# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/786373555
# Title: [Danielis Stahlii Compendium Metaphysicae In XXIV. Tabellas] Danielis Stahlii Compendium Metaphysicæ In XXIV. Tabellas (shelfmarks Leibn. Marg. 32; ZEN Leibn. Marg. 32)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=786373555
# Lines: 12,063 recognised on 165 of 229 pages, mean confidence 0.88
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 786373555:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
l
e
s
ut
u
 e
2
d
e
a
e
e
ste
 u
4
fian
ne
oen 
 
u lie nat
mo td
e se se
da
o
s
lud
a
a
a
e
 
ei
t
a
n
em
ut
13
u
u
0
O
e
Veri
N

## Folio  -  — 786373555:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 9 lines, status machine
Lecbri. macg.
 tum
2. V. L, eibniiri,
Ediedeseische
Pandrohissi deet 
E) C H _ BB C E
sm Rechive 1
un
paumomait

## Folio  -  — 786373555:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
ou tre niionre o

## Folio  -  — 786373555:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
incitavEonnem

## Folio  -  — 786373555:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
eeeeeeeeeeeeeee
uraceriei estante olotre
eeeeeeeeeee

## Folio  -  — 786373555:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
vnolen von e. H. deibrv

## Folio  -  — 786373555:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
SADSTATTTII
 dunL 1d 
_lAPII
lCA
+tv. LabCllaS
redactum.
Nuncque post Auctoris obirum emendarius (5 auctius editum;
Adjectis Notarum loco Discursibus, quos an-
ce quadriennium super ictud privacim habuit,
Indice que duplici.
DA+
315eD eF) ( i G e
u l.B2ide 2 . 13C3 1 3 1 1
Ey A R :E 1B3 ii B V
eonam
+ 14
3
des
GVM PRIVTLEOTO SACRA GASA.
A F sE M A Y EPZ A ZL5.
f I N ato
Typis _E SUIIITIbUS G E ORG LLSE N CRN VV ALDI,
Anno M. DC. LV.
2 i4, 113 2 3
um

## Folio  -  — 786373555:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 7 lines, status machine
et
a eae
 
BtLiSI
ABLA
EH GTA.
as  

## Folio  -  — 786373555:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
s
adt
TCLHSTRISSIMO CEESISSIMOOrE
PRTKCIE AC DOMINO,
dbioe 
idi 
LiC TORTACADEN
MAONILICENIISSIMO
Duci Saxonix, suliaci, Clivix ac Montiuu.
Landgravio Thuringix, MarchioniMilnix, ComitiMarcae d
et
Ravenspursii Domino Ravenstenii,
PRIHCTPFET DOMTNONOSTROELEMEN
2255YNO1
Salutem cum humillirais oblequiis.
ticem quali menses clapsi lunt,
Illustrissime Princeps, Domine clementissime, ex
quomorcalicatis lesi latisfecit B. noster relpe.
etire maritus _ parens, orbigi crudico insigne
luideliderium obitu uo reliquie. Ouod iplum
tempus quanquam per se laris erarnobis luctu
  olum, cancotamen majorem nobis solicitudi
nempepetes guauiribus, qui consilio e ope nos sublerarene,
nobiseraccarendum. Videndum ergo cumprimis erat, ut dumo
pusculorum Illius polthumorum edicionem parabamus, sufticienei
ilthxe peaesidio communire cudoremus. Negue enim quenquam
porestpraecerire, quancum libijuris avari nonnulsi Typocraphipas.
lim arrogaverine, modohocmodo illud B. Viriscriptum nondum
sacis elaboracum inconsulto illoluci commitcere libilicere arbiera-
eii quorum recundendae cupidirati S. C. ae l. Mejeltas privilesium ad
decen-
G
d
 (102) (2
ude

