantae dieni-
tacis, ex boniacis moralis, uc condienitatem
hrabeant, quae laudentur, amenturque a DEO,
es haeredicacis praemio compenlentur; quod
per vires narurae tieri non porelt. Iuinimo
actiones humana Chricti per ejus perlonalita-
cem, bonitarem, e Panetitatem: Forriuntur in-
finicam.
332. Plevantur quoque Formae _ materix
Tacramentorum, ur ligniticent, opcrencurque
effectus orarix: eo quod censeantur actiones
Christi, cujus nomine AunE, e 2 quo ad eos
effectus Tuncinstieurx: quae operationes sintne
phylicae an morales, quaeri lolet. Relp. non
esse physicas: quia aqua B. 8. non haberadhoc
Pocenciam nacuralem, ex pliylicam, quod debe-
rec esse, si operario physica esset; co quod actio
aliud non sIC, quam porentia determinata et actua-
ta, ideoque actio naturalis sic pocencia nacuralis
decerminaca.
333. Nec etiam eAt actio moralis: quia haec
Ckcausae libere egeneis, ita ur laudem vel vitupe.
rium mereatur; Sacramenta autem non lunt
caulae libera, sed necestario operantur. Reltat
ergo, ut dicantur actiones lacramentales, agunt.
que lacramenta, eanquam instrumenta in manu
Chricti, uc per ea ipse animas lanetificet, qua
cenus per illa Id E.D B MOVELME, EANQUaM Pex
3
inAU.

## Folio 198 — 779341856:0242
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000242.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
198
3(0
80
20
instrumenta, e actiones Christiinstrumentalas,
ad gratias conferendas, sicut alins diximus, cum
moveri, et decerminari, act motus locales, 10-
cuciones angelicas, ex limilia perticienda, ex luo
concurlu complenda, led aljis ciculis. Sacra-
mencum eron nihil asit, quia non est ens lub.
Siltens, sec per illua CFIKISTUS doic, qua
DEUIS, decerminacus a ministro, per policum
Signum.
334. An aurem quidlibet aliud ad hoc osumi
 Chricto Pocerac: Resp. plura alsumi poruisse,
non tamen quaelibet, sed quae habebant aptitu-
dinem, ad ligniticandam graciam. Sicut ergo
Porerac dssumiienis R. 8. 2d aliquod lacramen-
tum; ica quis pucet, ex quovis Augia Cabulo
quidvis produci potuisse adt effectum lacramen.
ealem Bignificandum? Similiter eriam in mora-
libus ee supernacuralibus requiritur, ut in po.
cencia elevanda su potentia proportionara 2d Hoc.
uc ei combinetur vel conjungatur aetio concur.
AVaDFI. Uc actio elevetur ad esse supernatu.
rale, debet esse libera, ex agentis liberi. Vndé
alinus nequie heri amicus Dtl, nec rudendo
Docest mereri.
335. Sic ergo quia lapis porenriam nullam
habet incelligendi, habet tamen tansendi alce.
rum corpus, et loco pellendi, ideo ad conta-
etum lapidis potost DFDS moveri ad corpus ab
eo impulsum reproducendi, ad cerram lincam
Auentem, acque ita aetionem lapidis ractivam
ac impulliram sibi subordinare, ad motum com
plen.

## Folio 199 — 779341856:0243
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000243.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
12
M
1
10
1
2
bd
IP
18
dC
do
31B
te
Ia
AA
aM
M
10
D
0(0
Ob
plendum. non aucem eandem actionem pocelt
sibi alfociare ad hoc, uc lapis incellectionem pro-
ducac: quia incelligere elt agere ad intra, quod
DEDS non porclt tocere in lapide, et quia lapis
pocentiam ealem in se agendi nullam habet, non
Docelt illam DFIIS concurrendo aétuare, ac de-
terminare ad actum.
336. Tlinc nulla caula creara elevari potest act
creandum. Cum enim nullam habene cousali-
cacem sive porenciam activam aliam, quam re-
Tulcatoriam, ec ens ablolurum nullum de le etti-
cereporsit juxta dicta NNum. 319. 8 alias: ideo
DEEIS nullam eriam porentiam creatam ad hoc
decerminore vel altumere 2d suum consortium
Pocelt: quod enim non elc, ulurparinon poc.
eAt: e actio esse nequie, ubi nulla est potentia
ad actionem. Onde nulla pocencia incelle
etiva elevari potest ad volendum, nec volun-
eas ad incelligendum, neque vis caletactira act
Priectaciendum _C.
337. Cinde nulla cujuscunque corporis Do.
tencia nocuralis elevari porest ad actionem vel
spirievalem, vel macerialem alcerius corporis.
R. C. Lapis non pocestapplicari, ue ferat rolas,
mera planea ut Peneiac; spina uE Ferat uvaSeCC.
Cum enim hujusmodi rerum pocenrix lcae sine
in dispolicionibus organicis et modalitatibus
loco. mocivis, in sensu compolito ee supposuor
quod exeant in aetum sC applicentur, necessa-
rio applicantur secundum id, quod lunc et pol.
Lunt. Iia serra non porest applicari ad scriben-
4
dumo

## Folio 200 — 779341856:0244
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000244.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
2CL
n (O
C
dum: Gladiusnonnisi pungit e leae: malleus
nonnisipercutit: vel erzo calia non applicantur
secundum id, quod lune, e tunc Tolus DFVS
effectum ponic: vel si applicantur ex induunt,
possunctancum illud esficere, ad quod nara lune
e Facta. Reque ex dietis laris apparet, non quid.
libet aet quodlibet clerari polle.
An causa possie aoere in distans,
65
quando non existit?
338. Causa finalis quodammodo ageret in
distans, si moveret voluneacem absque praevia
cognitione; eevoluncas, si ferrecur in incogni-
cum, quali in diltans aseret, quod fieri non
Pocest: non tamen hnc lequitur, quod finis
non movearlccundum esfereale, sed cognitum.
requiritur enim conditio illa, sinc qua non, ue
bonicas finiscognica lU. Caulam macerialem e
Formalem praelentem esse debere, per le patet.
Onde quaectio de causa actira rurlum incelligi
Solum potelt.
339. on eriam ad causam aetivam spiritua-
dem haec quaeltiopertinet. Nam actio lpiriciis
nec locum requirit, nec 2 loco dependet; sed
ad cam praesencia vel absentia impertinens pror-
sus elt. quod aurem ad intellectiones vel locu.
ciones Angelicas pexlencia aliqua requirarur.
BseuE

## Folio 201 — 779341856:0245
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000245.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
In
la
DA
13
B.
Ut
C
F.
ie
i
12
115
set
OI
C1
O1
Cut
n
 6
6 (O) Beo
2C+
Ticur dictum Num. 178. Pendet a lege posiciva
Dei Eic ordinantis, dd cerros fines; non aurem
ex natura calium aetionum AC necesarium FDreI.
Pocest tamen etiam diltinetius diei, tales actio-
nes esse in distans, quatenus sunt praecise Poliuo
raulae creacae, non tamen quatenus sunt Dei
concurrentis, et lic simpliciter non esse in di-
Aans.
340. Aetiones vicales cum sine ad intra, patet
non posse esse im distans, sic enim esfent ex non
essent quod lunt. Similiter caul_ COrPOrCK,
alceracirae, generatirae non possunt agere in di-
Aans, ita scil. uic operacio nulla diffundatur per
medium, cum eales actiones non peragantur
sine mulciplici motu locali, qui per medium
necessario propasatur. Magnes putatur agere
in distans, quia ejus mysterium, et modus
asendi, vulso nescitur. Quod ru apud FIo-
noratum Fatri aliosque recentiores reperies. Cu-
rationes medicorum, quas vocant in dictans,
non esse in distans, sed naturales, Palcem per
se loquendo, dubium mihi non est. Sed nolo
his inhraerere, quae maenam sylvam verborum
requirerent. Sympachiarum ec ancipachiarum
exempla lac mulea in vicino, puta in corporenon
Aro, circumferimus.
54T. Caula non exiltens eoulare non potelt.
Duia dum cauta non existie, etiam ejus causa.
liras

## Folio 202 — 779341856:0246
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000246.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
dL
e 
C
60(O)
es
licas et porentia non existie: Si autem poten-
tia non exictie, ipla determinari et actuari non
pocelt. Dum isicur videtur caula agere, quan-
do cellavie existere, non illud caulx cellanci,
sed alteri, quae recenter succedic, aerribuen-
dum est. Iea slobus sursum pullus movetur
non amplius manu projicientis. Sed impulti
aeris cum suelum insequentis: juxta princi-
vium supra inlinuatum NVum. 24 3. 8 segq. ex
alibi de mocu libracivo. Irem de exclulione
pullorum ex ovis ecc. quae nimis particularia ad
physica deviant.
242. Ouaeres, quomodo explicondae lint
actiones Thaumacure a cum sanctorum hujus,
cum Beaeorum alcerius vica Resp. fere eodem
modo, quo actiones Chricti Sacramentales.
Tam sicue humana Thrilti voluncas, ciculou
nioris peclonaiis haber in lua porestate Deicaris
omniporentiam, determinandam volicione hu-
mana, sic habene haneti eandem libi assisten-
cemm, riculo gloriae vel alterius tinisspecialis. Si
igicur volicio humana decerminaciva fuerie de.
precacira (sicuevidetur laltem esse in unetione)
dicecur aetio humana lanctificatira esse mora.
lis: Ei aurem fuerie simplicicer poteltativa juxea
illuc: Data est mihi omnis potestas, erie volitio illa
veluri nacuralis, qualis omnino est voluncatis di-
vinae, cui nacuralicer competieremittere pecca-
Et, admilcere inzraciam. Ocriusque rolisionem
et

## Folio 203 — 779341856:0247
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000247.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
 (0) 8e
DD
e operationem tocalem, ex partialibus resulcan
cem. Sacramenealem vocavimus, illem ergo
Sanctorum lacis erit Thaumacuream, vel glorio.
Tam vocare.
343. Duaeres rurtum, cujusmodi fuerie cnu-
Talitas ligni vicae  Relo. duplici modo pocell
explicari. Primo, quod Fruetus ille manduca-
cusjuxca lesem physicam, pro illo Ctatu, con-
naturalicer lacam, habuerie vim decerminandi
Deum, ad concurlum procali effectuidoneum:
licur saepe diximus feri mocum localem ex con-
eactu corporis juxta Num. 176. deinde ( vera
sine, quae narrantur de lapide philolophico, P0.
cerac etiam fructus ille specificam hujusmodivir.
curem continere. Imo lienum vica pro areu.
mento mihi est, quae dicuntur de lapide Philo-
Tophico. Fabulola non esse, cum arbitrer lie-
num illud cum dicto lapide idem unumque esse;
hoc discrimine, quod lignum illud nacurolicer E
vulgo creverit. Lapis aurem nunc raro admo-
dum, et non nisi per specialem Dei providen.
tiam, incerdum in nociciam hominum veniat
limirum L apidem Philolophicum dicunt v2-
rios Clatus admittere, ut vercatur vel in liquo
rem, vel corpus solidum, uc Fac modo poca-
bilis, modomandibilis, cur non etiam in mo-
dum fruetus, aue succi nacuralis porari possit)
Sed haec nimis particularia, d meo (CopO nuNC
alienas

## Folio 204 — 779341856:0248
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000248.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 12 lines, status machine
204
C
p
6d(O)
aliena, speciatim prolequi non laboro, qui uni-
verlalibus cantum me occupare decrevi, et qui
dem quacenus ad dlogmara Pheologica funda
mentalicer es plene explicanda servire vi
deneur, quod de lusticienter me ar-
bieror hactenus praesti-
ista
2

## Folio  -  — 779341856:0249
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000249.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 16 lines, status machine
1M.
quia
d3.
jja
tam  la un
DIATOCC
RIIM
RL. D. ALOZSIETEMMIM
CUM
AMA IORIBUS
V RRIT ATIS
DF
A lSTE RTIE
a DH. OrevelatIs,
Duomode cum vera Philosophia
consentiant.

## Folio 206 — 779341856:0250
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000250.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
et
∞ (0) 50
9040900090arog0oo
0) (0). (0)(1370) (6)(0. (0)()no). (C(e (0)(07  (0)uo
(ose) 3)6d3 (6) 2) (6, 3)C) a)(63) (1). 5)t () (6) (0)2)(6(3)92)(9(8)0
()es  (e 2) ae()selose
cete
3y..50
(C. (O). Ct
t d b068 e a cido n ea ea
5.
s0  yle ye cl
(∞). (O..(0)
506
C9
LCCIIMRISILA.
AGAPARLUS.
Capet Scriplci L amvel in Soli.
loquio cuo, ce velle per ca, quae
ibi cractas, dogmata divinae hdei
lahilire: velim mitri proinde
 
Mysterium S. Lucharistiae ur dis.
meris exponere: videtur enim mulio arcanius e
invelurius esse, quam ue per ullam Philosophi
an humanis obcucibus parelcere postit.
Lam. Soliloquium meum summa tantum
renera concinet, eaque strictim valde brevicerque
etata: ideo recte mihi prabes anlam de cildem
pluribus disserendi. Ecvide, ne plus. quam Ferre
pollim, meis reculis arroces. Non enim poli-
tive ee univertim hoc inihi sumo, quali reve.
taca dogmaca nacurali lciencia niei posse conten-
dam. Wolti Acapece. e cgo novi aliui esse
credere, aliud scire. liberrime fecit Deus quae
cunque voluic, liberrime ex ex iis, quae fecits
aliqua recieuie, aliqua revelavit. cum ergo scire
Sc demonstrative conclndere, ex principiis Peil.
necellariis atque arernis, quomodo ex iisdem
porero demonttrare ea, quee à Deo sinclibere ta
eta, decrera, credenda propotira? AbliCa no-
bis

## Folio 207 — 779341856:0251
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000251.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
ol.
qua
Oint
edie
IuSe
phiu
ulIm
Ergub
Idei
ferib
Poli
rere
neA
A est
4
fecit.
90 se
s0
oje
0 (0)60d
bd
20
Dis, Rcapete, amenciaranta: sed illud tancum
sum conacus oltendere, veritates fidei nequan
quam, uc haeretici blasphemare solent, esse veri-
cacibus scientialibus contrarias, sed cum cildem.
exaetissime convenire.
Acapet. Scio Lamvel mentem, scio propo.
Sicumruum. Derriumphasti haecetieos edipio,
E eis oltenderis, eosdem evidente carere argu-
mento ad demonstrandum errorem in Philoson
phiâ, cui quodcunque doema contorme TIE.
Tempe auc per summam amenciam ab univer-
Tali Ecclelia ciscedune, aur evidenei detent ar-
sumento ostendere, dorma illud cum lumine
naturali puenare, e ideo revelatum esse non
Posse a Deo. Re quidem, uc adrem veniamus,
circa Fuchariltiam fere innumera reperiuntur
haereticorum deliria, ut indicar catalogus a te mi-
hinuper extribitus. Nunc aurem contra eos ve.
lim ce tancum audire, qui realem in Puchari-
Aia Chricti praesencium pertinace raniloquio op.
dugnanto
Lam. Flujusmodi Furfuris erane Berengarius,
Hlenriciani. Cdecolampadius; Calvinus, Cidro-
loctadi, Marerrioni, Propictae Sacramentariiec.
Sed gnibus eorum argumentis cupis me re.
spondere:
ACap. Accidenia accunE, quae renacissimé
arbirrantur a substancia separarinon Dosse, quoc
tamen necestarium esse Romana eradie FCclelIa.
Sic enim Fridencinum Sest. 13: C. 2. Florento
et Lateramense C dP. Firriter. 5. VnO VeTO, ex
PrelSO

## Folio 208 — 779341856:0252
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000252.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Cd
00
(0)08
prelsé docent, manere species Panis, et Vini de
structa eorum substantia. Manene proinde in
Puchariltia mylterio, celtance Lcclelia, encitates
quaedam incomplecae, quae sune extra substan.
tiam panis ec vini, ex extra primarium substan-
tiarum ictarum conceptum: ipsi vero chrmx-
ricum asterunt merumque tigmencum accidens
extra subjectum, quod tamen realis lic entitas:
ester enim tale accidens, inquiunt, ens absolu.
eum, quale per se ablolure exicteret, de lubsilte-
rec: Cujusmodi abo annis fere tantum ducentis
excosicarum, toti veterum Philolophix incogni-
rum fuit. Si Averroem excipias e forre Placo-
nem quoque, qui formas substanciales cum per-
hibeacur docuisse, etiam accicentales non nega-
visse praelumipotelt.
Lam. Magis circa substancias iplas, quam
circa accidencia laborant, Aonpece; Dicunique
Dehetrari corvora. es localicer replicari, prorsis
adrvaror ese. AGAP. Deilcis polterioribus
equidem judico ce eis Feciste abunde _ lacis.
cum in Solilog. Num. 174. clare oltenderis, et
quisque, nili Ldeum neset, Facile agnolcere pol-
AC Deum esse liberrimum ad conterenda Crea-
curae non modo exiltencium, led erium quemvis
existentiae modum. Profecto nihil obstat,
quo minus creet quidpiam intra vel excea spa-
tium alterius lemel vel icerum ac laepius in uno
vel pluribus locis, dummodo caulam finalem
cur hc asere velit, habuerit, pocest conrinnari
exiltencia rei ab hodie in cractinum duratione.
pores
208

## Folio 209 — 779341856:0253
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000253.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
50
18
ib
ul
1
l
de
SuS
91IS
115.
et
Ol
red
ViS
rato
(p2
BAO
lem
1a1
ne
otel
5. (O) es
209)
Dotest ex continuari de uno in alium locum
cranslatione locali, quare non posser discontinvari
utroque modo? quare non pocest id,. quod
hoca prima existebat; hora secunda a Deo de-
Crui, hora aurem cerria rurtum creari? Siigitur
utroque in termino cemporis res pocest exictere
e non in medio, cur non in duobus terminis
loci, ee non in medio ? ubi disparicas: ubi ii-
pedimencum aue vinculum, quo Aringatur om-
nipotens:
Lam. Recte, Reapece, dilcurris: non Toliri
evidence conclutione non postunt demonstraro
concrarium, (ed nec conclusione probabiliter opi-
naciva: Sola eos suspicio cenet, Force haec im-
Possibilia esse; led haec ipla quoque in lucCaE-
sumentorum cuorum in nihilum evaneseae ne-
cesse est. Adversus quami camen eis hunc syl.
loeilmum oppono: Superbum es fatuum est;
ex merae suspicionis motivo es quidem pessime
fundatae recedere a tota Feclesia; quae cuberna
tur a Spiritu S. e innumeris Doctoribus omne
Scientia s Sanctitate conspicuis illustratur: B0c
faciunt Sacramentarii in hoc Articulo; quia,
non possunt ullo fundato judicio nos oppoenare:
ereo superbe ac fatue agunt.
Acap. Circa penerrationem magis haerent;
quam circa replicationem.
Lam. Responde ergo eis secundum Numi
2T4a 2I5. Ex res eis in salvo est; quamvis non
Aer discurlus ucrumque aequalicer monctrar in
Deipotentia esse.
A8a

## Folio 210 — 779341856:0254
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000254.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
TC
a
65(O) Se
Tcap. Crede. Lamuel, ad alcerum Alura
cuum defendendimz Cterii modum etiam ortho-
doxirilum relpondene.
Lam. Saepe ridemusremere, donec res novn
videtur: non video, cui lic ridiculum, si Chri-
Aus uri voluie, ed modo, quem in leminibus
animalium consueto rerum ordine, creatorem
adhibuisse certis experimentis docemur. Ca.
ceruns cu eis responde licet, communi responso
penecracionis, quam eamen alias, dum Chri-
cum lesimus per januam intrasse. L apidem C
ucerum Virginis penetrasse, cum S. Pacribus ad-
mittere haud dubicamus.
A6 AP. Sed dicune cum penetrationemem-
brorum non lublictere orsanilmum: non ereo
Chrictus habebit corpus organicum: ergonon
hrumanum nec vivens: quomodo erso crit
Corpus Chricti:
Lam. Fluic Scrupulo pertecte medotur alter
meus detendendi modus ex Num. 215. Sed
tamen quia idem dici porest de corporibus glo-
riolis Beacorum, qui quoris momenco simili.
ter lua corpora possune penecrabilia reddere:
in quo octu lacendum elt, ipsorum membra
tunc non esse orgnna anime, quibus ipla poMe
ullum aetum animalem vel lenlicirum exerce
re: Proptered responsio ad hoc directior danda
elt. Concedo ereo, Rcapece, in sentu sic
compoluocorpus Chrilti non esse organum vi
tale: unde est in Ctacu mortuo, in quo necpro-
gredi localiroe, necridere, nec audire, nec lo-
qui

## Folio 211 — 779341856:0255
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000255.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
t
18
1
et
1.
O
OM
rit
et
ed
Co
Drt
AIE
ce
1a
sib
Vi
10
10
vI
ud
a
O2
. ed (O) dedou
2 L L
qui, nec tangere pocest: sed est velut agnus
occilus. et mactatus, ecramen vivit. Pocest
nihilominus anima Chrilti dicere; HHoc est Cor-
pus meum quasi occilum, in Ctacu morruo. la
crificacum. Sicue anima alia leparata dicere
potest de luo corpore lepulto et putretacto:
Hoc est meum corpus sepulcum, putrefactum
ec. Quia videlicet in cali Aacu reperitur per dC
cidens, non per nacuram: P’ er le erso anCE
orxanicum e humanum; unde distinctius ve
loquar, eA corpus non organicum in Cacu eC
quiece (0d nacuralicer acquisica Nego; it Ratu
praeter nacuralicer, imo connaturaliter, ex (pe
ciali Dei decreco comporaco: Concedo. Iin
mirum Acopecemi; Nacura est Principium mo
tus es quieris, per quierem incellisicur aetus illes
siveForma, Racus, pertectio, quem per mocum
intendit e acquirie nacura. Sic torma substan-
cialis lapidis est quies ee actusille, quem nacura
parabac, per actionem lapiditicam. Sicur erxe
lapisnon est corpus organicum simpliciter es
absolure, eoquod habeat alium actum naturan
lem inorpanicum; ita si corpus Chricti calem
lacum suum inorxanicum haberet canquom
quierem a natura paratum; cunc essee simplici:
cer ec per se inorganicum: Nunc autem est
peraccidens tale, et ex spontaneo decrero: de
inde habet Christus in porestate, quovis mon
menco se resticuendi in Carum organicum. On.
de Christus canquam Persona simpliciter est ho.
mo, ess animal, esthabens corpus orpanicum:
B
Sieue

## Folio 212 — 779341856:0256
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000256.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
2L=
qu
O
63(0)00d
no
Sicut est dires, qui habet pecuniam in cictâ, etF
noninmanu: Deinde qui nummum sponce ob.
jicie, sed in vicem ossumit aureum, non est
egentior: ita Chriltus, ethi in latu moreua
careat ulu sensuum, aliunde tamen anima ejus
inorganice de immediate omnia cumulare intel-
ligit, quae per lenlusincellisere posset, quae om-
nia corporibus gloriotis Beatorum applica.
AC IP. Non video, quid contra hunc cuum
dilcurlum Capienter ab Hlareticis dici porit.
Flic enim Cacus cedit Chricto in gloriam, quia
Sic Cacrificare le ipsum poruie, de voluie, sic le
facriticando Passionem luam eE mortem crven.
cam signiticare: e sicue assumiendo humani
eatem nihil amilit, quoct erat, sed factus cAt
quod non erac, ita hoc modo factus estagnus
occilus et vicam hominis non anilir. Ouonc
ista nihil amplius requiro, sed accidentia extra
Tubitanciam timeo, ut aeque Felicicer monstres.
L AMC. Imo etiam Felicius e eridenrius. AOAP.
Forre adferes mihi visionem P’hancalticam, qua-
li viderune incerdum Proptiocae objecta; qua
nor erdre praetencia, aue etiam plune non existe-
Dane. Sic Paulus vidit accana verba, nescius
tamen, an extra corpus: Sic e Angeli malior-
xanis incernis sasarum imprimune species, et
limulacra rerum, qua nusquam Tunt. L. ANI.
AbSIE, Acapere mi, ablic, uc ejusmodi visio-
nem tibi persuadere cosirem, quo liceat dubi.
tare de reali praesentia Chrilti. AOAP. Friom.
Si praesentisimus omnino est Chrictus in Sacra.
ME.

## Folio 213 — 779341856:0257
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000257.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
50
d.
18
C
15
D1
e
M.
si0.
b1
1M
C1d
est
d
ano
6 (0) Beo
222
menco, Porest tamen apporere sub aliena specie,
per oculorum, diverticulum quodpiam, sicue
apparuic Masdalenae, a discipulis viatoribus.
quorum oculi cenebantur, ne eum aenosce.
rent. LAMI. Sciopolteriorehoc modo quol.
dam orchodoxos arbicrari, se respondere abun-
de. Sed non ica ego: Visionem oltendam rea-
lem veram, physicam, nacuralem, nihil ludi-
brii, nihil inanis apparentix habencem. Cedo
mado quae lunt illa accidentia, quae tibi rem
adeo difficilem repraelentant: AGAP. Video
Panis quancitatem, magnicudinem, ficuram,
colores, laporem; odorem; Non est Panis;
quisicta capiac: LAMI. Non omnia recentui-
Ai, Acapere; Pangis eciam holtiam consecra-
tam, vides eam avere ex pati, humectari, sIC-
cari, nuerire, frigetacere, caletacere, Frigetie-
ri, calehieri. _c. Sed haec omnia, ue incelsi-
525, quomodo pane destructo moncant, lcire
ce oporcet, quid rei sinc, dum ipso in pane
subsictune; Juid isitur in pane est quancicns.
AcapetC: habelne exploratum: AGAP. Di-
cune vulso esse accidens, quod ex reliquorum
accidencium subjectum sic, quod _ D.
Phomas docere videtur, qui eam quanticarem
dimensivam appellat. P AML. Si ergo reliqua
accidencia in quancitare sublictune, ipla quan-
citas amabo in quo lubsiltie ? quod enim exi-
Cic, auc in se, auc in alio subsiltae necesse eAt:
ee quodnon sublistiesibi, et per le, sive prole.
quomodo alcerum subsictere taceret, cum Ne-

## Folio 214 — 779341856:0258
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000258.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
214
ud
e
67
(O) E
moder, quod non habet e quod R quantitas
extra panem per se subsictat, Tubltantia elt, (I.
cur quodincellizie mens est. Sinon per le lub.
siltic, per quid ergo aliud: Vides quam non
sic Aemum suppolicum cuum: AOAP. Di-
cune esse accidens absolurum. LAiHI. Sed
hujusmodi accidens li per se lubsiltat, ecli
miraculose id feri dicas, Cubltantia erie, (
cuc animal, quod incellisie, homo elt. Dein.
de quid est quancitas Dimentiva Panis, nisi) For-
ma; qua parismensurabilis est, in longum, la-
cum, et protundum. : haec sane est quantitas
molis. ee maonitudo P’anis est mensurabilicas.
an cu veco exiltimas, posse exictere aliquam
tongicudinem rue lacicudinem, aut omnino
menturabilicatem, Tcorlim extra ullum subje.
etum, ita ut existat creacive lonoitudo, dun
nullum est lonsum, Nenlurabilitas, dum ni-
hil est menlurabile ec.: Porelne capere am-
pulacionem, dum nihil ese ambulans? Seri-
otionem; dum nihil est scribens _C. : AGAP:
Verum ut facese mihi chymarica haec temper
Pune vila. Sed me juvare in hoc labreintho
haud alicer possum. L.AMI. Audi ergo et
verum expandam cibi, eanquam lucem meri-
dianam, in qua nihil caliginis restet. 16AP.
Avidissimis auribus ausculto. Loguere, La.
ivel. L AMI. Non igitur quanticas Panis
(et cujustis corporis) est accidens absolutum
quale cu fingis, Sed est accidens panis moda
e, ex ipsa corporis essencia relulcans. Ii
irum
a

## Folio 215 — 779341856:0259
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000259.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
i
P.
A
HI
11
dd.
i
u
ad
micum corpus per le ipsum e in substancia
sua est ens excensum, locum eespacium Tuum
sibi adterens, 2 quo ee aliud corpus similicee
extenlum excludit; penecrari per se non lu-
Rinens; quamvis ficci poltie, ut Pocentis
haec nacuralis, suo actu PhivsicO CareaE,
prour dictum clt in Solilog. 274. Flocipso.
ereo quod sic extensum quid, ee spacium fa-
ciac, est mensurabile, elt loneum, latum.
protundum: Sic tamen, uc mensurabilitas.
longicudo, lacicudo, protunditas non sIC ali-
quid pocens seortim subsiltere. Sicut Pocen-
cia videndi est aliqua facultas oculi, quae 12-
men extra oculum non porest existere. Cd-
Din hoc? ACAP. C apio. L AMT. Deinde
Danis ita dividi pocelt, ue venistur ad mini-
mum panis, quod si porro divideres, Face.
res partes non panis. sed farinae, 2qux C.
parces ergo panis minimis conctar finicis.
Porro minima singula panis lune extenta e
impenetrabilia, juxca naturam ee pocentiam
nacuralem. ergo punctum panis addicum pon-
eto Facit lineam. linea linex superficiem. Su
perficies superticiei molem Facit relultare.
Capis _E hOC: AGAP. C apio TAnE, MCCTe
quiro aliud, quod quanciras ponis (C: L AM.
Hloc est ergo accidens ex pone rolultans, quod
dicitur quancieas panis, et nequaquam est le
Parabile quid, sed mere mociale, cui impossibis
le cA. posse leortim subsictere. A6AB. mi-
4
215

## Folio 216 — 779341856:0260
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000260.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
216
eieo
6(0) 60
ra loqueris. Sed quomodo in Fucharictia exi
Aic, ubi P’anis non est? J.AML. Audi liS
Rcapete. Corpus Chricti juxca decretum
speciale Dei sub ciculo ex ligno panis exictic.
AGAF. Verum est. LAAI. Ereo cories l0-
lum, quoc sunc minima panis. A6 AP. Sic
omnes communiter docent. L.AMV. Licet er.
80 sinsula minima Fuchariltica comtineant
omnia corporis membra compenetrata, tamen
unum minimum Fucharilticum alcerum mini-
um Fuchristicum non penetrat, sed exclu.
dic loco suo, quod Deo Facile est, juxca dicta
in Solilog. Num 174. 274. Quo poliio est
minimis Bucharisticis Ac eacem linea, quae crat
Panis, eadem superticies, eadem cotalis moles et
mognicudo. ex quia tigura nihil est aliud, quim
Rxcensio cerminata, extensio eadem eodem
modo terminata, danc eandem ficuram, cadem
quoque rocius complexi Luchariltici erit poro.
stas; qua panis, eadem complexio, eadem com.
polirio; eadem impenetrabilitas ac cansibilicas
CEC ACAP. Sublilte paulisper Lamvel, videris
enim mihi ad scopulum impingere, video enim
quomodo ilta. ex cuo discurlu, quodummodo
in quancicare sublictant. Sed ipla quancitas sub.
sister in Corpore Christi. L. AMI. Imoin COr.
Pore Chricti lublistunt etiam reliqua illa, non
in quancitate, licer insint, vel porius adsinc quan-
tiraci, nurin edreluleen, tanquam modalitales
talis excensionis ex quancitacis, et cum quon-
icace lubsistant plane in Christi corpore ita exi-
Aer.

## Folio 217 — 779341856:0261
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000261.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
ex0
6.d (O) Ee
sence, Sicur existebant de Pybosictebant in pane.
in cujus jura modosque exiltendi ex asse luc.
cessir corpus Chrilti. Unde Lcclesia non de
Sinirit illa accidentia existere sine omnisubjecto,
sed exictere sine luo nacurali subjecto, cujus exi-
stenciam ex praelenciam nacisralicer monstrant.
Volens enim Ecclesia docere, nullam rectare
Subctanciam panis, illud de accidentibus asseruie,
quod erat adrem. Scilicerilla quidemremane-
re, led non remanere in pane. Contirmamus
icaque definitionem Eccleliae, dum ostendimus
accidencia sublictere in Corpore Chricti, hujus
enim praesentiam realem, et perfectam succel.
sionem in locum ponis, quam Ecclesia asserie
nos ilto modo clare, ostendimus, ac demonstra-
mus. cum genuinâ Philosophia dogma Aidei
prorlus consruere, quid velles amplius 3
AGAP. EA lane, quod velim amplius; Nam
hocpolico, accidentia illa non erunc panis acci.
dencia, sed Chrictis cui infunt. LAM. NCgO
consequentiam, Apapece;, nam ejus lunce di.
cuntur esse, cujus lunt propria per macuram.
vel sune accidentia Christi uc Rucharistice exi.
Rentis, Panis autem, ut naturalirer exictencis.
Ita qui in Scena paludamentum pectat, a P’rin-
cipe commodatum, nonne sectat quod princi.
pis est proprium? dicic tamen esse Puum, uc in
scena principem agir. Denique ne dissimu.
lem quidquam, Concedo eriam, AsapecC, illa
accidentia uc individua lune, non esse panis, ut
Tunc eadem specie. Porro de individuationibus
ReTum

## Folio 218 — 779341856:0262
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000262.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
E0
ODe
rerum nulla est cognicio sensibilis. nulla proinde
quaeltio, nulla propolicio: Unde dum funt
specie eadem, quae ance, risidissime e propriis.
lime dicuntur oblolute este accidentia panis.
quid acuracius risere Ceometrico: in quo ra
men, qua eadem specie lunt, simpliciter e ab.
solure eadem asseruneur. Ita qui geometrice
rexerie Semidiamerri Circuli marnicudinem
verlos Zenictr, simpliciter e rixide dicitme re-
perisse lonsicudinem Semidiamerri versus Nadie.
Licec longirudo non indiridue, sed eancum spe-
citice st eadem, quia videlicet de individuarione
rerum nulla est incer homines quaeltio, nulla
cognitio ex habet se quali non estet. A6AP.
majorem geomerrico rigorem cclesix requirit
detinirio: LAMI. Frras Agapere, neque enim
Spicicus S. majorem, ulurpat. Nam dumeror.
C. 84. Dies duodecimus a consecrarione alta-
ris vocatur dies Conlecrationis. Obi Salianus
dicie, tuisse cundem diem non in inclividuo, sed
camen in specie eundem. Sic Ecclesia ordinat
Officium pro Die Resurrectionis Domini, Pro
Dic Octava Relurrectionis, pro dic Ouinqua-
gelima sive Pencecolte. Vbi incellioit cancum
cales dies in specie; co quod individui iidem
jam ance millenos annos clape sint. Visne cu
Spiricum S. _ Fccletram in hâc Phrasi corrigie
AC7AP. Convincis ubique Lamuel, et hic
me quoque tormidine liberas; led quid de co-
loribus: LAMI. Legilti ne Asapece, quid rei
coloces Cinc. Aam si non lexilti, non dieam,
quod

## Folio 219 — 779341856:0263
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000263.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
St
de
Cb
M
le
de
AC
IIa
P.
il
91.
13
VS
sed
1aF
Y9
AM
CM
II
si
c
ret
n.
Od
3 (O) des
quod quaeris: neque enim me intelligeres, ee
diceres polemodum, me id cibi explicare non
posse. AGAT. Legi in Crentura tua COrpO-
red, nihil esse colores aliud, quam lumen, cerre
trodo reltexum a corpore, es modisieacum
joxta diverlicatem superficiei reflectentis.
L.AML. Eciam in Ariltocele legere Doceras (ne-
que enim nova haec est doctrins) qui lib. delensu
ex sensibili 2fferic, esse conjusationem luminis
ecumbra. Sedsrictim, ee brevicer, ut solet:
vix autem scractat haec quisquam copioliis e
jucundius e quodammodo lapidius, Hlonorato
Fiabri. Cum igitcur incelligas, persoldicere.
Donne Acapere, eo ipso quod minima Fucha-
riltica sinc extensa, ec ideo ex eisdem comple-
xum taliter asperatum resulter, quale erac Panis,
necessario sequitur, eandem d complexo Fucha-
riltico heri luminis repercustionem, quae Aebae
a pane: erro ee iidem plane colores necessarie
relultane. AG APFT. TacCLamvel, tocuM
quod paras dicere, intelligo, ee Rupeo conne.
xionem. L. QMI. Tu quidem Facile incelligis.
eric, qui non intellisac: quin imo qui ex rident.
qui rem de coloribus non habese probe per-
Spectam. Sed corum nevocium finiamus. Quia
ex NDum. 223. constat, quomodo finc senlacia
Paporis, cum minima Ccinsensibilia Bucharistica
secundum magnicudinem, Fixuram. ex modum.
Cimillima sinc minimis panis, eadem per Talivam
ad organum derecta, quidni eandem Caporis
operacionem faciant? ec hoc conformius est
dictis

## Folio 220 — 779341856:0264
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000264.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
2.20
 6)
a
e
63 (O)
0
seu
dietis Pacrum, illud inculeancium. Christum
tansis. Christum manducas es6. Odor panis
propagacur per halicum intra poros panis, hae
rentem. Sirus in minimis particulis, halicui in
nacancibus ex cum pane non concinvatis, _ ideo
nunquam consecracis: qua manent similiter
inera poros Corporis Chrilti, quod si quaedam
particulae Fuerine continue unita, ec sic conse.
cratae, cdipso quod avellentur. et halicui leor
sim innatent, desinune esse consecratue, sicut
delinerent ese panis, Paltem osugiis, deque len-
sibilis auc consecrabilis. Intea eadem mini-
ma, sire per poros, cur non postie humor
insinuari, ex rurlum 2 materia sobcili expelli.
aeque ica hoctia humectari ac desecari: Cur c2.
dem minima Fucharillica non poltine vel rapi.
dissime moveri, et a motu rursum quicleere
in quo trigus, E calor eA (IcUS: AOAP. Vi
deco haec ex similia nunc omnia. ec nihil mihi
porro obscurum videtur ex iis, quae iltue per-
tinene. neque aliud rectat dicendum, nisi quod
PhiloCophism cuam omnibus laudum encomiis
efferenciam ex palam omnibus commendandam
profuceor: Quam is tolus retueiat, qui calisinem
amet. ex tidei veriracem oderit. Pgo, faccorde
ex limilia non speravissem, utinam permictas mihi
de aliis quoque mylteriis interrogationem insti-
tvere; LAMI. Sine me Acapere; cu dictahaec
menei imprime: lufficie diei maliria lua; égo
lequendo detessus lum.

## Folio 221 — 779341856:0265
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000265.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
MB
i5
e.
A.
eo
cet
M
e.
F.
HII
H
I1
OF
1+
2.
di
TI
O0
AM
em
de
hihu
A
12
80
DE
3(O
e
DE ANIMABUS BRUTO.
RUIM O TTOMINUM.
BENEDIOTIIS.
DENEDLCT. Reculit mihi Acaperus insie
nemcuum, o Lamvel, quem secum heri ha-
Oueris de Fuchariltia Perrmonem, quo COntra
Hlareticos dogma cartiolicum, de reali Christi
sub speciebus panis praesencia, firmissime pro.
Dugnaveris, es juxca genuinam Philoloptriam;
argumenca in oppolicum cocaliter enervaveris
quo sum inductus in spem, Fore, uc similirer
ex re audiam, quam inanicer ac dolosé similes
Flxrecici de animabus brutorum hominumque
sentiane: queelo ce tac latis deliderio Meo.
ZAMI. Nocti ipse Benedicte; quam mihi sIc
eloquium cenue ac liccum, quod si ergo AB2.
Deco Factum estlacis, necesse est cogices, id ve-
ricari cum fidei; rum Philosophiae, non mitri
adscribi debere; quod Crisitur in ea, quam prx-
scribis; maceria, similiter experiri placuerie,
proter argumenta; quee ex naturali ratione pe.
cira; ab iis in eadem re adduei coenoveris.
Nam illud tancum nunc, 290, uc oltenctam.
quam hujusmodi aroumenta ex vera Philolo.
phia non AuANE. BFNFD. Varia Funchare.
Les, qua nec ex duetoribus luis dici pottunt ex
naturali arsumencatione pendere, ac proinde A
ita Bacvisti. Lomvel, nunc omitiende; qua
enim physiea ratione adduci poruit Georoius
David.

## Folio 222 — 779341856:0266
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000266.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
22.
ab
6 
0
es
David, ue diceret animai omnium hominum
salvari; omnium corpora damnari? Ani-
mas omnes in principio simul creatas docuit
Oricenes, albanenses; Priscillianistae: Plane eas
non a DEO, sed ab Ancelis creari, Massiliani;
Selenciani; Saturniani volebant: Separatas non
patiionem. Trinitarii: Non informare corpus;
Petrus Foannis: factas ex iene es spiritu, Fn
chusastae: de terra Selenciani: esse aut D FL
substantiam; aut ex DF. I substantia, Apocarita.
Brachitae. Dicarritae. Faustus Mlanichans, Cno-
stici, Marcionictae tabulantur. Duorum tamen
alserta ex nullo phylico principio, quod aeltima-
ri mereatur, deduci potuère. sed ex Cola erra-
bundorum capicum verrigine, es malignis lug.
reltionibus daemonum suos fonces trahebant.
Duo eodem revonae errorem Arabicorum,
Luciterianorum; Ilermanni Keisrrich, dicen-
tium, eas mori cum corpore, et cum eoretur.
recturas. L. AMI. Olrimos hos coonatos exi-
etimo illis, qui inter brucales et humanas non
discernebant: ed quoa brutales incelligere pu.
carene, ut Mtanichiaei: nec non cum eis, qui
transmierare eas de corpore in corpusalhrema.
banc, quod icem erat Manichaeorum Percullia.
ni albamensium; Fcaelaitarum, delirium
Irem qui cum eodem Perculliano; et Lueiteria
nis; eas generari pei traducem, eseque corpo:
reas lomniabant. BENED. Iltostamen CO∞:
noscimus non levibus aroumentis inductos,
gua hodiedum non Paucos eis lectatores effi-
CiamC

## Folio 223 — 779341856:0267
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000267.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
ni
CHit
es
non
pts
F M.
dF
GMo.
mest
Ia
u8
UM;
Cen
elu
exi
nOn
Du
ema
VIlia
riu.
iteria
OrpO
CDB
405,
t
CiaAto
 (07
d
oiant, e quae 3 ce dissolvi sic omnine OperX
precium. L AM. Cedonobis, quae sInE orgU
menta illa; quae hodiedum vigenne: ArbitrOE
enim perhoc ipiumme omne cis tilum abscin-
dere, quod oltendum, brucorutm animas non
esse substancias, cum humanas cales esse ipsimer
tirment. BFNFD. Sic equidem _ ego ac-
Bicror, sed an cu eis hoc evidenter demonstres;
cornolcerevolo. LAMI. Saris est, (2 ip(I de-
monstrare non possine suum 2Terrum; quod eis
ex eoiplo insumbictacere, quia hi P.celeliee, Spi
riciis S. revelarionibus nixae, absque manitelta
Theleos lux oltensione, sine insipientia se non
possunt opponere. Quid isitur argumenti
trabes proeis, quod animae tales substantia cen-
seri debeane: BFNED. Ouod operatur cd.
dem modo, quo subltancia, h. c. quo anima
hominis, ipsum quoque substancia elt. L AMI.
Conccdo. BENED. Sed ebdem modo ope-
raTUE; LAMI. NegO min. BENED. Ani.
ma humana movet suum corpus juxea diverla
ejus organa, pedes ad grectum, os ad mandu.
candum; oculos ad videndum sc. quod idem
Facicanima bruri. L. AMI. Distinouo mulcipli-
citer hanc proposicionem. Anima humana
movet corpus, imprimis movet complere, quali
per sc ec per suam vircucem naturalem ec speci.
ficam eraducat partes de laco inlocum; Neco.
movet lolum decerminacire, quatenus libere
volendo duetorem naturae dererminat ad hujus-
modi cranspolitionem crearire CE complere ta-
Cieno

## Folio 224 — 779341856:0268
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000268.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
 .
ud
e5
60(0)od
n
ciendam, quod illius solius elt potenciae ee ofticii
juxta Num. 176. combinacum cum 795. 1,6.
97. 232, 234. Concedo. Sednechoc quidem
modo pocest movere aniâ bruti, ets esset sub.
ltancia materialis; quia nec velle porest, neque
impellere suum corpus. quod penetrat, juxta
Num. 238. 213. 194. 302. Praecerquani quod
probandum elt animam bruci, quidquain agere
ue quod, cum enim alerari; esse solum modum
Subltancialem, qui per se non subsistat, quid-
quid Hc; in bruco; fdeit brucum per animam
modalem, non aurem anima modalis per se.
Secundo subdistinguendum elt; hoc ipsum,
quod anima humana exerceat directé motus
corporeos; eriami deceriminando tantum ex vo
lendos Concedendum est enim de mocibus
voluncariis; Negandum aucem de spontaneis:
juxea Num: 196. ex97. Ubi iterum anima
bruci nec incirecte quicem tales norus corpo.
reos exercere porest, ur anima. Sicut ereo ne-
sandum est supposicum, quod anima huimana
omnes motus corporeos lui corporis per leim
mediare e directe perapae, ica multo minus est
concedendum; quod eos faciae anima bruci.
BF NFD: Comunis opinio elt, animam im
mediace movere corpus liiuri, per quendamim.
pulsam ei impressim. L AV. Flcommunis
phantalia pocius quam opinio. quali fere Rg-
mento communiter concipimus anselos ue
PueroS. Sapientis tamen elt; hujusinodi con-
cepcum pliancallisum vero judicio corrigere:
BELVCD

## Folio 225 — 779341856:0269
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000269.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
oticis
961
idem
sub.
eque
UXId
uod
sere
Um
id
12M
se.
IM.
DtUS
Vo.
buS
eis:
IId
P0.
AC.
1a1d
II.
S elt
im
B
Ub
COn
siD
0(O
de
n
Eat 
BENED. Prudenter tamen loquimur cum
multis, sentimus cum paucis. 1 L AMI. Imo
etiam Caepe valde imprudenter; maxime ubi in
tali loguendi modo haerelis laribulum habet, et
experimur ipso facto contrarium. videmus
enim quotidie nullum corpus alicer, quam per
contactum impulsirum moveri experimue
etiam in nobis, nos movere membra corporis
nostri volendo. BENED. Verum est, tum
moveo pennam scripeoriam, cum impulsivé
canso: moveo autem disitos meos, dum volo;
oculos, dum volo: linguam, dum volo: Sed
ubi in eo haeresis latec; si dixero animam posse
suum corpus impellere: LAMI. Mirum est
quod hoc incerroces. Nonne tacendum est
Benediete, pocenciom cangendi, ex impellendi
esse propriam corpori: certe non dices, natura-
licer esse contingens corpori, posse impenerrabili.
cer aliud corpus impellere sive impulsive ton-
sere; Non est ergo quinto modo praedicabile
de corpore: ergo alio modo vel ut generieum
quid, vel ni specificum, vel ut differenciale; vel
taltem, uc Proprium; e ideo eadem potencia
vel est intra esseneiam corporis, vel essencialiter
ac indispenlabilicer Auens ab ea. Non erit au-
cem cancum generica perfectio corporis, quia
nemo dicec eriam spiritum esse connaturalicer
impenerrabilem. Sic enim eriam eadem anima
nostra uum corpus _ DEVS torum mundum
corporeum a loco luo excluderer: ergo erit
disterencialis auc propria, quae convenit omni ee
Tolio

## Folio 226 — 779341856:0270
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000270.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
226
Soli: Si erxo anima nostra eam pocentium etiam
iplahabeat, evidens est, cans esse ejusdem spe-
eiei cum corpore; erit ereo Tublancia corporea,
qualis etiam eric anima bruci, cum de ipla sup
Donacur movere luum corpus ut anima humana.
Videsne Benediere latibulum Sachanae:
BENFD. Video nunc protecto. et miror,
me nunc primum videre. Lacibulum hocma-
nitelte eradis, imo dissipas Lamvel, oltenden-
do. corpus quidem a corpore moveri per im
pullivum contaetum, animam vero volendo
moverecum luum, cum aliud corpus, dum ipla
est a corpore separara. Aetamen quidquid di-
Xeris Lamuet, video, organa corporis tumani
moveri eodem modo, quo organa corparis fe-
rini, similicudinem mocuum necarenon pores.
TAM. Diltinguo illud eodem modo. Si in
humano corpore mocus spontaneos de minimé
praecise, volunearios speetes scorsim ab omni
alio, Concedo, mociones easdem in utroque
corporetreri eodem modo: sed propterca eriam
tales moriones ab anima humana immediace
non pendent, ve dicitur in Solilog. Num. 197.
imo inde argumentum conrra advertarios de-
torqueo; (in hormine exiltane mocus ab anim
hrumana non pendentes, imo animae adverlan-
tes, non requiritur in bruto anima, quae sIc lub.
Cancria, pro eisdem vel similibus moribus cou-
Tandis. hunc autem omnes mocus ferini spon-
tanei ac ndcurales, ex minime voluntarii, cum
in homine mulei sinc voluntarii immediare, et
qu

## Folio 227 — 779341856:0271
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000271.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
e
d3
P.
1do
11
2
en.
M.
1d0
pla
diu
aBt
te
e8.
in
ne
nst
que
IaM
iate
97.
de
I12
(2B
0b
OA
d
qua
ed
108 (0)
qui spontanei dicuntur, etiam ipsi quoque Tal.
tem remore ee indircere imperio voluntacis
subjaceant. Onde addidi clausulam superius,
A praecise eos mocus in homine spectes, eos esse
brutalibus similes. BFNED. Oualo te L a-
invel, quomodo ergo tiune himocus in corpo-
referino: L AMZ. Lodem modo, quo et in
humano. Nosti Benedicte; quod objecta mo-
venc pocencias sensuum externorum, hi mori
movent porentias apperitivas, progressivas _C.
Similicer concinsit in corpore humano; Lege
Solilog. Num. 197, 7320 233. 274, 295, 296,
297. In eo camen adhue quoddam dilcrimen
elt. quod idem ilte Synorsanismus in brucosic
ipla anima bruci modalis es respectira, cum
aliam non hrabeat, in homine autem sit potencia
orxanica animae, quae Spiritus est; ab ea reali
ter distincta, ad mencem S. Thomee. Nimi-
rum si Domina Domi est, huic ancilla servies
EDomina nulla est, ancilla pro Domins reDU
tabicur. BFNVF D. Cuomodo lodes, L.amuel,
objecta movene pocentias: L. AMI. HI~C Om-
nia per quendam morum Localem e concactum
heri existima. Nam auiditio Hc; dum, mocus
aëris elasticus Tempanum aculticum cremeta-
cit. Visio dum radii corporis luminoli pec
pexillam ingressi recinam ocularem pullant.
Sapor EEodor dum corpulcula proportionata ad
organorum texturam promoca illa suavicer ticil.
lane, aurinerace vellicant. In Pactupet se res
Dalet. Acque ita ab objectis imprimieur orsano,
G14

## Folio 228 — 779341856:0272
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000272.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
2 2d
3.
et
6. D
0
quaedam figuracira modificacio, qua propasa
tur deinde ad cerebrum juxca dicta Num. 222.
2.213. 2.4. 26, 35,32. 33. 2rque hujusmodi qua-
licas impressa organo. Prout apta est determi.
nare pocentias apperitivas, progressivas et exe
cucivas dicitur senlacio et vicalis. Memi-
nisse ce nutem, Benediete, oporrec, hujulmodi
motiones esle lubriies admodum, modicas, ac
exieuas juxca Num. 20r. Nullus autem mo-
tus concactirus concruit subltantiae penerrabili.
BENED. Mocio hujusmodi orsanica praece
dic quidem lenlacionem. sed ipla senlario eAt
dctio diltincta, quae est quaedam objecti per-
cepcio ex experiencia, qua lenlus objectuim ex-
Peritur ac discic. L.AM. Percepeio iila non est
quid aliud, quam ipsa recepcio aftectionis, ab
objecto impressa grata vel inorata: alioquin
enim esset coeniio, quae lolius estmentis. Qux
nam aucem actio media esse possie, incer dictam
recextionem es mentalem cognicionem, dici non
Potelt, nec ullo argumento monstrari. BF-
NFD. Iegare non Pores Lam, brurum sen-
cire, seque ac hominem: led homo sentiendo
expericur aliquid novi, aliquid discie, aliquid
cornolcir. ergo es brutum, exercet aliquam
cornitionem senciendo, erli ca meneolis Forte
non lII. L AMI. distinguo alsumpe. seneie
aeque, Si Penlacio nude secundum le e praecisé
spectetur COnc. ( spectecur respective ad suum
effectum ex finem. Hego quod aqué. PHeu
etus et tinis senlationis bruralis ett, Benediete,
mocio

## Folio 229 — 779341856:0273
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000273.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
M
ie
tit
se
M
et
0
3(0)
ed
morio oppeticiis, et prosecurio boni, vel Fuci2
mali: sensationis humanae fnis ex effectus est
idem. Sed non rancum. Verum insirer est.
ut moveac incellectum, ac voluntarem, quae in
BEITIO NON EXTANE. Lxperimur ergo nos, quod
Tensu discamus, quaceniis simul incellisimus.
non aucem experiuncurhisc bruca. Legertum.
23T, 232. 234. E alibi. BENED. Sed unde
haec habes: LAML. EX co, quod quisque ex-
perirmur, nos intellisere dependenter a Phan-
calmare, dilcere videndo, auciendo ec. BF. -
NED. Eciam bruca profecto cicurantur, dis-
cune serrire homini, docencue artes. L AMI.
hae aucem arces non luperant dionitarem conne-
xionis specierum Phancalticarum, prout exci-
tant motiones oppecitiras _ proerestivas vel
Prolecutiras boni. Se mali aversivas. plane au-
tem non accedune ad aeres ac scientius humonas,
in quibus incellectus e libera voluncas pluri-
mum relucet. de quibus Solilog. 234. 235.
BFNFD. Ergo arces humanx et ferinxe diffe-
runc ucique, led solum circa magis eE minus.
LAML. Zb(Ic Benedicte; differune veique spe-
citice _ roro ccelo, uc ajunt. Nam homoin-
celligie, discie, ac discurlo concludit mulca ulera
omnem sensuum experientiam remoca, de ca-
lis, de mocibus, e magnicudinibus ecellarum,
deDEO, de Angelis; ex aliera vita, de Decca-
to, demerito: Icem homo eligic minus bonum
Deae majore, insensibile prae lensibili, exercet le
in abltinencia, in patiencia. Paupertatis ec paeni-
tentie

## Folio 230 — 779341856:0274
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000274.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
3C
at
6 C
(0)
E
08
tencia lludium ultro ampleetitur, repugnaclen-
sui e appecitui, de innumera ralia, quorum
nihil in brucisreperies; quorum actiones ulera
Tenluum limites nOn exeunE. BENED. LX.
eunc etiam: quis enim instruie aviculas con-
Atruere nidos; educare prolem Bc.: LAMI.
Esaec escalia implantara lune organilmo bruco-
rum, cujus camen moriones nonnisicerto cem-
pore ad aecum deveniunt, dum F. C7. copio.
Pior aecher sole redeunre ad uit; sicut molendi-
num lemper quidem paratum Cac. non currit
tamen. nisz dum certo anni cempore sufficiens
aqua e uic. unde semper eodem modo bruta
28BnC, quonaea sunt, nihil mutane, nihil discur.
runc; nihil eligune DENED. Quidquid (IC,
non absque causa dixir Origenes, animam se-
necari ex lemine poterno, e transfundi per era-
ducem: experimur enim eriam in modis incelli-
sendi, et volendi, hoc est in docilitare ex habi
iudine morum filium proxime reterre patrem.
viderur ergo anima hrumana (sicue et Ferina)
constare simul ex materia quadam Cubrili, Bimul
Porencia incelligendi instructa esse, cum vtras-
que operationes onimales e mentales in ea noce.
muS. L. AMI. IpCsimam chimeeram, Bene.
diete parturis nobis. Argumentum nihil evin-
cic: quia per lemen cransfunditur quidem limi-
litudo orsanismi corporei, ex qua retultat simile
emperamentum, ingenium, docilitas, propen-
fio ad consimiles mores, prout latis explicavi
Solilog. LTum. 234, 235. 237. ec alids: qui
Or82

## Folio 231 — 779341856:0275
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000275.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
1
1
5.
C
C0
In.
ile
A
Vi
qui
(4
 (O) Se
organismus, licer interdum tigurate vocetur ani
ma, dicence Salomone, se naerum esse animam
bonam, tamen ab anima realicer diltinguitur.
estque diversarum in homine actionum princi-
pium, scilicet repugnantium propensionibus
mentis. Ec quia communicer neplectim edu-
cancur tilii in jurenture, dum essent organd Aexi-
bilia e correctionem admitrerent, plerumque
etiam assuescimus oblequi sensibus, ideo fere
continoic, filios in moribus quoque esse paren-
cibus similes: attamen concrarium quoque non
raro accidit. Itaque peo bruco supervacue An-
sis duplex hujusmodiprincipium; cum actio-
nes in bruco mencales adhuc nullas ostenderis.
Inhomine quoque supercue: quia diversitarem
illam jam abunde octendi, non ab eddem prin-
cipio provenire. Praeterea li anima ex materias
quantum cunque subrili, constaret, esset sub-
stancia corporea, e ideo corpus; licet dicas este
subltanciam inadae quatam: sicue substantia spi-
ritualis, licer inadcequata, si phrasin illam
usurpare velimus, elt spiricus. Ergo corpus
cum corpore Faceret corpus physicum, quoct
nec Pasanus Philolophus Ferer. Unde pro.
pier hoc ipsum argumentum non possum ad.
miccere animam bruto esse substantiam, liceo
reliqua omnia dissimularem. BFNFD. POcCCE
Spiricus ordinaci ad corpus, dicimus de anima,
croo ee corpus illun subeile. LAAI. Neco
Paricacem Beneciete, quia spiritus, dependen-
rer a sensu, incelligere de sen suiprae esse porest:
nitrit
3+

## Folio 232 — 779341856:0276
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000276.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
2.32
ae
(O)
nihil autem anima illa bruti, quae torce Tubstan.
eis corpores; dependenter à corpere operari
pocelt: BF NVED. Animam humanatm imme.
diate Lentire setione, quadam mareriali, quae sIC
incellectione infcrior, plerique lupponunt.
LAM. Bene dieis Topponune, quia nemo
oltendit: ex certe talis pocencia lentiendi, quia
Subltancialis esset animae, remaneret criam in ea
separata, erso tune videre quoque, dudire iE.
posset, quo nihil monstrosius est in spiritu, qua-
lis eltanima, cum ransi non possic. BFNFD.
EIc sentiat hoc modo anima, concorrium requi-
ric corporis et organi. LAM. Explica igi
tur, quomodo e quare requirae: hocros qui-
dem explicamus, led minime cu. Nimirum sen-
eic quodammodo anima, dum senlationem ejus.
demque objecta intelligic ex sic senlationem ta-
cit uam. BFNED. PTihil habes amplius
Lamvel, quo animam brucalem, quae sit fuh-
Rancia, expugnes? L. AAI. Polleminnumeris
aegumentis illam, animam ita dilcerpere ac dilo.
ecrare, uc plane vix umbrae similis remaneret.
Ped mileret mepropemoctum eam inanis limula.
eri ac Fomnii. Non reculabo camen tacere.
ubi necellarium coenovero: pro nune latis esse
duxi, communia argumentaerertere. BF NFD.
Feciltihoc plone: et vere per hoc non Tolum
demonstrasti, difterre toco calo animas bruta
les abhumanis: Sedsmul etiam oltendisti trans.
migrationem ed iplo, quod illa non sinc lub.
Tancias esle commentum. Won pocvisse crenti

## Folio 233 — 779341856:0277
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000277.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
41.
ari
Be
sit
IHt.
nO
uia
ed
2C.
1d-
iD.
qui
8
j
11II.
en
(115.
Fa-
lIuS
uba
exis
Iil3
reto
1l4.
ere.
i este
FD.
liim
rUt
1a15
(ob
redt
a
(O) e
ab Angelis, demonstras in Solilog. Num. 153.
e segq. Non este de substaneia Dei; quia 3lias
esset Deus causa macerialis, imo divisibilis esset
in partes, _ ideo non esset Spiricns juxra NVun.
7G0. I91. 8 segq. Alias aliorum amentiasFa-
cile eadem praelentis dilcurcis operd luperas.
Duo modo anima per se mori potest, cura
mors non lic nili dissolurio compolici, quod est
ex anima e corpore, Ranims de se est Spiri
tus merus, ex lubstancia plane non compolica.
Si composica elt, ut asserebone Enchutiacta
cum asseclis, sed imperice conabaneur probore
ex diversicace actionum; quas erronce suppone.
banc, ex eadem animae substancia immeciare
pendere: illius eu Fallicarem manifelte, La-
invel, demonstras, ut perspicue incellexi. AF-
camen lubito hic Ex ex improvilo. L arivel ne
iralcere mihi quiepiam proxonendum adhucoc-
currit. Z AML. Proxone Rdencer Benedicte.
libentibus auribus accipio. nam ocium ictud cibi
Tacracum cupio. BENED. Quomodo ergo
anima separaca pacicurignem, C2in substancia lu2
minime sentit: cum enim porenciam immedia-
ce senciendi, necquidem quae medtis sic inter me-
re mencalem, ee mere animalem habeat, quon
mododd hujusmodipocenciae actum elevari pon
cerit: videris hoc ipse revellere in Solil. Num.
335. 36, 37. ZML. haec objectio Trinicariis
lavet Benedicte; Sed nego eis supposicum, quod
anima paciendo proprie senciac: dolor ille de
crucia-

## Folio 234 — 779341856:0278
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000278.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
2.34
eg
60() e
cruciatus Benediete, spiricualis est, es proprié
mencalis, vorumque de vicale exercicium cum
incelleetus, cum voluneacis, ce quo lege Num.
298, 99, 300. ad exercirium porro hoc cogitur
anima e lpixieus, invire licet, ab iene, qui ad
hoc specialem a Des commissionem et quan.
dam legem elt nactus, ue ad tales doloriteros
actus vicales in le exprimendos animam determi.
nec, eE Sic eam verissime ccuCIeE, BENED.
Intelligo et est factum lacis, debeoribi omnia
prodiscursu. J. AMI. Nihil Benedicte, prae-
cer unum, debes, quodrogo. BENED. Ouid
illud: LAMI. Oe lI quid praecerea argumenti
occurrerit, pro parre hujuscemodierrorum. mi-
hi communicare hon negligas. BENFD. L90
vero hoc planepolliceor. Nominatim propo-
licurus sum de illo psanichaeorum delirio, qui
duas ponebane in hiomine animas, alteram ma-
lam, crencam a Deo molo, quae opcretur actio.
nes malas; alreram Bhonam, creatari a Deo b0.
nO, Quae BONAS OVCTCTUT. L AMI. HIOC Facies
Benedicte, ubi convenerimus: Dro nunc jam
habes aliquid luminis eriam contra hoc, sed la-
eius excurrere in illas campos hâc vice est
longum.
ie

## Folio 235 — 779341856:0279
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000279.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
ropib
t
NII.
Opii
iI d
Qual
itei
teTH
V
BIMMia
PIa
nest
MI
90
pO
qu
Md
Etio
b0.
acies
jaM
d Id
e el
6)
d
 (0) 808
DE LIDERTATEVOTUN
T ATIS. CLR ANDLR
CEAND. Incelliso relibencer excipere, L. A.
invel, Quaeltiones Thcologicas, E de rehus
fidei, opco ergo exte gudice, quid de libertace 2.
etuum voluncaris sencias; circa quam perplexia
tatem non unam sane experior: Libertatem
enim iplam Deo ingenciblaphensia abnegarune.
Faco cum subjiciences Arnaldistae, l’etrus Abai.
lardus, ee Lutherus. Peccata homininon esse
libera, cum liherum arbierium nullum sic, ase.
rebant Armeni, Barcholomaus, Davonelius,
Calvinus. Confectionistae. Lucherus, Fortunz-
cus, Manichaeus. Poannes Occolampadius, Wic-
lett, Pelasius, Prinicarii; Valenciniani, AI2-
nenses: Voluncatem hominismere pati, non 2-
sere. Manichaei, Aclanchcon, Nolinos, Fri-
nitarii ec. L AMT. Iea eA C leander, hi ec plu-
res similes errores prodierunc ex negleeta e ma-
le coenita liberracis doctrina: inter quos etiam
Jantenianosreterre potes. Orchocori quoque
nonparum laborant, ut illos d similes errores.
Fundicus srertane. Cum proinde sic insens hic
dicendorum sylva, videtur praectare ommino ta-
cere, quom pouca dicere, quod dies non surficine
omnibus explicandis, e Forre quo plura dicturus
Tum, eo plura dubia movere pOssIS. CJ F ANVD.
Nolisic loqui. Lamvel, Familiari in colloquio
versamur: necesle non est vel omnia, vel multa,

## Folio 236 — 779341856:0280
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000280.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
23l
138(0)8
a
vel odeo ordinaté acque digelte singula extribere:
lognere quod, voles, hodie unum, alias aliud
explices L AML. Si ita mandaveris E leander,
dicam paucis, in quo Subhancium libereatis con-
liltere alseram: Caerera, quae ed reteruntur de
gracia, de peceato, de praedestinatione, in tem
pus aliud differemus. CFE AND. AsC Pane, uE
voles, Lamvel. F. AM. ActuS excernos sen-
Tuum, negoriorum. et intellectis quoque li-
berosrici ec esse perrespectum tantum ad volun-
ratis liberum iraperium, nosti Cleander. Sed
ipsosvoluncaris actus non omnes esse liberos no-
rumest; quaeritur erso quinam voluneatis actus
sine Formalirer liberi, 3 per quid sire a qua Forma
lintcales: quo cognito innumera lua lponce in
lucem se dabune, de quo juxra Num. 186. (5 segq.
Dico uno verbo: Volitio omnis e Pola Ee lem
Per illa elt libero, quam voluntas poceltative exer.
cer, live ad quam se ipsa decerminat. Omnis illa
Cola es semper nececlaria, ad quam decerminacue
ab extra sive aliunde, quam à se ipsa. Volve et
revolre incuicum meneis tuae intra Deum ee ex
era Deum, nullum exemplum occurret, in quo
non sic libertas, ubi est voluntaris decerminatio
erga Ceiplam; aut in quo sic libertas, ubi voluntas
decerminatur ab extra. CL F AND. Mlir in eo
vis elucelcit intellectiis noltri, quod ipsa expo.
rientia hoc ipsum docemur: nihil enim Frequen.
tius audicur etiam apud eos, qui libertatem re.
Mere, ec ue sic dicam, ab extremis terminis
mundi

## Folio 237 — 779341856:0281
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000281.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Dete.
ndeti
COB.
C d
TCM.
e, u
sen
et
III
ed d
SAO
neu.
TMa
e, in
(e99
(em
exet
5 Il
aI
se d
 et
9
uC
nal
una
ine
et
quest
M 1C
minis
IH
C
nod
ie
60(0)
seu
mundi accertunt, quam voluntatem determina-
re _ decerminari, quomodo ergo aliunde quae-
runc, quod reperiunc in se: L AM. Vere non
cam admiracionem, quam indignationem mete.
tur, Frequenter accidere, ue inquirar equesillum
iplum equum, quo rehitur, ee quaerat in renebris
lucernam, cujus lumine obambulat: Opus hoc
estaniminimis extra se Polliciti acque curio e
malentis ubique habicare, quam domi fuR. CL F-
ANVO. Acamen non adeo facile elt assequi, quid
rei sic determinacio dicta. L AMI. recte dicis, hoc
ipsum pesse recte apprehendere est tocum ne-
rolium conticere. propierea Fuse ex Tollicice de-
Scripi eoram sectionem primam Poliloquii mei,
quam habe perspectam. Nimirum decerminacio
illa non est ens, necres, nec quidliberablolucum,
nec modus ex physicis illis, quos quidam crassé
nimis es pinguiter comminiscuntur: Sed elt FOr-
marelaciva, modalicas, encitas, veritas, qua pon
centia de Racu indisterentia cransterrur ad sarum
actis lui, sive quo de pocentia Hc actus, de cau-
Palitace caulatio, de privarione ad habicum. de
pocente agere in asentem evedit. CL F ANYD.
SedForma relacira haec a quo cermino, vel per
quem terminum resulcac: L AMV. In necessariis
cerminus est extra causam decerminandam, For-
maliter salcem. In Principio libero. qualis eAFor-
maliter sola voluntas, terminus resultantiae estin-
era ipta emorem. (ic quondo incellectus cog
dotcir descelum cancum ve bonum, cognitioil.

## Folio 238 — 779341856:0282
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000282.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
 
a
ve
e
6. ∞ (0)6
o
Ideterminae voluncarem ad amandum necessa-
rio, cognicio aurem elt exera voluntatem ec vo-
licionem Formalicer quando coenolcie tantum,
vemalum similicer coenicio extrinléca formalicer
voluneati, determinat hanc ad averlandum necel
Pario. Quando vero cognolcitur objeetum parcim
utbonum, partim ut malum, cognicio volunta-
tem indeterminatam relinquies Pt cuinc voluncas le
iplam decerminat vel ad alterurrum, vel ad suspen-
tionem ucriusque; qui actus sune liberi. quia ad
illo volunras potellacire le dererminae. Duapro.
ter polica cali coenitione cum negatione decermi.
nacionis, porencia voluneacis libera eransit ad a
Etu. Relultaenimirum decerminatio ad nega-
tionem decermminacionis ab extra, tanquam ad
terminum resulcantiae. resuleac aurem active, non
mere pallive; quia actus reluleans est ad modum
potentia: Porencia vero est actira; ita ve decer-
minabilicas lui hiac decerminatio lui ad volendums
qua volicio sequitur decerminationem, non tem.
Pore led naturi. Videlne Cleander, quomodo vis
volendi determinetur 2d aetum necessarium im.
mediare ab exera ad liberum immedinre ab inera.
ita ue Exculeasimediate decerminativa in necessa
riis ad incellectu, in liberis actibus ad voluntatem
iplam perrineae Porre negationem esse Forma si.
milicer relativam, ex non merislimum nihilum
diximus in Solilog. NVum. T3I. CL F. AND. ILaC
adcua principia consequenter et clare Pacis pro.
ponis Lamucl. Eaceor ramen, accencionem lic
AOM

## Folio 239 — 779341856:0283
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000283.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
1
N.
15
s
d.
da
ee
12
_6
0
11
02
30 (0) 868
non moclcam requiri, uc capiaris; quia illa 2
senluum Foro oppido remota lunc. L AIL. I1a CM
Cleander. Sed tu inde Facili ltrage dejiris aserrum
illud Trinicariorum, ac Melonchionis, quo vo.
luntacem non agere ledmere paridicebunc: Ni-
micum ec agic voluncas volendo, ee asit quoque
decerminando Pe. CLF AND. Eriam sansenia-
num illud evercitur, quois volunearium cum li-
bero contundebac, juxta effacum illud: Liberum
eAt quod Ac, dum volumus: volumus enim inter-
dum actunecessario, dum voluncas ib extra et
non 2 se ipsa decerminatur. Z AMI. IIla quoque
Propolicio ejusdem sansenii damnaca cadic, quae
erat: In Racu nacurae lapsae interiori gratiae nun-
quam relilcitur. Pamersi enim praeriae prevenienti
ex luasivae, quacenus fit in nobis, sine nobis, non
reliltatur, in quancui illa a voluntace non impeditur,
quo minus cam impellat, inriter, ac tralat. POn
celt tamen ea sic hrabica deinde exeuti, sperni,
non audiri, et ci non obtemperari, de quo cAt
quaeltio (ubi adverre Daemonis in aequivocations
latibulum) erenim 2d habendam crariam non
voluneas se decerminat, Sed Deus: ad eam rejici-
endam vel audiendam non Deus led voluntas se
determinar. CF. F. AND. eadem Arage (MI FalIOF)
opprimuntur ex Astrolosi, Pasani et varii
laererici concedences homini libertatem a con-
etione quidem, se non a necesILAEe; puTAnTeS
hominem necessicari vel a Celtis, vel a rebellione
concuxilcentiae, vel a Deo per gratiam, vel a
Da
39

## Folio 240 — 779341856:0284
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000284.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
2.4C
a
o
8
 
C
de
Daemone per tentationes. L A M. Iea est C lean.
der: Pam cum his omnibus llac voluneaci perte
eta poreltas decerminandi se in oppolicum, et
ideo exulat omnis necessicas, eo quod talia incli-
nanc, non necessitanc. quo ctiam lenlu incellise
quaedam loca5. Rusustini à sanseniltis pro se ci-
cari Colita. CL F AND. Sic omissio pura libera
etiam non permittetur. L AM. Rcete concludis.
non pocest esse mera omistio, ubi elt policiva lui
ipsius determinatio, quae ucig; est quaedom actu-
aeio _E exerciratio. CL F AND. Ouid ergo, La
invel, de Pra decerminatoribus cenles  L. AMI.
Sequitur ex dictis. uc orchocoxe, licut debene.
explicentur, cos necellario oportere roluntarire.
linquere copiam immediace le iplam movendiet
decerminandi; alias eam in necesticarem agendi
conjicerent, modum luoge in olilog. XV. 187.
188. CLF AND. Vloceme auctire argumenca il.
lorum compendio à me descripca: L AML. L cgC
sIS EF F ANVD. Si Ddeus non immediste volunta
cem. sed scipsa determiner, non aderit gracis ef.
ficaX: 2. Voluntas non decerminabitur ad indivi-
duum: 3. Peribic independentia _ prioriras cau.
ta primae. 4. Subordinacio quoque ejusdlem cau-
Ex secundae ad primam peribc. 5. Cadet domi-
nium Ddei in nostras voluntates. 6. Volunras
non erit principium actuale effectis lui. 7. C rea.
cura esser aetus purus, nihil recipiendo. 8. Non
erit aliquid mediure inter operari ex posse opera-
ri, _ deerie aetualicaS vIEIMA CTCATUIN. 9. Per
mitui

## Folio 241 — 779341856:0285
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000285.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
A.
se
et
Cli
186
C1.
der
diso
sit
Q
Ld
4I
eAt
li8
endt
8
I.
4 il
egC
InI
id et
C41
Cau
Omi
UACdS
red
NON
peta
Pet
s
d
0
10 (0) 8e
 Z.A. L
nihil actus secundus erit perfectior prim o. 10.
Creacura cesabir esse instrumencum Dei. J. AMI.
Nonnemo hic librum requireret ad responden-
dum, led brevicer ad singula respondeo. I. Gracia
esticax est instinctus mediare decerminans: gea-
tia quidem, quia dacur ad Talurem cum gracioso
affectu; efficax aurem, quia cum praelcientia
intallibilicer fucura decerminationis immedincx
ipsius voluncaris ad consensum. 2. Individuario
in omni effectu eciam necessario sumitur tum a
maceria actus, cum a subjecto individuo acente,
cum a circumstanciis, cum a eaula prima coope.
rance, ue in actu libero nihil sic relinquendum
Tingulare. 3. Mlanec prioritas existenciae, depen-
dencix, pocenciae, et disposicionis lexiclatirae, qua
causa prima ex luo officio debuit consticvere, ue
causa libera se iplam immediare decerminaret, si
voluiceam posse agere libere: 4. Manec e subor:
dinacio quae cunque decet. 5. Sicut ee omne do-
minium quod haber; ee pocesthabere in poren.
ciam liberam. 6. Principium actus liberi vel
maxime erit voluneas libera: neque tamen Deus
ideo desinet esse simile principium, non uno
modo. 7. recipit creatura dererminationem mE.
diatam a Deo e immediacam per le. B. Quae de-
terminatio urraque erie media, incer actum et
potenciam. Actus vero eric ulcima actualitas
ante actum; quae requitur ex parte Dei, uc era-
cia vel decerminatio mediata: 9. Ipse actuslis
her per se ipsum est perfectio, actuatio, com-
Dle.

## Folio 242 — 779341856:0286
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000286.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
2
ind
e
(0.
8
eu
plecio porentix; vel actiis primi. 10. Ma-
nebit, imo hec sic perfectius instrumentum
cum se ipsum actver. CT.F AND. C UrTR
responsiones, sed ideo non illustratae lacis.
LM. Ita elt Cleander; oblcurus fio, dum
Brevis esse volo. Sed nondum omnium die.
rum sol occubuit, quo pocerune illustrari
CLF AND. Quomodo autem DeuS ConCUrreF
ad actum liberum, R cousa libera dererminee le
iplam ? L. AMI. Concurric Pane mulciplicirer,
etsi non immediare dererminative. Nonne
enim Deus aetum volicionis individuar? Po.
centiam volendi d decerminandi voluneiticrea.
tive praeltat: incellectum ancecedenter inltruir:
etum per gracias prevenientes suader, ex praedecti
Bac: Si actus Cir lupernaturalis, supernacuralieatem
ipsi specialicer contere, omnia dilponic, dirigit, or-
dinac? Ancuresem. Cleander, arbitraris non
concurrere ad victoriam, quod non iplemet
manu lua contodiat milites, cum tamen scrip.
Perie militem, congresarie ex ordinerit exerci-
cum, Cumptus, annonamque suppedicarit, bel.
lum subernarie, omnia opelua, consiliis, man-
datis gesserie ? CLF AND. Recto Lamvel mi-
hi in memorium hic revocas; quod memini
alins, cE dicentem audire, ominem CxCTCCTE
actum supernacuralem, ecsr ipsa luvernatura.
litas non respondeachomini, sed Deo: Deum
concurrere ad actum peccari, etli malitia non
a Deo Formalicer pendeat, led ex eo retultet.
quoc

## Folio 243 — 779341856:0287
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000287.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
4
M
14
15.
M
e.
IrI.
ret
e
et)
IAC
19.
ed
egu
A
ett
DF.
1On
net
ip.
FCI
del.
II
iit
CetB
9(4.
VM
NON
Tel.
104
no
8
es
L 3
quod homo conira legem libere a8a1 eC.
Z AAI. Eriam illud oblerra cum omnes com.
monissime dicane, voluntarem creacain se de-
cerminare; ets in eo Formalirer libertatem ex
quadam incuria non ponane, omnes tamen
dehere solvere arsumenta illa, quae nobis oppo-
nunc, qui in ipso decerminatione sui substan-
tiam libertatis collocant. CLF AND. SolenE
etiam mulca effugia adducere, quibus conen-
cur oltendere, libertatem voluntatis cum deter-
minatione ob extra, e quae hac a Deo, posse
consiltere. ZAMI. Seio Cleander, Scio illos
laboriose ilta congerere, de illis quoque utili-
cer alias, non modo, agemus: ne lonsiore
colloquio nobis ipsi moetliam creemus e lxe-
dium. Sufficiat niinc illud accendere, quod
detio sic pocencia decerminata: Si ergo poten-
tia a Deo determinata Fuerie, actio non porele
non cdipso contingere; ec ideo in Pensu com-
Polico tiujusmodi decerminationis ab exrra,
non pocelt esse locus determinacionis ab intra.
in quo cum vis poceltacira volunearis consiltat,
non pocest tunc pocectaciva illa Lacultas exer-
ceri: ergo libertacis locus rion poiest esse, quia
veraque dererminatio le ip.2 est negacira al-
cerius, ue de ence négaciro diximus in Soli-
109. 131,  segque. CL F AND. Onum adhuc
non possum non sciscieori: in quo cu, La-
invel, libertatem Dei Cicam ese exictinias?
T.d. M. Univoea esse debet, et est liberras crea-

## Folio 244 — 779341856:0288
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000288.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
2. 4. 4
ud
s
5. C0
des
ta e increata: in eadem determinatione Tui
ipsiuS est lica libertas. Dei. Neceltario amac
Deus scipsum, e quidquid extra illum can-
tum est bonum. Necectario odic, quod tan-
cum est malum, pecearum: Fxiltentia crcaca,
quianon estita bona, uc non aliquam eriam mali-
tiam contineat, ideo non deterinat DPUNI,
sed se ipse decerminae ad creandum. et sic libere
CrENE. CFFAND. Duidam per contingen.
tiam creaturae, actum Dei liberum explicane,
quod sic volitio creandi possit esse et non el.
Le. LAML. Nelcio un quid ineptius dici pos.
TIc: nam quacuor requilica habere dehec hic
actus; quandam aeternieatem, et imnucabili-
tatem. concingenciam tamen etiam aliquam,
vicalicacem, ac denique libercatem. Aternus
essenon pocest per contingentiam objecti, vc ta-
cile omnes concedent. neque concinsenciam qui
dem inde haber; quia alios incelleetio quoque
Dei, qua cognolcit existentiam munci, esset
concingens: cur enim continsentiam refunder
rec mundi existentia in actum voluntaris, et non
in actum intellectus? Deinde a contrario actus,
quo libere amo Deum, eset necessarius e
non continzens, quia esset circa objectum necel
larium, e non concingens. Videlne Cleander
in hrisce dilparicarem: CLF AND. Nullam pla-
ne. L. AM. Ouomodo aurem a concingentis
mundi existentis aetus Dei poceit esse vitalis,
cum viralis aetus sic immanens, e incrinsecus
(ub.

## Folio 245 — 779341856:0289
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000289.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
1a6
A.
Cd
I
A
dese
ess
AC.
b
30l
hic
ili
M3
AU8
Fa
qui
que
esset
ide.
nOn
FUSi
5 e
ecet
ndet
entia
1a l155
seCUS
UI
ec
(0)
18
247
subjecto, per cum vivenci, mundus vero (IC ex-
era Deum: Denique libertas quomodo a con-
cingencia mundi retundetur in actum Dei, cum
aliud plane sic concinsencia, aliud libertas: Nam
detus voluntacis indeliberatus e primo primus
concingens est. ee quinci Praedicabilis: an ideo
liber ribi videtur Cleander 3 CL FAND. Mi
nime sencium: L. AMI. Videlne ergo, quam
haec incer le plane non conpruane ? led cantum
ex sciencix egeltate aeque inopia dicantur.
CF. F AND. Ilincplecique tacentur, aetum Dei
liberum explicacu impossibilem esse. LAMI.
Sedicta contessio in opprobrium cedie Christia-
nae Theologia. e in favorem haereticorum:
qui ex ipsi propterca (tamecsi per malam con-
lcienciam; Dcum liberum esse negane, quod
quomodo calis su concipere et explicare non
POssInE: CLF AND. Ouomodo cu aurem
quacuor illa requisita demonstras: videris enim
eodem in locohaerere: L AMI. CdRendo lingu-
la Pone. Immocabilis est aetus Dei liber, et
xecernus, quia aetio illa est potencia volendi de-
terminata: quatenus ergo est pocencia, eRip.
Ca Deivoluncas, imo iple Dcus realiter, utique
aecerna, ergo necestario immucabilis. C On-
cingens tamen quosd determinacionem, quae fc
pocellacive ab iplo Deo: creo qua decerminata,
poruic non esse. vides concingenciam? imd e
qua sic decerminata est immucabilis, quia non
pocest corrisi vel dimiti, uc alia luccedat;
23
cum

## Folio 246 — 779341856:0290
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000290.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
246
adde
8(0)66
cum nihil in ea possie mali vel erroris reperi.
ri, uc heri solet in crearis. CLF AND. Ouo.
modo porvic non esse illa determinatio: L ANI.
Exspecta Cleander, et audi prius reliqua; Vi-
talis est actus Dei, quia eciam, uc liber estDeo,
est immanens e intrinsecus, ex Deus vivit per
iplum: ac demum est liber, quia voluneas
poteltarive decerminae ipsa se, increata, in-
quam, voluncas xque imomagis et pertectius.
quam creaca. Nunc loquere Cleander, quid
habes consra: CLF AND. IIOC habeo, con-
era, quod ponis in Deo accidens. Quole Poltie
a Deoabesse e adesse, quod Deonon congruit.
L.AML. Non concruit Deo accidens ablolu-
tum, quale rulsus lemper incellisit, auditoter-
mino Accidens. Neque condruic accidens mo-
dale crastum ee pingue, quale vulgus limili cer-
mino erronce concipit: quale videlicee indi-
seac vera productione actira caulae, uc exir
Itac, vel eriam creari pottuc. Flujusmodi in-
eptias nos non docemus. Concruic utique
Deo eciam accidens mere relultans, quale scil.
in Solilog. Fuse explicamus. Imprimis enim
Formas relacivas non setuolas locum habere in
Deo pucalne ultum hominem nexare. posse:
quare non aliam relacionem hrabere Deus act
damnacos, quam ad beacos: quare non aliam
ad amicos e Alios luos, quam, ad hoctes 
CF.F AND. Ad Adem judica spectare, hujus.
modi relariones veras minimeque ticlas habere
Deum

## Folio 247 — 779341856:0291
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000291.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
d
A.
181
id
9A.
Aib
IIto
10
et
O
et
d1.
Xi
112
ue
btb
ll
bes
et
nd 
6.0(O) Ed
a
Deum ad creaturas, quid enim Scripcura aliva
inculeae : LAMI. Crede Cleander, etiam
dervolas e aetionales esse in Deo, quid enim
est aliua actio crencira Dei ? quid unio hypo-
Ratica, quam exercet Filius Dei, non Pater; e
Spiricus S. exercet porro ad humanieatem suam.
non meam: CF F AND. Hlaec videntur clara
et manifecta: sed dicune ilta non lubjectari in
Deo, Ced in creatura; puca creationem volunt
esse in mundo creato, non in Deo. L AMI.
Nescio, an ulla aliquando responsio magis in-
exta e insipiens daca fuerit, isnolce Cleander.
quod libere loquar, ucsentio. Ouid est crea-
eio Dei, vel actio creatira aliud, quam poren-
cia creandi, decerminata vel applicaca? Cujus
autem est porentia creondi: ucique Dei Tolius
est actio creandi. Creatio passiva Clcandee
est in Cola creaturo, quix haec Tola pacitur creatio-
nem, non Deus. Creatio setira est Dei (0-
lius, quia hric Tolus creat, non creatu
rd. Verbo. Creatoris eA Creare; CreaTUTK,
Creari. CFF AND. Convincis me, Lamvel.
nolentem, volencem: quod mihi minimé per-
TuaCem. L AMI. Aliud necesse non eA, niA,
ue quis habeat plane perspectam noltram actio-
nem primam in Solilog. CF. F AND. IIlam hue
certio, quarcoque relecam. L. AL. Fciam (X-
Dius. Hloc quoque inde conclude, non esse Au.
dium inane laborare circa universalistimas quae
ciones encis, quas mulei suxerficiales cum rili
t
exCi

## Folio 248 — 779341856:0292
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000292.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 17 lines, status machine
24.8
0
n 
.  (0) 
excipere, e tanquam cenves nulliusque mo-
menci, sublannace lolene: Cum camen ince
doxmacum fidei cravistimorum resolurio cer-
ce pendeat. Mihi semper perlualum fuie,
hujusmodi illulorios homines instinctibus na-
li Damonis agi, qui si Philolophiam meré
Spuriam Fecerie, lacis mulra lueratus ect. CLF-
ANVD. Conliderabo, quid Fucuris in congresi.
bus proponendum pucem. L. AML. Sic dec
Cleander. Pgonec cibi nec aliis plures congrel.
susnegabo, si co ec exveri et ad tructum
tore cognovoio. ec.
NNHE

## Folio  -  — 779341856:0293
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000293.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
3.
de
er.
17
12
re
E
.
et
A W NU
R EOTE H R
Argumentorum quoti
dic exerelcentium,
Sd
HORMLA RUIM MODA
LTAM VERITATEM,
Contra
ABSOCUTARUM INANI.
TAT E MI
evidentissimé cognoicen-
dan,
Nec non ad
SAPTEETIS PTTILO
SOPHIIL TIEOLO
GISEOLE
indeticiens incrementum
ApeTEUS
ab
RIOTSIOIEMMIR.
Thcoto50.

## Folio  -  — 779341856:0294
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000294.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
ceniam non intellexerunt opera
5
Domini, es in opera manuum
ejus. sal. 27.

## Folio 251 — 779341856:0295
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000295.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
et
bio
08 (O)
deo.
.c. 18. LB. 18, 15. 15. 16. 16. (0). 18
6.. (C).. (0),. (1).. (0).. (0).. (0).. (0).. (0).
ex an 4oo
eion
asi i Co)il
0OSCB(8O(0O(CB(O3(0B(CB(dO(CB (COC
S
05
e
(∞
15
2
O
E
de da va ed di d0d
n L
l
Fi
X
FPTTEMERTOUS IN TO.
TIIM ANNEM.
Necessarius est hic indea, cum titulos
contineat, quos per anni aequabilem
cursum, ne quaedam interruptio fieret
inculcare noluimus: unde pars potius
tractatus, quam index videri debet.
TANDARII
d. 2. Ouid rei sic ens absolutum, quid encitas
modalis ec respectiva:
ZAnhujusmodiencicates de tacto exiltant.
3. Inane arsumencum proforma absoluta ex.
Plodieur.
4. Aliud simile.
5. Aliud ablurdius, ductum a naltitate FOrME
modaliso
6. Deductum ab Fucharictia nullum esse.
. Formam substancialem male dicimue eli-
minare.
8. Formam substancialem non debere esse sub
Aanciam.
o. Continvario.
10. Relponderur ad argumentum.
2. Pet

## Folio 252 — 779341856:0296
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000296.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
2)
e
6 (0) 6
TI. P’er substanciam in phyticis quid incellixas
Ariltoceles?
+2. Democrici dosma malenobis imponi.
13. Doctrina noltra an nova (IC:
24. Aristocelem nobiscum omnino sentire.
25. Absoluciltas pocius Placonicos, quam Peri.
paceticos eAe.
16. Fos labi errore consimili cum gentilibus
circa idola.
27. Quare noltra doctrina diabolo displiceat?
18. Quam immerico male criminemur ab im.
Pericis.
19. Vericarem cordaté tueri quousque per-
MuS,
20. Ec quam recté.
2T. Corpus elle lubstantialicer e essentialiter
imvenetrabile.
22. Spiricum autem per se  nacuralicer penc.
rrabile.
23. Quid rei sic locus: X quod non sit corpo-
eis propria excensio:
24. Oux non elt ens absolurum.
25. Fostine corpus omni excensione exui.
26. Neoacur id poste.
27. Cum extentio su propriecas consequens
corpus, non inrecedens; vel pocius essen.
eid. eju5.
28. Forma absolura C esset, Spiritus estet.
29. Non essecunibilis materiae: nec alio modo
Tublictie.
0. FOr.

## Folio 253 — 779341856:0297
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000297.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
reliBio
ib
1C.
nPeIt
cilibu.
iceat.
ab im
Per
tialicet
pene
01p0
EQueA
et
modo
FOI.
dd
8(0) 8eo
30. Forma illa non est ipla extensio corporis
phylici.
3T. Nec illi eam praestat, nec aliud praeci-
CaCUM.
F EBR IARI)
d. X. Mocus localis aliorum moruum principium
SF vid.
2. Mycterium cirea illum decegitur.
3. Leges. quibus mobile promovetur vel re.
Aectirur.
4. Mocus rectus generat circularem vel curvi-
lineum.
5. Et circularis aliquando rectum: unde le-
quitur varius et percurbatus.
S. Demonstratur mocus liboratorius, qui dici-
Tur mecu vacuI.
7. Nacuralis quare in fine velocior.
8. Dacur causa physica retraetionis in radio
luminis.
9. Cur graviora cendane deortum, levioea
Tursum?
0. Cravicas eC levitas corporum non lunt dc.
cidentia absoluta.
ZI. Ouia B crescive exilterene, non eAenE,
quod esse definianeur:
F2. Sunt ereo enticaces Polum mocales;
23. Sicue ec reliqua moruum principia proxi.
Ma eC Formalio.
24. Ottendicur materia subcilis.

## Folio 254 — 779341856:0298
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000298.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
2
1
9
Co
0(0)8ed
55. Ouae elt maceria mundi, non coepus mohi.
le vel pliylicum.
26. Sed tale quid, quale philolophi deleribune.
17. Ouomodo exinde lix et reliqua corpora
luccellive producta (InF?
18. Quomodo ex eadem processericignis:
29. Oui quare aliquando lucidustantum, ali
quando calidus tantum?
20. Luminis qualicares recensentur.
ZF. Cur propasetur uniformiter difformiter
22. Cur inctaricanee: per diaphanum, non per
opacum: reflectitur: retringiture
23. Cur caletaciat:
24. Concludicur esse gialicatem inocalem.
25. Concluditur ex cernarius elementorum pri.
miceniorum.
26. Opponiincue arsumenta concra nostrum
dogma de lumine.
27. Fadem Polvuneur;
28. FC Hic conclulio de lumineo
Et ARTII
d. I. Color quid (IE.
2 Ouomodo sic mocirus perspicui in actu
ee lumen iplum moditicace rellerum:
3. Duod omnis color sic apparens, led non
omnis permanens.
4. Quomiodo divorsimode refectatur lumen
a diversa superticie corporis opaci?
5. Magis minusque continve, cum pauciori
bus vel pluribus umbris interpolicis.
6.C
1

## Folio 255 — 779341856:0299
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000299.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
Orport
niter:
non pes
Im pet
Octium
A ac
BM:
sed.
Iumes
auCiOr
1s.
6. V
6.
Dua diverta conjueario cum umbellis di-
verlos eftormat colores.
7. Experienciis monstratur alba esse, quae ma:
sis continue resectonclumen;
8. Ec quaore alba reflectane (IC.
9. Nigra Tunc, quae radios refectune raros, es
plurimis umbris distractos.
20. Dux corporasincrubra experienciis osten
ditur.
TF. Ouxe Aava aC caeruleas
12. Quae viridia, _C.
T3. Ilicmuri sunt absoluristee.
24. Color recte dicitur esse corporis cujusvis
complexio ex compolitio ex partibus:
25. Lumen non tancum cst color; sed etian
species impressa, expressa e CalOr.
26. Calor cum halicu propasatus.
27. Frigus calori contratius quid rei (Ir:
78. Caloris _ frigoris proprietaces e effectus.
29: Demonltrantur caloris,
20. Ectrisoris quoque per coulas.
2I. Duomodo frigus corporibus redeat, amoio
ione: ec plura talia3
22. Cdlor et trigus non poslene incendiex ex-
cendi, (I essene qualicates abfoluta, extra
Tubjectum:
23. Nis Forre incensinne vel excensione mini.
ma; qualis impossibilis ostendieur.
24. Non isicue etsene qualitates:
25. Nec Possene facere unum continuum.
neque contiguumS
1)
al

## Folio 256 — 779341856:0300
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000300.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
et
e
6. 0(0)0d
in
26. Imo qualitas extra subjectum existens esset
corpus ac subltancia.
277. Innominabiliter extensa vel chymarice.
28. Lricque vel spiritus, vel faciens molem cor.
Poream.
29. Ouin imo amittet torairi definitionem _
essentiam (uam s
30. Ouod de anima racionali non sequitur.
3I. Perirer reductio corporum ad proprias qua-
litates, aut heret replicario nacuralicer, et c.
APRILIS
F. Qualitas iteinque dividitur in primam _
secundam: lune camen primis vulsaribus
aliae Priores.
2Duid licciras, humiditas, tenvitas, crat.
cies, Auidicas; Firmitas :
3. Ouid durities, mollicies, laevitas, alperitas,
Aexibilicas; rigidicas, raricas, den (ITas:
4. Quid gravicas, levitas; vis claltica; morus
localis.
5. Ouid Papor, odor, lonus, et sensibiles
CaeterE)
6. Primo elemento comporit extensio, quan-
cicas; impenetrabilitas, loco-mobilicas;
lecundo luciditas: cerrio alia.
. Lx cercio elemento primogeniorum gene.
ranrur quarnor vulsaria, ee ex his minto.
8. Sic ue semper ex priore corpore simpliciore
FANGLIAII MaLErIA EaC COmLEGUENS, Per FOT.
mam
256

## Folio 257 — 779341856:0301
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000301.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
le
COP
et
ud
aco
ibus
a
citadi
OTUS
ibiles
Ju31
ilitas.
geH
1X13.
iciote
ettot
M2BB
D
e (O) esu
mam modalem, cujuslibet primariam 2C
principalem.
Quae Forma in corporibus est qualitasterrii
praedicabilis, ec ideo substancialis.
10. Ad quod corporum elemencalium csentia
penitius inspicitur;
TF. Oclingulorum qualicas principalis ex Forma
Tubstontialis amplius elucelcat.
12. Extensio seu magnicudo, prima qualitae
maceria, non est separabilis ab illa.
73. Idem est de impenetrabilitace, quam lingu-
la corpora a prima materia participant.
r4. Cujus impenetrabilicaris defectu omnes
etiam aliae qualieaces absoluex in nihilum
eunt.
15. Sicue _ eranefcune, si earum inquiras ex-
censionem, incensionem, sicum, loca-
tionem, eCC.
26. Ladem CxASGCTANCUE.
17. Pro Forma ienis praemittuntur ionis pro-
prietates, dum accenditur, et extin
SuiCur.
2B. FadCM CONTINURNEUE.
19. Fadem.
20. Ladlem.
2T. Eadem.
22. Alia quaedamienis phaenomena.
23. Continuata.
24. Formae ienis absolurae nulla apparet cauz
efficiens;
25. Dec materialis.

## Folio 258 — 779341856:0302
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000302.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
258
v.
5
s
O(0)50
26. Cus animam rationalem non educie Deus
qui
e corpore, ee curnon crear formam:
27. Nec lecunda productio ejusdem tormae
materialis feri porelt à coula lecunda.
28. Forma absoluca Sternie riam adManichaeis-
mum.
29. Nlacuralicer Poterie existere extra sub
jectum.
3C. Vet S extra subjectum existeret, non esset
Poriusformaignis, quam aqua, ELc.
Mt AIY
d. 1. Continuat formam ignis, quod seortim
exiltens nen haberet ullam proprieratem
entis.
2
2. Proprietates e experimenea ienis Formam
modalem, non absolucam, oltendune.
3. Concluditur, Veteres Formam respectivam
agnovisse cancummodo.
4. Ab igne eransitur ad cerram, ejusque pro-
DrietatES.
5. Inde ad aërem
6. Cujus aliquae proxrietares reterumeur ad
CaulaS.
7. Concinuat.
08. Conrinuac eadem.
O. Dimilia.
20. Ilarum proprienacum nulla aliquid debet
Formeeignis abloluta.
2F. Inter mixca cerrea impertecta primum de
Scribitur halitus:
22. Dein.

## Folio 259 — 779341856:0303
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000303.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
1M
M
M
M
0
al
dut
1
.∞
22. Deinde cinis, arend.
23. Calx, Fuligo, carbo, capillitium veneris.
24. Mixta aquea sune Fonces, pluvia, r0s5, gla.
cies, nix, grando, etc.
25. Duorum mirabilia demonstrantur.
26. Pluvia explicatur,
27. Cum ejus proenocticis.
28. Dua roris sunc, adFeruntur.
29. Clacies quomodo generetur:
20. Duomodo nixd
2F. Grandinis natura.
2.2. Pruinae effectus.
23. Fumi proprietates.
24. Nubes e nebulae.
25. Concretiones aerere, uti ventus, iris, Pa.
relium, EEC.
26. Ventorum materia e orcus in corporibus
animalium:
27. Fc in mundo periseo.
28. Gvomodo erUMpAnE ex terrae cavernis ?
29. Quomodo causent pluviam, vel servitu-
tem 3.
30. Aliqui venei etiam in aethere generati.
3Y. GUEVENCI MUTAEIMMLenE QUCaMP
JVNrI
d. F. Venei aliqui quare diveurni.
2., Quaedam, reliqua meceora rerea.
2. De ieneis mereoris, tulsure ee fulmine,
+. Analosia incer aquam lagnancem ad pon-
tem, _ maceriam ccelestem ad nubem:
 2
5. 
2

## Folio 260 — 779341856:0304
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000304.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
260
nd
e
(O des
t
5. Qua Fulminis genelis exponitur.
6. Concinvatur.
2. Onde exictae Fulminis sonus:
8. Duomodoparetur cuneus ?
9. Aliae Droprictaces Fulminis:
70. Ec effectus admirandi.
TI. Oui concinuant.
F2. denes tatui, trabes; dracones, caprxe lal-
TANEOSq CCC.
S
23. Ouid de prognoh aura e tempeltate sen-
ciendum:
r4. Concludit, meceora constare forme lut.
Ctantiali Polum respectiva.
25. Duod delaracur diltinctius in cuneo ful.
minali.
26. Crenelis lapidum.
27. Lx lopidelcente succo.
18. De marmore ec aliis lapidibus.
29. Mecallum quid de quale.
20. Cur eC quomodo GenCTCTHE ex MME EL
Foeminaz
2P. Ouoc sinc ejus species:
22. Rurum describitur.
23. Argencum.
24. Plumbum.
25. Stonnum,
25. As vel orichaleum _ Ferrum.
27. Semi mecalla. hydrarorrum. Ctibium, Salo
28. Sulphur ex nierum.
257. Vieci nacura et proprierates,
30. Suscimi quoque ex bicuminis es similium.

## Folio 261 — 779341856:0305
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000305.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
b.
1
I
11
de
6(6)
JOLIS
e
d. I. Reclexio super praecedentibus ratione FOr.
Mae.
2. Maceriam semper manere in mixtis, sed
non Formam.
3. Onde ee proprietates non manent, vili re.
Fractae:
4. Solcem Speciticae.
5. Elemencum ergo non manet in mixtoFor-
malicer et lecundum Formam.
6. Convenic noltra doctrina cum univertali.
bussciendi Foncibus.
7. Qualicas alceraciva quid (II:
8. Quibusmodis alcerario fac?
9. Duomodo qualicates posteriores RanE ex
Prioribus.
20. Ouomodo concingat actio _ paTIO.
TT. EC reactio.
T2. Ejus incensio e remissio.
23. Etiam per anciperictalin contrarii
14. Cumulus arsumencorum contra Formam
ab Tolutam:
15. Cui nec ullus est locus in generibus, en-
tium.
26. Lapismanet lapis, sive habeac Formam ah-
Tolucam, sive non
17. Quod ulcerius ostenditur.
28. LL exDEGCTATUE.
29. Nihil per eam scientiae praectari.
20. Nullum ei praedicacum entis consruit.
R 3
2J. Nulla

## Folio 262 — 779341856:0306
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000306.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
aed t a
n
d
e
(0)6e
2I. Nulla aesumentandi methodo interri
Porelt.
22. Non enim immediace.
23. Sicue formae modales accidentales mulex
cum mediace, cum immediace pate.
TCUnE:
24. Iea lubstantiales modales innorelcune per
accidentales, e per effectus.
25. Delcribitur d explicatur forma substantia-
liscoralis per analogiam linsur:
26. Sicue enim resolvicur lingua in literas 2.4.
ita Forma mixeorum e ipsa mixla.
27 Concinuatur, ex oltenditur caula materia
lis formarum modalium.
28. OBenditur _ efciens.
29. Modus quoque, quo forma resultent.
oltenditur ex aecetactis.
30. Contra concluditur. Forrsam absolutam.
nedue a priore per caulas,
3r. Neque à Polleriore per effectus interri
pose.
AVGVSTI
J. Relumuneur argumenta, quale est, quod
nostra forma esset accidens.
20 Noc non posse, explicare mysterium cu
charistia.
3. Varis alia dicteria in nos congerunt.
4. Ouod Cchrictus eucharisticus deciperet sen.
195 10ABS.
5. Cum

## Folio 263 — 779341856:0307
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000307.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
1
8 (0) Ses
Cum tamen sensationes ostendamus Riori
plane nacurales.
6. Duod corpus alcerarum per nos non le
reduceret ad Catum nacuralem:
7. Cum id nos omnino, adverlarii minimé
ostendane.
8. Duod non octendamus tria generationis
pcincipia, pariter Fallum est. 
9. Ouamvis torma nihil osic, sed tocur
per Formam; cum actiones sinc Cuppo-
SIOrU.
10. Cur Forma sic substancialis, et non ideo
Tubsancia:
TF. Excucitur materia sensuum, an ibi forma
cit
abtolura laceato
22. Quid rei sIc LOnUS.
13. Docetur experimentis.
74. Duxe Concinuaneur.
75. Ladem.
16. Concludic. Conum esse qualitarem moctalem.
17. Saporem quoque esse formam respecti.
vam.
28. F:~ Perimenta evincunt.
29. Continvalio.
20. Sapor aliquis accidenealis, aliquis (ubston.
cialis, uterque modalis.
2.L. Odor quid sic, ostendune experimen-
12.
22. Duxe concinuant.
2.63

## Folio 264 — 779341856:0308
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000308.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
26 +
ad
5
bC
23. Ec oltendune esse formam modulem.
24. De lensu ractiis.
25. Ec organo ejus.
26. Fffectibus,
27. Et objectis.
28, Ad mylterium Pucharictiae cransitur.
29. Ouia Corpus Christi habet extentionem
eandem cum pane e vino,
30. Ideoreluleant in eo iidem colores ex lapo.
res.
3P. PFodores quoque; plane perspicue et evi-
denter.
SEPTEMBRIS
PD. T. Forma continui Fuchariltici non est sub.
Ctancialis, Ped Pucharictica.
2. Quomodo Corpus Christi lib aliene spe-
cie exictac:
3. Cuomodo nutriat etiam corpora nottra.
4. Idem concinvacive asserieur:
5. BE rObOTAEUT:
6. Daturque conclusio de Fucharictia.
7. Franlitur ad animas brurorum, de quibus
hareles referuntur.
8. Inquiricur essentia animae nostra.
9. Quomoio anima dicatur sentire,
10. Fe senlarionibus moveatur ad incellecti.
Ones
X. Simulque ad morus appecitiros et volici-
VO5.
 id

## Folio 265 — 779341856:0309
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000309.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
A
sitt
Sed
pd
do
3(O)
ea
22. Sed _ actus spirituales animae excitant ani-
males.
73. Comparantur inter se aelus anima unicae
et non uniex corpori.
24. Implicat angelum posse senlationem eli-
Cerc.
Y5. A. que parum pocest anima bruri incelligere,
et(I esset ab loluta.
76. Nec anima nostra immediace sentire po.
celt.
77. Ouid rei sit actio sensiis:
78. Explicaneur Species impresa.
T9. Continuatio.
20. Ouasdam ideasrerum esse consenitas.
2T. Ouomodo ex excitentur,
22. Bc decerminent ad morum apeticis.
23. Juid sic sensacio externa, incerna, appe.
cicus, vicalicas.
24. Eadem explicaneur.
25. Corpus Chrilti Fucharilticum quomodo
sc gloriosum de modomortuo?
26. Inculcatur cognitio mocus localis.
27. Cujusmodi contaetus vel impecus requirai
cur ad morum 3
28. Ouomodo anvelus moveac volendo?
29. Ouomodo anima Organa COrpOrCA:
20. Creacura ad mocum non nili decerminan-
de concurrere porelt.
5

## Folio 266 — 779341856:0310
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000310.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
ejoC
60 (0)6
OETOBRIS
a
D. L. Ouomodo à se muruo pendeant actiones
animales eemencales in homine?
2. Quomodo anima dici debeat sensiciva, non
tamen corpus incellectivum:
3. Bnima beuri absoluta non PONeE CAUTAVE
actiones animales,
4. PDec per miraculum quidem.
. Eciam inanimalis quaedam generica senlatio
inelt.
6. Quae oltenduntur exemplis.
u BC explicantur.
8. Brucanon coonoscune ea, qua agunt, ut
Pomio.
9. Mundus corporeus quomoda nobis sIt li.
ber a creacore praelesi solitus.
20. Duancum nostea philolophia sit Platonicae
praeterenda 7
IF. Troulitur ad vitam vegecatiram:
12. Cujus actiones explicantur in ho.
mine.
+3. Ec experimentis roborantur.
24. Duomodo anima nostra instuae in illas a-
etiones.
25. Ouid reisit anima bruei. ex quomodo in.
AluE in actiones brutales.
26. Anima brucalis absolura inurilis prorsus el.
(et 2d illas actiones.
bC
27. Este

## Folio 267 — 779341856:0311
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000311.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
ed
181
lase
AII
t
ilc
AB
15 d
Se+
Esse
26)
6(O) edn
27. Esc unum animam bruci sensirivam e (.
mul vececatiram realiter.
18. Duomodo succedani actiones veseta-
civa3.
79. Concinuatio.
20. Ec explicatio per experimenta.
2I. Quid rei sinc semina plancarum et anima-
lium.
22. Quomodo illa parentur a vivencibus.
23. Duaedam experimenta vegecabilium
24. Ec effectus explicantur.
25. De Foliis, Aoribus, pennis, pilis, ec.
26. Pilorum desturium, canicies, oAa, COr.
en
nua EC.
27. Concludicum regetationem ab anima absa.
luta provenire non posse:
28. Quod amplius demonseratur.
29. FFulcerius UrGCTUIT;
30. Inctatur:
BT. Concinuatur.
NOVEMBRIS
D. Y. Inchoatur consiueratio de peccarie
2. BB ergo peccacum actus morcalicer malus.
eideo semper accidens.
3. Contra quoldam errores Mtanichaeorum.
Tlerminnorum, Manichaorum:
4. Dui Fundamentaliter refuTanEuE.
. Duid rei sic malicia peceaci: posicirane an
negaTIVA 3
20
SLUN=

## Folio 268 — 779341856:0312
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000312.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
268
+∞)
(O) Se
6. Fundamentum libereatis inquiritue.
7. Duodnon est concingentia objecti;
8. Duod oltendicur.
9. Neque concingencia actis est fundamen-
tum e Forma libertaris.
20. Neque est ipta voluneacivitas, concursus
Dei, vel cornicio indilterens.
TI. Hleque praedererminatio phylica,
T2. Ad quam lolum passive le habet creata vo.
LIMTaS.
23. Requiritur quidem decerminatio, sed acti,
va iplius libere volentis.
14. Decerminacio non eltipsa volitio.
25. Ec licet determinatio simpliciter non lem-
per, camen determinatio lui ipsius eAt
quaedam actio.
5. Quxe aétio qualicer de pocentia resultet ex-
ponitur.
27. Quomodo in voluneare distinguenda sE
mulciplex pocencia:
18. od pocencia dererminandi le sic nacura-
lis, vitalis, Poteltaciva.
15. Duae eriam imest Deo, e ejus vlus sine
muratione alceraciva vel reali sive ablo.
Joca.
20. Actamenmodalem aliquam Deocompere.
renon poreltnegari.
2I. In eddem consiltere libertatem Dei d creao
cura docer S. Phom25.
22. Pre

## Folio 269 — 779341856:0313
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000313.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
AEH
ielus
Vo
tabi
eM.
15 CA
t ex
da i
sIMC
2bl0
rpe
et eses
PI
5 (O) e
22. Praedeterminacio phylica non combinatue
cum libertace.
23. Recencior aliquis duas praedeterminationes
adstruit.
24. Sed retutatur illa doctrina,
25. Continuatur refutotio.
26. Fadem.
27 Fadem.
28. Deceatum actuale quid rei (Ic?
29. Quid peccarum habituale ex originale ?
30. Frrores plurimi haerericorum circa Dec.
CaCUI.
DECEMBRIS
D. P. Supernaturalitas quid, e cujusmodi prx-
dicari (IF3
2. Amicicia hominis cum Deo quid et qua-
lis+
3. Quomodo eadem continvetur e crelcae,
vel contra deficiat:
4. Ouomodo affectus amicabiles differant ab
aliis suvernaturalibus:
5. Onomodo similes relpondeane in Deoersa
hromines?
6. Duomodo aequiratur vel amittatur Ades
divina habitualis:
7. Deleribitur habicus Adei.
8. Quomodo dicatur infundi, inhaerere, in-
Auere, aueori, esse instar potentix?
267
9. SpCo

## Folio 270 — 779341856:0314
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000314.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
17E
nd
6)
D
6. 0 (O) 
D
9. Spes quomodosic lublequa tdei:
20. Cujus habicus delcribitur.
II. Ouomodo vrrique subordinetur chacitas,
quae delcribitur.
Y2. Differanene inter se amicitia Dei ee chari.
F45 P
F3. An d habicus gratiae ab. uerisque3
24. C ur amilsa graciâ maneat adhue Ades et
Ipes.
25. An per mieaculum possine lare habitus isti
cum peccato oppolito:
16. In quo lica sic supernacuralicas ex pretium
aetummi meritoriorum.
D
17. LCpOndetur ad quaectionem.
28. Ouomodo veniale peccatum consictae
cum gearia, dilponai tamen ad mOr.
Eale.
29. Respondetur 2d quaeltionem I5. hu.
jus propoliram, necacire, et demon-
Atratur.
20. Quare in bearis maneat charitas, sed non
fides ex spes; eE quare nihul horum in
damnatis.
2.F. Ferores Bajani in materia graria:
22. Fjuodem alii.
23. Tanlenii crrores.
24. PCldBii eE Sem Delroianorum.
25. Quomoco hon scopuios declinet philolon
pria noctra:
26. PrO.