## Folio  -  — 786373555:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
decennium lonse clementissime concestic. Ouando ergo lubV. II.
lustrils. C ellicud. resimine Academico ilta et Feliciter inchoata edi-
tio, iltx pocislimum V. Illastrissimae C elAE primitiae debebanEUE;
quae quanquam nullo pacto quicquam de clementissimo Testro in.
nos afFectu ridebantur demereri; ea tamen lege IIlustrissimum Vc.
Arum nomen sibi praefigune, uc, quum viribus ulceriora praestandi
desticuamur, illarum penuria promtissim a VV. IIlultrils. Cel(ic. humil-
lima nostra obsequia contestandi voluncare larciatur. Accipiarigi.
tur V. IIlulr. Cel (ic. cabellashasce Mecaphrsicas accessione notarum
quarundam amplificatas elementi vultu, munusculumginon ex lua
quantitare, sed ofterentium animo metiatur, perlua(iima, illud sub.
milsorum nostrorum obsequiorum celtimonium ex animo tumili
deroroque proficisei, ut, quanti V. IIluctrils. CCl(Ic. pro eoac debe.
mus, aeltimemus, non incer nocos Tolum, sedignocos quogi latis su-
perque constaret. Fx quo nihil quidem Vestra Mlustrils. Cellicudi-
ni accedere glorix Facemur, quintamen nostroisti opulculopossein
Signis gloria ex aucoricas contra invidorum praelerrim obtrectatio.
nes, quae vircuris solent esse comites, sic adrentura, nulli dubitantes.
Ouod supcrest, Illustrissimae V estrae Celsicudini, Serenissimis Paren.
cibus, Ilustrissima Familiae, corique adeo Illustrissimae Domui
Saxonica ricam lonsaeram, sccundam valecudinem, prospera quaeqi
ex Principe digna omnia submisse comprecamur, Illorum omnium
Clemenciis humillimenos demisseque commendantes.
t  (0) S
rESTRAE ILENSTRISS. CELSTTVD.
IF. N A..
Aplis Donis MarcIIs
Anmi CID IoCLY.
subjectisimi
acmi
Vidua ex haeredes Scabilian.

## Folio  -  — 786373555:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Spishic Pabellas Mccaphylicaslex-
Cellentissimi Viri, d noltra Ulniverlicaris olimmagni
 EE OrMAMENEI, D ANIELISSTATLII. Ouasqui
edem mallemus ur ab lplius acciperes manibus: reco
nicas Scilicet, e ex protundâ mediarione, cui ineu-
Buic adsidue, emendatas acque auctas. Cum enim criginca anni
sinc, quod eas conscriplic, nec cum cemporisullum edendianimum
habuerie, nullum dubium est, quin sicdidisset, ita edidisser, uri dixi
mus, ee uc Ructorem luum pocuissentreltari. Ouoniam veroprae
Carihoc Viro Opcimo ob inralecudinem oculorum, cum qua con,
Aictacus estusque ad beacum obitum suum, impossibilefuie, prode
unchienunc, uci incer lplius manuscripea Cunt reperra. In quibusni
hilominus cux expectarioni Patistacere L. B. Sedulo sumus adnisi.
Cum q; illa exemplaria, quae Franeoturti ad Monum ec Hlelmastadii
Tonc excusas innumeris mendis scatere viderimus, adeo, uc interdum
rix verborum Census superlie, non solum laborarimus trie omnia
menda, omniaque aliena, quae iltishrinc inde insertalune, auterre, o-
milla relticuere, et qua Ipse Beacus Auctor partim in margine, par-
eim in Cchedulis quibusdam annorarit, quodque (uo loco addere, inse-
rere e corrisere; verum eciam ucbreribus in Labellis poltis praece.
peismajor lux adcedar, loco Ciommendarii vel Nocarum adjecimus
Dilcurlus, quos supereas ance quadriennium priracim habuit, Seu
diolg; exceperunt. In quibus quidem si occurrerit aliquid (uri esse
nonnulla inticiasnonimus) acurissimi Auctoris indolem de cerei-
Bcaernon redolens, Forlanminus recte ab Auditoribus perceptum,
charcisqi postmodum commissum, illud urfestinanri calamo (que
errare Facillimum cst) ad lcribas, hunc aurem laborem noltrum boni
contulas, Pecimus. Sequentur proxima occalione Insticuriones
Mecaphylicae, Regula Philolophicae, e omnia qua reliquic Vircele-
berrimus Ccripca, parrim jam olim, parcim aucem nunquam hacte
nus escula. Elisincerim ucere, e vale. Vab. sena,
Non. Marciis. Anno a Christo naco
ADCLV.
e
D
C