## Folio 271 — 779341856:0315
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000315.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
Ilahi
huit.
5 dt
5 il
Sictat
NOE
hu
nON
101
2M
b.
(B (O) des
26. Prolequitur eacem.
27. Continuae.
28. Persit.
29. Porest Deus gracias Cupernacurales dispo
nere e exequi per angelos.
30. Concludie, encirates graciarum non esse ni-
E modoles.
3T. Ovemadmodum ee charaeter Lacramenca.
lis, et lumen sloria.
RA

## Folio 272 — 779341856:0316
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000316.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
d
20 (0)6
RA F ATIUN.
CNL. A.
Unum appello elucubrationem hane
meam, quia dies diei cructae ver.
bum, se nox nocti indicat scienriam:
Sive tanta est mihi aroumentorum uber-
tas;e ut peut cuivis dici sua lux specia-
lis (9 propria sulset; ita quoquo fere
mentis oculos vertam, inde novum lu
pot t
men veribubis, vel absque mentis inda-
dine, se exhibet. Unde nec ordinis
sum, nec bonae connevionis sollicitus:
sed ita sincula saroam. uti quaelibet dies
quamlibet aasiraverit auram. Facili
tamen necotio efficiam, ut quotidie le-
etor non solum doctior fiat; sed etiam
ipsis oculis conspiciat, quam nullâ in-
juria hujusmodi formae Co merissimum
L
iosisimamfabuitatem ad
judicem: sed C quantum rei icholasticae
L
emolumentum abtulerim. Nolim etenim
t
quemquam existrmare; me le vi causa ad
u
ista scribenda adducrum esse. Cum enim
Theologica studia plurimum a Philoso.
phia dependeant, maoni procul dubio
inter-

## Folio 273 — 779341856:0317
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000317.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
A.
B
A
83
Ies
eisue
e
a
HIB
ad.
jed
i1
1b
s0.
16 (0)808
interest, istam inteoram, sinceram. Cn
sine fuco haberi. Fnim vero ex formis
65 materiis substantialibus; omnes corpo-
reae substantiae, tanquam principiis con-
stant; sicut C5 ex accidentalibus totus
reliquus etiam methaphysici syntaomatis
apparatus; ubi autem circa partes est
mera calieo, quid lueis de toto habebitur s
Siscaturioo fortis est lutum; quae de rivo
salus potabitur? Ouid mirum. si initium
viae est error, quod per avia sil varum
C invia, multo cum sudore. sed nullo
operae pretio curratur? Ouam etiam ob
caujam suppono. Soliloguium, ubi me-
taphysica C5 univ ersalissima pono; ante
ista lecendum esse: tamet si exinde hic ali
qua repeto. Criminationibus hominum.
quibus ferendis callum jam pridem ob-
duxi, antevertendis non magnopere su-
deo. tuis tantum commodis Lector optimes
rei que publicae (5 Veritatis, utilitati LC
clestae, Deique Ploria occupatus.

## Folio 274 — 779341856:0318
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000318.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
5(0) 60
TANUARIUS.
DIES I.
iNsabsolurum est, cui non implicat, crcarivé
existere: live, quod Dotest exiltere, excra
omne subjectum: quod pocelt absolviah omni
Subjecto: quod per le poceltexiltere, et secun-
dum se subsiltere. Fincitas aucem respectira vel
modalis elt, quae nequit exiltere extra Cubje-
etum: cui implicat leorlim a sutojecto. sive
creative existere: quae neque subbltere pocest,
neque exittere per se. sed tancum per subjectum
suum: unde non estens in le, aue per le, vel
secundum sc, led tancum eltencicas in alio, Der
aliud; est entis formalicas, encitas, realicas,
modus, modalicas, habicudo, relatio, relpe.
etus, C. FBI haec detinicio nominalis. Ve
mathemacica. dd aequivocationem prohiben-
dam neceltaria: quae nihilominus inctar argu.
menci reputari potest; cum quidum adeo line
andabacae, ut cum idencidem contra entia re-
spectiva declament, incerrogaci tamen le ieno-
rare octendane, quid rei hi cermini lieni-
ticent.
La 210
Aenoscendae sunt entitares respectivae in rebus.
Ouisenim ulque adeo eArons erit, qui negec,
rebusinesse mulcitudinem. Cimilicudinem, pro-
sarrionem, distanciam, praesenciam. Scripeio.
nem

## Folio 275 — 779341856:0319
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000319.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
reaiiet
e exIta
Omn
secon
tira vel
ubje
potelt
jecti
vel
93. Det
alicaS.
relpeo
(IVE
hiben.
21811.
eo lint
iid rea
i8nO
Erii
UIso
negel+
M,
10.
eriotio
DCA)
48 (0) 8e
nem, cestionem, Racionem, reacum, censuram.
poceltatem, servitutem, _c. RUFita COCUS, UE
asferat, hujulmodi habicudines rerum posse exi-
ctere sine lubjecto, per le, et secundum se sub-
siltere ? Posse creari a Deo, sestionem, Ratio-
nem, scriptionem, ubi nullus sIC Pedens, AanS.
scribens, _c. De hujusmodi laris copiose leri-
Psi Soliloquio Lamnelis sect. L. ubi vide, siquid
hic obscurum remansit.
DTES MII.
Dum quaeritue, an forma physica sit ens, po-
tens extra subjectum existere, tarue prortus a(
Tericur esse; proprer hoc argumencum: Nihil
est necandum omniporentiae divina, quod non in
volvic implicantiam manifestam. Nam circu-
lo prorsus viciolo probatur idem per idem. Et-
enim non posse existere extra lubjectum, e
esse enticacem solum modalem aequipollene; ut
ablque dubio negandum sic omniporenciae diri
nae, cale ponere creative: ereo queerere, du
Forma polsic Peortm e creacive existere, elt
ipsum quaerere, an talis existenLIZ FOEMR SICNE-
eandae omnipocencia divinee: tu dicis poste;
quia non est necandum quin possic. Da 2li-
quem circulum viciosum, si hic non est. Si
Forma porest creative existere, eo ipio et ens
absolucum, juxta dicta die T. currentis: hoc
aucem quaeritur, an sII.  Tuum ergo elt;
( aHfirmas; octendere aliquo argu
MetE.

## Folio 276 — 779341856:0320
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000320.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
276
0
od
0
(0
e
mento, distincto à suppolito ruo, quo suppo
nis, Posse Formans creacire à Deo poni. Non
cupio nominare eos, qui cam ineptis argumen
tis ucuntur, cum Pacius (IE, errOreS everters, qudM
errantes producere.
DIES IV.
Nec ex eo probatue forma materialis absolu.
c2, quod corpora violentiam passa, c. 8. 2914
caletacta, se reducant ad priorem qualicarem.
Simili modo senciles concludebune, ioni quod
ureret, aqua quod Aueret, ec. inesse aliquoc
numen. Sed nulla consequentin: quia haec
omnia tiune per formas corporum modales.
per quos ipla sublictunt, uci Polt aliquoc dies
vel menses videbis.
DIES. V.
Ouidam sic obloquuneur: Forma relari
va nibil est; nisi subjectum es terminus, peae.
ter quae nihil est tertium, quod Forma dicen-
dum sIC: ergo E Formas ablolutas negamus,
omnem Formam auterimus, et philolophiam
omnem cruncanus. Sed colerarinon potesthaee
propolicio, forma relativa nihil est. Alioquin
Deccarum originale nihil est, etficacia graciae
nihil est, amicicia cum Deo nihil est, mali.
ria peccori nihil est. Poreltas subernandi
merus peccatorum niliil elt, proporcio corporum
ee jurisdictio nihil cst, lubjectio in lubdi-
io, et oblicacio parendi nihil est, nu.
METUS

## Folio 277 — 779341856:0321
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000321.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
suppo.
NOM
Quas
b(olu.
291d
9u0a
Quod
haeb
dies
lair
p12
icen.
ia1B
Bab
quin
alid
nali
2AC
CBiM
bai.
HII.
et U8
203 (O) 
porum, magnicudo, majoritas, minoricass
aequalicas. Asura, extensio, e torum ma-
cheseos objectum nihil cst: machesis nihil om-
mino docet; quihonorem decratie, nihil nocee,
qui numerum peccatorum contitetur, nihil
conticetur; qui graciae efficaciam negac, nihil
negac;, qui amiciciam Oei perdic, nihil perdic;
bapcilmus dum collit peccatum originale, ni-
hril collit. Ablinc ilta ab ore hominis orcto-
doxi: meliora disce in solilognio Lamuelis
sect. T.
DTES VI.
Mysterium Fucharistia, inquiune alii, 2 no-
bis explicari non porest, C, accidentia abToluta
nesaus. Sed tu lese primum dialoeum L. 2.
imuelis. ex videbis, mylterium tam cgresie
ee tundamentalicer explicatum, quam cibi
nunquam in mencem venisset. Accidencia (2
absoluca eneia essene, jam ipsissimae Cubstan-
tix estene; quia per se subsisterent. Dilce
peius causam coenolcere, quam de ca len-
centiam feras, ne Pane iniquus sIs judex, qui
ab exlecucione processum incipias.
DTES VII
Nos formam substantialem, ais, in meris acci-
dentibus constituimus, e sic nullum compotuum
substanciale relinquimus. Verum apagC praematu-
rascriles: coenolce prius, quid sic substantis.
le, quid accidentale, quae ce tempora consequen-
cia docere oportet, quae rolas es Fructus ferent, (1
Patienter expectes.

## Folio 278 — 779341856:0322
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000322.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
58(0)
DTES VIIL.
C
od
Forma dat esserei, et constituit substantiam:
ereo forma debet esse substantia; quia quod
constituit substantiam, debet esse substantia.
Hlic magnus philolophiae vulgaris Achilles elt,
hoc nomine prortus indignus. Nam forma
debet quidem esse substancialis, quia per eam
existie, ac sublictie corpus in tali specie subsan-
tiali: ac non ideo debecipsa esse lubltantia. Fr.
enim ex eo, quod quidpiam praedicetur adjecti-
ve e in quale, non sequitur, etiam praedicori
substantive e in quid. Nonne enim lanicas
est quid corporeum ee materiale: ettne ideo
corpus velmareria: aetio aliqua est spiricualiss
eAtne ideo Spiritus: gracia est quia divinum;
eAtne ideoDELIS: UInitas concticuie binarium;
eAne ipla binarius? Omnis pors constituit suu
eocum; estne ipsa suum tocum: Vides Fallita-
rem sequela, cui ceu cundamento cam multo
Tupersruis?
DIES 1X.
Duare aurem forma subltantialis non potest
esse ac dici substantia? Ideo lane: quia si esset
substantia, esset corpus. Cicur enim ex linea prae-
dicameneali, substantia lpiricualis est spiricus, ita
Tubstancia materialis est corpus: Formam aurem
adhuc nemo corpus asseruic; est enim forma
illa racio, per quam quidpiam, elt corpus cale,
pon iplacorpus. Nec adrem elt, dicere, For.
MAm

## Folio 279 — 779341856:0323
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000323.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
M.
iB
im
1.
Ba
aut
A.
C3H
IIaS
deo
159
MM i
Mi
VM
ICa
ulla
otelt
esset
DIa
Te1
O11Ad
19lC7
for
NAA
eo
 (O)EEs
mam esse substantiam eancum inadaquatam; et
ideo non proprerea esse corpus, quod sc sub.
Stancia: nom eciam anima nostra dicitur (ubRan-
eia inadaequata, ee nihilominus est Spiricus, quia
Subltancia Spirirualis. Non enim ideo anima
dicitur substancia inadaequaca, quali ei, in le eC
secundum se oliguid ad esse lubltaniiae delic:
Ted quod non sic sola, ex quohomo constirvitur,
qui non elt tancum anima, sed compoticum
ex corpore e anima. Dum ergo dicicur sub-
stancia inadaequata, Tubaudiri debet, humana:
nempe substancia humana adaequaca est corpus
e anima limul; substancia humana inadaequa-
ta est vei corpus humanum, vel anima humana
Ccorlim. Eodem ergomodo, ecli Forma mare-
rialis, s est substancio, sic substancia inadae quata
respectu coeporis physici, quod existit ex mate-
eia pec Formam simul, ec ideo sic substantia
corporis plrsici inadaequace: (1 tamen poMe
Per le Peortim subsistere, erit secundum lC, et
per sc Tolam substancia: cum ad hoc aliud non
requiratur, quam posse per se existere; ex simili-
cer erie corpus, per se, d secundiim le, quod
ad esse corpus simplicirer aliud non requiraeur.
quam esse substanciam corpoream; (icutad, esse
viricum non requiritur, niss, esse subllanciam
Spiricualem.
el a2
ece ie ce lccapulau agaletet. slde son
mam absolutam dicant, non posse existbio sodrsie
5 4
absque

## Folio 280 — 779341856:0324
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000324.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
280
nde
C
absque miraculo: nam miraculum nihil mutat
in eo, quod quidpiam est vel non elt, sed mo-
dum existendi Polummodo variac; sicur vinum
miraculose productum elt vinum ejusdem spe.
ciei et generis, cum eo, quod ex vite expressum
est: Adam et lra non Fuerunt propterea alii
homines, quod alio modo, quam eateri crea-
ei fuerint. Deinde miraculum etiam quoddam
est, et anima violencum, scortim à corpore
existere. Tamecsi enim anima poltuc eciam in-
organice incellivere, e seortim à corpore sim-
pliciter exiltere: Per se tamen e juxta nacuram
suam organice incelligit. et per naturam requirie
uniri corpori orsanico, a quo separari ipsi violen
tum, _ contra nacuram elt.
DIES ZI.
Velim etiam advertas, Aristorelem, dum la-
quitur de substancia, vel de corpore, non intel.
ligere corpus simpliciter, e Prour eA PraecisE
ensper se existens, aut substantia materialis qua-
liscunque; sed loqui de substantia physica, et
Drouc eltcorpus physicum: Ccilicer quale est con-
liltens ex naturis, mareria et Forma, eE per mo-
tus nacurales generatum. lune autem motusna-
turales quacuor in specie: ad locum, 2d quali-
tacem, ad quantieatem, ad substanciam; live
latio, alteratio, anementatio, generatio. Con
Siderat enim Philolophus corpus, uc eAt obje.
etum scienciae physica, ec rerum naturalium
qua

## Folio 281 — 779341856:0325
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000325.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
Utat
MD.
AUM
De
Tun
al
Cd
AaM
DO1e
in
1M.
21
irit
este
9.
el
1s0
22
et
A.
13
d.
1
e0
d
C
es
Quacens elt lensibile ex luh experienciam len-
uum, usumque aliquem cadit.
DIFS XII.
Sed hic rurtum objicis. Nos docma Deso-
criri polt Excula oblolerum reducimus, de ato-
morum constuxu, quod male audir, et genera.
rionem subltanciatem excludir; eo quod for-
mam nullam heri asseramus. Relpondeo,
male dudir Democricus ex asseclae ejus, quarenus
concursum Fortuicum e mere calualem docere
dicebacur, absque providentia DEI. et actione
rum caularum nacuralium; cum creatoris; at-
que ita muncum negaboe d DEO gubernari,
excreatum fuisse, sed ex acomis ab aecerno exi-
Rencibus calu coaluisse: quod non docemus
nos. Porro non haber oculos, qui parcicula-
rum variarum concinuam in mundo mixtionem
non videt. Onomvisverum non elt. Polo hu-
jusmodi concurtu heri corporanova, ee vecera
deltrui: cum haec innumeris actionibus concin-
ac. ex Aristorele ee experientia: pura rare-
factione, condensatione extensione, cempressig
ne coctione, liquatione, distillatione, resolutione,
sublimatione, e innumeris, quas praeclare chy-
miciimicancur Ex monstrant. Aeque ita Forma
haud dubie substantiales aliae de novo relulean,
alix veceres delinune, per quas generacio cor-
orum e corruptio substantialis contineit; et sI
Torma absolucae non sinc, quae possint le ipsis
ubsiltere, ut subfrancix sint.

## Folio 282 — 779341856:0326
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000326.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
66(0
DIES XIII.
pa
Rurlum opponis, nocteam doctrinam esse no-
vam. En quam lepidus homo es, modo ue
antiquacum reprehendebas, nunc novam vitu-
peras. Si vera elt, aecerna est, antiqua Pane:
nam omne verum scibile e Theoricum Xter-
num est; novum solum eltrespective ad dilcen.
tem, cui verum novicer innocelcit: sicut auri
Fodina nova dicitur, quod recens inventa (I,
etsi in moncibus laeculorum abstrusa latuerie
semper. Vilne ideo aurum inde non exrraten-
dum esse, quia sicnora est: aue nihil vis docere.
discipulum, nili quod jam noverat: ubi cst (2-
pientia cua: Quamvis dicterium hoc in cuas
Formas abloluras pocius rectissime quadrat, quae
aetacem unius lxeculi vix habene: ex quo enim
vecerum Philolophorum. I Averroem Rrabem
excipios, produces hoc Cophricum altereum.
forma corporis physici est substantia; Potens
per se Scortim exictere: Oltende; le POtes, ex
Arictocele, aut D. Thoma, ruc uno 55. lR.
erum.
DIES XIV.
Ad Aristorelem quod spectae, 15 2. phys.
ecxr. 18. manifelte reprehendie Platonicos,
quod Formas a maceria separene; cum minus
separabiles sinc Forinae pihysicae, quam mache.
matiex: Nlam idem subjectum, dic, potest esse
Dac ee impae, rectum e CUrVuM; numeruS
quon
18

## Folio 283 — 779341856:0327
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000327.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
essen.
0dd u1
ViI.
(a1ei
atet
dilcest
ut al
larve
r9hB
docc
iest la
 Iud
ent
rabet
extum
poret
1e5,
InicOS
s
6)
(O
de
e
quoque, linea, et ligura, Docest habere aut
carere moru: denique nalos porest esse simus.
Ped non pocestesse caro, liForma phylica careat.
ex eodem cap. tex. 26. allerie, Formas posse qui-
dem separari, led in materia tancum: sive,
posse quidem corpus unum mucari in aliud, sed
forman cessare in moreriam, extra quar
exiltere nequeat. 6. metaph. 6. 10. Formam Cine
suaceria esse non posse, materiam sine Forma
nec codirari quidem. 1. phys. 7. 5. 64. 5 66.
met. 8. Non generari formam. sed rocum. L.
de ortue inter. Generationem esse mucationem
totius in totum. line productione scilicee ali-
cujus entis absoluti, praecer ipsum torum,
quod Hat. P. physic. 9. maceriam _ formam non
esse proprie substancias: esse ramen quasi et
quodammodo substanciam; quia Pcil. Cimdul lune
pla substancia phylica, ec corpus, quod ex
materia pec Formam lubliltir. Alias vero pal:
sim Formas vocat ro cisos, nöror, Speciem, ea.
cionem, modum mareria, ejus pertectionem.
aetum, errenexciar, rarionem essendi: compa.
rans eam cum numero, cum harmonia in lonc
mulico, cum figura in actetactis, ETC.
DIES XV.
roinde eciam acque etiara; ut Rricto.
celem, cum aliquo bono incerprere, diligenter
8a5, e cile incellixas, eum prorlus nobis-
cum sentie loqui. Videbis etiam, quam im-
erite  utte nobileum adverlari
ant, dumm
10d
Suadec

## Folio 284 — 779341856:0328
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000328.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
2.84
od 5 (0)
D
nos soculant ab Pristorele deviare; quati vero
non Frequentissime Rriltoreles Formos Placoni.
cas sive separabiles impuenet; es ipsi ideo Peri-
Patetici dicendi sint, quod Formas absolutas pro-
ticeantur: in quo lane eodem agunt modo.
qua quictam olim hecerodoxi le apottolicos,
e hodie crangelicos alii le vocant. Ouin
imo verillime assero, dosma de formis ab(0.
lutis aliunde non habere originem, quam
Ariltorelis neoleetum, quem constet ab eis
neque legi negne incelligi. Cum enim distin-
etionem cormalem in rebus modalem ec rela-
civam rrole callenne, limul arque audiune, vel
lesume. Ariltocelem docere duo principia phy.
lica. Itacim apprehendune; illa absoluta eneia
esse debere. P’orro diltinctionem illam respe.
etivam sursiciencer explicui in Solilegnio sect. T.
ex ipso Aristorele: e alibi Fulisme.
DTES XVI.
Festernam lectionem quo Facilius et expe
dicius apprehenctas, lcias idem hoc in négo
tio ulu venisse Philolophis, quod olim genei-
bus, quos rider S. Rusultinus, omnes rerum
evencus; urationes, aétiones, modalicares,
idolorum hemencis exvrestisse, de civir. lib. 4.
c. 8. C FF. hic enim undam in mediomaci consi.
Stentem vocarunt Theryn, quae vere ad lictus venie
Veniliam: Ua Fnxerunt Deam Fortunam. Sci
mulam. Murciam, Screnuam. Pecuniam, Vi.
Aoriam, Eduvam. Porinam. Lucinam, Leva-
nar
P
1
41
N
os
9e
M
os

## Folio 285 — 779341856:0329
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000329.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
Vetd
NIOnI
Pett
B10
10d0.
1C05,
duin
abs
qui
e
dillit
Creld
1
phus
en tia
espe.
(ect. L
et
e
neB
GeM
Ter
itates
 lib. 4
1c0
15Vet
A,
Lovi
A
DO
85
nam, Cnminam, Volupiam: ita DFO SomnoluX
Tomnia. Mcorpheum Phantasum, Phobetoremt
adjecerunt: ica hodiedum noeres al qui et dies,
aerem niorum ex album esse arbitrantur: ita
morcem per umbras osleas amoenitaces On
tium E Foncium pernemplias exprimimus; eru.
dice quidem, (i incra cerminos poërieos. ridiculum
tamen elt, quod etiam Philaloptri paulacim, viden-
les Auere aquam deorlum, ignem sursum moverii
plantam auselcere, c. Cimilibus rebus aliqua sob.
Ranciam absolutam, cujus riecute ilta eveniant, in-
Ciltere, eanquam ipsictimam veritacem perluasi
sinc; quae revera non lunc nisi commenca cer-
cilsima, ex isnoratione senvina philosophise
rofecta, tanco digniorn refuracu, quod tig.
mentis sencilium D EI idolorum simillima
DIES XVII.
Elinc ru Facile diabolicam fraudem agnoscess
qua internalis praecto, licut per tenebras e cali-
gines ambulat, Scholarum praelidibus inspirae,
noltram doctrinam non else docendam, et qui
eam docere veline, a cachedris removendos.
Duo nihil indignius insulhusque feri porest:
qualt viri erudici, quibus ob vericatis explica-
tionem luus honor debetur, tanquam canes
traetandi sint, quibus non argumentis. led fusti-
bus, dogmara sint inculcanda. Sic hebac in
diebus seroboam. quando de extremis populi,
in Levicarum defectu, ad lacerdoralia decora
umebaneur. Pudeat.
DIH
UMF.

## Folio 286 — 779341856:0330
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000330.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
 67
6. 8
DIES XVTII.
AC enim Theolocia non concinit doctrina
noctra, cum experimentis nieatur plurimis, à
viris malee Adei productis? Rectius diceres;
Theologiam per nos à muleis erroribus; sequi
vocationibus, et renebris liberari. Quid est
difficilius, quam libertarem divinam exponere,
et humanam cum gracia combinare? Juid
mysterio Cuchariltico mirabilius? Vcrumque
explicuimus ca perspicuitate, quam nemo non
admiretur. Experimenes e sciencias etiam ab
Lchnicis nobis assumimus. Poceorcamen experi.
menta, qua medicisnuda sufficiunt, a nobis esse
lubordinanda alcioribus scientiis, et doctrinx
Rriltocelicae ac Thomae Aquinatis, quod taci-
mus nos. Denique obcestor icerum, ne lenten.
tiam ance nociciam Feras.
DIES ZIX.
Tlactenus argumenca adverlariorum; vel di-
eteria potius: nam verum ee policivum, quod
vel luspicionem prudencem mihi taciae, non
equidem reperio: tu si repereris, adter; lon-
us elt annus, dabitur quoridie proponendi
libertas. Duam diu vero nullum acculeris.
Formam cuam meristimum hemeneum dico, non
nisi suppolico phantaltico, de quo dix 16. in.
anistime nixum.
1
I1
e
rali
vut
et
1
ve
et
i
DI

## Folio 287 — 779341856:0331
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000331.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
octrina
MIS.
diceredi
Qqu
sid
donellu
Oui
V19
10AO
ia1M
Xpesi.
is esse
etrina
Itaci
eNTBN
gel d
DOnet
culesis
jet
e
DTES XX.
Quodcamen cibi dictum a me ne acerbius 2c.
cidac: forma rua vel est per se nota, ee imme-
diare, ac line mectio, vel ab (que discursu con-
Cac, sicutillagnome. Tocum est majus sua par-
re? e hocminime dices. Velconttur per dil.
cursum exmedio. Medium illad porro vel est
auctoritas Deirevelantis; vel hominis, de quo
talis sciemtia prxlumenda sic, ex qui cam rario
nibus ostendere possic: vel est ratio naturalis
scientialis, aue salcem opinionabilis. Ilorum
nihil adducis, ec quae adduxeras, jam lune
eversa. Fctamen vis, ucsenciam cecum, tr. c.
uc cecum delirem: eltne hoc deliderium la
dientis viri? Sed cras proerediemur magis
ad rem
DIES ZXI.
Ocixitur de substantia generatim, eE CorpOre
qualicunque persamus asere, hoc est connatu-
raliter impenetrabile; live expullivum ac exclusi.
vum alcerius corporis aloco uo. Dico impe.
necrabile. non impenetrans, vel impeneera-
tum: Plam illud quidem est praedicairum con-
veniens omni, Poli. ec semper; hroc aurem non
semper. Porencinicicur (ic excludendi est prre
dicacum substantiale, ac essentiale; aetus auteri
Peaedicalum accidentale, quod pocelt abesse auE
adesse, Calvo corvore, ue constae ex tide; es
rario est evidens; quia pocencia quidem potest
esse

## Folio 288 — 779341856:0332
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000332.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
es
6
6=∞ (C)
65
esse sine actu, led non aetustine porentia. Ni-
mirum aetus est porentia determinata; pocest
durem porentia decerminari, vel non decermina.
ri. Fx quibus Pacet, porenciam sc exclusivam
esse praedicarum corporis ue siC, vel in quarta,
vel in aliqua priorum prae dicabiliur classe; cum
substancialem esse oltensum sIF.
DTES XXII.
Patet insuper; substantiam per se es natura
liter penerrabilem ac penecraciraur non esse cor-
pus, sed spiricum. Nempe omnis subltancia;
(ICuE estens per se subsistens, ita vel est corpus,
vel Spiricus. Cum ereo tolum corpus sIt per
Le itipenetrabile; substancis pet le penetrabilis
erie spiritus. Ec quia spirituis praedicacum prin-
cipale ac speciticum elt intellectivitas: ideo
praedicatum per le d nacuralicer penerrandi erit
talcem genericum, puca necacivum: Quia
Tubstantiale ec estentiale. Quomodo auiem
Apiritus nihilominus Potit quoque aliud ens à
Sc repellere, sine aetu tamen impenerraciro ma
ceriali, hodie non dicetur.
DIES XZIII.
Dum autem dicimus, corpus esse expulsivum
alterius corporis e loco luo; non elt incelli.
pendus locus ille, quem corpus expellens ha-
beac peo suo loco, sed quem corpus conci
cuum videacur sibi velle aequirere. Viden-
dum

## Folio 289 — 779341856:0333
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000333.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
NI
potell
exiMa
IosIra
quarid1
i Cus
patura
e 601
Tantia,
OTpUS
sic pet
rabilis
pein.
ided
di erit
autE
01
ii
vul
intell
est
cb
Vi
 
o
ed
28b
duns crs ane omnia quid rei sit locus. FR
aucem locusnon extensio; quam corpus habet
ue suam: Ped superticies corporis extranei con-
cigui, incra quam concencum ipsum ambitur et
concinetur. Sic mundus corporens, sibi ulique
extensus, non elt in loco, et non haber locum.
quia nultius extra se superticie concinetur: est
eomen corpus unum mundiale, quod in alio
diverlo corpore mundiali contiguo conrinerur.
secundum luperticiem, es tanquam in linu por-
catur in illo sic continenre, tanquam in loco suo.
PIt ergo locus aliudnihil, quam forma respectiva
qua corpus in corpore continetur secundum su-
perficiem. Ulnde corpus omne habet extensio-
nem libi propriam, quae tamen excensio non cA
ejuslocus; led concinens lua luperticiali exten-
sione praeltat locum corpori contento, et con-
rentum accipit locum ee locationem à continentés
Porro quidrei lic exrensio, difticilior est quaection
quam videatur esse.
DIES XXIV.
Extensio icitur non est accidens absolutumt.
Ouia si excentio extra lubjectum exilceret,
non exilleret per subjectum, ut pacet in termi-
nis; sed per scipsum existeret: ergo lubstancia
esset; quia substancia non est aliud, quam ens
per se existens, uc oltendiin solilognio. Dein-
de esset extensio sine extenso, et nullius extensi;
quae tam chrmaerica est, quam sesio nullius se-
dentis, ambulacio nullius ambulaneis, scriptio
nulliu

## Folio 290 — 779341856:0334
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000334.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
de
o
 d
(0
C
Ced
nullius scribentis, praesencia nullius praesen-
tis, ec. de gnibus dic, 2. Fx quibus conticitur,
extensionem corporis non eAe ens per se, sed
encicacem modalem vel Eubstantiolem vel acci.
dentalem, de quo porro. Conticicur inluper,
vacuum, inane, spacium exera mundumm, esse
meristimas chymaeras: quia essent extensiones
Tnc exrensIs.
DIES XXV.
Ouaeritur, an, licur exrensio esse non potest
sine lubjecto extenso, ita corpus, quod solet ex-
cendi, possit omni extensione carere: Eit qui-
dem pocentialem excensiunem, sive extensibili.
tatem videtur essentidlicer habere, aeque vel
masis, quam impenerrabilicatem. Nam cor
Dus essencialiter est locabile, loco commentura.
bile. sive menlurabile in longum, lacum eE pro.
fundum. Cerre mensurabilicas sive quancitas
non convenit Cpiritui: ergo I neque corpori
convenit per se e substancialicer, nullirei con-
veniet; es ideo erit quid hetum e commentiu
tium: quidquid enim elt pertectirum, vel quo-
vis etiam moco praedicabile, est pertectivum
alicujus, e de aliquo praedicabdile. Sed an cor.
pus polsu actualiextensione carere, licur porest
retuali exalusione vel impenecrabilicate: 1)
hujusmodi separatione eriam solum geluali non
habemus exemplum in Fide. Nam dum Chri.
Itus penerrabat ianuam, communicer supponi.
cur, Christi corpus, (ICUE eC COrpUS janUX, man-
lisse

## Folio 291 — 779341856:0335
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000335.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
2len
CitI.
sed
acci.
sopeti
este
IOnes
polelt
et ex.
qui
ibili
e vel
COY.
TuI4.
Pro.
neilaS
rpOIt
COn
enti
quo.
uum
COr
Docelt
e
li BOH
II
poni
B4
p.
siBe
d
 d
ad
es
linte exlemus ul Coextensa loco, vel implevisse
acue uumdeum. Sicuc etiam minimaphiy
lrea habem ementionem suam singula, partia
lem; quia conjuneta faciune tocalem e ma-
selem. Minima quoque Luchariltica simi-
ECL.
DTES XAVI
Cumitaque remere nihil siFafirmandum; e
excensio aetualis non sit prortus idem, quod
impenetratia netualis; extensio autem potentia-
lis lalcem sc corpori substancialis; aetvalis au-
tem excenlio ex nullo arsumento patelcat, quod
unquam fuerie a corpore separaca: Supponen-
dum manet ex concludendum, extensionem
essc corporinon Polum subltantialem; sed eriam
Cemper aétualem; e ideo non consittere in
pocentia decerminabili ad aetum; lidque COrpUS
semper esse lonsum, lacum. ae protundum.
adeoque temper esse Apuracum; cum Aigura
aliud non lic, quam excensio terminata: Spiri-
cui aurem hiorum nihil competere; qui proinde
nec esexrensus, nec tixurabilis, nec menlura.
tilis, nec locabilis, nec ractivus vel cansibilis.
Ec quia hinc sequitur, extentionem esse quid
masis incimum corpori, quam impenetrabilica.
tem; ideo illa prior es porior atque secifica, haC
aurem proprietas dicenda elt.

## Folio 292 — 779341856:0336
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000336.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
1dC
DIES XXVII.
leaque extensio icta est spacium corporis, d
dicitur locus intrin secus, quem corpus non inve.
nic, e occupae, tanquam aliquid praeerictens
sibi, uc vulensimaginatur: sed adterciplum sibi
illud spacium exlocum; imo est sibi suum pari.
um, cum sic ejus pertectio specitica ex consrituri.
va; sC ut recte detinias corpus EBIE, Res exten-
Caens spariosum, substantia locabilis. live porens
esse in loco extrinseco, res mensurabilis, lonea,
laca, protunca; quae omnia in idem recidunt.
Zonigitur pocelt corpus illud cuum spatium ali.
enare, nec unum corpus expetere spacium alte
rius incrinlecum; quia nacura nihil expeticim-
pollibile; nec pocelt unum corpus exrendi pec
excensionem alterius; Picut spiritus unus non
poceltincellisere per intellectum alterius. Indo
extensionem tanquam proprietas lequiturimDe.
necrabilicas, sive expulsivitas alterius a se; quia
Scilicet quoavis corpus luam tantum, et alceri
incommunicabilem habet extensionem. P’ocest
tamen porentis exclusira carere luo actu, ut detu
compenetratio fac: quod dum accidit. non unum
existie excensum excentione aliena; sed duo lune
coextenta limul, uerum que camen propria lua;
sicut duo postune simul durare, etli duratione
urrumque lu2. Dicuncur ergo cunc esse in con
dem loco, respective ad corpus exrrinlecum
continens, ee habere eundem locum exrrinse.
cum, eandemque commenturationem ad extra,
E

## Folio 293 — 779341856:0337
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000337.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
15
to
j
eo
det
OM
1de
c-
114
cert
test
ctu
um
UNC
(ud;
IOnC
e0
CCUM
inde
XII
et
3(0) Een
eo
97
e Rguram eandem; specie scilicet eandem, non
numero. Sed quid spectar appecirus corporum
ille, quo unum expecit occuparelocum alcerius ?
DIES XXVIII.
Eriusquam respondeam ad quaectionem heri
propolitam, noca ex dietis incerim sequi, quam
ohrmarica lic Forma absolura. Sicue enim cOr-
dus substancialiter ex essentialiter est excensum
e impenerrabile, quae ei conveniune omni, Toli
et semper; alterum uc differentia, alcerum ve
propeiecas; ita (piricui convenie naturaliter.
essencialirer, ex lubstantialiter, penerrabilicas &
inextensio: cum ergo forma absolura lic con-
naturaliter penerratira corporis; live materia
luae, erie illa forma spiriciis. Puper autem
dic 9. es 10. Oltensum quoque elt, esse corpus:
ereo eric eadem Spiricus simul ex corpus. Spiri-
cus corporeus, et corpus spiriruale, quod els
chymaericum.
DIES XXIX.
ltem non pocest esse eectus sine causa, pro-
prietas sine essentia vel diflerentia: ereo si torma
illa elt naturalicer ex per se penetrabilis et pene-
eratirr, non pocelt esse extenta et spatiola; sed
erie inexcensa ee indivisibilis, carens partibus
excensis; ideoque eric punctum physicum, e
quidem inextensum, sicut anima hominis, e
angelus. Dduomodo ergonnietur materia cor-
porex. Non licur angelus, qui non porectuni.
i: nonsieur anima;
quia hraec unicur per pon
Lemrinm

## Folio 294 — 779341856:0338
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000338.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
294
10
de
6
eed
centiam Epiritalem, qualis non congruittorma
corporea. Icem si leorlim exiltar, eritne ex-
centa per partes, an secus? I ita: Partes se non
Denetrant: quomodo erso tota peneerabac cor-
Dus aue materiam: E lecus: quomodo erso
dividicur in planta ee serpente? lem (i eric in-
excensa, ex penerrabilis, non erie cangibilis, nec
impellibilis: ergo nec locomobilis: ergo nec
alcerabilis, quia alteratio, ec quaevis alia mutario
corporea non fic absque moru locali: ergonec
destruibilis, eCc. qualia lunc haec porcenta: icem
si caret partibus, non erit concinua; quia con:
tinuumm CA. cujus partes copulantur (sC. (I COn-
Aac porribus, hae le invicem consent impene-
trabiliter: quomodo hoc hec absque mareria:
item eriene mensurabilis, longa, lat2s ergo ha-
Debic propriecaces corporis. Si non crit, non
erit terminaca, nec tigurata: erga infinite ex-
centa. Item involvetne materiam: _ sic crie
corpus. Non involver: et sic non erie materialis,
nec habebit proprietates materix.
DTES XXX.
Excensio corporis e impenerrabilitas ejus non
est ipsa forma substantialis absolura: nec ip(a
illa Forma elt corporis excensio ac impeneerabi.
licas. Nam excensio ex impenetrabilicas, juxta
vuleum, luneaccidentia, urique absolura: Forma
aurem juxca idem vulsi suppolicum est substan.
ria: ergo non sunc idem inter le; nec termini
converribiles.
a

## Folio 295 — 779341856:0339
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000339.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
H2
Y
OA
-
D
1
eb
ec
i0
eC
M
1H.
A.
2
D1
it
151
O
bi
a
nt
1
1
e
Sl
DIES XXXI.
3
Per formam substantialem corpus non exren-
ditur, es est impenetrabile: sive FOrma nOr
caulac Formalicer excentionem et impenecrabili
earem corporis. Nlimirum Forma caulac tar-
tuim concrecum luae denominarionis; quia non
nis se iplum communicando causat. lic quod
caulac Formaliter album est albedo, quod For-
malirer currum, est curritas, quod formalitee
Capiens, est Capiencia, quod formalicer calidum
estcalor: ergo quod formalirer extensum ac im
penetracum, est extenlio e impenerrabilitas
Forma aucem juxca heri dicta, non est extentio,
noc impenerrabilitas. Undecontirmacue, quod
nuper est dictum, corpus extendi de impenetra,
ri, per qualicarem subltancialem libi, vel maceries
sive Formalitarem essenciolem.
Collice nullum esse praedicacum, sive nullaM
perfectionem corpori essentialem vel propriam,
quae a forma delumi postit. Unde licet For-
ma ab soluta penitus leparecur a lubjecto, quod
heri posse asserunt, manerer tamen lubjectum
illud corpus, subctantialicer et secunciim om-
nia perfectum, uc ance. Frustranea elt ergo.
e Rcta. Er quid possit alteri dare, cumm ipla
nihil habear sibi d uc dictum eA dic 28, 29a
Oa

## Folio 296 — 779341856:0340
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000340.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
e
eb C0
sed
FEBKLARTUS.
DIES I.
Eplicuimus, quid siE corpus generatim 
prout achuc a certa specie abstrahit: quod
diximus, esse substantiam extensam es impene-
trabilem: haec autem praedicara ei competere
ratione materiae; cum nihil horum torma con-
Ferre Polir. Ase nunc consideremus, quo-
modo corpus loco moveatur, quod à diebus
quinque usque huc abrupimus aeque dictuli-
uS. Principia motus hujusmodi lunt illa:
Causa efficiens est corpus vel caula impellens.
impullio est actio impellentis, quam pacituret
excipic corpus impullum. Ffectus Formalis eAt
iple motus vel mucaria loci, quae est procestio
de luperticie corporis continencis in superticiem
aliam ejusdem, vel alcerius corporis. Caula
finalis non est, quod, corpus morum incendar
excentionem corporis, alcerius, vel vacuum
quodpiam, in quohaerear aliquod corpus. Pam
tale vacuum est impossibile quidpiam, et exi en
Tio alterius non est aequiribile atd altero: DFiLIS
aurem ac nacura nihil impossibile incendere pot.
elt. Incendit ergo immediace quidem super-
siciem aliam, mediare verco et proprie mura
tionem aliam: pucs primo ad quanticarem, uti s
aquancraaquam infundatur; qua consequenter
sic augmencatur: deinde ad qualicarent, uei (I
qua infundacur vino; ic enim alcerabicur vi.
naM 3

## Folio 297 — 779341856:0341
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000341.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
IIM et
Quod
pene
petete
IBCOH
10.
diebus
dile
ilta
CHend
icurd
alis ett
cecte
Ficiet
C
Cella
cd
NBH
ex
1e
Ot
sopet
MuIa
uit 1
ventet
vii1
P Vi
HaM3
 6)
de (0)
8eo
dil
num: denique ad substantiam, quae est gene–
racio. Iive miscibilium alieratorum unio, dC
mucatio torius in torum nullo sensibili
remanente, ut subjecto codem; sicut Der
continuaras infuliones aquae vinum condem de-
sinic in aquam: Igicur omnium reliquorum
moruum principium es finis, est mocus lo-
alld0
DIFS II.
Diligenter observandum est tanquam veris.
mummociis principium, quod camen a nemi-
ne lesi annoratum fuisse: videlicet morum non
posse contingere, line creatira productione DDei
Nimirum fides ex ratio docet, quovis instanti
quodlibet ens à Deololo conservari, sive idenci-
dem rurlum creari debere, uc existentiam reti-
neat. F.R autem Deus indifferens, uerem de-
nuo creer, vel in eodem quieris puncto, vel
secundum lineam Auentem: Adhocpollerius
determinatur e corpore impellence; ad prius,
dnexatione contaeisimpulsivi. Si corpusim-
vellens sic maius. solidius, auc veloeinis motum.
fic decerminario ad reproductiones per instantia
minora, ad mocum velociorem, juxra legem
physicam à Creatore lacutam. Ad mocum
oroindenec plus, nec minus requiritur, quam
duae caulae parriales, coeuntes in unam tocalem;
quarum altera est causacrearrix, altera determi-
varrix: utraque efficiens, quia veraque est prin-
sipium

## Folio 298 — 779341856:0342
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000342.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
98
IHICA.
0)508
cipium a quo prmum est moens; diversimode ea
5 
DIES TII.
Sicut aurem necesse est ad morum, vemobile
impellacur: sic necesse elt, ut illud, inera cujus
superkiciem impellicur, loco cedac; cum pene-
cracionacuralicer nullatiac. Onde lolidiora, intra
liquidiora, quoru parces tacile disjunguneur, im
merssi Tolene; Duca lavis inera aquam, aqua intra
aerem, der incra recherem. Ubi cassio tieri non
Docest, reflectitur mobile, ca lege, urreliliat ad
anculum aequalem anculo incidentiae, quemad.
modum in piia humiprojeeta, e in lumine por
speculum rectexo patet: perpendiculariter lcil.
reflectitur, (I perpendicularicer incidic; oblique.
si obligue. Prior recterio elt mocus simplex;
alter mixtus ex perpendiculari ex horizoncali;
habens caneominus de horicontali, quanto plus
de perpendiculari, ee canco plus de horixoncali,
quantominus de perpendiculari, prour alter alie.
r0 plus vel minus, jurcasicum corporis obltan.
eis, impedieur.
DIFS IV
Duondocunque moretur aliquod corpus,
necesse elt, aliud, concienum mareti in MCaus
oppolicam. P’acer in vecte, et percica bilancis
a b.
2.
id
AC
Et
ul
Ct
IN
Il
et
re

## Folio 299 — 779341856:0343
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000343.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
EB.
obile
eujus
ene.
IAIId
iM.
INIIa
nOM
2t aa
120.
DOt
scil.
quer
leX3
cali;
plUS
cali,
alie.
tan
1481
ed1.
Cid
B)
D(O
1
a b. ion enim pocelt a moveri in c.
mul eodem instanti, ec eadum
velocieate b actollatur in d.
(iC uibi inera siculam aguae la-
pillos plures immiseris, aqua
alcender, donec aqud, liri. c
lam implens, Tupra labrum exundot. Cujus
canta Dacec: quid aliss penerrasio Reret. Unde
necesse ett, uc ex omni moru recto relulter cir-
cularis: nempe punctum a (i Continvetur per 6
ulterius,  puneturm b ulera d. describent cir-
culum. Videlicet omne punctum corporis liguidi
impullum, impellic ee punecum vicinum sibi-
que conciguum.
IFS
duod si corpus liquicum, sic in circulum
actum, paciacur impullum à corpore circum-
Stance, inera cujus suverliciem ipsum volvitur.
necesse elt, ne parintur inera se extraneas partesim
micci, ee consequenter ipsum incer rocundum,
aliquas Iuarum pareium dimittere cogitur, de
Foras projicere. FExegurem proicelio rurtum
cendie in lineam rectam: ut Dacet in lapide per
Functam circumactam projecto. PX quo moru
recto denuo alius circularis relulent. Unde ta-
cile existune circuli intra circulos, collitiones,
rectexiones, projectiones, versus omnia lensibi-
ia

## Folio 300 — 779341856:0344
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000344.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
800
ad
18(d
e
lia puncta, E2 quidem corpus eAt valde mobile
Tua Auiditace.
DIES
Fiinc qua parte corpus liquidum premitur, ea
dem parce delcondit; ed aucem parte, qua mi-
nus; auc planenon premitur, alcendic. Appa.
rec hoc in filtula vierea pellucida: quam veraque
Tui parce aperram ubi ad suverticiem aquae ltantis
perpendiculariter applicaveris; videbis aquan
inera fistulam ascendere, tanca altius, a reliqua
superticie, aquae sctulam circumltancis, guanto
ansultius elepertorata. Cujus phaenomenica.
tio non est alia, quam quod aër lupra aquam
cravitans, vehementiiis premat aquam extra H-
sulam, quam inera Actulam; eo quod extra
rec innumeris rodiis ac lineis aquam deorsum
Derpendicularicer impellie; intra angultios autem
Altula raris lineis prectionem Facere postit. AC-
que hoc est principium arris ancliatorix, ac li-
braeoriae, non vacui morus, uc vulsus pucac:
de quibus vide philosophiam staticam curiosam
Scurmii. es aliorum.
 . u  
Flinc mocus devetum in fine velocior. Turtum
autem cordior est. Cadac enim cubus lapideus
per lineum a b verlus cerram b: dum est in C
premin
nC
Olac
TII.
MHB

## Folio 301 — 779341856:0345
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000345.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
mobile
IpD2
IaGue
Aoniis
agHai
uanIo
esti
quaM
era 
extIa
Delu
Eute
AC.
20
outal.
iosa
(oB.
ideva
rest
 (0
et
hremitur cribus tantum radiis aeris, dum autem
est in d, premicur novem vel decem: quid ergo
mirum est, ( in d. velocius cadat, quam in
C. Nimirum ubi elt plus causa, elt d plus efse-
ctus; ex ubi fortior aetio, est major et passio.
Conera vero sid puneto b cubum cundem pellas
verlus a: quod het, s prectio a tua manu pro-
veniens sicmajor, quam pressio aeris deorsum
cendentis. Obi manum recraxeris, aec lupra
cubum impulsus circa cubum agerur, ec necel-
Porio cubum insequens, eundem cubum Pursum
trudet, velociore moru ee nilu, quom superion
sec cendat deorlum: qui eamen aer lupra in-
cumbens paularim praevalebie morui aëris inte-
rius urgentis: ex sic dum cubus alcenderit in C
morehitur cardius Cursum, doncemocus Tursum
plane delinat. ec lapis rursum deorlum eructa-
tur. Oua necessario lequuntur ex dictis heri,
nudins cerrius, quareus, e quintus. Duace
nicem

## Folio 302 — 779341856:0346
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000346.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
10L
 C
e
eo 0)6
autem aer verlus terram gravicet, alias di-
CCTUF.
DTES VIII
Radius laminis rocus speciale phaenomenon
extribet. Nam non lolum reseerirue ad Luper.
ficiem corporis opaci, ubi a
transire non pocelt; de quo
supra dic 3. led eciam retrin.
vicur, ubi cransit per diveclal
media diaphana, densicatis di
verlae; (i quiden obtique, eEL
non perpendiculariter eran(II.
dic enim a d mediuim aereum; dc vero aqueum
vel cerctallinum: c i rurlum aereum, racius
ex a dirigatur versus b: Non perveniee im b: scc
Dolquam ingressus fueric medium densius intr.
retrinsetur ec incurvabitur in c. versus perpen
eliculum h ∞. Porro in puncto medii rursum
derii c. non progreditur in k: sed icerum reteim:
vecur oppolico modo, scil. a perpendiculo in L.
Cujus rei dacur racio, quod aer constet parriculis
filamenrosis, plumuloiis, ac villolis, qualesre.
tinene, ex quasi iniplicine radium, uc caedius
IOveaCuT. Aqua conera aut crrstallus constet
particulis durioribus, BE non flexibilibus, vel
implicaciris per quarum poros expediciiis d ve.
locius currac radius (co fere modo, qua globu.
tus in mensa nuda cicius currie, quar supra in-
stratum caperem;) aeque ideo in alcero medio
atte.
tem
es
t

## Folio 303 — 779341856:0347
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000347.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
lias di
nenon
UFEt
reum
adius
D: leco
inh.
eDen
aesUM
Oin Lo
riculis
lesre
acdius
153
Y VC
lObu
Dia
ga
medie
num ngeis verpendicularem, in il
cero magis horizoncalem. De his vide opti-
DIES IX
Cateriim de moru locali plurima scicu dignis.
Tima ae que ac jucundissima leges apud FTonora.
cum Fabry, in specialitractatu, qui urinam ab
erroribus cypoeraphicis vel chaleographicis pur-
odtusesser. Nos hir ista pauca ponenda puta-
vimus; ex quibus cu Facile colliges, quare cor-
pora magis porolauclpongis. uine leviora; min
nus aurem porola e aretius plexa, uc lapis, sine
reaviora. Nimirum porolivra facilé cransimie
tunt radios materia gerex, vel aethercae, lupea
incumbentis, et deorlum prementis; unde sub
Pariciam spongix minus feriune atque impel-
lunc: difficulcer autem e pouciores radiostrans.
mittunt corpora aretius plexa, et ideo a-
pliuspremuntur. Ex quoetiam illud colliges,
quare, dum gravia moventur deorium, leviora
exta alcendone: quia vicelicer aër incumbens
eis Tursum cendencibus miniis resistie, Aceti.
CUE aUFe CO mocus, uti iinus et relt.
HeEtaEM
6
TICuEs
DIES X
linc i dismaveris, Slavitalem ac levica.
tem ehe acadentia absolura, haec erune Dropsus
hiosa  fruscranea. Duid opim ofticiitia
beME

## Folio 304 — 779341856:0348
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000348.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
304
n
s
cad
0 (O) 
bene accidentia illa ? ut per ca corpus grave ten-
dac deorlum, ac leve sursum e sed hoc Frustra
dicis, cum alio modo id feri jam oltenderim,
e dicerenon poces, quomodo hujusmodi acci-
dencia principiene, illam cendenciam. Nam in
quogenere principii, velcausa: Non ut caula
efficiens: quia lic caulac corpus impellens.
NTon ue caula finalis, aue materialis; quod ipse
Faceberis. Non ut caula formalis: quia caula
formalis corporis moti proxima quidem est ipla
mocio e progressiomodalis; remota vero pal-
sio velrecoptio cactuis impullivi: cujusmodi pal.
sio, vel ipsa mocio non est accidens ablolurum,
sive gravicas aurleritas.
DTES ZI
Donatur gravitas lapidis exera lapidem. Prit
adhuc qualitas cravitariva ex luppolico: quic
ersocune morebir deortum: Non aliud; quia
nulli intraeret. NNon sciplam; quia non est
caula immanenter actira. led morira alcerius.
Hon ersocunc eric principium mocus, quodta.
men esse debet, si est eadem, quae ante: vel AI
non estrale principium exera, non Puic eriom tale
intra; quia per unionem sui auc dilunionem,
non muratur in essentia. Ouidquid dixeris, Hg.
mencum eric, cujus nullum experimentum, nulla
elrracio. Nec dicas. animam racionalem sen-
cire in corpore, non sentire extra. Nam ani-
marationalisnec in corpore quidem lentie pro-
prier

## Folio 305 — 779341856:0349
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000349.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
vetess.
tcustra
derim.
si acci
2M It
cau(
ellenS.
dipse
Caula
s
Opd
dipa
NTUMI
Et
IHC
erius
Odia
vel .
1I
BetB)
ui
310
piei
d
3CC
08
rie, ee aetione vel passione mareriali; quialis est
enlacio, de quoin cempore luo:
DTES XII.
apropeer dummodo non nueari, sed phi-
lolophari velimus, nihil est hic difsicile: Lcenini
actualis eravitario vel levicatio; sive Facilicario,
qua corpus cendie aue surlumi; aut deorsum; uri.
que est accidens; sed modale ac respectivuim;
aeque praedicacum contineens, ipla aucem cravi-
cas due levitas secundum le; sive porentia gravi.
carci aue levitandi est qualitas corporis substan-
rialis; sive propria, live differencialis; eaqué
non nili major aue minor porolicis ec pleruri
arctioe, vel laxior; inseparabilis a tali corpore;
ecideoqualitas respectira: qua habica habeciie
coruni moris phaenomenon, non habica nilril
explicare poceris; quaecunque abloluta accider:
iia trrsas. Quid me eroo cogiras ad cuid
lomnia cogere; cum iplam veriratem obci:
neam 3
DIES XIII.
Duod Retiamnum existimes, posse ce adhuié
deinceps cun tigmenea publice emenda proxone-
re; nelcio equidem; qua sinceritare posim te
ego pliilooptium; d veri amaniem dicere, qui
veritatem adeo clare perlpectam intolerabili odio
rratis habere perxis. Responde ss ergo lapiens
derve. o plus vel minus requiritur ad
motum, quam edula ersatrix de determinatrix
proue

## Folio 306 — 779341856:0350
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000350.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
3Ob
ad0
8
5
et
prour exposuidie 2. hujus: Ouomodo rna acci
denti absoluta operantur reflexionem ac refractio-
nem mobilis juxca diem 3. 8.: Onare motus
deorsum causat motum etiam sursum, vel in op.
policum juxez diem 4.? Cur motus in fine veu
locior? cur mocus deorlum elt naruralis, lur
Tum violentus; ille crelcens, ilte decrelcens:
quomodo Hc, ut corpus masisporosum sit levins.
minus porosum, gravins: Cuid si cravitas tua
absolura cosaeur inelle sponcia, es levitas lapidi
iniatur; quod facilius heri pocerit, quam ve
careat omni subjecto: Quid taces: C ur ob.
morelcis d Loquere, Si pores, ut videaus (a-
pienciam ruam. Cceterum Faceor, me ilta Cri-
etim ex breviter ponere, quae excendi in cocidem
cractacus possent; cujusmodi etiam videbis a-
pud auctores jam Factos: led quoc incrementis
producetur maceria, ioc arsumentis ce veritas
Aringer. F90 plus ultra proeredior.
DIES XIV.
Substantiam corporeum consideravimus ha.
etenus, sccundum praedicara ejus generica: sicuE
e mocum locolem corpori proprium aliqualicer
incrospeximus: nunc ad specialiora crantimus.
Porro incer corpora ipla magis univerlalia et
elementalia lunc illa vrique, quae lunc magis
simplicia, miniméque compotita: e quia con.
tar, non omnia uns vice a  reatore, sed lucces
sive condica tuisse, recte suxponimus, eadem
simplicia et elemencalia prics, quam composica
e
N.

## Folio 307 — 779341856:0351
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000351.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
+ ACII
ractio
Moti
in Op
HE UIa
ura
scens.
levinli
at IHA
lapid
AM
15 ob
15 (d
aAII.
idem
b153
jet
etia
15 ha
sicut
ralicet
IUS.
lid d
Mdu
d
(uecet
est
do
8(0
oB
eminta creaca fuisse. Repererune autem jam
antiquicus substantiam quandam tenuistimam ac
subtilissimam, omnibus corporibus intime ac
Denicissime immerlam, toco mundo diftulam;
ec omnia penetrantem, quam atherem, vel
ienem primisenium, vel spiricum mundi; vel ar-
chaum, vel aliter appellarunt. Neoterici mate-
riam subtilem appellane, variisque experimentis
demonstrane: Praelertim quod aer ex valispror-
sus exanclari exerahique poltie, nec alius per po-
r0s nimis renues subinerare polsc, uti pondus
valorum lic aëre vacuorum octendit. Quo in
calu necesse elt, intus exictere maceriam aere
mulio subciliorem, cum vacuum concedi non
Don juxra dicta 24. Fannarii.
DIES ZV
Flujusmodi macerium, propter summam
Auidiracem, Moyles appellavie agnam; 2d ca-
Drumrudis populi, quam Deus pertorum Fx-
pansum divilerie, vel pocius in tocum univivee
lum expanderit, tanquam albumen quodpium
Ovi, vel semen mundi inde prodiruri, primum-
que corporum omnium elementum. Tamecr
porro elemencum iltud secundum porenciam sIE
summe fluidum ex agicabile, tamen ica solicarie
exiltens omnis motus localis expers erae. Non
enim poterat moveri extra le, defectu cum lon
ci, cum causae impulsiva néque incra le in parri-
bus: quia hae omnes erant homoseneae pror-
Cus, nulla pra alia gravis, nulla impellens, nulla
2
ima

## Folio 308 — 779341856:0352
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000352.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
308
ad
6S(O)e
impulla. Ondenec erac alrerabile? quia aie.
satio non fr ab (que mixtione parrium per mo.
cum localem; e quidem mixcione cali, ex qua
parces a Parcibus heterogeneis diverlas qualitares
assumane. Flinc nec angmentatio feri Pocerae.
defectu partium, quae adderentue ad totum.
Denique nec conerario et muratio substancialis
locum habebae, quxe sine alceracione herinon po-
reracesse adulum, vel ullum sensum; cum lubri.
lirare (ua non porveric lensibilem affectionem vel
Speciem imprimere.
DIES XVI.
Tamecliproinde intalictatu, e secundum les
Fueric cevera alioua substantia corporea; acramer
crac solum substancia orisinaria, quali embryo.
nica, leminalis; elementalis: quam etiam dete.
etu causae finalis, impossibile erat sic manere exi.
Stencem, cum absque finc Deusnon possic agere:
Non isitur erar corpus mobile, physicuni, et
constons naturis, quale Arictoceles considerats
e quianecerac quid h. c. non erat corpus ali.
cujusspeciei phylicae; nec quantum; hr. c. non
auementabile; nec guale, h. c. non alcerabile;
nec in ullo praedicamento entis physici colloca.
Biles ideo haec ipsa erat materia prima mundi,
de qua cam mulca hiune in scholis verba, sensu
 intellectu carentia: porchria quidem crancom:
nia, nihil actu; Ced primum cujuscunque forma
subjectum, ex qua ver Formum quodlibet ita pro-
ducitur: at ipsa sali producto per se insit.
CO.

## Folio 309 — 779341856:0353
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000353.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
He
10
9u2
21E8
261
M.
alis
D0.
bii
vet
sed
eN
10.
ete
exi
elei
d
1dt.
AOI
bile;
Ocd
1d13
(est
FOm
YAsa
pr
ipsibo
OM
S(0
son
Combina diem TI. Fanuario. item aien 2l.
Ss
DTES ZVII.
Erat hoc primum divinae sapientiae rudimen
tomadtrue curpe, inane et vacnum, invisibiles
cenebris involurum, donec exinde mox primo
creationis die lucem educeret: quod quomodo
Fecerit audiamus. Ex hoc igitur primo elemen-
o eduxie Deus substantiam secundam globulo-
sam, maceriae subrilis dimidiam parrem vel am-
plius rornondo in minurissimos globulos; quod
eA secundum elementum, quod priori mixrum
dabar materiam caelestem, qua conctac torum ex-
panlum, quancum quancum inter globos mun.
diales aeque stellares interjacet. Exmateria coe
lesti poltmodum formavit tertiam maceriam.
Eingendo eam in minimas parciculas diversis
marum tigurarum, oblonsas, teretes, acu
eas, uncaras, cuspidacas, cavernolas, cubicas,
cplindricas. Prilmaricas, hamacas, ec. quoc
certium elementum suppedicabat maceriam
connexioni continuative cohaesivaeque ido.
neam, ex quibus elementa vulsaria; et por-
ro corpora Rellaria produci postunt. Ex igne
adhuc imperfectius mixto duetum putamus
inicium.

## Folio 310 — 779341856:0354
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000354.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
e0
O
l 12  62ac.
Tonisigitur, ex quo potissimum sol conctat,
quamvis lublunarem hic poristimum observa-
ius, eRelementum calidum. lucidum ex Ani-
dum, constans ex particulis exilibus; diversis,
Colidiusculis, praeserrim nitrosis, a materia sub-
rili, curinnaiant, motu celerrimo acitaris. Exi.
licacem particularum oltendit, quod foras vibra–
ex minutissimos porulos penerrent, esse cuspi-
datas docer vis illa, qua dura de Potidissima cor.
pora oersime discindune ac solvunt. Pse ra-
pidissimé in omnes partes agitatos, sensus ipso
percipit. Fcenim materia subtilis, dum sola
est, nullum fere lensibilem effectum edic; quia
sine obstaculo poros omnes libere pervadtie: ubi
aurem Colidioribus corpulculis, quae obviorum
corporum meacus Tubire non possunt, motum
communicae, effectus prorlus insignes procreat,
uc in cormentis bellicis apparet. Anologiam
habes in aqua, que sinenoxa poncium fulera prae-
cerlabicur, quia parres ejus infirmiores lune pro-
pter Auidicarem, quam urilla commoveane: Ae
quando Tolidiora corpora, ligna, crabes, volvit.
quibus morum suum communieat, horrende
straxe omnia convellit.
I
11I
est
Aai
ren
quD
iiI1
ABiII.

## Folio 311 — 779341856:0355
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000355.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
al,
V2
ii.
15,
Ni
Dla
CO1
18
pso
Old
uI
obi
UMI
Vs
eato
31I
112
110
AB
vil.
eM
506 (0
e
IF. S XIX
Porro eadem maceris subeilis, cum corpo-
rum ieacus implec, elt ignis porentia tancum:
cum aurem coniolior constui. et liberracem
nancilcitur, crassiores parriculas circumtundie,
rapit, ee in orbem celerrimé agic, de quo die 5.
hujus. Ticignis actu. Calidus el enim; quia par.
ciculas hrabet motu varie in se reslexo, et vehen
mensiindelinenter agitatos. Lucidus est; quia
columnas globulorum caelectium quaqua ver-
cum propellic, in qua propulsione lumen consi.
Ctit. Porro eadem maceria lubrilis, dum in
corpore quopiam ultro cirroque celerrimé dil-
currens, ob minorem lui copiam, premeretm-
cum porest globulos caelectes; ad morum celer-
rimum semper accinctos; non autem cralliores
particulas circumvolvere; ignis lucidus elt con-
cum, non calidus; uci in lignis putridis duando
durem parciculas crassiores agitare quidem pon
telt, non camen orbem luum ies explicore, ve
lobulos quoquo vertum propellae, calidus tan-
cum est, non lucidus.
DIES XCX.
uncuchorminis estentiam diltinclius expo-
namuS, ejus qualitares d proprietares conside-
remus. I. A quoris lucidi corporis puncto ad
quodris senlibile punctum medii in orbem cita-
cilsime provasacur unitormiter diftormiter, in
rensins in vicino, remistius in distuo. 2. Pcon
A 4
Pas

## Folio 312 — 779341856:0356
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000356.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
72
ad
o(0.
es
1
Paeatur instantanee. 3. Per corpus diaphanum
transir. sed cum refractione interdum: ab opa-
co restectitur, cum cransitum non reveriat.
4. Aere moco non movetur lumen, sed eum
cancum illuminae, quinon resitur corpore opa
co. 5. Nimium lumen oculoslaedic, medio-
creluavicer afficit. 6. Non nili corpora op2-
ca videritacie: Unde sëc non videtur. 7. Lu.
men solum adverlum. _ nunquom aversum
videtur, scil. illud, quod verlus oculum radiose
cendit. Flinc videmus velillud, quod a corpo.
re lucido exit versusnos; vel quod à corpore
opacoreflectior: nunquam autem videmus lu.
men Tolis oriencis direetum, quando spectamus
occalum; sed videmuscunc lumen reflexum ad
orientem: Ccilicer ech aër lumine directo plenus
Sic, illudeamen cunc non vibratur in oculos no-
Acos. 8. Lumen caletacit: imo post lentem
vicream eransuin Aammam.
DIES ZXI.
lujusmodi propricrares luminis, demonstrane
veritacem alserei noltri, quod scil. lum en consi-
stac in propulsione columnarum globulorum
caleltium, Facta a Cole, vel igne. Primum eve.
nic ex cicacissimo mou innumerabilium circel.
lorum et circulorum, concentricorum, eccen.
ericorum. seleque secancium: d quibus, ex
omni parre ignis, propullantur globuli, in
quamvis sensibilem lincam, columnarim versus
omnis puncta porrectam. Quia nutem circulio
que

## Folio 313 — 779341856:0357
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000357.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
BdI
Op2
etiato
euI
Op2
d10
Op2.
LU.
sum
diost
sp0.
DOI
10.
nUS
120
1116
1O.
1e11
TaAb
BnsI
TUM
exe
rcelo
CCeH
et
1.
etsud
culio
qu
e
13
qui pec medum illuminacum, soli concenerici
duci postuse cominus lune minores, eminus
majores, et plura puncta concinene diltantiores
sive majores, quam propinquiores ad solem
Propterea propulliones illae non
tangunt torittem puncta in diltanrioribus circu-
lis, quod teclne in minoribus; ledincermedia
quaedam non pullara cranleuntur: quid mirum
men vicinum elmajus, ex dissicum
sive minores:
elt ergo, 1
minus:
DIES XNII.
Instancanee propacatur: quia eodem instan.
ei, quo movecur primum punctum columna
calestis, eodem moverur ec ulcimum, quod
oculum tangit, ue pacet in perrica. Terrium
Quod rransent per corpus cransparens, fu ideo.
quod ibi reperist poros sufficienter apertos, e
in dircetum cendentes: cum opacum conttee
poris incerrupeis et perturbaris, uc radius vel
columella trangatur, ac diverraeur. Retractio
vel reclexio tuc, quia diverla medis sunt magis
minusve villola. 20 Mbrillis conttancia, uc vel
cardius, vel expedicius per illa crantire: aUE
viane cransire non possint radii. et ideo Foras re-
liliane. Ouarrum Pacet ex dietis: quia percor-
Dus opacum non porest propulso propseari ad
erem polt illud expansum, vel illuc mocum.
Ouincum tir: quia nimium lumen excessive
commovet et concucit organum, quodam.
modo lacerando illud: medioere aurem lunvi-
TeF

## Folio 314 — 779341856:0358
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000358.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
5T4
et
638(0)8e
sec ritillae, cum cripudio quodam. Sexti cauta
elt, quia circa illud cantum tic decerminatio sen-
sus, e judicium oculare, vel radius vilualis, à
quo colum eilae MILEUNEUT.
DTES XXIII
Septimum sequitur ex dictis heri. Nimirum
illud dicicur objectum visis, ec videri, quod
lumen cribest ad oculum; incra cujus retinam
ideo, Polt punctum conversentix, rurtum erisi
sic debenc radii, uc perfectam objectiimaeinem
2c picturam. sed inverlam, efforment, acque
iea cendentia judicii ocularis versus objectum,
vel corpus, a quo radii veniune, constitui possit:
de quo consile cameram oblcuram et opticos.
Unde quidquid non dirisie racios vertus nos,
non pocestrideri. Calor ele velocissimus es per-
rurbatus tremor insensibilium partium corporis.
quod calidum est, prout aptum est, similem tre-
morem propacare ad corpus animalis tancentis
illud; uc pacet in lerra diu reciprocata, de in-
code percussa. Similem cremorem columella
lobulorum possune excitare in corpore, quod
concingune: cur non ergo caletaciant: Juod
li eaedem columella, Dolt retractionem, coeant
in locum, ulique inter sc uniuntur, ec propin-
quius sociantur; si ergoibi maceriam aptam et
aCicabilem reperient, juxra dicta die r9. Facile
etficiene slamemam.
DI

## Folio 315 — 779341856:0359
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000359.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
autd
ser.
15, a
rWM
quod
In2MI
etiB
ineM
a1quI
DM.
TII:
1C05.
105)
per
porisi
tre–
rentis
Q in
nella
quod
Duod
Ocan
(0
in.
2m 
et
OId
3(0
DIES XXIV
Ses
Colligis opinor ex dictis phaenomenis et
Similibus lumen esse modum. vel motum tremu
lum ac citatissintum elobulosarum columella
rum, prout continuo suo inera oculum appulsi
acque contactu recina, apta sune similem tre-
morem eidem retina oculari incutere, e sie sen-
Cationem ocularem causare: Subjectum pro-
inde luminis esse casdem columellas, non aërem.
ut vulsus existimat. Icem lumen non sic eso
in aëre, sicur calor in aqua, odorinaère, con-
Fulo ordine; led ractiose ec lineacim: hinc aqua
manet calida, quoquo verlum Feratur, e odor
per serem versus omnem mundi parcem pro
DaSaTuT. Denigue lumen non posse esse acci-
dens absolutum. Alioguin enim eale naturalicer
cransiret de Pubiceto in subjectum. Aance ven-
10. Duare cale accidens promsgaretur unisor-
icer difformiter. Ouare retringeretur: quare
reflecteretur: quare radiose e linearim AueretD
Florum ex similium rarionem nullam dabis, nili
igmenca fiementis superltruas. Nobis autem
Crelcent argumenta Fere in intinitum, ubi casqua
lune de coloribus adjecerimus.
DIES XZV.
Dicet aliquis, haec omnianiei trasili supposiso
trium elementorum, quae si negentur, tora Ar.
Ctura cadet. Respondeo, haec ipta elemenca
pacescere a polleriori, per haec ipsa et similia
phaeno.

## Folio 316 — 779341856:0360
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000360.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
316
s
68 (0) 6
phaenomena, quae nacura ob oculos ponit. Fxi-
Renciam subtilis materia oltendit aër, qui non
Tolum extrahi pocelt a vale, sed etiam iprror
sum ita contertim inculeari ee comprimi, ve
decuplum auc visesuplum ejus incrementum.
vel decrementum ad Caceram nocetur, necesse
est ergo esse quodpiam corpus aere tenuius,
quod vacuitaces expleat, ex minutissimos poros
aeri invios subire possic. Materiam terrii ele-
menti octendir unio concinuacira corporum:
sicutenim exarena non possunt duci tla, ec texi
Fonnus; ita parces continui non cohaererent.
nis parriculis constarent hamatis, oblongis,
ricidiusculis, Aexibilibus, AbrolIS, quae incee
Pele concatenari implicarique possent. Secun-
dum elementum docet, experiencia luminis:
quod si constaret ex primo elemento, sua Luh.
cilitace non posset afsicere oculos, et tugacitate
non radiose procederet, nec retringi, néc erigi
in conum posser. Si ex rertio constaret elemen.
co, una horatocam oculi Arueturam rumperet.
laceraretque: medium ergo esse oporcet, quod
ocularem rerinam luaricer pulset, non laedae
tamen.
DTES XXVI.
Porro nonnulla opponuntur. I. PAluvium
hujusmodi percor saecula jam defecisee, I esset
globulorum defluentium ex corpore solari.
II. Obstructo Fonce camen achue aliquandiu
manai rivus: similirer ereo si lumen esser etso.
vium

## Folio 317 — 779341856:0361
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000361.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
Exi
i AOI
AIIOI
1, Ut
CHM.
ecesse
DOTOB
is ele
UM :
CIexI
rent,
18153
INCCE
Cum
1IS
Cuh.
citate
erie
ven
eret,
quod
acd
vium
estet
olario
ndiu
V.
iWH
ado
d
rium corpereum ex lole, ex occidente, adthuc
aliquandiu manerer lumen in nère, ec non
quam primum instantanee succederet umbea-
III. Vencis d rempeltatibus curbarecur lumen.
IV. Lumen idem in aere moveret plumas, ato
MOS,EEC. V. Racii directi reflexos; e reste-
xi directos in medio dère impedirent, et (ic
omnelumen cessaret. Ilaec e similia tacile ener-
vancur ab eo, qui noltrum hypochelin plene
perceperit.
DIES XXVII.
Primum ipsam solurionem insinume. Nam
sicut Fons nunquam delicir, aquo aliunde per-
Detuo atuente; ita scriptura propceren Tolem
tontem luminis appellat; quia globuli de par-
res, qui d cencro Tolis abscedunie; vel eadem:
vel alia, vicissim accedune, ut colligicur ex dictis
dic 4. 5. 6. huins; de quo eC aliasplura. Deinde
non tam in Auxu, quam in percustionibus glo-
bulolarum columellarum consiltie lumen. Deni-
que in cellure patet similé; quae idencidem a
Se dimircie extralacionum vim, et similem rur-
cum aftluencem d ccelis accipie, ad restauratio.
nemi lui. Secundum non lequitur, si lumen
juxta percustiones instancaneas tantum ec linca-
rim propagatur: non autem tolum Auxim, es
Aexvose, prout via pacer; quod Ac in aquao
Tertium ex parre quidem verum est; sed non ad
Cenlum. Nam si uno instance columella, per
obrolicans corpulculum opacum, incerrumpi-
cur

## Folio 318 — 779341856:0362
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000362.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
=C
s
e (0)Set
cur, lequente mox instance, restauratur: quod
ipsum ad hoc prodest, ne lumen sic nimium
ec oculos laedai. Caterum videmus lane aére
nebuloso; plurioso; ac curbico minus luminis
astulgere.
DIES XZVIII
Onarrum experientix non repugnat, qua
advectimus, praelente sole diurno, aërem purio-
rem lenim Aeri, quam sic tempore nocturnoi
sine dubio enim columellae cremulae paularim
dissecane aeque comminuune parciculas crassius.
cule cohaerentes: unde Calubrior est, splenden-
te lole, caeceris poribus. Id autem ne existima
heri debere de corporibus magnis, uri plumis;
has enim facile columellae cranseone, absque
Sensibilimotu. Omintum Bmilicer verum ek, de
insensibili impedimento. Onde reflexa lux desi-
nic paulatim, eE diceeca est minor: alioquin
laederet oculos, dum videmus corpora opaca,
sicue ladic, dum corpus lucidum solis videmus.
CBi eriam obicer et per parenchesin nora, lun
cem directam. qua a corpore lucido eAluit;
lucem; retlexam vero, qua corpora opaca _
Hluminara videmus, IUMmen voCArI. P’er lucem
ereovidemus ionem, per lumen corpora opacd.
Non ideo cessar lumen; quia singulis inctantibus
alia atque alia vibrario succedie, ue celsatio prio-
ris, per immirens polterius non lt lensibilis.
Deniqueica per omnin videmus lucem, quod sit
bona

## Folio 319 — 779341856:0363
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000363.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
quoid
imiun
ne deit
d
quo
purio
urHo.
ulatita
ra(iVS
endesse
ristiM
lumisi
2659.
estr
iX del
lioqua
OpaC41
detuS,
O1d,
ILit
Bact C
lvect
Opdedt
ntibe
D
s
i0
iliso
tod
bont.
 (0
0
bona; cum in hypochesi qualicacis abosoluere lit
M ARTIUS.
DIES I.
Mlarcius arva Fodic herhis et Aoribus produ-
cendis: quorum coloribus exponendis, in apris
conos cempus hoc inlumamus; uc oculi do-
deant Satanae et angelis ejus. Profecto enim
colorum scienria cst ingens divina lapientia
masilterium, quam qui e mencibus hominum
avertere satagune. spiriru parum pio aguneur.
De quibus applicari posse non incongrue dicas,
quod Chriltus ipse, licec alia in materia, asserit
inrevelar. Brigitx l. 4. 72. Oui sunc, inquit
qui quarunt Lazaruminterficere, nisi .. .-- que
avores hominum sequentes, tanco contempribi-
lius contemnunt facta, aliorum, quanto minus
dignantur vera es altiora intelligere. Sed ad
rem. Ariltocelem nobis hic urique conlenta
neum habemus l. de sensues sensili: qui camen
hic. sicuc in aliis phylicis nimis Arietim, eE ve-
ucperanismaca docec. Dicimuserso cum eos
olorem esse iplum lumen cum umbra divees
mode conjueacum, quod a polteriore, per etté
us abunde demonstrabimus.
LES II.
Color; inquit Rristoreles, est morivum perspi
eni in a  e forma, qua aetuacue diaptia-
mum
neruminane es vacuum.

## Folio 320 — 779341856:0364
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000364.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
na 
∞ (0) 8
num puta aer; jam actuatus per lumen; scilicee
per directum: quod aliud nihil est, quom lo-
men restexumi; prout i corpore opsco retle.
etente cerra racione modificacum: quid enim
aliud post lumen directuin aetuac aërem, nisi
lomen sic reflexum, nisi ociose tingere velis:
Acque idem hoc lumen eltspocies; quam visua-
comdicunt. Nam idem lumen in camera ob.
scura crectum tic color actualis; quidni erxo in
dere fuerie coior virtnalis; vel virevalis simisi-
cudo objecti: Neque enim aliud immicticir in
eculum, quam quod iminitricur in cameram
obscuram; curi oculus aliiid non sIC; quam
comera obsura nacuralis. Patet quoque, cue
Species illa dicatur generari ex lumine e colore:
PTah est ipsum lumen, non simplicirer, sed
modisicare restexum; modus auiem ille, qui inest
superticiei corporis reflectentis, gnomodo co.
tor dici possic, intra pacebit. Est ergo species
aliquid cerrium, Factum ex loce, vel inmine
directo: et ex modificata superficie corporis
Opaci
2d CL.d. L11.
Sed Forre aliquis dicet; colorem in camera
oblcura non esse verum, led apparentem tan-
tuminiodo; sicur in irido; collo colurribae etc.
est color tantum apparens. Verurri ridiculum
_ mirabile est, tiujusmodi colores Tolum appa.
rentes purare, non veros. Itam omnis color
est

## Folio 321 — 779341856:0365
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000365.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
cilicet
N IV
reste.
enim
nit
velis.
jisna
20b.
80in
imili
TUT II
Dera
Quai
Cd
lore:
seb
inel
Dco
decies
umine
poit
Imesa
13A.
etb.
1)
2
8(0) Se
2L
etapparens. Quid enim est color, quam qua
cas, qure plaeter lucem apparer vilui? C’ui enim
apparet nili disnie cerce non auribus, non ou
E apPaCLI. Quid porro est apparere visui.
nili visunt movere, pocenciam vilivam intor-
mate, demue videri. Caecus protecto non ju-
dicai de colore. De quo judicat vilus imme
diace, plobrie, _ specitice, objectum vistis est:
objeltuim aurem visiis est lux ex color. Non
dermanet, inquis, ille color. Recté: hoc lolum
ergo diteriminat juxca re colorem verum ab ap.
parente, quod unus sIt transiens; alter perma-
nens: quid enim aliud discriminans atterre po-
ces, nili more ruo icerum tigmentum reddas ?
Duare color quidem ille est transiens, quia non
dermanet eodem modo superticies reblexiva:
alius aurem est permanens, quia corporis reste-
Elentis superficies eadem permanet. Alioquim
autem omnis color, apparens est visui, dictomo-
do; de quidguid sic apparet vilui, color est veruse
licur verus est homo etiamille, qui brevissima
empore vixit.
DIES I
Duid rei aurem sit, e quomodo se habeae
vis relexira corporum, considera juxta dicta
die 3. Februarii. lucem a corrore opaco sIC re–
Aecti, ut ansulus incidencise. e angulus resle-
xionis aequales sinc. Fx quofie, uc lumen, inci
ens in luperticiem asperacam, cavernolam, et
male

## Folio 322 — 779341856:0366
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000366.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 21 lines, status machine
a
5(O
808
male certam, plurim a parte reflectatur intra ip.
Tum corpus: incidens aurem in leperfciem ter-
Tam, reflectatur pori(LITILImI exera CorpuS OBa.
cum. Sic enim corporis opaci luperticies anou-
Jola fc b. radius a f. juxca legem reflectionis
daram, reflecterur ex f’in c, incrorlum, ad ip.
Tum corpus: radius a d reflecterur in e pariter
introrlum: radius a b similicer in c inerortum.
Echoc elt, quod dicunt, hujusmodi corpus lu.
men imbitere incra sc. Elto aliud carpeS.
cujus superficies si speculare, cersum, ex minimé
asperum. e li h. ractius a lreflectitur extra spe.
culum in m: Factius a le Pariter extra in n: ea-
dius a i in o, eeiam exera speculum. LhinC
speculum reflectie lumen directum Colis valde
inten um ex concinvum in unam paerec, siCVe
incensum ec continuum accipis a lole: C’ontri
VerO

## Folio 323 — 779341856:0367
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000367.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
a
je
4.
C
e
1II
1d
e
ud
8
D
vero lumen ab opaco corvere Cacpu, itel
moditiearum, et non ita concuons encope nu
moditicacum ex minis concinuum refectie ad
oculum noctrum.
DIES V.
Jam vero lunequaedam corpora opaca, quo-
rum parces continuae minimae lunc sphaerula,
adinltar speculorum convexorum, inter se areté
connexorum; et consequencer horum super-
ficies projiciune lumen Foras, exera corpus, e
valde conrinue; ita ut inter radios reflexosrarae
umbrae incerponantur: alia contra corpora lune
compolica ex minimis non sphaericis, led in-
aequalibus, alperis, angulacis, foraminolIS,
quorum superticieculae propterea line diversa-
rum figurarum e licuum; e ideo superticies
hujusmodi corporum cocalis lc in litu, Agura
que difformis, varia, mulciplex, linvola, caver-
nola: haec necessario mulcum luminis intror-
lum. e rarum exerorlum projiciunt, valde
disgregacum ee discontinuum; ica uc incer ra-
dios toras prodeunces mulca umbella interia-
CCant.
3
tLd lo
duo magis ergo corpus opacu s la
dios concinue.  paucioribus umbellis inter-
currentibus, eo maxis cale corpus eltcandiduns;
quo minus contra radios concinusiosreflectie,
 plures umbellas inter illos mediare facic, ed
Du 2
maxio

## Folio 324 — 779341856:0368
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000368.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
324
aB
 (0) e
magis corpus estnierum. Colores inter album
ex nierum medii lunt modi medii, quibus ma-
eis vel minus radii cum umbellis milcentur; et
sic colores in infinitum mulciplicari postune.
Pubra lunt, quae tancum luminis inerorsum,
quancum extrorsum reflectunt, ita ut post sIn-
culos luminis reflexi radios sequantur singulae
umbellae. Flava lunc, quae duasterrias luminis
Foras, unam cerriam inero reftectune; ica, ue bini
semper radii singulis um bellis locientur, ee sF
colorinter album ee rubrum mectius. Carulea
Tunt Aavis oppoliu, quae seil. unam terriam lu-
minis toras, ex duas cercias inero refleetunt, ut
singulis radiis binae umbella respondeane, hatre.
aeque se caeruleus color ad nierum, licut Ravus
ad album. Mixtus ex albo _ Aavo est pasli-
dus: ex albo _ rubeo carnens: ex AaVO_ C~.
ruleo viridis: ex Aavo ec rubro aurens: ex
rubro d niero cuprens: ex rubro e caruleo
purpurens: ex carulco e niero violacens, C.
quae omnia ipsis pictoribus constant.
DIES VII.
Deinceps ilta per quascam experientias olten.
damus. _ primo quare quaedam corpora sint
alba. Nam alba el nix: quia eltcongeriesin-
numerabilium vaporis congelaci sucrularum,
cotrerens tilomeniorum erictura e plexu:
succula aucem lunc sphaerula. Undenixcom-
pressa, vel aqui pertusa nigricat: quia pressio
transir sphxrulas, aqua incexposira superticiemt
alpC.

## Folio 325 — 779341856:0369
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000369.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
bun
Md.
I; e
TUnti
UM.
SIN.
Ula
ninis
dint
et sit
retett
n I0
IC, U
ahre
aVIIS
Dalli
2C4
ex
Tuleo
_Co
osten
in.
jesin
(VM,
exH
COm
ressi
ciem
98
alpecu
id
o
e (0)
85
ia
spuma etiam cerevisiae, Panouinis,
de acramenti albelcie; sicur e spurum. pus
Caliva; quia bullulis constane. Somina lune
alba, uei medulla junci, pomorum, sambuci
fennarum; quia lunc quadam Cpuma, ex bul-
lulis congulaca. Nucter nucum. farina esc.
Tunc alba; quia sunc quaedam medulla deliceara:
Danis camen ex tarina contectus nigrelcie, pro-
ocer coulam dictam de nive, quia aqua inter
Sphaeculas Caenar. Albumen ori prius per-
spicuum, poltea albescit; quia sphaerulae (pu.
mae leminalis, exhralato humore, cui prius in-
nacabant, remonene solae. Cibus in venericulo,
mucatur in succum albescencem; quia in mini-
mas spheerulas. Parrim solidas ac terrestres, par-
tim Cpumolas e intlatos resolvitur: idem (uC.
cus live chylus concilus deinde in varias (phaeru.
larum parres crubeseir in Bongninem; Canenis
rurlum in spumota mammarum subetaneia
percolatus, versus in Cubltanciam Spumolam
AE lac.
DIES VTII.
Marmora niera compolita quidem funt ex
minimis (phaericis, sed muleis aliis parcibus in-
cerjacencibus: sed eiplae sphaerulae lune mojo.
res, Quam ue inter dolandum inceorae manere
polsine, e superticiem bene certam etticere.
oncrarium elt in marmore albo, quod constat
minoribus lphaerulis, non ica incerrupcis per alias
porces, nec trangi solicis incer dolandum: unde
C3

## Folio 326 — 779341856:0370
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000370.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
t
ad
63(0
608
ee cactui mollior sentitur, ee minus incaleseit a
Sole, quam nierum: Cicut nix propterea non
incalescie, quod omne lumen foras d lerepellat.
Accamen marmora etiam nigra, sicut eciam
arena, esimilia; in minimos pulveres contula,
candescune, quod spharulae remaneant: quod
etiam in cineribus Dalet. Desiccata, ue palea,
terra slinum, stramen, charca, albescunt; quia
humore extralaco, prominent magis partes
sphaericae: quam ob caulam etiam pannus inso-
latur ad candorem; quia parres lordidae, quae
Sphaericas involvebane, avolant cum humore.
Radices, dentes, conchae. ovorum putamina. Cunt
alba; cum conctent materia cerres, humore
extralaeo. Curis, nervi, fibrae, intestina, alba
sune, quia spermarica. Pili canescunt, quando
humore exhalaco, in eis sphaerulae prominent.
Sed sufficiant haec de albedine, ex quihus reliqua
ingeniolo Facilia fent.
DAES IX.
Demonstrare possumus nigredinem de cerris
subjectis. Ntam quae laevigaca lune uc specula,
marrmor; arcentum; exera lineam rellexionis,
niera lunc, quia aliorium parum luminis refle.
etunt, cum sphaerulae non promineant. Elinc
maculae lunares nigrelcune, cum sint Cagna
aquarum, exhribencia, Cuperficiem laevigacam.
Vix affusa agna hrnioricans; quia aqua sphae.
rulos noscondens, Superticiem facit laeviorems
AC _ nubes aquosa MIETA LUnE, aqUA VErO ex-
Malaca

## Folio 327 — 779341856:0371
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000371.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
leseit
et B01
epellato
ecia
incula,
quod
palent.
ic
ia
Parted
as inso
2,
a
omorei
sunt
IMOTC
alba
vando
inento
rel
a
CerIt
Becalas
xioniS,
5 rett
Iia
Aa
ieala
pha
jote
1
10 et
13
13
3(0) Sed
halaca candescune. Spharutolis parcibus terreis
remanencibus. Figna in carbones conversa lune
niora; quia abcunce humore, e partibus sphae-
rulolis, remarene mera fellucae superticiem
asperatam Facieites, quae lunen inerorsum re
Aectune. Aeramenium maceria Ariata ex alpe
ra constat, licuc _ ferrum; item fulieo, fun
mus, exc. Superficiem lacunolam ee asperacam
facience. Pili quorundam animalium, ex curis
athiopum niera line quis vel proprer liceitalem
Atriis alperaca, vel humore pingui laevigata Punc,
uc parces sphaerulolas abscondant. Sic et se-
num curis nigrelcie, quia rugola e asperaca
DIES 3E.
ossumus demonstrare rubedinem de suis sub-
jectis. Dic famma, alias condida rubeleit, Fu.
mo decedence: quia fumola substantia inter-
policatancum umiorae efficie, quantum luminis
sparsieur. Ica sol meridie cander, mane per
nuhem rubelcir. Flamma summus apex ru
bescit; quia fumus ibi collectus radios lumi
nis alternat; licuc es famma de lignis viridio-
ribus eubicundiores lunt. Carbo accensus rU.
bec, quia constaE muleis partibus teereis non aC.
cemlis, quae olcernos inter radios umbras ex-
hibet. Sancuis rubet, quia fir ex chyloich per.
colaco. uc ejus sphaerulae trangancur in hemi.
sphaericla. De minora Cegmenta, sic uc lansuis
conctet ex aliernis lacunis ee spharis de ideo
a
alcer
evactie, ECC.

## Folio 328 — 779341856:0372
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000372.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
ad
e
d(0
850
alternatim radios cum umbris reflectat. Qui.
dam pores e fructus tubelcune; quia lemidia.
phani fiunt, ec idec lumen dimidium Foras.
dimidium inera reflectunt. Sic folia in astate
viridia, autumno Aava, auc rubra Rune, pro-
pter eandem perspicuicarem imperfecte acqui-
licam, qua radios partim opacitace reflectune,
Partim perspicuitate transmittunt. Radis per
vitrum rubrum in pavimentum album pro-
jecti; illud rubedine pingune; ac non since.
rus est rubor. Ei pavimentum sic nierum;
quia album reddit lumen, sieut acceDIE, non
IC nigrum.
DIES ZI.
Aurum est Aavum; quia medioeri humore,
e plurima cerra constac: cerra albredinem, hu.
mor rubedinem facit, in quancum sphaerulis ica
incerjectus est, ut singulas umbras bini radir
comitentur, quae est proporcio dupli, differen.
eia constiruciva Aavedinis; quae est medius color
incer album e rubrum. Sic caeruleus color cAt
medius incer niorum ex rubrum; cum in ca
Singulosracios binae umbellae comitentur. IIndo
inter colores iridis caeruleus est extremus, quia in
extremitare distanciis à centro radii sunt di.
stractiores, e ideo pluribus umbris lociaci.
Tlinc ex sylvae propinguius lunt virides, remorius
caerulex; quia remorius radii reflecti magis
divaricantur, ee rariores lunt. Aer vel caelum
caruleum elt; cum in eo imnumerabiles pul.
vilcue
et

## Folio 329 — 779341856:0373
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000373.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
estit
11) Iocdo
in asta
ott,
Je 3b
eslectun,
Radis P
GuI
101
nit
Dit3
1t
IUmOIb
eM,
est
ini 1d
distete
iuS
colo
VM
15.
51
(BN
Ii Nd
e
3
.0(0) 808
2
vilculi Auitances radios ita incercipiane, ut pra
umbris sincrdti. Aliquae parres pammae caeru
ex Tunc; gula in eis plures parciculae lunt non-
dum accenlae, quam accensae, Aqua incerdum
xerulex sunch quando scil. in eis lunt plures Dar-
es terrea e opaca, quam perlpicux. esc.
DIES XII.
Viridis color, quia ex flavo et exruleo com
ponitur, ita uc rres radii cum eribus umbellis al.
ternent, ideo slavus es carulens liquor contuA
reddune viridem. Ilinc planta inicio vitides
sunc, dum habene multum humoris nondum
Tubacti, parum luminis reffectentis: dum au-
tem maturescunt, Tubacto humore Aavescunt.
ee quia in iisneolisentior elt natura, nec cona.
cur humorem in sphaerulas cornare, uei in anima
libus, in quibus humor subcilior est Facile mobin
lis, e a materia subtili rocabilis, ideo in plantis
quidem constancior est viror, in animalibus al-
bor ex rubor. Viriditas erata elt oculis; quia
neque valde perstrinsic ob luminisraritatem. _
Dlus citillot, quam caeruleum ee niorum. _c.
laec e similia Fuse e diltinete vide apud TIo.
norarum Fabry: Nobis ad finem noltrum illa
Sufficiune.
ed All.
tecerit quaus maenum cractatum de Tolis con
otbus arsumenca in infinicum mulciplica-
2
verit
Si cui libuerie hacvix porro procedere; nae is

## Folio 330 — 779341856:0374
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000374.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
3
e
d
6
de (0)50
verit contea eos, qui colores esse qualiratem ab.
solutam s merar, non tam docent, quam io
pavicer lupPOMNE (vOS SI interroges, cur
fanguis sic ruber, lac slbum, es quidlibet Cimi.
le, illed cancum relponsiteres, eslem esse hujus.
modi corporum nocuram; id quod quilibet
Barhiconsor relpondehir. Sciune omnes, eom et.
se necuran rerum hujusmodi; led philolopti
erat explicare naturam: ex quidscientiae elt, pro-
prietares sui objecti demonstrare per cansas,
Scienciam le nullam habere demonstrane, qui nui-
lam caulam proprietatum hujusmodi dare pol-
sune. pudeat rulsus milecabile pecus.
DIES XIV.
Ad extremum ne quid obscurum in luce consi.
Aac, licuefere de nomine quaeritur, dum queritur,
videaturne proprie lumen ipsum, an COrDUS; a
quo dirisicur lumen; ica arbierarium videri po.
celtnum color lic in ipto corpore lumen reste-
etence, an in ipso lumine per corpus restexo. Vis
illa restexiva corporis non est nili ipsa calis ejus
complexio, ex calium parcium minimarum calis
compolitio, non haerens utique in Coperticie lo-
la. sed per eorum corpus diftula: quam nihil
impedic; colorem arpellari posse, ad faciliorem
laltem vulei phancaliationem. Itam ex calis
complexio elt moriva perspicni. Qua icil. Forma.
diter e ut quo, corpus reflectens active movet
perspicuum. Si vero prxeplacer id colorem di-
oere, quod imedisce afticit ec mover vilum.
lumen

## Folio 331 — 779341856:0375
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000375.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
nab.
Vi
(im1.
1j08.
ilibet
nel
Op
Pro.
1 sasi
IAUI
pot
Con
riuI
5.
P0.
reste
10. I
1al1
ie
1016
e1
DFM
1B
M8
(OM1
1
et
(08(0
e
83I
lumen iptum sic moditicarum color dicendus
erie: qui e iple movec de visum viroliter  et
medium perspicuum non vicaliter, sed camen
eanquam formia modalis illud actuando. L0.
quere ut voles, dummodo ur capiaris.
DIES XV.
Sicut supra dic 28. februaris diximus lumen
a lucerespective diltingui, relatione scil. ad Cor-
puslucidum ee opacum: ira ex dictis hactenus
constat, iplum quoque lumen a lumine similicee
respective diltingui; cum respectu aeris, in quo
haecec. aptumque est conerue influere in ocu-
lum, in eoque erisi ad exprimendam imaoi–
nem corporis, a quo mittirur, dici loleat secies
impressa, et vircualis similitudo objecti, vel cor-
porismitrentis; respectu vero iptius oculi, qua-
renus in eore ipsi exprimit camimaginem, per
eamque vicaliter actuat pocenciam visivam, re-
etespecies expressa, activa scilicet apellari poMc:
Palliva aucem sic iplum organum, prout eam
morionem pacitur, vel pocius ipsa oreani passion
acimmuratio, seu affectio per speciem aetivam
caulaca. Similiter lumen preut a superficiebus
diversimode complexis diverlo modo reflecti.
tur, dicitur color diverlus, in diversaS species mo-
dalicer distinctas distributus. Denique cum di-
Xerimus, lumen vel lucem caletacere, icerum lu
men a se iplorespectire differt: Nam respectu
oculidicitur lumen, respectu in sensibilium par
ium, quas ad morum
am rapic, in
Oru

## Folio 332 — 779341856:0376
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000376.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
332
e
72 (0)
od
corporibus, ad qua 2x pellitur, eA color activus;
palsivus et formalis est ipsa illa rapidistima ac
percurbato dictarum parcium morio. Unde li.
ceromne lumen sit calor, non camen omnis ca-
lor est lumen: quia aliquis calor DTODAEBTUEPEE
halicum, qualis non radiose prooreditur, nec
apcus elt ocuload videndum.
DEES XVI.
Cator cum habitu provacatur hoc modo. Ig.
nis lebecem circumdans luas parriculas rapidim.
me concicatas contertim incromittie per poros
lebecis, incra aquam; cujus minimas parces in (I.
milem morum concitar, per vehementium, quae
partes raedem ignis in partes aquae citaristimeim-
Binsunc. Ila parces aquae insensibiles simul
junctae, cum mole fiane sensibiles, et a maceria
subcili, intra e ad locera succedence, impultae,
Turlum cumulcuose Tublultane, hinc elt, quod
aqua ebullianc. e versus labra afTurrant.
Similicer per poros fornacis cicacissime pro-
vellitur materiaienis; quae simmilem in curbinem
2sic parces aëris, e caeceras armolphaeriales, in
conclavi haerentes: partim per respirationem.
Parrim intra poros curaneos corporis humani illa.
exe, similem morum incuciune spiricibus primum
vicalibus, deinde parcibus mulculosis, nervolIs.
sibrolis, valis, et Canguini; aeque ita COrpOrd
caletiunt.

## Folio 333 — 779341856:0377
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000377.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
octirus;
ilIma 2
Unde l
dmInis Cd
TAEUE DE
(WF, AB
odo. 18
CdP.
et pOIo
TesI
M, Qu
imei
5 IM
maten
pua
to
né
ubit
alesi
IOneM.
IaB
rimui
ervoli.
0
et
DIEd
08(0
DIES XVII.
Sicut calor in parcium insensibilium rapidissi
momotu consiltit; ita fricus in carundem par-
tium quiete. Cum enim paeres materiae crassio.
ris, tenacioris, es risidioris, corporum poros
obstruune, dE vacuicares implent, uc materia
Puhcilis non obcincat locum arransicum, conse-
quenter eadem mareria non Dotelt partes rotare
in curbinem; led quies sequitur. Ondetrigidi
Tunt lapides, metalla, elacies, aqua. Sic COr-
pora animalium, crassa mareria pec poros ob
strueta, ut non sine amplius perspirabilia, nec
Spiricibus, nec subeili materia pervia; Frigene,
ries obstupelcunt, Z sensim in mortem ver
unc, quae aliud nihii est, quam totalis quies San-
Canis. Spiricuum, nervorum, fibrarum, mul
DIES XVIEI.
Sed ase penicius proprietares frigoris et calo-
ris inquiramus. Frigus nos afficir per modum
pungentis, exacerbancis, exulcerantis: Imver
Frigida aliud alio masistrigetacie: calicum ma-
eis est activum, Frigidum magis relticivum .
calor homogenea, trisus heterogenea congre.
saC: Trisus inducie Ccuporem, cumorem. livo-
rem, Aincc manus, macilentos plus aficit, quam
pingues, ecc. Calor nimius ablumit, lacerat,
corquer: medioeris vegecat, gnimat, laeriticat:
Trixus condemtat, calor raretacit, L6. Elace
ii-
culoru.

## Folio 334 — 779341856:0378
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000378.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
334
es
od
6O
C
8
in
similia quomodo ex nostra doctrina sequantur,
non est demonstracu difficile.
DIES XIX.
Cum enim calor (IE modalicas e habitudo
corporis, qua hujus insensibiles partes, agente
lubcilimaceria, rapidissimis moribus agiraneue;
frious aucem modus, quo hujusmodi partes
quielcunt: quidmirum. si asicatio illa, qua plu
rimae partes avelluneur ex foras raviuntur; sed
e vicino corpori contertim infiguntur, ibique
similirer Lecum, quorcunque ponunt, auterunt,
apercisque poris. es viis laxaris, locum de ma-
jorem insressum materia lubcili faciune, quid
irum, inquam, si senciatur maxima actio? 
eadem axicatione maceria crasta intra poros ta-
enans paulacim dividatur, diltraetaque avolare
cogacur, ut maceria subcilis lubineret: quidmi-
rum; si corpus rarius ee levius hac ? Si parri-
culx subcilis materixe prius disjunctiores amplius
coeane, quidhoc elt aliud, quam homogenea
conjunsi, cum eriam crassiores Partes maneant
cimul Ouiani in animali senciatur distractio,
e corcura laceracira? Quid ni medtioeris agi.
eacio, quae non laedarnerras, abizac autem par.
res tenaces, ur pori aperci spiciribus laxene am-
pliorem viam, rectirat detiones vitales, de lua
virare afficiat?

## Folio 335 — 779341856:0379
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000379.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
quanuI1
habicub
aBent
ItanCuI
Polles
Qud
TUI; 
ibique
oterun
_ A
Orost
avolalb
quidm
i
217
s
lus
hogessea
tractio.
etis db
eM
est
DI
ad
(O
DTES LL5
e contrarioignava e iners quies; quia pee
obstruetos meatus; Spiricus vicoles, ee materia
calectis averritur, aucem porcio per aerem, vel
aliunde considens idencidem additur, quare non
sequatur nervorum distensio, cortio, pressio?
et quis particulae erassae, per iplam maceriam
lubrilem nihilominus, qua parte pocest, incum-
bentem, cuneorum inltar intra corpus, e
Partes fibrolas adacta pererrane, quomodonon
exulceratio tieri porest: quomoco non appa-
reac resticivum; cum parces cenaces intra poros
haerens dissiculter cedat macoriae subcili: cum
eaedem parces cenaces luslaminene spiritus, et
eis delticuant nervos, quare non lequatur u-
por ee indocilicas: cur non ee cumor, eadem
materid cralsd augelcenre cur non livor, cum
augeatur opsciras: cur non hcturae manvum
per lacerationes jam dictas; maxime cum ee
mulculi ee nervi, cum cremore, cecrortum a-
tur. Pinsues de bene velticos minus afficie
trixus, quia corpuscula punctira, nicrola, con-
creca, ventoe 8. oppulsa, haerent in veltibus e
dinguedine, ut minis ad parres neivolas pene.
rrene: Frigetaciune aurem magis, quas plures
hujusmodi parces vibrane. Oui magnum fri-
us, Tubico colore rehementi, e manibus cona-
cur expellere, laediemanus: quianimia acicatio
im petuose intorquet parres trixicas in partes vin
cimas, unde lequicus nimia laceracio fibcarum;
10a

## Folio 336 — 779341856:0380
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000380.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
33
 )
6.0(0) 5
quod non fE, Si paulacim calor modicus indu-
cacuraqua cepica.
DIES ZXI.
Patet ex dictis, calorem  frigns elle contra-
ria: Quia posira sub eodem genere qualitaris à se
invicem maxime distant, ab eodem subjecto mu-
tuo se expellunt, et vicissim insunt, esc. Paret
quoque, quomodo trisida se redueant ad ctatum
connaturalem. Nimirum parces, ienea ip. 2
dcicatione, sparguntur Foras; cum erso remo-
coigne, alixe non luccectane, dubie partes crassio.
res arctius coeune. e ad quietem componunt
Tele. Paret, quareser ore proctatus in proxin-
quo caletaciae, frigefaciaeremoriiis: Quia Partes
aquola, cerreltres, es crastiores paularim libera.
ex ab igneis percurbate agicatis e dissipatis, in
remotiore corporeporos occupant, et ibi quie
tem inducunt. Pacericem, cur humores siu-
tius coeti Aane spissiores: quia videlicet partes
oquoliores e facilius mobiles avolanr copiosius;
tenaciores aucem e difficulrer divisthiles rema-
nenc. Sed similium raciones ex noltra hypochest
ingeniolus facile reddet.
DTES XXII.
Interroga horum aliquid Absolurictas, quid
respondebune: Pihil e mihil. Sed nec in tora
universitare librorum iplorum reperies vel unum
arxumentum, quo probetur calorem ee Frisus
ese

## Folio 337 — 779341856:0381
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000381.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
V5 indlu
econrh
Patet
ned i
0
SCId.
pOnu
propin
Ia PaCLed
nlibett
Datis,
ibic
jib
Ores 
et
ec
11
partes
Suih
Ata5,
ec
ve
M
s
o
B
a (0)
80
u
esse accidentia abloluta. Aroumentorum cumii:
usiplis ectiners illa perlualo, quod nulla alia exi-
stant accidentia, quam absolura, quod nimis ab-
Turdum esse paier ex dictis in soliloq. sect. 1. fere
tota. Sed quidpiam aliud, circa quod multa
verbatacere Polene, proponamus. Quomodo
auxentur ilta accidencia intensive vel extensive ?
Orique Der addicionem oradus ad eradum in ea-
dem vel diversa parte subjecti. Ponatur erso
edtor e. D. extra omne lubjectum; quod tacentur
hci Dol; e Fateri debent ex dictis r. Fannar.
tryjusnodi calor nec habet excensionem, nec
incchtionem; qui’a nec in eadem, nec in diversa
atce subfecti, quale nullum habet, habebic ma-
IS duc mmus: quae cum sic proprietas qualica-
tis, hic catr non eric qualitas, nec accidens.
mo nec unum quidem gradum habehie, quiaes
hic divilibius a ideo incensus esset. Frgo ca-
lorhic erit punctum actu indivisibile, carens omne
extentione cmcensione: vel certe per iinicum
illum oraduerit calorintensus e excenlus, in-
tensione e cnsione omnium possibilium mines
ma, quae est impostililis

## Folio 338 — 779341856:0382
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000382.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
dLaol aLaa
Quodaurem extensiominima, sicue e mZ
xima, (c impossibilis, dilce ex hoc phaenomeno.
Connimn
2
antent
Sic vectisa c, cujus brachium minus a b, ma-
jus bc: luper centro b actollatur b c ulqueine:
delcriber lineam Civearcum ceo pars aucem min
noc a b deprimetur in k. ee delienabic arcum a
e minorem, quom c c. Producatur deinde b a
inh: et aequalitempore actollatur h in c, ut de-
Scribat arcum he aequalem ipsi c e. deprimetur
tune punctum a non in k. sed in i, ac describet
arcum minorem quam sic a k. Quia aucem
temper porerir addi ad lineam b h: si eaderm
operacio concinuetur, temper punctum a delcri-
bec lincam minorem, et sicut b h nunquam
erie lonxisima, its arcus a R vel a i nunquam
erie minima: Sed poteric semper Reri minor et
minor in infinicum. Similicer morus puneti a
nunquam erie cardissimus, sed cardior semper et
carcior.
Duod li pocentia morrix ponaturin a, ec0.
peracioprocedae, punetum h movebitur velo-
cius, E videlicer vertus h semper additio fat:
Bunguam AuEE LCCibiarCUS maxim us, led sEmMpEC
major;

## Folio 339 — 779341856:0383
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000383.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
 e I2
ENOMEMB
uat
Md
que ins
de b
ut B
imecuL
eleribet
aUCeH
eadem
deleri
AGuaM
Aquai
inot
UI
d
velb
10 tiat
seMpE
(+
d(0.
is
major; necmocus velocissimus, sed semper velo-
eior e velocior in infinitum: Similiter nec tem
Dus maximum necminimum: nec numerus ma
ximus; ex minimus numerus, licer sit binarius
dum unitares lunc decerminate; tam en quando
ipsa quoque unitas divisibilis elts eatenusnec mi-
nimus numerus aliquis elt.
DTES XXIV.
Cum ergo etiam unicus gradus caloris libeli
visibilis sic in dimicios gradus, in quareas, im
oetavas, Rc. etiam ille unicus luam incension
nem habet, dum leorlim à subiceto existit. AE
tamen nullam habere pocelt intensionem, cum
illa Cic major radicatio in subjecto, vel additio
eraduum in eadem parte subjecti; ee eamen caloe
in subjectonon (II. Fist ergo calor illeintenlus
ex non incenlus, quod implicantiam asterri im-
Fert. Nec dicas incensionem heri per addirion
nem gradus intra eradum, _L extensionem pee
inxra positionem gradiis ad gradum. Nam sIC
evercis rotam Philolophorum omnium. e cuam
ipsius detinicionem; adeoque cua Philolophin
libinon constar; live non cohaeret: nec erium
oltendere potes, quomodo eradus eradui (ive
intra, sve exrra aue juxrauniatur; cumcom-
moniter dicantur accidentia no uniri inter lc, nils
ratione subjecti comunis, cui simul inhrerent; cum
non inhaereane sibi invicem, sed subjecto: igitur lX
extra subieetu existame, non intiierene, u supponi
2
MBES

## Folio 340 — 779341856:0384
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000384.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
34C
1d0
6.0CO
Od
.
tur; e tamen intraerent, scilicet sibi invicem, qua
icerum implicantia elt.
DTES ZXV.
Olcerius gradus intensionis, vel eriam exien-
sionis lunene homosenea partes, an heteroge.
BCa: Sihomogenea: quomodo una alceriunie.
cur, cum nulla respectu alterius sic vel porentia
vel actus: Siheterogenex: quis capiat, calorem
ut unum esse divertae essencixe à calore nE duo:
quae lunc illa praedicata, quibus differune: Re.
censeilla, in quo difterune? Praecerea sive ho-
mogenex sirehererogeneae sint partes, cerreim-
penecrabiles non lunc: li ergo lele penerrant,
quomodo excentionem facient, cum nequeane
Le tangere, neque cohraerere: Cerre licur duo
anguli non possune facere unum concisuum.
auc continvum, aut extensum, quia lenon con-
tinoune, neque coharent; nec uniri postunt;
ita dua parres caloris penecracirae non pollune
coire in unum continuum, conciguum, exten-
Tum; quia nequeune se continsere: quid enim
es contiguum ec concinuum, nili unum ex par.
libus se contingenribus, aut concinuan.
Xib1B.
F

## Folio 341 — 779341856:0385
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000385.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
1, qua
etteB
Let0
siunie
Orenlia
alOTeM
duo:
RC.
ho-
eim
aNC;
AeaAE
duo
IWM .
con
JUNCi
ossunt
exten.
enim
XPAC
AL
160
 (0.
DIES XXVI.
Onde sicue calor, dt quodvis accidens, non
exiltic per se, sed per subjectum, non in se, led
in lubjecto; ica non est extensum per se, led pec
Tubiectum e in lubjecto: licue enim existie
smpliciter, ita exiltit extense, neurrum per ser
sed per lubjectum. Acqui li creacive exictat,
per le exilter. e per se excense exictet, erxo cune
erir ens per se existens, e per se extense existens:
ergo erit substoncia. Irem extensio est praedi-
cacum subltantiale corporis, live ur disterencia,
sive uc proprietas, nam harum utraque est quid.
dicatira sE substantialis, ut diximus die 24. 25.
2.6. 27. Fannarii es segq. quemadmodum per-
Peiras est lubstantix: ereo calor crearive exiltens
vel non potelt esse extensis, quia speciticum prae-
dicarum excea speciem alienari non porest: vel
CerTe eTIL COrpUS.
DTES XXVII.
Duod vereres docuerunt, Formas individuari
per Tubjecta, vel individuarionem desami a ma-
teria; oltendit eos Formes tancum respectivas
agnovisse: quomodo enim, auc per quid, cir-
culus a non estcirculus b, nisi quia unius exten-
liocerminsca linea curvâ est ligni, alrerius aurem
extensio specie eadem est charca 3 Frgo cum
Oltensum sic, calorem non posse extendi exten-
sione propriâ, sed subjecti, si poneremus aue
Engeremus, eum credcive exictere, loltem non
exicte

## Folio 342 — 779341856:0386
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000386.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
343
ad
16(0)85
exilteret sub extensione priore. led alid: erzo
salcem individualicer differret a seiplo: nam dio
verla extensio facie diversitarem in calore, Pinon
Tubltancialem vel speciflcam, ergo lalcem indivi-
dualem: imo poriusinnominabilem.
DIES XXVIII.
Calorille s nullam habet extensionem, vel in:
centionem, habebic proprictarem Spiritus juxts
dicta dic 26. Fanuar. adeoque erir Spiritus.
quo nihil amencius finsi porest. Si aucem ha-
bec excensionem, erie longus, lacus, profun.
dus, e crit figurarus. Nam sicura aliud nihil
elt. nisi extensio terminata: debet aucem este
terminaca, quin nulla est infinica juxta dicta d.
23. hajns. Frit ergo calor ille vel cubicus, vel
Sphaericus, vel cxlindricus, vel prilmaricus, ecc.
hiaec aucem lunc proprietares corporis : ergo
calor ille corpus erit, cujus proprietates ha-
Bebic.
DTES ZXIX.
Quomodo aliquid frustra existeret, eo men
donon porestexistere: Led calor leortim Frultra
existeret: quia nihil omnino finis vel ucilicaris
un eomanerer; neque esser actus alicuins poten-
riae sive subjecti, neque ipse esset potentia vel
subjectum alicujus actus, imo merissimum ni.
hil esset. Quomodo enim detinis calo.
rem: Quid rei est: Nonne qualitas rarefacti-
va, urique alicujus; nimirum subjecti, cujus ett.
B

## Folio 343 — 779341856:0387
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000387.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
A
II
IlS
1Id
fuM
nihis
esse
do
vel
eC.
80
A2
nO
ilIi
colid
DteM
io
selb
de
no
80 (O
e
603
 quod raretocie tanquam calis forma: AEqui
in tali Catu esser nullius subjecti, ergo nulliuor2-
retactivus: non erso essee, quod elt. Dices.
esse raretactirum, supposiro, quod sie in subje-
Eto; sicut anima est incelleeliva dependencer e
Penlu, etiam (i separara sic. Sed anima ecsi po-
cest incellisere ecium dependenter e tentu: Porest
tamen aeque, imo melius incelligere separaca D
Tenso, e sic de facto incelligie, uc per illum le-
paracionem nihil lui actis deperdui: cum ramen
calor torum, quod est, d porelt, deperdar in
calictatu: ex quo lequitur, non esse ens pro ran
Racu, sive non esse ens ablolutum; cum nitil sic
nisirespectu lubjecti, hvenon si nisirarefacti-
vus subjectio
DIES XXX.
Contirmarur ex proponitur diltinetius. NenS
humana elt quidem aliquid respective ad corpus;
est tamen pocius aliquideriam in scipla, ec pen
se absolure; quia elt Tubstantia immanenter acti.
va, vivens, e aetuacira lui. Pamersi exso in
Cacu separarionisamictae, in sensu composito, idt
quod est respective, non tamen amitcie tocum
quod est; cum recineat totum, quod est absolure.
et ideo eriam id, quod pro cunc depoluir; po.
test reciperei cum illud resfectivum fundatum in
absoluro, secundum porentiam rerineat. C 2.
lor aurem nihil omnino est absoluce, et inle, ne-
que enim est pertectivus vel actuacivus sui: sed
cocum quo cst, cantum est suo subjecto; cum
Nen.

## Folio 344 — 779341856:0388
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000388.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
344
d
n
essentia ejus alia non sit, quam rarcf activum sub.
jecti: ergo in lacu separacionis nihiil retinet pro
le, cum nunquam aliquidhabuerit pro le; licue
ambulacio nihil estlibi, sed cancum arbulantis,
es ideo sine subjecto merissimum nihil est. Frgo
Ctatus ille separacionis ei imposibilis est; quia in
eo non retineret id, quod solum est de fuit, e
ideonihilciremanet. Ilaec annota pro mylte.
eio Pucharictiae.
DIES XXLXI.
Exictane omnia accidentia aquae scortim, Sc
ut nihil in aqua rectet, nili maceria e forma
Subctancialis agux. Ouid het in calu: An aqua
se reducet ad pristinum Racum: ita, inquis. Fir-
30 recipit eadem accidentia, quae prius: ergo hxec
naturaliter replicata; quia erune ex extra subje-
ctum creative. ex iterum intra, per virtulem
nacuralem Foumae aquae. Saltem non erunt ea-
dem individua, cum habeane differentiam incer
Cc, inmodo existendi, quod neque ru libentee
concedes, ee esec univertale in rebus; quia spe.
cie essent eadem, ecli individue differrent. Dein-
de quomodo reduetio illa perasitur? Fmanat
illa forma, dicis. Sed ad illam emonationem
non jurarur dmaceria, cujus illa accidentia non
suncpropria. Ergo per se sola emanac: ergo (I
Forma leparetur à materia, achue emanabit: er
conacuraliter porest exiltere leortim; quia etiam
eune Frustra non exister, cum sic actuacira sui,
sicutante, ex immanenter operacira, perfectiva.
que

## Folio 345 — 779341856:0389
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000389.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
id
ca
8 (O
808
til mulea sequuntur absorda, qule
ila. Ouxe nurem de colore et friso
re dicta lune, ibussiber accidencibus applicari
a lIto
WipsCCOE
1MB
cetide
pole
11
test. L
10
DolLuNE.
1
peliM, l
YtocMa
173qu
115. UF
0 H2C
a (1
e
ircuIem
erunt ed
iom inia
et
quia
BM
N
est
H: el
0
get
est
PRILIS.
DIES I.
DRoorediamur de accidentibus, vel porius de
qualitatibus corporum: male enim ilta con-
Fundi d vulso ciximus in Soliloquio n. 2. 17.
Tlarum quaruor primas sive elementales quatuor
primorum sive elementalium corporum aeris,
onis, Terra, aquae, friens et calorem. siccita
rem, et humiditatem enumerane. Secundas
vocanereliquas ex primis ortas. Nos de calore
e trisore jam csimus ad lusticiencium, ee per
connexionem, de lumine arque coloribus. Re-
CLanE e
50 de primis humor et siccitas: de le-
cundis erinentiores lune rennitas, crassities,
uidiras firmitas, durities, molliries, laevitas,
Rexibilitas, rigiditas, raritas, cravitas, levitas,
vis elastica; e sensibiles, odor, sapor. sonus.
Quamvis his omnibus priores ex universalio-
res lunt extensio, quancitas, impenerrabilitas,
de quibus jam est actum a nobis a 2I. Fa-
nuaris nsque ad finem, e in Solilog. Seb. 3.
d.  3.

## Folio 346 — 779341856:0390
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000390.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
DIES II
e
Sicciras est modus corporis ex parriculis rici-
dis, es inter se quiescentibus; nullo liguore im-
buris resulcans. Tlumidiras contra modus est.
quo corporis partes insonsibiles, laxissime nexa,
perperno acirabiles, e ita fuxibiles sunt, ut
intra alieni corporis paros fasile subeant. Tenui-
135 est modus corporis ex particulis, exilibus.
quibus constat, resultans; secundum quas fa-
eilo alierius poros subire possir. Ccallicies mo-
dus, reluleans ex parcibus majoribus. Rieura
irreculari constantibus, quae aere in alienos po-
ros subintrent. Fluidicas est modus retultans
ex partibulis facile disjuncibilibus. ad quamvis
Reuram recipiendam aptis, et ideo facile mobi-
dibus. Firmicas modus, quo partes, propter cer-
tam ficuram, facile concarenabiles; aut secun:
dum superficiem sese rancentes, ita coharent, ut
arre divelli possint. Sic experientia nararum
fuic, duo hemisphaeria adeo cohaesise, ut 8.
egnis divelli non poruerint: quod metu vacui
non Hc; quia compertum quoqueelt, livistanta
adhibestur, qua superec pressuram aëris, divelli
hemispharia posse.
BTES TII.
Duricies est modus, quo partes corporis crassi-
rescula, ob ficuram, conrearum, es immediatum
contactum, ab aëree athere premente coarcta-
eum, renacissime coharent. Mollities modus.
retul
de
ib
id
It
H
sid
s
Mat
Ut 
CHM

## Folio 347 — 779341856:0391
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000391.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
ulis vise
HorB i
dus el
ne M
HHt1
Tenti
vilibut
uas fa
et MO
Rgra
nos p0.
UlIano
umvit
mobi
YCOY
(eCHM
et, H
acuM
It 8
VaCUI
tanta
d8(0)
e
relultons ex parribus, partim sua duritie gni-
escentibus, partim Ruidicare mobilibus. Laevicae
modus, quo partes superficiei, ratione figura
equaliter prominent, quoad sensum. Alperitae
quo prominent inaqualiter. Flexibilicas modus
elt, quo parres oblonca, laves, in directum ten-
dentes, curvationi non obstant, ita ut alie mol-
liores in aliis durioribus, ultro cirreque moveri
possine. Rigiditas coneri, quo partes intra par.
res dimoveri non possunt: Inde s atcrationtur,
sic ruxtura: co quod Eilatim partes per totum
CanF. RaritaS modus eA, quo corporis pori
plus materia subtilis continent: Den(Itas, quo
minus. Raretactibile proinde, quod majores.
vel plures poros hobeat incer partes non accu.
rate se contingences, e Aexibiles. Itabet au
cem poroserium aurum, argentum, el marmoEn
cum eMlurio masnerico lint perria.
DIES IV
Cravitas est modus corporis, quo tendit deor-
sum, eo quod sit minus porosum: e Levitas.
quo maris porosum sursum truditur, ue expo(
eum lacis elt dic 6. 57. Februarii. Vis elactica
e modus, quo corpus pressum vel rensum re-
silit in priorem ficuram: quod tic, dum mace-
ria Cubrilis cransiens per porosimpingir ad latera.
ue cuum Auxum recuperet; ideo corpus clalti-
cum rigidum esse devet. Si censin vel prestio
diu durec. perditur vis elastica: quod subtilis
mareria paulacim alias sibirius speriat. DCMOTI
Ocal
duS.

## Folio 348 — 779341856:0392
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000392.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
348
e
. 6 (O) ed
locali pluea sunc dicta lupra ab initio Februarii
usque ad diem 10. Filt ducem modus, quo
corpus progreditur de loco in locum, live mutat
superticies corporum se concinentium, juxta
dicta 23. Fanuariis (3 se99.
DIES V.
Dequalicaribus sensibilibus ve quid addamus; de
lumine es colore, calore quoque ex fricore dictum
eA abS. Febr. ereper Mlarrium rotum. Sapoe
est certa dilpolitio ex magnitudine. frura, ex
moru insensibilium partium in corpore resultans.
qua ipsum, per salivam resolutum, ad orcanum
cerro modo fabrefactum, es ex nervosis sibrillis
contextum, craie vel incraie assicere, affrican-
do titillandoque solet. Odor a lapore fere Pola
corpusculorum tennirate differt. Sonus est mo-
eus aeris tromulus, à corpore sonoro procreatus,
 ad orcanum anditus propacatus, quo cympa
num aculticum sobulrim percurieur. C’Orpus
De (C Ponorum, dehet esse instruetum plurimis
ex exiguis poris, ucsnsulae partes tremere pol-
sint in corpore Auidoincus concento, quod con-
tingunt. Color et lux vilum movent: Cxcera
qualicaces fere ractu sentiuntur.
DIES V
Verum has similésque qualieaces privequam
penicius, sinene absoluix an mocales, discuria-
mus, medicemur quenam quibus, corporibus
insine. Prima materia. ve primum elemen-
trm

## Folio 349 — 779341856:0393
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000393.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
d
6. ∞(O.
es
cum elt corpus seminale habens pocentiam passi
vam, ut ox eo reliqua omnia mediare faltem
tanc: it2 uc ipsum aetu non sir ultius speciei
phylicae e sensibilis; pocencia tamen omnia.
luic compecit extensio (ve ouantitas molis, im
penetrabilitas. et loco mobiliras; lalcem lecun-
dum proximam porenciam, ratione partium.
Exinde immediare educitur corpus globulosum.
 ex ueroque relultar corpus imperfecte min
cum; icascilicet, ut partibus partes unione non
firma cchareane, quod est corpus lucidum. sive
caeleste: porens movere visum, ec ideo jam
quodemmodo phylicum, et sub experientiam
cadens. Ilujus ergo sectabilissima qualicas est
docentia activa movendivilum, praecer illas uni
ertales materiae primaeo
DIES VII.
Ex dictamateria coelecti cum debita porrione
certij elementi, pronc scilicer haec complectitur
particulas rigidas, haltulacas nierolas, ee simi-
les facile asicabiles, imperfectius et laxiis mix-
en reluleac corpus calidum, calefactivum; in-
Rammativum rarefactivum; urens e Incenso
quod eltignis, primum de vulsaribus elemen-
tis: de cujus operandi modis supra dic 18. es
79. Febr. Ex eadem materia caelesti non co-
Diola, admixtis parriculis tennibus; lanngino-
sis, fexibilibus; plumilosis, cum aliqua tamen
riciditate,  a se invicem perpecuo moru dis-
junctis, vimque elasticam habentibus, existit ele-
men.
dictu
5
+A3b
ulta
a
brillu
iba
10l
M
eat
IMPa
O1
1
es
Je
XIC.
9uo
sill
M

## Folio 350 — 779341856:0394
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000394.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
356
s
C
(O) c
mentum vuleare, puidum, rarum, maxime pel
lucidum, es spirabile, quod est aër. Aqua
vero est elementum vulcare humidum. Ani-
dum; constans parriculis oblongis fluidii. fexi-
bilibus, jngiter inter se azitatis, elabris, tereti-
bus anguillarum instar lubrice volubilibus.
Terra elementum vulsare fricidissimum ex sic-
cum, constans parriculis multiplici ficura maeni-
rudineque praditis; inter se arctius coharentibus.
Acque ex eisdem, elementis deinceps alia aeque
aliamixra conturgunto
DIES VITI.
Collisistacile, semper illud corpus; quod est
simplicius, ee ex quo alcerum immediate HC
esse maceriam iliius, quod (c; ita quidem, ue
omnium prima materia (IE aerher, corpus sub-
eile, quod cocius mundi ect. quae dam prima bal15.
Funidamentum, et Fulerum. Sed quoeriam
hrujusmodi corporum est forma lutoltantialis:
Respondeo, haec semper est, cujusvis corporis
illa qualitas principalis, qua primum quodlibée
corpus consticuicur in esse talis speciei, _ a quo.
vis alio distinguitur. Cujusmodi qualicas solet
esse etiam ipla complexa, et ex mulcis compoli.
ca, ita, ue sic modalitas correlaciva, ee ex pluri.
bus una. Sicur pec iplam existie corpus unum
commixtum, complexum acque compoluum.
Duae praecticaca hanc qualicater principalem ee
consticuciram praecedune, univertalia ee gene-
rica lune; quae consequuneur accidensid. I-
I
12
Onte

## Folio 351 — 779341856:0395
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000395.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
O
ectiate
quidem
CO1
ois
d
p
vi5C
v2l1
ISC
_ e
et
I1
t
3(0
oo
25
qu illa qualiras principalis est vel maxime sub-
stantialis, nequaquam accidens: qui enim icto
termino non nisi accidens intellieune, nimie
octendunt, quam vel plone non leverine, vel
certe parum consideraverine ilasogen POt-
phiyrii de praedicabilibus à nemine repodian-
DIES IX.
Sed ohe inquis, quousque avolas in devia 
sIC enim Formam lubltancialem corporum cum
praedicato specihico entium etiam simplicium
contundis, e hac ratione potentia intellicende
ongeli ejusdem forma substantialis eric. Ke.
pondeo, nequaquam ilta contundo. Ptam
forma Tubstancialis proprie appellatur id, quo
corpus constinuitur 8 quod cerre resultat pee
mocum generationis ex materia, in qua eadero
Forma resultatnoviter, quae ancenon erat. Non
he reluleat porencia incellisendi angelica ex ali-
qua velmaceria, vel subjecto prxexistente. Alio
quin eamen nihil obltat, quo minis rario con
Picucira Cubstantiae simplicis vel spiriruolis qua-
liras principalis vocetur in eali Cupposico; lICuF
defacto S. Phomas ex alii apvellane incellectum
e voluntarem spiricuum. Sed tamen enclem
qualitas nondum est forma substancialis, proue
simpliciter lumiturs quia neque aetuat mare-
riam praeexiltentem, neque relulcar, que adrenie
alicui subjecto: camethi urrobique sitrerera qua-
licas certii peadisabiliso
D
lam.
1Bt
est

## Folio 352 — 779341856:0396
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000396.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
DIES Z.
ed
Prima itaque materia de le est corpus insensz.
bile, sensibile camen porentia; de le nullum ha-
bens actum phylicum, pocens recipere quem.
libet: nullius speciei actu, porencid cujussibet:
corpus non plysicum actu, sed pocens crantire
in quodlibet: quod aurem re ipla hac unum pon
ciiis quam aliud, estipsi concingens eL accidens:
Corpus caeleste sive lumen ett principaliter mo-
rivum visus; cui proprium elt. Posse in colo.
rem cranlire: quod aucem actu trac talis e non
alius color, contingens est ei. Ignis elt ele:
mentum vuleare secialiter ardens es lacens;
cui proprium est ricina corpora caletacere et in-
Aammare. Rec elementum vuleare vi elastica
poiens, cui proprium elt esse spirabile, _ audi.
cum mOvere. Aqua elementum fricido-humi-
dum; quod proprie caecera diluie; et Aexibilia
reddit. Terra elementum sicco fricidum:
quod proprie consiltenriam reliquis et frmi.
tacem contere. Individuantur à lua quodvis
materia: luaque aetualis aerio ex causacio cui
que accidit.
DIES XI.
Forma ergo substantialis aliqua materiae est
mera capacitas et pocencia remota ad quemvis
actum phylicum, quae capacicas tamien actus
phiylicus es Forma phylica non cl, cum lt ejus
cantum capacieds. Forma corporis lumihosi est
ab
d
es
ocia
s
o
p21

## Folio 353 — 779341856:0397
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000397.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
911I
ullu
ete eu
eujust
15 II31
uNuM)
Loeci
alite
e iAt 1
alis _ N
15 est et
laems
se d II
eta
82 d0
do. hnit
Aest
Exipian
II
oteria
M
o
at 
(0) 
substantialis ille modus movendi visum, ex pri-
ma mixtione relultans. Forma ignis modus
ille lucendi ex ardendi supra delcriprus. FOr
me aeris modus specialis. qua elastice movetur.
Similicer Forma aquee ac tertae, lua cuique est
maxime spectabilis qualicas, qua Cubstancialiter
e prime lunc cale corpus quod lune, ex aliua
quodlibet non lunt. Ex quipus vides, Formna
lublanciales esse inseparabiles a luis Cubiectia
e Tubcanciis, urpore mere modales: absglutas
avrem esse supertluns, cum ex dictis jam parce.
cum ex intra dicendis amplius pacebit. Nunc
qualicates supra commemoratas indicterenter ad
SpecialE CxAMEN VOCCMUS.
DIES XII.
Materia luas illas, de quibus 6. hujus contere
corporibus ex ea generacis: quarum prima est
quantiras molis, quae cum nihil sIC, nili exten-
lio in loncum, lacum, protundum, evidens est
non esse accidens leporabile. Separetur enim:
certe ipla non erit quanta, non lonea, non laca:
quia ilta sunt concreta, ipsa cancum est forma
concreri. Ouod ergo nihil haber extensionis
quomodo eric extensio: quod est meristimé
punctum ec inextensum, quomodo eric exten-
l0: Quomodo quantitas, quod nihil continee
quancicatis: quomodo est magnitudo eL moles
ipla, quodnec estlonsum, lacum, protundum.
nec longirudo, lacitudo protondicss: Ouod
nullo sen su percipipocolt, nihil agere, nihil pati,
quo

## Folio 354 — 779341856:0398
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000398.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
354
 (0) es
quomodopocest per le exictere? Ouojure dici.
cur e est quanticas gnomodo facit corpus
quancum: C orpus iplum cali quancirare penirus
deltituum, quid pocerit pari, agere; quomodo
lenciri, incellisi, demum quie posest esse: cum
Dec sic spiricuisimile, nec corpori?
DIES XIII.
De impenerrabilicate; ( hanc ab extensione
diltinsuas, idem est judicium, s enim exera lub.
jectum exictat, non critimpenetrabilis, sed im-
penetrabilicas. Acquiipla eric peneerabilis, quia
nullius corporis à le exclulira. Imoprius pe.
mecrabat ipsum suum corpus, cui inhraerebat.
Ouod erxo penecrabat, quomodo faciebacimpe.
necrabile: Quomodo erae impenetrabilicas cor-
poris. cum ipta penecrarer corpus: Denique
non porel existere impeneerabilicas, per quam
nihil exiltie impenerrabile; licur non pocest esse
Scriptio, ambulacio; dum nihil est scribens, am-
bulans, ecc. auc decur disparicas. Vide dictanu.
per a 2.5. Martis per segq.
DTES XIV.
Qualitates absolurae scorlim existentes lunt
penetrabiles; imo dum inhraerene, penetrant
Cutjectum luum: quomodo ergo lumen resle.
Etitur, retcingitur, tiguratur, erisitur, alticit,
laedit, recreat, cirillat oculos: quomodo lux _
color generane speciem? Per quid color i con
lore dittert: quomodo calor raretacit, consie.
ab
1d

## Folio 355 — 779341856:0399
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000399.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
diet
Orp1I
entiIIE
NOIB
C1)
soIB
1, G
15 sB
rebali
MPC
COF
niq
ett
etA
eAe
est
D1
cd
i
15
e
O
60d
sMocExal: accendie, inflammat: quomo
do trisus condentat, punsit, concratiie, cremo,
rem inducit, cumorem, livoremque generats
Duomodo Peortim existens cenvitas diftert à
crasticie; cum utraque penetret, e neutra AE
alicujus subjecti: ne tenvitas reddat aliquid re-
nue, nec crassicies aliquid crassum: R in nullo
differane, desinune esse quod sunt; quia nevera
est, quod est., Idem dic de Duidicace ex hreni-
tate, de mollitie de duririe, de laevirace e alpe-
ritace, de riciditate es Aexibilitate, de gravitare
elevitare, eC. Jui vult discere, quid sinc enria
chrmaerica, ei tu hujusmodi qualicares absolutas
oltende, et doctum facies.
IES XV.
Ulterius horum omnium interrosa extensio
nem ee magnicudinem, incensionem, licum,
remistionem, locationem. qualicatem; compa-
racionem ecc. BOnC DFIISI quae sylva chy-
maerarum nalcetur: Actende ctiam; haecomnia
lumenda in abstracto; non in concreto. Sic
ergo graviras erit ipsa Forma de ratio cendendi
deortum, et levitas tendendi surlum; cum. 12-
men nihil movearur neque surtum neque deor-
tum; led ueraque forma quiescat, nec de alteru-
cradiciporie, in quo ab altera differat. Ouod
(i quies emocus rursum sine accidencia absolu.
ca; nec ilta disterent inter se, cum neurra Laciat
aliquid moveri, nec ipsa moveantur aut qui-
2
elcant

## Folio 356 — 779341856:0400
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000400.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
6
CC
s
ecant, nec alicui subjecto cam denominationem
communicent.
DIES XVI.
Sapor e odor quare tam varii sunt? in quo
unus ab alio diffect: quare calem organi Reu-
eturam requirune? Peorlim existentes polunine.
senciri, et afficere orgonum, et quomodo: II
ita: quomodo: cum nullum sic ibi amarum.
nullum dulce, nullum amarius, nullum sul-
eius: Si non: quomodo et in quo amaricies
non est dulcedos et taecor ingratus, e odor
alius placens? Sonus graris quomodo diftert
ab acuro: Ubi nihil est, quod resonet, quomo-
do relonantia erit: quoirodo propasabitur:
quare paularim delinee, aue lemper durabies
quomodo contingent orxanum: Si hoc sit ob.
Atruetum, quare non nihilominus illud movebit.
cum penecrabilis (iC: imo quomodomovebie,
cum nequeat continsere, Ei Denetret? Juo
modo calor, trigus, hrumor. Sccitas, durities.
mollicies, ecc. seoruim exiltencia, imo etiam
dum lubiectis insune, cum per se neque extenla
tinc. _ penecrent, afticiune lenlum tactus? quon
modo unum horum discernetur ab alio: IlaeG
tunc ejusmodi, uc ipla responsa nora lemper ara
sumenta luppeditent.

## Folio 357 — 779341856:0401
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000401.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
IIE.
WNI
1
iies
Odot
TetE
no.
LWI:
abi1s
10b.
sebito
ebit.
i1se31
5
.0
0
OIES, XVII.
De forma substantiali ut distinctins eE Der
emprorie acuamus; prius nonnulla phaenome-
na circa corpora hactenus expolua, considere-
mus; ex primo quidem deigne, quando accen.
dicur. Oux laxius plexa lune, e disjungi a Cele
Facile voltune, constantque mulca mareris pin-
sui, microc, rigidiulcula, facile mobili et agi
cabili, ut adeps, oleum, pix, bitumen, pulvis tor-
mentarius, ltacitr necenduntur, et fammane
concipiune: carde aurem vel nunquam, qua
sunt aretius e tirmius plexa. constaneque Par.
ticulis frigidis, gravibus, difficulcer mobilibus
et a le invicem avellibilibus. ue marmor; as, au-
rum, ferrum, aqua, nili haec prius raretacta,
particuliscue nicrosis es aliis armospharicis jun-
ta, converlaque tueririn Finnum.
DIES XVTII.
Tircula fumi ex candela recens extincta fa
eile concipie Aammam, qua es viderur per fu-
num ad candelam doscendere. quis tumusille
continec plurimum maceriae inslammabilis, sive
agitabilis; Ex quidem plus propinguius adcan-
delam, quomremorius; quia remociusjam dil.
Espatior elt: unde cirius accenditur porcio pro
pinquior; sic ut Alamma ad condelam properare
videneur. Sic naphrha viderur scintillas ex igne
ad le crahere; quia (parxic plurimum materim
inflammabilis, quae eflemma accenditur, et agi
6
eande

## Folio 358 — 779341856:0402
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000402.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
a
a
ed (0)8C
cando repellitur, prout lupra explicuimus die
29. Marrii, e Febr. die 5. 18. 2I. Porroho-
jusmodi tumi vel erluvia, gualia exhalane etiam
pelles felium, vestes lanea ec. caletaciune; quia
locent in eis mulci igniculi imperfecti, urentes
tantum, e non lucentes, de gnibus 19. Febr.
Quod etiam de aëre tervido in altate subinde
incelligo.
DIES XIX.
Ex silice eliciuntur scincillae, quia in partibus
violonte dirullis exiltune e fiunc ruocurula eE
cavernula majores, e quibus subico cum erum.
Dunc partes salinae e mirrolae, qua prius lacue.
ranc, cum irrumpicinero subcilis mareria, easdem
particulas salinasagitans e circumrotans, guam
vis cacim ob minorem copiam dissipantur, et
cestane Aammulae, nis incictane in fomicis ma-
ceriam Eilamencolam. et particulis similicer agi.
tabilibus Foeram; ibi enim silamentis recentae
eisdem parciculis lociaex quanritarem augene,
ec in dammulam occultam asitantur, admoto
que sulphure manifectam in tammam abcunt.
Similicer Ec in vehementi affrictu, vel perfunesi
vel perligna alpera, applicara caularo: Iam et
tunc parces asicabiles ex particulis abruptis in
sensibiliter prosiliunt. Sic fenum, nubes, et alia
accenduntur, avolantibus parcibus humidiori.
bus. es crasioribus, ur maceria subrilis copioliis
Tubintrare pOHE.
DIF.

## Folio 359 — 779341856:0403
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000403.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
5 dit
hu-
etia
quid
entes
Febr.
in
ibut
a
HI.
IHC.
JeM
2M.
et
M4
281
2 
estt1
1010
euAo
1eSI
ne
in
cd
jo1t
ossit
E
e
ed(C
DIES ZX.
u
Per Ratum es ventum accenditur ignis: quie
partim materia crassa discuritur, ut materia lub.
cili amplior via B ingressus tiac; Pareim materia
agicabilis compellitur ad majorem conlocintio
nem. Ouodsi tamen veneus sienimius respe-
etive ad Aammam modicam, extinguicur igniss
quia ipsaagicacio opprimicur, et materia acita-
bilis modica quanciras ad quierem compellicur.
himilirer extinsuitur afusâ aqua vel simili liquo.
re vel pressione manuum. Segnitur aucem
fumus. partim quia minores adhue igniculi re-
mament, partim quia lalcem calor, _ perturhata
apirario insen sibilium partium non Catim cectat 2
quibus concinuarur adhuc partium crassarum di-
vihro et rarefactio.
DIES XXI.
Crasso Cumo ee vapore in cella, dum recens
mustum ebullit, excinouitur ignis; quia vapoc
ille maceriam subeilem in luo cursu intercipie, et
rocacionem parcicularum axicabilium, cum prae
Perrim pauca sine, suMaminac; Pcut ex iplam re-
spiracionem difficilem reddit. Simmiliter in loco
concluso, dum aëri non pacet exitus, Aamma
suctoeatur proprer similem rationem; quia sci-
licet aër crasso humore e vapore, vel fumo op.
plecus mareria lubrilis roracionem siltit. Isine
ignis perperrus arce humana heri non pocest:
vel enim halisu avolance deficeret pabulum; vel
l a

## Folio 360 — 779341856:0404
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000404.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
360
(0)
A locus obstructus foret, eodem repercusso axi.
ratio cestaret: nili Forre actione angelica parare.
cur pabulum purissimum, de materia agicabilis,
nulli cramori adminta, quae tumum es haluum
nullum esfisereto
DIES XXII.
Restant aliae apparenciae ienis. Nam samma
fieuratur in conum: quia juxta analogiam,
quam habess. Febr. Aamma estaere levior, quo-
dammodoporolior, et le habens instae lubltan-
eiae filtulosas qua quia paucioribus radiis ae
reis premitur lupra perpendencicularibus incum-
bencibus, Plucibus aurem ad lacera, quid mirumm
si circa lacera minus, magis aucem in medio ele-
vecur. Onde e tremula est Aamma, subsultans
ad sidicinium, proprer mocum subsilientis aëris.
e quia heterogenea clt materia Rammae, ut ejus
porcio mocto major, modo minor accenta HIF.
Recens accensa infernenirricat, quia inferior pars
impertecte accensa, adhuc muleas umbras pari-
FuE. Ad summitarem coni magis ardet, e
cicius moverur, corpus amplius ferit, _ illud
protundius DenetTat.
DIES XXIII.
Flamma una alteri prepius admoro videtur
eam acerahero, ut hae una: quia mareria inter.
media. paulacim accendirue; succesire amotis
parcibus crastioribus, et aëre circum premento
compellicurinunum. Sic de pabulum videtur
pacila
AMt
1
fM.
ist.
D2F
e
ni
diE
jiale
qu
Ca
COI
Om
Nec
Ba
Cdl
ex c.
(1C61
bes

## Folio 361 — 779341856:0405
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000405.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
1O 3
pacal
in
pam
logia,
IOC, Guo
SubAa
adiis ab
IACUM
niroM
sio ele
bsultan.
I5 deiis
Utejud
enta il
erioc
18SP
det
H
videt
esid
e
piet
AA
o
 (0) 8e3
36I
paularim actrabere; quia illod successive dispo.
LICa Der
Espropinquiores vaulatim circum-
MdE. Simili apparencia videtur incerdum sam–
ma in aere; que fumo interpolico, inferiori
Aamuanenest consinua: quia scil. tumo cras-
lo mediante, materia incerjectanon, est agicabi-
lis vel accendibilis. Mterallum accensum non
Fumat, quia humor modieus inde avellitur: ma-
sistamenurit; quia Fumola portionon leparae
Darees unae; quae proinde unica fortior spor-
ic paruulas magis solidas ex rigidas. Flamma
aurem et  crumpii; quia maceria aquea ex
umola acca, qua lolet partes agirabiles lecum
edtucere: andle existic Hamma major, led rarior
exmincoadra. Sed haec ex limilia mulca in-
eniolus quisque ex noltra hypochesiresolvere
OTeTIL
lto A.
ase nunc formam absolutam ignis substan-
eialem.  qua reperibilis elt. inveltigemus. Per
quas causas haectorma caularur. Fffective non
caulacur a materia: sic enim eciam alias quassiber
Formas materiales materia caularet, ex ideo ha-
berec vim caulacivam majorem e perfectiorem
omni alio agente corporeo, quod nemo dicit.
Nec apparet, quomodo eam marerialiter ex
eductive cautet. Intellico facile quomodo lC
Coulamarerialis Formae respectira, ex quomodo
ex ea educatur, ita uc ipsa maceria insuc, corpori
S2c caulaco de relulcanci; sicurintellixa, quomo.

## Folio 362 — 779341856:0406
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000406.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
362
3
(0)82
5
d
do torma donis artefactae edueatur ex lapidibus
ee lignis, ita ut lapides ex liena domui factae in-
tinc; cum Forma orciticiola sic analosa formae
phrlicae. e compolicum ortetaetum compolito 
phylIco. Sed si Forma domis esset subltenria
abisoluca, nullus incelligit, quomoda educi
posser exlapidibus e lignis; sicur nemo capere
Porelt, quomodo calis Forma lapidibus ex lignis
inesse pOset.
DIES XXV.
Tu ergo h non nolti Formam subltancialem.
quare illam non cogniram cancopere praedicas:
si nolti ee hrabes perspectam, dic nobis, quo
modo maceria insu, uc eam subjective e uE cau.
(o materialis causare posic. Causarne plus _
alio modo formam subtantialem macerialem,
quam corpus oronicum animam eacio.
ialem, nam SE. hujus creacionem corpus
humanum cuo modo principiar. Olten-
de quomodo plus. ec modum illum explica.
Fducitur, inquis, forma macerialis, anima au.
tem creatur. Audio voces; sed vocumlieni.
ficacum non assequor: Quare iltius caulacio est.
creacio, iltius aurem eduetio: in quo utriusque
Csnifeaci diversitas est d vel Forma macerialis
tratie et aliquid accipic a materia, vel nihil. Si
nihril; creacur uc anime. Si aliquid: quid il.
Iud: R exillat Peorlim d maceria, rerinetur illud,
quod amareria habuie  Siretinet: non est (ol2
etleorsima matecia: nec ek eancum formu; led
secum habet suum subjectum, ex ideo non est
Forma
1
eI

## Folio 363 — 779341856:0407
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000407.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
plopidbu
ii folliaeit
53 to1
compol
substt
d0 ect
NO cap
et l
ncialem
cadicas.
15, quo
Ut CaU
pluSd
Tialems
131i0
COrpI
O
explic
imd dl
m
1
satio et
IIuI
hacesta
1
sd
(1b
J0AC
s
D
 (0) 6
Forma tancum ienis, sed ipse ignis. Si non
reriner: ergo non elt illa forma seorlini, quae
erat unita, cum illud suxponacur fuisse ei sub
santiale, quod habebac a mareria. Nam B
cantum accidentale erat, porerat illud non acci-
pere, e sic nihil habere a maceria, sicue nihil
habet anima ecorpore.
DTES ZXVI.
Decausa effectiva eriam amplior est disticul
tas. Imprimis quid haec operatur circa ate:
riam, ut exiea educat formam absoluram e ee
mohoc explicac, nec explicari unquam porerit.
Duare Deus non pocestanimum rationalem cdu-
cere ex corpore, et causa secunda porest ex
maceria. Certe aeque parum materia de luo cri-
huit Formae irnis, quam parum animae corpus,
cum illud nominare non porIS. Sed inquis,
anima est spirirus: Verum quare non eriam For-
abloluta eAt spiricus. cum nihil ab materia Ze.
cipiac; praelerrim cum aliunde, oltenderimus esse
spiricum Praecerea conservatio d primma pro-
uetio est eodem actio inspecie; cum ereo is
nisionem primo producat, quae cum caula con
servat, remotoigne. qui accenderat: an ionis
conservat seiptum: un caula prima: Ovonio.
doquoid formam modalem ionis lemel accen-
lus conservet le, sive produeat se longius vel
ausmencet, uc ad caulam primam non AaC re.
curlus; Facile patet, non icem sForma sit abso-
uta subctancia.
363
II

## Folio 364 — 779341856:0408
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000408.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
e
O.
DIES XXVII
eoqu
Ptenim productio lui iplius eriam quoad esse
secundum, (i absolurum lic, nacuraliter csim.
Possibilis, ut communicer docene: d quia de
omnibus Formis est eadem racio, nullum ensna-
eveale naturaliter conferrarerur; quia in omni-
bus ad caulam primam necessariis esser recurlusi
quodessecconticeri, nacuram iplem non esse na-
curam; sed omnia heri solum a cousa prima:
quiasi omnio conservantur eantum  caula pri.
ma, cur non parirer a caula prima omnia primo
Rune, icur creatio d conservatio animae est a lo.
Ia causa prima; praelertim cum explicari aque
parum polu prinsa procuctio atque secunda, (I
Aac a eaula secunda. Dices, deficiente cause
secunda naturalirer luccedere causam primam,
sic exisente nacura; sicue lapis violence Tursum
promotus, d caula prima propellicur aliquo vI.
que. Verum hoc ipsum quaeritur, au debeae
deficere omnis caula lecunda ad conlervandum.
Deinde etiam ad peimo producendam Formami
abisoluram deficere caulam secundam jam est
oltentum. Denique negatur supposicum de la
pide. Ntam motio Curtum Ec librative, uti in bi.
lance; donec libramencum paulacim ad aequali.
earem perveniat, sicue hrabes 4. febr. quod cla.
riltime es mechanice octendit Scurmius e
alis.
6
seM 3
eMi
MAI
180

## Folio 365 — 779341856:0409
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000409.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
1
2
1
U5.
18
13:
II
B
10
eb
13d
11I
M
a
12.
1)
d
1
1
nd
O)
DTES ZXVIII.
e
en
deparetur forma ab omni materia, quia hu-
jus Lublanciales proprietares sunt quantitas es
penetrabilitas, nulli alceri enti communicabiles,
forma rune exiltet inextenta e penecrabilis;
imo etiam unica materix jam, crar ralis, quia
etiam tunc tantundem subltanciae, nec plus nec
minus habebac: ergo est e erat spiricus: quia
licur Tubstantia nacuralicer impenetrabilis ex
quanta estcorpus, ita tubstantia naturatirer pe
necrabilis se inexcensa est lpiritus, uc linea prae-
dicamencalis demonstrar: ergo est quoque in-
cellectiva e volicira, quae porenciae lpiricui de
bentur. Videlne viam 2d Manichaismum:
Icem quia nulla substancia inextensa est locabilis.
et nulla superficie corporea comprehensibilis.
ided etiam in maceris existit eo modo, quo ani:
marationalis in corpore, scilicet moda inexten.
Co, ex spiricuali.
DIES XXIL.
Icem forma ignis separata adhue habetie
Puas proprierates speciticas  substanciales, alias
tion esset eadem: ereo adhuc erie summe cali-
da e caletaetira, sed _ lucens acque illuminans s
ergo adhuc nacuralicer emanat calorem et lu-
cem; neque enim a maceria habet illam virru-
tem. sibi loli es substancialicer proprium : crgo
naturaliter porelt exiltere extra maceriasm: quia
quod porect im aliquo ucu maturaliler operarin
d
6

## Folio 366 — 779341856:0410
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000410.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
366
608 (0)60
e
EE exercere actiones libi specikieas, naturaliter in
2F
cali Aacu pocest existere; licur potes anima,
cum possit intellisere extra corpus, non ergo
eriemiraculum, Formam eam sic exiltere. Dein-
de cric adhuc elemencum ignis; quia hoc aliud
non est, quam substantia elementalis naturali-
ter calida es calefactiva in summo: ergo ut
sic corpus elemencale ex phylicum, non opus.
habet mareria, a qua nihil habet
DIES XZX.
Si dicas, Peorlim non esse emanaciram calo-
ris eclucis: erso nullius ommino qualicacis erit
emanatira, nec operationis ullius porens; quia
Si esserullius, esset utique illarum, quae sune ei
specificae ergo in illo lacunon est, quod erat.
Deinde non eric Pocius Forma ignis, quam forma
aquae, aut alia qualiscunque; quia mihilhrabetdis
Rinctirum a quavis alia: erso cum lubjecto novo
pocerieram conlticuere aquam lapidem, lienum,
SEc. Quamionem. Si dieas requirere materiam, VE
Ec calefactiva: quaeritur quomodo: Nam A
anima humana non requirat corpus; ue sic in-
cellectira, eo quod potentiam incellisendinon
accipint a corpore, Sed habent eam per se iplam;
eriam Forma ionis, s vis caletactira (iE ei lub.
Aancialis, dehec eam habere per le iplam, nec
Porest accipere a maceria, cum illa non possit da-
re, quod non habet.
nit

## Folio 367 — 779341856:0411
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000411.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
tensus q
ua sunI
quod et
uam ton
il habet
jecto 1
NaCetidM
10
1
N
es
dec 1e
13
Et
1D
eo
delo
M A
DIES I.
E
e
7u5.
adem Forma separata non estullosensit per-
ceptibilis, non vilu, non audiru, non cuctur
non oltactu, non cactu: quia hec illuminabilis;
necluminis reftexiva, nec crispabilis et claltice
mobilis ad audicum, nec moriva ullius orsani
sensitivi, quia impenerrabilis. Igieur ulcerius
nec estincellisibilis: nec immediace ex incuici-
ve, quis enim vidit? Nec medince per modum
Pensibilis, live, ue loquuntur, per species alie.
nas; quemadmocum intellisimus ansclum per
modum jurenis; Deum per modum rexistru-
mani; exatiam per modum lucis. Nam pee
cujus sensibilis similicudinem incelligere possu
mustormam absolutamignis? Si dicas, per mo-
dum es operationes, qualicaresque iphusignis;
contra el, quod hujusmodi operaciones e qua-
litates non deducane nos ad Formam absolutam,
ledpocius ad respectivam, uc ostendimus à 17.
April. ad 24. Non ergo haherforma ignis ab.
Toluta cognoscibilitatem, e veritarem entis: ex-
so necens est, cujus est illa essenrialis proprieras.
Praeterea nec habet unitarem entis; quia per
nihiil assionabile ab, alio enre differt. Nlec bon
nitarem; quia nulli proprer quidquam expeti
Dilis eAt. Won ergo eA ens.
ravcaliet
test
, NOH et
iAere. D
ia hoc d
les HatHI
10: etB
AOA

## Folio 368 — 779341856:0412
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000412.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
DTES II.
Si dixeris, proprietates ienis auleribi Forme
Sed dico eas non deducere ad Formam absolu.
cam. Fxplica enim illa, quae allala lune, a 17.
april. ad 24. ec oltenta, quomodo formam re
spectiram declarene, quomodo eadem inferant
Formam absoluraur. Duomodo eam demon-
REanE, EI separacim exiltat. Guomodo etiam.
st in subjecto: Duare per Formam ignis, _t
non per tormam absolutam aquae ienis ficuram
conicam habet: ascendie Cursum: eset pabu-
10: incendit Pramien, non lapidem  exilit. e
Elice. Sulcitatur Racu? exringuitur tumor
subsultat ad chelin : REc. Pores enim propein-
Anitam argumentorum Cylram hic adducere, ad
qua nemo vel syllabam. led merum silencium
E scuporem relpondeat: uc mirer viros doctos
videri velle eos, qui ita superticiales Cune, ut ad
nihil horum respiciane, et cum nullo prortus
arsumeneo linc mixi, formas pamen suas lubltan-
ciales absolutas non modo libi. Ced erium aliis
perlurlas velint.
DIES IIG.
Cerre veteribus aliam prorsus fuisse mentem,
eilque de Forma absolura, nec luspicionem hxe-
Pise, ex modis eorum loquendi et phrasibus ta-
eile colligo. Sic enim dicebane, Formas mate.
riales carei de porentia materia: quod de re-
sDC.
68
el
rit

## Folio 369 — 779341856:0413
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000413.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
OIMd
ibl
 217
I2M 1B
teMOn
etiam
1IS, 
IsuedM
pabu.
exilit
Fumo
opeit
Cre, a
eniiu
doc
1
10
entest
est
(ib05+
SH
8(0)8eo
368
pectire Facile, de absolura explicari non posse
oltendimus. Sic entia individuari per mate-
riam. Sic quancitarem e extensionem esse a ma
teria. Sic materiam continere omnes Formas
porentia, non actu. Sic Formam non existere.
non subsistere, non operari. sed corpora exictere,
sublictere, opcrari per formam: quemadmo-
dum non recte dicinsus oculos videre, pedes
ambulare, cum ilta non sublistane per se, led
pertocum, ec in toro; unde animal videt per
oculos, ambulat per peces, denique actiones
Cunt suppositorum. Quae phrales et ariomata
rofecto Formam absoluram non arguunt. De-
Aexum est aurem ab illis, per non intellectam
doetrinam diltinctionum, es nominatim termi
ni, ratione: hinc quaecunque perhetum mencis
non diltinguuntur, supponebant esse renliier di-
Rineta; e consequenter omnia diltincta esse
absoluca; quia modalem ex relativam reali mi-
norem non assequebantur, majore caliginerebus
sinducta, quam plerique credant.
DTFS IV.
Deinceps et reliqua elementa vulcaria ob
oculos ponamus. Terra ex ed elemenci primi-
enii certii porcione constar, quae solidior AE
quam Auida ex fugax, et ideo aretius complexa
atque compolita, ut sic fulerum mundi planeti-
ci, ex vivencium alma mater: quam proinde
nirum non sic esse gravem, juxta dicta. Itri-
icates ejus admirandae ex physica particulari
quam

## Folio 370 — 779341856:0414
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000414.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
317C
B
6OLC
8
es
quam dabimus forte, apciiis quam ex FOrme
substanciali, quam solemus nunc persequi, ho-
veri pocerune. Aquae proprietates ex ejus ma-
ceria e esseneia 7. April. descripra facile expli-
eantur. Frigida elt. quia parciculae ejus inter-
cipere materiam lubeilem. ec morum suslami
nacenatae lune. ee connacuralicer ad quierem
cOeuDE. Quo purior, eo frigidior non est,
nam quo plus cerrae admixtum habet; eominiis
avicabilis est: plane pura vero nulla esse porelt;
quia materiam subeilem omnem excutere non
norest, per quam e sempermovetur, eili per se
non muleum agicerur, quod e de aliis elemen-
eis vulsaribus, imo etiam de primizeniis intel.
lige; cum ipla quoque prima moteria luo moru
temper se aliis milceat. Nullum ergo HUnC
corpus, nisi laltem imperfecte mircum exiltere
Docelt.
DIES V.
Multum etiam de aëre e de religna substan.
tia aemolphaerica ac tilamentola admixrum hra-
bec: unde supra Terphum alTursie, quodlabro-
rum poris per lanuginem le insinvet de intraerel.
cac; altureic aurem in modio, in parcemsphrae
ex, prectura aëris incum beneis, uri diximus de
Aamma dic 22. April. quae sphaera CubdiE, ru.
pris eandem Alameneis aut labea. FlinC suCtae
uam
Bluvilo
cur, eo quod aërem inter cacendum secuim era.
hiane, quiintersepcus cam exsendie in pelliculam
vixi.
s

## Folio 371 — 779341856:0415
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000415.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
H22
Md.
explia
Inter.
AaMI
IeteM
n est.
niniis
orelti
enOM
pesle
eMen
intel.
MOI
1IVI6
riltert
n h2
2b50.
haerel
plia
115 db
C.
VIId
CitaB
I H3
CulaM
vis
 (0
es
aligine lanuxinosa coharencem, et dere Luper-
ne incumbente cositur in rorundum. Plus po-
carores aqua bibune aquae, quam vini, qui vi-
num bibune: quia vinum plus continet materia
Tolidae, _ quae altimilabilis de nurritira (ICS
qua auce plus materia inucilis, quae larim ex-
Spiracs. e a quanticare majore sufficiencia peren-
dalit. Lqua oleo non miscetur; quia oleum A-
laminos d lubstancii coharensminurenon porest
divellereo
DIES VI
Aqua servir ad lavandum, non rer, quia e
jus particulae sacis subeiles sune, uc poros lubin
trene, ec exinde lordes, tanquam cuneus cu
neum, excrudane: ser vero lubcilior elt, quam
ue prorrutionem luo cransicu esficint. Un lixi-
vium redreta, de smigmate imbura mundius la-
vac; quia mulco lencore ee ulixine, sive Ala-
mencis munica, lordes sibi obligat, et secum.
excrula arehiir. Dulveri pyreo adlpergicur mul
cum aquae; quia perejus parces tanquam clavu-
los cum ipne disjectos pori occludi debent cors
poris, mareriae lubrili obstancis, et larerum A
Aula explolorixe; sine qua obstructione pro-
Dulsioilla vehemens non eveniret. Similem ob
caulam requirirur nubes aquola ad tonieru 2C
Fulmen. Aqua Auic per declive gravitate (u2, et
EtE pTEMEHIE, EAERECAEUE In AECE, dUI VDBE
a 2
146-

## Folio 372 — 779341856:0416
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000416.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
e
ne
6)
d2
6. 0(0) 6d
succedemte Frigore addenlatur in surculas, quae
dum contluune, Faciune pluviam.
DIES VII.
Aer maxime est alterabilis, quia plumulosi.
eate lua corpuscula quaeris cum recipie tum reci-
net: quae quia aeltace perpetuo fere lumine ee
fluxu aecheris agitantur, hyeme aurem per lon-
∞25 tenebras quiescunt e contluentia cagnant,
ideohreme quidem trigidus, aeltace Fervidus aër
est: incerdum humectat, interdum sICcaF, aligs
lenis, alias alper ex pungens, Prout diversis por-
eiculis impraegnatur. Quibus rarior est cextu.
ea fibrarum, iis lalubrior est crasior der, quia
subcilior, dum colore fervee, nimis alce in-
trorlum penetrat, ec nimium commovet vi-
vaces nervillos; quos e nimis concurit dec,
dum Friget, corpulculis magis compoliris, ex
niero ec aqua concretis ac lacerativis. Ciravi-
eatem aeris accurare ponderances Abraham 10.
onnes Kuffeler Londini RnnO 2688. eC StUE.
ius Germanus Anno 1676. deprehendune
esse gravicatem aeris ad gravitacem aqua ut L.
ad 1300. Onde producicur alticudo aeris pe.
dum 41600. qua facerent milliaria serma.
niet 2080.
AE.S
c

## Folio 373 — 779341856:0417
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000417.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
IUIIdi
plumolo
EIIMII
lumine
n per t.
Age1dI
ervicusc
iccat, dl
Vec (ISp
est text
iet, 9
alté 1
MOvet 
eucit dlt
Doliis, 
21
G1dI
Si
retienct
de
5
edCO
IES VIII.
Duia erpo gravia per aërem non alcendune,
nili ex pressione derisretlexa, ea Cursum atrollen-
ce, ut iicterm sechranice demonstrant, et nos
quoque ostendimus 6. Febr. consequens elt,
nihis corpusculorum cerrestrium alcendere posse
supra supeskeiem convexam aeris, e ideo aC-
mosphaeram cerrae esse milliarium 2080. Juam-
vis enim etiem lubcilis materia premat gravis de-
orlum; haectamen centenda est vim suam sensI
biliter tantum exercere per corpus torale aeris,
quod hlamentolum est. et parces inera le le innu-
meras concinens incrassescit, ut prectionem ex
cipere a materia subrili possir, quam excipere
non possunt particulae solicariae e dere liberas
cum carim diffuciant. Se Tubcilis materia ca
pertranleat, licut aqua per fulera pontium. NVu-
bes tamen non semper ascendune ad summam
aeris, neque eadem semper dictantia elevantur.
Nam juxca leges Ctaricae tam diu alcendune,
quam diu lune aè̈re leviores; descendune dura
funiaère oraviores; haerene immora, dum a
quiponderant. Unde per aeltarem altissime as
cendune, quiamagisrunc excoeta e rariores:
hyeme vero vix acerra dilcedunt, pravicate lua.
secunda erso regio aeris, quae nubibus plurimiim
oppletur, neque eandem semper diltanciam a
terra, neque eandem protundiratem _ crasi.
eiem habeto

## Folio 374 — 779341856:0418
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000418.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
ne
08
DIES IX.
(0
i
Aer ect aptus ad respirandum. quia Alamen-
colitate lua excipie et implicat sibi tulixinem
Tanguinis, ex puriorem sic eum raddie, fumo
exspiraro. e puriore aere inspirato, cum oraca
senlatione. Onde fcecidus ee valde calidus aer,
Rieut ec nimis incrassacus a vapore terventis mu-
sti, in cella, cum difficuleare inspiratur, quia
Abrillos mmale afficie. Febricances expirane
contenciolius et feltinanter; quin natura cu-
piens liberari animis copiola Fuligine, diaphras.
ma ad cicaciorem morum decerminar. Porro
inlpiracionori aeris necessaria quoque est pro-
prer ejus vim elalticam, quae vis elaltica servie
dd continvandum morum termencicium Pan-
Duinis, sine quo vica non durae. Onde si mui.
culum includas valt vitreo capaci, licet ei lac ali-
menci appolueris, concluso vale, uc communis
nec incroire non poltue, morietur camen post al.
cerum suc rertium diem; non ex inedia auE
siti, sed quia ablumirue poulacim idoneus
ReCo
DIES X.
Nunc si Forma horum elementorum estab.
Tolura; quia leortim exiltens, imo et materiae
inexiltens, est penetrabilis et inextensa, quid
conterre posset ad hujusmodi experimenta.
nare forma aquae servit ad lavendum, non
2d relpirandum, et torma aeris e concrario?
quie

## Folio 375 — 779341856:0419
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000419.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
filame
oliginest
Fum
Im grala
duS desi
AEIS NII
uI, G
expiraM
Vra CU
aptIcaB
POrIO
A PrO
servit
n Can.
(I mul
Cat dli
posta
idoneu
recta
Ha
sta
neMa
101
II2IIO.
8 (0
jes
quid conterr ad Fulmen : quomodo concurrie
ad bullulas in Cagnoreluleanres? cur caebullu-
xecornantur in lphaeram, cum forma aquae non
sic neueata _ exrenla: in quo genere caulae
hac_ alia praeltar forma: applica hic omnia
hroumentaa dic 24. Aprilis posita usque ad 4.
alaii. NNam concra quameumque tormam lub.
clancialemt Macerialem aeque pugnane.
DTES XI.
Adoucanus aliqua corpora ex elementis vulxz
ribusmixca. Oualiter et quom variis actionibus
milceantur corpora, diximus obiret, e tanen
Pusticienter, dic 12. Fannar. Licet vero nul
lum mixcum siac ex uno solo elemento; ratriem
quodlibet denominatur ab illo, cujus potisimam
partem habet: illud enim quidpium est, quod
elt porissimum in illo. Perrea ergo mixta lune
halitas, cinis, arena, fulico, carbo, calx, ca-
pillitium veneris, exc. Quod elt vapor ex aqua
id halicus ex subltancia terrea. Vapor ergo Cune
particula aquae, plurimis particulis aëris et nin
erolis, atmolphaericisque mixiae, caloreque d
mocumateria lubcilis agicarae, diltipacae, d per
silamenca haerences levioresque Facta Tursum per
derem Cublaex: Balicus aurem sBNE FeFrCR PAF-
cesmilimix mixtae ec similicer lublara. Ci
eius vape merescir, quam halicus; quia huins
acriculae cellex minores sunc, quam illius
aquea, qua volonga cusine, ogicatione ipitila
nencz, quibus haerenc, Cacilius rumpunt, et
a
Om.

## Folio 376 — 779341856:0420
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000420.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
576
er0
c
6(0)0
contluune, quam cerrea minus caudarae. Aqueu
autera concrescune in aquam, pluviam, rorem;
cerrea vero, ec halituolae in oleum quoddum:
quorum racio patet ex materia.
DIES XII.
Cinis exsiceat, quia humorem per aërem de-
ciduum Facile intra (uos pOroS, _ CavitateS ex-
cipit e absumit. IInde es Fover ignem, quia sic
excipienda suctulas deciduas, impedie, ne ad
ignem percingane, cujus mocum impediune.
Ad abstergenda corpora adhibetur; quia intra in-
timosrecessus exilicate lua le insinvans, sordes
implicat, secumque autert. Arona elt parvus
lapillus ex pulvisculis succo lapidifico, tanquam
glutine, arete copulacisresultans. ArenRCU.
mulus afFusd aqua tic durior; quia aëris parti.
culae, priuss ibi repertae, lunt minores et lub.
ciliores, quam uc crana Caris magna circumda.
re, sibique invicem, implecis vacuitatibus,
constringere ex quasi colligare postine; quod
praeltat aqua surlum expullo aëre, cum hilamen-
tosa uligine libilociata. Milta calci componit
caementum, eo quod arena Colidicatem adte.
raE, calx Filamenca suppedicet, quae sibi exigne
plucima adjunxic: guae crescunt etiam, (I calx
laete aue vino Tubisaturo

## Folio 377 — 779341856:0421
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000421.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
ect
P. Aque
P,I
uodda
aerem d
vitates et
1, quial
lIC, Aed
ppediu
rinIrai
lorde
PaEVII
Tanquai
renae Cu
eis
E
iit
IrCUNca
ital
fild
OM
est
i ext
15
104
1
n
e
6
5. 0(0
DTES XIII
33
Cala aqua affusa solvitur, cum multo fu-
mo: quia maceria inslammabili calx quidem
abundar. sed adhuc aretiiis cohaerente, quam
ut a subcili materia rocari polsir, quam nec aee
sua subcilicate divellere porest: Aqua vero per
luas pareiculas oblongas, veluti cuneolos se in-
linuans disrumpie plexum, laxac viam subcili
mareria? cujus mox dominancis ipla quoque
sic praecta, dum per filamentosam luosanciam
distracta atque distivara tufumus, peraerem lur.
sunt actus. Puliso quia copiosa terra. Cale,
e materiâ ieMea constat, urit oculos, amarum
lapie, resolca hultos in cineres abit. Carbo
leris et triabiliseu, quia humore per ignem ex
cusso remanet poltio porola, ex laxius plexa.
Capillirium venelis appellatur filamentola sub.
llancia cancheans, relis aranearum similis, quae
eneratur ex Mebula, humore avolanre, et
maceria cinerea se terrea ac villosa remanen
ce, in tilamenta ducta. Cujus eriam geneleos
untloccinu, ultra lectos lici, qui fiune extrali-
tu partim sucernarum, partim corporum noltro.
um, hure similiter avolante
1L d LlV.
ixra aquea dici porsunt fontes, pluvia, res
lacies, nix, grando, pruina, fumus, nubes, ne-
bula. Fonces majores mananc ex mari per aé
rem intra cavernas subterraneas, venarum in
a 5
modum

## Folio 378 — 779341856:0422
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000422.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
578
E3
modum, apertas depresso. _ alibi regurgitan
tc: minores per aërem inera concavicates mon-
rium jugicer impressum, ibique frisore conden-
satum in succulas. Nonnulli non perpetuo
manantes, ex nivibus hybernis colliguntur. Oui-
dam sune calidi, quod Auane ex lebecibus intra
cerram, juxra prrophylacia Culphurea, stagnan-
tibus; unde biruminosum quid lapiune, sicge
Screligui medicati: quorum aliqui lune acidi à
vicriolo, aliqui acertri ab alumine, aliqui amari
a niero, alii Calsi a sale, aliqui acres a calciridé.
aliqui pingues a fulphure, aliqui ferrari a fer-
ro, _LC. Cnde viribus ad medendum diversis in-
strueli lunt.
DIES XV.
Onus in Epiro faces extinctas reaccendere
dicirur, quod ardenr ione non lucence, ex bitu-
mine de sulphure, cum aquis copiose mixto.
Alius in Paphilaconia viti instor inebriare fercur;
quod vehac corpulcula, cerebrum obltruere
naca. Similem ob cousam Lethe oblivionem,
Atyx insaniam aaducie. Nimirum ienes lub.
cerranci in locis vicinis, bicuminolis, Culphureis,
mineralibus, vapores excitant, qui reloluri in
aquas s fonces, hujusmodi effectus praeltant.
Apus Coramantas aliquis nocte colidissimis, die
Frexidissimis aquis manat; quod duplici siptio.
ne instruetus sic, quorum alter Frigidam,
alcer calidum vetrar, ica uc per aettum ma
rinum

## Folio 379 — 779341856:0423
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000423.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
Urgilan.
econdet
per petib
V1. V
ibusintt
AaBAI.
INI,
M1.
Cl
qui ama
caleicides
caci a tet
vecsis in
ccendet
ex bii
e MiXIo
referur
obstrvet
sirionem
gnes sub
Iphureis
celolurit
prasta
TimiS, 
jet
s
JuI
sa
06(0
ntulim jam unus, jum aliet
rinum ale
Auar.
DTES XVI
Pluvia elt 2qua ex rapore in aere condenlato
in surculas liquescenre. lua gravitare decidens.
Dum enim vaporagicari delinie. et in quierem
conlictit, succula suctula junsitur, vel aëris prel.
sione, vel vento, vel ipso singulacum laplu, ue
tiant majores, ropcisque filamentis cerram De-
EanE. Ilinc restate pluit ourcis grandioribus.
quod longioreria ec alcius decidenres pluribus
socientur, cum cuncnubes altiore loco lint lIIX,
juxta dicta 8. hujus. Saepe praegeandes nubeo
non reddunt pluviam; quia cunc aer parriculis
nirrolis, calidis, es liceis abundac, conjunctio-
nem sucrarum prohibentibus; quolibus, quia
aër cius semper impraeenacus elt, ideo in
Aerpro hunquam pluit. In Crermania plurius
ele vencus meridianus e occidencalisnon ori-
entalis; quia a mari Mredicerroneo e Oceano
purimum vaporis adspiratur, non item
ab, orrus quod ibi per longissimos eractus
nullum sc mare. Vere ec ducumno pluri.
mum pluic, quod aeltate rapor non condenle.
fur perpeluo calore sive moru, ee hyeme con-
relcacinnires.
na  ase ado
Tocaex lunt psananca sel robrae, quia
haexe ex vaporibus ex rubra terra eduetis. Plu-

## Folio 380 — 779341856:0424
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000424.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
380
es
9
(C
es
via splendente Pole Feusibusnocer; qula gurtu-
lae minores sole deliccacae relinquune mareriam
terream, ieneam, ex nierolam. Peminales Abras
mordencem: quin ec incerdum crucarum se.
mina continentem, quae calore Polis maturaneur
ad viram. Similiter accidie, s ranis aliquando
pluisse legeris; quia semina cantum deciderune,
Tole deinde animata. Sol in luo ortu aue occasi
Tubearuleus, luna pallida, sellae scinillantes,
nubes montibus incidentes, fungi in lucernis
orti, ranae coaxances, cum aërem vaporolum lig.
nificent, pluviae sune prognollica.
DIES XVIII
Rosest pluvia tenuis, ad montium apices non
percinsens, quod generetur ex vapore cancum
in vallibustaerence, ex ideo putex majores non
Fane. Non cadic ccelo nubilo ex ventolo; quia
vencus dispersit oucrulas, d ventola maceria
adjungie: Nubes vero luis filamentis casdem
surculas excipiune; unde hunt nubes majores.
Ros aeltivus incerdum Fcusibus nocet; quia
maceriam cerream ex mordacem aliquando le
cum defert. In plenilunio uberior cadieros; quia
etiam etluvia lunaria vaporem augent. C’adit
quidem ros coranoere; led quia inconsibilirer.
non sencitur milimané.
resset
CDHB
gelat
1
Ejem.
Nebl

## Folio 381 — 779341856:0425
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000425.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
UIIV
aieria
8 sibia
rum 
TUTanIII
iquanib
iderunt.
occall
illantes,
locerni
Sum 1
Ces HOI
antu
OreS NOI
olo;
Materia
ease
n2)
et
121I
105
As
sest
i
1
et
an
a
o(C
DTES ZIX
Glacies at aqua, luis parriculis, per Elamen-
ea demolphaerica in spharulas concortis ex con
haerentibus, quieta consiltens. Particulx au.
cem redisuntur in Sphaerulas, simul atque per
nlerpolicibnem hecerocenearum partium disson
cadtue. cam mocu maceriae subcilis, omnia cir-
culancis. cum nilu aeris omni ex parte premen-
tisZ ut palet in suctis pluvialibus. Fit concre-
eehiyeme, quin parces runc minus agicata
quletius de insinuane: quae inlinuatio sic prius
in excimh superticie. d sensim alciiis penetrat.
aqua Auens non concrescir, quia quies idenci-
dem turbatur. Necaqua marina; quiamulla
uligine eione occulto est milta; licut ec olcum,
simlessee pinguedines, quarum particulae per
eluonecantur. Major elt aqua concreca, quam
lolura, quia plus alienae materixe in se quiescentis
concinet. levior cumen; quin proprex hociplum
Dorolior.
TES XX.
Nix est in substancia aquea; quod capillicium
veneris in rerrea. Scilicet est spuma vaporis
congelata; vel pluvia, sive nubes rorans con-
relaca Diffeit à glacie, quod hujus surcula
linc arctius, nivis aurem solutius plexae. Hlinc
nix est levissima, quia porolissima. Webula
hiyemales non generane nivem: quia gurrula
msbula nOM CadumE ex Alto, ue sibi FlamenCA
colli-

## Folio 382 — 779341856:0426
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000426.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
382
a
Cd
d (O) geo
colligant, d per Roccos concreleant: Sed tin-
gulatim decidunt. Quamvis nivem extribe
anc, ubi copiolius colliguntur et retineneur, ue
in barbis et capillis, trondibusque. Dissolvi.
cur aquis ertam Ccizidis; quia hae plexum AOC.
colum rumpunt. Laecundar agros, tum quia
intra cerram concinec halitum plancis amicum.
cum quia cocam nubis substanciam secum
adtert. cum pluvia fere aquom solam alper-
Eac. plurima cerrea ieneaque portione in aère
anence.
DIES, XXI.
Orando est nimbus in grandiOres GVITAS CONL
placiatus. Gignicur, quando nubes calore lavito,
Parcihus inflammabilibus dissipatis, eoit in sut-
tas, quae inter cadendum implicantur partibus
Frigidis, Alamentolis. e constrictivis, quas in
via incurrunt, et quibus ad quieiem coaretan-
cur. Crrandes lune suttae, quia ex alto deci-
dune, juxta dicta dic 7. ∞5 8. hujus. Unde non
rrandtinae nisi fere in altace; dum nubes remo-
tiltime diltane: e provinquo vero insensibiliter
inctar pruinx descensio Hc. Nocteraro grandi.
nac; quia deelt calor, quo partes axicabiles at
trumidis separentur. Nimius tamen calor
similicer grandinem impedic, quia parces humi.
das minus collectas abripit cum subtilibus.
ance grandinem praecedit lonitus et Fracor.
Spharulas in Ce invicem lapsu dE veneo impin-
BentiboWS.
n 
1
M

## Folio 383 — 779341856:0427
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000427.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
Sed sit
extibe
NNUF,I
Disto
1m ABI
Um qt
ICuM
secui
aspet
in det
145 CB
Tabil
IN 8
Parcibu
9uas il
Oatcid.
10 dect
Ide M
S rCM
sibi
Grail
biles
A Cdb
SHuM
ocilibua
fish ot
1
elC
DTES XXII.
Ormina est grando minuta, vel ros frisore
congelacus: quin generatur in nube provinqua
ideo insensibiles sunc ejus surculae. Formacur
in spicula presturiaeris, qua incer cacendum in
Ctiriam figuracur. Cujusmodi ctiriis licec eriam
rrando concter; haec tamen perlonsam viam,
dum volvicur, circa centrum, et ex omnibusla-
teribus, easdem sirins nondum Armicer eon-
cretas excipie, sphaeram liriatam extribet. L. ~-
dic pruina semmas vicium, pomorum, eE
quia incer poros peneerons, dum lucce
dente calore lolvitur, incalescie, et secundum
minimas tui parces agicatur d rocatur, im-
pingensque in nerrillos, coscumpit, ec plerum
dissipat.
DTES XXTII
Fimmus est mixcum copioliore halitu quam
vaporeconstans. Moverlaerimas; quia parci-
busacuris pupillam punsie, quae ideo contratri-
cur, ec premir olandulas lacrimarum receptivas3
quod tacit es halicus exparum in oculos alcen-
cens. Fumus tabaei ore receptus falivam e
spucum movec, quia ejus mordacieas menrus la:
livae aperic, praelerrim si in sponsiola einsira.
rum lubctancia noxius humor Ctgenac, BC TUnS
dencibus mederur. Idem cerebrum purone,
dum meatus piruicae obstructos punsendo ape
rit. Cujus endem corpuscula AETHUTATIONENA,
Pron

## Folio 384 — 779341856:0428
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000428.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
384
a
padC
0
dCO) ded
procurane, dum inceriores narium meatus sub.
intrant. Ouando aër per caminum non descen-
dit, sive quod aec supra nimis sIE rarus, sive
dun vencus inferne appulsiis eum Turtum eru-
dic, fumus non ascendit; quod aër descendens
eum Cursum pellere debeat: coressus aurem cd-
mino in principio celerius, Poltea cardius move.
cur; quia paulatim dissipacus aerea plumolitate
tenetur. Vide 4. Aprilis.
DIES XXLIV.
Nabes elt halituum vaporumque paulo den-
sus copulacorum congeries, de qua habes 8.
hujus. Nubes crossior, _ ideo gravior, uE
minus alcendat, nebula dicitur. Sol dicitur de-
primere nebulam, cum poriiis elevet. Nam
superiores parces idencidem caletacie, hae agica-
ta es raretactae ulique alcendunt, rumpunt au-
tem iplo moru tilamenta, quibus ourculae ad.
huc graves haerent, quae proinde cadences, e
in se se invicem impingentes, pluviam modi.
cam, ac fere insensibilem Faciunt. Ad auro.
eam generatur, non noete trigida, quia repor
requiritur ad halicum educendum. Coelo
ventolo, nubilo, auc pluvio nebula non aDp2.
ret: quia vencolo dilivatur, pluvio opprimi.
tur, nubilo nubibus juncitur. Dissipaca ne-
bula maior fic aeltus; quia aere mondtacu, libe
tius dominatur luorilis maceria: EE LvNC UVE
macurantur, quia succulae acinorum poris illap.
Ca, dum poltea calore rarefcunt, asitataeque
Ee
Iet
IB.
i
IB
1eIIB
ME
l
pe
resta
Sit
in
ten
1el
Ibit
est,
u

## Folio 385 — 779341856:0429
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000429.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
sub.
escen.
1B
MIV
endesta
eM Cd
MOVe
Osial
0 dest
ibes 8t
C3
1
vede
NaB
d
itd
UNLau
Ila 3l
ates, 
Mol
d
0
ep
Cd
N d)
98
pprii
313 BB
0
st
121 a
GI
do
x modum lixirii renacturo. Paltes
30+
acxcolta
educuuu.
DIES XXV.
Aogredimur meteora aerea: _ licet aer quae-
dam eciam praedicta sibi vendicare videatur;
actamen id parum reterr. Ad eum Caltem pro-
Dius spectane ventus, aura serorina, iris, pare-
lium, Sesimilia. Vencus quidem videtur qui-
busdam aliud non esse, quam Auctus aéreus,
ita, uE quos est procella _ fuctus maris, quae
resultane ab inguiecudine aquae, idem sit ventus
in aëre, scilicer ipla aeris inquietudo ec curtra
eio. Sed profecto ampliorem indaginem requi-
rit ventus, cum cos de thesauris suis dicacue
produxisse omniporens; cum varia valdé de
vento linc experimenta, ex hocipsum velmaxi-
me inquirendum sic, unde aeris canca curbacio
ortum hrabeat.
DIES XXVI
Ventus quid sic. _ quomodo generetur, nos
pueri docene; qui ex humore linismarico e
cenace, cui aërem inslant, bullas producunt.
Simili modo, dicune medici, generantue venti
in corporibus humanis: in quibus humores
renaces vilcidosque Cagnare froguencer per in
testina, vala, olandulas, et viscera nimis mani-
Cestum est. Onomodo vero aer lubintret, non
est, quod quisquam interroset; cum multa
darre velcamur ex vivamus aëre; quem non
ramcum

## Folio 386 — 779341856:0430
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000430.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
386
0(0) 
toncum respirando inculcamus idencidem, et
cum alimentis inero sumimus; led eriam per
Poros cucaneos toro corpore excipimus. Hlic
ergo sic intrulus, dum cireumdatur humore
spisso e viscido, cum inslar ec extendit in pelli-
culam Sphaericam, cujusmodi grandes bullas in
inceltinis se deprehrendere medicirestantur. Ft
quidem grandes iltae bulla heri solene ex parvis
coeuncibus, quando premuncur. Tametsi in
angultioribus spaciis maneane minimx et fere
insensibiles, inrer se in unam massam cohaerentes,
quibus corustandem languis inficitur, ex omnes
angusti meatus obltruuntur, quibus sic ue iis
vellendis vix ulla mecticina sufticiat, grandius-
culae veco dum per alrum exeunt, ibi ansulta
d rupix lonum reddere solent.
DIES XXVII.
A nicro. ad meracolinum licobit mentem
eransterre. Intra rellurem esse innureras cayer.
nas lonse laceque pacentes, in quibus cumignes
accenti, cum aer incrusus, cum aqua ab ocenno
lubmissae inter se le 3gane ex reagant in com-
perto est. Quidni ergo similibus actionibus
aceria ibi Ctaonons similiter tenax, viscida,
sulptiurea, picea, biruminola. Cimilicer inAetur
in bulas, quae incer le maceriâ filamentosi
nexx tacium erandes nubes lubterranens; in
quibus, concepto iene, aeque ac in noltro pa-
tente aëre nalcuntur Fuloura, conitrua. Fulmi.
ma, lic uE maBnO impecu peimum ad laceTA Ca.
vernau

## Folio 387 — 779341856:0431
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000431.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
em, 
tiam pe
5. H
humor
in pelli
bullaSil
IEUI.
ex patVI
2MB
sete
Iaerentesi
 Omne
siC
randiuo
aM
I1
mentel
5 CaVet
1MI
bocedt
IB C
tiOn
1
viscidat
I1
nenio
5
AO
n1esa Ca
etsa
ee
0(0)80
2
vernarum allisio, qui motum terrae eti-
nde taera porra crumpant cum tra-
obre, musitu es boacu; quos ventorum
raecurlores Eape exaudiune accolae montium
omorum. e limul rerrae moruum, tem-
eltarum que asseclas.
DIES XXVIII.
Acque hae nubes bullosae sic vehremente impetu
exturbacae, pernoltrum aerem Cursum ad max
nam alticudinem extolluneur, et ance le aerem
propellunt, polt sc aurem alium consequenter
aeris cractum sequacem habent. Aer autem
praecedens sic impulsus naturali elasmo relapsus
nubem repellic ad lacera quoquo verlum, ubi
minor relistentia est. Hinc sequitur AuxuS
deris atque retuxus, procellae, turbidi ex in-
cerri motus, concultio, repercultio, Auctua
tio: ecce ventus. Fruetaciones porro non
hunc limul, sed successive; parcim quia nu-
Des non una est subterranca, sed mulciplex
ee distracta; parcim quia ër simul incurgi-
cacus crupciones incerrumpie, sicuc videmus
in vase angulti collieverso, dum aquam effun-
dit. Onde alius ventus succedic: praelertim (I
nubes subcerranex etiam luccessive alla acqué
AlIX GEnETeNEUE.
DIES AAIX.
ciune, de
doi poltu non nubes parulenta cula
mubibus aemolptixricis aquolis,  tales fue-
2
XiMEa

## Folio 388 — 779341856:0432
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000432.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
388
ado
6
6.0(0) de
tinc. Onde tune videtur hubes nigricans e
crassa, licet uni aer fuerit nubibus liber,
contus non videatur, quod nubis Aaruola
bullulae valde extensae diaphanae sint. Dum
autem ex nubibus aquolis et ventolis inter le
mixiis relultat una nubium congeries, supe
riores parres in inferiores, ee omnes simul in
subjectum aërem gravitantes excitane vehe.
mentiorem procellam e ventum. Ilinc quia
trequenti pressione coeunt suctulae, sequitur
pluvia alcernans; quia aec elastice resitiens nu-
bem alternatim repellit. Si pluvia fuerie con-
cinua cessae ventus, quia nuhes magnicudine
superans Auctibus agitaci per relistenciar ne-
quit. Posc laroam plurium ventus cestat e
serenitas sequitur, quia surtis delabencibusnon
solum eracuatur ger, sed etiam hullae vel ra-
piuntur simul ad cerram, vel collisionibus
rupcae in aerem delinune: _ nili Fallor rup.
tarum bullarum sonus quidam obculus ad an-
pulos domorum, quibus alliduntur de aclerun
EUT, DerCIPITUT.
DTES
A 12 
Verum est, veneum non ram in ipsa nube
subterranea consictere, quam in ejus effectu,
qui est puctnatio aeris. Unde ventus oriri
Dorest erum a cerco litu planerarum cerherem, et
aërem alicer ex aliortum premencium. Sic in no.
vilumiis ex plenilumiis, dum lol, luma, ei cellus in
eadem
sta Il.
Pt
A112 1
10

## Folio 389 — 779341856:0433
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000433.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
pieas 
libet1
Aacvola
S InIet
5, l
(ImV
1
rehe
siM
Iliet
12
perit CO
rnicudi
Ia 1st
rectat
ibuSM
vel 1
ilionib
NIOr 1V
d
al
t
ola
III
heret
il
ne
(O
80
eaden unea recta lubsictune, andultioribus al-
veis incer illa perfluie aecher; unde eunc luna
serisad est, apogan vero in quadrocuris,
quandolaxioribus viis et campis sechet expan-
dIcur. Quidni ergo tunc resolcer alius AUXUS
aecheris ee aeris presti: Similicer etlici pocest alius
deris Auxus per angulos.
LES XXXI.
Fitsi inde adspirare incipiat ventus, ubi pri-
mum venrola nubes crupic: Facile camen mu-
eat verlus eas partes, versus quas aëc est le
vior, rarior ee minus relistens, quo illabitur
tractus aëris crassior d gravior. Unde ab oc-
cidente procellosior et diuturnior elt, pro-
ocer copiam vaporum ab occano; quam ob
caulam ee nimbos adtert. Calidus elt au-
seralis ee humidus; proprer zonam corridam
ec mare medicerraneum. Celidus es Frequens
borealis, Quia ibi est der gravior et plenior
corpusculis nierolis e glaciacis, quae lagittu.
larum instar inera poros impulla corpora lan-
cinanc. Orientalis sracus ex saluraris est, quia
adrehrie particulas siccas, dulces, arOmBCICAS.
tx quibus caula patet, cur ventis mUTatiS,
AIIEA MUTETE.
8

## Folio 390 — 779341856:0434
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000434.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
dd
UNIUS.
DIES I.
Entus cum novilunio caeptus, I lunae (Itus
ejus cousa fuecie, diu durat; quia luperior
Auctus vehementior est, cui difficilius relisti-
cur. Idem exictima, (I a Superioribus planetis
mucetur aecheris Auxus, quam mutationem
proper diucurnitarem altrolosi apercionem portae
appellant. Flujusmodi mutatio etiam in requi-
noctiis ex Collticiis noracur: eE (Icut verno cem.
pore adAuune tempeltates e conitrua, ita cd
tota aectace viam eandem cenere solent. Ouo-
modo sanicarem es morbos causene venti, Facilé
est ex dictis aeltimare. Pestilentiores sunt, qui
Doltquam eruperunt eterris, paucioribus nubio
busmilcentur, quia materiam subterroneam tce-
cidam, piceam, venenatum, minus retractam de
alceraram vehunta
DIES EI.
Aura serorina est vapor. sole occumbence,
in minucissimas guttulas concrescens; quibus
eanquam spiculis, per poros, praelerrim laxos.
immissis, premicur cerebrum, nervi laeduntur.
Runt catarrhi ec. Nion cadie nubilo caelo, quia
nubibus excipitur. Tris eleradiorum solarium,
in ingulis gueris nubis roridae, polt binam re.
Fractionem reflexio in oculum: de qua oprici.
Parelium elt replicata visio Colis, quod fc-
guando

## Folio 391 — 779341856:0435
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000435.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
una lit
3lu
15
15 pla
etior
pell.
ItiOneH.
nom pori
A IN 2G
(BOlet
IId C
11, 1
10
sont.
15 1.
eaM
ACtd
cill
ha
d
imbentes
quibus
M laOSi
edu.
celo, 4
(Ola1
Binam
Va C
00
et
1
6)
 (0)ed
9
quando radii Colis in nube imperturbata sIC re-
fringuntur, uc oblique in oculum veniant. Pol
sunc esse plura. si plures sine nubium, tractus
apte dispoliti: exemplum elt in vicro polyedco.
Voraso apparer, dum nobis marsoillultrior in
ceriorem parrem oblcuriorem e quasi protun
diocem exhribet. Pireae lune Polis radii, qui per nu-
bem secundum parres rariorem virgatim tran-
eune. Sed calia sunefacilia.
DTES TII.
tenis meteora lune fulgur, tulmen, ignes
fatui eec. Fuleur elionis lubito accensusintra
nubem maceria inslammabili constantem: qui
quomodo accendatur, dictum elt 17. April es
segu. Scatim rurlum excinguitur, quia nubes
aquosa BC crassa agitacionem particularum licties
praelertim vencis impulsa., Elyeme raro fulgu-
rat, quia tunc aer parriculis aquolis frieore
concretis d crais plenior est, quam agicabili-
bus. Vulgaris error est arbitrancium non fulgu-
rare (xepeper diem: Fulgurat enim saepius, quam
nocte, sed non videtur ignis: nam per diem
magis dispolicae lune nubes. Onde incendia
Exepe oriuneur per diem, nemine incendente.
in Cylvis ec oppidis. Fulmen vel conitru est
Feagor, quem enubibus audimus: quem malé
quidam pucant resuleare ex scistione, vel collilio.
ne nubium: neque enim nubes comperentem
spissicudinem ec crastitiem, vel cam arctam
lexuram habet.
Sed orirur ex luccussione de-
2

## Folio 392 — 779341856:0436
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000436.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
192
e
OCC
60d
ris per nubemt ruptam lubito propullati à
subeili maceria. Duod ue intelligas, audi se-
guentia.
DIES IV.
Verum est, materiam subtilem tacilé posse
penetrarenuibem, secundum partes instar rivu.
lorum diltraetas, sed non secundum torum Au-
men. Analosiam habes in aqua per pontium
Fulera Auence, quae dum lecum rapit ligna.
trabes, viesulca, sramina, quae consittane ad
poncem, per partes quidem achuc transicum
invenit; interrum camen Dumen transcurrere
cum nequeat, accollitur in Ctaenum, eE sI pro-
peer altirudinem riparum non possic ad latera
detluere, tandem impetuose rumpit poncem,
e omnibus obstaculis amoris, priorem sibi aI-
veum pandit. Sic materia lubrilis ut non tran.
leac secundum parciculas, ubicunque poros in-
venit, fieri non pocelt; nubem vero porosissi
mum esse corpus et laxistime plexum quis non
videae: Accamen heri porett, uctorum ejus Au-
men non repeciat cransitum.
DIE, S V
Alisque duhio ergo subtilis materia licurprin.
cipium eltomnis excentionis ex loci, ita uc me-
rum vacuam nallibi esse postre, ica pariter prin-
cipium elt omnis moriis quorumvis corporum.
maxime mocuum globorum cocalium. Ipla
peoinde ceu occanus quidam univertalis, crui
cOtuS
p

## Folio 393 — 779341856:0437
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000437.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
dpU
s
eile
Dol
Aas rivi
Orum A
poniiue
dit
sictat
Ad.
cansItuI
eCUrTeI
sI PCO.
d latera
OnTEM
1sbi .
IOH EaW
OrOS is
horoli
quisNOi
eju.
Cut
V
ritet
po
1.
1
a)
16.0(0
e3
cocus mundus mnacat, d creatore dererminata
fuie ae Cellos Muxus, per cerras vins calettes.
a quibus neque celtare unquam, neque deflecti
per ullum obsiaculum porest. Non enim po.
tesretrorlum ire, cum a cerso semper aliud sui
Aumen oblter, quo vehementissimé urgetur et
Dellitur. Neque porest surium aecolli velut in
moncem, sicurpoceltaqua: quia aqua lupra le
habet rerem le leviorem, qui agux cedie; in
alcum se comprimi paciens; subcilis autem ma-
ceria vel ejus porrio Ruminalis non haber lupea
se corpus se levius, quod poltu actollere, et sic
viam sibi parare ad Cagnum; cum portio ei
incumbens eque sictenax luxe viae, ee pariter re.
siltat. Similiter ad lacera non potelt deAuere.
ropter eandem eausam, quia exibi aeque reli-
Rences sibi parces invenie, maxime (i etiam
dispositio nubis laceralem destuxum impediat.
1C.3. VI
Duanc
igicur incens nubes colligitur per
hujusmodi caleltem alveum, e aer est grava.
tus parribus terreis, Culphureis, nierolis, Diceiss
bicuminolis, aqueis, e aliis hlamentolIs, mace.
ria subcilis juxca cursum ee Auxum Poum, de-
censis praelertim ignibus, projicie versus nubis
Tupecheiem insenrem hujusmodi maceriae cu-
mulum, quonubestilamentis cohaerens, quo.
dammodo incrustatur; Reur aspeetui eciam no-
Aro appareenieea, opaca, ee lummini impervia.
duare umen caeleste impediretur, etli per PAF-
led

## Folio 394 — 779341856:0438
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000438.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
394
ex
t
60(O)oe
ces adhue possceransire, nisi viam libi aperiret.
Cum igicur Alumen illud sagnare non poltu, ne-
que aliorlum deflecti, necesse est, VE RUPEa per
impecum nube, sibi exicun pandat, vel deortum
versus cerram, vel versus lacera, ubi ubi mino.
rem reliltentiam nubes habet
DTES VII
antequam vero nubes trangatur, priusipso
Alumine urgente Fuerat extensa ee excavata quali
in ollam, inera quam cum ione ee inflammabili
materia plurimum aeris compressi Cabulabatur.
Ffracta isitur nube non tolum maceria inflam.
maca, Ledetiam compressus aec crumpie: quo
Timilicer premitur occurrens aër verlus cerram,
et alius altursit prioris locum occopans: unde
per nacuralem elasmum aëris, Eit insens concul.
si0 aeris, ex ejus lape laepius reciprocata curba.
cio, quaqua verlum. Curlum deorlum, ex ad la-
cera ruptarum nubium: quae cremula agicario
acque erispacio aeris proucorgano auditus alla-
bicur, est ille insens Fcagor, cremulus, iteratus.
dilcurrens, quem audicu percipimus. Simile est
in cormento bellico explolo.
DTES VIII.
Eadem nubes, cum partibus heterogeneis
conster, non tota est inflammabilis; nam ex qui-
bus crulta incerior elt congecta, lune mulcae
crastae cenaces, vilcolx. e quasi lapidescentes:
trae

## Folio 395 — 779341856:0439
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000439.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
peritet.
NII, MB
DEd pet
eortuI.
mino
jusipt
: quo
Erram.
: unab
Oncut
C1rb3
C3d a
Pieaiio
un
E
15 3113.
tetd
n
OE
ex
1
eto
(Cenlesa
6)
ed (0
sed
39)
hae leparantut ad aliis hociplo, quod agitabiles
reliquae abripiantu acicatione vero innis _ con
custionibus cum Hubiscum aeris, ad le se invi-
es compulla niuncur, e viionis liquelcune in
Aluoten umlimassa. ex qua vitra coguun
tur: qui tluer tapei nuhe cum incensissimoie
necvictacus acetissime compaetus aeque con-
Arictus in via addensatur in lapidem, quem cune-
um fulminalem appellane. simili actione, qua-
li vicrum indurelcie ex liquida masta. Fertur
Fulmen oblique: partim ex decerminatione con-
cusiaeris, parcim quiaienis inferiora perens ab
obrio aëre impeditur arecta linea, ac deAectitur
hac illacque. Decumano Aumine factomitel-
cictempeltas, quia minus materia conicruola
Talcem in cademnube, reltat.
 dio id 
Sequicur por tulmen nimbus, quia concui.
Tienibus velleentibus nubium coeune gHIX.
Sinimbus praecclacictum praviorem, non me-
tuendum elt tuten incendens, quia copia aqua
aecensionem mebis vehementem impedir. tae
cundtant comtuca, quia mareriam pinguem ad
vehrune. Corulcatio d fulminatio huncsimul.
videcur tamen priusignis, quam lonus audiatur.
quinhic moram requirit ad propagationem, lu-
meninstantanceasic. Dum fulminat vel inco-
nat Aulgurenonnocato, accensio facta fuie lupra
rubem opacam es crassam. Quando nubesio.
mitruo

## Folio 396 — 779341856:0440
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000440.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
396
6∞
(0
868
nieruola plures tunc, plura eriam luccellire vel
simul conirrua tiunt. C uneus tamen non sem:
per conticitur, defoetu apca maleria.
DIF S XS
FFectus Fulmen B propriecates mirabiles ha-
bec. Nam aliquando vaginam relinquit inca,
etam, gladium tamen incus ablumit: quando
Scilicet paries ignis sune valde lubtiles, ut per
poros grandes corii line impedimento crantire
Pocest, ejus plexum non solvie; Ferri aulen p0.
rosintrare quidem potest, led quia sune in dire.
etum. Ccampla intus spacia non roperiune, ut cie.
cuitionem luam perasere non polline, impe
tuose plexum e unionem continuativam par-
tium ferri rumixune ee solvunt, eildem secum
abreptis, quod est comburere. Conera vero si
parcesignis Fulminei sune valde crassae, similicer
incrane quidem poros corii. sed circuicionem
cum incus peragere nequeant. Tolvunt plexum
corii ex comburune vacinam; ferrum autem
sinune illaelum, quia incrare penitus nequeunt.
Similiter incerdum consumunt ossacuram corpo.
ris humani, carne salvasincerdum oltacur à alvd
carnem devorant.
t

## Folio 397 — 779341856:0441
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000441.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
ve vel
sen
les hd
FINId
vando
Ut per
raBIIB
es pB
n dii
ut cit
impa
N Pas
secut
vero
milile
eionest
lexu.
autes
veunto
CO
21
DIE
0()6
DTES XI.
i
Interdum etiam absumpro dolio relinquie vi-
num, quisignis ille cunc multo bitumine con-
Aac, quo circumdat vinum loco dolii, Facta pel.
licula circumcirca. Propeer quam cautam
etiam dissiculver per aquam extinoui porest; quia
ob bicuminolam cenacicatem non Facile disjum-
suncur ejus particulae, carum que morus lictieur:
(ed porius aquo, cum tenuis sic, disjicitur, ex in
Cumum converritur, ejus parcibusigne rapris e
aciracis. Vinum in vappam convertie; parrim
quia concussione doliorum illud miscec Faecibus,
partim quia particulas suas per dolium, Live per
hujus poros eidem vino immictie. Hlactenus
Fulmen.
DIES XII.
Sicue in secunda regione aeris accenduntur
tuloura e Fulmina; ita in infima ienes farui,
lambentes ex similes; in Cuprema vero rrabes,
columna, prramides, dracones, caprae saltantes,
stella cadentes, dilcurrentes. Qui ignes simili-
bus modis accenduncur in maceria vilcosa ec pin
sui. Sic denominantur ex Aisuris diversis, moci
bus. Racionihus, ecc. quorum causas reperire
non est ex dictis disficile. Aeque ica de meceo-
ris dietum est lacis quancum ad eorum genelin
proprietates, e effectus pertinet.

## Folio 398 — 779341856:0442
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000442.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
n
o
6O
DIES XILI.
(0
Colligis ex dictis, quam difficile vanumque
ic, velle meteora sive mutariones aurx proenon
sticare. In quoncum enim haec ab angelis pendet
quis prasciar. In quancum a planetis, necdum
constat de horum lyltemacibus ex mocibus,
moruumque caulis: Tolne an rellus moveatur.
quis certo adhue definivit: Fxinde tamen pen-
dec notiria puxiis materia caeleltis, necessaria ur
concludi possu seris nolcri compressio, relaxa.
eio, mocus ecc. In quaneum à ventis pendet,
quis dispolitiones inera abstrusas celluris caver-
nas praelences ac cuturas incellisir. IInde Keple.
rus cum rideret, ephemerides meceorologas;
quas leribere caeperat, eventibus non responde
re, lapiencer scribere desticit. Vrinam AHro-
nomi pro nocicia syCtematum, es causa phylica
moruum caleltium, plures obserrationes cerrio-
resque nancilci possent.
DTES ZIV.
Colligis insuper, corpora meteorica retulca.
se ex parcibus elemencorum vulgarium inter le
certo modo conjugaris et laxissime contextis,
qui modus texturae elt forma eorum substantia-
lis respectiva, sine ulla absoluta. quam esse
suvervaneam ad explicandas experientias me-
ceoricas Force ipsi Ahloluriltae conticebuntur.
Dicene autem, ipsa miscibilia eceororum con-
Ctare ex Formisabsolutis. Verum miscibilia illa
sune

## Folio 399 — 779341856:0443
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000443.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
umque
DrosM
vendet
ecdum
Ocibuso
veauI,
eB Pes.
Jatia Ub
relaXa
endeti
Repler
donder
AIHO
phylica
Cerrio
retult
Intet
bstancia
I2M et
IIdS
ebumailo
eA
i
a
i
(O,
es
onc particula dementorum vulerrium: qua
similt concum ex particulis pocissimum cerrii
elemencilimili plexu, licet areliore conjusaris
quae conjus acditerum non estnilitormarespe-
ena tanodo: quid enim peaeterea opus
eH, le qunea, quae luera diximus actence con-
siceret? Lalro minima cercii elemencirursum à
minimis secandi elementi non nis figura ds
magnicedine differunt; secundum quae a lecun-
de cletenco edueta lunc; modus porroille di-
vertus i agura ec magnitudine sicis rurtum
non iquid absolutum. Secundum elemenu
cum a peune eduetum icerum mornicudinemi
aori  figura cancummodo discrepat, cum
ud licsuperracaneum, nec habeatullum ette.
dum. Senique primum elementum nullâ
Formâ phylica conctat; cum sic meristima unin
versalis muncimateria.
LLd V.
admojorem rei evidentiam considera gene.
In e estentiam cunei fulminalis, quae a sub
Ptancia nubis per nihil absolutum differr. Quid
enimm est cuncus, quam porrio nubis in ansu-
cum cosetaac indurata; et quid pars nubis sie
compressa eC indurara aliud, quam cuneus? dis.
solve coneum in partes laxe cohaerentes, fecisti
nubem, indura nuhem parcibus compressis de
pretissime plexis, Fecisti cuneum. Juid effe-
etus, qualicatis praedicari, oltendes in cuneo,
quod formam ablolucam canquam principium
requi.