## Folio  -  — 786373555:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
eeiLe
um videtumus hactenus institutiones ac Pabellas Metaphy(icaS D A-
TE.LLSSTAMLLLPluribus in locis imprelas; Fama etiam Ferae, alio-
tum Fjus leripeorum cdicionem quosdam moliri, contultum duximus
ClementisIMM Sa CrX Cxlareu Majectacis Privilesium hic aplponere, eeut
abtincam a pePBlito omnes ac lingulosmonere. Fst aurem iltud hoc:
c
s
O∞LRDITALOrSTERZINSDTMNAEAVENTECLF
mentia Electus Romanorum Imperator semper Augustus, ac
Fermania. Fluncariae Bohemia. Dalmacia, Croatiae, Sclavo-
) nia CSc. Rex Archidux Austriae, Dux Burgundia, Strria, C. a
 Dorinthiae, Carniolae. C5 Wirtremberca. Comes Tirolis, (c.
ed Duum Lobis oster, (5 Sacri Imperii fidelis dilectus, Maoi-
Her DanelScahl PhiloCophix in Jenensi Academia Proteror, humillimé ex-
posuerit, posteaquam ipse ab aliquot inde usque annis Scudio sae quvenvuri in Phi-
losophicis atqui humanioribus disciplinis div ersos tractatus successive praelege-
rit dictaritque, reperios esse quosdam Bibliopolas Cs Typoeraphos, qui ipso inseio
at que ineratiis suis ejusmodi opuscula nondum à se recoenita neq, emendata pri-
vati sui commodi ac lueri eaus a sub alieno nomine in publicam lucem edere non
sint veriti, seque non ita pridem intelle xisse, quod eadem opuscula sub sua tanquam
Autoris nomenclatione evulgare intendant. Adeoque sibi eadem recognoscendi
C5 ad secundarum curarum incudem re vocandi ac retractandi necessivatem fu-
isse imposicam, quippe qui ea suo sub nomine deinceps edicurus sit, prout jam pri-
inam partem Duaestionum Logicarum ediderit. Arque ita obis submississime
pariter atque enixissime supplicarit, ut ipsum ad versus id genus lucripetarum
elienis laboribus insidiantium, quaescuique proprio 2 et cum aliorum insieni noxa ac
jactur ainhiantium cupiditatem ac fraudem C. aesar ei nostri Dipiomatis praesidio
munire clementer dignaremur. Llos itaque praedicti Masiltri Daniclis Scahl
precibus tanquam rationi Cs aequitati consentareis, tanto annuimus facilius,
quanto censemus indignius cum, qui rem litterariam publicam suis vie iliis es Iu-
cubrationibus enaviter suscipit juv andam; opera suae fructu praemioque de-
fraudari. Adeoque prudentes scientes; atque animo deliberato, C Cae area
ostra autoritare ac porestate omnibus (5 singulis Typoeraphis, Bibliopolis, C5
omnibus quibuscunque librariam ne cotiationem exercentibus, tenore prasenti-
um serid inhibemus, interdicimus ac vetamus, ne quisquam eorum praedicti
Macistri Daniclis Scahl Philo Cophica alia que inhumanioribus licteris elabo.
rata opuscula inter decennium a primaeditionis die proxime consequens com-
putandum; in Sacri Romani Imperii. Regnorumque, Provinciarum, ac Domi-
niorum nostrorum haereditariorum finibus, simili vel alio typo; charactere for-
mave, in toto sive in parte imprimere, recudere, vel alio imprimendum recuden-
dumve dare, vet alibi etiam impressa importare, adducere, venundare aut
distra.
i