## Folio 400 — 779341856:0444
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000444.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
400
3
C
nese
6.0(0) 6ed
requirat: ubi causa, quae talem effectum ablo
lutum eficiat: Pltne haec univoca, un aequivoca
aue quaena. unquidignis: Pedionis ex lurofacie
latere, ex masa vierum, qua nulla FOrma ab.
Soluta constane; quare erso e quomodo plus
facie in aere. Jui nec pacrem habet, nec filium,
tromo non est: quae nec haber lui principiu,
nec est alicuijus encis vel entitaris principium, For-
ma velres absolura non est. Sed ad lapides ter-
reltres veniamus.
DEES XVI.
Lapis generarim eAt mixtum perfectum, du
rum, non instammabilé; nec ductile, nec vece-
tariva actione productum. Pec ultimam quali-
eatem differt ab olsibus, per religuas a metallo.
Lapis plurima cerrâ constat, ut patet non 10.
lum ex ejus gravicare ex duricie, sed etiam ex re-
solutione: Led e generatur ex terra tanquam
maceria. Non concrescit per viam habicis;
alias silacim concresceret, ut nix: neque per
ienem; nam inera solidam terram, ex qua lapis
generatur, nullus ett ignis; d per hoc ejus
Droduetio differe  productione cunei Fulminalis.
Fic erxo per luccum lapidescentem dietum, qui
eciam arte dicitur heri posse: quo quaecunque
corpora pertunduntur, lapidelcunt. Sic are.
na, liena, carnes, iplae aquae, lapidescunt; ef.
Folique lune lapides, cepraesentanres lcripcuras,
imagines. Cacuas, lanctorum, hominum, be
Riaruns; quod calia consepulta luceo lapiditico
calu

## Folio 401 — 779341856:0445
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000445.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
ab(0
iVoca.
eotacit
va ab
O plus
silium
pium
1, to1
5 ter
 dit
Vest.
Quali
etallo
On 10
ex rC
2quaM
bicus;
1C
2 1a
C
Ud
ninalis
n,
UI
C
It
et
OcuaS
D.
id
b0
ico
d0
.D.
Od
d
in
DL
calu consverta fuerinc. Analogiam habes in
ucco lacchati, qui ubi charcam imbuerie:
hanc deliccatam videtur in Caccharum tocam
mucaste.
DTES ZVII.
Sucens aucem lapidescens hc ex hrumore visco
Co, niero ee alumine gravido, sive continente
plurima pinguis cerrae ramenta, quae sibi adjun-
Xic penetrando poros terrae, sic enim diucurna
traductione aliqua corpuscula sibi affociat, alia
delerit, donec ad subcilitorem perveniac; quoc
si parum Subcilicatus fuerie, facier lapides aspe.
105; A bene, preciolos; licut luccus in plancis
pereolatus, demum alius in folia, alius in ligna,
alius in fruetus, proue astimilabilis, adhaesivuS
ee adtilabilis fuerit; quod etiam in Panouine a-
nimalis evenit. Obi enim consederit ille sue.
cus, ex subsidentibus aue extralatis particulis hu.
midioribus, Colidatior Factus Fuerie, evadit in
substanciam multa filamentolirate constrictam.
quam lapidem dicimus. Simile quid hrabes in
CdlCoE ButyrO.
 d t ta d aao
Marmori diversicolores insunt; quia succus
decie pelcratu upre Laln
acq; aliter laeve huc asperam. luminis alicer et ali-
ter retexivam. Ouod item de pilis e pennis ani-
malium existima. Marmor E silex aretissimé
lexa lunc, hinc duricies. Pumex lerior est poro.
lilaLC

## Folio 402 — 779341856:0446
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000446.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
402
e
s
∞. C
(0
50
TIace. Carbunculum fusare cenebras tabula
elt: quia verilimile non elt, in ejus poris laten.
ces plobulos luminis tam esse copiolos, uc sen.
Sibilicer rorari polline. C0s quomodo cultros
ACuaE, ipsis oculis patet. Juidam venenum
imbibune; quiaporis constane, quibuspartieu.
lae veneniproporcionari Facile se inlinmant. Ame.
chyllum ebriecari relistere quis credat: A lapio
dibusad metalla eran (camuS.
DIES XISE.
Mecallum ect mixtum perfectum; fossile, du-
rum liguabile es malleo ductile. Luriciem
habet a cerra, quae ciinest, liquaboiliercem s du-
etibilitarem ab agu2. Dutanc camen primum ele-
menri Persen, quem halicum vel spiricum mecalli-
cum vocane, non esse opusnacurae, led Dei,qui
illud ex cerrio elemento in principio ita com-
plexuie, uc Tolvinunquam polsit. Priplex eteo
est mecalli plexus. Primus spiruuis primigenii:
alter, quoiidem Spiricus copulantur: cerrius,
qua parres metalli jam perfecti continentur. IIo
rum ultcimus cancum lolvicurliquatione. C’on-
tingic aurem liquatio; guatenus vi caloris 8 agi.
cacione parcicularum minimarum, disrumpicue
certius plexus, ica Le humido deinde innatent.
celtante dutem calure d agicatione, rurluum con-
Sicume in quiere, reparaco plexu, sicur fere in
Slacie Eta
125)

## Folio 403 — 779341856:0447
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000447.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
1
pdt
um e
Meta
De
12
len
1
d
C
 nm a  a ami
Dicirue metallum generari ex mare es faemi-
na: quod halicus metallicus primum in macta
cerrea cogni, misceri, purrelcere, dc disponi
debeatica, ut eadem massa cerrea, maris inctar,
ex primogenio illo spiritu lemen mecallicum
proxinum conficiar: quod semen poltea in aliam
cerram, eanquam in marricem, per extralario
nem cransimicei debet, qua eali mearuum ac du-
etuum Cructura constet, ut in ea portic apre
maturescere, artorelcere. ex in subcilissimos
ramulos adcenlari. Porro cerra illa in princi–
Dio mollior esse solet; demum in lapidem indu-
reseit, qui linu luo fibras ac eamenea metallica
ad perfectum exeoquot. Ilujusmodi mecalli
osticinas praecerttuences l’actolus, Crangesetc.
precertluences, ramenea lecum auferune, ut au-
rum rehrere dicantur.
DIES ZXI.
FTalicus meraliicus terram Aerilem Facit, quia
edacitace sua plancarum semina vitiae; e aerem
coinquinie. Onde e pruinae concretionem
impedie, folia arborum Rara Facit, _c. In
eadem fodina mulciplex mecallum reperitur.
quia lemen metallicum diverlimode praeparatur.
lublimaiur, percolarur. Analoeiam habes in
succoplantarum, cujus alia porcio eransic in AO.
res, alix in Fructus, alia in Folia. Sune nurem
(C 2
quin-

## Folio 404 — 779341856:0448
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000448.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
404
d
e
60 (0) 02
quinque metalli species; aUTUI, APSENTUM, ES,
ferrum, plumbum. Mercurius et hydrarcrrum
non sune metalla: Pannum est ex argento et
pluimbo: caecera hujusmodi sunt lemime.
Talla.
DTES XXII
Aurum e mecallum constans multa terra
probe subacta, medioeri humore, terminis ac-
curarissimi plexus contenio, es mediocri igne, si
ve materia caelesti, in plexum perfectissimum di-
stributo. Liquatum in cenebris lucet; quia
calore sive mocu percurbato ec rapido partium
insensibilium, liheriores de apciores HunE par
ces globulosae ad mocum. Dum eltaccentum,
difficillime extinsuitur, quia cum plexum ar-
etissimum vix aliquid lubinerare polic, partes
ejus a mocu rapido vix ad quiecem reduci pol.
tunt. Unde e lenlibilicer non extralat, nec
qualorem aut rubiginem concrahir. Sictamen
per aquas fortes paularim lubinerantes poulacim
corrumpi porelt. Maxime est duetile et exte.
nuabile proprer parcium sc pororum parvicarem.
humorelociatarum. Per plumbum admixtum
caloris vi purgacur  Faecibus, liquas haber, quia
humiditace lua se insinvans Caponis officio fon-
sicur. Sic etiam a mercurio burrri inltar inol.
litur; quia illo lubeunce solvitur plexus cerrius,
dequo lupra, die rG.
DIES

## Folio 405 — 779341856:0449
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000449.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
AIM, d.
esii
uli
rriteI
eri i8
ssimt
cet; 
pastiu
GUNC P
ccentu
exUM
(I1.
t
talat.
AIId
paul
ile e
hasvila
odi
habeti
Ricil
Adt
8
5(0
DTES ZXIII.
10
drgentum eA merallum, continens mulia terran,
Sedminore proportione quam aurum; medioeremt
humorem, sed majore proportione quam aurum.
cum rexrura post aurum perfectissima. AurO
et lerius, eE liquabilius, proprer porolitatem
ec humidicatem majorem: minus duerile, quia
proprerlaxiores poros facilius rumpitur. Vim
habecelalticam es adduetum vel arcuacum resi-
lic; quia per grandiores et oblongos porosplus
Subrilis materiae cransic, de quo 4. Aprilis. Sol.
phur arsento liquaro immissum illud calcinare
Docest: qnia intra poros ejus accensum, humi-
dum dispersie, mutacum que in lumum evolare
facir, unde calcinatio sequitur.
DTES XXIV.
Plumbum eltmeroltum, constans multa terra
parum subacta, medioeri humore minus diviso.
ex nullo fercione. Mollistimum est a mulco
humore et neglecto plexu; unde  facile li-
quatur. Accendinon porest, ex liquatumnec
puiverem prreum accendie, defectu ignis. Crra-
veelt a paucicate pororum. Frigus expirat ab
humore: unde applicacum capiti calvitium
adducie, obstruetis poris, ne luceus alimenri-
tius lubeat. Vulnera exliccat, e calorem rem.
perat, obstructione paricer pororum. Liqua.
tum _C bacillo agicatum transic in arenam, quia
agicarione eraporathumor, et delectu siccaeti
C6 3
lamen

## Folio 406 — 779341856:0450
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000450.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
400
n
88 (0)8
lamentositatis prohibeneur parres divilae facilé
reuniri. Sic lac concrelcie in butyrum. Vas
plumbeum hunore plenum ad ionem non li
quelcic; quia humor poros intrans apitacionem
parciumienis impedit.
DIES XXV.
Seannum relultat ex mixtura argenti et
plumbi: ex quorum parcibus inaequalibus se.
quicur irregularis plexus, E major porolitas;
inde existie levicas. Elinc ec glans Cannea plus
laedic sclopo excussa, quam plumbea, quia
ex diversis rudimentis non bene convenienti.
Dus consistens, et habens parces Ariacas,
maxis exacerbat sibras corporis. Idem ircegu.
laris plexus parcium quali catenulas quasdam
et uneos extribet, lecundiim quos apre le
liguarum innectie poris ferri et ceris, e sC
apcum ferrumen evadir. Stanno, obduci solene
valis culinariis, ut obstructis poris nequeae
emaporare halicus noxius, qui aerupinem tace-
ret. Unde eadem obduetio tacie, ne ses facilé
colliqueleat: quia obstructio impedie agitatio.
nem intensibilium parcium, et dominium is.
nis insredientisi

## Folio 407 — 779341856:0451
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000451.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
tiba i
et
A1GeM
qualibr
porol
Tonnea
bed,
nvenient
AriaCa
N irreS
Quadea
35 d
15,
doci
siS Ae
Net
1e
dic
min
06
d
C
AdIES ZXVI.
As vel orichalcum est metallum constans
multa terra, satis bene praeparata, igne medio-
eri, es modico homore. Ouid ergo in Frisore
humidicacem accradris, ideorune facilius liquet.
Cic,  apeius Fundirur. Si aeri liguaco aqua intum-
dicur, cum magno impetu dispersitur: quia
aqua Frigida gravior descendie, subiro autem
raretaeta erumpit, lecumque aes educir. Fer-
rumestmerallum, conttans multa terra, copio-
soigne, modico humore. Semina ejus primi
genia lune oblonsa, acubus magnetieis recivien-
dis. Flinc grave est d terra, facile accendicur
ee cander a partibusienis live agitabilibus, dit
ticulree liquescic a modicohumore. Ilnde eciam
maxime durum ec siccum est plumboque sum-
me opvolium. aptum ad ienem e silice oli-
ciendum; quia Abrae ejus obloneae tanquam
denciculi laxum tricane. Madelactum concra-
hic rubiginem, quia halicus evaporans, humo,
ee recencus facile insuperticie concrelcit.
DIES ZXVII.
Sernimetalla vocaneur hydraraprum, scibium.
sal sulphur, nierum vitrum, bitumen. 117.
dearorrum elt mixtum fossile, constans pluri
materra ex aquo, nullo fere igne. Ilinc gran
vius est plumbo, quia minies porosum: ica li-
quidum, et nunquam concrelcat, slamentis de-
Eciencibus. Ita Frisidum, ur nunquam accendo
CC 4
Cur:

## Folio 408 — 779341856:0452
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000452.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
408
a 6)
e (O
Sos
cur; quia partes non habecagitabiles. Penetrae
omnia mecalla pet renuiltimas cerrae particulas.
Sribium est mixcum liquabile, durum, non
malleo ductile, quia mulca terra constat, modico
humore, non mulco ione ex dére. Unde non
Potest acendi, et estorave. Sal elt mixtum ex
mulca terra, modica aqua laxissime plerum, ut
Solvi possicaëre frigido per surculas incromissas.
eo fere modo, quo de calce est dictum. F. A
ponderolum _ liquabile, non accendibile.
Etinima ejus ficurom acicularum habent, qui-
bus contigunt es indurant carnes: unde pin-
uetacit pecora, constrietis poris nimis laxis,
quibus alimentitius humor extralaret. Sicim
excitac, quia ougec (al volacile. S. Frilarius in C.
4. Mart. Ducat constare aqua exigne: Sed patet,
terram esse pociorem. Crrave elt, etli laxe po-
rolum, quia percurbari sunc pori, et impedicisad
subcilem mareriam cransmictendam.
DIES XZVIII.
Sulphur est mixtum medium inter lapidem
eemecallum, plurimo iene sive maceriâ inslam-
mabili, non modica aqua, e exigua cerra con-
stans. Flinc Facile accenditur, et liquescie;
rave aucem non est. Scabiem curar liccando.
Perrae adeps vocacur; quia pinsuiores hali-
tuum partes concrelcunt in Sulphur. Nirrum
est mixcum lemimetallicum conttans plurimo
ene, lar muliâ aqua, non modica terra, per
quandam ebullitionem isnis, a guxe. et cerrae in
sPu

## Folio 409 — 779341856:0453
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000453.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
Peneila.
posieuti
UM, 1
1. MOIB
TOni
VMI
cendi
estt, G
ide
15 laXi
Sicit
15 in 1
d pale
axe 
edici
opidem
inAo
rIa C0t
quelct
CCdi
es Is
Nit
luci
1d, P
esse
1
2053 (0) 6e
O
pumass concrelcens. Nacirum eMorescit in
superficie cerrae, aue fornicibus acharelcit.
Faeticium fic ex aqua nierola, quomodo lal:
vel etium ex lixirio cineris querni. Aqua nierola
CAt NiluS.
DIES ZZIZ.
vitrum est mixrum quali merallicum laxi-
deum, conltans muled cerra, humore mediocri.
non mulioigne, tali plexu conjusacis, uc lumini
pervium (ic. Fragile elt ob liccitarem, ee ple-
xum, qui humoris craductionem facilem non
admictae. Disficulter accendibile, defectu ie.
nis, sive maceria agicabilis. Difficulter quo-
que accendibile, proprer dissicilem humoris
collectionem. Porolum est tamen, cum Au-
men maenericum transmitrat; licut _ trigus,
Iicum magna parce, e caulalicer falcem, in ap-
pulsu corpusculorum difficuicer acicabilium.
Bon elt secabile; quia lua duririe ferro non
cedit, parrim quia inera pororum angultiasnulla
acies territrantie: licuceciam mulca in eo probe
lxevioaro prooredinegucunt, quod pedunculo.
rum tihras non capiar pororum angultia. Scin-
ditur aurem acamances a quo superatur duricia.
Brangirur caletactum humore aftuso licue
diximus de calce, ob similem causam, laxaco
plexu. Onde primum contlaca non carim ex
ponipossunt aeri frigido, ne surculae lubeunces
PlEKIT KUMPANE.

## Folio 410 — 779341856:0454
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000454.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
 (O)
DIES ZXX.
e
Biumen est mixtum multo igne, medioeri
humore, modica cerri constans. Species ejus
tunc carbo Fossilis, Sagaces, camphiora, lucci
num, lapis chralius, naphcha, perroleum. SuC.
cinum crahic feltucas, quod exhralee halicum
pinguem, e cenacem, qui in Gilamenta con-
crescir enisua quidem, sed plurima, quibus hu-
jusmodi reculas implicat. Unde Pance vento
non crahit. Excicacur vis traetiva per attcietum,
quia Cordibus abcterlis pori aperciores hune ad
majorem halicum; magistamen, quia lic exci-
catur calor, ex majorem parcium insensibilium
mocum facie frictio. licut in lerra reciprocatio:
unde exhalatio copiolior. An ex annola sla-
cie hat crystallus: respondeo, 2d hoc aliud non
requiritur, quam et complexio glaciei hac aretior,
subcilior, ee cenacior, uc relolvi per ignemnon
Facile POTIT.
ADTUS
DIES I.
Eflecte nune mentem lector, super corpori.
bus tractenus explicatis. _ facile dispicies,
minca perfecta ab impertectis, non nist ex alia
aique alia mareria secunda vel vulsariter elemen.
toli e per plexum minus vel masis aretum
differre. Nlimirum corpus laxistime primum
cohaerens ex plurimis paecibus ecium aereis.
iCMEio,
ete
(0.
Si
Aa
Milt
iidll
ist 
i M
impe
aqud
aetu
elt.
BFaC
edue
M2H
AAL
D

## Folio 411 — 779341856:0455
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000455.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
Mediu
Species est
O13, su
CUM. d
lec tralit
MenI I
quibus
tance vel
oftcie
es tiWMI.
id SiC est
en sibiliu
iprocalis
inola 8
aliud A
siac dre
BneM
91
eid
peit
et CO1)
60
CO
268
ioneis, Eccoelestibus conscans, paulatim agenei
buscaulis, exhalac cum aqua aërem, colligitur.
que in aretiorem plexum, particulis aliis vel
amilis, vel acquilicis, paulacim cransit in massam
embryonicam, ac demum in saxum, vel mecal.
lum, vel simile quid: ubirurtum nulla prortus
Forma absolura apparet, quae sit ad cem. C’urra
nihit aslignari polsic, quod non a cali Forma
modali, hractenus expolica, provenine, nullus
effectus, nulla proprieras, nulla qualitas; ue
Forma ab soluts plane actum ageret. Si ponececur.
Sussicit proinde forma substantialis modalis, COn
Ctans tamen ex muleis parrialibus, magis minus.
que communibus ex parcicularibus, genericis
aque speciticis.
DIES II.
Considera etiam, quorodo elementa insine
mixeis, secundum essenciam, proprietates, qua.
licates. Nam primo maceria elemenei est actu
in mixto, quod macerialicer caulac. Sic enim
in mixcis mecallicis et lapideis, imo magis in
imperfectis insune elemenra vulgaria, ignis,
aqua, der, cerra, scilicet pocentid calia, non
aetu: sive secundum materiam, cujus ellencia
elt, continere mixtum pocencii, hoc est, raliter,
ue adhuc ex ea mixtum educi possit; ex poltquam
eduetum est mixcum, in cotamen mixco achue
manet ea maceria, sive illae particulae, quae cunc
tone sub actu mixci, non suh actu elementi:
doctune tamen etiam recum elementi recipere.
Onde

## Folio 412 — 779341856:0456
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000456.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
D
608 (0)6
Onde materia secunduim essencium materise sem.
Dec manet. Iea jam lupra diximus in lapide
e. 8 vel metallo. manere materiam aqua,
ienis, cerrR, _EC. In materia aquae, terrae _Ec.
manere maceriam elemenci pocissimum certii
ex primiseniis, in eodem tercio manere mare-
riam secundi, in secundo maceriam omnium
primam.
DIES III.
Propriecas vel qualitas propria, quae summa
estin elementis, nunquam est summa in mixtis,
sed Sicut diei solet, refracta. Nam eacenus
qualitas elementi cranie ad mixta, quacenus ejus
maceria cransit: prout Exepe diximus, aurum
esse cravius c. 8. quia plus terrae continee (terrae
inquam potentialis. sive quia plures particulas
terreas habent, quam aeris) plumbum non esse
accendibile, quia paveas habet parciculasignis.
sive minus haber de materia caelesti et apitabi-
li, eec. Plujusmodi aurem parricula igniss
terrae, aquae Sc. Tunc maceria merallorum e
similium corporum. Tamecli aucem materia
elemenealis vere maneae in mixto, secundum
quiddicarem macerix; non tamen illa maceria
parcialis sola e omnis inest mixto: sed milce
rue aliis mareriis, alioquin corpus mixcum non
esset; ergo eriam qualitas mixta caneum dt re.
Fracta inelt mixio.
DIES

## Folio 413 — 779341856:0457
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000457.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
EIaIb
in la
1M d
LIIRC
M
ete M
101
12 su
in mida
eatet
NUS C
aWIIV.
et (
paciiel
INOA
11145B
2
WII
N Mdl
ecun
Md
EUII
it
D(e
DIES IV.
Sicut ergo mixtum constat ex materia plu.
cium elementorum. e ideo qualitares elemen-
torum etiam ip la mixtae sunt in mixtis; ita patet
etiam esse retractas, cum quadam puena e con-
trarietare: consequenter etiam non esse aeque
intentas in mixcis. Sic in oleo est humidicas
Formaliter quidem, led non tanca;, quanca in
aqua: levis Formaliter elt pumex a porolitale
velaëre, sed non aeque ut iplezer. Hlxccom.
municer. Acramen nonnulla qualicaces insine
elementis, es plane non mixris: uti ienis est
inslammatirus, bitumen eamen, ect, constee
mulroione, non estinstammacirum. Quaedam
eriam mixeis insune, non elementis, ut pacet in
herbis medicaris. Nimirum aliae Tunc qualita-
res proprix e speciticae cerro corpori, quaedam
renericae e univertales, atque communicabiles:
quaedam a luis contrariis penicus obruuntur,
quaedam ex partecantum. Sed haec d similia im
in noctra Facilia lunc.
DTES V
Forma substantialis elomenti non manet for-
maliter in mixgo. Nam Forma subltancialis est
ipliima illa qualicas principalis, quae omni.
Toli. ex semper inelt, ideo leparabilis, non elt à
suo, corpore vel subjecto: live ect actus primus
cujusvis corporis, quo primum quodlibet corons
physicum est id, quod est, es non est, quod non est:
elt praecipuum praedicatum, quod quidpiam
COM.

## Folio 414 — 779341856:0458
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000458.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
414.
58 (0)8
1
consticuitur in cali specie, E distinguitur ab alia :
est modus Lubstancialis. Ex essencialis calis corpo.
ris solius. Flinc et(i mulea possint esse calida,
nullum tamer eo modo quo ignis: plurame.
calla lune arele plexa, sed nullum ica ue durum,
Omnia laxa constant ex terra. sed nullum ita,
eEmarDE. Benique elt modus talis mareria
cum cali plexu, qui uni soli conveniac: quem
Cemper praecise dignolcere de nominare posse de
omnibus corporibus, absque dubio humanam
nociciam luperat, ut quisque videt. Interim
evidens manet, elementum non manere formali-
ter in mixto, quia non manet sub cali forma;
etsi maneat macerialicer, sive cum aliqua ma-
ceria; es virtualiter, sive cum qualicate re
Fcacta.
DIES VI.
Adverce eriam, quam accurare nostra doctri-
na respondear instructioni Porphyrianae ab
omnibus admilla. Tot enim sunt suprema se-
nera qualitatum; quot classes praedicabilium in
quale. NNam genera quidem praediconeur quid.
ditacire de certo subjecto, licur et species; cae.
cera qualicative. Sic de auro dicicur metallum
quiddicatire eanquam genus: cujus pertectio
differencialis ex constitucira est modus ille (In.
rularis complexionis es conjugationis partium;
ita, ue haec cum racione ecalli generica faciae
cotum, quod est aurum. Speciem scilicet, quae
B ip la quidditacire praecticatur decali corpore:
sec
IH
AC

## Folio 415 — 779341856:0459
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000459.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
b ali
OID
calid
Ca MII
UTUI
amiB
ratet
Quit
OAeB
nasd
nteti
GrMal
OTM
2 M.
1C 1
Ob
MA
e
av
0(0)
n
et
lec cplexio sccundum se praedicatur in quale
quid; nimirum quiddicacivé de specie, cujus
Dars elt, es qualicacive de genere Cive de metallo
enerarim; cujus determinaciva elt. Ex COII.
plexione manec necellario liquabilicas e dueti-
litas tanquam propriecas essencialis ee necessaria.
Cine qua csencia speciei esse non porest, et dici-
cur de ea qualicative necessario. Denique lla
cus actualis vel concrerionis vel liquationis eC.
est accidens, sine, qua esse species potest: Non
quod possicexiltere ee Tubsiltere ille RacuS Peor.
sim, uci posset,  esset accidens ablolutum; se d
quod illo species carere polsic. Unde ille est
modus accidentalis d contingens, cum proprie-
eas EEdlifferencia sint modi vel qualicaces substan-
tiales, essentiales, es necessaria, sine quibus spe-
cies essenon pocelt.
DIES VII.
Sunt ergo plura genera qualicatum, quorum
eantum unum elt accicens, caererae lunc quali-
eates quicem. Led subltanciales vel essentiales,
sive rales, Ine quibus essentia subjecti, cujus
lunt, non pocelt consictere. Qualitatum acci-
dentalium _ continsencium quaecam lune alce
catirae: quomodorales sine, non est difficile ex
dictis assequi. Nimirum qualicas alceraciva ett,
qua subjectum redditur non aliud, sed alterum;
sive non tic aliua quid. sed quale. Nimirum
qualitas alterativa mutat subjectum, secundum
aecides sensibile, nocabiliter permanens, tolli-
bile
-Y8

## Folio 416 — 779341856:0460
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000460.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
AIC
 
.C
Ednd
BEd
bile es contineere solirum: ita ue alceratio non
ie mueario subilancialis, sed ramen via ad hanc.
Flomo lenus, dum tir aeser, alceraeur; juctus
dum sic pecca or, non alceratur: Lopis impulsus
non alceraeur, quia impecus mox cransit: lu
men pariecem non alterat, quia non remanet in
pariere, luminiolo sublato: campana ruptanon
alceratur, quia rupeura non elt tollibilis: dum
lisatur Fascia, uc alicer resonec, non alteratur, quia
id non est Tolicum herio
DIES VIII.
Sicue per alcerationem procedie natura ad
renerationem, ita ad iplam alceracionem variis
viis et modis cendic. Primo enim per conden-
sationem ex rarefactionem mulciplex alteracio
continsit: ita nam que per condenlacionem va-
poris aer At nubilus, rarefactione nubis idem
Hclerenus: largiore scilicer vel parciore aMluxu
vel influxu caeleltis materiae fere omnia cOr-
pora meteorica, led ex lapides ac metalla gene.
cancue, alterantur, disponunturque vel ad cor-
roptionem, vel ad novam generarionem, ut
experimenta. e ipla consideratio ex dictis olten-
dit. Ex mutatione quoque ordinis ac prus
partium: sc vitrum alteratur cerendo, ut ex
opsco tiac diaphonum, ex alpero laeve. Ex
mutatione ficurae in partibus itidem alrerantue
corpora: lic succus ex amaro percolatione fie
dulcis:

## Folio 417 — 779341856:0461
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000461.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
HIOHBI
 ital
JaBe
p12 AB
: dut
11I, 7
UI2
V.
condt
altet
AeH
Bisil
pia
eM.
D
Ve.
le
ut
p +0
e
e (O) Sed
dulcis: non item. Pi rotius fioura mutetur, cum
ilta non sic via ad generationem; ut si torius
cerae figura cuvica mucetur in sphaericam.
Fix moin es aciratione quoque fir alceralio; C
corpus humanum concrahrie lebres, cuses, livo.
res, lanitatem.
EIES 12
Fsec dissicile est explient, quomodo secunde
qualitates ex primis, cerrix quoque ex secundis
sCnETenEUE. Wimirum licue mixra ex elemen-
tis, ita mixtorum qualitates ex elementaribus
relultant. Namque ex calore hE raricaS, ex ra-
rieate levitas; ex Crigore densitas, ex densitate
Fravieas: ex humico Aexibilicas, ex sicco du-
ricies: ex duricie laevicas, vel aspericas, indé
Opacitas aue perspicuitas; ex opacitate colores.
Similiter Capores, octores. e aliae qualirares sen
sibiles nascuncur; de gnibus adhuc intra pluri-
bus, si videbitur operae precium, agendi copin
erit: quamvis hic laltem ex diclis abunde pater.
haec e similia non esse qualicates absolutas, lec
mere modales ac respectiras.
DIES X.
Lacillime explicamus, quomodo corpora per
qualtiates contrarias inter se asant es pariant
rur. Ilam calidum agic in Frigidum, illud rare-
Faciendo, ut disjeclis parribus humidis praeva.
eant ignex, et amma exciteturo Frigidum

## Folio 418 — 779341856:0462
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000462.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
41C
ad
o
3(0)
pa
asic in calidum, immierendo illi particulas aquo
sas e crassas, quibus, sustlaminetur agirario
ionis, et sequatur lcupor es quies. Tlumidum
agic in siccum, quatenus communicaris luis
porcibus plexum illius lazat, sic ut parres sicca in
trumida nacent. Siccum in humidum, illud
suis particulis immissis stipendo, absorbendo,
suis poris concludendo, ut liltar Auiditare amista
Caerera cuiple considera. l’erspicuum namque
est, quomodo etiam secundu qualicales sintinter
secontrariae. Sic enim densum opponitur raro,
crave levi. perspicuum opico, molle duro, Ae.
xilerisido, pineue arido, album nigeo, amarum
dulci, Lonusgravis aCUITO, CES.
DTES ZI.
Pacet quoque quomado hat reactio corpo.
rum. Sic c. 8. terrum candens immissum
aquae, iltam caletacie, commiunicando rmulcas
pasciculasionis celerrime agitatas, quam agica-
tionem secondum quid peorasae in parribus
aquae. Ilac vicissim luas parres crassas immit.
ric terros quibus impeditur et listitur axiratio in
Parcibus Ferri, uc lequatur Frisida quies. Non
omne quod pacitur reagir: Duid enim cerra
caletacta a solereagir in solem: Similenon agit
in simile. Nam Frigidum in frieido non re-
perit parces ravide aoiraras, quas siltat: humi
dum in humido non invenit parces laxabiles:
enis in igne similiter accenso non haber, quod
2eat. Palsum resiltic nsenris interdum active,
Jua

## Folio 419 — 779341856:0463
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000463.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
aGuB
siralio
nidur
cae
illul
nd0.
INteF
ed1O,
Ae.
FUM
PO.
IUM
IIIad
3i1a.
1b115
nit
Ois
Von
etId
re
MI.
es.
104
ver
18.
ei 6
 (0) 6es
quatenus resxit, e ejus actionem debilitat; in
cerclum solum passive, quatenus actionem diffi
culser recipit ac admiccies
DIFS XII.
Nec maner obscurum, quomodo qualitas
intendarur; ac remitratur. Illique enim fIE
major per addicionem parcium, ac per imminu-
tionem remietitur. Item per majorem radica-
tionem in lubjecto: IC PARLOS FCTTEK, aqueX,
vel Colphureae quando acctius inter se con-
ctringuncur d implieantur, quam prius fue
rant in nube, ita ue nubes cranseat in lapidem,
crescic eraricas, e fic major, quam in nube.
Ciradus porro incentionis in endem qualicace
Tune ejuedem racionis e homogenei, ctsi qua
licas in se ipta compolita siE ex diveriis, e
ideo retracta dc mixea sit. Isinc manifectum
est. posse concrarias qualieaces se le compari in
eodem subjecto in gradibus remissis, non vero
in incensis. Sic enim potest aqua secundum
quasdam lui parces intensibiles rapide moveri,
secundum quasdam quielcere, ue sic cepida;
si vero secundum omnes agicetur, calidistum a
eric, non frisida omnino, quin secundum nullas
quieseie. Mocus localis non pocest simul esse
in terminos oppolicos, Cursum ext deorlum, eriam
in gradibus rerisis: Ac tamen Expe determina
cio in lincam rerciam.

## Folio 420 — 779341856:0464
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000464.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
B
.0
DIES XETTI.
2
Flinc paret, quomodo qualicas incendatur
per antiperistasn contrarii. ITam DeE CONETA
rium circunctons, Docelt coarctari agens, e
cosi in angultum, ica, ut parricula quadam e
vis actira masis radiceeur, ee uniancue inter le
in eodem corpore. Pestexio qualicatis incerdum
st cum lubjecto, Sicur refexo aère rettectiiue
lonus: lumen reclectitur retleris globulislumin
nolIS. Retractio fc, accelerato nut rerarctate
mocu luminis, ut dictum ett. Crelcere Dorest
et decrelcere corpus in infinitum, contiderarum
secundum se; non ica, proue est pars mondi.
Si enim sol ica creleeree, omnia in faMIIareE;
si arbor tieret cerra major, unde alimentum
eraheret)
DIES XIV.
FIxc quicunque vie mentis compos con-
Tderat, Poceriene feri, ue non rideac eum.
qui dicat, huinsmodi corporum qualicates,
Porentias, vircutes, aelivitates, accidencia, este
entia, quae poctine exrra omne lubjcetum
eistere  in sectilicatem lapidis, liquabilicacem
mecalli extenvalilicacem auri, vim elacti
eam reenei, molliciem plumbi, candelcibi-
litatem lerri, gravicatem hydcarerei, vind toli
datiram Palis, fragilicacem vitri CEc. Pose extra
Tun, e sine ullo subjecto exiltere. Ouid erie,
e quomodo esseved concipi porest liquabilicas,
Pet

## Folio 421 — 779341856:0465
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000465.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
daeu
DAIId
2I C
verle
rdum
etiur
UII.
redio
docest
3CWM
nd1.
arCL;
atum
COn
cales
estB
EuM
catet
elacti
seibi
(oli.
extId
erit,
l11451
pes
B
e (O
e
 A
per quam nihil est lignabile: extennabilitas, per
quam nihil elt excenvabile: mollicies, qua nihil
esmolie, operaciritas, quanihil estoperacivum 
Protecto hujusmodinec tinsi quidem vel a fomn
niance postunt.
DIES XV.
Dehujusmodi forma Peortim existente, sive BE
Tubltancialis. Eive accidencalis, (nam incer tix-
mentum ex fiomencura nil interelt) mulla enris
veritas 3ffirmari potest: Nec estparva, nec ma-
na, nec duranec mollis, necraranec densa, nec
calidanec trisida, nec humida nec lcca, nec alba
mecniora, nec diaphana nec opaca, nec tansibilis
necransens, nec crectanec jacens, nec locabilis
nec locativa, nec mobilis nec motira, nec pasti.
bilis nec actira, nec len su percepcibilis nec intel-
dectu, nec enei corporeo limilis nec incorporeo
per nihilum convenie cum allo alioence, pernihi-
lum eciam diftert ab ullo, per nihil est incelligibi-
de pee nihil amobile, denique nihit habet veris
nihil boni, nihil entis.
DIES XVI.
Considera quaeso, qualecunque corpus phy-
cum c. 8. lapidem, cuitacinesse ealem maceriam
cum cali proporcione es pleru, qualem descripsi-
mus, quod esse P)FO possibile Factu, arbicroe
non nesabis. Loc deinde formam illam, quam
ru alieris, substantialem abloluram laxidis anni-
hilari, auc porius srorsim exiltere, ut asseris tieri
Idd 3
Dose

## Folio 422 — 779341856:0466
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000466.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
42.2
 5(0
80
polle. Quaro quid per absentiam talis Formee
cuae amiserie lapis: C’erce adhuc erir complexum
ex tali maceria cum tali proporrione et plexu:
adeoque similicer ue anrea curum, insectile, non
liquabile, non malleoductile, grave, trigidum.
denigue idiplum quod ance. Non erit corpus.
inqui, quia carebieforma: Sed haber adhuc ean-
dem Forram modalem, quam ance; EE ablolu.
tam nullam prius adtuisse, pacet ex eo, quia nil
est in lapide verdirum. Nunc porro uniacur
rurlum Forma illa absoluto priori complexo, quid
lapidis aue lapideum ei per tormam acceder:
cerre non duricies, non trisus, non insectilicas,
non seavicas ecc. quia nihil horum illa forma
Peortim habuit.
DTES XVIL.
DICES, Formam Cubstancialem, sed e aCci-
dencalem, Teorlim a materia nihil horum hatie.
re, non esse caletactivam, nec trigetactivam, nec
ullam habere in se actu viccurem atque pocenciam
agendi: sed haec omnia illam habere, dum elt
unica maceriae, idque D L ordinarione ita seha-
bere. Sed quid (I LD FCIS ordinee, ut materia lola
absque Forma Acoperecur? Ouid h ordiner, ut
Forma aquae unica materiae irnis icta praester: (I
Pocest DEUIS sic ordinare, eroo tormaionis in le
Rihis habet diversum a forma aquae: quomodo
erso discrepont incerle. Si non pocest sic orrti.
nare, quid obstac: cum Forrma ienis separara
xque paruum lic calesactira ss Forma aquae: vel
nomina
O
b
n
(0
x
M
Det
Ila
Sal
O1
32
Icit
NC
AEd
erit
O
qua

## Folio 423 — 779341856:0467
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000467.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
n calis (oIMa
complexul
ne d ples
plectile, i
e Trigieum
erit COrpU
et achuC ed
;de ablolb
eo, quiai
110 unial
iplexo, 9
n accedet.
Sectilicas+
illa forM
ed et det
um hal
tivam, 1.
porenia
C, duM
e ia seH
nateria lb
Ordinet, l
oraectet.
jenisi
quomod
AsICD
sepola
qua.
e00
D(C
2.3
nomina qud rei sic illa pocencia formae ienis prae
forma aguae. Deinde cum maceria de le iimpo-
rens proltus sut, de nullam hrabene vim aclivam,
quomod illam contert forma ienis: Quare
non CaIdem Censert Form aquae  Un quo
caulanc vel principiandi genere conterr, quoit
DIES XVIII.
Sed loquere tandem aliquid Capiens. Quo:
odo sic lapis durus B gravis per formom, qua
nec dura, nec oravis est. Quare non ficlapis per
Formam luam duetilis ee liquabilis, cum ipsa
aeque parum sit ductilis e liquabilis, ur est nec
duranec gravis? Duare vitrum tic Fragile Per For-
mamu vitri, a non malleoduetile, licut metallune
pec Formam metalli: Ilujusmodi incerrocatio
nes innumerabiies heri postune. Ad quas nihil
erie responsi, quam quod talis Cie natura unius
Forme. ex non alcerius. Sed in que clt quaso
sica ilta nacurae diverlicas? Cr rali relponto quis-
quam lapiencior hac, non erar caula, cur regina
habae ab ulcimis Cnibusterrae properaret ad Sa-
lomonem. c ab illo phylicas rerum caulas ad
acete caquiliber agricola inAbyfina interro-
acus prompcissmé respondisser plane idem;
den. liu elle nacuram ienis, hanc aguxe, honc
mecalle, exc. ut aliud ica, aliud alicer oPereTE.
planonhabet:
DFFE

## Folio 424 — 779341856:0468
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000468.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
ndo
 
0d
DIES XIZE.
Duid hoc responsi cll, inquis, ergone rem
noltram, cum Salomonis lapiencia comparamus:
Nonicanoctram gurram magniticamus, uc cum
ddOceanum aelrimemus. Arhilramur aceamen,
nos in ea via constituros, qua ad aliquod incentis
scientia instar tranliri posset, si observationes
rerum E exverimenta lufficerent, quod angelicae
perspicaciracis, non humana aetacis aegne indu.
Striae elt. Ouidquid lic, dicimus, Salomonem
nihil explicacurum fuisse, si nihil aliud ad inter-
rogata cespondisser, quim Ablolutiltae soleont.
Neque tamen quid aliud relpondere possunts
cum nihil in sua forma separata veri entis repe
rinne, ex quo corporum effcetus ee experimenta
Deduci DolTInE.
DTES XEX.
Quocirca conclusionis inctar esse potelt, For-
mam iltam nullius esse proedicamenti, sive nihil
entis de ea vere aftirmari ex praedicari posse.
Non est enim quid, live ens aue subltancia.
Non ens; quia unita subjecto non est per se
sublictens, disunita non est in alio es per aliud
Tublistens, s tamen unica ex non rinita elt eg-
dem. Non substantia; quia nec macerialis, nam
sic esser corpus; nec immacerialis, quia liC esset
Spiritus: adeoque esset subltancia in genere,
mullius speciei. Non eM Onanta vel aliquanta;
quia non elt extemla, vel habens molem.
Non
82_
M
tH.
1d
el

## Folio 425 — 779341856:0469
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000469.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
e reM
aMUS.
IE edM
CaMeB,
gentIS
ItiOned
Gelied
INdV.
eneMt
intet
leaM
BeNIa
for
nihia
posser
anEid.
det lB
aliuo
A ed.
BaM
estet
ACTC,
1MtA3
leM.
10
ao
e
c. ∞ (0
6
e
Non Mlignalis; quia nulla ejus qualitas nomin
naripocelt. Non Id aliquid: quia nulli enti ex-
Decibilis, nuili ucilis avenecessaria. Non Acens
nec Patiens; quia cujustibet horum incapas
Ponubicara; quia nullius corporis luverticie
cenclosibilis. Non Durans; quia causa finali,
ob quam durac, est deltitura. Non sinnata nec
fisurara; quia defectu quanciratis non est loca-
hilis nec cerminabilis. Demum nec finita, nec
infinita. Duid ixitur est. Nihilum.
DIES XXI
Videri quidem lane porsumus abunde osten-
disse, quam forma absoluta nullo loco, modo-
que subliat: actamen si vel ipsam lucem illu.
strare adhucliboac, sico ec quali summacim col.
livo, eam Formam nec mediaté, nec immediace
ceenolci, sed mero quopiam phancaltico lom-
nio in imperitorum animas irreplisse. Media.
ce sire ex medio cognolcitur, quidquid ex alio
oncecedente prius noco infereur, ex discursive
concludicur: immediato, quod absque conclu-
sione, sine medio, per se ipsum norum cAt. Sic
merophysicis per senocum cRtillud. Non porest
idem simul esse ex non esse: Rchicis illud Declina
a malo, es fac bonum: Machemacicis, TOTum
majus est parre; Phylicis, ex nihilonihil genera-
tur: exiltere colores et lumen, e sensibilia re-
liqua immediace omni hominiinolelcit. POr-
re quod ediace innocescit, vel a priore inno-
celcic e per coulam, vel à polceriore, per esse
EtVB Z
t

## Folio 426 — 779341856:0470
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000470.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
A26
ex
c (0)8
Etus; Guarenus eectium illacirum vel cautat id
quod intertur, vel cautaeur ab illo. Juaericur
quemodo, ee an vilo moco forma absoluta la.
pienciHEnOCAE
DIES XXIF.
Primum igitur per caulam primam arctiety.
Ba, Quae Leus ell, nec Forma aliqua abscolutas
nec nolrra respectira elt nota: quia menrem
Deiideacivam ex porenciam effectricem imme.
dince non cognolcims, quam non videbic ho-
MDEvivet. Ergode coula creaca Tolum aliqua
reltaequaectio, an ex aliqua alcerurra forma de-
duei possit. Deinde immediace etiam noltras
tormis modales cognosci nolumus absque ne-
celsitate concendere. Abloluram vero imme-
diace innocescere, nec adverlarii dicent: quid
qua immediare noca lune, omnibus noca sunt,
iea, ue de iis nullum licigium, nullum dubium.
quarenus sic nora lunc. esse portu. Patet vero
hianc propolitionem, forma macerialis absoluia
existit, nec lensibus patere, nec esse principium
phylicum, nec mathematicum, nec erhicum,
nec meraptirsicum. Duis enim unquam calis
Forrriae exiltenciam immediate e evidenter atti.
sit aur ostendere pocuit: cum nec quidem ali
quod praedicacum genericum, vel speciticum,
vel proprium calis Formae immeciate aPPaTEAE;
eo quod saepe inculcacum li, neque esse per le
encelam, nequemasnam, neque aliqualem ul.
lomodo, qui pateato
ue 

## Folio 427 — 779341856:0471
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000471.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
Cat id,
XrICUI
11a (2.
chetu.
Olotas
CNTEM
BMB.
ic h0.
aligud
12de.
e ne-
nme
quid
sunt,
IVI3
veto
Coluta
pium
CHM,
cali5
aII
nali
VM3
redt;
et le
10l
Ed
quo 
0 CO
DTES XXEIE
Cercum est quoque Formarum accidencaliu
mere modalium aliquas immediate patescere:
videmus enim rerum praelencias, abssentias, du-
rationes, mutationei, marnieudines, figuras,
Fragilicacem vieri, liguabilitarem metalli, duri-
ciem lapidis, Aexibilitatem culmi, ramosicatem
aeboris, Canicarem animalis, morcem hominis,
ex innumera calia senlu immediace coonolci-
IuS. Coonocimus insuper hujusmodi quali.
taces vel effectus, aut virtures per luas caulas.
ic enim scimus hominem mortuum esse, quod
vel nihil alimenti habuerit, vel per eot vulnera
omnem Cansuinem amilerie: animal debere esse
sanum, quod habeat omnia ad ulum, quibus na-
curaliter hormonium parrium ex humorum ac
quiric: pariecem fieri aleeri similem, (i uterque
dealbetur: Planram fieri majorem, s fuerieie-
rigaca: lienum heri cubicum. Ei ita fuerie se
etum, ue sex Faciebus parallelis terminetur
malsam fieri duram, I2 exhralaro humore partes
terreae aretiore plexu consticerint, ecc. AIque
ex his patet, tormes modales accidenrales du-
pliciter innocescere, per le iplas immectiate, es
mediace quoque per cautas luas, qua sunt talia
subjecta cum talibus caulis resulcantid..

## Folio 428 — 779341856:0472
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000472.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
13(O)
DTES XXIV.
Eoipiovero, quod ista Formae demonstren.
cur per luas caulas e principia, eriam caldem
ui caulas es Formas lubltantiales, per quas iplae
fune, demonstrane. Nam ex mocucorporis in-
ferrur praelentia caulae morricis e impellentis;
Si lignum sic cubicum, colligirur adtuisse arci-
Rcem, qui apre secuerit: Quodignis sit combu-
Ctivus. Ollendit per cum quaqua versum agitari
aeuta spicula, quae poros subinerent vicini cor-
poris. S plexum solvant: quod hycrarorrum
Auac identidem, et non accendatur, oltendie,
iplum constare plurimâ aqua, nullo igne, led
mulcaterra non silamentose  rigide plexis: la-
pidis rigidicas ee duricies monstrae, eum codlesce.
re ex muleis particulis cerreis e liccis, non mul-
eis aqueis, ea proportione, ue porose quidem.
Ced camen frmuer cohareane. Lequeita deca-
ceris: Temper enim ex hujusmodi effectibus,
vircuribus, qualiracibus est devenire ad caulas
cum caeceras, tum eam, quae in corporibus ell
Forma substancialis, videlicer calium parcium
talis proporiio in plexu, in numero, pondere es
mensura, in fioura, marnitudine siu parcium,
ex quibus unus modus tocalis hujnsmodi corporis
e secisions relultane, unde celes effectus vel qua-
licaces lecuncariae, consequuneur. Atque ita no-
Prus Formas substantiales demomctramus d po:
Periore per effectus.
DEF
I1
ned
15
i
1d,
il
IA
(en
UII
alia
10L
sest
B10
XIIA
dis
COM
sId
ditd
VA
cect
qud
CDa
DOt
QuaI.
r0s
COr

## Folio 429 — 779341856:0473
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000473.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
nctre
a5 ipla
eisIA
enisi
C aeII
hgical
VeuM
lec
1: 13
lelce
MUI
dem.
eCa
b15,
ulaS
15 elt
iuM
bO
MM.
poris
91d
1O.
p0.
S
a CO
DDIF. S LaL
et
1
Declaratur hoc iplum polchrâ analogi, qua
sumirur ex linouis sentium. Sicur enim om-
neslingum eildem alphaberi primigeniis elemen-
eis ex liceris constant, quae lamen in (yllabas, di
etiones, verba, nominta, modus, caive, cemvo
ra, adverbia. participia, gerundia, luxina, _LE.
aliter arque alices componuneur, MIECenCUE, OE
dinantur, eo modo, qui singulis lineuis lolis E
Temper, deque specitico conveniae; ild per CEr-
turri illum BE specialem modum unz lene ea ab
alia cocaliter difterat. ex in plures accomocari non
pOFIE, Lsine aurec profluine singularum lingua-
rurs peculiares velur dialeeti, propriecaces, phra-
les, proverbia, modi loquendi acumina, apcitu-
dines, commensurae, ad carmina pangenda, acd
prolum Arvendam; CEc. Ita omnia corpora
constant eadem primamateria, eiscemque mate.
tide particulis; sed ita diversimode mixtis, Or
dinatis, composicts, uc uni corpori tancum
unus ejusmodi modus substantialiter e speciti-
ce conoruat, _ aliis ex toto apcari non peltis
quae est rario es forma primo consticutiva calis
corporis, exnon alcerius. Fx hac porro prin-
cipali Cortma e monsiticatione manane speciales
pocencix, deliones, virrures, qualientes, can
quam ex tonceriruli, ex secundarii modi parcim
proprii, Partim accictenaleS
in

## Folio 430 — 779341856:0474
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000474.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
a
eri 3) p
∞
DLES SEXVI
ad
EInde quid rei sint ilta Formee subttantiales,
oltendicue nori tancum a polteriori ex effecti.
bus e consequentibus illis altectionibus; sed
etiam d priori per egulam macerialem, via re.
solurionis. Pcenim termo ec orario relolvitur
in dietiones, calus, modos, cempora, geron.
dia, adverbis _C. ex quibus constac: haec in
nomina e verba, qua specificisinter se modis
Aectuncur, ordinancur. construuntur, declinan-
Eur: FTomina ee verba relolvuntur in radices
vocum: iltae in lyllabas: Syilaba in licteras, quae
est una linguarum omnium veluri malsa et ma-
ceria. SiC corpora perfecte mixta resolvuncur
in Elemenea vulgaria minus arciticiose mixta, ex
quibus conleleunt. Flementa, si contundantur
in unum, Cinsuiorum Formae loccitica percunt,
ex rectar universalior aliqua malsa rudiar et
impertecsior, quam nos cerrium elemencum
primisenium vocamus. hujus minima (i divi
ctantur, relulcabic alia enassa ex minimis ron.
cundis, quod corpus luminare dicimus. IIOc
paricer divilo resuleat materia universalis,
cujus minima sinc cennistima, ulcerioris dis
sectionis incapacia, ex quibus omnia con-
leaito
etum

## Folio 431 — 779341856:0475
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000475.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
antiales
eftect
05; se
vid 1B
SolVin
SeruII
haec II
mod
Eclinait
radice
15, Gu
DUNEU
Eta, et
danI
exCU
dioc d
CnCUI
(1 dirt
IIS 1C
H0
EtalIS
15 C
CD)
 CO
DTES XQVII.
8
Sicut proinde qui linguarum prima elementa,
e corum compoliciones considerat, Facile in
cellioit, non Colum qua ratione ex modo quae: is
linoua abi alcera maxime disterat: sed eriam vi-
der, alias asque alias sivouas ex iitelem literis
plures nasci posse; cur omnes modi non (IME
adhBC exDFCII CE WTurPAII. ICa paricEr ADBaTEE.
quomoco modis prope innumeris maceria pri-
ma alirer aeque alicer in diverla complena digeris
ex (ILdcus veleF, ex e3 alius acque alius mun-
dus Formari possie; sed etiam Facile mente con-
cipie. quibus pocissimum racionibus, propor-
cionibus, dc modis singula corporum species
alingulis dilerevene; E quid rei sinc ilti modi,
scilicet esse affectiones ex qualicates primarias
in materia resuleantes, a qua scorlim iple exille.
re nequaquam polsine, eisi mareria ab illarum
Cinculis separari, sive eis carere pollet; Es iueo
reere a nobis vocari, non entia, leilenticaces.
DIES XEVIII
Demonctrecur etiam pluralitus e origo lin-
ruarum d causa effectiva: qualis est partim Fdeus
ipse in sruetura curris Babet, parcim humani
reges e principes, quacenus per divturna Bella
_C aliis modis miscuerune divertas gentes, quo-
rum linguae alcerarae primum deinde viciatae,
CorTUPI_ que in linfuni alias et plures abiervula
I

## Folio 432 — 779341856:0476
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000476.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
13
0
6∞ (0)80
Ita asenee Deo in principio ex mareria universali
relulrarielumen elemencum secundum; ex hoc
et primo corpus colette; ex ilto rertium ele
mencum ende: E hoc eductae Forma elemen.
eorum vuleacium; ex horum actione et re-
aetione, mistione, alcoratione, alia acque alia
mixra quocidie prodeunt: est ica quiddicas for-
marum lubstancialium demonstretur a nobis,
non solum a caula maceriali; sed etiam
ab etticiencibus, HE ex parte nuper, olten.
dimus.
2
DTESZXIIC.
Denique quod ex tali materia vel prima vel
Secunda, a corporibus live elementalibus, sive
mixtis can quam caulis efficieneibus, certo ordi-
ne in mundo dispolitis, variis aetionibus, per-
colando, addensando, rarefaciendo; coquendo;
assumendo, dimitrendo; sublimando, liquando:
Cipando, esc. hujulmodi generaciones natura.
liter fiane, contiratue eriam ex illis effectibous,
qui producuntur per arrem, dum nacuram imi-
tatur. Sic enim arte chynica efficitur luccus
lapidificus, es aliae conversiones miriticx,
Timilesiis, quae hune periones luhcerraneos vel
in séreaccensos, quibus corvora metallica, sa.
pidea; lemimerallica, e similia Eunt. Sic ars
Pelopecica imicarur Fulmina; aro lacecitia conté.
etionem cunei fulminalis et seilium; sic me-
dicina comeretiones lalium, cpstori, caleuli in
CDF-

## Folio 433 — 779341856:0477
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000477.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
univer 
; ex H0
HUM et
c eleme
1C 81
Cque d
licas tor
a nobis
 etial
octen
ima V
5, sIV
Oord
15, Pb
quenab
mando
MatUI
Ctibus
MIM
(UCCt
rifiCa
eos 1
C8, la
Sic d
Cont
CMI
Vsi
Dt
s
50 (0.
C
58
corporibus, praebendo medicinas, materiam
dissipantes. es aetiones concrecivas curbantes,
impedic: quae omnia non succederene, (i gene-
rationes nacurales alicer herent. Adeoqueno.
Acatorma relpectira manet à priore et a poste.
riore demonCrntao
DTES X~3
Contra vero quis unquam a priore demon-
SravitFormam abloluram? Duod ex. er. ignis
A. accendacignem B. sequitur, ne ignem B. ha-
here Formam abtolutam: Piam ionis a cimi-
dem Formam habere deberee, vel aeque vel ma-
bis pertectam, cum sIC cousa vel univoca, vel
aequivoca; d haec Forma de igne a prius noca
esse deberer; cum ex nocoienotum sequi opor.
teat. Ouomodo vero talis Forima est nota.
Fodem modo de quibustibet causis efficienti-
bus arouere Dores. Neque caula increata act.
duci pocelt, quod hac in principio tales For-
mas indiderit. Ntam de hoc neque ex revela.
tione divina, neque ex ullo congruo cestimonio.
Dec ex racione quidquam constar. fix causa
materiali timilicer mihil deducirur. haec enim
Absolurictis est mera caligo; _ ex eo, quod (IE
primum cujusque subjectum: esc. quod neque
sic quid, neque Onantum es c. neque ex alio ejus
praedicaco; minime lequitur: Preo ex ea edu.
cicur Forma absoluta. Inde a priore non est
demonctrabilis, quid ex nulla caula velefficiente,
E
ve
33

## Folio 434 — 779341856:0478
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000478.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
434
∞ (0)6e5
vel materiali, vel ex alia Formali, vel Anali, ue
Patet ex dictis.
DTES LL L2lo
Similiter a posteriore vid. ex eftoctibus, virtutibusu
qualicatibus, accidentibus, aetionibus cadteire ab-
Colura substantia non inteirur. Nam quis hane
consequentiam ferat, vitrum est traxile, lapio
Frmus, mecallum liquabile, hoc corpustirper.
colando, illud condemlanco, eEc. ergo constane
eadem corpora ex forma subltanciali abloluen:
Pexelertim cum eadem Forma penetrabilis et in-
excensa ad omnes hujusmodi actiones HIE PFOE
fusimpocens. Cum isitur neque ex cauta, neq; ex
effectu, neque ex ulla ratione nacurali, neque ex
divina revelatione, neque ex ullo celtimonio il.
lius, qui rem cognitam haberet, neque ex ullo
medio conster, neque immediare per se ip.
sam paceat, illua eancum elt reliquum, uE
dicatur esse merum hementum, et non nili
quadam phancaliacione hominum erratsundo.
rum mentibus incidisseo
AIC
A
ed
1
et
26
si
Ha
fo
M
al
Ce
96
ret
1e
re

## Folio 435 — 779341856:0479
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000479.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
1211511
libus
CM ab.
15 H21B
Ecpet
Onstant
(Oluca.
e in
PTOC.
Cqi ex
que et
nioi
ex Ulb
se I
M,
DN A
undt
P
a ∞ CO
in
AUOUSTUS.
DTE5 10
TCon dedisnabimur etiam adversariorum ax d
rumenta relumere; iamechi pleraque calia
sinc, quorum intirmmiras jam ex dictis constat.
Opponune ereo primo, juxta nos forma sub-
stantialis esset merum accidens, _ nacura non
nisi accidencia produceret. Reipondeo ex no-
Aris dictis natura producie ignem, aquam, lapi-
ales mecallo, _ limilia corpora, quae accidencia
non unc. Fc quomodo formae substonciales,
cum per eas subltancix prime ac Formaliter hane
ac lubliltane, accidentia erunt: Admajorem ta-
men instructionem diltinguo: Forma lubstan-
tialis est accidens respectu corporis, cujus ett
Forma substancialis Nero: respectu maceria pri-
ma, transeat. Ouarenus enim materia remota
aut prima inditterens est d indeterminata ad
certam formam specificam, sic c. gnodam modo
accidic hanc accipere potius quam illam: hoc au-
rem verum elt, etliForma ponatur absoluta: qua-
renus tamen esencialem habet porentiam eriam
ad iltam formam, quae estejus actus physicus,
_ per quam ipta craducitur ad iltam speciem,
quam essentialiter, et h indeterminare ex divilim,
relpicit, sic forma ei non accidit. Juxra aliorum
pihralin posset dici accidens non phylicum, led
mecaphiyCum. Fide supra diem 8. 9. 100
Aprilis.
BC
IB

## Folio 436 — 779341856:0480
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000480.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
au 
L Il.
C
Opponunt rursum: NTos, dum nulla accis
dentia admietimus, non posse misterium encha-
ristia explicare. Oinamillimum argumencum
Sane ( alia ratio nulla nobis esset, quam quia
mylterium illud connaturalissimé et clarissimé
explicamus, ue facimus in dialosor. Postlolilo-
quium, illud ipsum efficacissime vel unicum
movererme; ad doctrinam hanc amplectendam.
Contra vero absoluristae faciune mysterium hae-
reticis e gencibus prortus incredihile, et adeo
impossibile, per quancicarem luam ex alia acci-
dentia absoluta, quae non estlevis in fidem inju-
ria: Uti patet ex dictis die martii 22, 23. 2.40 25.
26, 27. 26. 29, 30. 3I. et Aprilis F2, 13. T4.
75, 16. Quod autem accidenria ucique astera-
musinnumera, eti non absoluta, paltim ex di-
etis constat.
VIES III.
Praecerea ucuneur variis in nos dicteriis: o5
este Atomistas e Democriticos: non admittere
materiam, neque formam substantialem: nos
subtili philosophiae non esse assueros, es parum in-
geniosos: ulera sensum nos proferre pomeeria
philosophia: Sapiencum lubuili indasinetormas
absoluras repertas esse, quas non debernus reji.
cere: conera necancem principia non esse di
Exucandum, cum philolophia principia fne,
Maleu
e

## Folio 437 — 779341856:0481
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000481.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
4 aCci
Cneha.
enCUM.
n quid
cristimi
Tolilo.
anicum
endam.
1I ha
2 2det
2 aCC1
inju
4. 25
3. 14
aserd
ex a
Noc
mittere
A: H
1M it
maerin
FOra
15 res
sse dt
RAII
MalE
03 (O)Eed
mareria ex Forma substantialis: per nos non Re-
ri generationes Tubltanciales: corpora subCton.
tialia per nos non esse nisi quaedam asoresara
per accidens: Oporrere auctoritacem lcripeo
rum aeltimare, e non coram philolophiam eur.
Bare, dEc. Sed haec es similia vel (ape jam re-
Futata lune, vel adeo non sune ad rem, vel iea
inania et Falla, ut per le ipla concidane, in Fu-
molque abeant
DTES IV.
Attamen infavorem illorum, quorum phan-
talia in oppositum prorlus alsuetaeta est, uc dit.
siculcer noltra concipiane, aliqua relumamus.
quae opponic. Semerr, quia is recentius seri-
p(IE. Dicic erso: juxtanos Chrictus Fuchari
Picus deciperei sensus nostros, quos ita moveret
et efficeret. Quali realicer reltarent accidentia
panis, cum tamen non remaneane juxta nos:
vel certe cum corpore Christi deberent poni
atomi, qui delaci ad senlus noltros, eos ita mo
verent. Primum non est dicendum de Chri-
Cto: alterum quoque non convenit; praesertim
quia acomorum delacio per medium non pocese
esse instancanca. Respondeo, ( aliter explicari
non posset mysterium, non elset ulque adeo
ablurdum, dicere, quod Christus immediare s
miraculose lic Pensus holtros atticeret, uei lun
ponit Semery nos docere; cum lic egerie
Chrictus apparens Magdalenx ec duobus Dil-
cipulis percorinantibus. Fallicur autem Seme.
PC 3
3

## Folio 438 — 779341856:0482
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000482.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
138
o
8(0) 80
6
ry; cum nos dicamus, remanere eactem acci-
dentia realiter, e inhaerere l orpori Chricti, ita
ut perasane visionem e senlacionem prorlusna-
curalem ac phrlicum; uti dicimus in dialoco de
Fucharistia. post Soliloguium; et intra pa-
cebic, ubi de objectis sentuum distinctius agc-
USa
DIES V.
Neque huic rei obstat, quod cactem acciden-
eia. dum inhaerent C orpori Chrilti, differane in-
dividualicer d se le, ut prius inhraerentibus pani:
nam, uc ibidem diximus, haec numerica si-
Stinetio ad senlacionem nacuralem plane imperti
nenter se habet: imonec hanc effugere possunt
absoluristae in lua hypochest, juxca dicta 27
Marcii, e 3T. Marrii. Fallicur quoque, dum
pucac. Species vel lumen propasari per medium,
idque in acomis; quae si in aliislegit, nos non
alserimus, ut patet ex dictis. Fallitur praeterca.
dum nobis atomosaftinsic: cum noltra doctri.
na prortus abstrahac ab co, an materia prima
vel corpus st divisibile in infinitum, an vero ve-
niacur ad indirilibile: nobis aucem sufficiat, di
visionem heri posse in particulas incredibili-
per parras, quod ars microlcoptica mon-
Arato

## Folio 439 — 779341856:0483
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000483.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
W oll
ricti, ila
rlusna
alogoc
15 dB
Tea D
cciden
eTant II
15 Da
rICa
Mpecl
Posu
Et a 27
1C, CUI
redium
nOSAO
rXtereat
2d0c1
2 Dcil
veco
iciat,
redit
NOL
u
DTES, VI.
8
o
eo
Instat Semery: per merum dispositionem 1o-
ealem acomorum non porest oltendi, quomodo
aqua reducat le 3. Iatu caloris, ad connaturale
Frixus; _ quomodo mecallum liquetactum ad
cacum consistencix ee Polidicacis ; irem quomo-
doanimal Fusiatmoxia, ee ucilia prolequatur. Kc.
spondeo. Fallicur icerum Semery, dum putaE,
nos formam subltancialem constituere in mera
et qualicunque siuatione locali acomorum:
cum pene innumeris agendi modis relultene
Formx.  per Formas corpora: 2d quae requiritue
alia atque alia materia parcialis, alirer acque alicer
eivila, liguraca connumerata, comproporeio.
mata, ad alium atque alium plexum, unde alia
atque alia potentix passiva activaque relultent;
23que ita lublistat corpus, ut per talem habitudi-
nem fiat primoid, quod est, e differat ab omni
alio, quod non est. lcue mulris exemplis hracte-
nus oltentum fuit.
DTES VII.
Diceret aliquid Semerr, R ostenderet, quo
modo reductiones, es operationes illa herent
performam absolutam: Ped neque hoc ille, ne-
que alius explicare porerit, fieri enim icta non
portune, nisi mediante vei concurrente mocu
locali: nos vero impossibile esse dicimus, sub.
stantiam macerialem, quae penerrat luum cor-
duslire subjectum, posse illud loco movere;
 C 4
CUm

## Folio 440 — 779341856:0484
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000484.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
44C
a
em)
e
16.0(0) ∞
cum nequeat iltud rangere vel impellere. me-
rae lune iltic cenebra, merum luppolicum nullo
experimento nixum. Contra vero quomodo
haec tanc per formam respectivam, jam laris
oltendimus nos. Nihil enim aliuo requiri-
tur, quam ue illa corpora excusso paulatim
minimarum parcium rapido mocu; le ad
quietem rectituane, quod fic eciam in arre.
tactis, puca in horolosiis rocatis aliquo
moco. De Pensu ee appecieu animalium di-
cecur intra. Incerim hic quoque oblervo.
quod semery supponie aliam doctrinam de
calore e frigore, quam nos doceamus; unde
ipsius hoc areumencum ee inctancix non valdé
OppugnanE nOS.
DFES VIII.
Videtur. e Semerr d nobis requirere
eria generationis principia. Cum enim non
generetur forma lubctancialis, quomodo ge-
necabitur torum: ubi privacio e ubi unio
quoque: icem liber aliquis c. 8. Platonis
relolutus in literas alphabericas et cillipatus
non se relticuit, licur le recticuit forma
Tuboltancialis in aqua Respondeo, hujus.
modi arsumentum pocius Iabilie noctram
doctrinam, ec Semeryanam impugnat.
Eixpresse enim Aristoceles non semel docet, quod
forma non generetur, sed rotum, (ICUF dum es
NOn

## Folio 441 — 779341856:0485
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000485.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
CC. Me.
in nullo
Omodo
Im lalis
cequiria
aulatim
(e al
A dIIB
alique
Um di
serVor
aM db
unde
vale
vicet
2 nO
0
UHIB
atOni
ipatos
FOTMa
ujus
AIaI
Gnala
9uol
1M bit
10H
0.D (O
esu
non musico fir musicus, non hemulica, Ccd mus
cus. Sine dubio erxo resulcar Forma in materias
enque substantialis, ect modalis: sine dubio
eam praecessir in eacdem materia privatio: unio
non est distinela a forma; quia haec cum sIE
modalis, non elt indisferens, ut insic vel non
insie, cum essentialicer inlie, d intraereat.
Onde non est subltantia, sed tamen Tubltan.
+. 4
cialiso
DIES IX0
Caeterum non generatur Forma, led totum 
non lublictie forma per le, non pacieur, non
2ic, non relticuie se, led per formam subsistit
eorum paritur, aeit, restirnit se quae elt
plane senuina aristorelis doetrina. Verum
quidem est, quod licterxe dissolurx non le recti
tuune; sed omnis limilicudo claudicat, _ (I
Forma quoque fuerie cistolura, nec restirurio Ae,
ut pacet in animalimortuo, lapide calcinato, et
limilibus: nimirum per formam substantialem
eotum se reltiruir ob alterarione, quam pastum
fuerat: ad quod sufficere formam modalem.
quodammodo in ipsis arcetactis apparee, puca
in panc, tegula, succis medicis, horolosiis ec.
in eo solum laborane Adverlarii, quod noltram
doetrinam non habeane coenitam. Scio enim
nonomnes, qui formas absolutas nebane, sano
modo procedere, es proprerhoc iplum aecrel
EC 
10

## Folio 442 — 779341856:0486
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000486.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
A. 4 2
0
20S
deo
sus lumicta seribere à Soliloquio inchoando, quod
necesse elt prius le525a
DIES X.
Quaerie denique Semery, guare non acmicta-
mus Formam, quae sit substantia, e tamen vo-
cernus eam substantialem ac modalem: item
quare damones non poltine excirare mortuum
anial, quia poterune corpusculs congrepare d
localiter lunare? Resp. Racio primi passim in.
decursu elt data; maxime quia erroneum est
principium vuleare, quod debear esse substan.
ria id; quod constituie lubltantiam, ut pacet ex
Solilog. num. 103. hic ex dictis die 3. Ta
gnarii. Si angelis bonis suppereret caula fina-
lis, line qua nihril agune, excitandi mortuum
animal, excepto homine, es malis heret pera
miltio; Nion video quare non possentidipsume
cur enim hoc esser disticilius, quam animal pri-
mo produeere: Atqui daemones per Aeyprios
magos fecerunt animalia, et per lagas taciunt
pediculos, muscas, vermes ecc. limiliter pol-
tene tacere truetus arboreos: Scil. Quia similia
pertinent ad recimen mundi corporei, quod.
FDEEIS sibi soli vendicar, calia aneelis commu.
nicer non permirtuntur; animam vero rationa.
lem ab eis crearinon pohe constat.
IF
MI
et
M
12
P
c
c
BI
t

## Folio 443 — 779341856:0487
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000487.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
quod
BiII.
enVO.
ilem
THUM
ire 
II In
in est
Atan
et e
7a
E1d.
CUUM
Desa
(UM:
DIi.
DiIOS
Ciunt
pol.
1400
MMH.
OM
dd
. eEO
eu
DTES. XI.
Deinceps quaedam de objectis sensuum expona-
mus: quae licet nuper urcunque indicaverimus.
erunt tamen qui plura deliderent. Objectum
tamen visiis, quod est lux et color, praecer-
mictimus, cum Cacis supra linc explicata, quae
eo percinent, uc plenior eorum seienris ab opei;
eis pecenda lic. Acoredimur sonum, objc.
etum audicuis. Sonus autem est qualitas imme-
diare es formaliter moriva sensus auditorii. Me-
diace vel remote ac efficiencer movet corpus
Fonorum, quodreddit lonum, vel aër, cui intrae-
reclonus, formolicer vero sive per modum For.
mx, ipse lonus aAicit organuM, PrOut PrOPAS
cus ad organum.
DIES XII.
Ouid rei AE Lonus, etiam eactu percipimus.
Nempe sivitrum mentale cultello contigeris, ue
cremere incipiat, reddic sonum; si digito appre-
hendas, ue cesset cremere, celtat a lonare. So-
nus proinde eA erispatio aëris à corpore sonoro
causara, e ad orcanum acusticum propacata.
FiCt aurem organum aculticum constructum ad
similicudinem ermpani militaris, membrana sub-
tilisima excerius oppansa clousum; cui mem.
brana chorda mervola subcendicur intrinsecus.
quae per musculos, ubi opus fuerie, incendi por.
tic. Incus continetur aer, quem vocantinnatum
qui per plures cochleas ac AEXUS 2 HErVUM
acustin

## Folio 444 — 779341856:0488
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000488.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
44.4
o sir 33
ud
 (0)Cex
aculticum patelcir. Propagatio peraerem, cla
Rice E crispacive morum, non tt inctantanee,
uti propaeacio lucis; sed successive ee pau-
latim, per circulos undulatim progrediences;
cujus analosia est in agua Ragnante, si lapidem
injeceris.
DIES XIII
FTaec ita esse, experimenta commonstranei
Hlinc enim eciam surdaster audir, li corpus lono-
rum manu tangat, aue mordicus tenear; quia
cremor per ollaturam propaeatur ad aerem innao
cum, erlitympanorupro. Per Nammam, nebu-
lam. pluviam, minus audicur Ponus, quia Fre-
mor aeris minus procedic per aërem toc silamen-
tis, ex quibus velut slobulis pendent. implexum.
Proculminus percipicur sonus; quia vibrationes
remictiis procul tiunt, quod parces aeris morae
mosismagisque a se recedant, crescentibus cir-
culis, ac divariceneur. Per cubum acusticum
crelcit Ponus, quia, cum cubus crescat in conum.
crelcune eciam vibrationes ejus; sicue ideo et
campana moior grandius lonne, quam minor.
Dullaco baebyro lubsultane sammulae, et acomi
in radio Tolis conspicui, quia tremorem aeris ex-
cipiune. Prius videcur fulsur, quam conieru,
quia lumen instantanee, lonus successive propa.
BBEUT: Dui ex alto loguitur. Facilius intellioi-
tur, quam qui exhumili; quis cremor deorum
promovetur erium aeris fravicatione. Cursum
impeditus.
ded
20
Ma1
1C5.
TeM
janL
C12
qu
CUS
AI
dt
recet
audi
et
Det
1
iden
syir
min.
lope
qua
1C1
(it0
A
du

## Folio 445 — 779341856:0489
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000489.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
nstran
15(OnO.
quia
D InMd
nebu.
Ia ErC.
2ICH
exUM.
ationes
MOla
15 Cit
AiCUI
OAVM,
deo 
mInOI.
21OD
eriS ex
InIErUI
DcOp
cellig
orsi
CorsvI
D
FS
ed(C
DIES XIV.
Soni vehementes nue mulciplieari anditum
debilirant: quia laxane mimium memboranam
(incerdum es plane rumpunc) ut inepcior AAE
ad tremorem. Simile Faciune catarxhi membra-
nam humeccanres, duc meatus aëri obtruen-
tes. Oui in cella loquicur, audicur tanquam
remoce distans; quia parum aeris tremuli per
januam exit. Cui in carcere prorsus occlulo,
cractis muris obsepro clamat, non auditur,
quia muri firmicas cremorem non excipie: Se-
cus si muri sine tenves: cunc enim murum
cremere pater ex vale aqua muro superimpo.
sico, vel ex appenso speculo, radium solis re-
Aectence. Difficilius auditur concionator.
dum populus est Freguens, auc templum peri.
Aromatis velticum, quia tremor aëris dispergicur
deminus refteetieur: conrra quia parieres calce
recenter incrustaci plus reflectune, distinetiis
auditur: Sub dio, quia nilil restectitue, disficil
dimum est concionari. Per noctem omnia diltin
etius audiuncur, quia liberior eunc est FremOI;
per diem eoc hominum actionibus es vocibus
identidem turbacus ex varius: UInde eriam in
Cylra clamans minus audiris, ee minisulera Au-
minis ripam, dum aqua est curbida; quia laevieas
superticies aqua minus cremorem aeris curbdtt
quam AlpETACZ.
CMH, eta
BEaneB
Dat
tienles,
opidemt

## Folio 446 — 779341856:0490
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000490.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
(05 (0) 60
DIES XV.
Per lonum examina apum sictuntur, quia im-
Decilles earum alulae acuciore (onO ac tremore
Fatigantur, ue phancasia sua concipione ventum
ac cempeltarem mecuant: quam ob caulam
etiam terra ex aqua in iplas spargitur. Mulica
excitat derum, laeciciam exc. quid cremorad or-
sana ac cerebrum propasatus cirillat et movet
nervos, laxat vias, ecc. unde e moribundos
exmorsucarantulaereltituit. Sonus aeutus est,
Si vibrationes aeris ec instrumenti sine cicaciores,
cravis. si cardiores: Si ciratiores cum cardiori.
Dusproportionate misceantur, consonancia gra-
ra Fc; si inter eas proporrio non est, led collisio,
ditonancia erie. Sonus poulacim cestat, quia
tremor elasticus sensim ad quiecem componitur.
agente subcilimaterii. Tu similia innumera facilé
ex dietis relolvere poreris.
DIES XVI.
Collieis opinor, Ponum non esse qualitatem
absoluram. Duia omnia experimenta com-
monstrane, non esse, nisi tremorem corporis l0-
nantis ee aëris, qui est solum modalicas. Nam
si absolura Foret, quae esset ejus caula efficiens
cur campana Conarer, sive cam ligno, sive terro,
live laxo perentias. Quomodo recipietur ex
qualicas, aut progrediem decampana in aërerm
mucabine subjectum: quare non recipieur in
aqua, duc alio corpore non elattico. Denique
quaeltio.
1112
oc
Dec
DUS
111
Ectet
inHI
litat
fecti
COM)
UM 
II
0siL
frieae
porite
quoal
liIta8
trieia
empe
Mod
82
mm
1a et
XPEC

## Folio 447 — 779341856:0491
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000491.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
uia im
ventuI
movet
oundos
TuS est
atIOreS
aedior
IIa 8
ollisie
DOni
ratab
03 CD,
0
+3
quactionem de speciebus loni advertis plane esse
inilem ex vansm, cum lonusipse, id elt, tre
mor realis utique a OrgANUM PFOMIOVERCII.
Species nucem illa quid rei eset: Quare eam cor-
pus lonorum non semper produceret. lest tan-
cuem percussum: quare cum motu solim con-
sicteree, _c. Sed quaremnliginem volumus in
ducere in tancam lucem: Omirtamus amentias.
DTES XVII
A TOnO AcI SAPOrEM CONVerEIIVE; qui est qua
litas enstabilis, sive immutaciva suctiis, sive if-
Fectionem eraram vel insratam organo sulta-
civo imprimens. Flcerso qualitas illa quaedam
compolica modalitas, reluleons ex particulis cer-
cum Cacum ec habicudinem duriciei, asperitatis.
Fxura, moriis ee quieris repraesentancihus, quo
Dollit oreanum certis tibris e nervis contexrum
Fricari acticillari. Debent aucem corpuicula la,
poritera quodam humore subigi ac misceri, sIC-
que adorganum devehri. Fproinde lapor qua-
litas secunda; quia resulcac ex humidis de liceis,
trixidis ee calidis, diverlimode mixtis _ con
temperatis. Corpus lapidum elt, quod hujus-
modi qualicarem subminictrat ex communicac:
organum aucem eam recipit es patitur, ab coque
immuineur, sc vitaliter officieur. P’orrer HXC
ita esse demonctrant effectus, proprietates, e
experimentao
C0
N
Aiciei
vetet
jetu
deset
et

## Folio 448 — 779341856:0492
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000492.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
e
e
DIES XVIII.
Ftenim quae lunenimis acerba e impercolata,
dylenteriam causase solent: constane ergo illo
particulis nimis acuris, qua non Polum cicillent,
sed punsant quoque e lacereHE. OE ergO
oratus sit lapor, oportet corpulcula mediocriter
esse acuta: ingracus est, si corpuscula nimis
aspera vel nimium didueane, vel etiam lacerene
plexum oroani: un de mixtura humidi et licei
requirieur; sic ut siccae parces humore vel saliva
subactae line, e humor corpusculis siccis non
careat: unde lingua nimis licea parum pultat,
ee nimis humida ut aqua parum lapit. Idem
cibus alceri Capie, alceri delipie: nimirum ad or.
Fanuim delicati plexiis cibi delicaci proxorrio-
nace veniune, crastores cum ostensione: eral.
Fior plexus crassiores cibos dulcinis recipit; prout
Dueris ec Faeminis dulcia praeplacene, viris e For.
ribus caleus ee panis gratiora lunt.
DTES XIX.
Mel, lac, vinum, dulcia Tune, quia constant
corpusculis magis subactis de sphaericis; Fuliso,
bilis, ee similia constane spinolis; alperaris,
denticularis, ideo amara. Poma purrescentia
amarelcunt, quia parces percolatiores extralane,
crasioribus remanentibus. Vinum acelcie,
Quando calore agence subciliores et spiricuolio-
res partes avolane, licciores autem rumpuntur,
e remanene masis culpidata Bapor acerbus
AtuDe.

## Folio 449 — 779341856:0493
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000493.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
illent.
et 
et (a
eiS M
GuIId
Idei
2d 0t
dorcio
: C1d
peot
et0
onsto
folib
detai
scent
halai.
celeit
ub
WMIII.
cerbut
s
ud
03
0(0) Ees
Rupetacie dentes, quia particulae nimis dcuta
Scltrinca einsiram lacerant: cui Ctupori panis
recens medetur, quia spongiolicate lua Priacas
partes secum educit. Amara pureare e provo.
eare LoleBE, quia vellicnnEmeatus e laranE. DuI-
cianueriume, quia conttone partibus ductilibus e
Slamentolis, qua facile accrelcunt. P’orestange.
lus puctum decipere, imprimendo ei dffectionem
dc immueationem, cujusmodi certum corpus
vel alimentum imprimerer: Ouoa eriatm de aliis
Pensibus incellixe. Flocramen in casu, non ange-
ium sultaret horsio, sed cibum, cujus speciemt
impressam ab ansselo accipic: unde objectum.
etiam abisens, vel non exiltens senciri potelt.
DIES XZ.
Colligis facile saporem alium Tuo Pubjecto
proprium, qualis a talium particularum eati com-
plexione primaria ac subltanciali immediare pro-
venie, et quo percunte ralis corporis subltantia
perit; qualis est dulceco in melle: alium acciden-
talem; qui adest autabest substancia permanente,
uci Papor ingracus vini, quem ex dolio rraxic
Collise denique, Caporem esse qualitatem mete
modalem, cum hoc omnia experimenca Osten-
daHF; 2HFOIBEAM vered nuIlZ ratio FuadeAC, nuIIa
cum effectitons _ propriecaribus consexio in-
Ferat. Substancialem tamen tali suhjecto cam
dici, quae sic subjecto propria, ex pridem dictis
am conctato

## Folio 450 — 779341856:0494
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000494.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
8
lli at
a Capore ad odorem transgrectimue. Odor
ita procedit a corpore odorato, uc idem
corpuS c. 8. Pomum, dimisso odore paula
eim Aaccelcat, ee rugas contrahat. Propa
pacur aurem per medium successive. Paula-
tim, et fere cum aëre motu, et laepe cum
halieu, uc in iis, quae cremantur, oculus vi.
det. Manifeltum elt ergo, odorem à corpo-
reodoraco distinsui, cum extendatur per to-
cum conclare, manente in luo loco pomovel
F05a; acque ita manente corpore, abeai odor,
et patet maxime in aqua ocorata repida, qua
Frigetacta, dum non amplius exhalat, non
rerinet odorem. Odor igicur mediace inest
corpori odoraco, immediace tamen inhaeret
quibusdam corpulculis, cum halicu crumpen-
tibus; quae guacenus sune parces lui luticeti,
eacenus lunc odor ejusdem subjecti: prouc
Scilicer Cunc motira orsani oltactivi, quod (I-
cum est in fibris delicaristimis, a cerebro
per nares porrectis, qua eisdem corpuscu.
lis liccis, certoque moso attectis cirillari,
 quoddam in cripudium excitari postune,
cum analosia ad sultum hactenus explican
uI.
DIE
2t

## Folio 451 — 779341856:0495
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000495.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
II. Od
ut id
rC poll
Pio
 Pabt
ape cd
culus
3 C01)
IF Pec
POmO
AC
ace in
inhra
TUMPe
(utiject
PD
quod.
Cerebs
DEs
citilla
30l
et
t
DIb
in
28(C
DIES XXII
de
Demonstrant hoc experimenta. Itam quia
odor per halicum propasacur, sieut TaPOE PeF
humorem, ideo odor successive es paulatim dit
Fundicur, dispersitur a venco, emitcieur amplias
d corporibus calidis, minus ab humidis, nec re
Fringicur nec reAeetitur, diucius recinetur in con-
clavi clavlo, humectaca soli expolica amittune
odorem, quia tunc halicus masis expirat. Canes
venacici vellisia ferarum legunt ex odore; quia
corpulcula per pedes expirances remanent in iis.
slamencis aëreis implicata. Gracus odor inhraeree
Parciculis orsano proportionatis, iplumquemol-
licer atticiencibus; insracus crassioribus cum
mordacicace irruentibus. In golsipio servatue
odor. quia halicus filamenta ei implicantur. In-
Senioli dicuneur obruliore oltactu, quia qui
sunt cercbro minus obstruibili, e mulco rheu-
mace laborane. Valene oltactu, quibus fibra
semper manene dociles ee lpiricuolae, nec alienis
humoribus occupata. Caecera limilia Facile
DIES XXIII
Objicies: Odor propaeatur in eam dictantiam.
ad quam halicus non pervenit; Nam vulcures ad
200. milliaria dicuntur oltacere: corpus odori-
ferum manu tractatum retiner odorem, non
camen retinet halitum: Odor eucharilticus non
ac perhalicum, cum subctantia desit i Respon.
E F 2
DeC
relolvas.

## Folio 452 — 779341856:0496
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000496.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
452
5 (O) 8e
deo ad primum. Non eli necesse, ut halitus
ipse lensibilicer maneat: Totis cst, (I eadem cor-
poscula inhraereane aeri similiter pluminolo e
filamenco (o: Sicuc etiam eader remanent inera
rugas eplicas, porosquemanuum. Deeuch.
riltia paulo post dicamus, qua sufficient. Col-
lige interim halicum non esse odorem iplum, sed
ejus rehiculum, quale potest esse etiam aër; imo
eaqua; cum pilces etiam odorem percipiant.
Tlujusmodi proinde corpota vehiunt corpulcula
olfactibilia, quibus immediote intraeret odor,
Quae cl modalitas, resultans ex cencerie partieu
larum talis parvicaris, subtilisatis ficura, nume-
ri, es consociationis, uc organum cercâ rariore
HHovere de cicillare sint aptae. Forma igitur abso-
luahic pessime finsicue, quia migraret de sut-
jecto in subjectum, quod permicti non porelt;
Praecer ca, quae alias contra hujusmodi Formas
acculimus.
BIESILXXIV.
Restat sensurs Eactus. Omnis quidem Pensus ex
quinque ect quidam tactus in genere e simplici
ter, nihilominus sunt quinque hujusmodi cactu-
um species. Nam vilus quodammodo cangicur
dumine, led eo moclo, quo nullus alius sensus
Potest; audicus cansiiur aë̀re cremulo, Capore
Dultus, olfactus odoraris corpusculis; sed eara-
tione, venullus sensus alterius objectum, termi-
nare vel vitalicer percipere DoTir; unde e quin.
que unc lensuum species, lubstantialicer diverla;
SIEUE

## Folio 453 — 779341856:0497
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000497.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
alituS
B COF.
so d
InIId
VChd.
Col.
 sed
imo
DiaML.
seula
piet
rIMe
ciOnE
abso
Tuh.
cecti
TMaS
18 Cx
olicia
eu-
gicuI
n(IS
301e
412
eMI
Win
ilai
ICUF
H XO
26. () oer
Peut sinculae species animalium convenium in
eo, quod animalia sinc; accamen (ingu lae sunc suX
cancummodo species. (duincus tamen Pensus, cum
coro corpore dittusus sic. es cralsius organum re-
quirac, nomen cactis sibi specificum secit.
DIES XXV.
Orcanum ractus elt quavis pars corporis sibris
ec mervis calibus constons; quibus centionem et
eractionem recipere. _ ad cerebrum propaeare
POrTic. Flinc non sentiunc olsa, uneves, cornua,
dentes, quia fibras non habent dociles, duetiles,
mobiles, ex ad cerebrum cendentes: nec lansuis,
deps, humores oculorum, medulla cerebri. CL C
quia libras quidem aliquas, es filamentoliarem
habene, sed ex non instructae competente solidi-
EaLE eC vi reliltendi, neque ita coherent, ut ad
cerebrum cendane, eoque censionem receptam
propasare polsint. Fx quo non male videcurin-
terri, camecs oroanum exrernum imprectionem
ab objecto recipiar in se;, quin camen exrerna or-
Sana ita lunc efformaca, uc eandem impressionem
pertubos et nervos ad cerebrum promoveant;
senlacionem omnem in ipso cerebro perfici, 
colummari. Cerre compertum fuir, cum puellae
Toporacae brachium abscissum fuisser. solucum
omno exclam aste, se ex pigito auriculari dolere;
quoa seil nervus ille prius affectus eandem cere.
brodffectionem impresserat, qualis a parvo di-
vico, i supertuisset, provenisset.
DiD

## Folio 454 — 779341856:0498
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000498.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
d(0)
DIES XXVI.
3
Flinc objectum tactus illud omne cst, quod
centionem in nervis caulare porest. Fbrii ecfu
riosiminus senciune, quia lansuine, vel aliis hu-
moribus obstructa membra, SC oroana inus Fa-
cile cractionem recipiunt. Flacibus incerceptis
oriuntur dolores capiris e colici, quia nimis di-
Stendune fibras. Ticillacio gravis eltiis, qui ha-
bene fibras lubriliustextas, ur leni e mulciplici
moru nimis magna in cerebro agitatio HaT. FOr-
micacio continsit, quando Caenance sansuine
exteriores parres frieore obstupescune, ut nervi
ad mocum non sine idonei; ideo non lencitur
applicacus digieus, donec disuente lanemine,
mobilitas redeat. Fchricitances aectum e trigus
paciuntur; quia cractior languis arterias capillares
claudic, unde venis Canguine delticuris sequitur
Frigus ex horror; maxime spiricibus opprel.
sis: Postmodum camen impulsibus cordis
magis magisque agiraeur languis, uc vi perrum.
pac; inde aeltus.
DIES XXVII.
Collige objecta ractiis utique per le imme.
diace pervenire ad oroana, et non per speciem lui
vicariam; quod etiam de aliis sensibus incelligo
suomodo. Imprimi autem orsanis semper ali-
quam affectionem, sive modalicatem, quam
speciem impressam recte vocant; situm in qua-
dam
et

## Folio 455 — 779341856:0499
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000499.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
est, st
orii elu
etd
insta
HetCe
nimISC
nol
2l.
(anU
Ut Bet
Tenciu
reviner
atriet
apillaren
sequitu
Opprel.
cora
DetI
IMH
ciem
incelle
pec 3
Quol
pqu
 
6.5(O) e
F1. E
dam Rreura, morione, sirvarione, subsultatione.
cujusmodi eriam ad cerebrum propagacur; uti
 aliqua calis figurario remanet ad memoriam.
Tansibilicas porro objecti non cA aliud, nisi
ejus impenetrabilicas terminora e fgurata, qua
apcum esorsanum rangere: unde angelus non
Porelttangi, nec aliud quidvis, quod penerrabi-
licer coexictie, licet incime; DrONE nECDFDMI
porsumuscangere, nec animam noltram. DC-
nique colligis objectum ractiis esse ens absotu.
cum, nempe eorpus, quacenus est figurarum,
motum e appulsum, calicum, trigidum.
tmndum, liccum, qua supra diximus in quibus
D. IF S XZVITI.
Videamus nunc, an mysterium Fucharistia,
cui a nostra doctrina adverlarii cantopere me-
tuune, explicare postimus. Cerrum clt, vi-
num esse corpus mixrum naturale, panem au
tem mixtum etiam arcetactum. ee ideo verum.
que non esse divisibile in infinicum; lec divi.
lione vini deveniri ad ultimum indivisibile,
quod dirict quidem possit in lua milcibilia,
sed quae non sinc vinum; panem similiter ac
minimum panis, quod si dividas, parces divila
non eruncpanis. sed Farina, agna, aër, eCC. Cive
Haec deinceps. et eorum prima materia dividi
dhuc possic in infinitum, sive non; hoc enim
ad noctrum mesorium nihil omnino facit. C er
Eum
FF 4
siTa (INE.

## Folio 456 — 779341856:0500
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000500.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
45C
nd
8(O) e
8
cum etiam olt, Ci minimum sive naturale vini.
sive arcificiale panis sic ica modicum, ursenlunon
pollic percipi, illud non esse consecrabile; quia
lacramentum est signum sensibile. IIndecon-
ficicur, maceriam consecrabilem non constare mi-
nimis infinitis. Ced finitis.
DFF. S XXIX.
Cerrum prainde est. corpus Christi existere
Paepius replicacum sub speciebus, tories scilicet,
quoc sune minima contecrabilia in pane; ica ut
Pub specie panis minimsa exiltat tocu corpus, cum
tansuine, onima, etc. Porro quoniodo inera
lingulas cocalitaces membra Christi exiltant, pe-
metrace vel impenerrare; excense vel inextense,
ad peaelens nesocium nihil acrinet inquirere vel
explicare, quia impertinens est hoc ad noleram
rem: illua camen apud cheolososcerrum elt,
easdem toralicares ad extra esse extentas e im-
Denetrabiles, (IC, uc una cocalitas alteram tangac,
e cum illa Faciar extensionem in lonoum, latum,
e protundum, adeoque ex lingulis ita le se con-
eingentibus resuleat unum cotale excentum d
menlurabile, in ea plane magnicudine, in qua
exiscebat panis vel vinum. Denique quia
Christus perfecte existie sub citulo panis, e lub
Specie panis. ex lob apparencia panis, ideo ne-
cesse est, lingulas cocalirates esse prorlus eo mo.
do feuratas, e excensive cerminatas, quo
modo erane minima panis figuraca et termi-
nata; unde corius extentr et complexi
Fucha.

## Folio 457 — 779341856:0501
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000501.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
le vinii
Nsunot
i 
de et.
FarCI
exiltett
(ciliceti
I1a II
15, CuI
D InH
IC, P
tenSC
ere ve
OsEraM
n etti
_ Im.
angali
AEUI
eCOn
1M d
Aqu
1
e
OAB
DM
exMI
plent
Cha
uo
eui 6)
)
c
8
ed
Fuchariltici resultar eastem plane porostas, con-
cinvicas, a exeena incernaque modalitas exten
liva, quae ersc panis, d eadem superficialis vel
asperitas vel lavitas.
DIES XXX.
Ex hoc ulterius evidentissime sequitur, et (I
corpus Chrilti BC miraculose exictat, lamen in
sensa composito talis exictenciae, concinuum il.
lud eucharisticum connacuraliter eodem modo
plane reflectere lumen, quo reflectebane panis
_E vinum, es consequenter eosdem ibi resultare
colores, qui resultabant ex panc ec vino: in quo
nullum est dubium luper, nulla disticultas reli-
qua, dummodo doctrinam de coloribus supra
tradicam probe perspectam habueris. Simili.
ter minima cucharistica, quia eodem plane mo-
doLgurara lune, coordinaca, ex mixea quomi-
nima panis, ideo cum humore Calivali delata ac
oreanum gultarivum, iptum eodem plane modo
afficiume, aftcicando, citillando, mulcendo, quo
minima panis et vini, aheoque eandem ei spe-
ciem imprimune, eustationenque efficiunt:
quod quia immediace faciune. (cum juxra ad-
verlarios eancum mediate Christus id FaciaE, et
per accidentia ablolura) ideo rectissimo in sensu.
vera lunc effata Scriptura, quod Christum vide
amus. Christum taneamus. Christum comeda-
mus. Christum eustemus, exc. Idque eodem
prortus et ita nacuralimodo, quo ponem vide.
musus vinum sultamuS, EC.

## Folio 458 — 779341856:0502
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000502.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
3i6
6dO(C
DTES XXIL
Vlerius quia odor licus est in corpusculis ol.
Factui proporrionatis harencibus intra poros pa-
nis vel in hralicu, vel in aere, quo ad oroanum de-
Feruneur; quae corpuscula vel lemper ibi haese
runc disconcinuaca d reliquo pane, ita uc panis
sensibilirer calis nunquam fuerint; vel etiam
Aluxu aeris acque aechieris a continuo reliquo ab-
rerea sune, uc desierint esse panis: inde Hc, ur in
concinvi Fucharistici consimili porosicare eadem
corpuscula delitelcane, quae nunquam conse-
erata fverune, vel consecrara esse delierunt, II
gua a consecrato jam concinuo avulla lune; quae
delaca ad organum illud similicer asficiunE, ut
panis et vinum; es sic eodem plane modo
olfacimus Christum cuchrarilticum. Sub specie
panis _ vini existentem, quo mado olfacieba.
mus panem ex vinum. Quid Facilius, quid
clarius. Rorsus comcinuium cucharilticum, cum
hrabenc similem resistentiam, cohaetionem,
duriciem, aut Auorem, qualem panis ex vi-
num; limiliter aerem crispae, Si Frangaeor aue
cerro modorractetur, limilem erxo sonum etti-
cic similiter auditur, similiter tactum etficie,
quo Danis ex vinum. Quxe omnia non lolum
lune philolophice perlpicuz. sed eriam ortho-
doxe veca.

## Folio 459 — 779341856:0503
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000503.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
150.
5 P
in de
haele.
panis
etiaM
0ab.
Vtit
Cactent
conte
NC, I
;qua
IC3
nodo
specio
A, CD
onem
et vi
VI
 es
efficili
(olu
D
DIE
6
6
68
SEPTEMBER.
DTES I
R Ncequam claudamus dogma cucharisticum.
decureere hic potest unicum argumentum,
quod TolvaMUS OPOTTCE. Dicet enim aliquis
cum eandem modalienem complexivam, tex
curam, ac porolitarem incer minima Pucharistica
vel in continvo cuchariltico adstruamus, qu’a
estin continvo consecrabili; e in simili moda.
licate, prour est primaria ex principalis, formam
subltancialem constituamus, consequens esse vi-
detur, ut in continuo cucharistico dicamus esse
Formam substancialem panis ee vini, e ideo in-
vincibilicer debeamus fateri, remanere ibi panem
vinum; quin qui adstruie formam subltancia-
lem corporis, iplum corpus adtruet necesse est.
Verom nondum penecravic doctrinam noltram,
quisic argumentaeur. NTon enim discernic For-
mam subltantialem ab accidencali, primam à se-
cunda. Pam quod Ariltoceles de anims dicit.
eam esse actum primum corporis orcanici poten-
ria vitam habentis, de quavis forma substanciali
incelligendum est; cam scil. esse primum actum
sux materiae proximae, non ut habentis jam actu
illam Formam, sed ut hebeneis eam pocentia:
quam prout haber actu, hic ipse aetus, licut est
primuscalis mareriae, ita ett ejus Forma substan-
tialis: per quam mox resuitane plures forme,
vel aetus, qui sunc sccundi, e ideo accidentales
d

## Folio 460 — 779341856:0504
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000504.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
460
in
66 (∞) 655
cali corpori. igicur Forma subltantialis, est mo-
dus corporis, non uc Facti, sed uc hendi per il.
lam; acciclencalis aurem est modus corporis, ut
jam Facti per primam. Quocirca plexura tiou-
racira parcium corporis Chricti, per quam ip-
lum primo estcale, line dubio elt subltanrialis:
Sed haec non eltilla, quae elt minimorum Luctra-
risticorum, ex quibus concinuum Fucharisti-
cum existit; haec enim est corpori Chricti, iam
in suo esse concticuro, accidentalis. e per actio.
nem micaculolam quidem relultans; acramen
elt eadem quae minimorum panis, quae et ipsa
lunt parces panis jam conslituei: unde etiam ea
dem lunc accidentia concinui cucharistici, qua
Tunc concinui panis; ec sicue minima panis jam
essentis suns maceria tocius concinui panis. Ita
minimia corporis Cihrilti jam essenris lunt ma-
teria cocius Fucharistici, In eo dilerimen elt,
quod sensus supponic, torum, quod Fuchari.
icum elt, exiltere per actionem nacuralem. (I.
cur tocum panis, et ideo adesse quoque Fora
mam subltancialem panis; quod ita non est:
quia concinuum Fucharilticum exictit per acti-
onem miraculose conversivam. Frgo textu.
ea cuchariltica non est eadem, quae elt panis.
quapanis est, ex quae pani substancialis est: est
tamen endem, quae estpanis, qua panis jam ante.
cedenter panis constientus, accidencaliver e tali
porolicace plexus elt. haec secunda plexura ma-
net de pane in concinuo eucharictico, peimn
CedeF.
d
UIS
sC
uc
is

## Folio 461 — 779341856:0505
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000505.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
est MB.
di per il.
EuChd
charicti
risti, jat
et aecio
ACTAIE
UNE Md
nen elli
Fuchast
alem
que to1u
nOn est
Per ac
50 lex
panis
est
AM
et C
XVI I
ex 5)
(0)
d
 dua eam
Conclude. Chrictum prorlusagere vicarium
panis es vini, in eorumque locum et vices ica
succedere, ut omnis paciatur e 232C, quee age.
ret Danis ex vinum: Subctare quoque cildem
prorlus accidentibus, iea ue haec in ejus corpore
inhrareane sicur inlixrerene pani ec vino, nec in
eo ulla est difficultas, licet aliqua relisio videre.
tur prohibere, quo minus dici oporteae, acci-
dentia Christo inhraerere, si absoluca essent.
Nlam de modalibus eciam absolutistae id conticeri
nihilominus debent: Faceri enim debent, cor.
pus Cchrilti durare, ubicari, sirvari, extendi,
eec. licurpanis, liadesset; haec aurem esse acci-
dencia modalia, quis corum necabsit. et cadem
inhaerere corpori Chricti, quod durat, quod ubi
entur. quod liruacur, se quos est lubicecumta.
lis duracionis, ubicationis, Pievationis, quis ibie
inficias? Allumic ereo Chriltus eadlem acciden.
eia ex lubiis, ac per ea apperet, quod ipsissimum
eA existere sub specie aliena.
des 5
DIES HI.
Inde concinuum cucharicticum incea pOrOS
luos admiteit extraneos humores. ee qualiacun-
que corpulcula, ee aetiones caularum alcerati-
vas, ue humecterur, desiccetur, indurelcat,
acclcac, amareleat, denique COnLIIMAEUF: AEquC
ita corpuS Chriltinihil horum Pacitue, Ut natu-
ralicer in ceelo exiltic; patitur FaeM UF SACr2.
Men

## Folio 462 — 779341856:0506
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000506.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
462
6d
 (0) 50
mencaliter exiltie. Onde nec hoc quidem absura
dum a licui risum elt, quodC Orpus Chrilticuchra-
riltica eliam corpus nostrum nurriat. Ieque enim
ad hoc aliud regiixitur, nisi ut Comachusminima
Cucharistica relolvar, quo facto desinit sacra-
mentum, _ sic chrlus, cui camen materiam
dant, miscibilia nacuralia et elementalia, ex qui-
bus corpius Christi naturale nacuralicer constat.
sic enim cancummodo nuericio nacuralis evenie.
uE Scilicet vinum naturale e panis resolvatur per
Romachi termentum in lua miscibilia et ele-
mencalia, qua relolucione cessat forma vini ex
panis, ex remanencibus tamen miscibilibus edu.
citur forma chyli, ec. Putabat ergo, mare.
riam primam corporis manentem, deinde lubji-
ci formando chylo.
BIES IV.
Ouod aurem dicat, Forma cucharistica ces-
Pance per relolurionem, remanere milcibilia COr-
Poris Chrilti naturalia, e prima ex iisque confi-
ei chylum nacuralem e nacuraliter, ex coino.
vetur, quia non apparer, quare annihilari po-
eius dehennt illa miscibilia, d nova creari; cum
modus asserrus sic Facilior, e Chriltogloriolior,
ejusque piecati confortior, denigue connatura.
lipr. Deindehoc elt Scriptura eE Patribus con-
tormius. Guare enim communio speciale jus
aceribuie ed resurrectionem. dicente Chricto,
Poo resuscirabo illum, nilis quia cormmunicans
ex iplo corpore Christi ritam Eraxit etiaM COr
POT
Id d

## Folio 463 — 779341856:0507
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000507.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
lem absut
cistieuclu
eque enit
us minin
init sacit
materia
 ex 9u
et Conta
IS erena
AIVacUF P
id et ett
na vinid
libus ed
0, Mal
de Lub)
Hica cet
bilia COr.
vecont
eOM
hilari
arius CH
AMaCUIa
b1SC0
eciale
HI
uINICat
(M CO1
ola
6
 (O
6ed
45
poralem. Ieo de S. Cacharina Senen( dicitur,
quod lacra communio aluerit ejus vitam nacura
lem. Ita S. Chryloltomus et alii, corrimuni-
cances vocant Christiferos. Christo consaneni-
neos, concorporeos. Quare nec hoc indionum
arbieratur, materiam a Corpore Chricitractam
nunquam consumi in corpore communicantis,
sic ue qui Frequenter communicane, magna par.
ce ex Chriltimaceria constent, dicente Chry(o.
Romo. Chrictum commisceri nobis esc. Elinc
Oritur condionitas ut corpus tale debese relusci-
tari: nec non apparee, quare indigne commu-
nicantes rei specialicer (int Corporis Christi. Ne-
que huic obltac, quod dicitur S. Augultino, dum
moralem conversionem commendar Chri-
Aus, non rn me mucabis in te, sed en muta
beris in me.
DTES. V.
Duin ne ex hoc pocius contirmatur asser-
cum; nempe quia moceris  orporis Chriltima
per unica orpori communicaneis, ex eo sequi-
cut, corpus communicancis quodammoclomo-
cari in Corpus Cchrilti, sive ex veroque heri
unum cordus. Undc in contesso est apucom
nes, trequentem lynaxin etiam corporalem casti-
tatem conterre: e lenciune commsunicontes,
manducationem Fucharilticam eriam gultacum
lensibilem. Quadam ecism corporali dulcetine
celinire. de indecens est, Chrictum in glo.
rla agnote suum corpus, in corporibus 3t0.
riolis

## Folio 464 — 779341856:0508
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000508.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
454
ad
638(OdSsed
in
riolis sonetorum quadtam ex parte replicatum.
quod ad gloriam cum Chrilci, cum Sanctorum
miritice conteret. Firgo eriam in damnaris ma.
nebic eadem Christimateria. (iqui communio.
nem in vita perceperane? Non lequieur: sed
illis, sicur caecera omnia dona divina cripientur,
avelletur pocius, et Panetis accribuetur, juxca
illud, habenti dabitur es non habenti etiam ids
quod habet, anfererur. Sic ille.
DIES VI
FIeC autem concorporario sic permanens erit
miraculosa. Respodec; Dicunte communiter,
in anim ali mareriam primigeniam ee leminalem
perpetuomanere: quare ersoper circulationem
naturalem, speciali modo, non valde miracu
loso, directom, maceria illa Chrissi eidem ma-
ceriae primisenia accrescere, ex cum illa conler-
variporerit: Cerce li miraculum hoc appellan-
dum est. iltud ego. inquit, cam rationabile ma.
lim admittere, quam illud alcerum ociolum, quo
illa materia cuchatistica debege annihilari, ec nova
creari. Ad quid icta multiplex actio annihilativa
ac creaciva: cum Christi corpus non delinar, nili
per relolutione in milcibilia, quae non sune penis
e vinum; Sed elementaliahorum: ad quidicta
tunc deltruantur, cum connaturalius idem prae-
Ctare possine, quod praeltarent alia ejuldem. pla-
nespeciei, creatione substitura? Vecum quid.
quid dehocsc, ad nostram quaeltionem, quae
es de Formis, id non facit: illam vero nossin
noctra

## Folio 465 — 779341856:0509
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000509.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
plicalu,
aneton
UMatIS a
BMmuMI
vicuri l
ripien
UI,
etia
MeHS EIt
municeli
pinalem
tionem
niraCU
etm Md
Contes
vellast.
bileM
1M, Gl
etno
Batu I
Epat
vil
em pld
105.
ad
eoe
(0
80
46
nostrava. Deodunce, he expoluimus, ue nihill
difficuledris, nihil obscuricatis remaneat, adeo-
que paane diluimus illam calumniam, qua di-
cunt, nes non explicare mylterium; quod quil.
Qde, Caincellectus est, videt. Ouod porro alie
narumlpeculationum est, alii dijudicento
DIES VII
Nunc porro videndum est, sne necessaria
anima ab loluca in animantibus, ex eo, quod ani-
mantia sentiane aeque ac homo, cujus anima
communicer lencire dicitur. PA aurem hujus.
modi explicacio lumme necellaria proprer diver-
Tas haereses, quae viguerune olim, e vigent
etiamnum circa animas brucorum ee hominum.
Tam animas in principio simul omnes creatas
Fuisse (entie Origenes, Albanenses, Priscillianista
Non creari eas a Deo Massaliani; led ab Ance
lis, Selenciani et Saturniani dicebane: taetas et
Ce exione ex spirieu Enthusastae, de cerra Selencia-
ni volebant: Fsse corporens e generari pertradu.
cem Terrullianus e Luciferiani volebanE; COF-
rumpiin morre Trinitarii. Albicen ses. Samaritant
Ducabant. Fastransmierare de Corpore in cor-
Dus. Albanenses, Flcesaira, Manichai, cum Ter-
cullianos leparacas non paciienem Prinitarii; non
EnFormare CorpuS, Perrus Joannis; esse aut Dei
Subltanciam, aue ex Dei lubltantia Apocaritas
Brachita, Dicartitae. Faustus Manichans, Cno-
stici. Marcionista Commiabane. Fas mori cum
6Or
PersamuS

## Folio 466 — 779341856:0510
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000510.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
466
2 (0) 
u
corpore. e resurrecturas. Prabici. Perman-
nus Risvrich. Luciferiani; animas omnium
Talvari, corpora omnium damnari. Georgius
David; Brucorum animasincellipere, cum sine
eaedem humanz. A Lanichaei Fabulabaneur.
DTES VIII.
Quantum isitur anima humana cum substan-
tia corporea limilicudinis, dissimilicudinisve ha-
beat, ex ejus operacionibus, maxime vicalibus,
oportebie colligere. Cum enim setio vitalis sIe
vivenci essencialiterimmaneus. et ab eo imme.
diste procedat, urique actio virae spiritualis est
principii cantum spiricualis, e setio corporea
principii tancum corporalis. Nimirum actio est
potentia decerminata live exercitata, ut in solilo
quio laepe oltendimus. Polentia vero viralis est
vircus lubltancialis ee essentialis substantiae vi-
venci, ab eacem inseparabilis, et cum eadem
realicer unum quid. Unde siqua aetio vicalis
noltrae animae elt spiricualis, eandem esse spiri
cum necesse est; licuc eriam esse subltanciam
corporeum, sijua ejus aetio viralis est corpo.
red; l qua elt poreim spiricualis, Paerim Cor-
porea, auc diversarum ejus actionum alia est
tpiriualis, alis conperalis, eandem esse lubstan.
ciam parcim dpicicualem, partim corporalem
EONHLETI OPOTCET.

## Folio 467 — 779341856:0511
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000511.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
Derma.
8 OmniuI
Ccoreit
e, CUM I
CUF.
n Substal
dinisveha
vicalibus
Oviralisl
eo imme
icualis et
COrpOred
acti0 elt
in solilos
vitalis ett
tantiae V
n eades
tio vicalis
esse1
isi
BstanLia B
est cot
10.
TrIM COF.
n alia et
Tobsa
EPOId
5
0
DTE S IX.
C
10
Duia porro cum orthodoris nunc agimus,
supponendum elt, animam noctrum esse men-
cem merecalem, sive spiricum merum, et ne-
quaquam corporeum ex parre, adeoque nul-
l0 in sentu proprio et cacexorica esse substan-
tiam corpoream live corpus. Ex quo sequin
tur, actiones ejus vicales immediacé ex in se
non nisi spiricuales esse debere. Juomodo
isicur nihilominus senlicira est? Iloc licet in
Solilognio expoluimus lrictim. es camien Fun-
damencaliter, rursus tamen hic vel diductius
paulo, vel clarius ex ejus actionibus produca-
mus. Primum isicue anima spiricuali cogni-
tione incelligit, quidquid sensus acringie, e
iplam quoque lensacionem intelligit. Incelli
sic erxonoltra anima colores. Ponos, Taporess
ec. quatenus eadem homo lenciendo accingies
ecsimul dum homosentic, audic, vidct, anima
quoque incellisit, le sencire, audire, vi-
dere. Quod lane tic ciculo unionis ejus ad
corpus, vi cujus actiones senficivae animam
ad illas incellectiones determinat, ACque ex
his patec, eriam sensus e lenlationes incel
lectiones humanas caulare, in calque influe.
re luo modo, quatenus scilicer ad caldem ani-
mans decerminat.

## Folio 468 — 779341856:0512
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000512.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
s
DIE.S X
Dixi, animam incellisere objecta sentuum,
quatenns ea sensus attinsit: nam cacenus de-
terminane objecta illa, quacenus secciuntur;
ita uc senfacio sic decerminationis mensura,
et prima eorum copnicio ulera senium non
exeat. Actamen coenirio animae in hoc
deinde non Cictic: Sed occasione per primam
apprehensionem accepia per nacuralem sibi
discurrendi, ununque ex alio interendi po.
tentiam, deinde discendo, lesendo, audien.
do. medirando. Cudendo, carundem re-
tum incellectionem auget: unde lonsé la-
teque vagatur ejus intelligendi capacilas, et
ea quoque, quae sensibus lunc impervia.
oblcura, caliginola, dictantia, tucura, spi
ricvalia, supernacuralia, divina. cosican-
do assequitur: quatenus anima vel ab ali-
quo docence instruitur, vel luâmer libereate
ad inguirendum decerminatur: alioquin cer-
ce non eslet dilcrimen incer doctos et ru-
des, quin e inter homines et Belluas, nos
que nihil protecissemus, dum nuper objecto
senluum explicasimIS.
sta
_
C
et
det
eole
br
aAI
80
HD 
Iid
21a
Not
eit
etias
Nd.
12D1
Ut 
pectat
adeo
2tel
I1d a]
les lC
AnII
prON
Mere
C

## Folio 469 — 779341856:0513
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000513.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
UUII
5 de.
NEUI;
UTd)
BOA
HOC
BaM
sibi
po.
Diest.
re
3 1a
et
vid.
spi
IEaH
ali.
reate
Cer.
rII
nol
ec
I
CC
DIES XI
Sicui dicto modo sensario determinat ad pri-
mam sensibilium coenitionem, ita eadem imme-
diace decerminat ad mocum appetitus corporei.
de hoc medianse ad affectus anima spirituales.
Duod moveae senlatio ad appecitum, Patee
experiencia, qua discimus, limul aeque vi-
der tamelicus mentam cibis instruetam, cum
eoidem cibos experere. Magis evidenter in
brucis id pacer. Elomo aurem ee brucum in.
animalicare secondum genus conveniune; er-
C e in detibus animalibus, qui lunt senta-
tio. _ appecitio. Quod aurem per appeten.
tiam corporalem moveatur anima ad affectus
analosus picituales, patet similicer experientido
Nam Famelicus incipie cositare, quomodo
cibis illis vertrui pomie, coldem desiderat, ex
pectar, Boltulac; idque libere, quia pocese
etiam alpernari eoldem. et nolle comederei
adeoque aftectus illi lune spirituales ipstus ani-
MIX. Quod finchaecmovente appecitu corpo
reo, similicer paret. nam cui aegrum estcorpuS,
ue corporea apperentia delir, is etiam spirituales
2ffectus prolecurivos nullos exveritur. Acque
ita appeceneia corporea caulac affectus spiricua-
les lecundum corum inchoationem, licet Doltea
anima pro lus libertate possie illos continuare
promovere, auxere, vel etiam excutere, oppri-
mere.  oppoliros substiruere, sicur fere de in-
cellectionibus diximus.
1E
BF

## Folio 470 — 779341856:0514
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000514.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
eo (0
LL.S XII.
eo
Neome solum materiales actiones in homine
excitane spiricuales modo dietu; sed eriam spi-
rituales excitant mareriales; puta coenitiones
moveni ad senlaciones; non Tolum quatenus
imperacur applicaria ad orsanuim, licut aperi-
re polsum oculos ad videndum, movere pedes
2d explocandum; sed eriam iminediare ad sen-
Pacionem incernam. phancasiativam, imagina.
civam: quod cerre ex co pacet, quia eriam
objecta mere spirieualia non possumus intellige.
re, nili modo phantaltico, de per species, ut
ajune, phancasticas. Similiter affectus mere
mentales excitare solent dd pastiones dc appe-
centias corporales. Dum enim libere immo-
ror desideriis edendi, Pentio in me moneri ore-
xin quoque corpoream; cum molectia quoque
corporca; dum autem oppolicos affectus exer.
ceo, cessant e motus appeticus corporei: in
quo de lueta consiltic et exercetur inter carnem
e spiritum; et qui non sIC luctantur, car-
nalesdicuntur, animales, et DecCanE. AC.
que haec est naturalis pocenciarum spiritualium
 corporearum in homine, ticulo unionis,
conlociacio ac mucua dependentia, cui tamen
liberras animae quond aetus deliberatos et le.
cundos moderamen adhibet.
DIE.
pe
O
de
t.
se
1

## Folio 471 — 779341856:0515
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000515.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
lomine
anissit
Itiones
aIenUS
aDeci.
pedes
ogina.
etiaim
ellige.
5, ut
meré
pDe.
AO
Ore.
OGue
exeI.
: in
nem
CaF
AB
liuM
niS,
MeM
Ed
5)
00 COd
DIES XITI.
es
Dixi haec ita heri quoad actus primos, titulo
unionis. Unde anima separaca non ita, sed co
modo tereincellis ic, gun ingelus. Anselus au-
tem objecta quidem sen luum iple urique, ec ne-
lius quami anima unira, intellisic; non camen de-
pendencer a lentu; quia non sencic, non videt,
non audit. Once nec movetur objedlissensuum
ad appetentias materiales, nes per has ad affectus
Spirituales; licet alioguin effectibus spiricualibus
prolecuriris e adverlacivis inime careat. L12.
ber le ereo angelus _ anima separata ad obiceta
materialia vel ienlialia cognoscenda vel expeten.
da; licuc qui videt in tabula vivacistimé depic.
tum aliquost convirium regis slveri vel salomo.
nis: anima aucem unita habet le ucipse conviear
quimense altidec: hic enim reipsa experitur, gu-
Aac, videt, audic. quae ibi oblectont; ille mere
speculative cognolcit, e abs9; Fruitione oblecta-
cur, rerum q; proportionibus lpiricualiter saudet.
DIES LIV.
Fieri etiam nullo mirsculo vel Dei ordinarione
Porest, ut ancelus sentiarsaudiac, videat, corporn-
licer oppecar. Nam juxra orchodoxam veritacem
elt merus spiritus, nullo modo corporeus; e
idem non pocest habere porenciam ulla corporea.
Pamech enim ipla actualis aetio sic accidencalis
suo libjecto; camen porentia ex virtus activa est
subCtanrialis e ellentialis subjecto, e realiter in-
diltincta a subjecto, (iC, ut 2b eo separarinon pol.
TIF. igieur pocencia corporea non potest esse nili
(8 4
COr-

## Folio 472 — 779341856:0516
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000516.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
472
e
od
dCO
60
corporis et corporen; pocencia aurem Epiritua.
lis non potestessenisi spiricus et spiricualis. Cum
isicur pocencia senciendi sir porentia corporeaet
animalis, ilta nulla ratione porelt competere spi.
ricui, quia alias spiritus limul esset e corpus.
Retio porro non est aliud, quom ipla porentia
determinata e aetuata; ubi itaque potentia non
elnon pocest esse pocentia decerminara et actua.
ca:isicur no pocelt in ancelo esse porencis, viden.
di, audiendi, cangendi, vel ullo modo lenciendi, e
colequenterneque actiovisira, audiciva, cactiva etc.
DIES XV.
A que parum heri porect. ut anima bruti, et (I
esset subctancia absoluta, intelligat. Lcenim apud
Orchodoxos, quibuscum hicago, certum olt ta-
dem animam nulla racione esse spiricualem, vel spi-
ritum, Led estmere corporea: quam parum au-
cem potentia corporea pocelt comperere lpiritui
cam parum porentia spiricualis, qualis elt incelle.
etira, Pocest congruere Tubltancia COrDOTEK.
adeoque nec actio. Neque dicas, brurum vel
animam bruti non intelligere proprié per aetio.
nem spicicualem, Cedtamen cognoscere coenitio-
ne quadam materiali, quae sic media inter spiri-
tualem ex corpoream. Sed hoc chrmaericum elt.
Nam sicut lubstantia adaequate dividitur in cor.
voream e spiricualem, ita ue nulla sic media; ita
aetio corporis et spirituis, ut sic adaequare
dividicur in corpoream tancum ex spiritua.
Jem cantum, ut media esse non postie.
Nempe coenicio es aetio vitalis, e ideo
essen.
eti
Vab
I

## Folio 473 — 779341856:0517
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000517.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
Ed.
WM
ede
Spi
DUS.
HOI
tU2.
den.
1, 8
_6.
et(I
ud
1a
Di
2I.
uis
elle.
Ca
vel
ti0.
diri.
ett.
O1.
IId
ale
114
IIF.
deo
ent.
ee
6.0(O.
88
XL3
eentialiter immanens, ee elicica; ex ipsa substan-
cia immediate procedens, cum sic ipla substantia-
lis potentia decorminara ex decuara vel exercica-
ta: Tubstancia enim exercet id, quod in sehabet,
nimirum suanimet pocentiam, quae realiter ca-
dem est cum ipsa; et ideo fieri non pocelt, ut
porencia ejus aliqua sic mecium quid, vel aliud
quid quam ipta (iC.
DIES ZVI.
Sequicur hinc, animam nostram posse imme.
diace, elicitire, per le iplam, live per porencium
uam substanciolem es libi propriam 2c natura-
lem, exercere sensationem, ita, ut per le iplam sen-
tiac, videac, audiac. Nimirum ipla inse eltme-
rus spiricus, mera mens, nullo modo corpus.
ergo nulla ejus pocencia substancialis, vitalis.
immedtiaca, pocelt esse corporea: ergo nec ali-
qua ejus setio talis esse porelt, cum actionon sIC
aliud nisi potentia determinata et exercicaca:
cum ergo sensatio, sic actio tantum materialis e
mereonimalis implicat eam posse esse ipsius ani-
mae. Deinde alioquin anima sepacata lencire
Poster, cum omnes luas pocentias ipli substantia.
les, incrinseeas, essentisles, proprinsque in Catu
separacionis recineat, ica, ur libere velic ec incelli-
SaC. Denique ad senlacionem requiritur, ut sub.
jectum sentiens speciem impressam, quae laca estin
quadam cicillatione, aftrietione, hgura, cenlione.
prestione, recipiar; quam nequit recipere spiri-
cus, cum canginon polsic. Anima Eamen aBila
E
inAuie

## Folio 474 — 779341856:0518
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000518.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
474
0
0(0) 8
instuit in sensationem. Concedo, sed non ideo,
lenlorionem ipta in se elicic, de quo paulo post
plura. Aeque haec etiam ansclo, vei I)FO ap.
plica. Cerre s anima immediace eliceret et in-
cellectionem ex senlationem, ipla limul esset lpi-
ricus _corpus, quod sequitur ex dictis, &t est
haececieum.
DEES XVII.
Sed ue hxcomnia distinetius ad huc e eviden.
tius apparenne, iplam actionem lensiis quid rei
Sc, Denirius excuriamus. Quid igicur rei est
actio bruci animalis e corporea sive lensiis, sive
oppecicus, quia spiricuale quidpiam esse non por-
elt. Quodh omnem nostram experienciam con-
Tulamus, in omni illa actione nihil deprehendi
musaliua, quam orcanorum es parrium quan.
damsicuram motum sinationem, disposirionem-
que localem. Nempe in haec relolvicur, quid.
quid est mirabile in brucis, sive actiones eorum
naturales, sive artificiales atcendas: in his consi-
Ptilavium cancillatio, niaificario, pullorum eciu-
cacio, equorum saltus, canum lulus, et quid-
quid hujusmodi est. Ouamvis Facendum HIF, ca.
dem omnia proticisci a quadam faculeare incerna
vel naturaliter insiro, vel consvetucine e incul.
catione hominum eis impressa, ut sic eis vera
quaedam memoria, sive haec in ipla constructio.
ne cerebri, sive in anima absoluta, eam haerere
e remanere dicamus.
DIES

## Folio 475 — 779341856:0519
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000519.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
ideo,
Polt
Dapo
_ in
i1
_ et
den
ret
i est
sive
DOc-
On.
1di
12H.
ensi
sid.
WI
n(I.
11.
id.
C3.
rMd
u1
eta
10-
etC
5
eo
. ∞ (O
eo
DIES XVIIB
Memoria quidem ex arces absque dutrio
exterriorum senluum subsidio acquiruneur:
discie enim canis lalcare, poltquam Frequen.
ter audivir vocem heri eum instruentis, vidic
ejusdem actiones ei ostensas, oustavit bolos, (i
recte expresserat, excepie fostes si male. Igi.
trt memoria haec aliva non pocest esse, nilt
quod per Pentus externos ad incernum dedu-
etum fuir. Sensibus porro nihil aliud impri-
nicur, nili quaedam modisicatio ficurae, mo: S,
situacionis, e, hujusmodi habitudinis, Aibra-
rum ex parcium organi, uc lipra oltendi-
mus: nihil enim aliud iumen in oculo,
nihil aliud Ponus in aure; nihil Capor in gu.
Au, nihil in oltactu odor, nihil in cactu res
consibiles facere e imprimere postunt. Quin
alicem per nervos hujusmodi moditicario or-
eeni exrerni 2d ceretrum usque propasatur.
possumus tacile exiltimare, in eodem cere.
bro imprimi quosdam Aisturarum charaeteres
ex nocae ac signa iis quodammodo simsilia,
quae transibane per organa excerna, quas ipe
cies appellamus. es res lensibus externis ob.
jectas reprae lemant.
I

## Folio 476 — 779341856:0520
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000520.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
d
3(0
DTES XIZ.
e
Flujusmodi norarum analogiam habes ip
ficura cerae per Pigillum impressa, vel potius in
characteribus licerarum in charta lcripearum,
quae varia compolitione, variam ex miram rerum
omnium Bigniticationem continene, aeque ut
nocxe memoriales: quas e valde exiguas esse
oporcer, quod aliquis non magnus cerebri tra.
etus, vel nervorum apparatus lat copax, inhro-
mine praelereim esse poltir. Circa quem indi-
recte observo, easdem figuras pro diversa cum
Pentuum excernorum cum incernorum et cerebei
Aructura alicer ec alicer figurari, imprimi, com
binari. Nam qui lemper caecus fuit, alias plane
species hahet animalium, plantarum, tru.
etuum, ciborum, ee aliarum rerum ex
prestivas, utique mulco imperfectiores, quam
oculatus. Sed de brucis modo agere per-
aMUS.
DIES XX.
Praxer hujusmodi signa memorativa ee arte
vel ulu acquisita, inlunt criam brucis quaedam
hujulcemodi ideae concenita, et substantia ipso-
rum leminali, ut videtur, ab auctore naturae
primmicus inditae ac implantacae; vi quarum diri.
cuncurad certas linculae actiones, artes, propen-
siones; appecentias. Sic norune aviculae con
Rtevere libi nidos, vulpecula dololitates exercenes
teles inlectuntur mures, lupiores, ecc. Nimi
FUI
u
t

## Folio 477 — 779341856:0521
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000521.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
ibes il
otius ii
Farum.
IFerUM
eque ut
25 essC
bri Ira.
inho.
M indi
(a CUM
cereblt
COM.
S plano
Eruo
n ex
Quam
pel
_ dIl
Uadam
i ip
AatIIId
1 dist
DTOpet
e COH
TEtCesti
Vimi
ude
6
yn
rum quaelibetres exiltens inelinat ad rerinendam
exiltentiam uam; ec quia aliud alteri bonum,
aliud alceri malum est ad exictentiam conservan-
dam, ideo aliud cum aliquo similicudinem cx-
Decie, E Cympachiam exercec, aue dissimilicu-
dinem affectae, ac ancipachiam aeitac. AEque
hujulcemodi ancipachicae sympachicaeque affe-
etiones incerdum remissiores, interdum inten-
Pores lune, incerdum plane ociolae quielcont.
Sic gallina dum pullos nuerie; aliam plane na-
curam oltendic, non nili verno cempore caneil.
Iane eeniditicont aves ecc. prout meoacolini alia
consticucio ee alia agencia, aliam dispolicionem
alceracivamque corporibus imprimunt. Nec
hujuscemodi characteres ideales hominibus de-
unc, prout taeminos pexenances mucari,
e diversis sentibus diverlas proprierates, alias
qudue pueris quam lenibus inese conspi–
AIdHS.
DTES XXI.
EIujusmodi murationes tiune etiam cirea spe.
cies memmorarivas. Nam ecedem aliquando
Tunc exciracae, Sc vim luam actu exerune, ali-
quando velue consopicae otiolaeque MoneNE:
aliquando curbaneur, iericantur, insolelcune,
utiin furiosis e in rabiem actis; aliquando lan-
ruelcune, ut in tamelicis vel segrotoncibus.
Acque excitationes hujusmodi speciorum heri
Tolene, vel per sumptionem alimenti melioris.
ur in equis eE canibuS Patet, quia TuC, huMOres

## Folio 478 — 779341856:0522
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000522.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
478
s
d
d(O) Eed
e spiritus agicantur; aliquando per novum
exercicium sensuum externorum, uci dum canis
leporem vider, 2 equus heri poniimos audie:
eunc enim nora species impressa anciquam re-
lictam excicar, incendie, contortat, reticit: qli
quando calu ee fortuito, dum humores corpo.
eis ampliusagicaci, suc spiritus vitales vel anima.
les propulsi alliduntur ad tibras Airurarum illa-
rum aeque idearu bajulas; sicur eciam dor.
miences canes Commiane fultes aut panes. Unde
patet, hujusmodi excitationem esle morio.
nem localem. ex, fieri per impullum adve.
nientis vel vicini corporis irruentis, urgenris,
crahencis, _Ec.
DIES XXII.
Fadem species impressa, tam memorialis et
aequilica, quam ingenita, porentias motrices es
execurivas determinat ad motum, quo bruta et
averlantur malum, ee bonum prosequuntur.
Duod ita tac, experimur quocidie: quia juxta
dictamen calis speciei brura ommiaagunE, cur-
runc, volane, cancane, clamane, bibunc. cdune,
ELC. Pocencia ducem morrices consiltune in
musculis, cendinibus, tibris; quorum princi
pium estincereoro. Lr licet mocio illa in prino
cipio sic intensibilis prx parvicace, licur pocest
tieri minor deminor in finicum, iuxa dieta et
demonstrata 23. dlarcii; in progresso eamen
per orsana mechanica in corvoribus dispolica
crelcit, et tat admod rehemeus, prout ania
malia
AO
tet
ecies
et
ps
pies
sed
(s e1t3
i
1BC
t
(NaluII
pen

## Folio 479 — 779341856:0523
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000523.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
Orum
Cgnis
auditi
aM Pe.
t:
COrpO.
n ill2.
B dor.
Onde
motion
adve.
renuisi
rialis et
rices B
Oruta 
HUnCuIo
Ia juxta
IE, CuF
CduMr
ABBB
prinet
in
It potet
dicta c
eas
sispol.
rOUt
d
 (0) 8es
i
47c
malia majena majoribus organis instructa lunc.
lelro cadem porentix morrices simui sumpiae.
Droul ordinarae (une sd honura animalis pro-
sequendum. ex ad malum averlandum. sunt
eadem quae pocentiae appecicira, vel appecicus.
Cum enim appecentia boni, et fuea mali, in
bruco nequeat esse aetio spiritualis, led mace-
rialis s corporea, quid appecencia haec aliud
esse porest, quam e promotio adbonum, ec re-
motio dralo:
DIES ZXIII.
Pater ex dietis, quid sic sensario externa, quid
interna, quid apperiens, e quid horum vitali-
tas. Nam sensacio externa est affectio illa sIve
species aut modificatio orata vel ingrata ab cb-
jecto exeranen orpano impresta, pront eadem ad
cerebrum propagatur: ve tenlatio non lic illa
Species oculo bovis c. 5. d capire borisrevullo
impressa, qui achibetur pro lente vicrea ac cia-
meram oblcuram, quia oculus speciem illam
Fuctinens non continvatur cum cerebro: nec
senciune apopicetici, conractum in brachio, in.
cer quod e ceretrum via nervorum obstru-
eta elt. Senlatio interna est similis species or-
sano interno inhraerens, pront movet sibras es
nervos sive porentiam appetirivam circa bonum
ex malum animalis. P’orentia vero appeciriva
eltorganum sic mobilium es motivorum conso-
siatio vel coordinatio, per corpus anim alis cis.
Polican

## Folio 480 — 779341856:0524
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000524.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
4BC
10
es
 (O
50
Polita. Vitale dicicur, quod cum vita conjun-
Etum est: vira est porentia immanenter acendi
ad perficiendum arens: vivens. quod actionem
perfectivam exercet in se,  patitur a se.
DIES XXIV.
Vica spiricuali vivoneDEDS, angelus, ani-
ma; quia incellicendo verum ee amando bon
num se se, ad inera perficiune: es enim vita
Epiricualis porentia spiriinalis perfectiva siun sub-
jecti. Vivic animal sensu externo, non qua-
renus mere ab objecto recipie speciem objecti;
sed quarenus eandem speciem acceptam in se
promovet e ad cerebrum cransmitie; siC
enim agic es pacieur. Vivit senlu interno, qua-
cenus vi ejusdem speciei commover in Ce aD.
Deticum ex porencius motrices. Vivit appc.
ticu, quia per eum actu se iplum promovec ad
bonum, e removee 2 malo. Vivie planta.
quatenus per varia organa le promovet ad in-
crementum. Non viric ignis dum croscit, ne-
que aqua, dum se ad trigusreducit: parcim quia
non lunc corpora orsanica, partim quiaignis non
asic in se, negi enim se caletacie, neq: illuminat,
et maceriam solam juxca polucam inflammando
ausetur: aqua autem non agendo, sed porius ab
actione cellando intrisidatur, cum Crixus in
quiere conitaE.
DIEC

## Folio 481 — 779341856:0525
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000525.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
iminino
cendi
Ionen
2nia
b0.
vita
i sib
Qua.
ectii
in se
sIC
qua
2P.
DDea
AId1
in
nC.
quid
nON
2at,
ndo
5ab
Ed
id
d
d
a
DIES XXV.
Corpus Chricti eucharisticum, cum non na:
heat partes orgonice extensas ee continuatas
non pocest ab obiccto serisibili ullam figuram
aut speciem recipere, nec talem propaeare,
nec motum appecicirum exorcere, ec idconul.
lam actionem oranicam vel animalem exer.
cere; aeque ideo existie modo mortuo. Non
ereo, inquis, gloriose existic: Relpondeo, havd
dubie ad existentiam gloriolam connacuralem
SE pertectam, requiritur quoque potencia ex
pectica ad actiones corporeas animales e vita-
les; exiltir ergo Chriltus plane et perfecte olon
riose in ceelo, ubi habet omnes pocentias ex-
Dedicas; sed in Fucharictia rantum gloriose
secundum quid, quatenus scilicet ecium ibi est
immorcalis ee impassibilis, cum carne simuId
sanguine, anima ex divinitare, simulque im
poceltace habet, se in Catum connacuralem re-
Cicuendi. Ergone Christus non habet corpus
ibi oroanicum ee humanum: ITabet lane non
in aetu perfceto, sed tamen poteltare: habet.
que ibi corpus humanum, et corpus suum.
sed modo moriuo existens, sed impotens act
animaliter operandum, sed tanquam agnum
mactacum, occilum, ec tamen virum catenUS,
quatenus animae uniTUM
1b

## Folio 482 — 779341856:0526
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000526.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
88(0)e
DIES XXVI.
Duia ex dietis constat, omnem actionem
animalem, sensiis e appeciciis, concinge.
re per morum localem, oporrer bene appre-
hendere, quae 2. Febrnarii dieta lunc, mo-
cum scil. localem conlelcere ex duabus action
nibus parcialibus in unam coralem: altera
crearurae determinantis; alcera creatoris cre-
ancis, Certe nec plus requiritur ad morum
nacuralem; nec minus sufficit. Necessariam
esse creacionem quoris instanci omnis Chri-
Stianicas Facetur: quia ejus est idencidem con-
servare creancto, cujus erat primum creares
de quia indisterens eAt D EVS ad conservan-
dum vel in eodem puncto rem quielcentem,
vel per diverta loci puneta Auentem, idéo
decerminari ad hoc debet. Pocelt quidem
DETIS rem luamee decerminarione de loco
in locum reproducere; vel criam absque lo-
cali muratione per medium in alio termino
Ponere: Sed posterior accio non erit localis
de replicacira productio; prior erie localis
proniorio, led non naturalis. UIc ereo na-
curalis lic, verumque requiritur: nec ergo
pius requiritur, nec minus lufficie, ideoque
verumque requiritur. Docerminatus est DEus
ad creationem sin quiere per hoc iplum, (
nihil ad morum determinst.
DIE.

## Folio 483 — 779341856:0527
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000527.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
est
e
re
102
10
erd
e
Im
aM
ri
OAt
e
IM
ed
M
Co
0
InO
alis
aliS
12
ed
Ub
E
Ed
3
de (O
DIES XXVII
Ad mocivam creacionem determinat quicun-
que contactus vel impullus, cractivus aut prel-
livus, vel crulivus corporis moti, quod saltemt
sit aeque erave, ac corpus movendum. Firenim
etsi lapides in eodem iuro se se ContingRnE, non
tamen decerminane ad motum; guiatangensnon
movecur. _ ideonon ticimpullus. Neque plu.
ma cadens in lapidem cum movet, quia nimis est
levis. Nimirum ica Creacor constituit, ut ne-
que simile in simile, nec minus force in Forrius
2gac. Necesse eltereo, uc agens passo praevalcat,
e vel pluribus constet partibus in majorem ora-
vicatem consolidatis, vel salrem totidem, ut aeque
rave lic; tune enim salcem ex eo praevalet, quod
iplum moveaeur, et sic irruae in quielcens. P.
Flonoratus Fabry impetum ponit proaccidente
absoluro: Sed nihilominus hic impecus decermi-
nacire solum concurrit ad mocum: uc idem ac-
cidens plane superdluum sic, cum decerminatio
eomodo, quo diximus, ommino heri debeac 26
DOMIE, aEC COrDOTCd.
DIES XXVIII
Fciam spiritus movere potest vel spiritum
alium, vel corpus. Neque tamen et hic actio-
nem aliam praectare potest, quam decerminaci-
varm, uEpatet. Determinacivam veroactionem
exercere non porest per contaetum impulsivum.
cum hujus plane licimporens; urpore penerrabi-
Th 2
1180

## Folio 484 — 779341856:0528
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000528.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
484
 (O)
lis. Inde eam exercere debet per alium porentium
siti nocuralem, quae cerre est voliriva, qua le ip.
lam quodammodo (ccundum analogiam impel.
lic _ mover ad alceram. Sic ergo angelus volen.
domovet rum se, cum aliud rel corpus vel spiri.
FU, QUACENUS DF CEMI decerminae ad similem
reproductionem localem: quarenus scil. angelus
ad hoc volendum jus haber ab auctore naturae
accepcum lve permissum. Non enim angelus
damnacus jus habet ac porenciam alcendendi ad
cclum Bencorum, aut exeundi ex inferno, (I ad
illum relexatus tuic, aut ex eremo, sI ad aliqnam
per exorcilmos damnatus est: habene aurem
jus aliquod cumulcuandi in terra, quibus permil
cum elt. Sic eciam Bearis oncelis non licet
omnis loca perradere: sed qui haberclaves in
ferni, ei speciacim illa loca invisere dlarur, ica
qui praesidet mari, Rellis, foli, luna, ete
ei speciacim ibi residere permissum esto l’Tout
ergo quisque habet jus rolendi, ita habet poten
cium morendi.
DTES ZXIZ.
Anima humana cum BE Spiritus simili cum
spiricibus modo, Cuum corpus movet, volendo
Scilicet: Dum enim homorule, movet manus,
pedes, oculos, linguam, Dulmones. Juamvie
id non fiac volitione (0l2 e mera, licur de angelis
dictum. Sed concurrentibus organis corporeis.
Pimirum dum anima rule eciam incellisit quod
vulci dum incollixit, etiam sensic, et simul mo-
VERTBE

## Folio 485 — 779341856:0529
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000529.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
ud
+65
ventur sbrae cerebrales specierum bajulX, juxra
dicta dic F2. hujns: erso e porentix morrices et
execucirae cientur, nervique miotorii ac muiculi.
Praecer hostamen motus, quos voluntarios me-
dici vocani. lunc alii involuntarii, quos nacurales
oppellane, co quodpendeantnon a voluntace ho-
minis, sed ab organis et parribus, vel eriam extro-
neis corporibus ad mocum decerminantibus. IJu.
jusmodi sunc morus corcis, diaphengmaris, in
celtinorum periltalricus, constrictio comachi.
actiones nurricivae; expulsivae, etc. Non enim
volendo portumus hujusmodi mocus promove-
re, velsiltere, vel corrigere: quia etsi velimus e
incelligamus, excicencurque species corundem.
brae camen iltarum specierum bajolae non lune
connexae cum hujusmodi mocuum principiis,
organis, ac fibris, ur eas ad morum contingendo
vel trahendo decerminent
DIES XXX.
Acque ex his evidens est, animam nostram 2d
nullum motum posse determinare, nili 2d c05, qui
volunearii dicuntur; nec id aliter posse, quam
volendo. Videlicet omnis mocus a corpore cau-
latur eantum per contactum, et a spiritu, qui
consere non porest, per voluncarem, ut nudius
terrius et quartus dictum elt. Cerce B anima
noltea postet contingere e movere corpustuum
pecimpetum, posset sibi vel corpori luomederi,
ordinare 2c disponere incestina, constringero
vilcera aC laxare, purgare, Lanare: posser luum
Th 3
COrpUE

## Folio 486 — 779341856:0530
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000530.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
486
nd
23(0) e
corpus attollere in altum. et homo volare, etc.
Duorum cum nihil possie, remaner, eam non
posse ullo modo cuum corpus es se quoquemo.
vere per concactum, uc corporibus competit;
neque volendo alicer, praecerquam quomodo et
de quibus dictum elt. Valde icaquehallucinan-
cur, qui dicune, animam, ordinatione DFI, ut
loquuntur, concurrere ad motus eciam involun.
carios, et ad aetiones resetatiras: cum nulla
creatura ad morum aliter concurrat, quam de-
terminativo; OF. (IS aucem alicee nihil ordina.
vic, quam uc concurlus ille decerminativus Aat
acorpore quidem pec concaetum impulsivum.
a spiricu aurem per volicionem cum jure: neque
enim est alia actio spiricus, quam intellectiva e
voliciva; locomorira, quae a voluncacira distin-
eta Toret, Ansirur absque caula, E contra ex
pecienciam in homine.
OCTOBER.
DIES 
Oncludamus, quae preecedente mense dicta
OTanC. Sieue actiones in homine sensiciva e
animales causant intellectiones ex volitiones men-
eales, actione solum determinariva, non eliciti-
va; iea vicilum aćtiones animae mentales cau-
sant in corpore actiones animales es sensuales
Colum determinative, non elicitivo. Sunt pro-
inde ueraque actiones vitales homini, quia ab
homi
0
la

## Folio 487 — 779341856:0531
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000531.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
It
e
e
2
ecio
6. 0O
e
et
homine immanenter procedune: non tamen, l
diltincte loquendum sic, mentales sune vitales
corpori, sed cancum animae; quia ab hoc im-
manenter prodeune: nec animales lunt vitales
animae, led cancum corpori organico, in quo
solo immanencer fiunt. Neque enim anima im
Tua substantia continet porentiam. senlualem ac
animalem, neque corpus in sua porencium men-
ealem. Quod immediace per se de formalicer
incelligic, anima est, quod immediare, per se, et
Formalirer leneit ac apperie, corpus organicum
ek; uerumque homini tanquam uni excorpore
e anima Cubsistendi tribuiturs juxca illud, sen-
tio aliam lesem in membris meis, repuenantem
lesi mentis medo
DTES L+
Vides nunc, quomodo, anima rationalis sit sen-
sitiva: quarenus Ecilicet per actus animales ipla
ad incellectiones determinatur; quatenus eos.
dem actus animales ipla experitur incellisendo,
es experiendo incellisir; quacenus cosdem actus
decerminando caulat, ordinac, dirigit volen-
do; quatenus denique ipla torum hominem ta-
cie lentiendo e appetendo vivere, tanquam cor.
poris Formaac praeses. Non aurem eo lensuipsa
eC sensitiva, quali actum macerialem ipla de lua
Tubstancia immediate prodiicat sive eliciac: cum
ipsa ceu spiricus neque figuram intra le admitte.
re, neque adeo speciem ab objecto impressam re.
Hh 4
cipere

## Folio 488 — 779341856:0532
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000532.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
406
 CO
8
s
eipere postre; neque ullam porentiam asendivi-
ealem ac macerialem in le habere PolIc. Sicue
denique corpus causat quodammodo actiones
meneales animae, camen iplum non incellisit: ita
anima causac quidem. sect ampliore e perfectio
re modo, actiones animales, ideo tamen ipsa
proprie non lencic, sensicira tamen recte dici-
tur, licet corpus ideo incellectirum dici non (0.
leac, nec debeat.
DIE.S TII.
Anima bruti Aqua ab Coluca substantia materiz.
lis cet, non posset esse causa sensationumes appe-
tentiarum, es quarumvis actionum brutalium.
Nam hujusmodi actiones non Punenis mocio.
neslocales, e pertales inchoantur, pertrciuncur.
concinuantur; consummantur: Cubstancia veri
talis corporea motus locales exercere non porelt.
Deberer enim id Facere per actionem Polum de-
terminacivam, nimirum per contactum organi.
vel volitione. P’osteriore modo non porelt; quia
Subltantia mere mocerialis non haber porentiam
volendi d inceltigendi, ut anima noltra: priore
quoq; modonon porest; quia, cum sic naturalicer
Denecrabilis, non porest lua organa contingere.
aeque urinon potest anima spiritualis. Lrustra au-
eem dicitur id eam posse per ordinationem divi-
nam: quia non pocest ostendi, quam aut qualem
actionem ealis FOrma DF IYS ordinaverie ad
hOc, Ut DF LI MI decerminet; cum nulla alia
aetio ad hoc ordinata sic, praecer contactum
et

## Folio 489 — 779341856:0533
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000533.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
sivia
iOnes
t: I1a
ectio.
ipsa
dici
SicuE
eriza
EDBC.
1io
ICuTi
dera
de
ari
quia
iOrC
itee
erei
21
liri
em
ad
alid
VI
et
es
 S(O)
o
x volieionem, aeque ideo illa Cubstantia nitit
de 2d moriones tales: Ensero,
cujus nulla il experientia, non est Philo-
489
omnino pr
TopAI.
 n ad 
Fix dictis facile est existimare, undenam pro-
Puxerini errores barericorum circa animas. Quia
enim videbane hominem e brucum eodem mo.
dolentire, ee eisdem appeciriis moribus avitari,
eorumque actuum principium immediacum in
homine supponebone esse animam racionalem.
ideo concludebanc, in bruco esse animam vel spe-
eic eandem, vel certe limillimam animae huma-
na: hinc ergo ex en, quodbrucinnima aliquia
hus videbacur esse corporea, eiam humanam e3-
tem esse ex lubrili quadam mareria arbitrabaneurs
vel concra, quia aliis anima rationalis videbatur
esse lpiricus, eciam brucalem (piritualem infere.
banc: Sed error erar in luppolito, quo pone
Bane, caldem actiones in homine immediace e
elicirive procedere ex ipsa subctantia anima, (ICuE
ee in bruro cale principium lupponebane. Non
enim in homine proveniune illae actiones imme-
diate d elicicire, et (i determinacive vel directive.
ab anima: immediare vero veniunt ab organis.
qua tamen lunc pocentix anima, orsanicae, et
materiales, reoliter ab anima distincta, ut .
Phomas Faretur; unde nec in bruco alio princi.
eio immediato opus est. Oux adco vera lunen
EL 5

## Folio 490 — 779341856:0534
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000534.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
3(0) eo
venec possit quidem etiam per mirnculum aliter
treri.
DTES V.
Duomodo aurem illae porentix ad hoc susi
ciane (quae pocencix dicuneur in homine animae
racionali lubordinarae, in bruco ipsae lune anima,
quia ipsae Cune ulcimus ealis corporis substantia.
lis actus, nulli alceri (ubjacentes) quomodoin-
quam lufficiane, Facile colliget, qui quid rei sIE
Tensus es oppecirus, plene e genvine conceperit.
Admirando enim infinitae lapientia arsumento
creator mundi a principio complexuie rerum
Teminales qualdam ideas, Cimilitudines, habicu-
dines. Agurasque d Formas primordiales, quas
rerum es corporum mareriis indidic, ea ratione,
ut retionibus corporeis mediancibus le le alix
exercerent acque perticerent, aliae aliasabolerent.
Ec in Cylvesrem quandam rudicatem degenerare.
Facerent; alixe aliis se lociarent, alixe aliis inimi-
exenent et earum consorcia fugerent. Sic qui-
dam sensus es appetirus rebus etiam inanimaris
inesse noratur, et quaedam prolocutio boni, ac
adverlariomali. Ita argentum vivum merallis
Tocincur, non lignis et lapidibus: ab oleo cucu-
mis avertitur de intorquerur ne ei appropinquer:
scus ex arhore radune. ( eam lapis aerites tangat;
dilia agri crescune cum Farre, non cum hordeo et
avena, et limilia profecto mulca.
2
e
te
De
sac
it
se
is

## Folio 491 — 779341856:0535
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000535.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
iler
uA
imd
IMd
A1Id
Oin
i (It
erit.
ento
rum
UaS
dBei
alia
rent
raTC
ii
qui
atis
a6.
allis
IC1.
vel:
aci
Od
d
.0 (O
DTFS VC
Vila sunc ambulare Festucae Praminis, Dedi-
buseisdem adnacis: minucix pulveris ec calei in
Planculas primum, deinde in bestiolas transeunt:
videbis in praris vim infinicam animaleulorum
ex graminum ec foliorum cuspidibus factorum.
quorum adhuc color viridis cum alia corcicis s-
milicudine originem repraesentant: videbis eru-
carum ec vermium genera ita ex plantis genita.
ue secundum parrem adhuc plantis plantae iplae
achareleone, utpore ramuli es surculi, secun-
dum parcem aucem jum moveantur es sentiant:
erines humani, li quando lole splendence de sI.
mulpluria cadence madetiant, nullis aliis orga
nis aequilicis, animam sensicivam aequirunt,
prout ipse unum vidi Flerbipolimulcis praelenti.
bus, ad lonsicudinem lemipedis, jucundissimé
viso se se vermis aut lonsistimi serventis inctar,
velurancem ee slomerancem. Duid isirur in
his rerum meramorphosibus feri purandum
est. Nihil aliud tane, quam quod corpusim.
pertectius anhuc, quadam ratione tamen ad per-
Fectioris complexionem accedens, percolatio.
ne coelesti, es rudicarem paulatim dimittae, et
Subtilicacem aveta coelesti substancia acquirac, siC
ucideam imprestionem que ab exera sulcipiat, in
leque morum appecicirum exerceat.
es

## Folio 492 — 779341856:0536
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000536.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
05(0)
DTES VIL.
e
Analogiam quanctam habe in cora d luto:
nam illud abi induruie, non elt copax Rgurx
 sxillo recipiendae, tic autem capax, ubi inca-
Iuerit Z iltud vero ubi humore lubactum fuerit,
jam a figulo cujusvis volis Formam sulcipit. Sic
capillus e. 8. haber quidem in le nonnul
tam ramolicarem, ac vibrolitarem, parcesque
uccunque similes ijs, quae ad senciendum
func requisicae: Sed omnia haec ita craltiore ma-
ceris lune involuta, implexa, intercepta, ut ve-
retationem quidem exercere, sed non senlation
nem polsit, ubi vero caelestisienis luam opera-
tionem applicuerit, ve rudiores partes vel divi-
dancur vel educantur, infunclarur aucem luccu
lencia ex Auidieas compecens, paulacim astimi.
labicur corpori sencienri, sic uc salcem sensum
taccus corcipinc, ex a coctivis speciem eactilem
cecipiat, eaque recepra decerminetur ad mo-
cum, quo 2d tuum bonum se vereat, _ aver.
eat d malo, quod diximus quodammodo
eriam non viventibus vel non lencientibus
Competere.
ATES bII.
Corrigenda ira que nobis clephancalia noltra
qua perluali habemus, bruta quodammodo cog
noscereea, quaagunt. Non eltua: hnequidem
inhominetac, cujus anima incellixit Ornia, quae
te
111
isel
ise
Rete
iBest
s dE
1u0)
letet
1081
1O1.
el
Iat
RVI
uli
Va
PIM
imalio
IBIC

## Folio 493 — 779341856:0537
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000537.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
3.
1
10
de
M
De
1
e
ose
pertenlus e appecentias animales in lUO COrPOTE
tanc, quibus ee praeelt canquam omnium mo-
deratrix e domina. At brura non ita: non
incelligune, neque cositant quidquam: 28une
de nelciune, quid agant: comedunti et non
cognolcunt se comedere; currunt, canunt, vo.
ciferantur; non sciunecamen, se horum aliquid
axere: Faltans e artes exercent quales qualesinon
camen ommino cosirane quidquam quid aut qua
re agane. Aerus es mirus camen elt impetus,
quo per Speciem auc figuram ab extra acceptam
leterminaneur ad similes mociones illis plane in-
oa nobis admiracione dignistimas.
Ad TF S IEL.
Ouid igicur coulae fuit, eur auctor natura
eam admirandtas actiones a brucis animancitus
hobis extribere voluerit Ju disce exinde ejus la-
pienciam, pocenciam, bonitacem. Non sinc coula5.
Antonius e alii Paeres mundu corporeum librum
appellavit, quem nobis identidem viris rocibius
praelesie aecernus Masilter: ex quo gradacim
per imperfectiora ad perfectiora coenolcenda
deducimur. Mirabilis liber essec, cujus licerae
syllabae, voces, proposiriones essene roridem vi
vae voces, nobis Capienciam perpetuorclonantes.
hujusmodi propoliiones nobis lune pocistimae
vivae animantes, quibus discimus prime ex Do.
tissimum Cuboltanciam ec essenciam actionum a.
nimalium, quae exerceneur in nobis quocidie, et
quomodo ens actione cunquam bectiales cicun
TaTO
19:

## Folio 494 — 779341856:0538
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000538.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
49
6 (0)8
rare quodammodo, ec ad normam rationis di-
ricere debeamus. Per beltias inculeatur nobis
tora echica; per columbas simplicitas, per ser-
Pences prudentia, per Formicas Tolertia, per apes
Dolirica, e lic de caeteris; ut nulla siC vireus
moralis, cujus regulam non hrabeamus in bectiis;
nullum eriam vicium, quod non per caldem
dedoceamur: ex nobis ipsis denium Deum
auctorem nolrum apprehendere et cognolcere
dilcimuso
DIES Z.
Sana proinde prortus e laudabilis est philo.
sophia nostra; conrra quam adveclarii noctri sibi
parum perice imaginantur. Pvercic enim hae.
reles. e moralia docet, methodoque scienciali
directe procedic. AbColuriltae vero quomodo
ab haerecicis discerni possine, non video equidem.
Dicunc enim communicer, animam bruei ob-
jecta senluum coenoleere. e immediare ac eli.
citire in mocus appecicivos incluere. Ouiet au-
tem quaelo aliud est coenolcere quimcooitare;
Tubstancia aucem cognolcirira (sve macerialiter
addas, live non, quia hic cerminus nihil signi-
Acac) sive cogitatira non nisimens est. Deinde
Substancia spiricualis est spiricus, marerialis est
corpus: erxo anima brucalis vel erie corpusvel
Spiricus. primum philolophiae, alcerum tidei re
Puenat. Demum substantia nacuraliter pene.
trans corpus lalcem ex metaptiy lica proprierale
espirirus. Ergo vel erir spiricus, vel corpus,
et
e

## Folio 495 — 779341856:0539
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000539.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
5 di
10bis
Ser.
apes
sIrEUS
EAIIS;
Idem
DeuM
lCere
dhilo
i (ib
ha
ntiali
n0do
dem.
i ob.
C ell
1c aH
itaTC;
talicet
11
ni
einob
Iis et
uS vel
lei re
pene.
rietal
pISi
10
18
C
855
vel parcim Epiricus, parcim CorpuS; _
post haec omnia non est idonca ad aetus
animales, vel in bruto, vel in tomine.
explicandus: adeoque omni ex parte ot.
ena.
9
ATES XI
Fractenus de anima sensitira: deinceps
vecerativam paucis, quantum hic opus ett,
concemplabimur. Anima elt Forma (ub.
Ptancialis, qua corpus vivics sensiciva, qua
sentit, reseraciva, qua vecetac: vita regeraci-
va, taculras qua corpus vegetae. sive assum-
prum alimentum in luam subltanciam conver-
tic, quod in homine sic sequentibus actioni-
bus. Scomachus a sale quoclam volacili per
siccirarem exalcaco pacitur quandam intempe.
riem ac moleltiant, qu’ae tames ec apperencia
alimenci dicitur. Ouod alimentum dencibus
commolicum, e saliva lobaetum, perque
linguam derolurum, ab aelophago sibrarum
ope undatim procruditur in Romachum.
Flic iilud per luas fibras drcte constrictum, (uc.
co fermencicio resolvie in lua minima, ac
que in succum albescentem, qui chrlus di-
citur, verrir: quem chylum, hujus mor-
dicacione quadam decerminatus idem AOma.
chus amplius se constringens per pylorom
exprimis in inceltina chyli quod lubcilius
ett.

## Folio 496 — 779341856:0540
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000540.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
o
d
 (0)85
ett, per innumera venarum oscula, intra
membranam sponsiolam incectinorum hian-
tia, per varios Aexus et duetus in cor pro-
pellitur; quod vere crastius e ineptius elt,
moru peristalcico acrimonia bilis incitato per
eadem inceltina promorecur ad anum acqué
egeritur. Cor aurem velut anclia vica dua-
bus venis instructum est, per quas languis
intra iptum insreditur; ex duabus arceriis,
per quas rursum coreditur. Nam valvulae
venis obduetae lune incus, ita ut corde se
mocu dialtoles dilatante, influac sanguis, led
rurtum ibi eAuere nequeat: Arteriis vero
valvulae exterius adnacxe, sunt, ut corde per
syctolen se constringence, operiantur es expri-
matur (angBIs.
DIES XIB
Caula aucem, quae movet cor ad reciprocos
motus nunc srstoles nunc diastoles, relidet in
corporibus, quae ipsum diverlimode alterant.
Dum enim eracuatum est, experitur hali-
cum quendam calidum lalis spiriruosi, sibe
molectum, cui discuriendo le aperit, ue lire-
co se novo infrigider: quo camen nimid
quancitare mox ingelto, oppolucam senlario.
nem velue suttocacivam lustinens, derermi
nacur ad se comprimendum. et imporcuno
holpite se liberandum. Causa siralis est per
cola-
C
N.
M
M

## Folio 497 — 779341856:0541
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000541.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
la
H
O
l 5
Der
ve
140
UIS
138
ula
se
sed
ero
pet
oria
0605
EF In
anto
talio
sib
(IC-
imid
alio.
FMI
CuMO
per
col3
nt
e (Od
edu
eolacio Tanguinis: cum ex omnibus ramis
venarum etiam capillarium languis idencidem
SIC rerocetur ad cor, et ex corde rursurm
ejiciarur per orcerias, quarum ramuli capilla-
res ibi desinune, ubi venae capillares incipi-
UnE; ut ita per interpolitorum intersticiorum
angultias (quod etiam per jecur. splenem,
renes, pulriones, cerebrum _c. At) cradu-
etus sanguis subcilizetur, Taburram relinquae
eE exviree, apciorem que concrerioni reddar.
Fit autem concretio per adhaesionem similis
ad simile hlamencosirare medionce; licut fere
ex lana ducuncur tila, ex Ailis texitur ce
Ia: Folida adduneur Colidis; Peta Osibus,
Aluida Auidis. Rexibilia Aexibilibus, uc
parcibus singulis crescentibus crelcaE ton
etdado
DIES XITI.
Trinc quaedam experimenta solvunturs
Hlomo non semper crelcir; quia olacura
porcibus humidioribus semper extralacis AE
Tolidior e durior. ut ab alimenio poris in-
Terto non polsut amplius excendi. Onde _
sic homo Fortior vir quom puer, manet ta-
men, idem homo, quia solidiores partes re-
manent semper, etsi Auidae extralene; et
alicer aetibus nutritivis obsumaneur. I10.
mo diu vivere non poress absque cibos
quia

## Folio 498 — 779341856:0542
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000542.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
+95
 (O)Eed
quia languis calens perveruo extralat, et R-
brolicare cestance sic incprus ad accrescen-
dum: Frixida aucem animalia, diucius cibo
carere possune. Quibus lansuis nimis Tubri-
lis ett, non nutriuntur, led per Judorem
ex halitum expirac, tibrolicaris defectu: qua-
les lunc tectici. Quibus tibrolior sanguis
est, ii pinguescunt; quibus siccior de bi
liolior, macri Tunt. Ccrevisia nuerie, quia
pinsuibus Ailamentis tansuinem locuplerat:
Palubrius eamen est vinum, quia lubrilius et
calidius. Parres crastas et aquolas dividie
e extralat. Somno maxime nutricur ani-
mal i quia quiescencihus membris felicius
perasitur accretio, quae mocihus incerturba.
cuc tacile d cestar. Non nucrie febricican-
cium sanguis, quia propier intemperiem
non est alsimilabilis. Qui Pobrie vivune.
Paniores (une3 quin humores melius perco.
lantur, dum spacia es mora suppecie, cum
in ebriolis Aagnent. Ouia ex chylo per-
colatione hc Sansuis, sicur colaroria in di-
vertis divers sunc plexis es porositatis,
ira fic melior vel incprioe languis in di-
2
vertis corporibus. Elxc es similia multa 2.
pudt medisos.
DH
Bt
a
ieo
Det
ls
B
1aF1
biC
CtS
let d
I
haber
calid.
166
obe

## Folio 499 — 779341856:0543
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000543.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
A
cen
cibo
obei
DreM
qua
suis
bi
quid
TdI.
15
vidit
ani
CIUS
b2.
TaH.
jem
IAE.
1C0.
Der-
di
di
D
 (0
DIES LLIV.
Anima racionalis actiones nutritivas abF
que dubio mediare, remote, es directive
exercet: dum elisie sumprionem cibi, me-
dicinae, dirisie mocum es quiecem corporis,
imperac dixcam, ec curam pocissimam ad
hoc adhibet, ut corpori bené sic, in quo
ipso alias habitare non posset: Unde cace-
nus regetacira dicitur; maxime quia nueri-
tio concurrie 3d aetus sensicivos, et hi ad
rationales. Plane eamen non est existiman-
dum, cum vulso nimis in hac parte erra-
tico, ipsam immediace e elicitire, ac per
pocenciam libi propriam seque speciticam ta-
les actiones efficere. Ouoli vero anima ip-
la per le eluriac in Aomacho cibolque expe-
eac, effundat chylum in incestina, cumque
ibi calore perticiac, movear inceltina, e tae-
ces expellat, moveat core arterios, perco-
lec ex subcilizet Canguinem, faciat corpus pin-
ue aue macrum. Ouis non videc hujusmo.
di actiones esse corporens, cum mens nullas
hrabeat, nisi meneales: ipsa nec Frixida nec
calida, nec huimica, nec lcCa, nec tactira
nec impullirao

## Folio 500 — 779341856:0544
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000544.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
03(0.
DIES ZV.
e
Dicunc, animam hoc non posse se Colam;
sed cum orcanis ordinatione Dei. Sed non
Pocelt Deus ordinare, ue anima AaE COrDO.
rea; erZO neC uE hat corporalicer operaciva
per le, nis taciae illam chrmaeram. Manet
etiam organis unita simples es mera mens.
penecrabilis et nullum morum corporeum, (I-
ne quo nulla actio nucritiva perticicur, cactu
vel impulsu exereere porelt: sed nec volen-
do quidem, uc de quibuldam moribus ei vo.
luncariis diximus aliss. Nam ab ejus volun.
eare non pender mocio Comachi, inteltino.
rum, cordis et aeceriarum. Sanguinis et
humorum: alias quam facile libi homo me-
deri posser? Sunc erso hujusmodi organa
nucricira, prout subordinancue inter le 2d
Tufticientem certo animali nucritrionem prae-
Ranctam, e simul hunc unum corale nurritio-
nis principium, in brucis quidem ipsa anima
regeracira, consiltens in una forma modali
tocali substantiali, ex plucibus partialibus re-
lultance: in homine vero lune una tora.
lis Dorencia animae rececalira, orcanica, ab
ea realiter distineta, per quam mediantem ip.
la tancum, et non alirer, quam dietum
eCt, VegetaTUT.
DLES

## Folio 501 — 779341856:0545
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000545.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
laM3
nON
orpO.
catira
Manet
1estS,
2, I1
tactu
olest
IVO.
luM.
tino
5 eb
me.
BaBd
al
Dra
ritio.
nIMa
Octal
SrC.
(O1
3a
Tusta
Lu
05 (0
DIES XVI.
Sicut anima hominis ad recetationem nihil
omnine immediace tacie, ur dietum elt; (1c
in bruris animea, quae sic absolura subltancia.
frustra prorsus statuitur, cum ipla miniis
ad actiones vecctarivas, quam anima huma-
na. qua Palcem indirecté, remore, et im-
peracive eas exercet, praectare polsic. Nimi-
rum omnes illae actiones per motus locales A.
unc: anima vero macerialis illa, cum aequé
ac anima racionalis, (Ic naturaliter Denetraca et
penetrans, nihil ad mocum facie, cum
nullum organum cangat. Deinde fingamus
laltem mence, aut ponamus Deo volence
illam animam in corpore delinere, protecto.
dummodo maneat eadem organorum ltructu.
ra, harmonia, ee compolicio, peragencue
omnia, quae dio IF. 12, F3. T4. propolita
sine. Posse aurem absence anima remanere
organa, Daret in bruto occilo: camecli non
maneae spiricuolitas es succulentia, quae (I-
CuE Fateor requiri ad vitam; imo eciam adt
animans nostram modalem, tamen adverta-
rii Fatentur, luceos illos e (piricus nunquem
vixisse, et animata fuisse. Quod sI ergo or-
ganiratio toca una cum succulentia et lpiri
tuositare Calva sic, jam eo ipso anima adest
mocalis, quae ad omnes illas actiones, ut
tiane in corpore, lutticit, uc consideranci pa-
cebica

## Folio 502 — 779341856:0546
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000546.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
1(O)e
DIES AVI.
Duamvis fere est lis de modo loquendi.
num in bruco sit duplea anima, vecetativa es
sensitiva; dicendum tamen est porius, esse
unam; cum pocentiae regecacirae lubordinencur
sensicivae, ut divellinon possint, et ideo recté
dicatur, ex omnibus simul reluleare Formam
unam toralem, per quam ucraque actiones eve-
niane. In planca vero una elt Forma coralis.
vegetacira tancum: de qua nunc aliqua Peor-
Cum excutienda sumamus.
Dicune communiter, plantam erahere (VC-
cum per radicem ex cerra: Sed vulgi elt, ex
apparenciis veritaces decernere. Nulla hiotra-
etio admicti porelt, ubi enim lune funes, ca-
tenx. vel unci, ue crahatur luccus: quis
apprehendit succum, quis labori infudat ?
Enim vero Frustranea est tractio cum pec
prestionem non postie non heri alcensio lucci,
per Altulolam plancae subltanciam, premente
scilicer aëre, et succum incra radicem co-
pente, uti omendimus, 6. Fcornarii e
aliasa
DIE
MOI
gesto
CD1.
OVC
hndo
PUS
si BC
MII
frisI
Cere)
SuCbHd
116,
UI d
ai5.
14V
IIS It
sempet
da p
HIaIUI.
Vi_ sen
qui elt
divaricd
via Oeet
Orguen

## Folio 503 — 779341856:0547
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000547.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
endt,
eA 
esse
enCUI
cecte
MaM
eve.
seDE.
(BC
ex
dECa.
C8.
quis
dac3
pet
succi
Bente
el
6
eCc
DIES XVIII.
ed
FTine nacura facie radicem porotam e
mollem; uc succum adtruc crassum e indi-
ectum facilius recipere post. Eidem loc.
co sic incra plancam inducto recinendo, pro-
movendo, diserendo, circulando, perco-
lando e altimilando quam miris organis cor-
Dus vegerans instructum (C, nemo crederet.
s non microscopia decexissene: quo pluri-
mum facit alcernus calor diei, et noctis
Frisus, e videmus noctibus plurimum crel
cere plancam, minus diebus; quia per diem
succus plurimus eroporae, quod oltactu sen-
eis, Rorence vice; per noctem vere densa.
cur et ita extruditur meacibus magis constri-
ctis, ue lenticudine adhaerescat, incremen-
cumque sic addoc: _ quia versus extremi-
eates cum ramorum cum cadicis nova pars
semper excendirur, quid mirum est, (I me-
dia pars plancae crastior sIC, cum diurius nu-
triacur. Eciam hyeme crescie planta, sed
vix sensibilicer, languente calore incerno,
qui aeltaie per externum excitatur. Rami
divaricantur, quod dum fibrae procruduntur, in
via occurrat aliquis nodus, quo excrorlum in
EOrGUEREDE.
IF

## Folio 504 — 779341856:0548
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000548.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
do
.D
DIES XIZ.
O
es
Medulla interior _ cortex exterior in pri
mordium leminis tanquam in compendiolum
cocius plancae rudimentum a creatore primitus
praeparatum, cerraque indicum, reterendum
est; proucfibrae orisinales aliae aliis lune mol-
liores aur duriores, ec. Folium ex corrice pro-
pasacur, tanquam nova planta. fibram princi.
palem pro rrunco habens; quod etiam de Ao-
ce e Fructu exiltima: sic eamen, ue tructiis
Cortex ex cortice paricer ligni, ex seminis caro
ex ligno, tructus iple ex medulla progerminet.
Si Fructiis Abra primaria sic hrevior, carerae in
omnem partem curgescune, uctructustiac spna
ricus; oblonsus fic, (i illa sic lonsior. Quia
sibeae in fruetibus in le se invicem recurrunt.
tanquam venae e arceriae in animalibus, hinc
Tuccus alimencirius agitur in circulum, acque
ita policâ duricie fruetus macurelcie; cum in
surculo semper procendantur in longum, ut
ducco temper in lineam foras promoro, soli.
diores partes indurelcant.
4
 n ut ido
Duaedam plancae vehementer crelcunt, ve
vices. Quia fibris laxioribus, e plurimo irne
conctant. Duarundam exterior pars arescit,
religuo corpore resero; quod luccus non
suAI.
de
p
e
eIl
N
C
I

## Folio 505 — 779341856:0549
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000549.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
 in pIt.
ndiolum
primitus
erendum
nt mol.
lice prO.
Mprinci.
n deAO.
tructiis
inis CaIO
erminet
aetera in
at sphae-
. Ouia
currunt.
15, hine
alque
cum in
sum.
1
10, soli.
cunt,
MO
b
arelcit
CI5
DA
e0
o (0)C06
ln 1
sufficiae extremis parcibus; vel avolet ante-
quam assimiletur es condensetur; vel pro-
pter obstructionem ed propelli non poltIL
d’ars etiam non vivens cum vivente continuari
solet, ut ossa cum cartilagine, eL Cortex exre-
rior cum vececo liono: quia sbrae jam consi.
Centes non sune laxabiles. Ouadam plance
degenerant, ut eriticum in lolium; quia defici
ente succo cessat operatio ad perfectionem speci-
ficam leminis, sufficit tamen adhuc ad aliud im-
perfectius. PCt aurem semen planta ovo non
ablimile: est enim ipsum insensibile quoddam
compendium plantae a creatore formatum, in-
volucum lua membranula ceu lecundina, car-
ne canquam albumine de nucrimento, et testa
tarquam putamine; quae lunt involuera seminis
et tomencao
DIES XXI
Scribit Anconius de Laebeneck insignis mi-
crolcopta, sc in oculo uno muscae vel pulicis ad
vicinti milliones animalculorum viventium de-
prehendisse, declaratque modum, quo ea nu-
meraverie juxta regulem sphaerometricam Bu.
elidis; quae fverune ipla leminalia rudimenta
mulcarum: nec est, cur de seminibus planca
alicer opinemur. Aegnehorum Formatio cum
creatori ipsi cribuatur, facendum est tamen en
Genel. 1. 12. Plancam iplam aliquid conterre.
lujus erxo eric eidem temini, quo medulia cur-
vec dicta ora cunquam moccices effinpere.
Parn

## Folio 506 — 779341856:0550
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000550.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
500
8(0)Ee
Nam dum sibrae primaria dd finem prorensio:
nislua, juxta proporcionem leminis. pervene.
rune. Coppetume camen adhue aliquae secunda-
rix et quali adsciciciae, cum lucco similiter ad.
huc aliquo sccundario; quibus nova plancula
priorianalosa adnalcitur, quae ova leminalia re-
cipie, eaque involvit, Fovet, nurrit; quia ta-
men disparis est plexiis, non concinuatur con-
Cancer cum reliquo corpore, sed, ubi macuruie,
solvieur. Tamech veco cam Unc mulca rudi-
menca in ovo, una camen solum planta (vel ani-
mal) nascitur; quia uno germinante et crescen-
ce, execeris alimentum deficit: manene tamen
etiam illa achue in truetu, inque ipsis parcibus
medullaribus crelcentis planrae, ad novam pro
Fucuro generacionem. Pro planta generanda
non requiritur diversitas sexiis, uti pro ani-
mali; quia pro hoc cransfunditur semen in
matricem, qua tamina sola instructa est.
pro illa ipsum Ceminans in sc sibi matricem
instruit.
DIES XXII
Cum erso lemen matureseat in medulla tro:
etos, e ilta medulla continvetur cum medulla
plancx, ideo iptum medullae corpus videtur
coalelcere ex meris minimis vel orulis Pemina.
libus, eo tere modo, quo veneres quorundam
xilcium faminarum meris ovis replentur:
quamvis deinde dicto modo solum perticiantue
in tructu, ubi percolatio agicur in circulum.
Cur
ei

## Folio 507 — 779341856:0551
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000551.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
10.
AC.
12.
ad
cula
Te.
1d
On
ult.
1di.
ani.
CH.
Den
OUS
DrO
1d2
ni-
in
(.
et
FHa
ella
etUI
1d
aM
11 
TUE
113
DF
p 5
 (0)8e3
cum fuccus ulcerius produci non possit, clau-
dence corricezcresti. Videlicet minimum me-
dulla est spumula quaedam, cujus exterior tu-
nica symbolizar cum lienoplanca, ee intus con-
tinetur humor, medullam ipsam repraelentans:
quae (pumulae vel ovula dum seleipsae perticiune,
quod ticin tructu, tiunc ipla compendiola plantae.
vel armantur pocius, apcancur, instruuntur, uE
intluxum ad serminandum conveniencer exci
DIES XXIII.
Duarundam plenearum Beciales nareantur
proprictates. Frumencicaudices lunt cavi, quia
tibeae non postunc assurgere per nodum in radice
occurrenrem. sed sccundum annulum ambien-
cem. Cenicula ex incernodia culmorum reteren-
da unt in hbras rudimeneales Teminis; quae de-
cossacae cum sinc, dum Turlum porriguntur, in
punctis decussacionu rerinene mulcum materia.
Dictamnum Ferrum educie e vulneribus; quia
eAluvio corpulculorum proporcionalium vulne.
ris poros laxac. Alni non corrumpuncur in
aquis, quia plurima cerra e aqua constane, con-
demque lapidescune, ut fiane quasi plumbum
quoddam lapideum, in quod simile non asit:
hincliona ilta combulta non faciune carbones,
Ced in plurimos pulveres desinunt; eo quod ma-
ceriam inflammabilem vel agicahilem non con-
riHCatato
Derepolint.

## Folio 508 — 779341856:0552
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000552.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
38
e
03d
NIES XXIV.
Calamintha Feles recreac, quia hralicu eis pro-
portionaco earum oltaccui grata est: diltimi.
lem peopier effectum ruta, hyssopus, fraxi
nus, radix lilis serpences fugane. Planca pu-
dica ractus hominum non patieur; quia fbre
ejus ac mervi admodum delicari Facile lxduntur
ac eabem contrahune. Vicex aue agnus caltus
venerem arcet; quia vasa leminalia, quo mi-
nus lucci assumane, constringine: oppolitum
aliae quaedam planea operantur. MorlUS CApEX
orboribus est funeltus; quod termentum eis
venenelum relinquant. Buctossa vino diluca
hilaritatem conciliat; quia eam cemperiem aF.
fere nervis, ex meacibus humorum, ex qua
ealis affectio sequatur. Allia ex arbore pen-
denria fugane ares; proprer odorem eis ora-
vem. Halvae Aores Pole orience le explicant,
occidente conerahune; quia roretactione AbrR
extenduntur, condensatione coeunt. Olea
virginea manu plancaca tercilior teri dicitur;
quia virginea corpoea halitum spareancgratum
quibusdam plancis, imo force et hominibus;
cum ideo dicane Interpretes Davidi adolelcen.
culam jasenti adjunctam fuisse. Sec haec e
Similia apud medicoso
OIE
1
M
1

## Folio 509 — 779341856:0553
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000553.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
a
11.
bt
I.
PX
TUF
15
s
AM
DIX
eis
ACa
aF.
1d
el
142
dC9
3FX
ed
1F3
IM
59
est.
et
n
8
a (0
DTES AL∞LV
a
Sune quaedam plancae aliis innascentes, uc
folia, pores, Pennae. pili, viscum. Viscum elt
planca exerersenticia, nata ex proprio drberis
Temine, sed in vulnere quodam ejas corroptoSE
pucretacto. Idem tere de mulco e spongia.
Valla est Fructus arboris proprius, sed secunda-
rius, corvusculis Criatis canthans, ideo dera-
mento serviens. Funsi nascuntur, dum Aibrae
dineni due planca vicio gnodam corrupcae, in
Cuis delinentis formane semen monstrotum.
Pluma est planca analosa Foliis orborum. Dili
sime plancae, generacae ex delinenciis fibearum
pec poros procrulis. Onde prae nimia poro.
rum ansultia, cum suecus ibi extrudi non possuo
in volis monvum e plancie pecum nulli crel-
CunC. Quamvis CEnimia pororum laXicas ac ce.
veritudo impediat: nempe pilus est quaedam
continvaria de claulura pori, si ereo porus (IC
laxior, e exhralacio minor, quam uc cirCA PO-
rum concinnari polsic. non tier pilus: hinc La-
minis non creleir barba; qui aucem unt valde
poroli, ec simulpiloli, plurimum extralenene
nesse est.
DIES XZVI.
Destuunt pili vel defectu succi, vel copia hu-
moris mordacis, uc videmus in foliis. Lx metu
alsurgune pili, uri ec pennae gallinarum; quia
languine destuente eum situm asumunEDoii CE
tioia3

## Folio 510 — 779341856:0554
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000554.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
eTO
no
a
0(0) Ees
Bbrae, dum coéune. Pili siccitace canescunt,
ob caulam dictam de colore albo: qui effectus
incerdum deprehientus tuit in subita conster.
natione ex diucurna, proprer detlurum omnis
humoris. Idem sensim praeltat mulea medita
tio ex Rudium diuturnum. Cirri nascuneUE,
dum fibrae vivxe per poros cum capillicio proren-
duntur ee implicaneur: unde ablcindi non de-
bent. Sagirx huscricis es spinae ectiini. sicur et
crulta celtaque cancrorum ec. lune similes
plancae, non ex poris, sed tissuris quibusdam
cutis prodeunces in quae secior subctantia excer.
niturE undeiltorum animalium mollior est sut.
Ctantia. ex modica ostacura. Quo reteras cor-
nua, octa, dentes. Vinum, mel, oleum, non
Tune plantae. Saccharum elt luccus, ex quo.
dam cannarum genere, velur carum medulla
expretus.
DTES XXVII.
Ilas e plures vicae vegcrarivae actiones,
prop.ierates, ex effectus vides facile in nostrr
doctrina demonstrari ee ad luas causas reduei,
absque ulla animae absolurae cooperacione: quae
sive adsic, sive ablic, nihil omnino ad rem
Facir: unde nec mencionem quidem faciunt
ahssoluristae hujusmodi rerum. sed per hoc
iplum Clencium luae philalophiae inanitarem
ostendun. Ouid enim agic anima illa in cor.
POre
d
10
a6
1

## Folio 511 — 779341856:0555
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000555.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
scunt,
Aectus
oncter
Omnid
nedica.
MEUT;
rOTen.
similes
excer.
SCOr.
nON
quo.
ectulla
iOneB,
nolta
educis
:qua
rEM
aeiunt
hOb
ITaLCM
1C01
pOte
s
eS (C
2
ob
Pore planca? Tuccum aetrahie, inguinne, en
cerra. Sed si crahic succum, mover illum
motu corporeo utique: sed quod movet al.
cerum, eciam ipsum movecur, et quidem na-
turo prius: ee quia pocentium movendi non
accipic a maceria plancae, quae iplam nec emi-
mencer nec formalicer habet; de quia morus
ille est vicalis, viver anima illa per se iptam.
d independenter d corpore plancae: ergo
etiam leparaca d corpore lic vivere porelt: ergo
operari quoque: ergo per sc iplam, et per
nacuram luam, Pocest scorlim, exiltere; (icue
anima humana ideo id porest, quia etiam le-
parata potest incelligere e velle, vel vivere.
Deinde movebitur anima in partes oppolicas.
Turlum deorsumque qua planta crelcic: ergo
vel cendirur violente in medio, vel disconci-
MLaEHT.
DIES XXVTII.
Deinde anima trahie luccum ex terra. 900.
modo hoc: cum ipsa non sic in terra, nec in
succo: quomodo agic, ubi non est? DiCes,
continsere succum in superficie, e cum trahe.
re mecu vacui. Sed cum sic penccrabilis, nec
Pocelttancere, nec esse contingua etiam organi
Tui. e ubi estmetus vacui: quare planca feree
vacua, S non ascenderet luccus, cum omni ex
parre aAluat aëc: Fc quod alcerum lic rrahie,
elu quoque moveri ADDET: MMOTEEUTNE erSO
anima

## Folio 512 — 779341856:0556
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000556.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
1Z
ee
onima vertus succum, vel a succo intra plan-
eamE vel eroo inera plancam duplicatur, vel
exira plantam cxreditur, vel movetur cum ip(is
parcibus planta, ut movene prius se iplam,
deinde plancam, Poltea succum: sed nec libi,
nec plancx, nec succo pocelt imprimere im-
Decum. cum penerrara ex penerrans (IC, nec se
iplam quidem pocens contingere, multo minus
aliud: partes quoque plancae penetrarent lele,
vel P eoca simul movecur cursum, perpecuis
exsilicionibus tandem evelleretur e terra Pue-
cum, cum contrarium accidat. Vel eric era-
etio inorsanica, C anima Tola trahat; vel
non vitalis, si materia Pola trahar: nec expli.
cari porelt, quomodo simul; cum simultas
tantum addat praedicatum eotius d toralicaris,
neurra vere pars alteri pocentiam vicalem, vel
ullam subltancialem conterre poltit due de
Beat. DELL SiC ordinavie inquis, ut anima
id pollit cum corpore solum orsanico. Sed
quia DFEIS ordinare non pocest, uc anima HaE
subltancialirer alia, inera corpus quom extra,
sive ut aliam potenciam in corpore vel a corpore
accipiat, non nili verba luntilta: nec camen ex
plicas in quo genere caulae maceria id conterat
animee; patecque in anima racionali, quae neC
accipir d corpore, nec corpori contert ullam vi.
ealem pOteniAt.
DIB

## Folio 513 — 779341856:0557
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000557.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
SaH.
vel
ip(I5
aMI
ibi
IM.
C se
IBUS
lelen
ervis
TuF.
Era
vel
XpIi.
vel
de
nIMa
Sed
2 ab
sIFd1
POTB
I ex
Ferat
 AeC
via
6
d(0
e2.d aLal
Non solum crahi debet succus, sed etiam
digeri, dictribui, colari, raretieri. densari, A:
lari, assimilari, lencescere, caletieri, infrigi-
dari, alicer pro ligno, alicer pro cortice, ali-
cer pro medulla, pro Aoribus e Fructibus
alicer praeparari e accrelcere. Ouae non sunt
propeia mareriae, uc pacec: nec animae Tolis
quis deberet Cimul et lemel esse calida de fri-
3
a. Propellere e adducere, connectere et
disjungere ec. Nec ambo Cimul oMtenditur.
quomodo ilta praectent. Deinie easdem acti-
ones non paritur materia lucci, quae est in-
generabilis ex incorrupribilis; ergo Tola tor:
ma succi patieur, rarche. Frigetic, crahi-
cur, humescie, liccatur eec. Sed (I harum
mucationum est patiens forma lucci, cum (IE
penecrabilis, quare non limilicer anima hon
minis caclu est patiens? da cationem.
Dicicur, nec solam Formam nec solam ma-
reriam. Sed simul haec duo in lucco pati, in
planta asere. Sed unio duorum non dac eis
aliud, quam hrocipsum, quod tianc unum com-
dolicum; licur leparatio Facir esse duo scor-
sim: alia praedicata non habes torum, nist
gu inlinc  parcibUSo

## Folio 514 — 779341856:0558
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000558.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
68(O)
DIES XXX.
Insuper Forma planca crelcit, sic enim major:
ereo alimentum in suam substanciam verrit; ergo
iplum sic converlum Facie nacuralicer penecrabi.
le Ccucipla elt. Forre sola Formatransic in sub.
Ranciam Formae. Nam Si maceriarransIc, haec
cum sic incorrupcibilis, Facier Ex animam incor.
rupcibilem. Si Forma lola cransic, Cola Forma
alimencum erit: quomodo ergo lolam Formam
alimenei luam Facie, trahuie, diserit, _c. Emo
Pola alimenei Forma est convercibilis, non mace-
ria, quae incorrupcibilis semper cA: ergo quid.
quid de alimenco transit e convertitur, Forra
alimenti tancum elt: ergo Cola forma pariiur
aetiones cractionis, rarefactionis, condensacio
nis, caletactionis, coctionis; pereolarionis, di-
rectionis, SEc. ergo de anima hominis similicer
trahi, digeri, percolari porerit, cum ieraque sIE
Substantia abloluta, penecrabilis, ee forma sub.
Rancialis. Dicetur, cocum converti: sed non
vorest dici cocum converri, s materia non con-
verricur, nis Tolum denominatire, ratione For-
ma, qua proprié ee per se convercetur. Preol
Forma aquae a maceria separea jungatur Forma
plancae paricer separacae, haec illam in se converte.
re, et lic crelcere porerit, _ erie trantubltantia.
tio, cum torm cranscac, uc nihil cranseuntis re
maneat.
DIE

## Folio 515 — 779341856:0559
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000559.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
Major:
C; etB
exrobi
C, hab
inCOC
Forma
TaM
Imo
moce.
Torrid
5, di
MIliteF
que lic
2lub.
d non
nCOn
DC Foc.
ErCol
forma
nrecte
Tantia.
AtIS 1B
DIE
ed (0
DTES XXXI
Duia Tola Forma sucei convercitur in Polam
Formam planca, de forma succi remanerne ali-
quid in forma plancae post conversionem : (
nihil: de nihilo ausmeneata est, ex auemenca-
tiofuit mera creatio, conversio quoquemera an-
nihilacio: Si aliquid; cujus nominis est: quo-
modo discernibile ab eo, quod Forma planca
hababac prius, cum esset minor: Forma quer-
cus annosae separarim existae, criene onnola,
rugola, infirma, debilis: cerre per Formam
Tuam quercus est annosa, infirma, debilis _c.
Dicis, haec esse per occidencia. Maneant ereOaC.
cidencia cum Forma: ergo tunc forma leparata
eriesterilis, macilenta, rusola, infirma. Mutene
inter se lua corpora organica Forma vecus et ju-
venis, ee senior vel majortranseat in minus et ce-
nerius corpus, minor aurem ex junior in senile et
majus corpus; quod quaretieri non possic: Juo-
modo aurem utrique coneruee novum hospi.
cium : arctabicur magna in parvo, nur secundum
partem extabic exera, vel debebit abscindi; mi-
nor vero majusnon adaequabit. Fortenon con-
tanc partibus: quomodo ergo crevic una e Facta
eltmajor: (i aurem constac, quomodo in parci-
busi Cictae peneerent, excenditur ex continuaturs
Vides aliam ex alia argumentorum (ylvam. Mi-
rum est, ab soluriltas nihil horum cogicare, nihil
exponere, e tamen in toc deliriis a nobis assen-
Cum exigere, quasi capica nobis ticulnea essent.
Hk 2
180

## Folio 516 — 779341856:0560
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000560.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
C
es (0) ae
Fgocesso de anima planea tam Ruxida; cu vero
haec de similia plura eriam de anima bruti, quae
vegetacira similicer elt, applica.
NOVEMBER.
DIES I.
Iquis non plane ccecus ele narus, credo ei in-
anitatem formae absolurae, lutticienter ance
conspectum expolitam d nobis genvinae aurem
philosophiae cum veritarem cum excellenciam,
etli Aricti ubique de brevestuimus, tamen esi-
cacirer insinuatam et Calcem oltentam esse; qua-
re siquis aechiops esse persere velit, nos cum
voero lavare non cupimus: manest Poné. Onia
surem sunt, qui somniane, hoctram doctrinam
rei cheolosicae non congruere, alieui dilcursui
etium theolosico reliquum anni cempus conce.
dere volumus. Sciant omnes abdicistima my-
Reria Deiraris e Prinitatis line nobis Fundamen.
calicer explicori non posse: dormata verbi in-
cornali, vitam Bescorum in gloria, ansclorum
naturam ee actiones connaruralissimé exponere
possumus: haereses ex toroeverrimus. Depec-
cacis ee gralia, tractaruque rerum moraliuin
erunt qui arbitrantur nos hixlitare omnino: quod
quam talsum sit, per conleguentia dilcent: a
DECCAIOIRCIPIMUS.
IUI

## Folio 517 — 779341856:0561
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000561.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
WWIHO
1II, qu
Oei in.
et aMIE
eautem
entiam
nen eH
; qua
OS CuM
Ouia
Conce.
relorum
xPOHCIE
DeDec
hocali
cent
Ot
18C
in
ad L e
Sequortiam regiam, in omnibus proceden-
do juxca primum insticurionem à P’orphyria
tradiram, e d Philolophis antiquirus, ducente
lumine nacurali, ulurparam: quod li 2que ab
aliis Rerec, non in toc diverticula aberraretue.
Peccatum ereo est actus moraliier malus.
Retus live actio: ergo enritas contingens.
accidentalis, ee quinei prredicabilis. Non eA
proinde peceacum aliquod praedicacum Tubltan.
tiale vel essentiale; neque ut genus cujuscun-
que entis, neque ut species, neque ut difteren-
cia, neque uc proprium; sed est merum acci
dens, pocens adesse vel abesse luo lubjecto. List
nam que aetio aliudnihil, quam potentia deter-
minata, dicens duo, potenciam _ ejus derermi-
pacionem sive actuationem vel exercirationem
uc laepe dixi, praelerrim in sec. I.. Soliloq. ila,
uc ro potentia innuar genus actus, 2o deter-
minata ejusdem differenciam. Licet ergo Po-
tentius ve sC peccondi (IC. essentialis CreacUrX
quae per se d essencialiter est defectibilis in ope.
rando; tamen quod eadem sic actuaca eAt acci
dentalis, licur posse existere est Cubstanciale crea-
cura, actuaurem existere est accidentale. l’ec.
carum ergo non est substancia aliqua, nec uII
ubltau ld.
_ H 2

## Folio 518 — 779341856:0562
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000562.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
e
120 cl1.
Frrarunt ergo Etermiani e Adsiphiani.
dicences, peccarum originale esse daemonem.
Errarunt Manichaei, asserences in homine esse
duas mences live animas, alceram substan-
cialicer bonam, a qua sinc virtures, alcerum
malam, a qua peccaca, sive actiones malae,
Nam solius DFI est esse indefectibilem in
exiltendo ex operando: creatura cum concin-
senter existat, ita ue possit non exictere.
etiam continsenter operatur, potellque non
operari. Nec dicas ex suppolitione quod
exictat, e lub conditione sI existat, vel sub
conditione quod operetur, alceram mentem
bene eancum, alceram male tantum operari:
quia condirio cR principium contingens et AC.
cidentale; ergo quod in ea tundatur, non pot.
ett non esse quoque contingens et accidenta
le. Praecerea lubstancia essencialiter sive hona
sive mala non esset capax legis, nec ullius
aetionis moralis: e quia asimus hic de
bonicace ee malicia morali, quae tantum el.
ser bona, etter moraliter bona, ex lup.
volito; et non eslet moralicer bona, quia
incapax esset hujus bonieatis. Similiter quae
esser subltancialicer mala, esset et non esset
mala.

## Folio 519 — 779341856:0563
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000563.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
subston.
alteram
ilem Is
concin
quod
rel lub
ive hona
CC 1
hi
neum et
ex
A2
ilicet
AOA
3
e8 (O.
E
on
DIES IV
Nam bonitas moralis est actionis honectas.
malicia moralis intronectas. Bonestas autem
est conformitas vel cum consilio, vel cum pra-
cepto, vel cum permissione: prima maxima.
aliera minor, cerria minima. Introneltas
est difformitas cum praecepro aue leee; et
cum permissu. Difformitas cum consilio non
est intronectas; quia qui consilium non se
quitur, asic quod ei permissum est. Ouia
aucem ordinaciones luasirae, praeceptivae, ac
permiltivae non ponuneur nisi iis, qui indif
Ferentes lune ad bene malere aeendum, pa-
tet, si ens quodpiam esser cantum bonum.
zuc tantum malum ex substantia lua, cale
ens non esse capax legis ullius, quia non ef.
set dirisibile, e ideo nec esset capax ad ho-
necte vel curpicer operandum, et ideo nec ad
operandum moralicor, quod heri dicebamue.
Dui asie concra lesem humanam sib culpa
obliganrem. aeic et contra divinam humana
inclulam lese nacurali e policira. Similicer
qui peccat concra lumen rectae tarionis, pec.
cat concra lesem DEI nacuralem e aeternam,
aLexistatore aererno ipsi menci pec dictamina
universalia promulearam. Unde peccacum
mere philolophicum, quod non (C contra
DELIM merico damnatur ab Alex. VIII.. 24.
Auousti 2690. licet habeac respectum ad
bk 4
ratto.

## Folio 520 — 779341856:0564
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000564.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
2
e
188(0
603
racionem naturalem, et cacenus dicatur philo-
Tophicum; quia nihilominus habet quoque re-
spectum adDEOM, ejusque legem, quam recta
ratio monstrat, ut docer S. Thom. T. 2. 9. 71.
a.6. ad 5. ideo cheologieum quoque est.
DIES. V
Cum ergo peceatum sit aetio moralicer mata
sive intronecta, et illa inhonectas sc difformi-
tas detionis ad legem; patet, maliciam moralem
esse formam moralem relativam, Ex negacivam,
quae aetio libera non elt lesi contormis, non
commensa, non consentanea; cui proprium
est esse punibile et rituperabile, licue oetioni
moraliter honae proprium elt, esse proemiabi-
lem acque laudabilem. P’acet quoque peccatum
esse secundum quid posicioum, simpliciter necati-
oum: quatenus enim eh aetio quaepiam policiva,
quam dicic pro genere. est quid policivum; qua
cenus autem includie difformitarem ad lesem,
sive relationem negaciram, quam hatiee pro
differencia constitutiva, quae praecipue accendi-
tur, est quid negacirum: qui bene distinsuit.
mentem 55. Paerum, dicentium, Deccatum esse
quid nihilum, bene actineit, et omnia cubia
Facili negocio solvit. Pare quoque peccacum
Der accidens _ uc continsens reperiri in creatura,
quia pocerat haec agere contormiter legi. P2.
tet ee eam per essentiam esse reccabilem,
suia si concra honeltatem asere non posset
BOA

## Folio 521 — 779341856:0565
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000565.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
ue philo.
IOqueI
am rect
219.
ter MIDI3
sifformi
noralem
aliraM
hI5, NOA
ctioni
miabi-
CatUM
necati
Olicivd.
1; qudu
egem.
et
B1O
icenidia
inguiti
Am est
dubia
CCaIUI
CalWat
P
hilems
oett
608 (03
80
non esset et lex ponibilis. P’atet. Deum non
esse peccoblem, quia lex ciponinon porelt. Pa-
ret, Deum Guidem, quod non peccer, esse lau-
dabilem nintis; non camen ica, et eo genere
moralicaris, quo creacura, gnia haec ideo poril
simum colmendatur, quod potuit peccare es
von fedit, (76..
DIES VI
adpeccacum ergo e ad omnem actum mon
ralem reguiritur, uc libere ee poceltarive sic Fa-
etus ita lellicet, ue porueritfacere vel non Facere,
vel facenlippolicum. Nemo peaemiatur, quia
dires sit emo ricuperatur, quia aegro (IC COr-
Dore: Fortuna illa contert, non vireus aut pec.
eacum adducie; Lunebona malave nacurae, non
moralitaus; quod geritur poreltacive, ex libicu,
ex liberes illud unice reputacur ad laudem vel
vicuperium, dicicurque moralicer bonum aut
malum. It quo aurem liberias agendi consictat.
mirum est emputari cam acrirer; cum rectaratio
abunde docul illudomne. Polum, semper libe-
retieri, al qud se ipta voluntas dererminat, ut
brevirer ex olticiencer oltendimus in Soliloq.
num. 188 107. 188. Namquaenam alia ratior
Forma; vel fermalitas esse potest, quae actuilibe.
ee omni ex son live convertibiliter competat;
licur admiracas omni d Colihomini congruits
uc omnis homec admiracivus, e omne admi-
racirum in seo, quamvis haec est eancum
ropriecasminis: omnis crearura existit 2B
RH S
alion

## Folio 522 — 779341856:0566
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000566.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
F22
3C0) Ees
alio, _ omne existens ab alio est CreatUTA. SI
hujulinodi forma actis liberi consticuriva esser
alia, quans e nobis modo allaca, illa esset vel
contingentia ac inditterentia objecti voliti: vel
concingentia ac indifterentia actiis volicivi: vel
ipsa voliciritas actiis, et quod a voluntare proce.
dlar: vel concurtus Dei: vel cognitio indisterens
praecedlens: vel praedeterminatio phylica, quam
rocont: vel aliud quid. Sed horum nihil.
DIES VII.
Primum non porest dici, quod scilicet actus
volirionis sic ideo liber, quia objectum ejus est
indisterens ad exiltendum vel non existendum, et
contingencer exictic; quemadmodum miulei di-
cuncoctum Dei volentis creare mundum, ideo el
se liberum, quia mundus pocerat non exictere.
et complexum ex mundo e Dei volitione est con-
tincens. Sedverum quidem est, quod omnis
retus liber habeat objectum contingenter exi-
Aens; non ramen omne objectum concingen-
cer exiltens elt volicum per accum liberum: cum
homo exercear multos aetus animales, incesse-
etuales, imo volicionales indeliberaros, quinon
Tune liberi, ee camen contingenter existunt, dc
pocerane non existere. Pametsi ergo in Deo
temper conjuneta sic contingenris rei volitae cum
libercare volitionis; eo quod res illa nullo pror.
lus modo possir existere nist concurrence e
coexiltente actu Dei libero: tamen contingen.
nia illa rei non est Formalis rario libereatis: alio.
quin

## Folio 523 — 779341856:0567
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000567.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
eltet
. vel
: vel
rOCE.
erens
qudM
Si
hctuS
15 elt
D._
idi.
del
erei
COH.
Nis
exio
CB.
cum
elle.
nOt
1,d
CUM
1Or
e
TeH.
II0.
uin
3(0)
86
23
quin essereria respectu volunearis creaia. Dein-
de volicio Dembeca est caula contingencix mun-
di. sive ejus llenciae contingentis, ereo cadem
est prior; cum tamen ratio de forma concreti
Sc prior conciero, ut albedo prior eltalbo, tan-
quam causa Ibemalis.
DlES, VIII.
Olcerius prius estaetiopassione, ec apens pa-
cience, priorirace quadam nacura: cum erxo li-
here volens scagens, libere volicum sic passum.
polterius critimaeo libere picta, quam libera vo.
licio pinsendi; ex ideo volicio non est libera
proprer imaginem tanquam cerminum, qui sIE
principium lihertatis, et 2 quo ceu termino re-
lacio, qualis dicirur forma liberi, pendeac: sed
concraimaeo pieta elt libere propcer volicionem
pinsendi prius liberam, cujus illa effectus e
quidpolterius est. Praeterea libertas, Peu For-
mo liberi, Pionificat aliquod dominium seu po.
celtarem dominativam, quae haberinon porest
abimasine, vel ejus picturai quae non lune suhie.
cta dominatira; ee quibus insic potestas domi-
naciva. sed cancum paciantur illam poceltacem
dominacivam; quomodo ergo posunc illam
denominationem eanquam forma conterre: De-
nique non Polum volitio. sed eriam libera voli-
eio, ipsa libertas elt naturalis ex vitalis agenti li.
bero: ergo ipsa libertas provenit ab ejus nar
cura incrinseca, _ est ci immanens, sive pocen.
eia libera est nacura ejus, eique Lubstancialis: er

## Folio 524 — 779341856:0568
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000568.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
de
O
in
80 aetus liber sive actio est ipsa pocencia lub.
Ctancialis actuara, ee non est effectus drE exITL.
nEd veMLEMSo
PIF S IX.
Non eciam racio Formalis liberi, sive ipsa liber-
ens elt indifferentia es contingencia actus liberi:
Tic enim omnis actus de le indifferens ad exicten-
dum vel non existendum, sire qui contingenter
exiltie, esset liber; ex omnes cogniriones crea-
ca, morulque voluntaris indeliberaci essent li-
veri. Debene quidem detus liberi esse indisfe.
rences in luo principio. sive debene procedere
a principionon determinaco, sed indifferente,
et quod a nullo alio praecerquam à se decermi-
natur, ut poltea dicemus: actamen actus iplt
Pocerane non exiltere.  contingencer exictunt.
propter decerminationem, qua determinantur à
caula lua, quamque non habent in se ee tan-
quam luam. verbo, non hrabent indifferentiam
in le poceltativam, Ced tanc haber eorum causa:
unde liberracem quoque non habent inse, eclr
concingenciam paltivam ee indifterenciam passi-
vam habeane, quam habenceriam aetiis intelle.
etiis necessarii.
DIES X.
Dec libertas formaliter sive Forma de eatio,
qua quidpiam estliberum, est ipla voluntativi
eas, Eive procectio à potencia volicira. Nam
inde retus dicitur quidem voluncarius, sed nom
idea

## Folio 525 — 779341856:0569
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000569.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
d lib.
ext
libeto
liberi.
ilten
gentet
CTCd
ent I1
ditte.
edete
emi
ips
Cue d
Tan.
tiam
vla;
etA
al
elle
103
ivia
aM
AOB
de
Ideo liber.
c
o (0) Ses
Nam aetus liber involvit qui-
dem voluncarium, sed voluncarium non lem-
Der elt liberum, nis abusive loqui velimus.
Non ipicur recte detinicur sitierum est, quod fit
dum volumus; co qund eriam volendo exer-
ceantur mulei aetus indeliberati e necessorii,
qui non lunc liberi, etsi voluncacivi, uti con-
era santenium sufficienter constat. A concur-
Si Dei amplius multo pater, non posse ratio-
nem libertaris delumi, cum Deus ad aetus
etiam necessarios utique concurrac. Weque a
coenitione indifferente praecise, qua scil. obje.
Eium proponicur parcim uc bonem. partim
ut malum, sIC uE volumeas maneae inderermi-
nata ad illud vel amandum, vel avertandum
Nam hujulmodi cornicio indisferens praerequi-
ritur quidem ad actum liberum; inde tamen
Forma liberi praecise non sumieur. Sicut enim
dum mocira plane aequiponderane, incellectus
non format perfectum judicium, sed suspicio-
nes tantum pro _E COntra exercet; ita porest
tunc voluncas non decerminari ad actum per-
fectum liberum. sed tancum ad complacen.
cias simplices pro ee contra, ealque necessa-
rias, de displicentias similiter: qui affectus
simplices liberi non lunc; etti à cornirione
indifterence pendeant. An autem praeter l0s
affectus cum alius actus vel qualz actus liber
Ainc, Posten videbimus.
2G

## Folio 526 — 779341856:0570
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000570.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
d
DIES. LL1
A praedeterminatione physica, Prout com-
muniterincellisicur, Forma e ratio libereatis pe.
ei minime omnium pocelt. Ouis hocnon eAt
in pocestare hominis libere volentis: ergo ab
illa non porest volicio elle et dici poceltaciva.
ratione cujus voluncas pro libiu pollic agere
et non asere: nam si in poceltace non est
principium aur caula, eciam non elt in pore.
lace principiacum ec caulacum, si principiari
auc cautari sine cali causa vel principio non
Dolsic. Fcenim praedeterminatio. Cive sIc ip (2
formalis libereas. (ive eausa vel Formalis vel
efficiens libertaris, debet esse in poreltace illius
principii. quod est libere volens, alioquin li-
berras non elt iplius libere volentis, sed alte
rius, cujus elt decerminatio. Praererea deter-
minatio est active d Colo Deo, ee pastive
tancum in voiuneare creaca; haec enim ran-
cum excipit, recipie, pacitur, non enim
decerminat, led decerminatur rantum: ergo
determinario non est aetio immanens volun.
eati creacae: ergo ci non est vicalis, ergo
praedeterminario non est retio ipla libera, vel
ipsa libertas, quia per aelionem liberam crea-
cura vivic,
DIES

## Folio 527 — 779341856:0571
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000571.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
Ertatisse
EnOnet
et20 d
non ell
in pose
incipial
sic iple
alis Ver
quin l
e alte
detet
pastire
N 1aB.
enim
: eigG
volum
et
2, 1B
Cred
Dic
2d
a(C
DAES ZII.
Libertas ergo est effectus vel principiatum
edecerminarionis. Eive praedecerminacio
edulac dc principiac actionem liberam in crea-
cura: ergo actionem liberam Palcem ut li-
beram, creacura lolum pacitur, ee ad eam
non active. sed tolum passive se habet:
nam licer actio libera sic aetio voluneatis,
ve volicio est, non eric camen aetio volun-
earis ue libera est; quia ut libera elt, pen-
dec a Deo decerminance Tolummodo, non ab
ipsa voluneace. Denique Crictius: Actus li-
ber uc liber nacuralis es vitalis creacura; er-
30 est actus, qui eciam uc liber, ab ipla
crcatura procedie, e cujus natura (oux est
principium auc causa motus vel quiecis ejus
in quo est per (e) ett in ipsa creacura; sive
cujus pocencia sic immanenter acliva, et lub-
Ctantialis agenei: Et qui actus non cancim
Dassive sir creacurae volentis libere. Sed eriam
active; damnance Pridentino dicenrem, vo-
lantarem, liberam tantum se passive habere:
erso determinatio ad agendum non polck et
Ec alicujus principii extranei, sed immediate
deber esse etiam creaturx asentis, non solu
passive, led erium aClive.

## Folio 528 — 779341856:0572
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000572.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
38(0
DIES XIII
id
Concedimus itaque, determinationem requi-
ri ad volitionem liberam; led calem, quae sie
iphius voluncatis creata, non lolum paltire, sed
eriam active; live quae non imprimatur volun-
tati d Deo, Sed quam ipla voluncas exercet in se,
in luaque subltancia ei nacurali e vicali. P0.
cest quidem voluneas ad volicionem decerminari
a Deo, uci ad aetus complacencia in grariis prae-
venientibus; similicer porest decerminari abd
angelis vel aliis principiis extraneis, uc in cen-
rationibus et aetibus passionum indeliberatis;
sed volitio hujusmodi eo iplo non est libera
verum neceltaria, quod ad eam non le ipla de-
terminat, sed determinatur ab extra. Similirer
decerminatur voluntas ad prolequendum per
cognitionem repraelentantem objectum Tolum
ut bonum; ad averlandum, dum repraelentatur
rancum ut malum: dum autem repraesentatur
pec cognitionem indifferencem, qua lcil. Obje.
etum reprae sencatur partim ucbonum, partim act
malumi, per illam coenicienem manet indeter.
minara voluntas, _ ideo tunc ipla se dererminat.
et sic libere nuc prosequitur aur adverlaturo
DIES XIV.
Imo mediante cornitione e sensatione quo-
quehie decerminacio omnis ab extra proveniens:
ab angelis enim e aliis exeraneis principiis de-
cerminari alicer non porelt, nilt modo connacu-
rales

## Folio 529 — 779341856:0573
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000573.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
u
siest
or Vol.
cel tal
1
ermial
nis p
innii db
t IA tes
iberais
libeta
ipla de
imilites
Im pe
1tol
(entalu
s
Bt
ecA
AC
es
15.
Ils
ali, qui est, ut ad inceriora penetralia animee in-
cressus non pareac, nisi per janvas priores e ex-
teriores: a Deoveroidipsum alicer fierinon lolee.
Facile, qui modos connaturales ordinarie adhibet;
quamvis eliam coenitionibus inorganicis et a
seneu non pendentibus Dossit voluntarem
movere. Porro non estFacile, probe incellisere.
quid demum rei sic ilta decerminario lui ipsius;
non est enim ipsa volitio; sed ad volitionem, nam
voluncas dererminat volitionem; decerminatio
erso es praevium quid advolitionem: non ergo
decerminatio d actionem quamcunque d cujus.
cunque porentiae est illa aetio, sed ad actionera
illam necessario requiritur antccedencer, live pro-
cedat ab ipla voluncase, prout diximus, heri in a
etibus liberis, sive aliunde, uc in necectariiso
DTES XV.
Nimirum aetio estipsa potentia determinata,
ut in Solilog. sect. T. Oltendimus, ubi ergo de-
rerminatio non est, oetio esse non porett; et
hoc concedimus Thomiltis. Et licet haec ita
Tine, decerminatio tamen, respectu potencia.
cujus est determinacio, licet inquam non sit actio:
accamen ipta in se ex per le ipsam est quaeclam
actio quoque, talis seilicer, quae nihil imme-
diace fat, led quae tamen sic exercirario e actua.
eio quaedam alicujus pocentiae, proue exposui.
mus eadem sect. T. Solilog. 6 5. a num. 82. es
maxime n. 93. erenim porencia decerminandi
est aliqua porencia, ec quidem vitalis aC natu.
lo l
raliSS

## Folio 530 — 779341856:0574
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000574.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
530
 6)
63(O) e3
ralis; ergo determinacio aetualis est eadem po-
rencia decerminara, aetuata exercitata: non ab
alia rurlum potencia dererminara; sed pocen-
tentia fc ip (a lui. ex sibi dererminacio, per resul.
canciam ad cognitionem indiflerentem policam,
tanquam cerminum relacionis. Naem decermi-
nacio univerlim non elt proprie aetio, nec
Phylica exercitatio semper porentix alicujus;
cum eriam quid negacirum polsic alicui esse de-
cerminacirum ad quidpiam asendum; ut patet
in mocu locali, ee aetione Dei conserratira, in qua
peripsum non contactum rei mora determina.
cur Leus ad conserrandamrem in puneto quie
eis, ut dictum est. 26. Seprembo
DELS XVI.
Consiceor hanc rem esse valdé subcilem, e
difficilem captu ijo, quibus maceria distinctio
num s modulicacum non elt perspicua; atca-
men necessario explicanda etiam alijo, quia oi-
nes utuntur hac phicali, voluntatem determi-
nare se ipsam. Teicur cercum est apud omnes,
elle in asente libero potentiam dererminandi le
iplum ad volendum: quae porencia incerduni
eltmera pocentia; cum ens liberum non sem
per exerceat illam pocencium; neque enim ho
modormiens le determinor ad libere volendum,
neclibere rult. Ergo aliquande eadem poten
eia sC actuata, e decerminacio actualis non
lui iplius, sed rolicionis, cujus elt porencia de-
ter-

## Folio 531 — 779341856:0575
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000575.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
DeM po
noM ab
Poten.
ex relulos
OlitaM.
etermia
O, Aeb
licujusi
esse de
ut palet
in qua
etMina
Oguie
M, et
inctio
2113.
IIa OM
ermi-
OMNeSi
andi se
erdum
Asem
n HO
duM
DOteM.
5 nOH
1ia de
et
nde
a
3F
terminatird: quae actualis decerminatio est
quidam modus, et quaedam modalicas respecti.
va, relulcons ex certis circumltancijo, uei dixi-
mus, per exictenciam cognitionis pro et contra
mon determinantis. Onondo erso cornitionon
decerminae, relultac decerminacio ad volendum,
vel nolendum, vel ad suspendendum utrumque
actum, in qua decerminatione proprie liberta-
cem constiinimus. Per coenicionem ervo di-
Etam porencia decerminandi fic actus determina-
rivuo, decerminocivus aurem porentia voliciva,
ucper exercicium decerminarivum eriam Doren-
cia volirira hac volicio, e haec sit libera per
EltaMDo
2cd edo
Sieur eroo intellectus conleleie ex diver(IS a
endi viribcibus, apprehendendi, judicandi,
concludenat; ica volunras continet in le pleres
ocencias modosqué e virentes se exercendi:
continec etim pocenciam prolequendi bonum;
averlandi Malum; deliderandi honuem absens,
mecuendi ialum imminens, _c. Vico ergo
incer relieuas voluncatis perfectiones esse, _ eam,
quae polie decerminare e eligere volicionem
prae nolittese, vel contra, sive portir move.
revim decchdi ad octum, e non vim nolendi;
ic ut re vela voluncas moveac se iplam, prout
voluntas eit quoddam tocum ex omnibus
juC

## Folio 532 — 779341856:0576
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000576.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
e
e
06 (0) Se
+
ejus potentiis conlelcens, actam en prout una ejus
porencia diltinguitur ab alia, una movetur per
aliam, ex non eadem seiplam; licur in ipso in-
cellectu pocencia discurrendi decerminatur per
pocentiam judicandi. et potencia judicandi per
Docenciam apprehendendi, pocentis apprehentive
intellis endi per sen lum internum, sen lus internus
perexternum, externus per objeetum proposi.
cum: cum eo discrimine, quod hujusmodimo.
ciones sinc necessariae, illa aurem, qua pocet
voluntas se iplam movere; vel una ejus porentia
aliam movere, sic poceltatira, _ suamet PO-
centiae, ex primum Formale principium porelta
tivum, ratione cujus actus reliquarum poren-
tiarum dicantur e linc liberi, porectativi, 8 ad
libicum facti; necellarii aurem, qui prodierune
ex quoris alio principio determinativo, quam il.
lo voluntatiro.
DIES XVIII.
Constat ex dictis, quare libertas sit agentina-
ruralis, quia potentia illa voluneaciva mociva est
natura, h. c. principium formale motus volitiona-
lis, ive quare velit aut nolit agens. Patet, qua-
re sic cidem agenei vitalis; quia scilicet exerce.
cur _ exercet intra ipsum agens ad perficiendum
iplum: Cive estprincipium; quo agens acit in se
adperfectionem sui Pacer quare licpotestativa;
quia ipsa est Formalis racio et virtus, qua possit
volens exercere habitum ee libitum sibi; cujus
autem denominationis est quaevis porentia, ejus-
dem

## Folio 533 — 779341856:0577
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000577.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
Ae juS
epet
OI1-
C per
di pet
plive
exBIIS
30(
IID.
horelt
centia
+PO
relta
OceB.
 ad
eruHI
11
tina
vaelt
ionA
qua.
etce.
Idu
ist se
iVA3
vosit
Cujuu
1115.
AeM
d
. 3(O)88
dem est ec actio, vedictum, est in Soliloq. num.
93. Duod siquis non posit capere, non
miretur: nam in hoc porillimum creacura ra-
tionalis cum Deo similicudinem habet, qui
e ipse similem decerminandi se porenciam na-
curalem se vicalem habere necessario debee,
qua libere et ad libicum velic, ac nolic:
quod per terminum creatum contingentem
nequaquam detendi potelt, per quem non
Pocest vivere; nec naturam luam habere vel
CXCTCETE.
DTES XIZ.
N’eque illud obstat, quod unice opponicue
Deum hoc modo mutari, et recipere in le acci-
dens. NNam s accidens quodpiam absolucum.
quodessecens, vel modum crastum, quem mul-
ei lomniane, poneremus in Deo, valeret op.
policio; sed hujulmodi encium tigmenta ne-
que in neque adeo extra Deum, nos adnritci-
us; _ Propcerea tam operose in Solilognio
explicuimus accidentis illa nostra modalia, qua
protecto encianon lune, nec creaturae Punt, nec
creari postune. nec tieri possune immediate per
actionem; sed reluleanttantum ceu formalitas
quaepiam celacira. Fujusmodi accidencia lunt
ab(que dubio in Deo diversi stacus et habitudi-
nes fraciae, amicicia, odii, obligationis, debiti,
gracuici, ec. quae reperiuntur in Deo respectu
bcacorum, damnacorum, viatorum, angelo.
rum, hominum. C) dic Deusimpium ec impie.
3
Eacet

## Folio 534 — 779341856:0578
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000578.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
ndo
0. e. (0) 8
ealem ejus, quam camen, dum se converterit,
amac. es iniguicarum ejus non meminie amplius.
Non Pater aeternus, nec Eipiritus 5. lect tamen
Filius assumpsic humanicacem assumpcione qua.
dam reali ex phiylica, ee accidentali seu concin-
vente, quae elt in filio solo, non reliquis perso.
nis. Ad eandem Cuam humanitacem exercet
verbum ee hrabet alium affectum aeque ctatum,
quam ad alrerins hominis. Aliter roca trinitas se
hraber in rempore ad mundum creatum, quam in
deternitale, dum pocenciam creativam exerCOI,
non exercuie ab aecerno, EC.
DFBS. X Z.
recari isitur nullo modo porest, competere
Deo peaedieats contingentia, quae vere d realiter
Deoinline; non sunt aureralia encia, qualia vulga.
resmale concipiune ex eo cerre, quod doctrinam
de distinetionibusentium exacte non calleant. Si-
cuc ereo potentia Dei creaciva quond indifferen.
tiam luam aecerna es incommucabilis est in Deo;
e tamen ei aecidic indifferemium tolli, vel non
manere indifferentem. non esse pocentiam me.
ram. sed esse applicatam ad opus. decermina-
tam, exercicaram: ita potentia Dei voliciva,
utpocentia cecerna, ee immutabilis elt; acci
dirtamen ei posse vel poruisse applicari, aeruari,
exerceri, exera latum indifferentix poni, idque
per iplam vim volicionalem, Quae est ipla libee
estis, qua vivie. Formalissima radix. Ridicu.
U
34

## Folio 535 — 779341856:0579
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000579.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
erterier
mplius.
IaN eH
NeQud
COnTI.
Peclo.
exercet
TaCUM
nitaS (
quam in
xercelo
Detere
ealiret
u182
rInAM
AnL. SI
eren.
Dedi
el nOn
nme
min
Eliciva,
dCCt
Auaii,
Idqu
libet
idicu
lum
= 6)
 C0
1
35
lum vero est. dicere hujusmodi modos non el-
sein Deo, sedinrevolita et creata. Quali vero
non xqe actio sic solius acentis, uti passio est
solius patientis: Sicut enim mundus mere crez
tur, non creat; ita l’eus mere creat, non crea.
tur. Deinde Deusnon tancum res creatas, sed:
etiam se amat, ut cam aelio quam passio sic Dci
es in IdCO.
DTES XXI.
FRisicur actio libera sive Dei, sive creaturae,
actio voluntatis, ad quam se ipse volens immedia-
ee e porestative determinat aC movet: Ita do.
cet expresse S. Phom. 5. 2, G. 9, 2. 6. 243. 710.
mo; inquiens, per rationem deierminat se ad vo-
lendum hoc velillud. FC in 2. c. 28. 9. T. 2. T.
C. Non esset homolibori arbitrii, nisi ad eum de-
terminatio sui operispertineret, ut ex proprio ju-
dicio eligeret hoc vel illud. Quoderiam de vo-
Iuneace Ddei aRerit P. 1. 9. 29. a. 3. 3d5. videli-
cet, quod moveai se ipsam, cum agic libere. Ac
hanc ipsam actionem liberam ut liberam, sive ad
ipsam Cormam libertatis non catur concurlus
Deipolicivus d creatirus immediace: cum quia
haec eltForma resulrans per terminum, qui est
eaula resultantiae non semper actira. cum quia
eadem forma resuleat in Deo, aet quem impli.
cac aetin: cum quia ac actionens generatim non
datur actio creotira immeciare, quia non est
ens ereabile, sed entitas modalis per resulcan.
t1 a
tiem

## Folio 536 — 779341856:0580
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000580.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
536
aes
. C
c
8d
tiam tantum existens: cum quia decerminario
libera speciatim est lui Tolius lubjecti, uc di-
cum est in Soliloquio num. 186. 187. 188.
1890
DTES XXII.
Deduces inde, quomococunque Praedeter.
minatores principium luum determinarivum ex
plicent vel appellene; sive velinc esse comple.
mencum actius primi, ur anciquiores; sive me-
diare incer aetum primum _ secundum, quam-
vis ex parre hujus le reneac, ue Joannes a 5.
ex
Phoma; sive ratione lola dicernant ab actu se-
cundo, ut Ledelma; sive dicant esse in poce-
Care caulae liberae, illud principium habere vel
non habere, ue Bannez; sive dicant, non el.
se in poceltare calis caulae, ve Avila cum com-
muni; denique quidquid esse affirmane. sive
creacum, sive increatum. Sive substantiale, (I.
ve accidentale; sive absolurum sive modale,
sive quibuscunque phrasibus describendum:
quaero semper, an in sensu compolitoillius prin-
cipii Ctancis adhuc voluneas decerminer le iplam,
vircure sibi propria, nacurali, vicali. Si ita, li-
bere aset voluntas, sed principium illud extra-
neum ftustrancum eric; quia sic non iplum, led
voluntas se dererminat ipla: si minus, non
aset libere; quia in eo est lira liberras, uc le volun.
esipla immediute determinet.
DIES

## Folio 537 — 779341856:0581
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000581.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
InaiO
ut di-
188.
eter.
et ex
pple
Me.
1aM.
45.
1sc-
vel
el
Om.
sive
in (t
ale.
IM:
IM
2M.
1141
sed
On
IB
id
∞
esO
6
DIED. LLLLC
Recencior aliquis odaruie duplicem determi-
nationem, alceram causalem ex parte DFI, al-
teram formalem ex parte creatura: C dulalem
asserie ese aetionem DEI, mediance grarid esfi.
cace voluntatem crearam physice moventem, e
ad aetum applicancem; ita uc respectu illios ap.
plicacionis voluntas habeat se tancum ut mo-
ta, non ut movens, adeoque Tolus DFVS
sic movens. Formalem dicie este actionem
a voluncace ut moca effective procedenrem,
ita, ut voluntas respectu hujus actionis non
tantum se habeat, ue moca, sed ee ut movens
le e active eliciens. Sunt ergo decerminatio.
nes illae duae aetiones realiter distinctae, cer-
minantur camen ad eundem effectum vlcima-
cum. Fandem praedeterminacionem caulalem
distingui asserit a graria invitance, es efficaciam
ejus haberi ex decreto DEI lic operandi con-
senlum liberum. Esaec ille
DIES XXIV.
Verum hojusmodi duplex determinatio
quomodo sublictere possit, non incelligo.
NNam per causalem applicancem voluntas jam
est applicara; cum impossibile sIE, esse actio
nem et nullam limul pasIOnem, sIVCDEONI
applicare, et voluncarem non applicari: (
.t
ExBC

## Folio 538 — 779341856:0582
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000582.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
ez 
OC.C
et
erro per cautalem est applicara ad opus, ad
quid ipta voluntas rurtum se debet applicare
2d opus Wonne aetum asic, cum. nihil
aliua habear objecti vel operis Forimalis ap.
plicario, quam quod habuie caulalis.
Si
enir aliud tiabet. erso per causalem non
fuit mota in selidum. sei quatenus se movet
per Forrmalem, aliud quid agie; quam quod
eebatur per causalem. Icem per tormalem
voluneas le movet: ereo per Formalem non
habec se canciim ut mora, sed etiam. uE mo-
vens; non tantum ut pociens, sed eriom ut
asens, cum impossibile lic, eam pari a le, 8
non acere in le, non decerminare le, et 12
men decerminari a le. Cum ergo realicee di-
Pingnantur illae decerminationes, poterune eriam
leparari realicer. Exerceacur erso decerminacio
caulalis, cestance omnino voluneace è lua For-
mali: in hoc calu voluneas est decerminata ad
retum volendi, ervo ex volet; quia implicais
eam esse decerminatum et non amplius indiffe-
rencem. ee camen non aecre, cum delio sIt
ipta porentia determinara. Func ersoeset,
e non aget libere, quia non gsec ex sua iplius
dererminatione, sed ex determinatione extra-
nea: ereo decerminatio causalis (salcem mente
separaca ex Ceortim considerata) non opera-
cur libertatem voluntaris, scd porius necessita.
GCr.
38
DIES

## Folio 539 — 779341856:0583
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000583.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
2
lieare
nihi
AOI
IOVet
quod
aleM
1O1
NO.
1B VL
Bu
12.
di-
ia1M
(41i0
(or.
1d 30
icdlo
ilte
(It
Sel3
(IuS
CI14
Cn
deld
sII
155
au 6)
2o(0
DEES XXV.
E contrarin voluneas ut formalicer se movens,
quia et agit in le. de patiturale, cum actiosive
determinatio sii si immanens, vocest seorsim et
cautali consicerari lalcem, ime e fieri reipsase
ortim, cum supponatur ei non deeste concurtua
DEd; a lupernaruralicace aucem hic abstratii.
mus, sum quaericur de liberrare praecise: qua
renus erso sic conliderarur uc se iplam movens
ad actum, cacenns cerre solum asirlibere; quia
catenus ipia le dererrinae: eroo in eo, quod sc
decerminer, sive per decerminacionem lolum For-
malem sic libere. ex caulalis ari libereocem nihil
omnino conferr. Fcenim per hanc Formole
tic agens, quia ponitur exera llacum indifieren.
tix. ex non aoieur ab ullo exeroneo ex luppol
to, sed ex propria vircure lua immediate, adeo.
queporestacire; quid amplius ad libertarem re-
quiras: Dices, decerminationem formalem pen-
dere necessario 3 caulali. Sed Cica, ver caulalem
voluncas jam es decerminars sd le formalicer de
terminandum: erso non manet indifferens, et
adhuc potens ad le decerminandum; adeoque
impos est, ad poceltativegendum, qia pocelta-
tive deere eltasere prolibieu, velnon agere: et
quid estle decerminare formaliter, quam sibi in-
disferentiam coliere, quae indilterentia non CtaL,
E CA sublaca per determinstionem cansale:
uei sublata eR, si necessario inferar determ:inalio.
nem Formalem.
25 

## Folio 540 — 779341856:0584
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000584.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
0
d
O
DIES XXVI.
es
Videt DdELS Fururicionem actis in decreru
inquis luo, utique causalicee determinandi:
sed quaero, quomodo videat fucuricionem uc li.
bera est: Cive quare videat illam esse porius libe-
ram, quam necessariam: ubi est ipsisima FOr-
ma liberracis, quam videt: sine dubio in eo,
quod vidcar voluntatem decerminacuram se se
iplam; ad quid enim aliud illa decerminatio
lui Formalis videri debet: Sed hanc non por.
est videre in decreto causaliter decerminandi,
quia in hoc nihil videt, nili necessarium dependen-
eiam decerminationis formalis a caulali; cum
Formalis absque causali ex suppolico sic im-
poribilis, e polica causali Formalis non pol-
sic a voluneare omitti: sive cautalem videt
DEVS non posse vel impediri à voluneate.
vel causari aut procurari ab illa; adeoque non
esse in pocestate voluntatis decerminare se, vel
non decerminare, cum non videat in ejus pon
reltare principium se decerminandi. quod est
decerminacio causalis: videt ereo in voluntare
meram decerminationem jam tactam ab extra,
ee nullam pocenciam decerminandi le iplam,
neque adeo determinarionem sui activam,
sed mere passivam, qualis non est decerminatio
sui ipsius.
C
DIF

## Folio 541 — 779341856:0585
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000585.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
decreto
inandi:
n UI II
115 libe
Mator
in edi
in sele
minatie
ON pot.
nondi,
CuI
IC im.
n pol
videt
ineale,
je nOH
le
105
vet
Don
10d et
OnCatO
exIIa,
iplam
IVaM.
ninali
DIE
5
40
n
DIES XXVII
Haber erso voluntas pocentiam derermi.
nandi se, detivam ee possivam. Cire imma-
neniem, naturalem, vicalem, ulique des IdHO
Tolo acceptam per creationem, qua ratione
ejus libertas pendet a causa prima Tolummodo.
Tlanc tamen ipsa exercet se Tola, cum sic eam
acceperie, e ira se aétuat, ne ectus secun
dus sit perfectior primo; quia primus cltan-
tum pocentia, secundus vero est porentia de-
terminata e exercicara, quod plus elt. Ab5-
que dubio tamen DF. IIS influit anteceden-
ter in aetum liberum; disponendo eam pee
reatias actuales, cum quibus praevidet Fore,
ut ipla se determinet; praemitrende quoque
ea omnia, qua pro luo concursu necellaria
videt ad hoc, ut pollic voluntas determinare le
ad volendum: sed his suppoliris ac dispoliris.
ad iplam dererminationem voluncaris inihil
amplius operarur, verum ipsius voluneacis
Tolius est hoc necocium; eo quod ipsa acier-
minatio ex sublatio indifterentiae non sit ens,
vel aliquid creabile, ad quod immediare
retio creacira cerminari Dolic. Sed tempus
ea aliquid amplius de pecento dicendi.

## Folio 542 — 779341856:0586
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000586.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
nau 6)
3(O) e
DIES XXVIII.
Pecestum actuale (de hoc enim hactenus
aetum est) elt actio personalis; Cive quiscunque
usus libertatis lesi difformis, uc dietum est.
Cum Cic accio, erit porentia dererminata, vel
decerminacio porenciae nacuralis quicem de vi-
calis de imrhanens: quam implicae posse crea-
eive exictere: nom est icitur forma absoluta,
sed moctalis. FISnon poteltreceare: cum
quia 2d Decearum ue Formalicer ee praecise li.
Berum elt, immediate nec concurrit quidein;
sed determinatio ad volendum libere ett solius
voluntacis peccantis, ur dictum elt: cum quian
etli alioquin ad peceocum live ad aetum pecca-
minosum concurrie, Focit camen hoc ex officio,
ee determinatus, ee cum dissialione Deccari:
cum quia ei lex poni non porelt, contra quam
ageret: tum quia ageret contra sc. e offen-
decetse, quod non lolum ejus omnimodae lano
etiraci, sed eciam rectae racioni repusnat.
DTES ZXIZ.
Deceatum enim essencialicer oftendieDELTNI,
cujus legi repuendE, ex reatum indignationis
divinae involvit. Creut e rearum paena can.
quam proprietarem adducie. Dui duplexrea.
Eus aliud non est, quam torma modalis; Cive
status es condirio hominis, qua oblicatus ma-
net ad lustinendam cum indignationem legis.
latoris,
4.2

## Folio 543 — 779341856:0587
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000587.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
enuS
MGu
est.
vel
vi
lila
M3
THM
temi
olius
quido
eCCd
cion
eati.
UaM
ten
(91
S_
ionis
CaB.
red
sIVe
MA
15
Orisi
 6)
60(C
)8ed
E
latoris tum peenam ab eo instigendam e toe-
ma inquam elt palsiva in Deccatore, qua cori-
cur Cubjacere uerique malo; tutm culpae, cum
Danae. Reacum utrumque craciose abolere
ee remiitere porelt Legislator divinus, ac
quod praectat dispolicionem peccator recractan
do: sed non cenerur remitcere, cum jus sirum
prosequi posie: quamdiu ergo non remittie
reatum culpae, tam diu manet habicualicer: eAt
eroo peceatum habitnale conditio et lacus pec-
cacoris manencis in obligatione reaciis; Forma
Scilicet moralis ac retarira parcim activa, parcim
pallira, relulrans ex actu praeterito, et ex non ta-
eta condonatione. P’eccatum originale eltsimilis
furmae respectirae, quo filius Adae peccavit in pa-
ere, quarenus hic voluneates Eliorum in lua von
luntare habehat inclulas, ex lege DFI; SiCuF
a patre adnasei Colent filiis servicus, nobilicass
ec alia sive jura, sve debira. ic haec torma
cesTaE, DEC jus indignandi dimircente in bap=
tilmO.
DIES XXX.
Circa Deccarum errarune Adelphins et Tler
miani dicentes, peccacum originale esse de-
monem; cum non sic substancia, sed noca-
licas relarira. Firrarunt Armeni, Pelariani.
ibanenses, dicentes, peccacum originale esse
nihil: etsi enim non sic aetus nobis peciona.
is, nec ulla res absolura; est ramen vera for-
rEt

## Folio 544 — 779341856:0588
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000588.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
54. it
e
ado
o
D
Deeo
ma modalis, cuivis propria e inhaerens, do-
nec remietacur. Frravie Zuvinelius esle mor-
bum tantum; nam est Forma modolis, vero,
ac realis inimiciriam Fundans inter DEIIM e
hominem. Frrarunt Armeni, Bardesanes,
Manichai. Pelaciani. Albanenses. Trinitarii;
mulcique ex Futhericis e Calvinistis, necan-
tes peccatum pendere d voluntate hominis, cum
ilta non sic libera; sed esse à solo daemone, et
ideo peccatum non futurum tuisse, si damon
non fuisset: oltendimus enim, peceatum fieri
ex propria determinatione voluntaris humana
Tola ac poteltativa. Frrarune Pharisai necantes
peceatum cogiracionis; quia et hae ex libera
voluncaris decerminatione Reri poltunt. PF-
rant Libertini, Ceoreins David, Molinos; exc.
dicentes, carnem solam peccare, non animam:
quia caro non habet pocentiam decerminati.
vam sui. Prracunc Manichai, Frinitarii, Me-
lanchrhon et alii, dicences, voluncatem mere
pactive se habere in reccando; quia pocentia
decerminandi se e volendi cst acliva et im-
manens. Frrarunt rurtum Manichai, docen-
ces, esse in eodem homine memem bonam, qua
bene, e mencem aliam malam, quae malé ope.
recur: Nam una eademque mens operando ex
electione boni sicbona, et ex electione mali fic
mala, et Co
DIEd

## Folio 545 — 779341856:0589
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000589.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
5, d0.
C MOr.
verdi
IIMa
esatl1
itaris
CHM
ne, eo
XIMON
in tier
IMaHa
EaBled
sibera
FF
56.
nam:
dinatI.
Me
Mere
Ocentia
E im.
OceH.
qua
ope
40 ex
2ali
DIEd
t
i
d(O.
et
DECFMBFK.
DIES I.
Decearis ad cacum supernaturalem con
verrimur; cui hunc mensem ee finem an
ni impendimus, ab ainicicia DFI exordium su.
mences. FR porro supernacuralicas modus, quo
totins creatura jus es poientia superatur. Cuare
espraedicatum cuicunque creacurae contingens;
in quinca classe ponendum: quia s in aliam
quamcunqué ex quacuor classibus relerretur;
faceret creacura lubllancialicer supernaruralem;
quod in terminis ipsis repuenar; eo quod ilta
se iplatri luperarer. Duocirca supernacuralitas
substantialis aliqua soli DFO comperit respecti
encium creabilium; quae cainen eo iplo. quod es
substantialis est; etiam ei nacuralis est prortus.
UInde pacee amiciciam DFUM inter e creaci
eam esse naturalem quidem, proit cA IFI act
hominem; sed supernacuralem; proucesthomi-
nis velCreacuTA AA DEOM: quia superachujus
omne jus ee potenciamo
DTES TI
FR namique ainicitia duarum mentium inter
Ce bene volentia mutna aique reciproca permanens
de se es essicaxr. Mencium est utique non lapi-
duni; nec brucorum. Benerolentia; qua scito
imicus non luum libi; sed amari bonum dicen
Mi
die

## Folio 546 — 779341856:0590
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000590.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
5
u
eod
3 (0)
ed
dit. Antus est ac reciproca; quia amicus
amicum amae ex eo porissimum; quodame.
cur e ipse ato amico. Permanens elt, quia
verus amicus optac ex conatur aftectum amo-
ris in alterum nunquatu dimistere. RHica
demum; quia amicus amico de luis bonis
lincere communient. PPujusinodi benerolen.
tia est DEI erea hominem, quancum in illo
est; quia ei non tancum omnia ejus corpOn
ralia ec spiricualia bona, viram, Canitarem,
gracias cribuic; sed eriam Pua ipliusmet b0.
na, sibi intrinleca, lumen sloriee, vitionem
Cui e fruicionem, ee supernacuralem beati-
cudinem praeparat. luorumque secterorum
Piccicipem facere deliderat, juxca illud: Non
dicam vos servos; quia servus nescit, quid
faciat Dominus ejus: sed vos dico amicos;
guia omnia, qua audivi à parre meo, nota
feci vobis. Pacet aurem crearuram per le na-
curaliter quidem esse Creatoris servam, sed
non amicam, quia ad Cacum eam felicem
aspirandi aue percingendi nec jus ullum ho-
beC, REC VITES
DIES III.
Benerolencia illa amancis debet amaro esse
cornita; alioquin mutur et reciproca esse
non posset. Constae aucem creacurae atfe.
etus ille DUI erga se, cum ex Ade, cum ex
COn-

## Folio 547 — 779341856:0591
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000591.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
2MicuB
PHicot
sbonis
in illo
COrpO
ItatEM,
et b0.
sionei
beati.
Non
quid
nota
se na
sed
elicem
n ho
10 est
2 est
affe-
AM et
On
ad
3(C
e
u
conscientia propria, qua moralem certitudi-
nem habet, le fecisse _ Facere, quae DFO
placent, juxea illud Joan. L5. Vos amici mei
estis, si feceritis, quae praecipio vobis. Debet
AULEM CFeATUTA DFO obedientiam e bene-
volam subjectionem cum ipla per le praeltarei
cum procurare, ue praectetur ab aliis : quia
per hoc potillimum ee unice quaerie bonun
DEI. cujus gloria hc propasicur, dum ejus
beneplacicum impletur; Pront CHRISTOS
de se, Ona ei placita sunt facio semper. LX
quibus pacet, qua ratione homo DB l amici-
rium colere atque augere; sed e quomodo
perverse eam amittere es violare pollic, Dec-
cando eriquo, e benevolenciam illam erou
D FCI Mt nequiter abrumpendo; cum cam
DEUS ex parce ux deliderer esse aeternam, _
nunquam prius dimitrat, quam homo. Pro-
prium vero amicorum est, trequens inter le con-
versatio, collocutio, communicario, quod facie
DDECIS mulciplicibus illuminacionibus, inspira-
eionibus, impulsibus ad aererna quaerenda: ho-
movere frequentibus ad haec auscultacionibus
precibus, alpiracionibus. de mentalibus alloguiise
quae quo magis industrie et aNidue huncs eo
masis amicitia crescie, colitur aeque pertici
cur: deticir paulacim, dum ab homine negli-
uncu
Am

## Folio 548 — 779341856:0592
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000592.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
3(0
DIFS IV.
es
Porro hujuscemodi hominis ersa DEOMI
actus ex exerciria mentis, mulripliei citulo e
mocivo feri Possunt. Primo riculo et affe-
etu feliciratis proprise; qui est amor concu-
Dilcentiae; quo homo luam Beacicudinem à
DEO quaerit; qui malus non est; quia DFI
volunenei e lesi contormis; elique affectio
spei; qua vera bona sibi homo lucrari cupies
Icerumi ciculo ex affecto subjectionis; qui est
servicuris ex obedientiae eriam ipse urique bo.
nus _ a DFO praeceprus; eique omnino
debitus: de vocacur servirium DEI. Terrio
ex affectu erga DEMI ipsum: e bona ip(Ius
met DE L, qua creacurZ aMAE DFOM, ei
que bene vulc, ac bona ejus desideret ex co;
quod ipsum suminé aestimac, ejusque dioni-
eatem, excellenciam; lanctieacem et omni-
imodam bonitatem suxer omnia seltimet; om:
nibus praeterat; et ideo procurare _ quxre:
re Pacaeat; e hic affectus est chariratis.
Ouarco denigue aricitixe; quo DFO crea
cura bene ideo vule, quia scic; eum eriatm
sibi bene velle; quod praedicat S. Paulus.
Oui prior dilexit me. es radidis semetipsum
pro me
DIE

## Folio 549 — 779341856:0593
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000593.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
omt
10 
aHte-
DnCU
eM d
DFI
sectio
cupito
si est
e b0.
ertio
(I1IS-
Ci
c0;
ieni.
mni
Om
CrCd
CriaM
auluSi
it
uM
IE
e
DTFS1
Similicer varii sune DFI erea creaturam af
fectus. Dum enim amat hanc, quia lcit e
se amare ab illa, haec est affectio amicicia
DEI in crenturam. Dum eam amac, quia
vel haec ipsi cervit, vel servicura est, vel ut
terviat, vel craruico, cum incencione eam
perducendi ad oloriam, dicitur gratia. Quo
si decernar D FVS homini hujusmodi gra-
riolum effectum permanenter ex ad modum
habiciis, dicitue gratia habitnalis, vel A2
cus grarix: idque vel simpliciter, quarenus
decernit D F. VS homini sloriam dare ciculo
meriri et mercedis: Vel adopcio in Alium
duc Cacus filiacionis, guacenus decretum ni
sieur jure filiationis per merita CHIRISTF
applicata s _ gloris sic dispolica habet ratio.
nem haeredicacis. Scacus hic gratia ut obti
neatur, inchoari is debet a remissione pecea-
ri. Ciquod mortale habuie homo. Nam
ideo siaciosus hujusmodi ctacus concedi non
Docelt inimico, qualis est omnis peccator :
e quomodo inimieus D F I Sic tilius _ ser-
vus fidelis; et poltideat jus non tantum mo
ritorie agendi, Scd cliam exisendi vel supce-
nacuralem mercedem, vel haececirarem Chri
20 debitam 3
VM

## Folio 550 — 779341856:0594
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000594.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
3
DIES VI.
Per hujusmodi Ratum ue congrue proceden.
do, eandem ad actualem lupernaturalis vel
mercedis vel haeredicatis polsessionem pervenia-
tur; fides, divina necessaria elt. Nimirum
supernacurale praemium e bonum supernatio.
rali operatione comparari oporlet. Nelcic au-
tem hiomo, quae qualesque sine illa divince
operationes, vel meritoriae actiones. Quae via,
qui modivivendi, nissDF O revelanre id discat.
audiendo ergo Divini magiltri locuriones cre.
dere dicitur: quod aliud non est3 quam con-
Seneire DFO revelanti propter auctoritatem re-
velantis. Quare sicutmasilter humanus (cho.
las aperic iis, qui dilcere volune; ita Spirieus
S. maxilter caelectis. Eccletiam ordinavit, in
qua veritates caleltes perpecuo docer. Sieut
porro dilcipulatus trumanus ex parce discipuli
requirit, ut hic pole pecicionem suscipiatur in
Teholam, e susceptus sedulum ad lectiones et
moriserum se praectec, ne tanquam inurilis reji.
ciatur, ex schola denuo excludatur: lea necesse
est, hominem à Spiricu S. impetrare admissio.
nem in numerum discipulorum, auscultare dei-
de e locutiones didaeticas reverenti aure exci-
pere; ne l audire detrectet, auc se docenti op.
Donac, discipuli jus ex nomen, hoc est tidem,
Amiltat.
IP

## Folio 551 — 779341856:0595
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000595.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
eden
vel
eni
irum
natu
C21.
vina
viae
iscat.
Cre.
COn.
re
HO.
IEHS
in
iCuI
poli
F in
et
reji
esse
(10.
dei
xci
Op.
CMu
5
∞
s0 (C
2
 lo et.  a
Ex parce magistri vere evenire solet. ue
hric discipuli curam suscipine, ejusque prote-
etui cooperetur; discipulis convenienter lui
copium Faciac, benignum se eis ee facilem ex-
hibeati. Sed es jura specialia privileoinque con-
ferat, quibus in discipulacu Foveantur, aesti-
mencur, lerventur, ee crescane: quo hc, uE
dicet eriam non discipulus incercum veluc indi-
recte e per accidens aliquid a magistro do-
cence audinc; mulco camen plura, felicius.
facilins, cumularius diseac, qui est discipulus.
Ita Spiritus 5. e05, quos inera luam scholam reci
Dic omni amore ee cura temporibus oppOr:
vonis inctruie, erudit, dirisie, excolic, ani-
moc, ec ad omnem sapiencium mapis magis
que apeac, peaeparatque ad slorium xternam.
polt viram meritorie actam, denique conse.
quendum. Dienacur quidem idem divinus
Spirirus etiam infideles aliquando, sed, quali
obiter, alloqui; cum tamen tidelibus lui copium
quoridie facist; eis jus conteror à le speciatim
celestia lumina exivendi; eos cum speciali
affectu ac inclinacione, et quodammodo ex ob-
ligatione officii instrunt. et in omnem verita
cen aobu
m

## Folio 552 — 779341856:0596
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000596.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
e
DIES VIII.
Dses
atque ilta faculcas discendi _ veritales cae-
dectes acquirendi, nixa duplici quasi contractu,
Dartim DF. I sc ad docendum obligantis, parcim
hominis ad dusculcandum se adstringencis,
prour homini permanenter ex habicualiter con-
ceditur, dicirur habicus Adei. Oui cerre lu-
pernacuralis eA. e dicitur, quatenus acqui-
si et exigi à creacura non pocuit, led graciose
Q D EO ad finem supernacuralem conceditur.
Onde _ infundi dicitur, quatenus DEI libera.
di decrero et dono datur, quod in bapcilmo At.
ciculo meritorum CIIRISTI; in aduleis re-
quiritur dispolicio, quia aequum est discipu-
lum admistionem pecere, lipse possit. Dici-
cur inherere anima, quia jus illudee facultas ele
Forma relacira, quod non nisi in mence, con-
quam subiecto necessario inexistere debet. In-
pais in actus Adei, quia nili loquatur DF. IIS.
ei credi non porest, ur aurem facile ee prompie
loquatur, ille habicus DEOM inclinat. Ance.
cur e creleit frequentibus Aidei actibus; quia
per hos homo DEOM sibi amplius demeretur,
et magis inclinat. Perditur Deccato intideli-
tacis; quia sic concractus dissolvicur. Ilaber le
per modum porentia, quia sine locurione divina,
ad quam inclinaE DFVM, es sinc cooperante
DED actus sidei dici non porest, maximeui ad
alulem OpOrtet
DIES

## Folio 553 — 779341856:0597
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000597.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
8 C
Dareim
COR.
(I.
cqui
aliose
edieuIo
ibet.
5 rC.
ipo
Dicio
25 el
EaH.
IM.
iIS.
mple
AB.
quid
TetUI
Eideli.
ib et 6
ivindo
1III a
IE
e 6)
. (C
DIES IX.
Frustra infunderetur hominitides, sinon ad-
derecur _ Spes. Per fidem instruitur homo, ue
incellicat, libi esse praeparata bona aeterna; et
quodactionibus disticilibus promereri, ee a Deo
cirulo mercedis ac praemii expectare ex consequi
debeat. Quomodo aucem aggrediatur labo.
res tam arduos pro eis bonis, quae nec oculus
vidit, nec auris audivit, nilr ea re ipla speret
se consequi posse d ex sicur tides difficultatem
maenam continet, quae jubetur asserere verira
1es 3deo ab omni intellectu nacurali remoras:
Ita reltat moena aectuitas ac difficulcas in labo.
rando pro assequendis bonis, quae ridet in viri-
bus suisplane non esse polica. Unde sicurdit-
culras fidei tollitur, quod nitarur divina aucto-
ritate loquencis, qui nec Falli nec Fallere porest:
ita difficuleas alcera collicur, dum spes nicitur
de sultinerur divina omnipotentia; sapientia,
bonitate, quibus sibi cerro praeparatis consr.
dic. le aetiones convenientes omnino exerce-
re posse, quibus vitam acernam re ipla meri.
curum le esse exictimet. Requeica hic juvacue
voluneatis ad audendum intirmitas, sicur ibi in-
ellectus obleuritas.

## Folio 554 — 779341856:0598
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000598.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
60 (0)60
DIES Z.
Tametsi vero omni homini vincori remo.
ce promissa sint auxilia eivina, quibus possee
talurem obcinere: acramen ciculo meritorum
Chrilti specialicer applicatorum ec applicando.
rum Adelibus, iltis Deus specialem concedie
ticulum, jus, capiam e quali poceltatem
urendi divina sua Capiencia, Porentia, boni-
tace, quibus ad Enem praedietum adjuvetur:
et. eis ad hoc lingulariier Veus le oblieat:
Unde ec Trequentibus inltinctibus ee morioni.
bus eos ad heroicos actus impellie; animat.
uc parvi pendant pericula obltancia, ex diff.
ciles actiones aulint mognanimiter lulcipere;
cimores nacuraliter occurrentes imminuie; Ar.
a in centarionibus; inserit propolua con-
ctancis animi, et goudium infundie, ue
olac iter viam mandatorum Dei decurrant.
Ec hojusmodi cam specialis assistentia Dei
permanenter promissa, es homini obligata,
prout parit eidem homini jus constans, can-
dem assiltentiam sic exigendi. vocatur recte
habitus spei: qui perRereret, donec per Dec-
CaTUM OpPOTITum BMIIEaTUE, et a DecCAME
veinci impacience eam Felicis contractis impro.
be relcindatur. Quomodo hic habitus ver
actus crelcat, in eas induat, e similia collices
ex dieris dicz.
E

## Folio 555 — 779341856:0599
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000599.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
V5 poltet
plicanco
concedit
celtatem
boni
jurecr.
Oblieal.
nocioni.
animat.
E dittr.
id Con.
ria
bligato
eaA
ae recte
Det Dec
in
IcVS
cot
10
et
IEu
S
0
C
a  220
Sicut tdes nos ordinat ad Deum, canquam
maoiltrum lupernacuralium vericatum: Spesuti
2d aequistimum iudicem, subernatorem, ac re-
muneratorem liberalissimum bonorum opcrum
charitas aurem, quae cercia est. cum nobis ami-
cum, feacrem, sponsumque efficit. Actucha.
rieatis jam diximus dic 3. hujus, nos terri in
Deum motivo es affectu benevolentiae solum:
quatenus Deo amanius ec quaerimus bona ip.
siusmet Dei, ex eo, quod ejus dignitarem _ ex-
cellentiam prae omnibus aliis bonis aelrimemus.
prae quo proinde omnia etiam noltra bona de-
Dicimus e polthabemus. Amamusereo actu
charitatis bona Deointrinseca, ejus essenciam eE
actribiuta, Capienciam, bonitatem, Porencium,
Panetiracem, bencicudinem, e exulcamus in eis
eonquam Dcum solum e summé decencibus.
Amamus Deonos iplos es crenturasrationales,
Quatenus aptasd Deum cognoscendum, aman-
dum, laudendei Amamus Deobona nacurae, ele
menta, mixta, ccelos, ellas, plantas, pecudes,
quatenus Dei sapienciam, potentiam eF. ma-
niteltane, e serviune homini, ue iis adjutus
Deum cognoleae eique servise. Amamus ei-
dem humana Audia, Sciencias, aetes, Phylicam.
mecaphrlicam, machematicam; cheolocium,
dec. prout 2d Deum deducunr. AMamUS
Ded contationes hominum, protectus in li
rerdes

## Folio 556 — 779341856:0600
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000600.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
508 (0)60s
teris e virturibus, valetudinem, negociorum
succeslus, propier similes caulas. Amamus
denum quidquid amac ipse Deus. et odimus,
quod odic, quia amicus amiei affectus imirari
eique alsimilari Audet.
DIFS XIL
Frabicus charitaris est facultas permanenter
homini concessa, ed Deum lic amandum, (1-
ea similicee in quodam jure. quo humo ad
hoc Frequenria a Deo auxilia, lumina, im-
pultus expectare ac petere porelt. Cujulmo-
di jus debetur hdeli peccaro carenri ciculo me-
ritorum Christi. Quod etiam jus, quate-
nus opporcunis temporibus hujusmodi auxilia
constancer causat, habet se inctar nacurae, ho.
mini caelicus insiea. Ouia vero Deus dili-
Sences se infallibilicer diligie, habicum hunc
charicatis sublequitur amor in Deo, e idco
reluleac affectus amoris muruus atquerecipro.
cus, in quo amicirium consictere diximus.
Unde pacet amiciriam a charitare abesse et
separari non posse, licet dillinguancue
incer se; cum amicicia plus dicat quam cha-
rieas, quae de se murua non cA, licet mI=
euam caulet.
DIE.

## Folio 557 — 779341856:0601
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000601.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
eUM
MUS
115,
idet
(I
ima
(ma.
MC-
IaIC
xilia
ho.
dili.
hone
ideo
ip1o.
IMVS.
se e
antur
cha-
MI.
IB
dC0
DIES XIII
n
Differonine dutem habicus grariae de hrabi-
cus charicaris: Ilabicus graciae est facultas
permanens es status; quo homo habet jus ad
hareditarem a Deo exicendam: Reum Ratum
ad finem usque recineat: habetque dignitarem;
quae aectimetur a Deo, ut silius aeque ainicus
quocum es ipse amicabilicer ee filioliier asendi
porentiam habet. Ilabicus aucem charieatis elt
facultas Deum super omnia amandi; quidri
silialicer e amicabiicer: ee quomodo nonho
mo cali Paculeace instructus vicissim inereatue
amari ex aestimari a Deo? Non ergovideoin-
cer haec duo dilcrimen ? Idem prorsus sieni-
Rcare videntur due cerie rix diversa voces iltae,
Gracia, charicas; amicicia. Nam qui gra-
tiam amilie; charicatem ec aimiciciam non ren
tiner: e qui desie esse amicus Dei; catum
Gratix quoque e charicaris perdidito Om
nia ilta signitieane qualinicem supernaciiralemi.
ucique modalem; sitom in certa creaturae
cum Deo; ee Dei cum crentura coheesiones
correlatione, ćooblisacione, agendi jure et
inodo: In qusus reperitur quidem respectiva
diversicas. d amen, us simul in unum coeins
lacdo

## Folio 558 — 779341856:0602
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000602.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
8(0
DTES XIV.
et
a
Non eamen eadtem BC coeune cum habii
eu spei ee Rdei, a quibus disjungi postunto
Fieri enim Docele, uE Der Deccatum morta-
le gratiae, charicaci es amiciria concrarium.
omnis iltorum habituum apparatus cesset s
maneat tamen habitus spei d hdei. Fe-
enim cum peccacor etsi non lic amplius ami-
cus e Ailius Dei, tocumque cacum graciae
cum Deo amilerit: quia tamen nondum
per lenrenrium ulcimam ett plone rejectus d
condemnarus; consequenter habet achue
jus ee pocencium, sive facultatem, rurtum
adt beatos illos citulos ee honores pervenien-
di. E poenicentium agac; unde milerente
Deo, manet prior illa consociacio et colli-
sacio Dei es creaturae, qua possit ilta ad.
inc a divino asilterio pendere, et Dei
docentia bonicaceque niei. Duabus nempe
Ais qualicatibus fidei e spei repuenone tan
rum illa peccata, quae iltis directe oppoli.
12 Cune; sicur charicaci repusnac omne Dec.
acum mortale; quod proinde omnem pracian
ix amiciriam solvit.

## Folio 559 — 779341856:0603
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000603.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
in n
ad IF. S M V
Sed an non per miraculum feri polsic,
ue Rarus pracia cum morcali, et habicus
tidei cum peccaro infideliratis, spesque cim
desperatione consiltac: Ilujulmoct quae-
ctiones nolcuntur ex eo; quod supponan-
rir iltae qualieaces esse entia absoluca: sed
in nostra via manifesta sunt ista. Ouid cnim
ilto sune rei 3 Cogica sloriolum ctacum
solephi in Koypco: qui quid aliud erac,
quam jus ei per eratiosum regis decretum
permanenter concessum administeondi bona re-
eia. subernandi Aorpcum vice resis, ordi.
nandi ac dilponendi nesocia regni, cum ea
honoris praerogatira, quae hujulmodi com
missionem congrué lequi debet. Simile
quid plane sunc Ctacus grarix Dei, amicicix,
chariracis, Per et Adei ac spei ex parre: prae-
terquam quod dienicas et feliciras sancti et
justi ex relatira collioncione cum Deo et ju-
ribus ab eo acceptis, exsuperent felicitacem
illam e quamvis similem humonam; can-
10 excessu, quanto DRus LUDeTAE CrCATU-
ram, scilicer infinice in genere honoris et
aestimabilitaris: cum peorlus sic bonum omnem
naturam, opes, beaticudinem que nacuralices
possibilem sine Hnc excedens.

## Folio 560 — 779341856:0604
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000604.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
03(0)63
DIES ZVI.
Sed in quo demum lita estipla supernaturali-
tas hujusmodi bonorum: relpondeo; conti-
neriin eo divina vericatis estaro, Converrimini ad
me; es converrar ad vos; scilicet in perfecta vo-
luncacis divinae cuiri humaris copulatione, qua
Deus se crearurae beare possidendum commiini-
cat. Flt erso vel ipla beata Dei e perfecta pol.
Pessio; vel disposicio  ordinacio ad eandem. Re:
quiritur convectio quaepiam creaturae ad Deuin;
quia non convenie; divinam voluntaiem con-
verei ad hominem, E2 tiumana non prius delide.
rec Deuin: Quamvis conversio illa huniana ad
Deum de se lupiernacuralis minimé BC3 sed calis
modo hacper graciolam converlionem volunra-
eis divinae ad hominem. Actus sidei, spei, et
charitacis quoque nacurales esse ponune; sunt au
cem supeenacurales; dum hune cum dinicabili
affectu Deicooperancis et pec res tiominiberii.
cudinem intendeniis. llabicus sei; spei, gea.
tiee e charicatis supeciacurales sune, quia inturi-
duntur a Deo, ut cooperencur ad bearicudinem
homini procurandam ex graciolo Dei aftectu
eandem bencicudinerri incendeircis. Crraiiae pree-
reniences ee cooperances lupernaturales lunts
quia ex simili Dei affectu dantur, et voluncaceim
humanami ad Deuin convercume Retiones acra.
mentorumi lune supernarurales, quia graciam
Dei eaulant, idque aeence principalicer iploctiri.
Rocum crarioso utique afectu ex incentione lao
ducis thumand.
DiF

## Folio 561 — 779341856:0605
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000605.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
brali.
conti-
imi att
2V0.
qua
iini-
pol
Re
con
side.
a ac
calis
nta-
et
a1a
abili
ati.
rea
a
ren
ctie
E
INI:
cem
Ct2
IaM
tiri
l
IES
(O
DIES XVII.
FTotrio dum exercere conatur actum sive Adeis
ive spei; sire charitaris, sive virtutis cujus.
libet moralis, pocelt quidem experimentalicer lci-
re, se elicere actum calis virtutis; quis enim dum
dolet, eaudet, sperat, desiderat, non experitue,
sedolere, saudere, sperare, desiderare: Actamem
Scire non porest; on lius actus sic lupernacuraliso
Licelem scine; le converri lic ad Deum, noin
Pocellcatsen scire, an cum eodem actu; Deus
se quoque convertat ad se; sive an Deus eim
actum nerole suscipiat; cumque gratiose op.
Drobecs dirigat ad pertectam conjunctionem
tomnscum iplo Deo. Sicuc enim per gratias
praeremences laepe Deus hominem ad se invitat;
ei vocat, liomo camen trequencer vocanti non
oblempetar: ita interdum hoino se converric act
Deumm, Cancune Deorion hcinceorum hénerolo
et pacernoanimo cooperari; led porius affectum
illum suc graciolum non ctacim adjungac. Ica
clamabum incerdum repidi ad Deuin, sed non
exaddier eds. Orabat Deum Anciochus, d quo
milclicolam non impecrarie: quin orabat, Ideo
non cooperance, ee graciolum aftectum non ap-
plicance. Ondenemo scire porest, an lic gracia
Vei, quia acimos Dci affectus erea se e actus
t
(uos
rnorat.
ius LLc a aac0
LxhIS Baria colliguntur ee resolvuncur. Nan
quia tiabicus iltinon lune aliud, quam permanens
osestio jurium ee praroxacivarum, quibustio
In
M

## Folio 562 — 779341856:0606
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000606.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
162
108(0)8
mocerto modo Pe habeat ad Deum ejusq; bona
ltque dignus d Deo cerro modo juvari, amari.
aeltimari, prcemtiari: quo Frequentioribus acti-
busiltorum habicuum homo Deo obsequicur;
eo maeis crescie ea dignicus. ec sic incenditurtra-
bitus: qui es magis insluic; nimirum quia die.
niorfichomo. ideo magis benerole eurm Deus
prosequitur, Paepius illuminat, impellit ad salu-
caria, adjuvat, solatur, roborat; ec hoc esthabi.
cum influere: his enim Dei favoribus a srariis
homo cooperando supernacuraliter agit, quia (-
mulipse ad Dcum converricur libereace (ua, sinul
Deus inctinacur graciolo affectu ad eum pertici-
endum, aeque ad incimam demum lecum ac bea-
tam conjunctionem perducendum. Ouod (i
concra homo iis Dei gratiis morem non serac,
peccat urique veniali négligencia; quia jes e
dignicas primo collaca inanec quidem, decedie
camen de incremento ejus, quod acquilierat;
unde minus capax et disnus est excicationibus
divinis, d consequenter pauciores aetus laluia-
res exercet; quod eltminui tervorem ee nicorem.
Cessantibus aurem frequentibus Dei auxiliis,
dum ingeuit centacio, repide auc plané non resi.
Ric. Ee labitur en peceacum grave. Ecce quo-
modo veniale disponat ad mortale: es quisanctus
est. Sanctificetur adhuc, qui autem sordidus est,
fordescat adhnc.
DIES

## Folio 563 — 779341856:0607
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000607.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
Onaa
tari.
acti-
cuT;
eha
die.
DeuS
alu-
abi
atiis
2B
inuI
tei
A(I
aC3
ex
edic
tac;
DUS
Ita-
errd.
j5
et.
InO-
est,
lovs
no
i
8(0
eim
ad L1 LLLL
Pater queque solurio ejus, quod ance quatre-
eli propencum Fuie, miraculose non posse han
bans supetnaturales cum pecenio mortali consiste
recaivis arecte contrario. uomodo enim di
enitarem Masslerii ee lcholae retinene, qui illam
procerre iplus excussir ac repisdiavie: Ouisponte
decernienon uci Dei bonitare, Capientiaque ad
Tuarts salacum; quoclum recineat praerorativam
eis urendi? Iuem in tinem aue quoiriodo reti-
neac lubsicium ad Deuin omnibus bonis prxte.
rendi; cum ipsum vilissimae volupeati aur scorix
aut tumo reipsa poltponit. Ouomodolaec per
miraculum heri porsene d Ouare pupillus et cle-
ricus jus eciam nolens recineat, video; quia vi-
delicet ilte jus idem commune haber cum Chri-
Ato_ Fcclesia; prior aurem deticie ulurationiss
quo de luo jure disponere Potsic: quam aurem
coulam habeae Deus; relinquendi jus in talipec-
carice, dum illud sponte rolensque excucit, ip-
lumque solum concernie, non video; ab (quo
cnusa aurem Deum vel miraculum vel quidvis
Facerenon posse seio. Qui mere negativenon
vulc Calvari. ucintans, porelt eum Deus salvare;
sed qui policire non vule, eum Deus Calvare non
pocelt; quia non pocest aretissima e pertectis.
maaricicia iniri cum eo, qui politive amiciciam
exculie, quae estentialicer est duarum voluntatmim
mutuns amor es conjunctio.

## Folio 564 — 779341856:0608
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000608.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
564
03(0) e
DTFS XZ.
Tiquet etiam, qualicer post morrem maneane
hrabicus, in damnacis nulli manene, quia actus
supernacuralis nullus est eis poribilis; cumcalis
aetus sic converlvus cum creacurae ad Deum,
cum Dei ad creacuram cum incentione amicicir
perfectae; illi aurem in aecernum a Deo aversi
projectique linc. Fides non manet in Beatis;
quia Frultra haberene jus inasilterii; et ut in-
Bruancue inijs, quae clarissimé vident. Guare
conspiciliis uratur, qui sine illis melius videcd
PTabicus Spei similicer delinie, quia non possune
requirere jus ad urendu Dei bonitate ac lapientiâ
ad promerendam lalurem, quam jam polsident;
e omnium Dei aerriburocum copiam beaciticam
habient. Charicacis aurem uei e crariae amici-
cixeque tiabicus necessario manent, vel porius in
pertectiores cranseunt. Ouomodo enim non
hrabeae jus concursiis divini ad cun siper omnia
amandu, quem non possunenon summé ama-
re; amore lupernacurali pertcctistimo, utique
Cumma Remitate alcerius ad alceruni conversivo
hujulmodijus vel porius jam connacuralem po-
centiam EE Faculcacem conteri eis ipse beaticudi-
Hisctacus. Unde Facile concediporelt, esse tra-
bicum alcerius plane speciei, licur actus diversi
Tunc; licer ejuldens sic achue generis cum viali,
ee eo tentu recie dieas S. Paulus charicarei
IMaMErO.
DIE

## Folio 565 — 779341856:0609
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000609.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
naneant
ia actuS
umcalis
Deum.
Daverst
Beatis;
Ut in-
Ouare
videts
DOsInE
oientia
iticam
andici
ius in
A nOn
OIMIa
aina.
otique
TsIVOE
n p0-
licudi-
TC ha
diverst
viali.
icatem
s
3d (0)
nn n a
s
Videamus nunc, quinam sinc errores circa
actus vel habitus supernacurales abRcclelia dam-
ati, ee gumodo eoldem nos cficacirer exclu.
aus. Seitur propolitiones Bajanae a PioV.
Presorio LCIII. e Vrbano VIII. damnacae Punt:
Deui non porvisset ab initio talem creare homri-
nem, qualis nunonascitur, i. e. destiturum natu-
re interritate es justitia orizinali. Immoria-
litas primi hominui non est eraria beneficium, sed
naturalis condirio. Tlumanae naturae sublimario
in consortium divinaenaturae fuit debita interri-
tart primae conditionis, ac proinde naturalis di-
cenda est, es non supernaturalis. Interritas
pruna conditionis non fuit indebita nature. huma–
na exallatio. sed naturalis ejus condirio.
DIES XZII.
Idem Bajus docuit, has proposiciones à Dio
V. e Creporio ZIII. damnacas: Liberum ar-
bitrium sine oratiae adjurorio non nist ad pec-
candum valet. Fures sunt és latrones, qui
cumque aliunde quam, per Christum in viam
justiciae, i. c. ad aliquam instiriam conscendi pos-
se dicunt; aut centarioni ulli sine adjurorio
gratiae resistere hominem posse, ita ut in eam
non inducatur; ant ab ea non superetur.
Cum Pelacio sentit, qui boni aliquid narura-
is, B. 6. quod ex selis naturae viribus orcure
Nm
dubit

## Folio 566 — 779341856:0610
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000610.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
566.
60 (O)Eeo
ducit aenoscit. Non nisi Delaciano errore.
admitri potest usus aliquis liberi arbierii bonus,
sive non malus; es gratia Christi injuriam fa-
cit, qui ita senrit e docet. Omnia opera infi-
delium sunt peccata, e vireutes philosophornn
sunc viria. Omne quod acit peccator, vel
servus peccati, peccatum est. Lodem damnac
Constinciense sess. 15. et Tridenc. sess. 6. can.
6. Ecilicer omnia nacurae laple opera este
peceata.
DTES XXIIL
tanlenii propositiones ab Innocent. X. 
Alexandeo VII. damnacae Tunc: Aliqua Dei
praecepta hominibus justis volencibus es conanti-
bus, secundum praesentes, quas habent, vires. sunt
impossibilia: deest quoque illis gratia, qua posi-
bilia fiant. Inceriori gratiae in stacu natura lap
Ca nunquam resistitur. Ad merendum es deme-
rendum in staru natura lapsa non requiritur in
homine libertas a necessirare, sed sufficit liberias a.
coactione. Semipelariani admittebant praeveni-
eneis gratia interioris necessicatem ad singulos
actus, etiam ad initium fidei; e in hoc
erant haererici, quod vellent eam gratiam talem,
esse, cui posset humana voluntas resistere vel ob.
temperare. Semipelaciani est dicere. Christum
pro omnibus omnino hominibus morruum esse, aut
sanguinem fudisse.
IE S

## Folio 567 — 779341856:0611
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000611.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
ergiore
bonus,
M fa-
insi.
Vet
mnal
Ean.
este
. 
Det
anii-
sunt
os
er IH.
tas a,
veni-
GuloS
h0b
aleM
et ob.
istum
eu AuB
adv
8
O(O
DIES ZXIV.
es
Pelarius damnatus d Concilio Palaestino,
Atricano. Millericano. ee ab Innocentio.
Zolimo. Caleltino. Bonitacio, docuit,
Adamum creatum esse mortalem, es moritu-
rum fuisse, sive peccaret, sive non. Ada
peccarum ipst soli, non propasini nocuisse.
Nullum esse peccatum originale in posteros
transfusum. Nihit esse infantibus culva,
quod lavaero generationis indiceat; nec par-
vutos baprizari in remissionem peccatorum.
es si ante moriantur. salvari. Tlominem
solis natura viribus sine cratia vera posse
servare omnia mandata; sine peccato vive-
re, remissionem peccatorum mereri, ab infi-
delitate ad fidem converri, fidei auementum
acquirere ac perseverantiam, nec ad hac
orationibus indicere; etsi hac omnia possit
quoque per eratiam es facilins. Semipelagia-
ni initium (alrem salutis cribuebone libero.
orbirrio nacurali, poreltacem credendi, von
luneacem lesis implencta, deliderium jucti-
fcationis, vim discernendi se 2 reprobis: (0
etiam actibus naturaliter eliciris cribuebane
veram vim impecrandi ex meritum, per eod
obcineri remittionem peccacorum e mileri-
cordiam: quia non poterant combinAre ST2.
iam cum libertate.
a

## Folio 568 — 779341856:0612
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000612.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
08 (0)888
DIES XXV.
Finjulmodi scopulos facile declinamus nos.
Nam I. dicimus habicus supernaturales ec quid.
quid supernacurale est, esse jus, vel ctacum, vel
condicionem, quae univerlam crencurum exce
dac. e gratiose a Deu concessa linc. Unde
Poruisser urique Deus creare hominem sine ju.
sciria orixinali, sinc doce immoreslicaris, sine
gracia, concra, quam Bajus erravit. Ou0 1-
men in calu, qua Deus dedisser homini, actuc
estene necuraliter bona juxtagen. I. Vidit Dens,
quod essent bona, quae fecerat scilicet. Unde
liberum arbierium dacum ci fuie naturaliter bo-
num, quod raluit ad actus moralicer bonos et
laudabiles bonicare e laude nacurali, quali sau-
dent rirtuces philosophorum: ueminimé lequa-
cur, accum proprerea esse malum, quod non sIt
bonus bonirace upernaturali ex Talucaris ee licre.
liquos quoque Bais exrores Facile elidimus.
DTES XXVI.
Dicimus praeterea parvulis in baprismo dari
qualicares ex habicus lupernacurales, quibuscum
necnatilune; necnascipocuerunt. Adulcis du.
rem accreleere meritum per aetus liberos de Pu-
pernacurales, ad quos eliciendos antecedenter per
racias pexeveniences invitati ec excirar fuerane,
 qui proinde a viribus solius nacurae vel liberi
orbierii inicium non duxerunt, sed a praereniente
dec

## Folio 569 — 779341856:0613
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000613.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
6 nOSo
quid.
n, vel
excC.
Unde
Ine
20 14.
adhuc
Deus;
Onde
Fb0-
891.
Qua-
On (IC
ACrC.
dari
E IU.
PDet
iberi
iente
Ded
03 (0)e
69
DEC adcequam Rerent, es cooperante vehe-
TenE. Duibuscamen grariis pocerane ri nacurali
ejusdem liberi arbicriicelictere, ex non coopera.
ri: Sicurhabenne a graria DE L sola, quod sinc la-
lucares. e à libero arbitrio, quod sint liberi; uE
autem libere fierene porius, quam non herent.
rurlum habent a gratia efficace. Sic ergo Pela.
hianorum et Semipelaginnorum non illaquea.
tur ctroribus.
DIES XXVII.
Sumacim. DFLIS secrevit hominem non
Tolum creare, sed eciam deltinare ad supernatu-
ralem beacicudinem: ad quod singulis auxilia lut-
ticiencia praeparat, cum sincero affectu e desi-
derio, uc illa sine omnibus efficacia, sicuenovir
posse esse, sihomo reller: quamvis videat pluri-
misnon Fore efficacia Toloiplorum defectu, quia
nolune uci: decernietam en alia medis non ordi-
nare ex aequissimis caulis. Juomodo aurem
DELShaec praevider? respondeo licur praevidet
ac vider in praelencia xeternitatis luae omnia possi-
bilia es impossibilia, eo quod omnis creaca dt
creabilis verieas, ee inspecta lua essentia, canquam
ex quodam ancecedente, in ejus incellectu ran.
quam consequens deduetum parturiatur e lca-
curiae; ita similiter in eodem ejus intelleeture.
splendet omnis possibilis rerum exictentia, sive
simpliciter, sive lub condirione Futurr. Ddcergo
craciam, quae non est efficax tutura, cum deside.
rib ut iabelticax; eam eamen, quae est efficax cum
Baudio

## Folio 570 — 779341856:0614
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000614.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
70
08(0) Ses
udio _ specialitavore, quia est eNICaZ. Fix et-
Freacia quidem praecise relultar ex libero hominis
arbierio, in quancum camen gracia est, DFI li-
beralicaci Coli est concedendum.
DIES ZXVILI.
ancequam ergo homo quidpiam adt Palucem
agere cositat, DEIIS adultum ad se vocat, in-
tellectum ejus ex voluncarem decerminando 2d
copicariones affectusque rerum aerernarum, re
orcelentac ei cum vericaces luturorum bonorum.
tum vanicates praesentium, luadet ilta despicere.
Ex illa quaerere. qua lune actiones utique vitales,
E Hunc, per nacuralem ejus incelligendi Sc volen-
di pocencium, sed ramen gratiose a Deoad hoc de-
terminstam et praeveniencem; unde funt graciae.
quae frunt in homine sine homine, h. c. hunein eo.
eit vitalicer agente, sed non ut libere agente; quia
necellitatur ad eas d DBO. decerminante _ im-
vellente. Sune camen supernaturales, quianon
Eolum ipsae sunc converlivae ad DFBIM, sed
eriom immmitruntur à DPC grariose conversond
hominem, ex intimam cum co amiciriam con-
junctionem que incendence. Pr hae lune grarixe
actualos ac praevenientes libertacem hominis.
Ouod li eis deinde homo consentiae, sive ipse
quoque se decerminer ad eas cogitationes pro.
sequendas, continuandas, incendentes, promo.
vendas. et ad ulteriora extendendas, et ad eo.
rum objecta ue bona, amplectenda, ur malé
aversanda; coninuat eriam DEVS eosdem gra
ciolos
et
AII
1

## Folio 571 — 779341856:0615
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000615.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
1V. Et et.
phomin
ad Solutem
Vocat, i
2UM, I
BONOTUN
despibete
de vitalesn
e volen
hocde.
teralie
unEin eO
ite; quid
se X im-
QuianOB
DM.
onverso3
iiaM COn.
ont
alia
homiais.
sive
iOneS
163
DTOM
eo
1d
18
ode ed
e∞ (0)
edon
tiosos deein afFectus,  ulteriora auxilin; quee
lunt graciae acjurantes; actiones aucer homi-
nis cunc elicitix lunc de liberx de supernarurales.
Contra si homo renuie consentire praevenienti-
bes eraciis, FS ulceriores, quae essent adju-
vances, ex prariolum affectum dimicrit, e no
ninasedae nacurali egeltari relinquir.
DIES XXIX.
FOeItDEDS immictere hujusmodi gratiolas
cosicaciones immediace movendointellectum 20
velontacem, uetrane cogirariones inorganiea, et
careane concursusensii: e phancalmalum: ordi-
nacie caren connacuralicer agic, ex a moru phran-
taliae vel bronninacuralis incipit. UInde exequi
illas actiones eriam. potest per. ancelos: accamen
eriam eone praciolum aFFeCtum DELIS ipse 2d.
ungere debec; alioquin lupernacurales non ef.
ChF. DEcerminatuE Autem DE EIS ad illaS Or2-
cias vel propria bonicare Tolum. P2 habitus de(IL3
vel per hasitum, P2adC; Scilicee ticulus, jus, e
condicio lcacusille, in quo diximustrabicum
cnsiltere, MOvet DEOMI, ac SiC agaC in tem.
obre oppotclino; eotere modo, quo alibidixi-
HuS, DF.C concurrere ad motus locales per
Cnactunt porum, vel voluntarem spirituum:
idem ad msendos conceptus locurorios. (C
ehim omi cescune, et quomodo tabicus in-
tlane. de glomodo non lemper inAuant, et
uomodo pernacuralicatem praestene, et quo-
modoeis in unima existentibus non ideo sempet.
pli

## Folio 572 — 779341856:0616
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000616.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
572
nd
63 (0)3eo
applicentur ad actum, nec semper axat homo
Tolucaricer, ec alia hrujusmodi.
DIES XR X.
Plura non capie angultia hujus mensis ad f-
nem currentis. Saris coligis gracias cam actuales,
quam habiruales esse enritares modales, nequa-
quamenria absoluta. l’rofecto si in doctorum
Scripris lexeremus, crederemus infanire homi-
nem, scaciam esse tale quid, quod pollic extra
subicctum exiltere: visionem DFL posse ese in
lapide, exc. IIbi Ccripcura Baera, aue aliquis san.
etorum Pocrum, aue aliquod Concilium, aue
antiquorum doctorum talem proposiionem se-
cit: quali vero gratia actualis non lic actus vita-
lis e immanens; quasi lapis polit DEOM vi
dere: Non inquiune, porelt heri videns, scdta-
men visionem habens. Olepidum (i Paries eAt
albedinem hrabens, potelrne esse eo iplo, nori al.
bus: Ci ergo lapis non porest esse videns, quomo.
do erit habens vitionem? quomodopocestesse
actus, ubi non elt pocencia: quomodo erie
dctio, ubi nihil est, quod agat: Amicitia quomo-
do porelt creacire existere, ex in nullo subjecto?
quomodo gracia habitualis ee charicas. (I haec
ab amicicia non sunc distincta: Quomodo ma-
vilterium aut dilcipulatus exiltere porelt, si nemo
Sit vel docens vel discens: Sunt eamen accidenria
inquis, infunduncur, inhraerene, mucanthomi.
nem de cransterunt ad alium Ctarum. Ira Pane:
lune accidentia, et quinti pradicabilis, ledideo
mini.
e
e
est
Iia
10A
81
et

## Folio 573 — 779341856:0617
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000617.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
iomo
adA.
tuales,
homi
CExLId
15 aB.
7 aBC
n se-
SVila.
Avi.
A ese
Derit
OImo-
I BaC
OM2.
nemO
dencia
homi.
sane.
dideo
min.
d
A B
2)
3(0
∞.
e
minimeentia absolura. Quia absolura non PunE,
ideo necestario intraerent: A quis derustico tae
princeps, nonnestacum murac, eltne ideo princi-
pacus accidens ablolurum: Vel inde, quod gra-
tia canropere digniticachominem, uE BIMni MUN-
docorporeo ancecellac; uno ec angelico, lihunc
ponasgracia corere, collise gratiam accidens ab-
Tolucum esse non posse; cum tale entitare Tud nec
precium silicis acaequec; et quomodo quaelo
cantopere hominem dccollat, Deoque ipsi amabi-
lem; amiicum; Elium Faciac. Considera s ocu-
los hrabes, me dies dectituito
DIES XXXI
Ouieres quid rei ut character sacramentalis ?
Respondeo, nec hic est ens ablolueum: quia non
apparec, quomodo imprimatur; quomodo in-
haereat, quomodo sieniticer, an ad incellectum
vel ad voluntacem pertineac: _c. PR ereoritulus
spiritnalis honoris; officii; vel porestatis, quo homo
a Christoin sua Ecclesia insienitur. Per baptis.
inalem secernitur ab inAdelibus: per chrisimari-
cum adscribicur specialiter miliciae concra daemon
nem: per lacerdocalem depucacur ad gracias dil-
pensandas. Dicicur indelebilis; quia non repue.
nat DeccaTO, nec eo amittitur licut fratia: e
quia Cacramenta ilia speciatiim ad, eos citulos et
classes delienandas instirura sunt, ideo reicerari
non debene, nec possunt sine abusu. Nam cicu-
lus denovonullus contertur, ex oracia amissa aliis
lacramentis reparatur. Duomodonurem signifi.
CaF

## Folio 574 — 779341856:0618
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000618.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
74
ade
ad
6 (0) Ee
eac si se modalis cancummiodo: Ellique non
Penihent ipsi suo subiecto, necmortalibus, iiéc
DF.O, sed F. cclesiae erium phanti vel angelis. An
autem soleptri praerosaciva ex ciculus non pore.
rac innocelcere cencenis quoridie modis, etsi ens
absolurum non esset? Juomodo lingulorum
peccaca _ conlcientiae sinsulis in judicio inno-
celcent: quomedo manebune coenica in eeter-
num damnacis, ec beatis? Quomodo concepcus
locutorii, quomodoalia? Dicoereo, DFum Epo
cialicer determinacurum incellectum angelorurm
E hominum, uc ealem hominem videndovide.
ant, EEciculum cum ealem ac poceltatem vel ha:
here. vel habuisse. Cogita secundum analogiam,
quid (it ee quomodomaneat charaeter legatiec.
Immen eloria denique iplum quoque non est
aliud quid, quam plena possessio juris ac plenisti.
mae pocectaris fruendi summobono; juxta mensu-
nam erariae e meriti: quo determinatur Deus
ad actus beacificos hominiconcedendos. MuIIS
hric dicendo Forene, et dici facile polhene,
Scd tinis anni tinem dicendi
mandat.
E
nde

## Folio 575 — 779341856:0619
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000619.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
eliS. AA
et(I eN
nCEpCUS
seloru
vet ha
DeuS
Mulca
sener
BCO
es
it  ne ver jax
qu
CdEdC+Ad CDC)CDC) C+)
auer e ae n ui
 oba 
e
e( e
u i  e ne 
o
de1Beo eDCS
ceso
ut
Ca
2bo
1
e exse
1b i
e
a
C+
ua
bc
ndiculus quarundam
cerum particularium.
Adeo multa tamque strictim (n breviter
complexus sum. ut si sincula particu
laria vellem hic colligere, necesse fo
ret: indicem excrescere in molem libro
majorem: Volui tamen, plerisque
praetermissis, aliqua seorsim hic 63 spe-
ciatim notare.
Eris proprietaces. May 7. 8. 9.
Rechiops cur niver (IC. Marc. 9.
Actus absque porentis nequic esse, poten-
tia porestesse sine dctu,  ansar. 21.
Amicitia D El an homininacuralis: Decemb. I.
Anima vegeraciva quid (IC: Octob. 15. 16.
anima bruci, si essec substancia abloluca; non
esset lenficiva; cum camen sensiciva sic anima
trumana, Octob. 3.
aqua cur affunditur ad pulverem prreum:
Atay 6.
 i, de
Cn Coaria

## Folio 576 — 779341856:0620
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000620.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
ed(O)Ees
Co
Anicies in senibus unde? Mari. 7.
Ccelum cur sIc caerulcum: Mart. II.
Colorum permuracio quom odo tiat in chylo,
sanguine; lacte. Mart. 7.
Concurtus Dei non dacur ad determinationem
formalicer e immediare, Nov. 2. 1.
Corporis definitio. e quid sii corpus phylicum:
Fanuar. TT. 27.
Pocest actu penetrari; non porest non actu
excendi. Fanuar. 2. 1. 25, 26, 2.7.
D
Eroeriti dosma quo sensu se malumi;
Fannar. 120
E.
Lemenea primixenia e vulearia; Februar.
F5, 16. 17. 25.
sins absolurum de entitas respectiva quid: L.
Fanuar.
an modalitaces de Facto existanc: 2. f:
nuar.
Existencia non evertit estenciam. Fanv. 10.
Febro LT.
bxcenlio est corpori locus suus intrinsecis et
essentialis, Fansi. 27. Unde ei necessario
relulcat mmagnicudo, moles, tigura, Ta-
nuar. 26.
eda Blol

## Folio 577 — 779341856:0621
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000621.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
esto
ationeM
ylicum.
n actu
u
Mtol0
3 Y.
10.
i5 e
lacio
94.
eUI
D
20(0)
F.
es
lea GeidF. Fannar. 26.
Forma macerialis absoluca inanibus mociris
aserieur a luispatronis. Fan. 3. 4. 5. 5.7. 8.
9. 10. F2.T2. 13. Ansusti L. 2.3. 4. 5.
6,7. 80 9. 10.
Fadem impuenacur d nobis. Fanu. 14. 15. I6.
27, 18, 19, 2d. 28, 29. Febr. 10. II. 12.13.
24. MCart. F3. 2.2. 23. 24025, 26. 2.7. 2.3. 29.
33. 3T. April. 12. T3. I4. 15. 16, 2.4. 2.5, 26.
27. 2.8, 2.1). 30. May L. 2. Fnn. 14, TF.
Falis 14. 15, 16. X7. 18, 2O,2. I. 22. 30. 3I.
Augnst. 7. Octobr. 3. 16. 27. 28, 29. 30.
3T. NVov. 1. 28.
Respectira e modalis probatur, Fan. 75. 16.
T. 18. 2. 23. 2.4.0 Febr. T2. 2T. 2.20. 240
Mari. 6. 7. 3. 9, 1D. IF. F2075. 17. 78. 19.
20. 27. April 2. 3. 40 5. 8. 9. TT. 250
May C. 2. Funis 24. 25. Falii 5. 6, 23.
24, 25. 26, 27. 28.29. 30. Angusti 160
NNovemb. 28. 29. Decemb. 13.
Dorma de Forma ablolura unde exorrum sto
Fannar. 25. 16.
Enique obtruditar. Fann. 20. Febr. 22.
Forma lubltancialis un debeat esse substantia?
Fann. 9. 10. 14.
Deber esse nacuralis. Sept. r.
omodo separahilis sic juxra Arictocelem
Tanu. 24.
te quaelibec quid ex quomodo caulet:
FanM. 3F.
lorma

## Folio 578 — 779341856:0622
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000622.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
178
e 6
 (0) 808
Formae partiales, vel magis minusve communes
ac univertales. Fun. 19. Ful. 1.
Fornicacio, Febricirancium, e colica pastiones.
Aneust. 27.
Fulguracetiam de die. Funii 3.
6.
Enerario quotmodistat. Fanno 12. 14.
an genererur Forma: Fann. 14.
Pria ejus principia. Anc. 8.
Craritas quidsIt. Febr. 9. 120
2
Idividuncionem mutarent accidentia ab soluta,
1
ex duplicem haberent in eadem spccie.
MarF. 27. 31.
SniS propriccates. April. 17, 18. 19, 20. 210
22. 213.
Ingeniosichermaciei. AW8. 22.
L
tivicas quid ee quale. Febr. 10 T2.
Cumen quid ec qualo. Febr. 17. T9. 20. 240
Oualevidearur, quale non. Febr. 20, 23.
Cur non videatur in aëre: Febr. 2. 2
Wlimium cur laedat oculos. Febr. 22.
Cur evadacin Aammam: Febr. 2.3.
Lumen ee lux quomodo disterant 5
Fiebr. 28.
a ad

## Folio 579 — 779341856:0623
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000623.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
uAES
VIOne8.
1A
Oletas
decie.
D. 2t
O. 24
1D. 23
22
22
43
lot
nd
D
d
C
HI.
Areria an Polsit carere formo? J ann. 14.
Prima, secunda, certia, _c. Febr. 75. 16. 17
Principium individuationis. Marc. 2.7.
Maxima vel minima extensio, duratio, velocitaso
implicane: Mart. 23.
Moralicas an lIC in Deo. WV0V. 5.
Duomplex sIC. W0V. 40
Norus phylici quoc. Fann. TI.
Omnium pliylicorum principium et finis
eltmotus localis. Febr. 1.
Nocus localis quibus causIS AaF Febr. 2.
Duidsic limplex e mixtus: Febr. 3.
Perturbacus in maceria subcili unde exictato
Febr. 5.
Libracorius, e an aliquis metu vacui?
Febr. 6.
Tiolenti Cursum quae causa continuans :
Febr. 7. April. 2.7.
N
Ovicas an Oblis dosmati d veritati? Fa
BuAr. 13.
Deccarum peilolophicum mere non datur.
L00D. 4.
An aliquod posit esse subctantia? NVov. 3.
Cur in Deum non cadac: NNov. 5.
 balauco
A

## Folio 580 — 779341856:0624
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000624.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
180
0
0e (O) e
Planca cur non requirat sexus diversicatem 3
Octob. 21.
Praedecerminacio phylica, ut praedetermina-
tio, non eAt vitalis: Nov. FI.
Parie alterca nunquam lubsistit. Nov.
220
2.
Valicas quomodo scin mixcis? Ful. 2.
Duomodo lubstancialis? Ful. 5.
Duomodo accidentalis: Ful. 6.
Duomodo alceraciva: Ful. 7.
Ouomodo contraria interse? Ful. 10.
Fjus incensio ee remissio. Ful. 12. 73.
ReAeXIO. Ful. 13.
Quanticas extra subjectum rariis modis chrma-
XICd. FaB. 24 25, 26, 27. 2.8, 29. 30.
3.
Accharum cur Capiat laeminis, porius caleus
viris. Ang. 18.
Similenon agic in simile. Ful. IF.
Spiritus esenrialiter penetrabilis ec inentensus:
Fann. 28.
Species vilualis: Marr. 2. Aueust. 27.
Eoni ec aliorum sensibiliu: Ang. 26.
Dupernaturalicas quidlic: Decemb. 1.
An aliqua sis substantialis? Decemb. L.
C. Tactio

## Folio 581 — 779341856:0625
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000625.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
tem i
mima.
NNoV.
10.
8
M
aleus
uS:
6.
I
ex
0
a
actio quaedam in omni sensu agnolcitur.
An. 24.
Acuum elechymeera: Fann. 24.
Tericas odium paric. Fanuar. 17.
Ec calumnium pacitur. Fann. 18.
Viridis colorcur gratior oculis: Mart. 12.
Vira quid, Sepremb. 23. Octob. 12.
Clausula.
Vides certe mi L ector, quam pauci sine iltd
ramuli de ingenci Ivira, quae per annum ex.
creverat, obiter e promiscue decerpti. Ac
quid enim de indice laborem, cum annus ipse
sic index, verbositare modicus quidem eE Par-
cus; sed uberrace rerum ee loliditate plenus
de locuples; quo ticulo Fortosse cum majoribus
codicibus certare de palma posser. Pamech
enim illud pocissimum habui in proposito, ut
Formarum materialium absolutarum vanicarem
destruerem, ex modalium ucilitacem, necesita-
tenque docerem: feci tamen id ed methodo.
qua simul phylicam quoque opecui et proculi
univerlam, ca, ni fallor, evidencia veritalis, ub
ampliorem forre alibi non facilé deprehenderis.
Fixplicatum namque hic habes corpus physicum
secundum omnes ejus species: elementale et
mixrum, vivens et non vivens, caleste es ler-
D03
reum.

## Folio 582 — 779341856:0626
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000626.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
582
68(0)E
reum: ejus principia, mocus, actiones, paltio-
nes, qualicates, ex omnin proclus praedicaca ac
praedicabilia, licer Arictim. Solide tamen ec Fum.
damentaliter explicata. Scilicet nacura haec ve-
ricatis est, ut dum rem iplam possidet, verbo.
rum ambasibus le non involvat, cum vanitas
phaleris se ex cum tuco commendet. FIis tu
Rocia, vel porius praemirte Coliloquia noltra,
ubi habes revera mecaphylicam omnem, h. c.
omnium rerum universalem scientiam, intra
cujus pomaeria necesse est concineri, quidquid
circa lumma rerum genera. et scibilium qua
liumcunque congeriem in quaeltionem venire
Docest. Quos proinde duos cractarulos, ubifre-
quenter perlegeris, mentique rite combinatae im-
presseris, non video, quid cibi ad perfectae
philosophia nociciam deesse
POtE.
d
ANI.

## Folio  -  — 779341856:0627
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000627.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
((10.
2 86
Tum.
Ve.
1b0.
AItaS
IS H
tIa,
2. Ba
NIIa
quid
180
IrC
C.
M.
VI.
ANIMTA MIUNOI
b
DADENTTA
a
Sive
TRACTATTEUS;
Ouo octendicur,
Deum omnia in omini
Dus Operaii.
ita. Ut
Sinc ejus perpetua piacen
cia, astillencia, nucu, concursu, nulla
omnino res sic ad agendum
TUFFICICMSS
FX
era ac cenuina philoso
phia colledus
ab eodem
R. D. ALOPSIO YEMMLK
Thcolog

## Folio 584 — 779341856:0628
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000628.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
  
de
a
ux
5
508(0
s
e
dey re
io 
e
104
tno libi
id
abio itro utio ibro id o
ato M
abid
 abio
De variarum causarum variis
actionibus generalim.
Y.   EAS in adjutorium meum intende,
m
Domrine ad adjuvandum me festina:
Cuni enim illua Cocciolirer oltendere
intendam, absque divino auxilio nitril à re qua-
liber conticiposse; gnanco minus eco, Omag.
AEDEI, obsque cra specialicer mihi asisten.
eisope, iltud ipsum in effectum deducere pore-
ro: cum quia semper experior, quam insureane
ddverlum me malieni, dum serutor mandata
DEImei; cum quia irinere pergo, minime erito
Rvepribus obsico. Providentiam DFI ab lce
rericorum atheorumque trortibus vindicarune
non solum, mulrislocis, ip si libri Cacri atque pro-
pherici; sed eciam lcriprurorum interpreces, 55.
Patres, Philosophi acque Theologi, S. Clemens
Romonus, Fusebius Pomphilus. Leltus, Seg.
neri, ee quinon: sed uli sune areumentis sentui
pacencibus, ex quae apta lunc, quemvis homi-
nem etiam rudem convincere: Cedero nuncillud
iplum oltendere aggredior ex arcanioribus ope.
atricis naturae principiis, abdicisq recessib; quod
quam ucile fururum spero rei Ecclesiastica, acque
Scholalticae, tam fore disficile, laboriolumque ex
criminantiu injuriis expolicum, plané non dubito.
Sed

## Folio 585 — 779341856:0629
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000629.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
t
25
id
e
C
e
10.
ett
56)
0
(0.
∞0
5
Sedprimum me ablterrere non debet, cum dif-
ficilia sint semper quae pulchra; alterum lupea
coax ranarum non allimo, quilius vixisse elt. ve
terem in limo cecinisse querelam.
2. Quis veronon obltupeleat, dum diver(25.
esque odmirandas; in mundo corporeo, ope-
randi Formias, in elementis, mixris, cerrestribus,
caelestibus, vegecancibus, sencientibus, vel le
vissimo mentis obtucu considerac; maxime A
ess aliquo usque secundum ipia penetralia, vias-
que ae dicas incrospicere darecur, prout Salomo-
niconcessum fuic: de quo lacra pagina refert:
Locutus est tria millia parabolas, fuerunt que
oda ipsius quinque millia, locutusque est de lignis
à cedro, quae est in libano, usque ad Isopum.
quaa muris proereditur; ee loeutus est de pe-
coribus e volarilibuscaeli, es serpentibus es pis
cibus, es constnebant universt audire Sapientiam
Salomonis. Ipse onim mihi dedit, inquie, horum.
quae sunt, scientiam, dispositionem orbis terrarum,
virturem elementorum, inicium, finein ex medie-
tatem temporum, ipsorum temporum permuta-
tiones atque vicissirudines, sellarum cursus; an-
ii volutiones, naturas animalium, ex iras bestia-
rum, vim ventorum es cocitationes hominum,
differentias plantarum, vireures radicum, es
quaecunque sunt abscondira es invisibilia, coc
novi.
3 Porro husmodi operarionum tanta va
rietas eE excellencia non pullulac ex minimorum
corepulculorum mulciplici concurtu, ut quidam
2

## Folio 586 — 779341856:0630
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000630.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
186
8
81S (0)8
n
illulorienobis opponunt: led ex corporibus ip
Sis, quibus urique minores parriculae inlune, per
formam substancialem sublltentibus, prour du-
dum ec Cape jam diximus. Pameth enim cx-
dem Formae non line substancia absolutae, ex per
se sublicences, per eas camen subltancia ipsae
it aetuontur, uc cales ad operandum vires acqui.
ranc. Duod lane paret ex iplis artetaetis. Fila.
menca lanea sive linea non caletaciune; ex cista-
mencericur pannus et vellis caletactiva: Ctrues
lixnocum e lapidum adversus cempestares non
evecur, ruccurtamen domus ex eis constructa:
farina es aqua parum valene ad nucriendum;
valec camien panis ex eis contectus; quam mi-
ra praestent opcra culinaria de pharmacevtica, ex
Fructibus, herbis, lignis, ac lapidibus congula-
ca nutum omnibus acque perspectum eAt: quan.
io massis quae per nacuram, quae ars Ddei elt,
combinaea lubsistunt, mirabiles vires nancilci
pollunc; quae combinario cum alio acque alia
propein infinitum heri polu, quid mirum, II
pec alias aeque alias formas, eriam alix virtures
rerum, line fine, crelcere poltunt:
4. Praeter Formas quoque substantiales, eti-
am archxus in vivencibus a medicis considera.
cur, tanquam speciale viralium actionum prin-
cipium. Ouid aurem nominerenus sIC ar-
chaeus, ex dicatur esse, Facilius incelligitur, quam
quid reipsa sIE, capi poMc. Ddicitur esse (piri.
cus vicx, ienis innatus. lux substantialis et
viea.

## Folio 587 — 779341856:0631
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000631.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
15 ip.
Det
Edu.
1C8
X pet
ips
qui.
Fila
514
ruCS
nOM
Erd:
imi
mi-
CX
9la.
1a1.
isci
alia
(
ateS
eti.
rin
21
I2M
oiri
8t
visd
6
  (D)  E
vicalis, humor lccus. Aamma vitae, homi-
dum siccum. rodix ec funcameneum, ex quo
vieor, mocus ee sentus proxreditur. NVec
melius videtur concipi posse, quam per ana-
logiam 2d Epiricum insluum, anirnalem aeque
vicalem, qui ex alimento, noturali nurricione,
ex nohiliore languine in nohis generREUF. AF-
chreus enim elt congrua porcio caeleltis mare.
rix semini conjuncta, quae ipsum ranquam
scintilla vicalis excitar, explicac, evolvit, de
porencia macurac ad actum; ipsum deinde vi-
vens recit, ad exercicia vicae animat, cum
crescente angescie, cum deticienre deticit; e
eanquam spiricus insitus acque innacus; ubi
recte est constitucus, facie vivens recté valere,
ubiipse languet, facit aegrotare; dum extingui-
tuc, laori sinic. Onod quomodo HaC, UE ex
parte taltem assequi poltis, oportet anre omnie
aetic regiminis perspectam habere.
d0
uid sit actio reoiminis?
5. Caula seximinis a nobis dicitur, quae non
Caulat effcctum per se iplam immediace, led per.
aliam caulam, a se excitatam, decerminatam,
e applicatam; quae applicacio, decerminatio,
excicacio, setr lesiminis appellaeur. Quia
vero principium sc excitans varium esse porelt.
e ad aliud sestuule vel principii spectare po.
test3

## Folio 588 — 779341856:0632
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000632.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
588
nd
d
.O
(C
853
telt; nos hic iltud non accendimus; sed (Im.
Pliciter caulam resiminis vocamus, quodmovet
alium caulam, tive iplum movens sic re ipla
etiam egula efficiens, sive Formalis, sive aliud
quidin seipsa contineat. Porro quomodo se
habeat actio resiminis, evidentistime patet in
voluneace libera, quae moverur abi alio, luacten.
le, jubence, praecipiente, cerrence; invitante;
cujusmodi pexecepca, leges, jussiones, consilia,
irritamenta lunc caulae vel octiones reximinis;
quatenus effectum causane, qui jubenti, luadenti
excicanei, cribuieve
6. AB actibus liberis ad alios actus vitales, in
omimali, Faeile et, gradum Facere. Sic enim
objecta lenluum excitant porentias sensitivas
adaetus, quorum porentix sunc: colores ad
retum videndi. Poniad audiendum, odores Ic
oltaciendum. ecc. Senlaciones externa ad in-
ternas, ex ad appecirum: in homine vero etiam
ad cognitiones intellectuales, sieur e cogni.
tiones ad aftectus volicionales, complacentiae
aue displicentia; sed d iltae actiones spirieua-
les vicissim movent ad senlaciones; eo quod
pocencia ejuldem subjecti, Epicituales _ Cor.
porales, perpecuo vinculo concomitantia co.
pulacx sinc, ex ordinario creatoris decreto, qui
quidem extra ordinem concrariam Facere po.
rest, es unam porenciam sine motu alcerius
MOVETE.
Z. Exi

## Folio 589 — 779341856:0633
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000633.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
ed (Im.
movet
re iple
se aliu
0d0 0
alet in
acden.
cante;
nslia,
ninis;
den
5 ad
5 24
din.
eni.
BIIX
C12
10c
COF.
c0.
qua
pO
erIUS
Iet
nd
d(0
50s
7. Exictimandum est quoque praeter quin-
que senlus externas, esse et alios occulriores
sentiendi modos. sicut ex vecctendi, totO cOrDO-
reaviralis diftulos, lingulis parribus de mem-
brisspeciales, quamvis, in quo consictant, diffi.
culter exprii polI. Sic enim, qui corpOre
valet, eciam dum dormic, sencie se placire dor-
mire, le corde, Romscho, capicevalere, sibi esse
bene in corpore; contra vero echiciltomachus
nec videat, nec gudine, nec oltaciat, ex Cimilicer
alia Metrbra nulio vulsarium sensuum exercirio
pallenc, si tamen aeser lic, adverrie languorem
in Romacho, Errredinem in capice, defectum
in corde, ecc. ex quo patet, senciendi faculta-
tem nequagnam in quinquetancum nocis org
nisconsidere, sed in toro corpore misculolo a0
aeceriolo, alicer tamen es alicer. prour alix lune
Parces, luam lecem habere.
8. Flinc alia pers corporis in alium agit, Pen-
lationem vel gratam, vel insracum excitando.
Ita (lelmoncius Spleni accribuit vices primorum
moruum, es Romactio primi sensis, verique
principale regimen vica, quod duumviracum
appellat; et eundem lplenem inspirare Homa-
cho Fermentum ad peragendum primam dige.
stionem; d qua inspiratione dum quielcit,
spienem sibi vacare, et in hoc lomnum conti-
Rere. Alcerum dipeltionem heri in gracilibus
inceltinis; quibus fermencum inspirari à bile:
ubi hac separatio partis aquex, es mucari aci
dum volacile in Calsum volacile. Terciam in-

## Folio 590 — 779341856:0634
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000634.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
90
e
e
d(0d3
a
cipi in valis mesenterii, de terminari injecore.
insvirance mesencerio termentum; ubi ee 1a-
Eex alsuS SeparatuE ad renes atque velicam,
parce sicciore cremoris per inteltina delaben.
cc. Ouarrum compleri in corde, _ ejus
aeceria, ubi rubieus _ crallIDE venR CaNR
eruor claboracur, lieque Aavior Ce volacilis.
Ouinta mutac sanguinem arcerialem in Spi.
rirum vitalem arctraei: Ica ue quarta e quinta
non lecernat excremencum. Sextam ee ul-
eimam feri in singulis membrorum culinis,
quae lune tor, quoc membra alcitia; in quibus
innacus cuilibet luus archaeus vel spiricus sibi
Juum parac alimencum. Acque ita pacet, vil-
cera inter se, mira concordia lociari, ad animal
nutriendum.
0. Sed hujusmodi concordationem perfici
inquies, per cransmistionem corpusculorum,
quibus alcerum alteri succurrie. Respondeo,
sicue hujusmodi cransmiltionem particularum
per cubulos in microcolmo, nec non in me
acolmo agnolco: atramen insuper alia quoque
detio, qua ablque contaetu corporeo mediatove)
immediaro fint, sed solum resimine, ee quali-
nunque imperio aut nuru decerminacivo pera-
eatur, etoenolcenda. Sic enim sola audirio
rei eristis causat dolorem in orificio Comachi,
esc appecicum autere, cum nulla calis trantinil.
lio innoreseat: RC ut capue dolore sublere.
mus, lavancur pedes: lic uno membro lan-
suen.

## Folio 591 — 779341856:0635
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000635.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
jecorei
quinta
et ul.
quibus
VS sib
pertCt
quali
Pera
oblere
10 1aB
West
5
 (0) Ce
uente lansuene e caerera: sc anima noltra
nucu voluncaris luae movet corpus luuim, et
organa mocoria ad mocus voluncarios: IC
mulcis experimencis constat, quaenem (Idera
quibuscum membris corporis, aut quibus mOr.
bis, vel etiam herhis acque plantis consenciane
due dissentiane. Ocinam ex experientiae pro-
bius exploratae essent, possene incerdum me
dici indirecte morbos curare, et machemarici
fucuros evencus nacurales, cerriore mechodo
Pranolcere.
F0. Knimadverre hic etiam, Facile HC ex
Plicari posse, quomodo corporeus ionis spiri
cus criciet. Nimirum ienis nacuralicer asen-
do afticic corpus organicum, et ad senlatio.
nem decerminat: corpus lenciens determminat
animam. sibri unitam, ad actus cum incelle-
etus, cum voluncaris, spiricuales urique, sed
tamen materialibus in carne consummatis au2.
l0505; puca cum coenitiones veritacem senla-
tionum exprectivas; cum aftectus dolorolos
voluncatis 3fflictivos: est enim utraque poten-
cia, intellectiva de volicira, licuc Dei iplius.
infinite veri es boni, ica quarumvis aliarum
rerum percipiendarum, vel Eruendarum; Fere
intinice capa. Duomodo vero angeli corpon
ribusnon copulaci cruciantur? Relpondeo, ei(L
hi non ad similiter analogos actus, tamen act
alios, aeque aur masis dolorolos immeciate
ab ixne applicaneur, per actionem reximinis,
relul.

## Folio 592 — 779341856:0636
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000636.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
03(O) E
relultante in eo, ipsonueu Dei, sc imperan-
eis, cojus solius nueu omnia vel hune, vel
hieri postune; qui nucus est caula vel uni-
verlalis e meciaca. vel parciculoris ee imme.
diaca, quorumvis aftectuum, qui hune in 1o.
to muncto.
u n
5. II.
Laplicatur nesotium vita.
IF. Vita corporea ilto fere modo peragi-
CUE. Y. Semen animalis auc plancae, per ar-
chaeum, qui elt ignis ritalis, accenditur. 2.
Porest autem exigua hujus ignis portio eriam
decem myriscas leminum, inquie Ilelmoncius.
accendere: unde Facile paret, quo perfectior
vel incensior ienis hic tuerie communicatus
Temini, eo nobilius generatum iri vivens. 3.
Tonis hic vicalis gic in semen eo tere modoin
Genere, sicue ienis non viralis in luum pa-
bulum, actione tamen in Epecie plané diver.
(2. Nimirum uterque ienis conacur le pro-
pasare per cornus, circa quod asit: et quid
corpus non Teminsle non est ica distriburum in
varias parriculas, Forma lubltantiali conlocia-
eas. Sed promileve dispolicas, idem ionis non
vitalis in eas asit crians promiseue, lune ordi-
naco discrimine, nihilque incendie, nili omnes
a Je le divellere atque disjunsere: isnis aucem
vitalis
2
et

## Folio 591 — 779341856:0637
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000637.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
Pecan.
el uni
imme
in 10
b0
DetaB
j
et a1.
+F. 20
eriam
nEIuS.
ectioc
iCatUS
odo in
IM P2.
dives-
e P1O
 quid
cum in
BlOcid
IIS nOR
eoedi.
Omnes
aVCEH
vilalio
C
8 (0)8
vitalis agit in semen, cum quodam velut dis-
crimine electivo, alias partes avellendo et le
parando, alias adnectendo ac sociando, alias
addensendo, ac ltipando; alias subcilizando,
omnia certo ordine ac modo, ad quem deter-
minatur ipsa varia consticutione partium seminis,
ejusque forma substanciali, qua ipsum jam vi
vic pocentia. 4. Ad eum acendi modum
aptacus quoque est ac praeparacus ipse arctiaeus
in se ipso, per nuium ipsius creacoris; juxta
suas aecernas ideas, eundem archaeum sic instru-
entis: 5. Sic agendo inducie in Pemen pau-
lacim formam subltantialem viix aetualis, (-
ve animae, diversis in parribus diversae 2c he-
leroxeneae: simul eliam se iptum orchaeus
propagac per corpus vivens, in lingulis mem
bris diversum nc varium. 6: Sicut opicula
non tancum consicit mel, sed eriam confectum
per cellulas Favi disponie, ne diAluac; ita ar-
chaeus sibi per eadem membra sua FerMeNEA
parne, quibus costodiatur ipse, conservetur,
de creseac; atque ita vis e operacio plactica
derasicuro
12. Ouae operatio si fiat juxea ordinem in
idaeis praeconcepeum; proba est de pertecta;
si vero col aliquo deffectatur ab illo ordine.
haec plalinatio erir defectuola, et generabi-
tur monstrum. Paceceroo. nurum Dei ran-
quam primam causam regiminis in eo nesotiu
pocissimas habere parres: maxime cum in
disposicione locali parricularum fere omnia (-

## Folio 592 — 779341856:0638
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000638.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
592
00
a 
E(O
d
ce
ea line, qui mocus localis line operatione crea-
cira Deinulla racione peragi porelt, ur diximus
in annu Febr. die r. ec 2. Onde _. Machabo
. Paneta mater dicebat Eiliis: Nescio, quali-
ter in utero meo apparnistis; nam sinsulo-
rum membra non eso ipsa compesi, sed
mundi creator, qui formavit hominis na-
rivitarem. quique omnium invenit ori
SIMB.
13. Operatione plaltica sic peracta archaeus
corpori organico deincepsplacide praesidet, dit.
tulus per cocum, es in lingulis partibus ope.
raciones viex, irradiancis in modum, dirisens,
cum quodam lui ipsius saudio et incremen
r0. Nlam Dost operationes vivenci conceuas
Tollicicus est idem archaeus (affectuuciqueme-
caphorico) de propasatione specie ulteriori,
peo qua rivenci parac novum semen, juXea
ideam libimer imprestam, cooperance rurlum
sxesialiter Deo. Nam alia est constitutio ar-
chaei equini, alia almini, alia tumani, led
et alia parcialis in capice, alia in pede, in corde.
in Bomacho: quas diversas conslicuriones sive
modalicaces substanciales, veluti iceas aue ima-
gines concipimus; non qux possint visu aut
tenlu accingi; sed quod linc modi subltantia-
les ipsum ignem vicalem inceorantes, dictin-
pvences, constituentes, juxta quos ipse vi.
venei irradiae, secundum ordinem vivenu
bonum. et ab auctore nacura praeseri.
prum: quae ireadiario lc placida, ordinata,
quie

## Folio 593 — 779341856:0639
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000639.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
hecrea.
diximus
stachabo
quali-
sineulo.
sett
nis na
letus dit
VSOpC.
Trisens
reTVaS
jurta
Br(Um
10 aF-
sed
corder
es (VB
LIM2.
(u aut
tantia
diltin.
le Vi
vivent
Dinatd
quie
p
oC
d(O
ee
on
quieca, jucunda, est ipla recta valecudo vi-
vencis.
r4. Concinsit vero vel viriato fermento.
vel aliâ percurbatione se ingerente, ut eadem
radiario defectum concrohat, vel qualdam ve-
luc caligines ac nebulas sibi astumac, modos.
que archaeus induat plane peaepolteros, divi-
nis idaeis oppolios, curbacivos, viventi dit-
ficiles ac molestos, de veluci convulsiros. In
qua habicudine ac dispositione inepea arbitrare
morbum consistere; qui nisi siltatur, sed du-
rec ee augeacur, praesidium arctiaei hec masis
quocidie nocirum, qui se ipse paulacim, una
cum vivence. consumet, ec in nihilum redi-
gec, quod est mori. Ieaque in eodem lub-
jecto ltabulantur vica, morbus, ee mors, in
eoque labor medici verletur oportet, quomo.
do malam illam habicudinem archaei discutiat,
sire correcto termento, sive alià ratione me-
liorem acchaeo imaginem reducendo. Cujua
rei similicudinem dant in spasmo, cujus ma-
lum in eo est sicum, quod musculus non
moveatur in directum. sed in oppolicum, re-
luetancis odinctar: item in cane rabido, aC
equo Furioso. Nam archaeus in sciplo. e
concra se ipsum furias quasdam concrahie
rectoque ordine dimisso, tendit in oppO.
sicum 2d luum iphus, cociusque viventis.
interitum.
5. II.

## Folio 594 — 779341856:0640
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000640.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
94
660(0
des
15. Iea hydropem astirmant, nequaquam
in viciato jecoresicum esse, uc vulgo persualum
est, cum coulcer, mulcos hydropicos, cum
lano jecore periisse, multos eciam cum vi-
tiato jecote, hydrope caruisse; sed contiste.
ee in archaeo renum, in lurias acto, et sic re-
elo ordinireluctante, ue vias locio, versus ve-
Ream, per ureteres claudat, cum aperire de
Beret; aperiat aurem versus cavum veneris,
ubi conclusa omnia esse operreret. Lcque
per hujulmodi actionem, conera ordinem per-
curbace cendentem, necessario contingit, ho-
minem. aqua incercure, interire debere, nilt
reperiatur modus, quo archaeus 2 suO erro.
re, in placidam quiecem reducatur. Viflere
ereo incer morbum calculi ex hydrovem,
quod orchaus renum; in calculo, COnAEUE
otinaiis recta ditmictere, led non pocest, pro.
fcer obstructiones; in hydrope vero idem ar-
chaus Facile posset viam aperire vertus velicam;
lca non vule; quin ertore depravacus conacue
in oppoluum.
26. Vc porro characterilmos morbidos ar-
chaeus in le depinssae, ad hoc decerminatur,
non Polum a vicidto fermento paerium, E hus
Hiore quodam, sine quaris maceria nocivâ ibi
Ctagnante; sed etiatm variis aliis accidencibus,
ex calibus extraneis; maximé quoque a cha-
ractere meneis viracius concepto, d quo in
acchaeum, est trequens et porens, aelio rexi.
minis.

## Folio 595 — 779341856:0641
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000641.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
Quaquam
exlualum
, CHM
cum vi
consicte.
EsC re
veneris,
Atque
em Det
ic; ho
Distert
3 PrO.
dem aF
EsCaM;
Conatus
_
cira ib
ntibUS,
à Cha.
quo
ID re
MinISo
∞
(O) 
minis. Sic nonnemo, telte Drexelio, fom
niarar le factum caecum, et experrectus cae
cum le est expercus: alius audico, quempiam
sibiamicissime junetum, remoris incerris peste
morruum, correptus peste etiam iple mor-
tuus est. PTon pauci Culriciam ContraxerUnE
circa aliquod speciale punctum, circa quod
Forri errore correpei Everant. De catula juvene
scribune. C ilca catulum 25. dicrum nacta fverit,
solere cum primum lambere; deinde intatoz.
cam, se hujus matrem credere, Conceptoque
lacte, cum lactare pro (uo. Simile de capo.
ne, quem si pectore deplumaveris, dc Tuper
oralinteo caletacto sepenris collocaris, Ca Oua
incubando excludere, seque, etiam media
hieme, mairem erocitando credere, et pul-
los Fovere.
27. Sed e alia mulea, ee potisimum. Deus
ipse pocest tolonueu, caulam resiminis asere.
de archaeum ad hujusmodi ideas alienas, in
se efformandus, decerminore. Sic cgie in
Nabuchodonolore, archaeum ejus modifican-
do, ad mocum Ferini es bovini, uc proinde
appecentias exerceret ferinas, aliosque actus
bestiales, etiam mencales affectarer, reque ip.
la exprimeret, donec idem Deus archxum
ejus constanter sanarer, Similicer in J0b0.
uc dicto cirius sanaretur, non fuit opus alio
medio; nisi ue Deus ejus archaeum, omni
morbida imagine relevatum, in placido catu
restimeret. Porro licet eadem morhidxima
B
BInES

## Folio 596 — 779341856:0642
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000642.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
96
e
8 (0)
663
fines in archaeo expressae, cidlem que impressae,
cenacissime adhaerescane; reperiuntur camen
aliquae eciam separacim existentes. Sic in lo-
cis, in quibus multa cadavera insepiilta jacene.
renerantur hujulmodiformae peltium, vel fe-
brium, in aere volitances sive in modum nu
decularum acque fuliginum. sive etiam in ani-
malcula. ex volonces vermiculos, tronsforma.
ta. vei Kircherusoltendit. Sed eE ex seripeo-
ris noximus, morbum leprae quondam non
hominibus cantiim, sed etiam dumibus e vesti
Bus achaesise.
18. Cum igicur iidem characteres arehaum
insideant, non totum ex humoribus viriosis
fermenta corrumpentibus; sed eriam ex alije cau-
sis per detiones regiminis ingenerentur: ideo mi-
rum non est. Colere incerdum morbos quolcium
nullis cederemedicinis, aliis camen miris even.
ribusaboleri. Sic comperrum elt, Dochoram
ex lutrica conlternatione, vel apprehensione in-
ancismorris, ex coto. ex in perpetuum cestal.
se: ica rabies canina cadir, dum rabidus in
aquam conjicieur: furor Sgulis Daridis cychara
siltebatur; ex similia. Nimirum licuF figura
cerae impressa, per imprectionem alcerius figurae
delocurs se charaeter morbidus per characte.
rem mortis vehementiorem advenientem abo.
lecur. Contert eodem melior cibus ee potus;
quia talis concinere loler plus materiae spirituo.
Pa, qua nutritur, auvetur, reticitur arcliaeus,
gui aliudnon est, quam sxiricus insius vitae.
Onde
it

## Folio 597 — 779341856:0643
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000643.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
impresta
WE TaMeN
Sic in l0.
Ita jacent,
IMSFOrMA.
x seripeu
Tam nOn
e velt
virioss
plijSCaV
ideoini
volciaM
ione in-
n cestal
Cythara
AgUra
hatacte.
em ab0.
EpOcS:
piricuo.
ChaeuS,
15 vita
Onde
50
a() coe
Ondelonoerus quispiam interrogatus, quo me-
diovitam ita P. ixisset, respondie, foris oleo
incus melle; mel ecenim à Marone dicitur caeleste
donum, quod plus materia calectis cOn.
tineat.
F9. Onde ex persuasum habeo, Eruetum ar-
boris vicae plurimum coelestis alimenei habuisse.
quo dicto cirius pocuit recreari, et reparari
substoncia archaei, e omnis languor, siquis ob.
repterat, absterei. Sed de hunc esse lapidem
philosophicum sive univertalem medicinam.
quam phelici quaerunt, ec pauci inveniune; qui
similibus fece cerminis exprimicum quibus Ram,
ma vitae: quod scilicet posic propasari, ex
modica portione, in masnam quancitatem, (1.
vemateriam, ad hoc claboraram, inltar Aam-
mae accendere; quod converti porsir in cacum
liquidum, ex heri porabile; vel contra in con-
Tiltentiam addenlari, ec. Duxe omnia incelli-
se secunduim genus; nam in specie differt
utique substancia fructus vicx, e lapidis phi-
losophici ab archaeosive humano, sive alcerius
viventiss cum seroper aliud sic alimentum
aliud alirum. Porro lopidem philosophicum
puracur ultimus habuisse Paracelsus fermanus,
reliquos adfere Freycagius.

## Folio 598 — 779341856:0644
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000644.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
ad
188 (0)83
5. IV.
Consideratio D P. I in mundo
corporeo.
20. Evidens est, mundum corporeum non
esse sibi ipli principium, existendi, sive à se iplo
exiltere: alias enim modo omnium pocsibilium
perfectissimo exilteret, essecque ens pertectissi
mum, eideo spirituale, incellectivum, et ipse
Deus: quodpacetnon esse. ergo eriam quoddma.
ceriam suam; ex lecundum omne, quod elt, et
continet, est Faetus ab alio exiltente, live crea-
cus elt. Lvicens quoque est, quod non est sibi
ipli principium exiltendi, non posse alteri esse
cale principium; quia nemo pocest dare alteri
quidpiam, quod sibi non haber: ee ideo nihil
posse alcerum creare, aur facere ex nihilo, quod
iplum existere non porelt, nili ab aliero. Nem.
Dequialiquid dac, dat de eo, quo iplum redun-
dac, alioquin daret sc ipsum alceri, es amicererle.
Tgicur quod alterum Facit ex nihilo. sive quod ei
dac primam ex omnem existentiam, habet eam
sibi abundanrem, sive haber exiltentium, etiam
aliquam priusprole, es luam, quam abdicare
non pocest. ergo crearus elt mundus, et exiltie
BCuS, d quo creacus elt.
2T. que imporsibile est, quidpiam se ip.
o conserrari, acque se iplo primo exiltere; quia
contervari est lecunde e iceraro exiltere, sive in
exihendo durare; unde quod durae, omnibusin.
ITan.
e

## Folio 599 — 779341856:0645
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000645.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
undo
eum nOM
ed se iplo
Cibilium
et ipse
10ad M2.
 est, eo
IVC CrCA.
elt sibt
3, 4u0d
Nem.
redum.
eretle.
quodei
hec eam
etia
abdicare
 exillit
n se ip.
rC; quid
sive in
ibusin.
IlaM
e0)
ono
2d)
.d(O) Ses
bancibus reproducitur à luo creante.
Sicue
erxo mundus primo crencus demonstrat Deum,
ita idem demonstrac quovis poltmodum instan-
ti. Tametsi proinde dixerimus, archaeum esse
praelidem ec rectorem vitae, lamen ipse archaeus.
tanguam aliquod ens revera corporeum, crea-
tus  DEO elt. Icem motus localisnullus om.
nino, sinc DF O creante, Heri Potest, Wr 2. Febr.
ee alias diximus. Quoc ergo volane in aère
corpuscula, Aummr in aquis sutix jacent in licto-
ribus arena, crescune in pracis gramina, toc
sunc caulae quali regiminis, a BBO idencidem
creari supplicances, vel ipse porius DEUIS se.
suamet lese et decreto; dererminat ad crean-
dum; Cuncque coridem linguae. DFI praesen-
tiam. pocentiam, masnicudinem, providenciam
praedicantes, e contra acheos perpetuo clami-
tanCeS: Caeli enarrant eloriam (FI, es opera
manuum ejus annunciat firmamentum, dies disi
eruetat verbum, es nox nocti indicat scientiam;
non sunt loquela neque sermones, quorum non
audiantur voces eorum: in omnem terram,
exivit sonus corum, es in fines terrae verba
eorum.
22. Quid est, O homo, quod DFI oblivisca.
ris; quoli mille paralangis à re diltaret, e su-
per cardines caeli d te disjunetissimus ambularet,
cum cibi sic intime praelens, et in iplo, imo per
ipsum vivas, moveoris et 1925, ut cecum vi-
dedc, audiat, actiones vecetantis. sencientis, in-
cellis entisque MaTUTX exerCent; linC CujuS CO.
Opet AC

## Folio 600 — 779341856:0646
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000646.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
600
 (0) 8es
operatione, truncus, umbra, imo merum nihi-
lum, quovis momento estes. Ouod si mun-
dus corporeus est instar immensr organi mulici,
ex Eistulis suaristime contonancibus concinne
Tabrefactum, ejusdem organcedus eAt DEVS,
qui conractu omnipotentia lua, omnem eisre.
conanciam ingerie: ( elt inctar ingentis corpo-
ris aniaet, cujus membra cali accerra, maria
e omnia, quae in cis lunc, ipsius velue anima
DECS elt, qui omnibus vicam, vigoremque in-
Spirat. Cogica improbe, quam potens dc lapiens,
quamque ribi propinsuus eltindexruus, in quem
Deceare non delinis; vide qui julticiom colis,
quam parum mecuenda sinc cibi mince holtium
tuorum, contra quos detentorem tuum habes.
qui omnia porelt.
Consideratio mundi angelict.
23. Anselus elt spiritus creatus corpori or-
eanico non unibilis. Inde nec haber porentias
tenciendi; sed intellisendi, volendi, locomo.
vendi. ex loquendi; quibus operarionibus, rice
perspectis, rocus mundus angelicus innorelcit.
CIE isicur ab incellectu exordiamur, non deter.
minatur anselus ad incelligendum, perinde ue
anima noltra, a sentorionibus, cum cales non
eliciac: scd ramen ab objectis senluum. Ipsa
igicur objecta sentuum, Pieur in homine imme–
diate
Y.

## Folio 601 — 779341856:0647
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000647.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
umnitii
(I mun.
DEDSI
M eiste
S COrpO
23 Matia
que in
Capiens.
in queM
colis,
octium
habes
t
0
bori or
DcentidS
dcomO.
115, rite
Oceleita
deter.
inde u
e
et
t
e
alb
ex 0
e
no. 3 (O) 6
diste eandem actionem exercent in ipsum incel
lectum angelicum. Mirantur quidam, quomo-
dohoc tieri ponsir, cum pucentnon esse propor-
tionem inter ens maceriale, et porenciam lpiri-
cualem. Sed hivanis phancalimacibus philoso.
phix vulsaris laborant. Quali veronon omno,
quodverum elt. sc connacurale objectum incel.
lectus, e in cum actionem reximinis habeae.
dummodo lex DEI aecerna et phylica hujusmo-
di ei actionem nutu luo concedat. Oua lege de-
AcienTE DEUIS ipse nacuralicer non incelligicur
intiicire ab angelo; neque secreta alieni cordis:
quia justas ob causas, hujusmodi objecta,
per legem nacuralem e phylicam, non ha-
bene actionem resiminis ad incellectum crea.
Tum.
24. Ad incellisendum tamen opus habet
anxelus certa praesentia: alioguin enim omnes
e lingula eadem ec omnia semper intellectu ac
tingerene; nec necesse haberent moculocali, ad
quidpiam explorandum; cum tamen S. PetruS
dicat, adversarins vester sieur leo ruciens circumit
quarens, quem devoret; et apud 10b, cir-
cuivi terram e perambulavi eam. Exiltiman-
dum porro est, eam distanciam esse tanto mino.
rem, quo minor est cujuspiam vel dignitas na-
turalis, vel in beacis merici parvitas. Sat mgena
videtur esse in damnacis una terrae semidia
meter, concinens milliaria germanica 860;
(IC, uE uno velue pessu, possine ex interno in
superticiem, cerra conlcendere: licet aurem
Forte
6OF

## Folio 602 — 779341856:0648
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000648.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
603
3CO)
80
force multis minor sic incercapedo ponuntrumen
latis velocicer moveri, passum polt passum mul.
ciplicando.
25. Actamen quia Tolum ex certa lege DFI
illis consticuca, uc dictum cst, requiritur aliqua
cerra objecti praelencia; e non ex ipla nacura
incellectionis ansclicae: licur ex nacura senlacio.
nis elt, cerea objecti senciendi praesentia, uc con-
sideranti pater; ex propcerea limilis praelen-
tia rem prima vice intellisendi inhomine, dum
per sensus intellisit, similicer requiritur: ideo
nihil obltat, quo minus beari angeli mulca reu
mocistima incellis ane, ratione sui vel meriti, vel
officii. Non videtur ergo ablurdum, i angeli
nostri custodes, simul in caelo existences, simul
conspiciane ca, quae sunc luorum clientum; vel
cliencibus praelences simul caelectia videane. Sicut
ecium, Cille, cui cultodia interni commissa est.
simut ccelectia ex internalia videat: cum lex
DE. I in favorem illorum eo usque pottu ese
exrenta.
26. Nulla oblivio locum haber in angelo, sed
quod lemel incelligere caepit, semper incellioie
Vel enim obliviscererur libere, vel necestario.
Non libere: quia implicar asere libere circarem.
quam non intelligas aur cogires. Non necesso
rio: quis non apparet caula necessitans, et quo.
moro necessitet. Nunquam camen capacicas
incelligendi in co sic est oppleta, ut non possit
aliud semper et aliud, de novo cognolcere.
Eahet erso pocentium cognolcendi velur exten.
Ave
1B

## Folio 603 — 779341856:0649
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000649.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
TaMeH
nIul.
seDE
aliqui
DALuIa
placio-
CCO-
exlen.
dum
ided
12 16
iii, ve
ngel
(Imu
vel
Sicut
a est.
esse
O. let
quo
aCitau
postt
scere.
(iVe
∞.
im
es10)d
603
sive inhinitam: accamen simul quoque haber
pocentiam remissivam in infinitum. Nam
dum aliqua expressinis et intensius considerae,
reliqua remissius cogicare pereit; ita uE DoHIE,
quodlibet, pro libiru. jam incensius jam renit.
sius speculari; e ie hoc quidam ipsius habieus
incellectualis consiltit. Discurrere quoque pol-
Tune eC solene in obscuris. &e damnati quoque
Eaepeerrare: cum beari ab omni errore immones
sinc, quod suspendant judicium, in dubiis, Deo
eis providentes.
27. Incellectiones in eisdem connaturalicee.
ceu caula resiminis, excicone affectus volitiona-
les, aversaciros vel prosecuriros, delectacivos
vel dfflictivos. Inter quos eminent ernciatus, ab
igne corporeoinipressi: quos philosophia veil.
raris ortricrarur esse explieacu impostibiies, nos
rei difficuleatem quidem videmus. Si enim
ionis dolorose afficie sen sum tactus, Pensacio illa
cognitionem movec, coonirio cum sentarione
dolorem in substancis animae, qui aliudnon elt,
quam affectus afflictivus, senlacioni analogs,
voluneati anime, vel pocius noluneari impres.
lus, per connaturalem actionem reciminis;
quaelo quare non lenis immediare porelt volun-
eari angelicae imprimere similem affectum do-
lorolum spiritualem, siene affectus ille animee
Spiricualis rantummodo esse pocest? idque pec
actionem regiminis ioni, divino nucu et leve
concelsam: Pocest ienis immediare excilare in
angelo incellectionem; cur non et affectum
voli.

## Folio 604 — 779341856:0650
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000650.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
604.
03 (O) Eedu
volicionalem cruciacirum : Obi disticultas? AF.
que ita pocenciam incellis en di ee volendiange.
licam abunde explicavimus. Wam de specie.
bus incellectualibus verba non getinee Cacere:
cum ex dictis NN. 26. ab unde constet, quam line
supertlua. Polsem aurem multis eriam modis
demonstrare, impossibiles esse: sed quid seu-
Araneo labore opus elt: verlentur in his vuloa-
res, qui ad ejusmodi corcuras, culpe lud, seiptr
damnanto
28. Teanlermus ad motum localem. Patet
in hoc necelsariam esse replicationem crearivam
a DEO, in angelo moco, aeque ac in corpore:
ac caula reximinis applicacira L)Fil, 2d sIc cre-
andum, non poiel esse eadem in angelo. Ne
que enim anselus tansere vel tansi, impellere
vel impelli pocest; cum sic spiritus, carens ex-
rremis, ve loquitur Llelmoncius, sive nec est
Hgurabilis, nec extensibilis, necimpeneirabilis?
qualia dnonnuilis, immerico et nulla décausa,
angelis attinguntur. OnderecteS. Thomas e
alii dicune, loco impulsus lervire angelo volun.
tarem luam; Re decerminare DEO ad repro-
duetionem in Auencem lincam, vel in quiece,
suamet voluntace. Cuam enim nacurale et
specisicum corpori elt impelli, tam naturale
arssselo velle; e quam connacuralicer impulsui
concedirur aetio illa regiminis, tam connatura-
liter conceditur volicioni anselica. Oux tânen
non perinde ut in DEO, qui eciam volendo
morec, esnetinc, et modo: sed recricta ad
Certum

## Folio 605 — 779341856:0651
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000651.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
1ab: At.
1di 2n8C.
especie.
lacere.
modis
id tcu.
Evulea
leips
F
eativam
Orpore.
ic cre-
Nea
vellere
nec ett
rabilis.
caula,
135 CB
volun.
repio
quiere,
cale 
BATUCd.
CatBe
yolet
riC2
CETLU
ne
 (O) Ee
certum angelijus, procer rei movendaemagni-
iudine, es pondere, certa relocitate, ex ad cer
IOS TEKMLIMOS.
29. Non potelt angelus damnatus inferno
exire, aur ad coelos evolare, aur eriam alio,
quovis eum libido impelleree, moveri: quia 2
hiaec non potest exercere volicionem etficacem,
sive quae habedt in pocelcate actionem regiminis.
sive decerminandi DKIIM, ad reproducendum
se, incalem lincam. Bearis aurem angelis am-
plislimam este poteltatem, ue fere quovis per
mundum moveri possine; et quidem velocissi-
me, maximisque passibus, censendum est,
cum hujusmodi jus eis cacus ee merita praece.
dentia Pacile concedant. Si cui mirum videatur,
onselo tacularem esse movendi se (olo nutu vo-
lunearis, is reftectarse, eriam homini id com-
pecere in motibus voluncariis, in quibus aniima
Juum corpus, ex oronna mocoria, pariter volen-
d0 solum decerminac; ei quare hoc ablorium (IE
in angelis:
30. Non Poliim se ipsum, sed ee alium an-
selum poceltmovere et pellere, qui Forcior elt,
live qui plus juris hrabet ad actionem illam cegi-
minis in olcero exercendam: talis enim decer-
minaE D FIIM, ad reproducendum in lineom,
ex locum, quem movens vult. Ouod (i mo-
vens ee movendus sint aeque fortes, live aquali
jure polleant, neuter alcerum movere polerii
nisi alius in consorcium advocetur. Neque
tolum alius alium hc moverepocelt, sed etiam
605

## Folio 606 — 779341856:0652
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000652.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
600
X
3
03 (0) 8
in loco siltere et ligare pocelt, R habene jus, ut
privee aleerum aétione regiminis, ad le loco
movendum. Sic Raphael allicarie Almodaum
in deserto, sic Chrictus ex alii exorciltae damnane
insessores damones, ad loca Pylveltria e inac.
cessa, vel etiam ad infernum amandant. quae om-
nia axud nos facillima sune explicatu. Nec quid.
quam superest de moru locali: 2d Permocinan-
dum prosreditmur.
37. Posse argelos cum hominibus loquiper
voces, _ alia sna, non est ambiouum: habe-
re tamen eos linguam inter le quoque specia-
lem, pacet ex. S. P’aulo; dicente ad Corinchios,
si linguis hominum lognar es ancelorum. Ouxe-
ricur, quaemam sic linsua angelorum? Non.
nulli ad celticularionem ee variam contiguratio-
nem; qua inter le ucantur, confueiune. Sed
anseli nullius fgurae capaces sune; cum Tine
Spiricus inextenti. Omissis ereo quibuscim-
que ineptiis ominionum, dico eos loqui per dire.
ecionem conceptuum. Sed quomodo: hoc vil
aribus videtur impossibile explicatu, nobisme.
rusestlulus. Plimirum loquens haber jus ex fa-
cultater decerminandi incellectum andienris, ad
perceptionem certae veritatis, ec simul, uc cogno-
teac, hranc vericatem ed illum dirisi, a se loguen-
re: in quibus duobus perfectus Permo consiltit.
Ouomodo hoc Ec: l’er actionem reciminis,
corpecentem loguenci. Eergo loquens jushabet
ir. Ervendi _ intormandi alienum incellectum.
Ommino: sed hoc cedit in bonum cum priva-
eum

## Folio 607 — 779341856:0653
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000653.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
E jus; 11B
1 se l0c0
nodaeum
damnant
et inaC
qua om
secquid.
OCiuaM.
oquipet
: habe
specia.
Oua
Non.
uracio.
Sed
im (Int
BUSCIn.
per dire
bisme
15_t la
c0
10-
lOquEB.
On
IiniE
et
ectum
riVa
no
0(0) 88
cum aumentis, cum commune reipublicae ange.
lica. elus hicmaxime congruit angelis: ta-
cillimus elt, secrecissimus, ee cerrissimus intee
bealo. Quamvis incer domnatos mendax quo
que esse perelt. Requiricur cerca distancia, sed in
varlis varia, ut supra de incellectione diximus.
Accames non dicicur esse in distans, licernihilin
meco Hac: quia est independens a loco, e
quodis contactu: unde nihil obctar, quominus
angelus lucelaris in cerra existens exiltencibus
incalo volloqui possur; dummodo ad hocjus à
DD hdocac, licut habere censendus est; ex
sic Gul chltos inferni est, damones damnacos
ibr allogdi ee cerrere pocest, cili ipse in calo
2. Laeccibi mirabilia videncur? nonhrabes
mirandi edutam; si eadem nobis hominibus
cur Cabus competant. Actamen revera cum
Panetis deselis s hominibus loquimur. Dum
enim dico: S. Mlaria, sancte Ancele, ora pro
me in hora mortis, dum. inquam, (ICnOn CAn-
tum vel dico, quae ed percingere nequie, sed
eriam lole voluntatis affectu, loquor lane an-
elo dc Dcipara; cum ei neam necessicarem
exhibeam. et simul Bgniticem, me dirigente
e volence Hoc heri; in quibus duobus vera
locurio lica ut. Loquitur ne cciam angelus
sub cliendas quem abstrahie a Deccato, ex ac
benum. Pu lpiracione, impelir: Non Panes
L Cl aliquam vericacem ei viracissimé pro
DOnaC3
Maneat.

## Folio 608 — 779341856:0654
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000654.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
608
a
C
3 (0)50
ponat; non tamen Cigniticar, Rieri hoc lc
dirisence. Onde nescie homo ille sc im-
pultus, undenam sic ille affectus luavis 3
a Deo ne iplo, un ab alio 3 an calu exor-
tUS.
33. Tameth ergo nobis permitratur collo.
qui beacis, cum noltra necellicas hoc requirat;
non tamen permictieur ordinarie bearis, uc no-
bis ipsi loquantur, quia illa Familiarieas nobis.
cum iplos dedecet. Sic non pollune ordinarié
damnaci colloqui beatis, nec vicissim, quia
sunt ad aeternam inimiciciam separaci; possune
tamen liberalissime inter se Beari colloqui, quo-
modo etiam se se idencidem ad DE l laudes
inciant; cujus majestatem. per Christum, lau
dant anceli; adorant dominationes, tremunt
porestates; caeli caelorom que virtutes, es beaia
Scraphim; socia exultatione concelebrant. FF
licet inter se le angeli non utantur vocibus, pol-
lunc ramen erispando aërem, et morulocali, in
ulum beacorum hominuni, suaviltimas voces,
eantus. ec harmonias mulicas efformare; acque
icd eosincitare ad carendum; sanctus; sanctus;
Canctus exc.
34. Oux de angelis dicta sunc, etiam de
anima leparata pro portione incellise. Incerim
ad ED F D) M quoque etiam hic mentem resle.
etc: 2 quo videbis, omnem operarionum ha-
etenns explicatarum apparacum, tanquam ab
anima ubique intrabieance, prxsidente, dil.
Pen.

## Folio 609 — 779341856:0655
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000655.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
de le
im.
vis3
exor.
HO.
narié
quia
oAunt
Guo.
lai
beaia
Et
pol
li, il
AIQuE
Ctos 3
n de
erim
rette
in ha
aA
pen
in
C
 (O) sed
n
pentance; pendere. Hric enim eAt; cujus
nucu omnia tunc, qui lingulis agencibus
jura, vires, modos; cerminos praescribie.
laxac; ordinae; mutae; tanquam ens entium,
ee causa cautarum, cui est omnis honor d
d
EtIdo
De mundo supernaturali.
25. Nolumus hic ea disputare, quae sune
contra lixrecicos: sed cantum oltendere, quo
modo eorum negorium supernacuralitatis a
DEL operationibus pendeat. Imprimis ergo
ulterior D E I cooperatio requiritur ad opus
luperriacurale, quain ad nacurale: cum ad
nacurale Talrem nuCuS DEI. Cimplex tancum.
modo; necessarius sC, ad supernaturale vero
insuper nucus gratiolus et amicabilis; et qui-
dem a solo DFO specialicer inirium sumit
opus supernaturale ex gratiolum; alioquin
craris non esset eratia. Ouare ance omnia
oratiose DEIIS decrevie incarnationem, e
elica Cicti. Deinde ance incarnacionem
fictam, espexic tamen eandem ut certo fu-
turam. Gusdemque incuitu decrevit omnibus
auxilia ac sanem aeternam: post eandem jam
factam neretur per sacramenta, tanquain acti-
ones Chrms cujus nomine funt, ad similia
auxilia concedenda: quae proinde Christi
2
2
Exito

## Folio 610 — 779341856:0656
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000656.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
676
ao
e
i t
d(06
merica e Cacramenta exercone entenus actionem
resiminis, quatenus DF VMI mavent ad homini
ita luccurrendum, uc asere ponue supra vires
nacurae lu.
35. DFVS proinde sic decerminatus, pue.
eos quidem justiticat per bapcilimum, minime
cooperantes; ex ad ltacum graria crnducit:
aduleos, vero eriam ipsos quidem ver lacra-
menca, Ped non line libera eorum cooperatio-
ne, lanetificat, juxta illud S. Auguctini, qui
creavit re sine te, non (alvabit te sine te. Pri-
mum isicur iltos ad se vocac, incellectum ipso-
rum determinando ad coenitiones (alUFATCS,
ec voluntacem movendo, ad pios affectus.
quibus abstrahantur a peccaris, et ad divina
opera incitentur. IIx dicuntur geacix proe-
venientes, quae hunc in nobis sine notis, li
bere cooperancibus; dirigunturque a DFO
ad acquirendam amiciriam. sive habicualeim
sraciam, incer iplum _ nos. Ouod si cis-
dem consentiences convenienter eistiem ope.
rati fuerimus, eaderm operacio nolera, per
oratiolum e amicabilem DFI nueum afte-
etumque eroa nos, dieniticatur. et ad esse su.
pernaturale extollicur; quae dicitur graria adiii-
vans. Meretur vero endem operario sic dixni.
ficata, uc postmodum ulcerius nos DEUIS, libe.
ralius, ex amicabilius ad sc inriter; _c haec est
bratia Lablequens.
CC

## Folio 611 — 779341856:0657
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000657.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
Onem
Omini
vires
PVC.
inime
Vcic:
laCIa-
ratio-
t
Pri
ipson
livina
Pioe-
ralem
(1 C15.
OpC.
vet
atte
C (V.
adji
BMI.
1l
e
_C e
H. A
 B
D
50d0 (0)6
6. L
37. Ad Cabilicacem deinde efficiendam in
nobis, aTumic hominem D FV S speciali jure
2d Scholam Spiritiis S. hoc est, contere jus
stabile, ut ab illo (xpius acque amplius, in re-
bus calectibus instruamur, quod est habitum
sidei intundere. Icem promprudinem nobis
Facilicacem que contere, desiderandi aererna B0-
na, ee caduca despiciendi: innicendi quoque et
Fidendi auxiliis divinis, 2d eadem bona, pusil-
licace animi, e percurbarivis curis amandaris,
felicirer consequenda: quae Facilitas propiee
Ctabilicatem juris, habicus spei appellatur. Deni-
que habicum charitacis communicac, id est.
ampliorem facultarem, DFI amiciciam omnibus
bonis creacis sppreciative peaeponendi, cum Fre-
quentibus ad hoc a DFO auxiliis, idencidem
2 DEO affluentibus. Reque ita contingit, ho-
minem quocidie magis ac maxis, in DEI gratia
proticere e crelcere, ut collocetur prortus in
Racu gratioso, quem natura univerta mirerur,
donec denique ad sempicernam gloriam macu-
rescat. Nempe impotens est homo ad similes
detiones, E non graciolis D F I nuribus, tan.
quam actionibus amicabilis regiminis, juvare
tur. Vides proinde, quomodoreshaectota, et
omnis vica mundi supernacuralis, a DFO tan.
quam principio, homini e angelo supernocurali,
non lecus pendeat, aeque operatio corporea ab
anima; a principio ad finem ordinance omnis
luaricer, es etticaciter per ducem ic.
8. D

## Folio 612 — 779341856:0658
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000658.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
22
d
CO)Ses
38. De mundo glorioso qui dicemus ? In
hOC COnFerE BFLS creaturae denique jus ple-
num, perfectum, arernum, insmissibile, per-
Fruendi omnibus suisbonis. Contertilli lumen
Eloriae, sive sloriosa actione reximinis determi.
nacejus incellectum, ut suam essentiam, ex per-
fectiones clarissime videat: accribura perlonalia
eessentialia cernac: ipsam luam porenciam ac
Capientium aeterno Fcedere despondeat, ut pol.
Sireis uci, ad quaevis mirabilia parranda, quo
rum finem honectum habere pothit. Verbo.
torum se homini communicat, quatenus capax
est. Tucehic ohomo effunde in laudes DFl.
liberalesque affectus summi boni, cujus quo.
modo parricepstieri pollis, ex philolophia nOS
Paris olendimus.
S. VII.
De mundo corporeo storioso.
39. Mundus corporeus parvus dicitur ho.
mo; corpus igicur hominis slorioh mundus
corporeus gloriolus vocari porelt. De hoc
aliqua, consideratu non indiena, occurrunt.
Dores corporis eloriosi communiter recensen.
cur, immortalicas vel impassibilicas, Tubcilicas,
velociras, claritas. Impassibilicas, in eo cAlica,
quodnon indigeat vel cibo, vel lomnoi co quod
dlibicum animae sit vel penetrabile, vel impene.
trabile,

## Folio 613 — 779341856:0659
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000659.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
lumen
 Per
Ponalia
am ab
1F POl.
10.
Terbo.
CapaX
Llat3
Quo.
1108
e ho-
ndus
HOC
rUMto
litaSS
(I12
1e
abiles
 (0)
C
d
crabile, i. e. Possic habere existentiam cum jure
alied corpus a loco luo vel excludendi, vel non
excludendi, qualem ei DFIIS concedit, quando-
cunque volet. Iloc ipso namque quod scDe-
necretur, non porest ei nocere nec ionis, nec
2qua, nec trisus, nec calor, nequegladius, ne-
que lagirta, neque aliud quidris extrancum: ne-
que curbari ab incrinscco mocibus alterativis, led
eatenus est inctar spiritus. PX quo hoc iplole.
quitur subcilicas, uc pacet, cum omnia eranteato
Velocitate motus imitarur angelum. claritas (c.
quicur ex eo, quod sic luminipervium: nilsca
men per hanc docem varieralem es luavitarem
colorum incellig350
40. Flabet enim homo floriolus pocen-
ciam, corporis sui pertecte motricem, et
cum illud impenetrabile fecerit, eidem assume.
re pocest quamcunque minimarum. parcium
tixuram e plexum, ac superticiei, qualem
volverit, majorem minoremque alperitatem vel
laevicacem, unde lumen reftectitur, ad quem-
vis colorem. Fodem modo vellem quoque ex
lumine omnibus modis varieeatam sibi circum-
dare pocest: Planeque existimandum est, prout
in Beacorum Societare mucantur Fectivitates,
ita e0s alicer veltitos prodire, ad se invicem
honorandos ac oblectandos, sicut in suis Sa-
eris Facie Rcclelia militans, ad imitationem
urique criumphancis. Sic etiam dum volune
inter se vocibus ee cantibus ati, necesse elt, ut se
impenetrabiles reddant; alioquin orgona, ad
hojus.

## Folio 614 — 779341856:0660
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000660.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
GF. 4.
ad
∞
00(0) 503
hiujusmodi vel efficienda, vel recipienda, non
eRenE ApFa.
4F. Faeile etiam respondebis ad illas quaectio.
nes, num beaci in caelis cornedant, vel bibant,
ee caecerorum senluum gaudiis fruantur e Re
spondeo enim ommino eos hujusmodi oblecta
mentis eaudere; alioquin relurrectio Frustranea
esset, e luz corpora oloria, muleis xrumnis et
taboribus hic merita, carerenon debent. ACta
men opus non elt, reali eos eibod pocu retici:
cum neque debilicentur, neque deticiant, ne-
que nutrianeur; quamvis ee hoc facere poltine.
uc exemplo Chrilti resursentis constat. Pol
lunc aurem organo ouctatiro speciem delecta-
eivam quamlibet imprimere, mulio perte-
etius, quam faceret ipse cibus reglicer lum-
DtuS, eE siC omnem sibi Caporem procurare.
Ouod idem de odore, ee aliislensibus intellige;
pront honeltum hujusmodi rerum finem habere
PottunE.
42. Pari modo enim etiam sensui auditis.
dc visis, possune exhibere quamlibet lunvissi.
mam vocum consonanciam, vel colorum
praeltanciam; acque sic videre vel audire ob.
jecta, ecli revera realiter non praelentia, nec exi-
Cencia. Quamvis tamen eriam ilta realiter con
ram siltere, _ ipsi exhibere possint. Somnum
vero capere nequeune, quod finem hujus ho-
veltum non habeant, qui incer homines est
necessieas reticiendi lassa corpora e opus
nutricionis vel resticuendi vel consummandi.
AEquo

## Folio 615 — 779341856:0661
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000661.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
2, nOB
quaectio.
Bibant,
eF RC
mniset
AIId.
retici:
Pot
electa
perte
tum
ellige3
habere
diciis,
aviss
IOTum
se ob.
ec ext
Tet co
115 h0
es elt
Opus
nandi.
AEquO
(03 (0)6e3
Aroue haec ee similia non tantum quilibet in se,
sed etiam alius in alio per actionem regiminis
exequi porest; ucidum alceri rule loqui, vel ali-
quid ei videndum extribere, pocest cum Facere
impenerrabilem, ur calia percipiac, audiac, vi-
deac: quod Pane audiendi ac videndi non est
molectum. Caerera hujulmodi sIgVa Occurre-
rinc, facile ex noltra philolophia resolves.
De statu innocentiae orisinalis.
43. Scacus hic requirebac immunitatem ab
omni errore intellectiis, dicente S. Augustino,
indicare falsa pro veris non est natura creati
hominis, sed paenapeccari. Ultique multa non
Scivistent homines in illo ctatu. Sicur nec modo
Deari omnia sciune: Fuissent camen per Capien,
tiam, ee prudenciam intulam, ita d Deo directi,
ut in quoque errandi periculo judicium suspen.
distent: quo maxime conterebat cranquillitas
passionum, corumque perfecta lubjectio cum
rectae racioni, cum lanctae voluntaci. Similicer
requirebac immunicacem ab omni peccaco venia-
li. Unde procoplactorum primum peccacum
necessario debuie fuisse morcale, quo gracia ori-
inalis amicteretur. Ouibus non consideratis.
de centatione Frae; et ejus inductione in Bec.
eacum, mulca inconcinne corriuneur ex cache.

## Folio 616 — 779341856:0662
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000662.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
610
8 (0)6
eris popularibus. Sed nos similibus omissis
duo specialicet considerabimus modo: im
mortalicacem eorundem, et quomodo,
vel quale dominium in beltias exercuerine,
gua ad noltram philos ophiam propinguiiis
perrinent.
44. Ad primum quod spectat, certum est,
simplicirer loquendo, protoplaltos fuisse in Cta-
cn innocentia immorcales: nam invidia dia-
boli mors introivit in orbem terrarum; et in
paenam Deus injunxerat, quocunque die man-
dueaveris. moree morieris. Certum tamen
quoque elt, eandem immorcalicatem non fuisse
aeque pertectam, atque est benrorum in cala.
parrim quia pendebat ab exclutione peccati ron-
quam condicione, porcim quia ad vitam conti-
nuandam indisebant cibo; quem si non lum-
Dlissene, incdia periissent. Sicucetiam arctixeus
in ipsis requirebat alimentum, ad reltouracionem
Tui, quod crar tructus arboris virx, cum eodem
acchaeo plurimum symbolieans, uc dinimus lu-
Dea num. 19. Ouare immorcalicas in eo erae
Tica, quod neque alimentum deesset, et omnis
exterior vis ac inteltatio fuisset vel nulla, vel in-
tirmior, quam venocere posset. Sed quomodo
ictud detendimus :
45. Cercum namque videtur, sive Adam
peccaltet, live non, cursum mundi, ceelorum
ex liderum Futurum semper Fuisse cundem, qui
modo cst. Frant haec omnia facta bene, ex
bona valde: ad quid erGO MUTATETIK PrOPICE
DCC.
qud
suie
sibea

## Folio 617 — 779341856:0663
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000663.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
IM.
do,
quiuo
etti
ICd.
dia
Man
131I-
DMEda
UM.
1XIIS
ACH.
Slu.
eta.
nnis
11
1040
dam
em
4
optet
Pec
n
ex
0
. ∞ (0)
es
receatum: propter quod proinde opus crea-
tionis in nullo corrisi debuic vel immucari,
praecerquam quacenus quidpium cum paena ob
Deccatum inflicta conjunctum fuit. Necessa-
rium camen fuit in ilta; quae modoevenie, con-
vertione ac vicissicudine moruum calectium, et
aliarum rerum orisi aëris intemperiem, aue ni-
mios astus, rue trieora, aliasque cempectates,
ubi ubi cerrarum paradisus collocatus fuisset: ex
quibus non pocerane non male affici corpora
hominum, praeserrim veltibus nuda, et nullis
in aedibus custodica. Icem poterat unus Cain
amisse pro sua persona innocentia, infestare in-
nocentem monentem Abelem, aeque occidere.
Sed inquis, (I Cain peccassee, non peccante
Ademo, ipse Cain fuisset exera paracisum ex-
pullus. e d confortio innocentium legregalus.
Sed pocerant valde multi Reri sC peccances:
deinde tilii e nepoces Caini nihilominus, extra
paracisum, fuissent cum innocentia nati; in quos
tamen ip os quoque pocerat C dini Furor laevire,
si aliudantidorum non fuisser.
46. Ouocirca TTelmontius medicus, et
Marcus Mercinon solum medicus Caroli V. Sed
e Theologus, cui quadrienno sub Arriaya
Auduit, non dubitane aftirmare, corpora in
Racu innocentia habuisse dorem penetrabiliratis,
qua adverlus omnem vim externam obmunira
fuissent, sicut fere modo lunt corpora slorion
la beacorum. Pgitur ordinarie quidem fuerune
im-

## Folio 618 — 779341856:0664
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000664.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
618
n
d
B
(O)
impenerabilia, ee cractabilia, ad exercicia hu-
monaincer se peragenda: nam alicernec loqui,
nec actiones lensuum perasere, nec cibum su
mere. ee paradilum colere poruissent: actamen
adverlus violencium omnem carum penccrabili.
tacis assumere vocuissent. Neque hoc dissici.
lius aut mirabilius tuie quam dum nos, imo
quaevis corpora, decerminamus Deum ad pro-
ducendum insluxum, dum moveri volumus;
vel in puncto quieris, duni siltere, actione re-
giminis eacenus nobis concessa, nutu divino:
aeque enim Eacile erat Deo, in hoc quoque ad
Ctacum penecracionis vel exclusionis homini jus;
prour vellet, vel opushaberet, concecere. Ne-
que existima, hanc doiem esse nobiliorem,
quons ue homini non beaco conveniat: quia
ultonobilior eltimmunitas ab errore et pecca-
co, urpoce lpiricualis, quae tamen minimeillum
statum dedecuit. Acque ita dieta immortalicas
conltut.
47. Contirmatur eadem res ex eo, quod
alioquin non apparet caula, quare nudi man.
sissent. ctenim connaturale est homini. luum
corpus vellimenio concegere, laliem ad orna-
tum, etsi. non crubelcane; prout eriam beari
corpora eloriola lumine tanquam vestimento.
ad decorum, et ad gloriae discrimen, circum.
fundune, prout scripcurxe (xepe saepius innuun.
simirum siquando murassene in paradisso sa-
cum impenecrabilicatis, identidem veltimenia de
cidil:

## Folio 619 — 779341856:0665
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000665.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
elogui,
alTameN
disfici.
65, imo
umug3
iOne rC.
divino.
hini jus3
iorem.
: quia
DecCa.
e illun
decalicad
quod
Ii man.
luum
Aorn2.
n beat
MenIO
circum.
AnUUNC.
110.
enta
6)
at
6 (0)5e
cidissent; quae tamen non conveniebar esse ex
mero lumine, cujulmodi illico reassumi postent,
uci in beatis contingie; uc variis ex caulis olten-
diporelt. Porronuditas, ob quam peccatota-
stocrubescebant, non erar illa corporum à ve-
Ricumaceriali, quam plane sciebane ancea, néc
inviti ferebant; led eracamissio iltius doris, qu’a
immortales esse porerane, quaque se privacas
experiebantur, cum uti vellent, et minimé
Possent.
48. De dominio in beltias ita memorat Peri-
Pcura. Cen. 1. 2.6. Faciamus hominem ad ima
einem e similicudinem nostram; es praesit pisci
bus maris, es volatilibus caeli, es bestiis, uni-
versaque terrae, omnique reptili, quod movetur
in tera.  V. 28. Replete terram es subjiciie
eam, es dominamini piscibus maris,  volati-
libuscaeli, ee universis animantibus, quae moven-
tur super terram. Cren. 2. 20. Adduxit eat ad
dam; ut videret, quid vocaret ea: omné enint
quod vocavit adam anima viventis, ipsum est
nomen ejus. Appellavitque, Adam nominibus
suis cuncta animantia, ee universa volatilia
caeli, es omnes bestias terrae. _ Rccli. 17. 4.
Dedit illi potestatem eorum; qu’ae sunt super ter-
ram: posuit rimorem illius super omnem car-
nem; es dominatus est bestiarum es volati-
lium. Ouaericur quid de cali dominio lenti-
endum (IC ?
43. Cerrum est, Fuisse eam porestatem exi-
rstat ultrem, et qualt resiaM. COMPATZL
eu
57

## Folio 620 — 779341856:0666
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000666.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
620
n
e
B(0) es
cur enim dominio in cerram. Pieut proinde ho.
mo poreltarem dominacivam hrabuic in cerram,
adeam colendam, exarandtam, exercendam ara-
eris, Teminandam; ordinaridam in horeos,
aeeos, praca, Fructusque exinde, et saudia (I.
bi merenda: ita cerro quodam modo, poruit
cractare pisces, aves, et beltias; ut sibi subje.
etionem, ucilicarem. e gaudium, extriberene.
Quam eE porestarem certum elt, eum cum in-
nocentia perdidille, nec poltea recepisse: nequé
etiam aliud deinceps acroama relonuie, quam
in sudore vultusrni vescerispanetuo: sinas eto
tribulos serminabit ribi. Ouare non consitte.
Bac dominium hoc in dece capiendi fCraS; aUE
cicurandi, ne nocerene, led essent ad ser-
vicia: Nam ei hoc hodie hiabet homo,
ex a nemine judicacur mereri nomen do-
minii,
50. Ieque aliud quidpiam dignum occurrit,
nis ut dicamus; Adamum habuisse Facultatem
velirri fascinandi beltias; sive eorum sen sur et
appeticum ligandi, itaque afficiendi, uc aserent,
quidquid Adamo lubicum elfer, advolarene, re-
volarene, cancillarent. Puasque voces extribe.
rene, ubi, quando, ex quomodovellet. Strue.
rent aviculae nidos eo ordine, loco, in ijs arbo.
ribus e Fruceris, quihus veller; beltia sua limi
lirer cubilia ordinarene; e pilces eas lemitas
aguarum cenerene, illis que curmis velur in ex.
erciru prodirent, aliaque lingula praellarene,
DEOUE
bD
pel
AI

## Folio 621 — 779341856:0667
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000667.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
aM ar4
NOrIOS;
lucia (2
poruit
lubje
berent.
neque
Quam.
25; QUF
ad ser-
est do-
AlIateM
Sor 
gerentus
exhibe
STTuC.
I5arbo.
ua limi
Temitas
E is ex
Ctarene;
DEOUb
DuB
 
prour homini placuisset. Honnullis hoc asser-
cum admirabile videbitur, seid immerico. Non
enim quod primo aspectu, quo judicamus can-
cum secundum ca, quae exferimue, mirum 2p.
Paret, Proprerea non eAverum; nec ridiculum
rerum ipsislimas caulas incimas penicius expen.
dencibus, prouc inulcis exemplis per philoso-
phiam verissimam constat.
SI. Primo enim alius modusnon eR, domi-
nium illud cam in sScripcura cocies laudarum ex-
plicandi. Deinde modus hic Facillius revera
elt, et ex ordinaria via procedens. Nam aliva
d hoc non fuic nécesse, nisi ut Deus Adamo
conterret hujulmoci jus dx actionem resiminis.
qua posset decermenare sensus et oppecencias be.
liarum, ad tales affectus ac moriones. Saneltale
justrabec homo ad sen sus hominis, acq; incellectu
ic decerminandui: si nostri sen sus sic anime pocen-
tias, e contra, dicieane: si poltumus etiam beatos
decerminare, uc nos loguences audiane; si ange-
liincer le se sic acune, quare hoc non congruie
homini in trectias? Forre iltis deberur inajor li-
betras, quam hominibus et bencis spiricibus.
Denique ad quid opus erat; animalia convenice;
ut videret Adam; quidvocarer ea, nis utpeni
insime introlpiceret sineulorum nacuras, et di-
spicerer, quale cuilibet imperium conrenirets
Communicer dicune, eadem praestitisse Adamo
velur homaeium, e obedientiam spopondisse.
EOMOdO, GUO PDTCFAnE: RECEAE ETBO CTAE, UF
Adari
621

## Folio 622 — 779341856:0668
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000668.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
622
B
50 (0)8
Adam eis posset, non quidem loqui. d pron
prie praecipere. led tamen opus quodpiam
perasendum imponere. Proteeto locus et
lacus ealis vicae etiam requirebat, ut in canta
mulrieudine belluarum; promilcua contusio
abeset. sed ordinata actionum e rerum series,
eriam in illis spectabilis esset. Ilaec e similio
S consideraveriss cibi noltra doctrina mirabi
lis esse delineto
P. IX.
An non similis aliqua penetrandi
tti
Facultas in viventidus etiamnum
remaneat.
52.. Vel aliqua calis, vel similis aliqua 2d.
micrenda videtur. si vera lunc quaedam micabi.
lia Faeta naturae, prout credere sporret viristi
de dienis, quando calia, maxime juxta protes.
tonem studiorum luorum, annorane. Ridiculi
enim sune, qui concinuo falla esse canclamones
quaecunque sua philosophia non conoruunes
quali vero tacultaces nacurae, quae ars DF l
est, ad egeltacem humanae sciencix restringere ae
examinare debeamus. et non poriusnoltrarum
rerum calivines ad lucem naturae corrisere. Non-
nemo rulticus culerum breviorem calu decluris
erat, quem paltea dexcero abdominis lacere,
cum multo pure, Polt maeam aciisieratem
red.

## Folio 623 — 779341856:0669
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000669.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
_ pron
Cus et
A, CanId
seriesus
Cimilia
hirabi
anat
1M
12 30.
IIIaOI.
r15lL
rotct.
aICuI
mont
InEs
De
ere 46
FarUM
Non.
glutio
ateTES
tarem
ced.
100 5(0)
ed
reddidie, ex incolumis supervixie. Vacca sI
milicer cum pabulo culerum devoraverat;
quem postea reddidit inter costas e homo-
platam. Alius a latronibus coactus deoluri-
re culerum, eum reddidie Pospes per aposte-
ma laceris. Puella Veneta acum degluritam
post biennium reddidit, per vium urina,
calculo incrultatam. Foetus in utero con-
sumpcus, lesirur octa cransmilisse trans ute-
rum e abdomen, per umbilicum, nec non
aliquando per anum. Antverpix praegnans
cempore Ducis Albani, conspecta decapica-
tione unius, mox peverit intancem absque
capice, quod nusquam apparuit. AliaMech.
liniae videns cuipiam manum amputari, pei
perie faetum abiscista manu, quae nusquam
comparuie, cruore inde dettuo extinctum.
Alia videns militem in bello uno brachio trun-
corum adhuc eruento, Deperit Aliam, cu-
jus cruencus humerus per chirurchum soli-
dori debuit, quae postea nupsit Mercatori
Hlochkamer Amscelodami AnnO 1638. ada
huc superctes, inquic Hlelmoncius brachium
aucem quo devenerit non apparuit. ITujusmodi
irabilia mulca apud diverlas leges: quae quo.
modo explicentur line penerracione corporum,
vix appacet.
53. Norandum est, quod archaeus dirigit
ricum animalem, et corpus qualificat; non
RF
autEM
623

## Folio 624 — 779341856:0670
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000670.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
624
6
e
autem corpus qualiticat aue rexie archaeum.
Elinc horrio clandus non genceat claudum.
quia defectus pedis non cransit in archaeum: ar-
camen Canus aut vegerus generare lolet vegen
cum ec lanum, quia vie oc resederat in iplum ip-
Aoarchixo, melius conlticuro. Unde podagri.
ci generant Fere pocngricos, quia tolet esset vi-
eium seminale in iplo archaeo, quod per cum
communicatur proli. Nimirum non corpus
Epiricum. Sed spiricus corpus impraegnae, cujus
figuram, adumbrationem, tinelque agendorum
rerum concinet caulacive caulat autem actione
non contactira vel alteraciva, et paulacim,
sed actione resiminis ee instantance, _ sum
ma cum efficacis; quatenus lubordinatas sibi
causas, et ubi hae deticiune, iplam primam et
universalem applicat ad voca sua.
54. Fametli aucem spiricus vicae propeie non
paciacur indluxum ab actionibus vica anienalis, e
partibus membrilque corporis, sed ipse in ilta
indluac: accamen ipfemee le plurimum modi
tieac. ee qualicares libi actumie validictimas, act
actiones tensiis interni. Q appeticus lubitaneos:
quae mutaciones potencistimae sunt in ijs, qui-
bus periculum mortis repraesentarur. Nam
cum lic spiritus vitx, B vicam ipse ex officio
promoveac, ubi periculum elt moriis, nocat,
accurrere periculum, deltructionis lox, EE annii.
hilationis omnimodee; unde mirum non est.
quod lummis nisibus se opponat. lra deliderio
lonsioris ricae Fehricirantes, aliisque imophis at.
Aictos
eD

## Folio 625 — 779341856:0671
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000671.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
ChaUM.
EF eum
COrpuS
Cuju8
E TUm.
in ilta
Modi
125, act
2A205:
o quia
Nam
Oticie
nOtat,
E aMMI.
n est.
siderie
bis at
1c 105.
ae
et
6C
(0)
05
Dictos, in defectu apcioris antidoti, legimus ci-
bis vel pocibus plane contrariis repence conta-
natos fuisse, pura insenti haultuaquae frigidae,
vel vini renerosi, vel esu crudorum tructuum.
ecc. Sicut aucem per spiricum vicae non incelligi.
mus substanciam Ipiricualera; ita per terminos
illos, desiderii, Boudis, ira, indignacionis ec.
non incellisimus actus spirituales; sed impro-
prie d eropice loquimur, incelligendo quali-
carem accidentalem archaei, macerialem quin
dem, led quam exprimere alicer non possu.
mus, sed methaphorieis iltis vocabulis insi-
mEaUS.
55. Sicue supra num. r4. diximus, archaeum
sibi insculpere ee veluri impineere characteres
morbistos ac moleltacivos, imo sui ipsius de-
Eructivos, qui cerre in Catuinnocentiae, in quo
nec mOrS; nec Morbus erat. locum omnino
nullum hrabuerunc: ica nunc poltpeccarum hu-
jusmodi aftectus ac palsiones horridae plurimun
dominoneur; sic ucarchaum Frequenter in om-
nimodam consternacionem ac luporem consti.
tuane. Duod ubi factum tuerie, incerdum idem
archaeus veluri luimer impos, ab omni lua actio-
ne cesset: et quia ab hujus actione reximinis
dc directira non Polum prima orxanizacio semi-
nis. led poltmodum distriburio quoque alimen-
ei ex viventis directio conservarioque pendet;
consequencer dum sic lipochyniam veluci ali
quam archaeus pacitur, cessat cum ejus reximi-
nE omnium aliorum (uborcinalarum caularuI
E X 
usa

## Folio 626 — 779341856:0672
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000672.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
626
es
0
0.0(0
E
os
a
intuxus: e quia conservacio non FC, nisi per
actiones produccivas semper durances, manite.
Ate sequicurtris cessantibus cessare vivens. Ali
quando vero non penitus obctupelcir archaeus,
sed resumit e recollixit vires; et tunc vehe.
mentissimis conacibus insolicisque nisibus agic,
unde ee miri effectus, viis inconluetis, pro-
deune. NVunc
56. Ddico primo non postumus detendere,
illos effectus, de quibus num. 52. vel eorum
aliquos contisisse per penerrationem corporum.
Nlimirum hujusmodi penceratio erat pexcipuum
medium conservandi immorcalitarem in Ctatu
innocentia; quae cum in poenam ablaca fuerit,
juxta illed, palvis es, es in pulverem rever-
teris, necesse est, etiam dorem penetrandi sub.
lacam fuisse. Neque camen ideo dicendum clt,
ilta fuisse vel opera miraculola, vel ope damo-
nis Facta: cum lacis pateat, fuisse opera natura,
quibus majora nec damon quidem efficere po.
telt, Manifectum quoque sic ex laceracionibus,
apostemacibus, doloribus d anxietatibus, neque
per Denerracionem, neque per miraculum calia
contisisse.
57. Dieo praeterea, possumus exponere,
quomodo in quibusdam Faetibus disparuerine
aliquamembra corporis. Nimirum Factatuicin.
Tolita concussio ac Cupetactio archaei tam hor-
rifica, quae omnem ejus actionem reximinis, cir.
ca certa illa objecta llicerit; qua actione cestante
celtavis de aliarum caularum instuxus, a reximi.
ne

## Folio 627 — 779341856:0673
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000673.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
nite.
Alia
21151
rehiea
agic
PrO.
THM.
ctatio
erit,
Ver-
Sub.
ectu
1O-
PO.
eque
calia
ere
erint
icin
cit
Tan
imi
5
D
.(O) 
o
nearchaei pendens: his cessantibus cessavit con-
servacio illarum parrium ac membrorum. Ouid
isicur mirum elt, Ci absque illis partibus intans
nacuS SIC: Quo isieur devenerunt partes: respon-
deo ita in nihilum Tunt mutacae, sicuc apparuie
marribus; Isve subico muracae lunc in aérem
vencum. Fumum.
58. Possumus docere, quomodo (ut Factus
trensicus illarum rerum per Romochum curem.
abdomen. ecc. Ecenim factus est per vehe.
mencem nilum precsirum, imperncum ab ar.
chaeo. Nacurale erenim est archao, inutilia ex-
cernere per vias nacurales, quae ulri nullae pa.
tenE, ec urs et orchaeum insolita passio, PrOPICE
inltans periculum mortis, constue sibi cranlicus
insolicosparare, etli cum summa disticuleate d
discrimine: 2deo, ut praecleserit corporis ru-
ptionem, Scistionemve, evidenti morci alias ob-
venrurx. Quomodo aurem calis operatio lae-
siva non acculic e ipla mortem: respondeo.
dubicandum non cst, etiam iltam, Cimilibus
in calibus, Frequenter accidere. Negucenim
infallibilis estarchaeus in suis conatibus, praeser-
tim per accidens, ex praeternaturam, occasione
facti peccati, occurentibus. Sed sgic in ijs,
secundum impecum, non electivé: Quod tamen
in dictis casibus non evenerit mors, accidit ex
simili aetione archaei. Cum enim apertione
factanocivum corpus ejectum esser, caepit ar.
chaeus faculcate sibi connacurali ingenti affectu
RF 3
5a.

## Folio 628 — 779341856:0674
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000674.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
628
e
a
5
 (0
ses
Baudii aftici, quo impellence coesie omnium
caularum, ex spiricuum vitalium vires, quae
cooperabuntur, ad maturam ac cutam vulneris
congulationem.
59. Sed dicer hic aliquis, si nulta concecatur
penerrario corporum, quomodo ergo las
ope daemonum, qui lupea nacuram nihil pol.
lune, corporibus hominum injiciune macerias
nocivas, cujusmodi aliqua Brugis combucta,
Fuit confessa, le viro injecisse corium bubali, ad
volae magnicudinem. quod e ei chirursus For.
cipe extraxit, maruraio prius apellemate. Sie
anno 2622. Duella vornitu reddidit bis mille aci.
culas elomerarim, cum pilis. et aliis sordibus,
per laeas injectis, alia Mechlinix legmenta
dolabra abrala, ad duorum puenorum magni
eudinem vomuic anno 163r. Sed exempla
ejusmodi Frequentia funt: 2d quae respondeor
li injiciontur intra cavicares, c. 8. in Roma.
chum ee intestina, nulla ad hoc praectandum
eit damonibus difficultas. Si vero intra Par-
tes Colidas injectio tacta fuie. debuerunt ne-
cessario partes aperiri; quod poruit praecta
re daemon; immicendo renacinsimum lom.
num, et vulnus arce medica: qua dexterri.
me callet, mediilque efficacissimis ito foven-
do, uebrevissimo rempore coaluerie, abique eo
quod dolor fuerit notatus: vel licet nocacusfue.
ric, non camen innocuit, unde praecise ille ex
citeric.
60.

## Folio 629 — 779341856:0675
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000675.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
quae
alneris
EA3IUE
lag
Pot
cerias
ulta.
li, 40
5FOr.
Sit
le aci
ibusu
ACHEa
1
ni
mpla
adeor
OMA
idum
PdF.
FBC
recta
(OM
terri
oven.
HC eo
Stue
C ex
Selt
6)
0( Oedou
eo
60. Sed ex occasione termini impenerrabili-
earis oritur demum etiam illa hic quaestio; An _
quomoco daemon possic milires tacere impene.
erabiles, sive invulnerabiless contra scloDO.
rum e ensium ictus e judicat FIonoratus
l’abry. anselos posse ad libitum le reddere
impenerrabiles. Ccuc saneti corpora gloriola
penetrabilia: circumdare se erxo daemonem e
circumponere, ita impenetrabilem le tactum.
circa milicem, atque ica procegere. Sed jam
alias dictum est, cti corpus possit acquirere
Pacu penecrabilicaris, quod ad hoc tancum
requiratur omissio exercitii pocenciae corporca;
non ideo spiritum posse heri impenecrabilem.
eum ad hoc opus foret exercitio porentia cor-
poreae, quam ipse nullam habet. Respondeo
erso posie hoc Eacile praeltare daemonem, per
nisum et morum opposicum. Sicut ereo d
nobis corpus impeni appulsum, opposito im-
Decu repellicere; ica similicee appulsum repelli
cus a daemone, non impecu concrario, qua-
lem imprimere contactu non porelt. sed Fa-
cilius, ipsa voluneate (ua, qua pollet, 2d 10.
comovendum. sladium vel glandem in op.
policam lineam decerminance. Quia eamen
daemon non semper vel coram est, vel ictum
praevidee, hinc ordinarie cales daemoniaci mi-
lires vulnerious pereune; maxime cum (U2
daemon quoque nequitia tandem decipise clien-
ces tuos. Cur aucem calia permittie Deus
RC 4

## Folio 630 — 779341856:0676
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000676.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
630
2B(0)6
damonibus e Respondeo, permittit in favo:
rem liberraris humanae, a qua cum dependeat
hominum hujusmodi cum damone contor-
eium, non tam daemoni illa, quam homini ad.
scribuntur. Alioquin certum elt, sine specia.
li nucu Dei, non posse damonem quidquam
homini nocere, neque capillum quidem evel.
IerE.
5. X.
an non insit homini aliqua adhue
facultas fascinatoria:
CI. Diximus in paracilo porvisse Adamum
indectere et regere sensus appeticusque bectia-
rum, ad tua obsequia, quod Fascinare dicere
possumus. Ouarieur aurem, an non limilista-
cultas aliqua adhue insic homini respectu
aliorum hominum: nam respectu tera
rum eam amissam esse, ibunde conctac. Ft
quidem dubium non elt. opc deemonum calia
fieri Dosse per pociones medicatas, uti per pocu.
Ja amacoria, indireete, sicue etiam homo ho-
minem moret ad laecitium, Propinato gene-
roliore vino, e aliis hujosmodi suggectio
nibus, ad alios affectus. Sed quaerieur, on
non etiam homa per le immeciare poti (I.
milia etficere, per naturales actiones, maledi-
ctiones, imprecariones, oblocuriones, alpectus.
et Timiles modos.
da t

## Folio 631 — 779341856:0677
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000677.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
tavo.
onlor-
pecia.
evel.
ABub
rum
diCeTE
ista
Dectu
fer2
talia
DOCU.
relte
elio.
ho.
II II.
, d1.
i
e
odo(0
Ssed
on
62. Videtur hujusmodi vis ligativa esse ad.
mierencta, ob muleas experientias. Nam asterie
Hlelmoncius, in homine lacere scientiam, quam
mumialem ex masicam vocat, modo post pec-
cacum valde occulcaram, languidam, et velue
moreuam, quae excitaca mirabilia patrec: sed
eam non explicac, uc equidem cuxiam. Tilam
Scientiam dicic, ex pacto a damone in lagis ex-
citari, cium volune quidpiam operari. Per ean-
dem ab angelis immitci hominibus exstases. PX
ejusdem directione pendere negocia nocturna
noctambulonum. leaque per illam scientiam
Sic excicatam videntur miras praeltigins et fasci.
nationes efficere hominum, e Belriarum, sive
juxta ejus dictamen unguentum venenacum
conficiane, a daemone cransmittendum ad eum.
quem volune ligare; sive in seiplis, ex in mente.
vel ore, conficiane venenatum aliquod nias-
na, quod vel expuont, vel extralene in alios:
sive de ipso suo spriricu, velut intoxicato, diri-
Sont alio adnocendum.
63. Sic enim laga mittit spiricum suum in
equum, quem interticie; non quidem omnem
 rotum, alias etiam ipsa moreretur; sed ex
parce, quatenus ab ipsa, ad nocendum, vicia-
tus est, radiac in cor equi; sicue archaeus matris
eadiae infoerum, eumque ibi accendit. Inde
s cor equi, per Pagam occisi, clavo transtreas.
ipla faca horrendos patitur cordis sui crucia-
cus: quod signum est, spiritum insicum laGae
migrasse in cor equi, ex cum eo copularum este.
RF
Pol

## Folio 632 — 779341856:0678
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000678.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
 32
 (0)858
Fosse autem lacam, praelercim mumiali ptran-
calio dc scientis, ue vocant, magica, in ipla ex-
ciraca, in quasdam velur Furias actam luum (pi-
ricum insicum vel archialem lic immutare, ee
velue infacuare, cum directione ad exora, non
estoblcurum ex antea dictis. Iloc autem no-
cehic eriam ipsi saga. Sic tibi omnino perlua-
sum habe: unde ordinarie hujusmodi Ariex
Tolene esse macilenca, Pordidaes pallidae, fce.
cicae.
64. Ouaedam etiam bruexlunemicica, qua
tenus quibusdam dietaminibus miris, ad quee
dam, nullo senlu externo cognica feruneur, aue
nocumenta lua in alios derivant. Sic enim ba (1.
tilcus vilu dicitur intoxicare, mulei pilces apuc
oleum, ee variorum animalium sansuis mira
operari. Canis eabiem suam salivae imraictie,
e eriam post morrem suam, rabiem per caim
PropaeaE. Parancula ictu suo inguiecudinem
et lalcitationem homini inverit. Dicitur e
morsus mulieris, ira concicacae, venenatus esteo
I.deharum miris apperenciis dum urerum gerimE.
nitril dicamus. Aquilae ex lcalia in Atricam,
reansmare avolane ad caclavera, cum tamen co
usque odor non perveniat; instruuntur ergo
quadam sclenciâ, sive phancaliatione mumiali
_E masica. Rana dum hospicium ante brumam
Tolico protundius sibi apparac, oltendie, rigidio-
rem hiemem lccururam. Mtilvus in calonovie
cempus luum. Sed innumera sunthujusmodi
exempla, quae qui probe omnia collegisset à
beu

## Folio 633 — 779341856:0679
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000679.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
ptrana
pla ex
um spio
rC, et
13 nOM
In 1O.
ArIEX
e, fce
Qua
qua
H, a
2ba(1.
apucd
mira
 eaB
AF _
6 etteo
erIMto
en cd
et
sidio.
norit
smode
isset d
beu
10 (0)
es
brueis, nae ille ucilem sibi scienciam praepa-
rasset.
65. Profecto qui historiam enimalium ae-
tentius considerac, non porestnon judicare, in-
ter iplas beltias esse muruum aliquem, ec occul
cum instuxum, quomodo enim ovicula occur-
runc ad maerem luam, ex omnibus totius ere-
sis, e dienolcuneur ab hac: Quomodo rex
spium cocum examen post se crahic: quomodo
sinsulas inter se diltribuunt ad diversas functio.
nes, alias ac importandum, alias ad mellitican-
dum, alias 3d focos pellendos, alias act custo.
diam alvearii, omnia cum summa concordia:
Idem de formicis. Quam apce se avicula com-
binane ad nicisicondum, invitane sc ad COitum=
alternane incumbendo ovis, alendisque pullis:
Ciconiae e similes aves, dum ad miliores terras
decumno avolane, quomodo liul in idem con-
silium conveniuns: quomoco unam ducem
consticnune. quam reliquae lequoneur. Nimi.
rUm D EDS, concordice _ Sociecatis amans.
quabec animancium speciem ea natura instru.
xic ve individua ejus incer se se, ad cercum
conusche bonum, non solum vocibus petlice
re, sed etiam occultis actionibus perducere
86. Llominibus aurem quare hoc bonuim
negacum . Cerce quidem es divertarum gen.
tium contes. ex opinio quaectam, unde unde
protecta, eale in hominibus carrulis, praelercim
cum invret dbquentibus, illam vim, ut lin-
SII
DOTTINE.

## Folio 634 — 779341856:0680
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000680.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
634
e
3
e
e (O)es
sua sua postine absentibus nocere, prour Virgi
liuscanie, ne noceat vari mala lingua futuro. In
certa terra mihri nociltima conluerissimum ett,
genus quodpiam morbi, licum in dolore capitis,
e arcuum lansuore, quod putant libi advenire
Tolum ex invidorum linguis: cui ec certam her-
bam acthioene, ab eadem linguarum intempe,
rancianominatam. Flancherbam coquune, ad
cbullicionem, aqua Fontona, qua ubi manus
Dedesque ex faciem abluerint, moroum eadem
abstertum colligune ex eo, quod lordes in ea
cereo modo contuisse deprehendane, eo modo,
quo laccaleori lolet, dum acerum infundieur.
67. Si excera omnia intirma videantur, mani-
feltum elttamen in Fceminis cravidis, eas revera
miram vins exercere in taecum luum, idque Dc-
cultomodo, quem iplae nesciunt. Ubie hoc
adverte, effectum parcius, aut nullum lequi,
si passum nimis resiltat: ideo Farum in utero
capacillimum esse, quiatenerrimus. Irem ad.
vertunc quoque requiri in Falcinante vehremen-
tem apprehientionem, ex obcurum mentis,
sicut ex determinationem ad cercum cum Cub.
jectum, cum subjecti parrem, ut patet cerre
cum in eisdem gravidis, relpectu taecuum, tum
etium in lagis. ex quidem matres non lignare
faecum sinilta manu, sed Polum dexters, scribit
Felmoncius. Ratio vero est, quia alioquin
archaus, cuihaec actio tribuenda elt, non luF-
ficienter alceratur, ec 3d agendum disponitur.
alludmirabile est, posse hominem eciam sibimet
imprio
et
i
Md
10
2 il
set
e
Cha
1eHS
68
M
i
le
a1
i
est
1M.
siIa
15

## Folio 635 — 779341856:0681
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000681.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
Virgio
ro. ln
capitis,
venire
nher.
empe
INF, 2a
manUS
eadem
In Ca
modo,
CUIF.
mani
revera
equi.
UIerO
n 2d.
emen.
entiS
n(ub.
certe
1. EUM
IBBAIC
scribi
ioquir
OM.
Onicur.
sibimet
imprio
. 6(0)
e
E
osm
imprimere lignum moenae ansustiae, cui pro-
funde immersus elt. Lellisenim eM Helinon-
cius, virum quempiam, cum expectaret mané
vencurum praecorem, ur suam supellectilem ra-
peret, ideoque enta nocte sederer maeltus, et
capice in palmam manus inclinaco, ceprehen-
Cum fuisse mane ea parce capicis prorsus canum.
qua manum cecigerat. Sed huiusmodi curis
subito aliquos incanuisse Frequenius leximus,
juxta illud. Onox quam lonca est, quae fecit
una senem, Sicucerso Pemen absque libidine e
Trigide decerptum non est proliticum, sIc conatus
archaei, nisi vehemens sit ejus applicacio, non cA
Docens ad hocopus.
68. Si hujusmodi retio energetica hominis
in hominem admicrenda est, facile portumus
eam, quomodotiae, exponere. Nimirum vo-
IBIE DEIIS, Sicuri Beltias subordinare imperio
hominis, ec ica easposse, ab ejus nutu, 2d sua
obsequiaflecti, ita hominem homini eo lociera-
tistaedere obligari, ur alter ad alcerum facilé aF-
fectu amoris ac amiciria inclinec, requirendum
id felici illo innocentiae Aacu; e ideo similem
actionem regiminis spirico insiro concessie in
bonum. Peccato aurem facto e innocencia
amissa, cum mens hominis in curas hujusmile.
rabilis vicae nimium quancum dissiparetur, ces
Cavic illa facilis ex protunda applicatio, ad meli.
Oris illius prioris vicae nexocia; sea pocius luc-
celsie inclinatio in malum, ec perperuus quo.
dammodo turor archai, omnibus modis exor.
bitan.

## Folio 636 — 779341856:0682
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000682.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
636
ad
Ditantis: unde modo operatio non reltat, nile
inmalum, ex ad nocendum; uti supra demor-
bis elt dictum, qui non per le, sed ver accidens.
in archaeo dominari caeperune. Daemontacile
cooperatur, cui volupe est cum mileriis huma-
nis. Ieague Spiricus archiaealis actionem suam
reciminis, principio et pec le ei dacam, in bo-
num speciei humunx, postmodum per accidens,
exercet inmalum: in quo nihil apuc nos est ex-
plicatu disticile. Debere aurem hujusmodi actiu
onem admicri, lane ostendune Facta illa multipli-
cia, ee argumenta hactenus praemista, quibus
etiam plura apponi possent.
d
De mundo simpathico e anti-
Pathico.
69. Dui oculos menris veritati aperire volu.
erir. Faceatur necesse est, in mundo, non lolum
respectu vivencium. sed omnium plane rerum,
repeciri ubique seminalem quandam nocionem,
discrecionem, imaginationem, amoris, conveni.
enciae, similicudinis, timoris, terroris, trillitix, ce-
pinantia, cum intuicu lueri et damni. superio-
ritaris SEc. Sieur eriem quae tractenus dicta lune,
detalrinarira actione. e quavis alia regiminis,
in guadum sypachria fandara lune. Parremus
qua a promiteue, quamvis innumera sint, quae
ommicis constant. Vinum cserrelcir vileAo.
renter
P
ess
s
HIl1
Ido
Di
ji
qud
ia
psi
ule

## Folio 637 — 779341856:0683
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000683.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
demor.
accidens,
 huma
in b0.
seltex
odiactia
mulcipli.
quibue
tt
evolu.
TOlum
erUM.
tia, CC-
perio
iTuntr
miniso
reMUS
E, Qua
ceAto.
renieo
un
6
63(0)
es.
rence, et cerevisia, Aorente hordeo. Mulier ab-
lactans intancem, dum lac in prunas emuleet,
sentit ubera Berilescere. Scercoribus calencibus
enem supercruens, aut terrum candens infigens
morbum alvo Facie. Quidam nalo truneandus.
pactus fuerat cum chirureo, ue Fructum carnis,
ex brachio alterius exlectum, vulnerique insio
cum, inolesceretaceret. L’actum felicicer Bono.
niae; sed post menses credecim, cum sIC naTaTUS
Bruxellas rediister, alcero, qui carnem suppleve.
rac, in lralia morcuo, sensic sibinasum putrelcen-
tem destuere. Cujus celtes, inquir Hlelmoncius,
sdhinc superltices lunt. C exta herba manu erita.
ducretenta, Joneccepuerie, Ci manu illa alterius
manum tenveris, donce cepelcac, conciliac il-
lius amorem. Exploracum dicitur esse in canc.
Si Folia alari, aut excremitaces lambuci, decer-
pendo deorlum Crinxeris, purgabune sumen-
tem, ethieractionisnescium, per alvom: (i veroo
Turlum vellicareris, per vomitum. l’aemina po.
dagra laborans, a morbo convalescens, quocies
tella, in qua tracer ejus mortuus fuerac. Ie-
deret, licet in alia urbe, semper recidivam est
DacTa.
70. Cadaver occili ex vulnere, praesente ho-
micida. Cansuine manat: nam archaeus vindiu
etae affectum exercet: nianet enim aliquic de
orchieo in violente occiso, unde corpus ejus mi-
nusriset. ex diuciusmonectroctabile, quam na-
curalices moctui. Si luper cectudinis chotda
levem

## Folio 638 — 779341856:0684
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000684.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
63C
e
(O) Ee
1d
lerem poleam posueris, extremitatibus libere in
aere, tonquam in Catera, pendentem, ec alrerius
celtudinis similem chordam pullaveris eminus,
ubiconi in octavo consonane, videbis paleam ere.
mencem; ac ubi in unisono concordane, tune
alioguin quieta cestudinis Ades, mora impatiens
subsilie, Sc velut laericiz geltiens, paleam excurit.
Ouipelle guionis, qnod est anim al voracissimum
Sveciae, intectus dormie, lemper epulas somnint,
Si faber dorto ad septentrionem obverta, luver
incude linea meridianâ instructa, malleaverie
acum, dum maximus fervorienis dellerit, (ub.
oblcura achue rubedine. et cum imaginarione
vercicicatis imprimendae, acus acquirat vercicita.
tem, non acquiret, si imaginacio detuerit. Si
porcus intra currum cancris onultum noctu
cranscurrerit, mane deprehendentur omnes can.
eri morcui:
yp. MLediCinA FTCQLENEEF (UMPTA nOn OPeTAIBE,
quia Familisricacem contrahic cum archaeo. Mncer
Fcecvicerasi nocam impresserac, qui viridescebat,
Aavelcebas, rubelcebat, quoc annis, iisdem ctationi.
bus, quibuscerasa arborum. E compertum est,
aliquem has vicissicudines colorum in Belgiopal.
sum. in Mtajo e junio; in Flispania vero easdem
in Marrio ec Aprili; rurlum que in patriam redi.
ens, Majo ec Junio. Purdi moriuntur, dum gra-
na visci, ab eis devorati, cum sercore arbori
aperla, iterum serminant. Rebus eciaminani.
mucis
e
is
s

## Folio 639 — 779341856:0685
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000685.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
liberé in
eminus.
AleaMIrC.
INIMUM
omniato
alleaverit
erit, sub
inarione
verticica
noctu
neS CaN
SpeTALBE,
ictationi
iam
duM
d
DI
minani
palis
ado
ex
(O)o
maris quidam sensus inest. Sic argentum vivum
metallis sociatur, non lieno eclapidi. AB oleo cu-
cumis avercitur, e incorquetur, ne ei propinquet.
ticus ex arbore cadune. si eam lapis aetires tangat.
P. Vadingus Facetur, expercum lc este, cos, de
quibus incense cogicamus, respicere nos. Sanguis
vel orina aeeri d cane vel porco devoracus, mor-
bum in beltiam cranstert. Sed annocet plura,
quivoler.
72. Reque actiones halce tam admiran-
das mulci per cAluria corpulculorum explicare
conantur: nec dubia est hujusmodi eAluvi-
orum mulciplex operacio. Sic anno 1320.
incer Rustiam e lorcariam alc. Or. 6+. non
peocul à palude Kicaya horda Paschiedorum in
pecras cransmutara legitur, cum toro armen-
co curribus, ormamento, hominibus, Ca-
melis; quia forcis odor laxacilis Fracidus co
adspiraret. Novimus e fontes lapidelcen-
res. e alia similia mulca, pec adspiracionem
parcicularum concrelcere Tolica. Sec camen
communiter ex merico judicatur, per can-
dem communicacionem particularum omnia
explicari non posse; cum praesertim quaedam
in plucimam diltanciam peraeaNEUE, quo
Spiricus vix credi pollune deterri poste. Duo
cirea actio nostra resiminis muleo univerla
lior, manifeltior, et certior est; (ed et fa.
ulle
C. WF

## Folio 640 — 779341856:0686
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000686.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
BAC
2d8(0)83
13. Cum isitUE DFIIS Oncim. Maximus
in opere suo mundiali se ipium commendare
et coenoscendum extribere vellet, PrRTeE
alia divinicacis suae accrihuta, etiam unitatem
suam in plaribus innuere voluit. Unde pro-
pe infinicam rerum creatarum apparatum ita
disererie, diltinxie, dispoluit, ordinarie, ut
omnia tamen, cereis lexibus, in unum con-
venirene ex conspirarent. Imprimis ergo ex
una maceria universali produrie omnia, quae
aliud non est, quam Cutocilissima subltanria
teminalis, ec velue originalis archaeus torius
mundi. Fiujus porcionem linceriorem ac pu.
riorem implaucarerat arbori vicxe in para-
dilo; et ejus aliqua indicia vule esse reliqua,
oltendendo quibusdam, ecli paucis, univer.
Talem medicinam, quam lapidem philoloptri.
cum vocant. Exinde quoque decerpie BE
miscet archaeos particulares rerum, sic uc de
communi omnes aliquid parcicipent. et in
Dropriam siuam dilterentiam nihilominus ve-
tuc abscondane. Eiine sc, uc omnia parrim
conveniant, parrim difcrepent. In quantum
ereo conveniune, in tancum alcerum ab al-
tera amatur dc trahicur, ac nalcirur lympau
chia: in quantum vero discrepane, ila à lele
disjunguntur, ac invicem repugnant. In eo
proinde Catura est actio regiminis in rebus
divertis, quod si una res aeat, dererminet
 alium, ad agendum secu, si sic ejus
dem

## Folio 641 — 779341856:0687
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000687.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
laximus
hendare
PeRteT
Mitatem
de pro.
um Ild
n COn.
180 ex
3 qua
bctancia
TOtiuS
dC DH.
PAT4.
eligua,
BIVer-
Coptii-
pIE eb
Ut de
et in
US Ve
PatEim
ab 2l
Cymp2
d
e
In et
rebu
erminet
I
15.
deM
5(0) 
0
28
64L
det sces racionis; aue paciatur, s aliern
Paciatut; haec eMt sympachia: anchipachia ve-
ro, Sdererminat sibi concrariam ad aetum con-
trarium. Acque ita per actionem reximinis,
praeside DFO, omnia ordinatissime in caloac
cerra peraguntur, canquam s2 in mundo nihil
conspiciatur, quam perperua et admirabilis har-
monia rerum omnium, in DFl laudem ec glo
riam conspirancium.
74. Tlinc Facile apparet, quomodo opere
cur unsuencum armarium. Videlicet R un-
vencum ex bonis herbis spiricuose conte-
ctum sc, Canguis aurem ormis adhaerens 2d-
huc recens (IE, copioioque orchaO prRENANS:
arctiaeus ille Languini sic immertus ubi ami-
cabili unomento delibuius furorem remileries
determinae archaeum coralem, in vivo ad-
huc de vulneraco homine, ad similiter remie.
tendum Furorem: acque ita placatus archreus
dirisic corpus vulneratum, ad convolescenciom
Fluiuemodi actionibus eE paltionibus consensi-
vis plenus est mundus: uc ficencer pronunciem.
philosophia defectum efficere, uc nonnulse
Pheolosi inconsulce supersticionis e veltigio
daminene medicos, dum calia taciune; exi-
Rimantes, non posse heri actionem ullam phy.
sicam, nili mediante contactu, _ per mo-
cum localem; non accendentes, quod ipsimet
talem octionem doceane, independencem à con-
curtu locali, in locurione angelica, et qua
55 2
ipsimeF

## Folio 642 — 779341856:0688
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000688.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
642
63(0380
ipsimet. caelites in precibus alloquuntur.
Animandi pocius medici lune, ut hujus.
modi Rudia exerceant acque promoveant:
nec dubium, eos devenire posse ad varios
modos curandi morbos. E membrorum, Cor.
porum, herbarum eec. consensum perspe-
eliorem habuerinc. Cum enim immediaté
Caepe applicare non portine medicinas; pore.
runc cunc mediace, ee aliis viis, talurem suyge-
rere. Acque ita, ni fallor, per actionem reri.
minis, etiam hunc nodum, multis vilum diffici.
lem, nullo negotio, solvimus.
5. XII
Mundus peenitens.
75. Misericordissimus DF. IIS, cum vi.
deret, parentes nollros per peccatum curpi.
cer depauperacos, ec nudos, fecit illis pel-
liculas, quibus cegerentur. Sic polrmodum
mulciplicem calamitatem noltram conlolandi
causa, nihil omisit illa infinita majeltas,
quo nobis sublicio etter. Unde mulciplici
providentia, generi humano innocelcere vo-
luic innumera narurx mylteria, quid laceae
virium in cerrestribus ac caleltibus, quid in
metallis, quid in lapidibus, quid in plan-
eis, quid in foncibus, quid in bectiis, quid
in moncibus, quid in vallibus, quod no-
bis

## Folio 643 — 779341856:0689
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000689.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
ITUF.
jus.
COF.
se
vi
Del.
iplici
vo-
Olan-
quid
BO-
bis
e
d (O) eo
643
bis ad volemdinem, ad elum, ad vitam.
ad oblectationem quoque lervire posser. FF
set prope infinicum eo excurrere, et divinee
providentix fonces ubique octendere: Sed vel
eo ipso non eric virium e vicae nostra; ux
alceri eam Porcem relinquendam putemus,
contenti ea expoluisse generatim, quae disfi.
culcarem in particularibus ubique Faciebane:
ex quibus hactenus brevi ee clara mechodo
eroctaris in omnia fere lingularia lux porerit
aliqua derivari. Sic hic isitur nobis cantispee
aliqua quies; DEO vero optimo maximo,
cujus providencia vivimus ex Capiencia suber-
namur, in aeterna saecula sic omnis
honor et sloria.
AMeM.

## Folio 644 — 779341856:0690
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000690.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
e
eB (O) Se
RIBRUM
OOMATIOUM,
Duo
preciolum a vilis
triticum apaleis.
aq
verum abcrtonco
p
recte e merito secerni oltenditur,
Cum
Soliloquio metaphrlico
10
cum anno Trusitero lubor-
dinacum.
Proloquium.
Vaeritur, num errores in Philoloptia,
liqui irreplerine, corricendi sint 3
Duis dubicat inguis: Dubitat enim
vero innumera hominum curba, qui-
bus omnia sunt susque deque: qui non liceris
vacant, Ced inanissimis serviunc illorum placiris,
per quos ad nomnullum fucaci honoris gradum
perrin.
Ot
eI
te
pI
Que
per
cet
pebte
BIb
pt
dAI
10C0
ABI G
1B1
Beat
quil
di
U
II
AHC
111

## Folio 645 — 779341856:0691
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000691.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
hia
i
ad
20
e
6D(O) des
2
pertingere se possesperanc. ITi inquam dubi.
tant, litnealiquis error roltendus: dubitane au-
tem: ime pocius manibus pedibusque ob.
stanc, ne quidquam tale eveniae; e s quem
compererine, qui e dosmaris semel trodiris e
acceptaris, vel, uc ipti loquuntur, approba-
tis, quidpiam in judicium vocare rencaverits
eum eanquam reipublica holtem curbato.
rerque odio plusquam vaciniano insectantur,
omnibus et concumeliis vexane, de injuriis op-
Primunt.
2. Ouasi vero non idem (It error anime
quod morbus corpori; imo canco illud praeilto
Peltilencius malum, quanto animus corpori ante-
cellit. Orrumque eAt Fcedus effectus originalis
Deccari, dicence S. Augustino, indicare falsa
pro verii non est conditio creati hominii, sed
paena peccari: et morbus quidem ad morrem
disponie, error ad peccarum, quae ec iplamors
animae elt, viam adeo cerram sernie, uc clara
voco tori mundo acclamet David. Frrant om-
nes, qui operantur iniquicatem. Elinc pecesto
non Facto nemo erracser in paradilo: hinc in
Beacis exular omnis error; quia, cum infinita
quidem sine, quae nesciane, circa ea tamen ju-
dieium omne luspendune, acque ita ab omni
utipeccato lic errore sorvaneur. Prrant vero
innumeris modis ac viis damnari spiritus, quo-
rum e unicum propemodum opus ac cudium
est, miserabile genus humanum. erroribus quo-
55
cidie

## Folio 646 — 779341856:0692
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000692.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
646
d(0d
es
tidie aliis alque aliis discerpere, aeque in peceata
sine tine praecipices agere. Cuid cibi videtur vir
bone: quid nobis agendum est: Carcareone
exercitui nostras vires junsemus, arma miniltra-
himus, consilia contorebimus : Ab(IE, (I Chri.
Ciani Canguinis vel surram habes
3. Sinite utraque crescere, inquier aliquis.
vircutes cum vitiis, verieates cum talsiracibus,
usque ad messem. Sed profecto erroc, non
nili alio errore ee iniquitare, detendi porest.
Simplicicer enim verum non est illud vericatis
pronunciacum ; sed tunc lolummodo, quan-
do cum zixaniis cradicaretur e criticum.
Ouando vero Ipinx lementem ipsam lutto.
Cant, prouc errores vulpries genuinam philo-
Tophiam penitus opprimune, uc videbimus.
absque ullo dubio, quondheri pocest resccandae
eradicande que lunt.
4. Illi quidem errores, reponis, qui sune
circa Aidem et mores, cvellendi sunt; led quid
cantopere noceat error merissimé physicus:
Respondeo novum rurlum errorem demon.
Arys. quasi error sic uspiam aliquis, quinon
aliquod morole vicuperium incuerat, aut nocu-
mentinil adterat. SiCHE OmNe VerUM eX DFO
ceu prima veritate scaturir, sic omnis error
DFO concrarius est: hinc per naturales quo.
que scientias, dormara etiam hdei ac morum
a 55. Patribus contumata fuisse, e hrodie;
Theologis contirmari, illusrari, explicari vide.
mus
1b
eII.
BBi
ba
1bilI
uII
ois
steiia
identia
1u
st
qua
pet

## Folio 647 — 779341856:0693
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000693.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
A pectao
Detus VIt
AIdTEBI
talibu55
potelta
verital
quaM
isselM.
sato-
hilo.
M1S,
Canda
si
Ic
lcus
CMOH
1IB
HOC
est
ud
d
0
in
eq
5 (0) 
mus; cum nullus error cam philosophicus lIC,
qui siad primos Fonces redueatur, =fFirmari per-
atur, non aliquod divinum vel dogma vel actri-
bucum deltueret.
5. Alius opponie, tegendos potius ac pallian-
dos esse, liqui sine, noltrorum masistrorum ac
Patrum errores, quos immeriro ee porum pie
turbamus cam 2d aecerna saudia sublevalos:
Pcholam quoque iptam, in qua innuerici, et do-
etrinae eanquam materno lacte educaci sumus,
non sicd nobis intamari debere. Sed alius hic
rurlum ee mulciplex error se prodit, quo beacos
in calo insipientiae acculas, qua desiderent (phal.
matum suorum, in quae hic viventes prohuma-
na infirmitace incurrerone, nunc adhucpaeroni
exictimari. ScripsIt S. Avoustinus duos retra-
Elarionum libros; Scriberent e lancti (i vive.
rent, nec ullura vellene in luis monumentis er-
rorem exrare, es sicur delectuum ac Deccato.
rum olim admissorum. ita errorum quoque vel-
lene, si feri possene, nullum imitatorem habe.
re; quibus proinde gracius nihil Facturus (IS,
quam si de eorum scriptis omnem prortus ma-
culam obstergere poltis: non enim pascuntur
mendacilaude, vcnosincerdum.
6. Illud quogi quaelo quam est erroncum, quod
arbiereris, alicui scholae vel congregationi pul.
chrum esse ec ploriolum, in erroribus non co.
enicis, imo ee coeniris persere: quasi vero laudi
it civitaci, siqua in luem epidemica incideric nam
idencidem propasare, rerinere, et ad nepOtes
eraduCeTe.
55
Errore

## Folio 648 — 779341856:0694
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000694.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
648
e
ndc
∞(0
303
Frror, mi homo, temper ese error, ma-
lum semper malum, ubi ubi repercum fuc-
ric. Accedit quod scholae Rccleliae serviune,
cui valde praejudicat in propriis ofticinis arma
parari, quibus ipla laecatur, & caeleltibus dog.
macibus remorae, caligines, recinacula obve.
niane. Amicus elato, maxis amica veritas:
Dublicum prirato anteponatur oporter; praeser-
eim cun abicctissimi aniri sic, gloriam suam,
eamque inanistimam, in scienciis quaerere, cu.
dusmoci et. velle nunquom videri errasse, plau-
susque hominum, quamvis prorlus erraticos,
velur ulcimum vitae e actionum hinem (ibicon-
Rituere velle.
7. Nonnemo illuc Natonis objiciet: Scudium,
quid inutile tractas? Mlaonides nullas ipse re-
tignit opes. Scudia ilta cricica nemo aeltimat,
erique jacene, nemoper ea emeroie, corum pa.
eroni pelhime auriune. Eseo lane: led hoc ini.
quorum judicum vicio accidie, qui eaulam ab
executioneincipinne. Fgo quidem certe, qui
noltra perspecta habuerie, e non laudaverit, ne-
minem unum vidi. Ille quoque decumanus
esterror, quo in noctris sire Rudiis sive aetibus.
hominum iniquis judiciis ac insectationibus mo.
veri ac cedere debeamus: non c illa nobis viu
vendi regula polica; alioquin de doctrina eriam
Chrilti, qui ipsa veritas est, olim ex criomnum
enocum concradici ubique: quid ei per hoc
decedir?
B.in
se

## Folio 649 — 779341856:0695
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000695.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
A essoB, M
repertu l
esia serri
eAicinisd
elestibus b
ineula B
locidm lodi.
Guatelb, 
ertale, pa
suS erralieot
rem sibicoi
1Simim
as ipse re
aestimat,
eOruM P
ed HOC
celter
Idavesibt
de
A
s
Ina et
CriomII
pel
ex
e
8. Nimirum nobis arrozamus, dum pro in-
senci audaciaerrores definimus: qualivero non
ante nos homines vixistene, qui, herrores fuil.
Tenc, etiam ipsi vidistene. Hloc praclaro philolo.
phendi praelidio poceris demonstrare, nequa-
quam verum esse, quod Velpurius Columbus
_Americus cerras novas repererint: Nempe
anceiltos quoquerixerunt homines, marium et
rei nauticae periti, qui etiam ipsi recexislene, 11
quae cerrae isnoix fuissent. Ergo discestionem
deviacionem que a vero errorem appello, voca.
bulominimenovo, quod si cibinon placet, lice.
bic per me aliio nominibus uti.
9. Non oporceitransgredi terminosealrum no-
strorum. idem dicamus es sentiamus, bonum et
jucundum est. convenire fratres in unum. RC.
spondeo, primum horum prohibes Iroelicis, ne
pomceris lua exera cerram eis divinitus concel.
lam producerene, hic nihil adrem elt. Alterum
est de doctrina fidei, in qua omnibus orthodoxis
idem Pertiendum est, cum omnibus idem reve.
lacu (Ic. In caeteris omnes convenire in bona
recte oprari debet, sed non luadetur, uc conve.
nianc in malo, qualis est error. Vt ergo in bo.
no conveniamus, errorem eliminare necesse elt 
qui proinde (iincerdum privatis in congressibus
dissimulandus est, de in publicis functionibus.
quas serias ec reipublicae proticuas esse decet.
omnibus modis est propulsandus. Sed suma-
mus particulares quoddam errores, cujulmodi
aliquos

## Folio 650 — 779341856:0696
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000696.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
650
n
66 (O
80
aliquos nocavi in soliloquio, dispiciamusques
sune consultum an secus, eoldem de scholis ex.
Dellere.
HFFOE I.
10. Omnis distinctio, quae occur-
rit in rebus; vel est realis, b. c. ante opus
mentis, vel rationis, B. e. per
opus mentis.
Onc esse errorem merito sic appellandum.
 Asusficienter, etsihreriter, octendinum. 96.
97. 98. Solilognii. e aliis locis: hic illud poris.
simum disputamus, an expediat hanc phrasin
erroneam in philolophia relinquere : respondeo,
inime expedire. Nam cum distinctio achi.
beatur id rem clariis exponendtam, juxea illud,
quibene distinenit. bene docer, quid quaelo ob(
curius vlquam est ilta distinctione per incelse.
ctum : Ouid sienificat porcicula Per E Cur ne-
moeam explicae, cum cot clamoribus diuno
eteque vrocane distinctionem per intellectum ?
Protecto porticula per aliquid adrem focit, cum
per incellectum fabricerur diltinetio; significat.
que qualemcunque caulam ec speciem princi
Diandi; quae est illa:
FT. TTon enim est caula efficiens, quia hxec
non cauloenisi per actionem: nec aetio est sine
palsione es rermino: quid igirur, et qua actio.
AE
cab
1M
IsI
II ba
itte
Gud
del
Ii I
Heet
MaIB
MIBL
I2
filid
sit, 
a
,
Pi  a
sio
es D

## Folio 651 — 779341856:0697
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000697.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
quei
1dise
CHI
O
t
AdumS
1, 96.
pocit
HdEO,
4d
intelle
CUIP MC
1iut
petHm
i1
ni
9C
0
D
10e (0)
ne efficie actusmentis, dum per cum At distin-
etio: Don Facie Petrum, nec animal, nec ra-
tionale, diltinguie camen P’errum in animal ra-
tionale: E cornitio effective causae distinetio.
nem, oltende, quid efficiatue in Pecro, quod
Priusnon erat. Si nihil efficicur, nihil est etiam
quod efficie vel essicientiam exercet. Videtne,
quomodocunque coulam efficientem definias.
detum incellectiis, causem dillinctionis esceti-
vam esse non posse. Neque dices, actum in-
tellectiis principiare dictinctionem, per modum
cousae materialis, aue finalis, quis adeo (IE
amens, uc iltud dicar: Neque erit causa for-
malis ejusdem distinctionis. Nimirum Forma
ue causet, debet esse in subjecto: aetus autem
intellectiis, per quem dictinctio fc in PetrO, nC-
quaquam est in l’etro, sedtancum circa Pecrum.
de Petro, ad Perrum, subjectire vero Tolum eAt
in intellectu velincelligente; adcoq; tolum intel.
ligentem; non Pecrum informat. Dicis infor-
mare exerinlece, quatenus diversimode expri-
MIE PCErUM.
22. Sedhae lunt phrales, quibus cua in via
nihil explicas. Si sC AmaS, InCerFOG nOS, e
dicemus cibi, cognitionem ese terminum relatio-
nis, e ideo a ce debere dici vel conditionem, ad
quam relatio, qualis est relatio coeniti, conlor-
3dt, dut cerre esse relacionis parcem. Neque
enim aliud prorsus adterre potes, quod(iu2di-
sinctio per incellectum, nils dicas esse relatio-
nem objecti ad actum mencis: sicut enim esse
visum

## Folio 652 — 779341856:0698
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000698.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
5
e
d
0 (0) 850
visum, auditum, eustatum, quid ett aliud,
quam relacio calis objeeti ad talem sentarionem
ica quid esse coenitum, praecilum, etc. quid
aliud esse porelt, quam relacio P’erri ad ealem in-
collectus cognitionem : A ita dicas, salcem in-
celligi pores: accamen ilta dictinctio, quam ad.
mittimus loco cicato, lic tieri, non est illa, qua
praecer realem tibinecelsaria est.
13. Quict enim quaelo ce asseris, verene hedin
inctio aliqua per detum mentis, sive id, quod
dicistieri per actum mencis, poreltne ad aliquod
praedicamentum entis. ex qualecunque genus
estendireterri, an ad nullum: s polterius: ni-
hil potes oltendere, quoi signiticat eua phralis,
E noneltverum, quod aliquid Hat. Si reterri
ad aliquod parelt, illud crit relacio, licut esse vin
sum, audicum dec. est aliquid novi, sed nihil ni-
sirelacio. Freo illa relacio non est prortus nin
hiium, Sed aliquid sane: relacio porro illa rx esse
cornicum, non tic per alium aecum incellectiis,
ne procedatur in infinitum: cum ixicur eadem
relatio sic novum, quodpriusnon erat, ex ramen
non lit iple Petrus, qui erat; necessario lequi-
tux, relationem esse aliquid diltinetum ac diver.
lum a Petro, quod camen non siE mere per intel.
lectum: ergo dabirur distinetio quoedam non re
alis, quae non habetur perincellectum. Quod
nurem per cognitionem nulls relulcer alia distin.
etio, quam relacio cooniri, quae ance non ctdt,
paceciniis, quae realicer difterunt: ex eo enim
quod coenoleatur Perrus, et non l’aulus, nulla
alia
led
Ild
I
ale.
est
AVet

## Folio 653 — 779341856:0699
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000699.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
aliudo
dM+
iie
eM IN
eM iM.
am al
2,9
scdi
quo
liquol
Ses16
15: A
realIS
evin
hilni
lUS
48b
ectit
eadem
rAMeH
sequi
dives
rincel
IONI
O
adit
A et ab.
e0 es
 6
0d(0
ed
alia relatio sive diltinetio resultat, quem quod
unus sic coenitus, alter non lic; alia vero dittin.
cio omnis jam erac prius.
+4. Sunc isitur per omnes philosophia cheo-
locixque partes, sine numero relationes, qua
accidenrales, qua ellentiales, quae e distinctae
sunc a subjectis ac terminis, e realiter distinetae
non lunc, ex camen aliter dictinctae lunc; quam
illa distinctio elt, quam sirnificat terminus esse
coenitum vel non coenitum. Un divinis P’atce
comunicac filio naturam, non paternitacem;
dictin et a isieur a nacura: honne cacenus tancum.
quarenus a nobis coenita, aur non coenita, aut
alicer cognita est. Generar incelligendo, non
volendo; alio isitur fcecundicacis modo: hic
modus nonne est cerra rancum cua cognicio: spi
rat filius cum Paere, ue unus cum eo spiralor.
eddem individus voluntate, non generac cum
eodem, etti incellectu cum illo similiter co-
dem polleat: diverticas ergo es in volunta-
ce e incellectu: nonne solum ex coenitione
humana:
F5. Cracis eadem porest esse etticax et inet.
fcax: Idem actus vicalis uc estab homine; non
vitalis, vc est a Deo; lupernaturalis à Deo, non
Supernaeuralis ab homine: Lunene haec ica (0-
lumimodo per conceptum: Peccatum idem est
aetuale, et habicuale, ocioinale nobis, perlo.
nale adamo: lunene haec it lolummodo pen-
dentia a concepes? Flumoniras in Chricto uni-
ta verbo non sublictie, dilunica sublisteret: dis.
eximen

## Folio 654 — 779341856:0700
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000700.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
654
ne
138 (0) eo
crimen Tubsistentix et natura estne aliud nihil,
quam esse cognitum: Oualoce, un non vides,
quammalecua cohareant, in quo ConcilioFc.
clehialtico hujulmodi cua pronunciara toleracum
iri exictimas:
16. Ouomodo non in risum eE cachinnos
abirene aericuli Adei. Sacramentum Fucharisti-
cum idem est eE Pacrificium; differune actamen,
nam communicans Sacramentum accipit, non
lacritieat: quomodo difterune: un per conce.
peum cancummodo: enim vero hociplum con-
cedit _ asseric Calvinicta, distinctionem istam
nusquam esse, nisi in incellectu sed erroneo Papi.
Rarum. Concedene tacile habelliani distinctio.
nem inter naturam divinam et perlonalieates.
non esse aliam, quam secundum conceptusho.
minum, ec ideore ipsanullam, acque ex eo si.
cut eltuna lolummodo deiras, ita esse unam per-
Ponam. Concedet Nescorius in Chrilto duas
esse naturas, a quibus perlonalicates differane so-
lum per cacholicorum conceprum, divinam a
nacura divina, humanam a nacura hrumana; re.
vera aurem nihil ibi discrevantia ese, adeoque
duas esse perlonalirates; sicut duae naturae lunc.
Annonincelligis, quibus ludibriis divina dog.
maca exponas?
27. L. X eadem distinctionum nescientia lequitur
modorum nulla revera pericid: quae ramen eltres
prortus universalis nullioi non occurrens, cum
ubique liemodus in rebus. Unde quidam ne.
Sanc omnes omnino modos, quia deberenE eoS
dio
MB

## Folio 655 — 779341856:0701
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000701.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
liudnihils
BOnViues,
Onciiobt
 toletal
caclin
Fuchocille
NEalamest
ecipit, M
Der COBE
iplum eot
nem illal
i
Oneo Papt
epcus ho
ex eo 
ricto duas
Aeran
div
aM
Imand
C, db
Il
I
AIia
a
pa
IIIeH
jut
MI
il
598
d (0)
E
03
distinguere a suis subjectis, vel mere cogirace
quod non audent afferere; vel realicer, quod
limilicer purane non esse dicendum: cum ereo
aliam distinctionem non agnolcant, modos om-
nes prorsus climinane. Qui camen lepidissimo
lunc, dum exercite manifeste docent, quod re-
Aexe nCgnnE: uei dum eogari quid sic rei sITUS,
duracio, praesentia, respondent, nihil esse, nisa
rem sic le habentem: qualivero sic habentia illa
non sic ipsissimus rei modus. Alii cum cognntur
denolcere, eAemodosinrebus, qui e profecto
in ipsis lubjectis exictunt, non mere concipiantur
ab incellectu, concedune modos, sed realitee
distinetos a subjectis: cum ec distinctos videant,
e nelciane dictinctionem aliam, quam realem e
coenirionls. Imo ulcerius compulsi, fingune
etiam modos, qui sinc entia absoluta, h. c. qui
pec miraculum poltin absque lubjecto e creaci-
ve exiltere: quod iplissimus est calenslieneus es
hircocervus. Juin eciam modos comminilcon.
cur, qui sine subltanciae, uti unionem trpoctaci-
cam. ec phylicam incer maceriam e Formanr
Onis non vider, quanta sic virorum iltorum c2-
lamicas, in qua jactancur, ex distinctionum mala
nociria, quam discere polsunt ex lect. T. Solilo-
quii noctri.
28. Praeterea quories achiberi Polet ac debet
terminus formaliter. in sensu formali? et la-
men vulgares nullam postune oltendere For
mam, in qua ea diltinetio funditur. Finc
etiam

## Folio 656 — 779341856:0702
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000702.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
650
28(0)
ed
etiam, quia non sciune distinctionem, nisi rea-
lem es coricacam, omnes formas accidentales
ponune reales _ abloluras: lic ut accidenria
pucene posse, pec micaculum, per se lubsictere
extra subiectum. Quod si verum ost. poterie
e subltancia inharere; quae omnia vam incon-
cinne dicuneur, quam si dicerem, per miracu
lum posse hominem hinnire, ec equum intel-
dixere; nihilque est aliud, quam cotam philo.
Lophiam lusque deque pervertere. Dices in
Fuchariltia hoc evinci: Psoli hoc cibi pertua.
dere. Nam ica, clare exponimus nos mylte.
rium, per accidencia modalia (qualia etiam Pola
Aristoreles aenovie, celte Cornaeo in mecapti.)
uc clarius quidpiam s eridencius nihil videatur
esse porte.
2ez. Accedic, quodnon solum P’hilolophia,
sed eriam doctrina revelata rOrquetUr. Sic
enim revera Chriltus in Fucharistia proprie et
immediace non vicerue; sed colores; non FaN-
vitur ipse e mandueatur, vel sultacue, sed
quantiras, BC. cum Scripcura ex l’arres doceant,
Chriltum videri, cangi, mandi: quod quomo.
d0 verum TIt nOS dOCeMUS. Veinde quam
alienum ab intellectu est, quancirarem, sive mo.
lem ac maenicudinem corporis, polle separaria
corpore: quis credar, tale corpus tunc non
Fore adhue magnum vel excentum. in lonxum,
lacum ac protundum ? FIXC ex Citilia Faciune
mylle.
12
i
16

## Folio 657 — 779341856:0703
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000703.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
rea
cales
entia
Aere
COn.
dCUa
ntel
hilo.
es ir
hytte
nsola
pH.)
eaent
pliia.
Sic
rje d
 141I
set
Ceant
1OmO.
Quam
je MO
Batasid
IC 1
C
REUm
faciunt
myste
ad
20B (0)8e
n
mysterium haereticis incredibile _ irridendum:
consulcius est proinde noltram doctrinam ac.
cipere
20. Demum quia nihil recte distinguunt im
rebus, ideo non discernunt, quid in eisdemre-
bus quam ad scienciam specter. Hlinc omnia
confundune, milcene, rurbane; sinc flo, sIne
ordine, sine luce; jam quae meciphiysica lune
in logicam, jam quae logica, in mecaphylicam
inculcances: in lopica nihil minus quam logi-
calia. sed mera metaphysica craetane: in phy-
Siea Cmilicer ab omni eo declinane; quod ad
physicam perciner, ee mecaphylica dispocane;
ubique mecaptrlicas quaectiones, ipsam meca-
phylicam ordine, clare, distincte, nullibi era-
dunt. Ridiculum _ abTurdum est dictu, ve-
ristimum tamen; quod in sine logiex adhue
nesciune objectum logica. sed in chesibus
dispucandum exponunt. Docverune anno 10-
co, neque tamen adhrue Peiune, quid docue.
rinc. Ouis mechanicus opisexnescic moteriam,
e objectum aeris suae: Nostri tamen philoso.
phi nelciune, quid proprie meraphiysica, quid
phiysica, quid losica specter: Nihil enim apud
illos distinguitur, nist realiter; e copieatione:
res AC distinctas pro iltis scientiis non inve-
niune, unde conceptibus eantum referune
quidris, quocunque volunc, inde contusio, in-
Scitia, tenebra.
I. TuC-

## Folio 658 — 779341856:0704
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000704.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
390
(O) 
80
2F. Turpe quidem elt dietu, sed turpius
tactu: Pollutm hac mechoco praectare docere
mulicam, ethr nec cancillum ejus incellixam,
quod valeat aleam. Diecabo delinicionesmu.
licae varias; incer quas dilceptabo, quae pocior
sit. Inquiram, quocuplex lic mulica; litne pra-
etica an speculaciva: num sic hrabicus, an alia
qualicas: enumerabo qualiracum species, uc dil
picium, quo eareterendalic. Quaeram an pol.
Eic essehabicus intulus, quomodo defacto sic ac.
quilitus. An sicnecellaria mulica, an praecepti
vel consilii. Ouodnam ejus objectum: an voces
vel loni univoce conveniane in rarione objecti
mulici: quid sine proprie voces et loni secun.
dum quaruor caulacum genera: An musica (IC
in angelis; an mulica angelica liespiritualis: ar
eriam aliqua angelica sic inctrumentalis: 2d quod
praedlicamentum quaeris hrarum recum pertinéat,
ec. Quid doctius cric hac mea muilica: Nemo
camen discipulorum a me quidpiam didicit, quod
mulicam lapine; neque quisquam. si meadicta-
ea leoac, dicere porerit, quam Eaculrarem vel
Scientiam docuerim, logicam: mecaphiy licam?
phylicam: quia ex omnibus admiscui, nihil or.
dine explicui. Videlicee ubi nihil distinsuitue,
manent contula mundi ex turbida. Aequehacte.
nus abunde me arbieror oltendisse, quanei inter.
sc, errorem de dillinctionibus corripere, cum
cam mmulciplicem mileria pariata
FIrrOK

## Folio 659 — 779341856:0705
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000705.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
urpius
iBam
Pocior
AC pId.
1t dil
1pol
II dC
ceptius
VOCES
bjecte
PCHM
Ca (II
dA
u0d
nEatu
emo
quod
icta
ver
21
Ot
acte.
nret
Cum
0
0CC
LFFOE.
22. Malitas est accidens absolu
tum num. 100. C7 seg9.
TOn uno modo erroneum est hoc esta-
cum. Imprimis enim supponic qua-
litacem e accidens esse terminos convertibiles;
quod verum esse ipsimet vulsares negare cogun.
tur: nam quanticas, eis similicer elt accicens.
e quidem paricer absolucum; consticuit camen
aliud praedicamentum, quam qualitas. Deim-
de definitionem qualicatis, dacam ab Aristocelo,
deaenicam ab omnibus etiam ab ipsismet in tabu-
la praedicabilium Porphyriana, immerito re-
respuune; cum meliorem cudere trustra conan-
cur. Fst enim qualicas, quod praedicatur qua-
liter, alignaliter, in quale: vel quo responde.
cur apce adt quaesitum Ouale. Elinc alius (c
error pacetacir, quo lupponune, qualitatem
Temper esse accidens, cum tamen aliguod prae
dicabile sc in qualé essentiale, et aliquod in qua-
le necessarium; et ideo aliqua qualicas substan-
riatis subjecto: ut vis naturalis, uti porentia in-
cellivendi, cujusmodi Aristoceles et D. Thomas
qualitaces appellane, minime accidane. Quod
dutem sint accidentia absoluta, pariter d ma-
niteste erroneum est. Nonne enim imbecil.
ic25

## Folio 660 — 779341856:0706
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000706.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
66C
aod
5
(0
803
licas ac desectus porenrix, figura quoque e ha-
bicus, lune qualicates, quae ramen ab sque lubje.
eto existere repugnar?
23. Duam sic nocivus hic error, Datet ex eo
primum, quod doctrinam praedicabilium, adeo
ubique ddmissam, et lumine nacurali ab omni
bus coeniram ut ipsimet agnoleant, et eam
adhibeane, es tamen per hunc luum errorem
expresse repidient aeque evertanr; qua caeci-
taston decet Philolophum. Deinde in omnes
Facultales acque sciencins amentias infert. Dum
enim guaericur, qualis sic Ideus in pertectionibus
luis: qualis mundus, au spiricualis, an cor-
poreus: qualis eguus, ur als homine differt;
qualis hiomo secundum bona forcunae e Fa-
ae: qualis arbor secundum apeicudinem ad
aediticia: qualis gracia secundum effectum:
quale pecearum sccundum permanenciam: qua-
lis aetas, diverla hominum: quale corpus secun-
dumlanabiliracem: qualis linea secundum re.
etirudinem aur curvicarem. Qua omnia sig
niticane hujusmodi lubjectorum qualitates; cum
3d aliud genus essendi reterri non postine.
24. Jam vero quam incpre quaelo ec ridi-
cule dicerur, perfectiones Dei esse accidencia
absoluta: macerialitacem mundi ee elemen.
torum esse accidens ablolucum: hinnibilica.
tem in equo esse accidens absolutum: Opes,
bonam tamam. Eloriam, nobilicarem, servit.
rem, esse accidencia ablolura: aeboris nodo.
(IEZ.

## Folio 661 — 779341856:0707
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000707.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
subje.
ex eo
adeo
omni.
caeci.
MNeS
Dum
ibus
COr.
AerE;
en ad
tum:
qua
2 (18
iCUM
ridi.
dentia
men.
bilica.
Opes.
rritu.
nodo.
(IZ.
c
5d
3 (O) e
662
Sitarem, ramolitatem, proceritatem esse acci-
dentia ablolura: efficaciam vel sufficienciam
pracia esse accidencia absolura: Deceoti habi.
lualitacem, vel setualicarem esse accidens ab.
solurum: Deculanciam juvenum, ec maturica.
cem senum, esse accidencia absoluta: imme-
dicabilicacem corporis alicujus esse accidens
oblolutum: recticudinem linea vel corvita-
tem esse accidencia abloluea: Aperi quaelo
oculos, ee vide, quo amenciae cua philalo.
Phia ce ducac: quasi vero ilta ex calia (I.
ne subjecto es crealive exictere ulla
racione possint.

## Folio 662 — 779341856:0708
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000708.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
nd
ex
(0)50
KEIOE TII.
5. Quod consrituit substantiam.
debet esse substantia. Soliloq.
num. 104.
TAcura erroris est solum non esse, led alios
secum in contorcium errorestratiere: Ideo
enim, inquione, Forma physica elt substancia,
quia consticyir substantiam, h. e. Corpus: item
unio phplica, corpus ex materia formoque jun-
sens, est lobltantia, cum consticuat substan.
ciam, lalcem ut quo. Videamus quid sionit-
cer hic rerminus constituere. Quid aurem
aliud indicac, quam esse partem alicujus cotius 
Nam quid elt constimere quidpia, nisifacere ali-
quid cum alcero, le comunicando, conjungendo,
conlociondo: Duomodo dabis mihicorum, quod
non constiturum (c ex parcibus, aut partem,
quae non constituat cocum: Oc ridiculum sIE
laborare aliquos insenci contentione, ut repe.
riant essencium partis; proquo rerulas partium
consareinant, nova appellatione reculas nomi.
nando, quod alii definitiones vocane: quali mi-
rum in ea re laceaemyterium. Ouare non etiam
dicunt regulam hominis, regulam equi, regu.
lam angeli, regulam Dei Ecc. Pro eo. quoddi.
cune, detinitionem hominis; definitionem equi,
detinicionem angeli, ec. Arcanum necesse est
aliquod in essentia parris ablcondicum esse.
26. Sed
Deset
Ueltoi

## Folio 663 — 779341856:0709
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000709.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
n
Ideo
LanCIa
 Item
e juM-
Octan.
onit
riuSE
ce ali-
quod
m (IC
repe.
rrium
nomi-
Cmin
etiam
ret
1
Oddi.
equis
AC est
Sec
e
5
e (0) ee
e
26. Sed equidem non gonosco in hoc quid-
quam mylterii. Pars mihri eA, quidquid con-
stitnit totum; tocum quod constituitur ex
parribus: tiec ilta correlacira aliter,
quom correlare detinienda lune. Quis me
corriear, li dicam, Pater est, qui senvit
hominem; filius, quigenitus est ab homine: vel
dictinctius. Pater est, qui filium habet. filius qui
parrem habet. Quisme non incelligie, (2 ica l0.
quar: Quocirca propolitio illa equipollechvic:
pars debet esse illud ipsum, quod constituit, in
specie Palrem, quod considera quaelo, quam ab
omni veriiace remorum sII. Sic evidencissima
sequela corpus humonum est homo, cum ho-
minem consticuac: Femilibra caenis est libra, quia
conlticuic libeam: unitas consticuit infinitas spe-
cies numerorum, binarium, cernorium, quater.
narium, quinarium ecc. ergo unicas erie bins.
rius, ternarius, quaternarius, e sIC in intini.
tum: ligna e lapides sunc domus, quia consti.
ruune domum: Maceria prima eric elementum,
mixtum, Ferrum, lapis, planca, animal, quia con-
Riruic omnia haec. Denique in arretactis, in na-
turalibus, in moralibus, ubi ubi parcem videbis.
illa erit suum eorum, quod consticuit. Non el.
Tecmirum, EI rifu corrueres, Pieut ille, dum vi-
deret asinum urticas mandere: si ipsa mise-
ria mileriorem iltorum philosophiam contr.
AC1L50
27. QV2112.

## Folio 664 — 779341856:0710
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000710.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
664
d
66(O) 8ed
27. Ouamnam igicur ob caulam ad hujus-
modi delirium afferendum inducti lunc: nam
obsque apparencia drsumenti non factum cst.
imirum legerune, Formam phylicam, quae
consticuicur subltancia corporis phylici, esse lub.
lantialem,  debere esse talem; nam per fOr-
mas accidencales non conltirui lubstancias; idem
esse de unione: exinde conclulerunt, unionem e
Formas, cum sine substanciales, esse lubltancias.
Dc verus quidem est dilcurtus circa antocedens:
Tubstanciale enim quidpiam co iplo est, quod
pec ipsum corpus phylicum, quae subctantia elt.
er calis conllicuaeur es tiac: sed consequentia
CasTa BUSC est vanior. Etenim propolicio illa,
Ouod est substantiale est substantia, continetve
in hiac univerlaliore. Ouod praedicatur in quale,
praedicatur etiam in quid; qui elt error priore
non levior, nili Force lic Culcior; cum in om-
ni maceria scienrix. monstrolos parrus conter.
tim edat.
28. Nam A ita est, Crracia, quia divina est.
erIEDEIIS: error e peccacum crunthomines,
quia humana lunc: Incellectio, quia spiricualis
ele, erit Spiricus: Tanicas _ morbus erunt cor-
Pora, quia corporea lune: Nasus aliquis erie
aquila, quia aquilinus: pellis urlima ericurlus,
ex os elephrantinum elephras: Innocentia an.
gelica erii angelus, mendacium diabolicum erie
diabolus: aeque ita per omnia gradiendo ma-
sis prosisque explocendum proponam errorem
illum I, Duod est substantiale, est substan-
ia;

## Folio 665 — 779341856:0711
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000711.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
hujus.
: BdM
am Cst.
het for.
idem
nem et
TanCIaS.
cedens:
quod
ntid elto
quena
quales
Priore
In OM
conter
eIS erit
Orlus,
tIa 21.
10 m2
Yi3
c
2do
60 (0) 6eou
665
tia; _, quod constirue substantiam, debet esse
substantia. Quorum proinde ucrum que nesac
Aristoreles culn D. Phrocha: nesant inquam
tormam esse abitonciam, etiam (i suostancialem
appellene, qlod per eam existar lubstoncia. e
merico; su Forma per lenon potest subsictere,
etsi pet tam corpus subsiltat.
REFOF IV.
29. Ens per se existens significat
idem, quod ens propter se intentum ana-
tura: vel, quod non intenditur propter
aliud, a quo sit adaequate distinctum.
Notatur in Soliloq.
n. 144.
llotetrecte appello; cum quia conacus ex
plicandi in errore fundacur; cum quia expli.
catirum explicando mulco oblcurius elt; tum
quia illu iplum, si penicius inspiciatur, non
unum errorem involvit. Duam ob rem haec
explicacio incrodueta eAt: Ideo inquiune, quia
alioquin anima equi, ec quaevis alia Forma sub-
ctancialis, non esset substancia, (3 detinicio illa
Ariltorelica, ut verba Conans, accipienda Foret:
ctenim conctat, quod forma substancialis perle
non potest exictere, sed nacuraliter salcem indi
sec subjecto, cui inexistac: debet aurem esse
substancia, quia substancialis ett, ee consticuie
subltanciam. Sedjam octendi, erroneum pror

## Folio 666 — 779341856:0712
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000712.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
666
nd
5
e (0)8e
Tus esse, quod forma substancialis se Tubstantia,
e quod ealem non posset constirvere. Si ipla non
essec ubltantia: nulla ergo prorsus est racio hujus
conatiis, Q estlabor oriose prorlus insipienter.
que eE in vanum a TuIPEuS.
30. Timpidissima Auebat aqua, Aristotele
deducence ne docence, quod ens sic, quod habet
apcitudinem existendi: Quad per ic eam hrabeat,
esse lubltanciam, quod non per se, esse aC.
cicens, et accidere enti, cu magno cum dis.
cenrium nocumento, eam turbidam effecisti.
Prifficile non est incellicere, quid sic per se
existere, (I reflectatur animus ad cogitandum,
quid sit exissere non per se, led per aliud. et in
alio. Lxemplorum vero innumera multicudo
ubique est obvia. Nam cujusvis entis dura-
tio, licus. Praelentia. similicudo, motus,
quies, hominis porentia, honor, despectio,
aueroritas, jurisdictio, reacus, servicus, ab.
Tolurio, vita, mors, _c. calia fune, quae ne
cessario inexistune alieui enti, e sine lub.
jecto nequenne vel existere, vel criam fingi:
heec erxo Paris clare non per se exictune, sed
Tolum inexistunt, intraerene, insunt alteri:
per se durem existunt, ex actionem lui effe-
etivam cerminane, quae non necessario. inlune
alteri, ue homo, lapis, equus; unde illa
substanciae sunc, e per se exittere apta lunc,
non illa. Vellesne aliquid clarius d Pruriebar
ali
1
iol
gIi
ples
s
NI
I
dilli
1151
eu
(
Mest
1M1
I 
i
1MI
i
siB
s

## Folio 667 — 779341856:0713
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000713.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
antia,
anon
hujuS
enter
ocele
sabu
beat,
C dC
t 
lste
1ed 3
a et
icte
Uld
C103
103
29
neo
Vb-
sed
ori
Ae-
UnE
ilta
AC.
bab
2li
d
5. 2
(0
es
aliquando quibusdam animus 3d Scribenau,
qui si prius bene discivuli, quam mazictri
fuissene. Talcem ludia vericaris, cum aequali
e aliorum derrimenio, e lio dedecore nom
decurpasent.
3F. Quid vero illa sibi volune, Ougd in-
tenditur proprer se à natura. Cive non propier
aliud, a quo sit adagnare distinctum. Hlaec
ad2 quaca distinetio rurlum ponitur propter
errorem, quo supponitur, Formam Sublton-
tialem debere esse substanciam. Nimirum
drirra equi dicune, incenditur guidem; pro-
pter equum, a quo camen equo quia ipsa
non acaequace. sed solum inadaequace distin-
ouitur, hoc ei non officic, quo minis sub.
Ctancia (II. Quid hic audio: Habecurne ergo
diltinetio major, quam su Polius cociracio.
nis, e minor, quam simplicicer reglis, 2d.
eoque miedia? Frenim anima equi non cAt
simpliciter alia res, quam equus, neque ca-
inen etiam est simplicirer eadem res: sed lon
lum inadequace: diltinsvitur erso ab equo,
non realicer adaquare e simplicirer, alio-
quin non esset lubstancia; led inadae quale es
secundum quid: ergo habemus distinctio.
onem realem quidem; sed non realem, sim,
pliciter e adaequatam, quae tamen non sIC
rarionis solummodo, adeoque media: quid
er cedes inseminas, omnem diltinctionem

## Folio 668 — 779341856:0714
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000714.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
668
au
a
(O) ded
vel esse realem, vel cacionis, nullam omnino me-
diam: Nondumne capis, quam cua dogmata
icopae sint disolura:
32. Duid nunc illa henitieane. Intendi-
rur a natura? Incendere clt finem quaerere:
quisnam est ille finis, quem quaerit natura,
dum sublanciam incendie, ettne uteimus na.
curae finis, in non ulimus: mediacus, an
immediacus? Qua in re quaerie eum? urique
in eo producendo, vel caulando.  dum
eum vule existere, vult exiltere cum pro-
prec ipsummmee. Ouid incelligirue Dec natu
ram? An principium morus aut quietis eins.
in quo est? Ecce haec de similia omnia clare
Tunt exponenda, li explicarionem cogices tace
te detinicionem substantiae, quam nobis ex
hribeane illa verba; Ens per se existens: cu
omnia in cenebris ec in obscuritate relin-
9u15.
33. Non Bocest incellixi finis ulcimus de
mediacus: quia sic Polus D F. VS essee sub-
Roncia, qui lolus à se, d a natura canquam
ultimus incendicur; nisi forte cum Mani-
chaeis dicere velles, nacuram DFI per om.
nes subltancias esse distributam, cum omnes
eE lingulae sinc quaedam parciculae DLL. Ne-
que pocelt incelligi finis immediatus et non
ulcimusue Sic enim natura incendie imme.
diare
M
et

## Folio 669 — 779341856:0715
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000715.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
hiome.
DBmala
incendi.
erere:
aCUTA,
1S Ad
15, d1
urique
dum
pco.
yatH
s ejusi
2 clare
face
eu
relin
et sub.
quaM
Mani
EF OM
Omne
et AOI
imme.
jatl
exo
00(O) 0ed
609
diace & proxime accidentia, et qualitaces
oceracivas in subjectis, et substanciis, quos
alcerare prius dehee, quam subiltancialicer
convertere poltic: e ideo hujusmodi qua-
licates accidentales essene substantia.
In
hominibus ex angelis quaerie DEDSPanetifica-
tionem, graciam, aetus sanctos, parcicipario.
nem sui ec visionem gloriolam; quae omnia
erune Cublanciae.
34. Per naturam porro quid intelligitur:
Vrique caula, qua existie lubstancia: et quia
dicieur subltancia incendi vel causori a natu-
ra Pacet incellisi caulam efficiencem; quia
caulam finalem non dicet quisquam posse na-
curam diei; causa vero materialis est prin-
cipium ex quo, Formalis autem per quam.
Fc quidem noc cousa efficiens dici porelt na-
tura ejus, quod ipsa caulac, quia non est
principium e caula mocis ejus, in quo est.
aeque dc finalis: quamvis verum lic, cam
esse nacuralem, eE havencem in Ce HBTUTAS
caulandi. Isicur hoc cancum videtur posse in-
cellisi per illa verba, intendi a natura, quod
Scil. Subltancia incendatur ee causetur à cause
efficiente nacurali. Accamen nec hic sen-
sus sublictie: quia cum nulla causa incendat
vel causet DE CM, DEIS non essee
substancia.
. PEX

## Folio 670 — 779341856:0716
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000716.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
y
1e
d
 (0)50
35. Praeterea nulla caissa intendit vel agir
proprer tinem, Praeter D_WM et creaturas
ralionales, reliquae aurem caulae materiales in-
cenduntur pocius à DFO, ipsae nihil incen.
dunE. DECIS aurem ultimaro quidem e me.
diete incendie, in omnibus, se iplum, ec om.
res ereo causae materialis mundi incendunt ordi-
naNEC DEO. non nisi sOIUMI DFOM: SOlus
ergO DEDS esser Tubstancia, de mentes, ut lum.
mum, creaea. Si veroincelligi vis de Incenden.
eia immediaca, jam diximus omnes qualitares
Fore substantias. Deinde Pemina viventium,
Duca orum, Cune substancia, non tamen inten-
duntur propcer le, nec immediace quidem, cum
propier iplum non quaerat illud natura; sicuE
ex eodem lemine nalcuntur animalcula e ver-
miculi emtryonici, quos causa proprer iplos.
enet non incendie, led tanium proprer animal
talis specici, sallina, avis quadrupedis, ho-
minis, aeque ac qualitaces incendit propier sub
stantiam postea secururam: Non ergo ilti ver-
miculi etsene subltantia, Picur nec lune quali-
cates alseracirae. Juid ivicur videtur cibi mi
Lector, recinendane elaqua cam lutes de cisters
na, cum habeas toncanam, limpidam, et prae
omni hujusmodi explicatione, juxca iplas ter.
minos, intelligere pollis lublanriam elle ens
per se existens:
et
F
R1D
C
181
 Ai
Aelt
OB
s 0
sii
si
t
S

## Folio 671 — 779341856:0717
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000717.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
et a8i6
ales in.
inten.
_me
cordi.
Solus
uclum.
alitates
inten.
2; CuM
SicuI
 ver.
ip(05.
animat
5, hO-
ex lub.
liver.
quali
ibi m
cilter.
F DIa
95 Ter
ete ent
F
6
e
.Anima humana constituit
corpus smanum in esse talis (s in esse
substantiae corporeae. Legitur in
Soliloquio Num.
182.
PPror hic ex eo prosturie, quod quidam
noline admicrere plures formas subltantia-
les in eodem lubjecto, nec partiales quidem:
unde coguntur, consequenter alserere. in ho-
mine nihil reveriri aliud formae, quam ani-
iam racionalem 3 apparacum reliquum este
cancum Formas accidentales. sive hominem
nitril aliud esse, quam moceriam accidenci.
bus aftectam, et animâ rationali informa.
tam: Organa autem incer le non substancia.
licer sed solum accidentalicer differre, cum non
sine aliud, quam maceria cum alii. e aliis acci-
dencibus: Onde eadem organa secundum senon
luncsubstancia, nec substancia, nec COrDUS; led
tiune substancia, ex corpus humanum, per ani-
nam hiumanam. Sic illi.
37. Sed profecto lumen naturae dictat,
causam Formalem caulare per se iplam, e-
cundum id, quod est, non secundum ali-
u
quid

## Folio 672 — 779341856:0718
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000718.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
08(0) e
quid, quod taciat; communicando se ip.
Jam suubjecto, et unienao se ei, non autem
asendo: ut proinde per eam resultet totun.
ejusdem denominationis; cujus est ipla; per
calorem Ac calidum, per Frigus trigidum,
per mulicam mulicum. Similiter ergo per
formas organicas substantiales parciales et
subordinaras, maceria, jam ance creationem
ariima, est corpus humanum cocale, ex par.
cialibus coalelcens; sive est substantia Cor-
porea; per formas corporens; quo facto
deceriminatur creacor ad antinam infonden-
dam, per quam resuleat et Ac tocum hu-
manum; sive hotno: nequaquam autem
Rc substantia Se corpus; cum jam priiis fi-
erit ibi subltantia corporea, ee corpus: alio.
quin cerre deberet Reri lubostancia spiritualis,
D Spiritus.
38. Lcenim, si pec aninam spirievalem
porest consticui corpus, vel substancia cor.
Porea, cur non per animam equi pocest
tieri alinus: minus cerre differune equus et
alinus; quam spiricus e corpuS. Ouare
per peccatum non pocest homo heri lanctus 3
quare per Panctitatem non porelt fieri impro.
bus: e innumera talia. Si quaeras; quare
erxo apud nos Per animum corpori locia.
cam, homo non tiat spiritus? Respondeo.
quia homo, independencer ab anima; jaM
elt
IE
M.
rieas.
1M.
potet
Vett
910
IdleS
9d
de l
sibo
HoC
BBa
HIB

## Folio 673 — 779341856:0719
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000719.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
se ip.
 aUtCM
FOTUM:
2; PEt
sidum.
r50 pet
ationem
ex PaE.
eia COr.
Funden.
autem
iis Fu-
: alio.
tualis.
Ia COr.
Polel
1uS et
Ouare
InCluS.
iMPIO.
quac
i locid.
pondeo
n
6.D(O
10
est corpus; non aurem est possibile, ue
idem sic corpus _ spiritus: unde sic homon
quod est complexum ex corpore organico, et
anima rationali. Deinde anima non elt forma
materiae phylicae, sed forma hominis; ideo
nec inhaesive unitur, uti reliquae formae ma-
ceriales: quid mirum, i non contere corpori
illa praedicata, quorum iplum eHt inCaPAX.
Duta uE Rac spiritus, incelligens, libere ro-
lens, CEC.
39. Praecerea h absque anima, quod rema-
nec, non est corpus, es subitancia, sed cancum
materia accidencibus affecta, non sepelimus
corpus humanum, nec corpus Christi fuit pon
sicum in sepulero, unetum, vesticum, ec. qua
non sultinet evangelium e Ades.
DICIS esse corpus hominis, sed cadaveri-
cum; animae enim successisse formam cadave-
ricam, quae sic substancialis, et subctantia.
Verum quomodo hoc homentum subsictere
Docest? l’ingitur enim mere _ Toluim ex co,
quod formas organicales noline videri substan-
ciales, ne plures substanciales Formas debeant
admictere in eodem lubjecto: quod tamen et(I
de cotalibus verum elt, de parcialibus camen et
Tubordinaris ablurdum minimés quin _ ex
hoc ipso porius concludendum erac, Formas
organicales esse substaneiales, CUm per CaS,
anima recedente, manet corpus humanum 
du 2
ee

## Folio 674 — 779341856:0720
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000720.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
674
5
(0)85
et substantia corporea, sed anima privacum,
guodsolum cst cadavei.
40. Per animam rationalem, juxta re, mate
ria accidentara fc non solum lubltancia  cOr-
pus. led etiam lobltancia corporea, se corpus
humanum: ergohrilicer per Formam cadaveri.
cam dehet fieri non Tolum corpus e lubstancia,
sed eliam corpus hrumonum, es sublancia hu-
mana: ergo forra cadaveriea d anima rationalis
habene eundem eflectum Formalem; erso erit
uiaqueuna cademque torma; licul una eadem.
que Forma esser calor 8 Frisus, si utraquetaceret
aeque calidum, vel aque trisidum: crit ereo
Ex duae simut e una. Elcerius cadavei efles
verustiomo, quiz essec vere subltantia humana.
Praeterea juxca aliam iplorum hypochesin, quod
constiruit substantiam, debet esse substantia:
eroo quod consticuie subltanciam tuumanam,
deber esse Lubstantia humana; ereo  Forma ca-
daveriea est subltancia humana. Icem lubltan-
ciahumana est virens, sentiens, vesccans; ideo-
que quod, constituit lubstanciam humanam.
conscituie vivens, vegerans, lentiens: ereo (i
verum est, quod constituit substantiam; debet
esse substantia, cum torma cadaverica con.
stieuas litoltanciam homsnar, erie ipsa vi.
vens. vegerans, senciens. Euamvis idem
de animz dici pessic, eam, quia consticie
corpus humanum, debere esse corpus huma.
nUM.

## Folio 675 — 779341856:0721
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000721.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
Vatum.
Male.
_ COr.
COrpUS
daveri.
Tantian
lia hu.
tionalis
50 erit
eadem.
faceret
I CACF
Iana.
3 Guo
antia:
BCtan.
; ideo.
12D 2M.
eteo 
debet
 COn.
Ol2 vi
5 ideM
nlticiit
humd
nUM
ad
1n6
(0
C
C
eo.
num. Scelceret hic absurdicarum linea fere
in infinieumd.
4.F. Illa torma cadaverica non intenditur à
natura, et 2nulla causa efficience causaeur; cum
cora nacura horreat mortem, e DeUS ipse Ix.
pissime proceltetur, Penollemortem, sed vicam.
Undenam ergo illa Forma procedic, et qua causa
agence? Caula prima, inquiune, supplet de-
fectum causae secundae: FAo (IC, SIqua caulq
secunda unquam fuit, quae casu aliquo de-
ficit: sed nunquam in mundo tuit aliqua coula
efficiens Formae cadaverica. Deinde ad exiven-
tiam naturae tieret illud supplemencum; cum
eamem nulla nacura exioac illam formam. Veni-
que in returrectione Christi, ec universali om
nium hominum anactasi, quo devenione illae
obstanciae cadavericae: Verbum dirinum nihil
astipnt, quod dimictat, cum ergo semel aI-
sumplec cum maceria Formam cadavericam,
neceste elt, uc eam recinear. Ad extremum illa
Forma. Cum sic substancia, pocerit per se sub(I-
fere secum. Falcem miraculose: haec autem
non eLilI phancasma mera ossacura constane,
Quale Puctisadcerriculamencum objicimus, quis
cerae d Molophis serio adstrui:

## Folio 676 — 779341856:0722
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000722.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
ed
LITOI
42. Non implicai formas mare
riales existere extra subjectum; non
pessunt enim dari duo contradicioria,
e
in tali existentia: ergo possunt divini-
tus ita seorsim existere. Icem, nihil
mecandum est omnipotentiae OP.I, nist
quod manifestam implicantiam
in vol vit.
Ilnc errorem proprerea commemoro, quia
a multis, ex uno certo auccore, plurimis
in materiis, cum magna contidencia adhibetur.
quasi esset frmissimum aegumencum, cum sIE
mera allusio, pecirio principii, et circulus vitio-
Tus. Ouaritur enim, an Forma phylica, per
mirsculum, possi existere absque lubjecto, sive
am sIC ens ablolutum: aequipollene enim haec,
Fns potens absque subjecto existere, e ens ab-
solurum : Ticut aequipollent haec. Ens non po-
rens etiam miraculose existere extra subjectum
et ens modale, relarirum, respectivum. Nam
haec est desinicio modi sire entis modalis ac respe.
etivi, nominalis urique, quae negari à nemine
debet, cum sic tantum explicatio cermini; quod
Eic quidpiam essencinlirer inharens subjecto: sicur
COMEE
VI
ss

## Folio 677 — 779341856:0723
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000723.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
Mate
por
Toria
vim
M
3, quia
brimis
betur.
ur sIt
Svitio-
2, Pet
0, live
nhaC
non po
ectuma
Nan
respe.
emine
quoc
OoliCut
COnHA
0
in
(0)8e
contra definicio eneis absoluri est, cui non
repuonat creative existere, sive quod pocest (al.
tem miraculose existere absque subjecto.
43. Suncisicur inquam cermini hi requipol.
lenres e convercibiles. Ens vel entitas modalis.
respectiva, relativa, modus, modalicas; cui re-
purnat existere extra subjectum, quod extra (ub
jectum chrmara est, quod DECIS non potest fa-
cere extra subjectum, quod DFUIS non potest
creative efficere, 0. Similiter aequipollent et
convertunturilti. Ens absoluerm, ens cuinon re-
puenat creative es extra subjectum existere; quod
DFIIS potest ponere extra omne subjectum, quod
non essentialiter inharet subjecto, quod non invol-
vit contradictionem, si ponatur extra subjectum.
Duare qui unum horum terminorum affirmat,
duc negac, affirmat aut negat omnes aequipollen-
tes. Ouare si dubicetur e quaeratur, an Forma
phylica miraculose porsit extra subjectum exi-
sere, non possum illud affirmare quod postic, et
dare rationem, quia non sequitur contradictio ex
eo, quodponerecur: Nam hocipsum ett, quod
quaeritur, an sequacur concradictio, sive an sIC
ens modale, eEc. Sient (I quaerICUT, an PetrUS
Stmortuus, non debes aftirmare ex eo argumen-
to, quia corpus ejus est cadaver, vel onima decti.
curum; quia hoc ipsum quaericur. Videsillusio.
sionem _ circulum?
44. F.B

## Folio 678 — 779341856:0724
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000724.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
170
6
0(0) Seo
44. FCetiam adtue alia ibi deceptio, quod
dicatur non esse evidentem contradictionem;
tive non posse altignari contradictionem; da
mihi duo coneradictoria, ec. Igitur inferune,
Forma porest esse exrra subjectum. Sed nulla
est consequentia, cum simul optime possint
cace, concradictionem esse. et cam a me
melciri, vel dari non posse. Nemo homi-
num scire porest quo deerminato rempore u
fucurum judicium excremum: sed inde malé
intertur, non esse aliquod tempus determi-
nacum: Nemo adhuc potuit demonstrare,
non esse possibilem quadraturam circuli; sed
inde non lequitur esse possibilem: porest
enim esse demonstrabile ab angelo, vel DFO.
etsi non ab homine. Vides ergo, quam va-
num sic argumentum, quod cocies tanto cum
prepiru relonat? Cxrerum iplas Formas hic
non excurio directe, sed in Soliloquio
et anno.
d

## Folio 679 — 779341856:0725
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000725.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
quod
ionem:
M; aat
nterunE
ed nulla
possint
2 MC
homi-
pore lI
de male
letermi
altrare,
li; sed
potest
DEO.
am va-
o cum
as hic
ai0
 (0
est
6
FFOI
45. Anima bruti non est sub-
stantia tantum modalis. vel modus
substantialis; sed est substantia absolu.
ta (CCiliCCE CUI RON TCDEONAE exECA
corpus et creocive exictere) materia
liter coonoscitiva. Es naturaliter pe-
netrativa. Solilog. num. 268.
 alias.
DSi Formos absolveas docent, vel maxi-
Me 2d hoc moventur, quod arbierencur
in brucis vigere aliquam quali cognicionem
objectorum, quam vocane macerialem, (IC
tamen detio quaedam vel occupacio vicalis.
habens analogiam ad cognirionem spiritua.
lem; quam putant non posse aliunde Drof.
cilci, quam a Forma, quae sic Tubstancia 2b.
soluta; materialis quidem. sed tamen quo.
dammodo similis animae humanae: Onde
licet in aliis putane, formas modales sdmieri
posse e lufficere, non tamen posse in viven-
tibus. Sed errant lane: cum concrarinm po.
tius dicendum sc, Propter dosmata diver.
corum haereticorum, 2 quibus nOn pO1C.
u
TUIM

## Folio 680 — 779341856:0726
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000726.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
630
aoo
108(0)850
runt oltendere, quomodo in lua Forma abso.
luta disccepent.
46. Fcenim Manichaei quidem animas bru-
torum incelligere alseretione, quod eas ab
humanis non difcernerent, nili quatenus cor-
Doribus ferino modo organiraris insInE.
Onde eas misrare de corpore in corpus, de
humano in ferinum, es contra, iidem cum
Albamenlibus, Frcelairis, Pertullianictis; in
principio aucem omnes simul crearas Orige.
nistxe ee Priscillianistae asserebant. Animas
item humanas cum brutalibus contundebane,
e esse corporens aftirmabane alii; et vel ge-
nerari per rraducem leminalem, ut Percul
lianiltae, ec Luciferiani; vel Formotas ob
angelis, ut Selcuciani et Saturnioni; (ive ex
ione ee spiriru, ut Enchulaltae; sive ex
cerra ut Seleucinni; corrumpi aurem in
morce Trinitarii, Albigenses. Samaritani.
asserebaneo
47. Quomodo non iltis xequivalet mocter
norum Ablolurictarum propolitio praemissa 3
tam corpus S Spiricus lune species substancix
directe oppolirae, ue linca praedicamencalis
etiam a gencibus aenica docet; et ideo ha-
benc proprierares directé oppolitas. Sicut
ergo corpus per le eE nacuralicer elt impene.
crabile, omne, Tolum, et semper; ud spiritus
Pet

## Folio 681 — 779341856:0727
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000727.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
vd abl0.
naS beVI.
Cd5 ab
nUS COF.
insInI.
duS, de
EIS; IM
Oride.
AnimaS
vel se
Terculor
AVC Ex
sive ex
acitatit
mocten
aemissa:
bstancia
mentalis
deo ha
Sicul
impene-
Spiricus
Det
e G)
u
 (0) e
per Cc ee nacuralicer est penetrabilis. omnis,
Tolus, e semper. ec sicut qui subltanciam
dacam afferie per le ee naturaliter impenetra-
bilem, asserie implicite, eam esse COrpUSS
ita qui substanciam alserie esse per se ex na-
curalicer penetrabilem, osferit eo iplo, aequi
pollencer e implicice, esse spiricum. Nec
jorar dicere, animas brucales esse tantum
TubAancias inadaequaCaS, UE vacanE, sive
Formas? nam etiam anima humona est forma
ei ab eildem subctoncia inadaequaca dicieur.
quocamen non obltance ipla est spiritus: er-
50 qui asserie animam brucalem esse subston-
tiam per le es nacuralicer penetrabilem, d(
Pecit animam bruci esse spiricum. Sicut ergo
aequivalenter haeresin affirmat, qui afIrmAE.
Chrictum non esse risibilem; ita aequipollen.
ter haerelin detendit, qui dicie animam bru-
ei esse substantiam, per se ex naturalicer De-
necrabilem; quia hic aeque dicic, animam
beuci esse spiricum, acque ille, Chrictum non
esse hominem.
48. Praeterea substantia cognoscitiva eA
cosicatira, ex terminis aequipollencibus: (ub.
ctancia cogitacira eAt mens ee spiritus: Ube
rurlum non obltac; quod vtraque sIc inad-
aequata sive forma. Nec juvat dicere.
AMiIaM

## Folio 682 — 779341856:0728
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000728.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
682
35
animam bruti esse cancum macerialiter cognor
citivam. Nam cerminus materialiter vel
nihil omnino leniticat. et sic Pocelt omit.
ei: vel lignitieat, cognitionem brutalem et
se actionem materialem e corpoream; sed
actio corvorea elt à principio vel agente
corporeo: ergo copnitio bruui elt a mence
corporea, live a lpiritu corporeo: ergo ani-
ma bruci; quae est principium suae corni-
cionis, asseritur esse lpiritus corporeus, si
ve corpus spiricuale, cujusmodi fingebane
Tertullianictae, Luciteriani, et Cimiles supra
relatia
49. Accedie, quod omnis substantia vet
est corpus vel spiricus, uc ex linea praedi.
camentali vel rationis lumen oltendit. Sed
nemo dicie, animam bruci esse corpus:
eroo qui dicit, eam esse subltanciam (ab.
Folutam) dicit eo iplo esse spirimum. DC.
nique s anima bruci pocelt extra corpus
et creacive existere, Porest etiam exiltere
intra corpus alcerius, vel bruci, vel homi.
nis; cum non sit difficilius existere inta
COrpUS
e

## Folio 683 — 779341856:0729
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000729.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
coenol.
italem et
el agente
a mente
180 ani
Ingebant
es lupea
ntia vel
praedi.
ta Sed
COrpUS:
aM C
10.
2b.
DC
COrpUS
exiltere
Ihomi.
rC intsa
COrpUS
e 
5.0 O) 6eo
285
corpus quodcunque organicum, quam ex-
ETA OIHE COTDUS. Icem pocuie existere
ante OMNE COrPUS CreaEUM: ergO eatenUS
non relinquitur dilerimen incer animam bru-
ei ee hominis; led per organa bruci aget uE
homo, per leomina ut leo, ec. qui elt et-
ror Manichaeorum. Mecemplychotarum, et
similium. Alia contra Formas ab (olucas no-
lo commemorare, cum abunde habean-
cur in anno frucifero: qua aurem doctri-
nam sidei laecune, dissimulare
non pocui.

## Folio 684 — 779341856:0730
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000730.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
84
dC
C
3e
REEOF VIII
50. Ante creatum mundum erat
quidam locus fundamentalis 6f
quod imacinarium vocant. in quo nunE
mundus existit, 65 corpora moventur,
SC
sicubi Deus omnem substantiam an-
mibilaret; ibi esset vacuum, sive pars
e
hujusmodi spacii. Sic dictae nobisphan.
calia eodem fore modo, quo judica-
mus, ancipodas non polle, obver.
AS ed nos pedibus, cerra
anlaltOreo
PIdeamus, an possimus huie erronea phan-
calixe ancidocum ponere. Ilujusmodiva
cuum vel spacium vel esset substantia, vel ali.
quid qualecunque, pertinens ad substantiam
Non erac subltantia ex Suopolico: ergo nec
aliquid ad aliquam subltantiam pertinens.
Icem vel pertineret ve accidens, vel uc qualis.
cunque perfectio Cubltancialis, absolura vel mo-
dalis. Nion fuie sccidens absolutum; quia
nec hoc fuit creatum. Cum nihil fuerie crea-
tum. Nec fuit accidens modale, ave
qualiscunque pertectio, vel praedicarum sub.
Rat.
501

## Folio 685 — 779341856:0731
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000731.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
patutii
De pat
judica
obret
 phana
nodira
vel aliu
Tantiamo
r5O REC
ExIIHENS.
q
vel
q
s
riC Cred
46 (0)6
10
Panciale; quia de cale iniplicat existere sine sub-
jecto, quale nullum fuit 2B XeTernO.
5F. Facto mundo factum eAt eC spatiu.
Nec eo mundus corere pocest. Ouid enim
est mundus, nisi ordinata series corporum.
aptata ad morus physices, qui sune lario, 2l-
ceratio, auementacio, generatio: qualis non
esset, E Spacium e excentio nulla essec; quia sIC
omnia existerene sub puncto mathematico, nul-
laque esset parcium distancia, Successio, morio,
dispositio, distribucio possibilis. Ondespacio-
litas mundi corporei nequit esse accidens abso-
lucum; quia hoc, juxta phrasin vulsarium, po-
cest abesse, salva substancia subjecti; quod jam
diximus teri non posse de mundo: non enim
maneretmundus, sublaca ejus spatiositace. FA
ereo spacium, e excensio quoddam accributum
corporis, ec praedicatum ejus, vel substanciale.
vel accidentale. Non porest esse mere quinti
praedicabilis, sve ex toco accidencale; quia alias
heri posset, ucplane abesset, E omnia essent (ub
puncto, non tolum physico, sed eriam mathe.
macico, eoquennico; ideoquenon possec exinde
herilinca, nec ulla magnirudo, nec esset ulla ejus
Rnelis causa, quod acivaror est feri a Deo.
Nec est decribucum mere substanciale. sive dd
unum priorum praedicabilium pertinens; sIC
enim spaciolitas nulla variari possee; Cum TaNeN
videainus exrensiones ex tiguras corporum pol
se mutari, de cubo in sphaeram; in prisma, in
CONUII, Cut

## Folio 686 — 779341856:0732
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000732.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
686
eoB
 (0)638
52. F.A ergo extensio mundi de corporum
parrim actriburum subltanciale, parcim acciden-
rale: Tubltanciale (sve uc proprium, sive ut dit.
ferentia) prbuc indeterminaca e univertalis ali-
qua est; accidentale, prout est determinata ad
cerram, Sic angeli praedicacum subltanciale ett
quicpiam incelligere indeterminate et vase;
quod autem hoc porius objectum, quam aliud,
quod incensiis autremisius, quod aliud prius,
aliud pollerius, accidentale est. Sic necessarium
est hominem velci, ue virat; an autem vescacur
Dane, an carnibus, an Fruetibus, adiapho-
rum elt.
53. Collige ex dietis facile intelligi, quid sit
quanticas corporum sive moles ee magnirudo, C
quodnequaquam lic accidens absolutum, ut plu-
rimi asserunt contra manifeltam philosophix ve
ricorem, quo doemare mylterium euchraristia
vellime non cam explicane, quam incredibile
haerecicis Faciune. Ilocipio enim quodcorpus
lic exiensum modalirer, partim subltancive, par.
eim accidentalicer, ut diximus. jam est longum,
latum, protundum, habetque molem et Rgu.
ram: hanc habet corpis Chricti, ut est tocum
eucharisticum cotirinuum, eandem, quam con
cum concinuum paniss e in lingulis luis mini
mis Rucharisticis eandem, cum minimis panis, ut
nullo Remento absolueo sic opus, prour explica.
mus im soliloquio, es didlos0.
L. X+O.

## Folio 687 — 779341856:0733
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000733.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
rPOTUM
euedit.
alis al
inata 2d
ciale elto
18e3
naliud,
aprius.
eslarium.
veleatum
dia
e
quid 
udo, et
urplu.
triae ve
Trari
credibi
dCOrpUS
ive
aF
Ongum
8
FI
WaB
1ISL
P
Eet
WI
et
D
 l a
anima humana immediate dicit
actus sensuum e appetitus.
Z eo protluxerune haereles Manichaeorum
ec Timilium, quod supponerene, animas
humanas immediace sencire: licuc eriam hodie
vulzores e lemiplatonici propierea altirmane
Formas absolutas in rivencibus, quod dicane, de-
bere neceltario in bruris agnosci aliquam ani-
mam; quae sit subltantia, e quae primario ac
principalicer senciat, cum calis sic in homine ani-
ma rationalis. Sed oporcec hoc arsumencum
concra illos invercere. Cum enim in homine
Formalicer ex proprie non senciac anid. ee ta.
men Tenciachomosideo non estnecesse, calem ani-
ma absolutam inesse bruco, uc senriat. Ouod aute
nequeat humana anima sensationem elicere, tacin
le demonstratur ex cognica essentia miodi, quam
etiom, uci caetera, plerique non ultra vocem con-
Ciderane. Pst erso modus actualis determina-
tio causae, live caula decerminara, potentia cau-
Ca decerminata, applicara, exercitata: Non
Potest autem esse porentia decerminata; ubinon
estpocencia, uc ex terminis liquet: et ideo non
poceltesse sentacio, vel aetio Penciendi in Cubje-
etio, in quo non est pocentia sentiendi, sICuC pro-
inde in bruco non porest esse intellectio, sive aetio
intellivendi, quia non est in eo porentia incelli-
LL X
Bende

## Folio 688 — 779341856:0734
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000734.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
683
a
d
0
858
sendi, quae potericia est luoltantralis angelo e
animae, tanquam difterencia generica diviliva a
bruco: ita pariter in anima non eltporencia sen-
ciendi e vezerandi.
55. Ilimirum posse reserare est auributum
specilicum planca, segerare et lencire cA speci-
ticum animali, urrurrque exclusivum a spirieu:
alioquin spiricus posset vitalicer crelcere, pinguel
cere, macrelcere, ee anima leparara videre, ay-
dire, consere, etc. Cum ergo in subltancia ani-
maenom (ic potencia videndi, audiendi, crelcen-
di, ed quod nihil sui amierar per leparationem;
evidens ett, non posse quoque in ea esse poren.
tiam determinatam, vel exercitatam, et ipsam
actionem senciendiimmedince, de proprie: ets
ealdem sui corporis actiones ipla incel
digat; de quibus in Soli-
loqui0.
de
  
0
is
e
Ba
bcea
est
(AME
M
_Gt
muIet
sodii
(15D
O

## Folio 689 — 779341856:0735
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000735.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
angelo 
divilira d
entia sen
ribumin
est speci.
a spicieu.
E pineuel.
idere, au-
aneia ani.
Crelcen.
ationemi
e poren.
e iplam
prie: et
intela
C 
consto
DCura alia velim refOrmAta. vei quod mulei
causam phylicam appellane efficienrem (0-
lam, quasi reliquae non essent physicae. Ouod
substancia in adae quacam ex inadaequotam divida-
tur valde aequivoce. Quod intinitum actu di-
catur cateeorematicum, ee rale porencia lyncace.
gorernaricum, rarione Caret. uod species
maceriales Spiricualizentur ac depureneur, oblcu-
ra locurio eit, de multis modis erronea. Quod
concinuum non habeac partes aetu, ante deBe.
nationem detualem; cum camen (C EOTUM, cO
ipso, quod ekcontinuum, ee quod ejus extre-
ma lunc unum; cocum autem essencialicer invol.
vacparces. Sed quis hujusmodires omnes cor.
15aC.
57. Elcinam Calcem novem has proposiciones
placeat emendare. Quarum corrigendarum cau-
Jam lector omplictimam videat necesse est. LC-
enim lunc in materiis universalibus, circa praedi-
camenta, praedicabilia, circa substanciam, circa
quancicarem, circa qualicarem, circa actionem eE
modos, circa relationem e Formam reloriva, C.
ex quibus in omnem parcicularem Philosophia
materiam non possunt non erraca diffluere; unde
Itucium Eccleliae ocilistimum insipidum pror.
sus ee Focuum reddacur necesse sIE; cosarisque
illud dolorose Fateri: R. habet ausonium studium
 X 2
Boc,

## Folio 690 — 779341856:0736
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000736.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
690
ad
e
6
(0) ed
hoc, habet R que pelascum. P habet hebraum: prae-
tereaque nihil.
58. Ouid inde consequitur. nisiur quia nul-
lavii, nullo ordine, nalla mechodo, nulla serie,
nis quae ex erroribus emergat, dilcitur, postan-
nosos labores deprehendas cenon nils Sisyphi sa-
xum volurasse, neque tantum didicisse, quan-
cum in luce subsistae, vel ad licerelim aliquam
Fundamencalicer conturandtam, vel ad relponsum
in Ecclesialtico Concilio Capienter ferendum;
sed viacori varabundo timilem ce cognolcas,
qui viarum ignarus cum coca die per sylvas cu.
currerie, ad velveram Caticaram se quidem sen
riat, Sed mulio in termino consticutum. Ince.
rim ita dissipancur lumxcus parencum, aetas ju-
venum perditur, ingenia maonis rebus naca di-
Spereunt, ipes aduencium specioso Papientiae
acquirendae vocabulo ludificatur, reipublicae et
Ecclela TIIMIMENOCEEUE.
59. Noltra doetrina ex principiis, in Fundo
macuralis incellectris radicaris, et non ex trivio,
obicer de calu assumpris, deducta elt; juxta
quam est qui Caneté pollicetur, posse le univer.
sem Theoloxiam Scholalticam; cujus quaeltin.
nes quantumvis muleas, paciecur sibi praeseribi,
plene enullare omissâ, ica perspicue ee simul
breviter, intra Biennium cradere, ue nemo non
capiae, acque non scire se sciac; cum alii vulgo
quadciennium imo octennium docendo insi
manc, es tere doctiorem neminem, uc dictum
elt, reddant.
60. u0

## Folio 691 — 779341856:0737
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000737.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
d BUI.
i serier
phila.
QuaB
IquaM
onsum
30lCaS,
i45 C1.
Mt lera
Ince.
aca di-
ica et
fundo
crivio,
G joxld
univer.
uaeliB.
escribi,
ii vulsa
dictum
50.
1(0) des
5
e
691
60. Quo Pane Facto rectabit rempus, etiam
linguischeologicis, etiam hiltorix, etiam cano.
nibus et legibus, etiem pacrum scripeis dilcen-
dis, ex quibus Cupellex ucilissimarum rerum, 2d
omne emolumencum accumulabicur. Videane
moderacores cholarum, an non gravissimé in
conscientia obligentur, ad errores tam noxios e
Echolis eliminandos, Polthabitis cerriculamenris
privocis, ee considerationibus non subsictentibus.
Elabes rationem facti ex scripri mei: cu consio
dera, an non verissima sint, et digna,
quae hominem Capiencem per-
moveanto

## Folio 692 — 779341856:0738
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000738.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
5 (0)6e
IRACTATUS
APOLOCETTEUS.
Duo
eontolum dicteria con-
inqu
lta noltram riam contutan
tur, sed eciam ejus ulurpandae cumme
chodus cum ncilices ob oculos
PONIERE.
Cirea viam nostram in genere.
mo
Ecumanum illud E principale dicte.
cium, cui e primas ideo parres alsigna.
nus, opponitur iltud: Nolra doctri.
na, quam damus de formis ablolueis estproseri.
Dea PCOP. 19. quam Pacer nolter l’iccelomineus
anno 165r. edidit, e est haec. Mixta etiam
corpora, excepto homine, non habent propriam
formam substantialem. sed pro varia atomo-
rummixtura es dispositione, exhibent illas pe-
cies, quas videmus, auri meralli, erc. Relpon.
deo contra hoc decretum nihil ommino pecca.
mus dummodo illud in lano sentu, quo debet,
3cci.
52

## Folio 693 — 779341856:0739
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000739.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
a
nu
_ FUIII
Oeulod
renere
pale
TC5 dt
DAra
et
ccelo
Niaia
HE pr
aria
ent 1
56.
ninO
A3
ist
M
1
Della
gel1
D
50
3(085
accipiamus. Fxistimare aucem aliquod decre.
tum relisiohi Ordinis non posse unquam in bono
maloque sensu accipi, sic uc ipsum interpretari
non liceat, ekillud supra omnes leges trumanas,
Fcclelialticas, _ 2deo divinas alcollere, et Ret
summum jus Cumma injuria. Quid Tunc scripta
55. Patrum 3c Pheoloeorum commencarii Bi-
blici, ais incerprecationes legum divinarum:
quic libri legistarum, e Canonictarum, quam
incerprecationes lesum, qua imperatoriarum qua
papaliumd Ilorum creolerum bonus sensus et
genuinus inquiritur, ex illius decreci nostri sen-
tum inquirere piaculum erit? AbsiE injuria haec
e excestira religio.
Ouis ergo est sensus illius decreci: AbIque
dubioidem, qui tuic cencilium et Acheorum,
docentium, mundi materiam fuisse ab aeterno,
sitam in atomis, ex quorum concursu fortuito,
sine actione creativa Dei, coaluisse corpora, quae
videmus: quoducique impium est, ex 2 nobis
neque docendum, neque doctum fuic un-
quaWo
2. Nos non docemusaromos, se d abhac difti.
culeace abstcahimus.
3. Don eA prohibicum dicere, quod non
fiant generationes lalcem ex parre, ex aliquando
per mixtionem: ideo enim vocantur mixta: et
quis juhebic docere, quod omnia corpora (InE
limplicia. sive quod nulla incerveniac mixtio,
dUM COrPOTASeneTANTUE, aHC quod IXtIO nOn
It miscibilium alceratorum unio?
XX 4
9

## Folio 694 — 779341856:0740
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000740.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
694
ad
 (0
n
qu on dicimus, quod Forma Sicipla mixtio.
Ted dicimus, quod per mixtionem, ex parte, re-
Sulcet Forma, quae el aliquid a mixtione distin-
ctum ec eam conleguens.
5. Non etiam dicimus, Formum non resul.
tare, nili per tolom mixcionem, cum innumeris
modis et vijs es proveniat.
6. Non est nostra illa provoluio: Corpora
non habent propriam formam substantialem:
sed concradictorium asferimus. lcil. corpora sin-
cula habene suam propriam formam substan-
tialem.
7. Wecamustamen, illam Formam substan-
tialem esse absolutam substanciam, quae posit
absolure per se lublictere, vel exiltere exera sub.
jectum: valde aurem diverta sunc esse quidpiam
substantiale, e esse substanciam; sic porentia
incelligendi est subctancialis angelo, non est ca.
men substancia per le, es porens exictere extra
angelum.
8. Non concedimus, Formam esse Polum
dispolitionem atomorum, aut quid accidentale,
exhribens oculis speciem merallis marmoris, _c.
cum ipla sic substonciale principium omnium
accidentium, colorum, Ex speciei externe, et
ideo eade permanens. polsit recipere et exhibere
alia plene accidentia colorum, _ similium appa-
rentiarum, prout ex operationibus chrmicis
contac. Elxec qui considerat penirius, de
non
del
1a
ele
M
112
b
u
IeTUI
enti
Aet

## Folio 695 — 779341856:0741
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000741.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
Icipla minlie
ex patte,
viatione dis
2M nOn sell
un inmt
IiO: (4)
ubstamiae
II. corpora si
maim si
vam substo
quae pollit
e exia lub.
se quidpiam
siC potentia
nOn est B
xistere exiia
Adc
e
armoris, t
IM OI
1et
red
D.
V
et
iu
1
121
dod
0 (O) Se
a
non soliim juxca superticiem aspicie, Facilé
incelliset, quam non peccet philolophria no-
itra in illud decrerum, et quantum nostrum
dorma a prolcripca illa proposiione remocum
(IC. Cerce (i circa lexem ponciticiam vel adeo
divinam, 2d cujus oblervacionem, me jactu-
ea laluris aecernae compessic. lubo cali interpre-
catione, e sensu procedam, corebo omni
peccato e culpa, cur ergo si quodpiam de-
crecum, longe interioris auctoritaris, cumtam
carionabili distinctione. ee manitesta veritate
prudenter accipicur, ideo a cachedra in reter-
num, ec ob omni Racu corius vicae abjicitur.
ea poena, quam luere non juberetur, etli in
Draecepta decalogi grarissime deliquisset : (2
tam Praceps innocences D F I servos puni-
endi ex insectandi racio inhribenda non eAt.
nescio equidem, quid in COcietate hUManA COr2
rigi debeato
Oportet tenere sententias probatas potius.
quam vel eruderatas ex antiguis ruinis, vel
noviter conceptas. Respondeo, pro forme
absolura ex auetoribus producuncur duo tan-
cum argumenta; quae speciem habeant; al.
terum, quod nihil negandum sic omnipo.
centiae divinae, id quod cassam nucem non
valere octendicur 3. Janvarii: alterum, quod
XX
COTDOTZ

## Folio 696 — 779341856:0742
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000742.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
696
ad
se
. C
ED
3e
corpora de Raru vioiemro le redueant ad na-
curalem; quod probat quidem; adesse For-
mam subitancialem, sed absoluram minime,
uc habocur q. Janvarii. Reliqua obiectiones
hinc inde eluuntur ver annum, et osten-
done. nostram doctrinam non elle adverlariis
cognitam. uod si jam noltram abundan.
eiam, et prope intinicudinem argumento.
rum cum canca egeltate adverlancium nobis
contuleris, videbis certe, vera doctrina me-
reacur proborior dici. Communiter prohala
exilcimatur, quae Aristorelem ee D. Phomam
vaeronos habec. Illum quidem ideas live For-
mas corporum Ceparabiles aue leparocas, vel
praexistentes extra materiam in Platone re
prehendisse vel maxime, liquis necec, ne
ille in lcripcis ejusdem valde est hospes;
iltum veres à philoloptro minime dissentisse
Facis patet: nec ulxiam legicur dixisse, hujus-
modi formas posse exera mareriam exiltere.
P. eg3F de hoc, cui placet p. T. 9. 45. a 4 egu
8. LLerm P. 2. G. 90. a. 20 Ju0d sIC mon
dalis 2. 2. 9. 49. a. 21 6. uDa FOrA nOn
irIE FOEmA L. Z. 9. 55. a. 4. ad T. X 9. 56.
act 3. Illud quoque mirabile clt, quod ju-
bemur neque nova docere, neque vetera:
quid ereo  CHRTOTOS aurem doctum
olterie ee legis peritum, qui de thesauro suo
proferi nova ex vetera: quod facimus cum
mulca delectu es examine. Praecerea Ablo.
lutistae
it
1
site

## Folio 697 — 779341856:0743
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000743.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
t 3d 13
esse FOr
jectiones
C. OAten
veclariis
buncan-
UmenIO.
ina Me
probata
PHOMaM
sive for.
25, vel
One re
eC. 3 M
rolpes
isen (I.
hujuo
exiltere.
ao
(IF
0
I2 NO
FX 9. 56
quod
vetert.
doctum
1IS CHM
2. A
bIo-
Uiit
in
e0
 (0)60
luciscae conera nos orsent provolicionem hanc:
Anima bruti non est substancia tantum moda
lis, vel modus substantialis; sed est substan
tia absoluta materialiter coenosciriva, es nam
ruraliter penetrativa, quae an probanda (IC
judicio Eccleliae, viderine ipsi, quia non 3p.
paret, quomodo a diversis haresibus se discer-
nanc, prouc octendi in cribro errore7. in Soliloq.
a num. 268. in dialoco Benedictus, in Anno a 7.
Sept. ad FI. Octob.
Excessiva es arrocans valde est nostra phi-
losophiae inscriptio, quam vocamus viam scien-
tiarum, cum revera omnem philosophiam theo-
loriamque, divina quoque es homana; na-
euralia e supernaturalia turbet atque ever-
tar. ResponS. HTOC est judicium viri, prOE.
lus non informati; et qui nolteam philolo.
phiam nunquam vidie. Alicer loguuneur.
qui non sunc partialis, ee pessimis affectibus
veeui judicii. Licet quin imo noltrae philo.
sophix laudem ex eo dignitaremque coeno-
lccro, quod ram lace Pateant ejus pomatia.

## Folio 698 — 779341856:0744
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000744.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
698
8
dan
C(O) ed
ue per illam quaevis faculens repereat caulam
e modum, plurimum corrisendi: non est
hoc turbare eE everrere, led errores quidem
dillipare. veritaces vero in ordinem dilpo
nere. Duicunque lippirudine oculorum non
laborat, clarissime perspicit, vulgarem Philo.
Cophriam neque iplem per le aliud esse, quam
indigeltum BE rude chaos quaeltionum meta.
pliylicarum, nullo ordine scientiali cohaeren.
cium, nullo principio, nullo fine, nullo ex
medio consiltencium: Onde nec ad alias sci.
encias humanas quidquam eraestat. Vocosci.
entias humanas. sine quibus in socierare hu-
mana non viritur; cujusmodi sunc mathema
rica, echica, medicina, jurisprudentia. ABS-
que omnibus illis quaeltionibus vulgoris philo.
Coptria quis nelcie, posse mathesin, geome.
eriam, altronomiam, perfecte addisci? Ouis
ad medicinam criviali illa lyea opus habet:
Ouare non leges cognolcere, aue boni aeque
requi scienciam capellere licene, absque illarum
inepciarum caligine, qualem Capientius neleidsi
quam inguiras.
V
Contra solem lognimur, e adversus om-
nium senrium confessionem, dum philosopbi.
am necamui  sibi bonam, e aliis utilem.
Resp. Sic est philolophias qua vera elt:
Sed
1
pent
qud
siit
qua
e
I1d,
pi1
ACCb
lit

## Folio 699 — 779341856:0745
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000745.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
di: nOn et
ores quier
nem disoe
blOTUM nOI
arem Philo
esse, qua d.
MUM Mela
i Coharen
Dullo. d
id alias sci.
Vocolei
cietate hu-
Mathema.
do AHS.
iis philo.
E
eome.
Ouis
15 habet:
DOni aque
ue illacum
1s nelciabu
is
relo
jel
-0
0
no
6∞(0
des
Sed est, quae nomen oltentat, rem minimé
praestat, Prout de vulsari jam dixi. Theo-
logix lalcem ministrar, inguis  Theologiam
habemus in pretio, quae sana mecaphysica ni-
titur; sed quae in ruinosis vuloi placicis, ex
clamolis licibus lictie, quaeso in quem ulum
servit: Ouis per eam scripcurarum divina
oracula fundamencalicer explicat? quis haere-
sin aliquam per candem expuonat: Ouando
in generali Concilio, que ullo cribunali lccle-
haltieo actribira unquam fuic: Aliam oporrec
liceracuram sepiac, quam blastemaca vulei;
quae Fructum Tolidum S salutarem producere
aDca eAt.
Ouis icitur est nostrae philosophia nativus
cenius: Relp. Non odimus mecaphysicam,
quom revera facemur esse univerlalistimam
scientiam, omnium aliarum preelidem; in
quas ipsa vigorem; ec riealem quali spiritum
indic: Unde illam minime neoligimus, sed
diligentissime eradimus in Soliloquio; non in
tragmenta Polum dissoluta, pallim exorbican.
tia, nusquam colligoca sylvescentem: sed à
primis dc sumis mencis humanae luminibus
accertitam, maximâ brevitare, et perspicuo
ordine ita concextam, absoluiamque, uc cui-

## Folio 700 — 779341856:0746
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000746.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
700
e
ii
co
eCD) eo
vis pateat, quidquid in aliis Facultatibus ob.
scucum arque perplexum ett, ope nottra
mecaphylicae prorlus elucelcere. Ii secun-
dum praedicara generiea, specitica, differen-
iialia, quibus remota primis, ee ulcima sum
mis, aque sc traduces ramis, intrxrene,
ad noltea principia referanitur. Prit enim,
de quo licixium elt, aue ens, dut entitas,
aue possibile, auc impossieile, auc existens;
aue porens exiltere eantum, aut aetu, UE
poencia, aur agens vel poriens, aut lubje.
etum aut torma, due senus auc species,
EEc. acque ita semper noltra intra pomae
ria continebitur. In quo cerre ce ipla prae
xis convincet. Ne non et exemplun lutr.
damus, phylicum iplam subjungimus, et
meraphylicae subordinamus: cujus objectum,
quod elt corpus mobile. poltquam secun.
dum ejus praedieaca generalissima ex eslencia
lia juxca viam mecaphiylicam oltendimus,
ad specialia, aeque ad propriecares diverso
EUm actiones DaNSIONeS, ErANIIMUS. Ou2
in procrestione ex iis, quae senlui parent, ad
ea, quae lacene, coenolcenda, e a faci.
lioribus ad difficiliora coneludenda cransi-
mus. Aeque hac certe ratione dummodo
verum tareri volueris, praeclaristimae philolo
phiae ideam octendimus, vel salcets primis li
meis adunbram U5o
V2. dea
IU
1a
siti
Cai
aM
na
qu
detta
Aea
sb
gieal
1
1B IC
Is
ie C
Id
IMuS.

## Folio 701 — 779341856:0747
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000747.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
itibus ob.
De noa
(I lecun
diffeten
cima TUm
intraerent.
C entitaS,
exittens;
Actu, aU
ut lubje
C species.
2 POMX
ipla DEde
jum lutr
nuS, ec
jectum.
essentia
ndimmuS.
diverto
50 C
atent.
20
C a tac
2
EranI
ommodo
phiit
s0
Drimis
NI. Sett
30d (0
Sed ubi manet locica: Respondeo, nist
meliorem, quam sic Vulgoris, exoptes,
hrabes jam illam, mulio accuracius et distin-
etius expressam, aur salcem implicire immer.
tam metaphylicae nostrae. Accipe enim cheles,
quas ex universa losica communicer dispu-
tandas proponune, nullam reperies provo-
sitionem, quae non ad noltram mecaptirs-
cam. coenationem octendat, et ab illa su-
am Armicudinem non desumere debeat. PX
Hac patet, quid sic ens reale e rationis,
quid ee quocuplex dictinctio, quid univertale
ee lingulare, quid relacio essentialis et acci-
dentalis, quid veritas cranscendencalis e pex-
dicamentalis, quid praedicamentum et praedi-
cabile: ex quid non: Quamvis protecto lo-
eicam ego plane aliam requiro. Sccipsic unam
P. TIonoracus Fabry, sed ipsa sua perfectio-
ne non est osurpabilis; lacis erie adtiberi vel
lectionem iplius Ariltorelis, vel ex illo aliam
aliquam dialceticam comparari, qua demon-
Strencur distinctius ejus modi cyllogizandi. Qc.
vel etiam recineri illam Philippi de Trieus
qua praemissa procedacur ad metaptiysica, eE
DoK haec ad ptrsica; ea serica, qua osten-
dimus. Prolesomena volo plane praecer-
missa: cum susticiat ea verbocenus dilcenci-
Du

## Folio 702 — 779341856:0748
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000748.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
702
d
2(0d8
n
bus dicere. Ouis enim docturus ethicam,
machelin, geometriam, arichmericam, aut
artem quoque mechanicam, de prolesome.
nis est Collicirus: quod aliud non est, quam
inurili verbolicace bonas horas abigere, rem
Epsam perdere.
VIt.
Ouid nosera Philosophia aliis scientiis con-
ferr? Relpons. Medicinam ex eadem, tan-
quam pullum ex ovo, prodire; négari non
porest. Leges qua canoniex qua civiles quid
aliud tractane; quam de jure, do debito, de
injuria; de jurisdictione; lacistactione, obli-
racione, reaeu, centuer, regularitate, im
municare, pririlesio, servicure, ee similia,
quae aliud non lune, nisi formae respectivee,
quae a nostra inecaptirlica eanquam inprema
Eciencia; dirigi, diltribui, explicari, ordina
rique debene ac possune. Idem elt ac ethica;
idem de omnibus fere cheologiae cractatibus,
nominarim qui agune de inoralibus; de la.
crameneis, de gracia et peccatis, quae omnia
a nobis fundamenta vecitacis et perspicuirg
rem delumont. Sed e de enre creato e in.
creato; nacurali ex supernacurali; ubi ubi per.
plexillimae quaeltiones occurrunt, ea pec nos,
Facillimmo ductu, in clarari lucem proveniune.
A1I
Testimonia danc mylteria lumma de liber. nula
TaLE
As
ob
jit
ip
st
I
115

## Folio 703 — 779341856:0749
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000749.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
S etticum.
CaM, aut
rolegome.
est, quam
sere, rem
Dem, Cas.
iviles, quic
sebico; de
dec IM
E similia;
a lupremd
23 Ordin2
ac ethiea,
153 de s
uae Omnia
erspicuita
eato et
ed pec nOSi
proveniunto
D
del
.B(0)
eo
EaLC DFL; de praedestinatione; de merito;
de Fuchariltia; de unione hypoltacica, ec.
qua per nostea Audia dummodo plene in-
celligancur; ad cuporem planistime elucet-
blACo
Cur autem nostris elueabrarionibus iana
mirabilia nomina indidimus? Respond. Qua-
re facisaris ea scrurari, in quibus nihil ad.
modum momenti lacec: Mecaphysica Solilo-
quia muncupomus; quia in cisdemi non eam
auctocirores respeximus, quam ipsa menei hu-
manae implancata primâ dictaminâ, ex qui
bus illa nostra deduximus: ceu domi nata;
ex alienis consensibus. parum indisa: Onde
nec nova ea videri volumus, ic nonnulli
parim accurace rem expendences; objicione:
cum ipta mens; anciquissiruus agicter veris
eadem e dictaverie. ex Rrmis raciociniis de
duxerie, incexverie; Solidarie; pront etiam
pollicemur; nos octensurus, s requisici fue
rimus, nullum nos ponere univertale prin-
cipium, in quo non doctissimos quosque,
etsi aliis Force loquendi formulis; consenca.
neos habeainus. Sed genvinum est in scien-
tiis, non fidere lapiencum dietis, sed pociis
primis intellectiis luminibus duci, proue in
machemaricis liques. Porro phiyliea Annum
friei

## Folio 704 — 779341856:0750
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000750.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
704
et
5
 (0) 8e
fruciferum dicimus, quia cum illa nostra
honnemo infrma allereret, ec cum redeun-
eis ansii inicium Force ester, relpondimus, noc
tor groumenia praelentacuros, quor lunt dies
in anno. Quod ec praelticimus dubio procul;
quia cametsi incerdum occurrane dies perspicuo
arcumento vacui, ee qui rancum disposicio
nibus praeambulis, ac prapirarionibus, re
quirente sic ordine et nexu, occupati sine;
lune camen vicistim plurimi, quorum sinen.
la decem ex plurium manifecta semina conti.
nene, dummodo ca evolvere, et in luam FOr.
mam explicdre volueris. Adjeci leorlim talein
culum porvum eiiquoc insigniorum errorum,
qui in vudcari philolophia nocantur, e plus
nocumenci reipublicae licerariae adferentes: eo
quod extra reliquae Cructurae consortium collo
taci, Colicudine lua, nudicarem ac Fallicatem ple-
niios extriveant.
Ouare aurem in scribendo ia strictim es
breves fuimus? Relo. Ouia viribus eram valde
exienis, e mortem in dies opperiebar, col.
legi Celtinanter et admodum propere primum
Solilognium, tanquam ideam Paltem brevisi.
mami conceptuuni incorum; cum consultius
judicarem, monimentum porius saltem breve
quam nullum iis, qui expecebane, relinquere.
Poston
o
Ad1
180
dest
1B,
sit 

## Folio 705 — 779341856:0751
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000751.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
redeun.
NUS, 1OS
procul.
berspicuo
DuS. Te
n Cingu.
vam For
TFOTIM
 pluS
1C5: C0
ncollo.
tem ple.
iictime
am valde
bar, col.
primum
brevissi
onsulcilso
M breve,
linquete.
Potten
MC
on
Poltea vero quia formae physicae masimé op.
Duenabantur ab imperitis, e valerudo, DFO
tavence, contirmatior esset, addidi e reliqua.
Seio camen ob brevitacem, multis locis, vIce-
riore distercacione opus esse; eam quoque dein-
ceps ulceriora inquirentibus non deneoabo.
Duin imo cogico de Formis substanciolibus ul-
ceriorem tractatum adjicere, maxime ubi cem-
Deltas iniquarum insectacionum remilerit.
Fstne ergo operae precium, ita praeposteris
affectibus in rem nostram ferri? an non ace-
remus prudentius, antiquo fumini suos alveos
relinquendo, quam novos effodiendo: R elp. Pe-
meraria sunt haec judicia Novic omnilcius
DEIS, me malis non asi affectibus. Cupio
pocius suo alveo quietum delabi Auvium.
quam in novos rivos dedueere: viden scilicet
quam exundet palsim in rura e legetes, qui-
Bus tenebris, obscuritacibus, erroribus, phii-
lolophia vulsaris infester bibliochecas et sctio.
las, in non mediocre praejudicium Rcclesia:
quibus, eeli parum ee vix aliquid equidem
postum, camen quond possum, occurrere (3-
cnco, tanco cerre amplius, quando cos; qui
decuplo plus postene, video manum rerrahe-
re, juxca illud S. Rugoctini. O sumen mo-
ris humani, quis resistet cibi? Pollem singilla-
cim

## Folio 706 — 779341856:0752
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000752.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
706
83C0)e
1.
cim, lonea excurtione, exponere nocumenta,
quae ex diverlis erroribus in sorum Eccleliae
dominantur. Nunc hoc rancum addo, cum
nostra philosophia ita sic concinnara, uc ingenio,
veritatis cupido Palcem, Faciae Paris, et in
quadam cranquillicace quielcere sinde; et vul.
earis (abc invidia e arrosancis) totam discen-
cium vieam inuciliter non tancum cccupet,
Ted eciam aecernis collilionibus curontam ce
nede: non solum Colari nos poltumus; nos
revera aliquid, de lincera Capiencia pollidere,
per philoloptrica Cudia; sed etiam orivm no-
bis insuper suppetere, ad alia addiscenda;
Dura machemarica, hictorius, leges; scriptun
ras Paceas; e similes taculeares, guibus vie
unus instructus plus praectare aptus elt. quam
alii centum, qui non nili lyram communem,
sine protectu, line provencu, corius vitee an.
nis, in circuitum vertant. Quore verléqui
ini ine BCVE D E VS, ut abdita cordis mei
ad. veltra juslicia convoceris: Crecirace viri
boni, millenis vicibis haec e similia expendis
mulciplicirer consideravi. e Pollicita cogica-
eione volvi e acicavi: neque usque adéo
mihi animus avolavie, ut, si non condienum
operae precium reip. licceratiae speravissem; 1oF
me lacoribus, insectationibus, dicteriis; prel.
Turis. laceritionibus camae, demum innuine.
ris injuriarum Formis, non objecissem. Sed
quia DFCd S Eccletix laboro, Aac alio
mitii
90t
Att
jet
ab
sc
Et
Ve
I
q
M
id
H
M
de
uA
C0
1c
iN
iid

## Folio 707 — 779341856:0753
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000753.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
Ocumenta,
do, Cum
15, e
i
in
YV
cam discen.
accupet,
rBaTAM 1C
Polsidere.
Orivm nO
discenda;
: leciptu
quibus vie
ect. quam
nmunem,
45 vitae an
e perlequi
Cordis ME
edirore vic
EIt COBICa
condisnum
vissem
eriis:
M
se
6 (0) deo
mihi mence repotrum, nequaquam cedere
mans Donec vicx visorisque aliquid sup-
Deccc.
Nostra hypothesis, non salvat accidentia Fe
charistica; cum ea dicamus subsistere in cor-
pore Christi tanquam in subjecto; concilium
autem Lateranense doceat ea manere sine sub-
jecto. Icem dicimus, non esse individua ea-
dem quae panis. Relp. Inanissimus eAt
scrupulus ilte; quem. Patis complanavi in S0-
liloq. maxime in dialoco. Ecclesia non inten-
dic detinire, num accidentia panis exittant re-
vera absque ullo subjecto: Sed cancum ea exi-
Aere (ine pane. Scilicet incendebat definire.
quod necabanc haeretici; qui dicebant panem
manere, cum sensibus noctris parcane acciden-
tia panis, quae linc panc esse non postint. 
ideo cranssubstanciacionem negabant. Contra
hoc Concilium detiniebat, utiquo cranssub.
Hancial panem in corpus Chricti; nam acci-
denria pahis esse ex remanere sne subjecto suo
naturalt paxis. an aurem non subjectentur in
corpore Chrilti, hoc explicire non aseruit.
licer impuede hoc iplum incelligat, cum dicae
in locum, Danis succedere corpus Chricti.
Cerre oe non est apud Orthocoxos, acci.
dencia contervari. Suctentarigue Per COrpUS
Chrictio

## Folio 708 — 779341856:0754
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000754.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
908
ne
9
0 (O
ia
Christi. Vide Fateran. IV. sub Innoc. TII. an.
12T5. can. I. Iultas: Probari Pheologi pri-
dem docuerune, reliqua accidentia connatura.
liter intraerere quancicati, iplam vero quoncita-
tem Polam creacire existere. Kesp. Arramen
vehementer displicet hoc doema: tum quod
quanticatem finsunt esse ens absolutum, cum
i
ex 5. Lhoma nihil aliud sic, quom mensura.
Bilicas ex maceria resultans in longum, lacum,
ex protundum; DroucP. 3. 9,5O. d. 2. ad 2.
dicie, partes quancitatis sune partes materia:
 T. 2. 9. 55. d. 4. 2d F. SICUE _ 9. 56. 3d 3.
forman non posse inesse forma.  quaelo,
quomodo tingi pocelt, quidpium, cujus essen-
eia est, esse ens non nisi per aliud existens,
tieri per se existens e Non debemus mysterio
Rgmentum, ee per evertam philolophiam de
Fendi Dortit. Fcce quam naturalirer explica.
mus nos, magnitudinem panis manere in Fu.
chariltia. led reluleare ex materia corporis
Chrilti, quae prius resulrabat ex materia panis,
_ ei inharebat. Propter hocipsum planissimé
aebitror, doctrinam noltram usque adeo daemo.
ni exolam esse, quod clarissimé ac Colidissimé
mylterium explicat.
ac, inquis, non erit eadem individua quan-
ciras panis, ersi eadem specie: Respondeo.
Eloccibi ipse relpondeas necesse habes. Nam
EIIaM
ManL
satt
B0
Cla

## Folio 709 — 779341856:0755
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000755.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
COnBBTUId
AIaiet
TUM C
Dt
ItUM, CuM
n Mensuca
2. 2. al 20
es materia.
56, 2d30
it quaelo,
existens,
mylterio
phiam de
ex explica
erE IN FW
a corporis
planissime
deod
(0li
D
idua quan
elpo
eE.
ideo
Vat
SHI2MM
(0) des
etiam en aliqua salcem accidentia modolia panis
in Fuchariltia remanere conceclas oportet,
puca ubicationem, duracionem, Apuram: Nihil
ereo cibi hic omnino lueraris. Imo et(i ab(O-
lura essent accidencia, tam en eadem individue
prorlus non monerent. Nam prius depende.
hanc à subjecto, puta à pane, materiali cdu-
etione, uc ajunc; Poltea non ita. OuX CerIC
dependentia et non dependencia differenciam
aliquam ablolucam inferre debet, non generi-
cam nequospeciticam; ergo individuancem (al.
rem: si tamen aetio eductira a creativa differt.
e speciale aliquid conferr. Deinde simplici
cer D. Fhomas dicie individuationem Formae
esse a maceria: erzo si Formae lune ab(oluta.
hae quoque a materia vel subjecto indiriduari
debent.
Denique uc omnem curam hranc penitus
obscindamus, advertendum cst, individuatio
nis rerum esse aliam nocionem humanam,
aliam divinam. Elomo enim individua die.
nolcit per accidencia e circumstantias sensui
patences, loci, temporis, actionis, _c. _ 1a-
men coram DFO mucatis licer omnibus circum-
ctanciis, individuum est idem. Sic corpushu-
manum in cacu hujus vitae, ee gloriolum in
sacu immortalicatis post resurrectionem, ho-
mojudicaret, esse individue oliva, Cum DRIIS
Sciat esse idem. e concrario lingulis annis diei-
mus juxta Kalendarium, nos celebrara eadem
fectao

## Folio 710 — 779341856:0756
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000756.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
710
v
8(0)
Fecta, cum individue non sine eadem, led dies
diversi. Flinc ergo individuatio nocionis divi-
na, cum luperer captum noltrum, non ell
nobis curae, nec de ca acimus aut responde
mus. led supponimus esse individuum. ee pro
eo habemus, quod estale nocionenostra. Sic
dicimur, consiceri, peccatum nostrum in specie
ex individuo, quod scimus, nos tali loco dt
cempore fecisse; erti revera iplam genuinam
actiis indiriduationem non actingamus, nec ex
plicare possimus. Similicer ergo in forono-
Aro humano accidentia Pucharistica lune ca
dem, qua panis, etiam individue; echi in foro
D F. I Iinc eadem Polum in specie: latis est,
quod sic mysterium apud homines perfecté
TesREUIT.
XII.
Si anima materiales non sunt forma abso.
lura, non possumus ostendere; quomodo bruta
sentiant es vegetent. Relpon. Hac obje.
elio supponit, ilta explicari per subltancias ab.
Tolutas, alioquin enim quid obganniat caca.
bus ollae: Accamen demonstravimus nos, ab.
Tolurictas non lolum in hoc ipso puncto, vix
posse dilcernere se ab haerericis, animas hu-
manas cum bruralibus contundentibus; sed in.
Saper nulla racione heri posse, ur has actiones
Ex. Ec. vitionem lubstancia penetrabilis exerceat:
cum
11
et

## Folio 711 — 779341856:0757
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000757.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
eo
nOtruM, nOHI
imuS aut responti
o
diricuum. 
nottrum in spccit
n05 cali loco 
iplam gerinom
pariltica lonE C
specie: lais etti
sunt forma ast
quomodo brut
OB. HCC
er lubltanius ib
lobcanniat cabi
Travimus nOS, 
ipso pl
rICIS,
indent
C, UI hde
Iell
et
p.
se
u 5)
(0) e
no
cum incerim nos troctacus bene longos de
hujusmodi exhibere possimus, de quibus
nec verbum quidem illi scripserunc unquam.
Suadeo cohibenne dicacieatem, ne mundo
licerato se deridendos exponant. Caecerum
si contecero disserrationem ex protesso am.
pliorem de tormis, erit quoque de acti-
bus senciendi accuracior vel uberior dicendi
occalio.
Nostra physica non est apea ad Theologica
explicanda: hinc etiam Aristorelem respuit,
quem S. Thomas cum reliquis Theolosia prin-
cipibus maximi semper fecerunt. Resp. Phi-
Jolophia non est Tolum instrumentum scien-
di, ad Theologica praeparocum; sed eciam
per se Iuam habet vel maximom dignicarem
e excellenciam. Secundo Pamech empirici
et Experimentistae sua physica solum ordinent
ad medicinam, e ideo de methaphysicis
non sine Polliciri: tamen en prout luh(u-
muncur sub universalibus mechaphysica dog.
macibus, etiam Theologicis plurimium con-
ferunt. Onde quid eadem nottra phrlica,
metaphysicae subordinata, ad hoc iplum
pocine. prtebic ex libro diglogorum, quem
conticiemus, ubi superi Faverint.
E

## Folio 712 — 779341856:0758
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000758.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
12
vin ad
 0(0)6et
Duin etiam Force summulam per omnes
Theologiae parces, qua disticillima quaevis
contineae, dabimus, voiid maturum ec con-
sulcum videbitur. Ad Rriltorelem quod spe-
etat, nos hava dubie ipsum lequimur ee 
Rimamus; ex quidem prae vulsaribus maxi.
me, quos a genvino ejus sensu destexisse, lar
clare oltendimus.
Tamecsi aurem verum sC, Philolontum ad
particularia pliylicae non descendisse, neque
adeo experientiam habuisse carum rerum, quo
hodie liceraco mundo innoruerune; altamen
necari non potest, in univerlalibus suis arthue
n nemine eum jure correctum fuisse. Ob.
seurior quoque eMt, e renacior in phylicis
consulre: quia nolebae paltim in criviis lo-
phica eraetari: unde phiyicos libros acroa.
maticos h. c. audiendos, nen tancum priva.
ta industria legendos, appellabat; lolebatque
proticeri, Cuam philolophiam esse ediram,
et non edicam, sive ici evulgatom, uc sine
incerprece nemo plene perciperer. uidquid
sic, Philoloptrum dicto modo aeltimamus nos.
possumulque summo jure prae vulsaribus,
peripacerici appellari: quamvis nec de arro.
gantia quidem nominis lumus solliciri, ve-
ricatem lincere docuisse contenti. Neque
ulque adeo lupersticiosi videri volumus, ut
vencilibus intollibilieorem in judicando, cri-
bven.
ue
M
diiso
nse
eat:
il
NOH
eIII
Ia
quol
(enst
IrOM
icet
105
n
A
letet
ii10
ollia
AIIC
13I
cent

## Folio 713 — 779341856:0759
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000759.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
et OMIIeS
2 quaiis
D et COI
quod spe.
hUr et 
DuS MaxI
exisse, lab
phum al
e, neque
eHM, Qu
altaMCM
is achuc
phylicis
ivis5 10.
S dCTOL
M PeIV2.
Olebatque
edicam
UI
uidqu
MuSHOSque
IGaribu3.
de 3ITO.
I,
nUS
10:
p6)
C
16(0) 0
buendam; vel sinc eorum didagmacibus
chrillianas lciencias addilci non posse PU.
TeMUSO
Per nostra curiosa perduntur incenia, quae
sic abstrabuntur a seriis es profundioribus stu-
diis. Relp. Otrum ergo reprehendis: An
ingenium humanum, quod veritacem deside.
rat: an veritacem ipsam, quod incellectum
alliciar: Lixpiences lune oculi, qui lucem
non amant. Si ignavi e hebetes praepla.
cent, hi deinceps 2d cractandas scientias lune
deligendi. Velim scire, quaenam sinc illa
subrilia e protunda ac feria, 2 quibus no-
Ara philosophria abstrahat. Da mylterium
quodvis cheologicum, es quamvis reconditi
tensiis, ad quod elucidandum non sinE
prompta mecaptrsica noltra. Errores vide-
licet innuis, qui per caligines dominantur;
hos Audia profunda vocas, quod adeo sine
immerta cenebris, uc nemo Capiens ea ample-
eti, nec adeo intellectus angelicus cecum
asserere possit. Fr quis hoc ingeniolo vertae
vicio, quod verum Callo Praeoptec? Pciam
noitra mecaphysica, inquis, valde abstrula
Tunc e obscura. Resp. Sunt quidem rero-
id a sensu; scd camen, dummodo mencem
serio opplices, calia, quae ipsa pocencia in-
celle

## Folio 714 — 779341856:0760
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000760.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
28
03(0
cellectualis, eanquam prima lumina Tusgerit.
ee a nullo negari possint, nisi velit in la-
byrinctium incidere. Prima autem illa al
Terea ubi semel indubicare consticerine, ex
inde omnia consequencia incredibili compen-
dio, quavis in materia es facultare, elucel.
Cunt. Caeterum quid agas generacioni huic,
cui quidquid apponas, non est ad sultum.
Mecaptirsica domus; haec nimis abstracta
e difficilia criminantur; exhibemus physi-
ca; haec esse levia, nimis ad sensum paten.
cia, communia, de crivio, lippis et con-
soribus noca despiciune: quamvis e ilta
profecto talia non sinc, uexore eciam ipta,
ex causis non ulque adeo parentibus deriva-
ca. Nimirum anciquum est daemoni, ve-
ritates creatas pessundare, ee perdicum ire,
quo increacam calcem indirecte obnu.
vilet3
XV. No.
Ia
st

## Folio 715 — 779341856:0761
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000761.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
guitn
in ld
illa dt
 et
mper
elu
iHu
ul
stract
phst
paten
1OA.
iplat
lerira
VB
ise
a
e
Nostra metaphysica inchoamus, a forma re-
lativa, quam distinctam a fundamento es
termino ponimus, quod si esset lumen natura-
le omnibus innotesceret. cun camen panci id-
ibsum asserant; praeter nos. Onid enim illa
forma est? Relp. Omnes implicire e reipla
nobiscum sentiune, et explicire negene, licue
faciebatnonnemo, mihinocissimus, qui homi-
nem se aserebar, anim al vero esse nesahar. Duid
enim per illum cerminum, formaliter; pluscen-
cies une hora in aceria relationis addustum
(ut pacet eriam in omnibus libris impressis)
quid inquam volune. nili formam relativam,
qualis non es subjectum, nec terminus: Sed
opponis, Foriia illa rarione tancum distinsuicur.
Relp. distinctio racionis non est alio, quam ip.
Tsima relationis. Neque enim esse coenicum;
rei, quee cognoscitur, quidquam superaddie;
quam relationem rei ad coenicionem. Unde
cognoscibilitas rei est relatio essentialis rei 2d
incellectum; es vecicastrancendencalis; cognitio
vero actualis apponic relationem novam acciden.
talem, quid clarius e Unde ubicunque est alia
coonoscibilitas, est e alia enricas, _ distin-
etio formalis in re. Ouis aurem negsrcornol.
cibilicatemt esse propriecacem encis. tranlcenden.
ealem, es veriracem. Nam qui Propriecateint
essen.

## Folio 716 — 779341856:0762
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000762.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
716
ad
0
593
essentialem adrvit, e negar essentium; non me.
recurhomo dici.
Veruntamen es hoc falsum est inguis; Nam
hurcocervus cornoscibilitatem habet, Ct verita-
tem non habet. Respo Concedo quidem,
Polle circa hircum ee cervum errari judicio (alu
Po; led haec est culpa iudicencis, non naeura hir-
ei ex cerri, que alcerius rei. si homonon praeci
picaret judicia lux, raro aut nunquam crrarer;
quia Palcem Cuspenderet judicium in plane dubiis;
duc certe vericacem accingeret. Quicumque
enim rice accendie, advertit, hircum esserantum
hircum, cervum tancum cervum; ipse hireus
respectire sc negacivus cervi. Nego ersoesse
ullam vericatem objectiram, vel copnoscibilic
tem hirco. cerri; ech concedam esie cognition
nem Falsam. ex ercansjudicium de hirco, quod
TICCtIAM CerVuS: HaeC est rolatio accidentalis,
nulla essentialis. Verum ereo per hoc manet,
Formam relariram esse cognoscibilitarem, e cog
nitionem; hanc praedicamencalem, illam essen.
rialem; eE aliam distinctionem eationisnon esse,
quam relacionis. Ft haec est univerlalissima
nome, meriro a nobisprimo locopolca.
Icta veritas alcissima penirissime introspecta
peperit nobis quidquid generarim pertinet ad
tns: quee sine proprierares, ex quid distinctio
aneis: quid sic ensnepacirum, quid policivum;
uid ponihile e impossibile: quid substanciale,
quid

## Folio 717 — 779341856:0763
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000763.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
M
a
IP
ci
C7
67
1e
M
115
Te
2-
On
Da
53
lD
I
es
la
0
i
C
id
(Od Ee
quid accidentale: quid exictens, e quid subs
Ctens: quid ejus aetus es potentia: quoc prae-
dlicabilia, e quae praedicomenta: d quae ex his
AliA CONTEQLUnEME. Flanc quicunque non ap.
prehendie, necesse elt, eam claudicore ubique;
e quor lune diverla materia, in roc diverlas
perplexitates incurrere, verbolicate nunquarm
finienda, lummaque auditorum molestia ac de
speracione. Nimirum haec est mechodusscien-
di. ab versalibus coenicis ad particularia quae
vis tacile descendere: cum Frustra sine omnia,
 geneid sint neglecta. Ita lipaucas proposicio.
nes libri secundi luclidis demonstrare velles,
e librum primum non haberes ante perspie-
ctum, lorum oceonum scribendo in acra-
mncun extrauries, neque tamen quidquam
dL. CdCS0
Oporiet non plus sapere, quam oportet sapere
sed Capere ad sobrietatem. Relo. Quid vis di-
cere periltam pluralin scriptura, quae reprehen-
dic hrarecicos; quod in mareria, quae (ola Dei
revelacione constore porelt, veline omnia perna
curalem vim ingenii definire: Ci hoc nobis im-
pinseres, grandis injuria esset. Vel corpis quod
operLCchimiopere perlcrucemur, non in Dei
daudem, led culpabili curiolitace? Ac enim
vero creatE muncu DFCIS, UC ex CO TaM
duam inc libro, archrirecti Capiencium, Po.
CCm.
_ VI

## Folio 718 — 779341856:0764
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000764.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
o
e8 (0)85
centiain, bonitatem perspiciamus. miremur, ado.
remus: quo studio nihil honectius, nihil uri-
lius nobis, nihil Beo gracius tieri porelt. Vural.
ne excessum nos facere, si din noetuque hujus.
modi admirandis Dei operibus contemplandis
insiltimis e si novum aliquid, quod hactenus la.
tuit involucum, producamis in lucem: linon.
nullorum errores proterimus: si non juxta
quorundum ienavium Herramus pocius, veniri
nagis quam menei dedici, trumique serpainus
Decarum more; quibis datum non est os subli-
meactolere, ceelumque rueri; es crectos ad side.
ra rollere vulcus. Nihil hic crede sis asicur,
quod sic curpe; praecer caluminiam cuam; hane
autcc, ex omnia Caneta lune, omnia recta, om.
nia justu: non improperium. Sed laudem inere-
inur, quam si minus consequemur a cemodo;
quo nondum macuruie, meritorum tructus ces
ferre, ac cumulacius meremus in diejudicis, quo
tioltri laboresrespicere debents
ZIII.
Dicant aliqui; tamees nosera forma in physcis
nacuralibus verisrmilitudinem es jucundicatem
ostendant; in supernaturalibus tamen subsistere
non possumus; dicendo; crarias es habitus (u-
pernatiorales non esse enria absolura: Dicimur
enim pereos lavari T. Cor. 6. Ungi  signari Tut.
3. F phes. L. dicuntur nobisinfundi; inharere; es
similia, quae amplius quid, quane formas relati
Da5
B
t
t
1
M
IeI
NiI.
net
jula
8u
b1b7
H81

## Folio 719 — 779341856:0765
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000765.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 56 lines, status machine
At. adoa
DlaBC
enusla
sinon
juxt
venr
Daimu
5subl
ad lide
AGICUI.
5 hane
J3OM.
mere
Vs le
1e
phpsibtu
E
AtBM
sister
pa
jere;
p
608(O)
0n
vas penisicant. Resp. FIt hic vanisimus me.
tus, non nihi in praeconcepta _ alce menci im
pressa opinione consistens. Ouidquid 2925.
tateri debes, haec omnia per meraphoras e alle.
gorias ita dici: negue enim, cch absolura enria
essent, ideo torent aqua aut liquor, qui proprie
lavec; nequeunguentum, quodproprie unsac;
neque color, qui proprie signec. Intrae.
rec autem proprie, ee vel maxime coipio,
quod sic Forma modalis eancum, cui impli-
cac aliter, quam insubjecto existere. Dicun-
cur illa sic per allegoriam ad principem huma-
num, qui, dum ruricolam ad aulam surm assu-
mic, juhet illum ex aero recedere, a sorcibus
ablui, exuilacernis, veltibus aulicis indui, insig.
niri balcheo, ec. Ista non provrié, led me-
caphorice facie Deus in peccatore, quem con-
vercie a peceato ad aorem divinorum: cuire
mircit omnia peceata, collocar eum in Porre do-
mesticorum luorum, anicorum de Ailiorum ei
jura liberalicer contere; alios in aliis honorum,
praerogacivarum, munium, gradibus collo.
cando, eorum actionibus speciali modo le 2d.
jungendo, sic uc condignicarem ad tetitum.
et ad lui parcicipacionem habeane: qui cacus
absque dubio supra omnem odum est aecti-
mandus, quia infinici boni lucracirus. Quod
aurem actus illi supernaturales sinc encia, qua
Postine creacive exiltere, impossibile peorlus
est, quia vicales lune. ex necessario immanen-
1e5. Flabites vero gracix, amicitiae, spei
C.

## Folio 720 — 779341856:0766
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000766.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
2
800
E
0)
es
ecc. esse encia similicer abisoluta; nulla seri-
ocuro, nullus 55. Pacrum, nulium Ecclesix
Concilium, nulla ratio luadet: e li non
assueci jam estemus ineptiis iltis dietionum, quis
non putaret ce intonire, sI ce audiret dicentem,
polteoratiam Dei poni in lapide, polle sublictere
anicitiam Dei, quam nultus hrabeac cum Deo,
possc esse habitum fidei, quo nemo D’ed credere
poltic, quod sic nullius lubieeti? Nugae nu-
arum. et tamen eo amentixe devolueae lunt
Echrolae, ue nisi quis calia afferat, capur de vin
tam luac. Intauctum cribunal, quo veritates pre.
muneur, tigmenca eriumphant.
XVIIIo
Ouidquid sit. inguis, fecissem prudentius,
Si ad sacratiora stndia animum atque operam
applicassem. Resp. Sic est, si affectibus meis
vulparis philolortriae nocentistimus Prepirus
non obvenisset. Maenum quid songe philo-
Pophiae nomen, & plurimiim pollicerur; un-
de avide eam aucicores aulpieantur plerum.
que. led poltenquam univertales quoldam non
nisi errores EE oblcuras caligines menribus im.
presterunt, non quidem aliqua genuina scienris
divices. sed camen delirandi consuecudine
aeti, ad cheologica cranleune: ubi revelara
mylteria Pridenei Cipula de Iycxis assumpea
mile.
1d

## Folio 721 — 779341856:0767
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000767.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
duita
CCleta
1. Guo
entell
llbC
1nOI
BDeo.
credere
Ba n
x sunt
E vi
eb Dre
enrins,
operam
uSMeis
trepieus
philo.
IF; uA
plerom.
am nOn
BuS IM.
Ecienria
recudine
revelat
Tumpla
hiise
 
cd (O) Ses
mmiserabili carmine discerpune. Sic laboratur.
sine fructu, line quiere mencis, eum Aerili
cura ac cxciis, non prius finiendis, quam vi-
ed defecerie. ITujus Silyphaeae voluncacionis
cum me cum paltio tangeret, coeicari, non
posse quidquam ucilius fieri, quam (I philo-
Cophia genuinum in Pacum reducta, myste-
riis exponendis deinceps fidelius et felicius
prasulgeret: sic Pructuram Pheoricam Cr-
miorem consistentiam hrabicuram, quae e
spacium relingueret, aliis ucilioribus acque
overario ticeleliolico neceltariis Facutratibus
adjungendis. Seque ita deduetus sum ad.
id, quod vides, consilii; cujus A effe.
Etum conspexero, non decrune mace
ria ata, quibus me mulco libencius occu
p2b0.
Ouidquid acimus, frustra sumne; quic
hostra tamen doctrina non placebit schola-
rum praesaibus. Relp. Non crunc temper
iidem praetilles, quibus pocius est, quid
se consuecdm  quam quod consultum:
tempora mulantur ee homines, sed vericas
manet in LrnUM. ConaMuE _C nos ob.
servare illam regulam; Idem sentiamus, idem
lognamur omnes, in sono sentu. Primum
enE

## Folio 722 — 779341856:0768
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000768.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
72D
0
6.0(0)S
enim Apoltolus agic de materia Aidei, in qua
hand dubie consenciune cacholici omnes.
eraducicur quidem eciam ad placira Scholaltica;
Sed catenus, quatenus in electione dogma-
cum caecis aftectibus agi non debemus: in
errore verâ manifelté cogniro ue consentin.
mus, nemo lapiens juber. Non scripsimus
notrra eo consilio. uc omnibus placeant,
etiam doetrinae Chrilci ubique etiam hodie
a plurimis contradicitur. Lxhibuimus ta.
mem nottra viris plurihus, qui judicii sunt
minime obligati, sed indifferentis, licceracu.
ra quoque conspicui, gradibus insioniti, et
in dignicarihus constirum; vidimus tamen ad.
huc neminem, qui non es approbarit, et
adeo commendarie. sed ee opraverine, ut
in scholas publicas cum honore incroducan.
tur. Speramus intuver. noltros conatus
placere luperis, eo masis. quo minus hu.
manis graciis intriamus; E vellemus homi-
nibus inordinate placere, non servi Christi
elemuso
Ouerirur alius, me adhibere stylum nimis
severum, es acerbis epithetis uti? Resp. Sc2.
ptam voca scaphum. ex tcum ficum: proutres
ipsa meretur, ita eam, currente calamo, tracto;
quale est corpus, ralia ei veltimenta circum-
d0. Multo mihi major est anta coram l2-
Er2

## Folio 723 — 779341856:0769
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000769.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
dei, in q
ici OMiet
Schol alici
ebemuS:
e conteniia.
n Icriplimus
5 Placeant,
Etiam hole
DuiuS I
judicii s
lirceralt
Cigniii.
taMeM a4
obacit, e
erint , u
UOducon.
ConaIU
minis
n
si
pum nim
Resp. SCd
PTOULTe
no, 1racto,
Ita CireUM.
19.
uo
(0
C
eo
er2 aCraa cibi diem dicendi, de grandi ac
mulciplici injuria, non tolum in me, quod
poctum micius ferre. sed eriam in cautam
meam, live in iplam veritarem, quae majOF
ett me, bonique publici proma. conda eAt
celtimanda, indigne contra jus Falque com-
missa. Juanam sic illa incerrogas? Hlocti.
quoc innocentisimos viros, 2b omni laudis
genere commenctabiles, ad ulcimam sorcem
cua cribus decrulerit, ex ea tancummodo cou-
ta, quod nolrum dorma dicerentur vel ap.
probasse, vel lalcem non rejecisse. Factum
omnibus pacec, cujus iniulticium quam mihi
Facile eric pro cribunali oltendere: Non erie
Tane, quare sim probacionum Collicitus: ce ip.
Cum cogam contra ce teltem heri: Exigam
enim rres a ce voculas tantum, subjectum.
predicatum, es copulam; provolicionem.
inquam unam requiram, quam habeas contra
nos, adeo reprehensibilem, cgnrisque Fulmi-
nibus excinsuendam. Capuc aurem meum
in pisnus deponam. (i aliam producere D0.
ceris, nis aliquam forie, quam nostris in
chartis omnibus non reperies; aut quam cen-
cum argumentis Cabilicum, et cori mundo
demonstratam probabimus. Quomodo tunc
sublictes buerrum in sole: Noli dubitare; in
poceltace mea est facere hoc iplum: me ipse
negligere forrasse possum, sed non aliis, et
ipti cam julx, causae deesse. Ouaeritur
CaN.

## Folio 724 — 779341856:0770
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000770.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 21 lines, status machine
12.4
a
0
6. 0 C
x
Ce
es
tancum an velim. Volo aurem, s procedee
injuria. Noli errare; non mitri tach vilis elt
animus, ue proprer atienam iniguiratem à
Propria vircuce deliciam; e secunctum im.
pericix impetus a lemica veri deturbar., Sta.
hic iihi impercerricas Flereutes, _ COntrA
aucentior ibic. exeratiam preriolam semmam,
quam in Cerquilinium projecitti; acque ctr.
ciam ue ipse de cadem lordes abster.
725. Sed claudice jam rivos
P
pueri.
I.
1do

## Folio  -  — 779341856:0771
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000771.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 7 lines, status machine
det
est
1 
III2
M.
It.
1

## Folio  -  — 779341856:0772
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000772.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
et
9t
1.
s
1.
Iat
Aet
ide
I. M
P.7
u
p. d
l. B
1. 2
talis
l. 1.
lo21
redt.
titere
NI
P. 17
plIS.
Ertret
ab
18
etM.
P. 19.
10

## Folio  -  — 779341856:0773
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000773.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
 c 2 l L2
Operis hujus posthumi. le viora, pro bene-
volentia sua Lector exeusabit, eraviora
vero sic corricuntor.
ASina II. line a 16. e 17. lege remissum, eraliam
ibid. l. 29. L. habens jus, alius. P. 27. 1. 23. l. signis-
 cari. ibid. 1. 28. quia L. qua. D. 20. 1. 7. l. loqueris;
etiam. ibido l. 27. I. formalitas subjecti. p. 34. 1. 3. l. exerce-
ret. P. 37. l. 270 l. ad uniri. P. 46, l. 6. l. qud m0do. P. 49a
I. penulc. l. effecti vitas. P. 50n l. X3. l. naturam. P. 52 l. 2 20
5 l. est. P. 59. l. 3. quod. l. quodnam. ibid. l. 27. E omnis
A. E fons omnis. P. 60. l. 6. l. ascitas. ibid. l. 22. I. risibili-
eatem. ibid. l. 27. l. sieut C infinitudo. P. 61. l. 4. l. Sgnca
teporematicam. P. 63. 1. 16. 5 l. ut. P. 66. l. 13. I. non-
identitas. P. 7Y. I. 5. I. distinouitur a non cogn. P. 73. l. 12.
J. nimirum ex innum. P. 74. l. penvIc. l. non pocest esse Bomo.
P. 78. l. 25. l. dictum. P. 82. l 6. I. instuxum. ibid. L. 26. Ix
signod. P. 92. d. 29. L. contingens. P. 94. 1. 2. neeo l. neque
1. 96. l. 5. l. quatuor praedicata excutimus. Ibid. l. 7. l. en-
tis, esi reliqua. ibid. l. L1. l. in viventium. P. 100. l. 160
1. notitiam, praecise haec. P. 109. l. 18. I. dictum est. P. 112.
3. 29. I. LaXati. B. 217. I. 21. perpendicularis lege horizono
talis- P. 230. l. 5. l. esstuvio. ibid. l. 28. l. impinoit. P. 1320
1. 1F. 1. terisio. ibid. l. 30. continent l. concineunt. P. 132a
lo22. l. tapete, P. 137. l. 29. I. fibras. P. 24F. l. 8. l. Con.
cedi. P. 145. l. 24. I. experientiam. P. 150. I. 9. L. obscura;
atere. P. 160. l. 4. e 5. l. subjecto. P. 165. l. 10. l. E Con
versionem in suam substantiam. ibid. l. 19. I. microscopicas
P. 17X. l. 230 1. Sicut eriam substan. P. 272. l. 23. Quibus l.
plus. P. 275. l. 1. in aferendo l. inferendo. P. 175. l. 150
extremo l. externo. P. 1770l. 3. ergo. l. F.. 8. P. 18T. I. 22.
L. a actiones. P. 184. l. 16. l. aliquid est, causa hnalis
P. 287. l. 15. quem l. quam. P. 159. l. Penul. cadem lo
eam. p. 192. 1. 9. I. sabsistit. D. 193. l 15. l. c0. actioo
P. 195. L. 30. L. afundit. P. 198. 1. 29. l. reproducendumo
P. 293. l. 27. lo ParrI. P. 2120 le 20 d. abjicit. P. 2160

## Folio  -  — 779341856:0774
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000774.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
lo ZY. l. R Vcharisticum. P. 228, l. 3. lege 223. 224, 226
232, 232. 233. P28, 231. l. 26. l. bruti. P. 233. l. 7.1.
quomodoenim anima. ibid. l. 28. lcgc. 335. 336. 337. P. 234.
l. 4. lege 299, 300. P. 238. l. 10. l, 1ll05. P. 239. l. 28.
se l. Sed. P. 241. l. 28. l. requiritur. P. 242. l. 21. I. ordi.
narit. P. 253. l. 25. l. definiuntur. P. 259. l. 24. Ser vibun
dem l. screnitatem. P. 260. l. X4. l. declaratur. P. 266. l. 9.
L. inanimatis. P. 276, l. 26. usque ad finem, legc: ouber.
nandi, es jurisdictio, nihil est; subjectio in subdito, es ob-
licario parendi, nihil est; numerus peccatorum, nihil est s
proportio corporum.; P. 279. l. 2. delc idco. P. 282. l. 10.
I. Saeculorum lonea seric. P. 283. l. 10.  11. lege t. 640
es) 6. met. 8. ibid. l. 28. l. intellices. p. 285. l. 1I. e 12.
lese insidere. p. 28). L. 25. l. per se ipsam. P. 298. l. 20.
I. cessio. ibid. l. Penul. I. contiguum. P. 300. la 16. locda
diis. P, 305. l. 1. SC2. lcg. accidentia p. 308. l. 9. 1. p0a
terat. Denique nulli viventium, nec non viventium pote-
rat esse ad usum. P. 328. l. 28. l. restexi. P. 332. l. 1. lo
calor. ibid. l. 9. l. balitu. ibid l. 73. X 14. leg. qua par-
des caedem. ibid. l. 18. I. sabsultent. ibid. l. 23. l. haerentes:
Bae partim. P. 335. l. 3. l. avertitur; crassior autem. ibid.
1. 23. I. appuI sa. P. 345, l. 2. l. Catore. P. 355. l. 6. ne lege
nec. ibid. l. DenuI. l. faciant. 356. l. 6. Dol possuntne de
de punctum. ibid. l. 16. l. continget. 357. l. 17. I. fuerint.
358. l. 8. l. intellige. 360. l. 22. l. citius accendit; quia
moru accelerato ascendens, ibi celerius movetur, corpus
ampl. ibid. l. 25. l. admota. 362. l. 2.8. l. retinetne. 365.
P. 4. l. impenetrab. 369. l. 1. respective l. respectiva. ibid.
P. 17. dele non. ibid. l. 25. sit l. sit. 372. l. 20. l. extrua
fas. 373. l. 18. I. summum. 375. l. 4. l. reddit. ibid. l. 9.
Iofibrillas. 376. l. 9. I. excipiendo. ibid. l. 12. I. fordes sa
lina edacitate abradens; implicat. 384. l. penul. l. acino.
rum. 386. l. 15. I. anoustatae ibid. 1. 19. infra l. intrao
ibid. lo UIC. Sic ut l. quae. 387. l. L. Rt altisio, lese: allia
duntur: unde motus terrae efficitur. ibid. l. 24. l. unde
alius e5 alius. 395. l. 14. I. Buc illucque. 396. l. 20. potese
l. Posit. 398. l. 26. l. Supervacaneam. 399. 1. (. se quis
2o s quis. 400. l. 29. habitus l. halitiis. 404. l. 2.  se49.
les.
st
1. 2
id
1
ibic
IiM.
liste
l.P
ibo
qui
1. Ala
ill i
ill.
11.
1.9.

## Folio  -  — 779341856:0775
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000775.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
l. 3. l
D.234.
l. 28.
l. ordi.
euber.
65ob.
1. 10.
+. 640
d 12.
1.5d0
l. pea
pote.
1. lo
Epar.
ntes a
ibid.
lese
dea
rinta
quia
rpIS
3650
ibid.
xtrua
l.9
5 san
cinD.
pirdo
allia
unde
hotest
guis
C4qu
c8
leg. Stannum; videtur metallum mixtum ex arcento e
plumbo. ydrarerrum; quod Nsedicis est Asercurius, ilem
Stihium seu sntimonium, non sunt metalla, sed semi- me-
talla: ibid. l. 7.  l. est. 406, 1. 18. I. Vasa culinaria. 407.
L. 23. L. Stibium. Metallea vero audiunt, Sal, Sulpbur. et C.
473. l. Ulcimm. quot l. quo 414. l. 20, l. admissae. 420. l. 5.
L. Particula 425. L. anrepenulc. inolescit l. innotescit. 426.
L. DenulE. L. magnam, neqie calidam. 431. l. 22. I. Demon
stratur. 433. l. 20. I. Sequiturne. 435. l. 19. Rc c. 1. sic ei.
436. l. 24, no5 l. B05 non. 438. l. Penul. L. microscopica.
44r. l. 28. nec l. nec tunc. 442. 1. 22. Scit 1. sed. 443. l. 20.
L. crispatio. 449. 1. 24. cum l. cum. 450. l. 22. qua l. quae.
458. l. AnECDen. L. factum afficit, ac panis. 460. l. uIE. ce-
dec l. cessat. 47, 1. l. 22. l. aversetivis. 475. l. 21. fissurarum
1. fxurarum. 475. l. penul. l. organorum. 481. l. 13. plane
1. plene. 483. l. 9. cum l. eum. 484. l. 3. l. se ipsum. ibid.
1. 4.. l. aleerum. 487. l. 3. Boc l. hac. ibid. l. 23. l. subsistenti.
49.  23. Lod versatio. 492: l. 8. l. fibrositatem. 495. l WIE.
I. intestina. si. 499. l 22. cum l. cum. 503. l. 2. 1. sola.
L. VIc. l. veserat. 505. l. 20. l. microscopus. 577. l. 25. l.
contioua. 52l. 2,1. L. solum C5 Temper. 526. l. 4. Boc l. Baec.
527- l. 23. la _ liber, est natur. 528. l. 2T. adt l. ut. ibido
1. 24. l aver salet 534. l. Y. quam l. quem. 536. l. 22. la
discernant. 548, 2. 5. qua l. quo. ibid. l. 26. d. desiderat.
ibid. l. 27. L. astet. 549. l. 4. d. aMari. 553. l. 5. quod
l. 910d illa. 5. 2. 9. Bumo l. Bomo. 557. l. 7. qua l. qua.
ib ill. l. 9. I. chatns similis: est. 561 - l. 2.5. l. an fit in era-
tia. 563. l. 20. _ L ipsumque l. quod ipsum. 5691. 4. sicut
dosel uto ibid. l. 28. l. ex. 570. l. 27. l. intendendas. ibid.
I. Pen. male l. mala. 7 c. l. 3. l. elicitae. 575. l. 6. l. ipso
libro. 578. l. 3. l. pericatio. 580. l. 8. 2ddc. Quatitas,
guomono refracta ? Za. 3, P90. 581. l. 23. Operui l. averui. 589.
l. γ. l. Placide. ibid. 1. L. l. polleant. 501. l. 4. I. addensan-
40. Ibid. l. 25. lo idct dvinis. 592. l. 17. l. specier. 601. l. 1.
L. alate exercent aatonem reorminis in potenties sensitivas:
ita in Angelo immeatur Candem. 612, l. 2. qui l. quid. 616.
I. VIC. I. mutarentas. 7. I. 25. Cei l. qui. 620. l. 22. etiam
Venimsibid. lule xercitum. 624. l. 5. dede ipsum. 625. l. 25.
d. cessato

## Folio  -  — 779341856:0776
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000776.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 19 lines, status machine
L. Cessat. b26 . l. 2. 1. sit l. fit. 627. L. 7. L. fumum. I. vaporem, locheas
632. l. 4. l. archaealem. ibid. l. 160 oleum l. Olaum. 633. l. 6.
l. accurrunt. 635. l. 19- l. facit. 636. 1. 24. l. Superioritaris,
inserioritatis. 638. L. 10. l. ob verso. ibid. l. 1g. l. acquireto
647. l. 8. tam l. jam ibid. 1. 10. I. docrinam, qua ibid.
l. 2F. l. posset. ibid. 2. anrepen. nam l. cam. 648. l. 180
utigue l. ubigue. 649. l. C. l. Eloud. Columbus, es Ameri-
cus Vesputius. ibid. l. 10, ergo l. 80. 65c. l. ancepen. R
2. fit. 655. l. UIE. 1. fermdetur. 659. l. 25. Uti l. P5. 660, l.70
delc ut. 663. L. anrepen: urticas l. ficus. 668. l. 15. l. ex.
plicatiorem. 673. l. 26. I. minime est. ibid. I. ulE. l. ma-
neat. 635. l. 27. l. unum quatuor. 629. l. ancep. l. sub-
jecto. 690. b. 23. I. fatisatum. ibido 1. 14. multo l. nullon
694. l. 2.4. Cum l. CHM. 696, l. 16, Be l. na. 697. l. VIE.
J. pomaeria. 702. l. 19. ac l. de. 704, l. 10. l. Ainguli. 706.
2. 27. I. laboribus. 718. lo 19. L. Ennuis tuo5. 716. l. 7. la
Judicantis. 717. l. 27. l. efficies. ibid. l. 24. l. carpis. 7210
Da 20 euM. l. cuM. IBId. l. 4. l. votatationis. ibid. lo 5y
L compasio. 72 4. d. 5. lo deturber.

## Folio  -  — 779341856:0777
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000777.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 15 lines, status machine
rem, locHa
L. acquireto
qua. ibido
648. l. 180
es Ameria
antepen. 
l. 15. l. ex
glE. l. Ma
ulto l. nullo
4970 lo UlEo
singuli. 70b.
916. l. 7. bo
I. carpis. 7211
ibid. do 50
de

## Folio  -  — 779341856:0778
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 779341856:0779
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000779.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
 te
udem Alc.

## Folio  -  — 779341856:0780
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000780.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
ee
asa at
i
e
o
e
l
t
se
da
ese
a
a
e
es
ei e
s 
i
e
 es
e
eee

## Folio  -  — 779341856:0781
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/779341856/jpgs/default/00000781.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
e
v
p
i  ad
i
e
e
b
e
u
s
a
qui
d
a
d
ia
na 
i 
 
intni tes
a
ea e
e
o
 s ie
e
Leibris
gare.
d
P
pe
psa
u
E
d
3
s
s
d