## Folio  -  — 786373555:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
 (0) id
distrahere, clam r el palam, cirra voluntarem ac consensum saepe dicti Masiltrt
Scatl ejurve haredum, ausit praesumarve. Si quis autem secus faxit, (5 inter-
dictum hoc Nostrum temerario quodam ausuneeligere, transgredi, ac violare
non fuerit veritus, is non Coluin hujusmodi libris, perperam quippe impressis.
recusis, atque importaris, quos quidem antedictus Scatil ipsiusve haredes ubi-
cunque deprehenses vet propria autboritate, vel Mlagistratus lociillius auxilio
apprehendere sibique vindicare poterant, de Facto prirari, sed decem quoque
iarcarum auripuri putiprobi, ex semisse Arario sive Fisco Nostro Imperiali
fraudis vindier; ex alrero vero semisse sape memorato Danicli Scatil ejusque hae-
redibus omni spe veniae praecis a pendendarum mulctam dare damnas esto: dum-
modo tamen praefati libri nihil bonis moribus contrarium; aut C’aesarea Costrae
authoritati C5 Sacri Imperii constitutionibus adversum in se contineant. Iac
insuper lese adjeet a, ut ip se Scati quaternaut minus cujusque Operis ac libri ex-
emplaria starim post finitam edicionem suis sumpeibus ad Imperialem  Tostram.
Cancellariam ejusdem constituio Taxarori transmitrat, quod si neglexerit, hâc
nostr a gratia s privilecioneuriquam caudere possit, se d eo statim privatus 5
exutus esse censeatur. Mandamus itaqueuniversis ac singulis Nostris (s Sa
eri Tmiperii Regnorumque. Ditionum, ac Dominiorum nostrorum harcdicariorum
subditis, cujuscunque status, gradus, ordinis, dignitatis, conditionis, aut fortunae
existant, tam Ecclesiasticis quam secularibus, praeserrim verdiis, qui in Magi-
sratu constituri; vel proprio, vel superiorum nomine ac vice jus dicunt, justitiaqe
exercemt administrationem, ne quemquam privilegium es interdictum hoc Xo-
strum C aesar eum remere es impune transgre di aut violare patiantur. Duin
potius contumaces si quos forte compererint, prae script a poen a muletari, aliisque
modis idoneis curent coerceri, n eravissimam ostram indignationem incurre-
re, C eandem mulctam pendere voluerint. Flarum testimonio litterarum Ma.
nusnostrae subscriptione, (5 Sieilli Costri C aesarei impressione corroboratarum
Duae dabantur in C ivitate Costra Imperiali Rarisbonae, die octar à Februarii,
Anno Domini millesimo sexcente simo quinquacesimo tertio. Regnorum nostro-
rum decimo septimo, lungarici vise simo, Bohemici vero visesimo sexto.
L RDIN ANDAS
FERDTHANDUS COMLS CCS
Ad mandatum Sac. C X L. Maj ectaris proprium
I. Vraderode.

## Folio  -  — 786373555:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 15 lines, status machine
Menda licer omnia tollere la boraverimus; ridimus eamen nonnulla reman
IIC. Potiora in relectione oblerraci adnorarimus, quae emendare
Lector Benerolus porest.
DA5. 33. B. Iin. 5. Prodicitur, lese dicatur. iBid. 6. Deum. Sed 34. b. 28. pervulsatissima. 37. 2. 70.
a praedicamentorum. ibid. b. ancepenulc. nec. 39. b. 23. poH vocem DF HS ad de: Frpo de Deonihil pradi-
catur denominative. 1b. 39. praedicariones. ib. Denule est nonnunquam, quo d. 4.l. d. 1. declarandas. ibid. b. 7.
praeterea. 42. b. 38. producere. Ib. 43. Filius. 43. a. 10. obj ectivam. 45. a ZI. appeticus consideratur. ib. 25. ane-
mentarrix. 48. 2. 29. effecir. 5,4. D. 8. principiatum. 56. b. 50. quatenirs. 58. 2. 16. Sant. 67. a. 26. formas. ib. b. 65
interrale. 1b. 27. ubi. 62. 2. 1. nobilis 64. 2. 15 voluntate. 1b b. 35. quae secundum aliguos 1b. 38. gualitas vel po-
tentia. 6F. 2. 23. efficiuncur. Ib. b. 25 ultimum. Ib. 46 veritas 80. b. 34. manu. 85 b. 28. distinsvuneur. 92. b. 5.
homobené vel non bone. ibid. IT. unum. 93. d. ancepen. Recte rraditur post doctrinam. 1b. b. 53. uti. 94. b. 31.
Ptada Parre L. Controv. 27. pag. 426. b ib. 52. melior ipsa, quam. 65. b. 19. imperfectionem. Haecnos obler-
rarimus. Si alia plura luncfacile exculationem inreniene.
Pauti soncinatis ord. praedicatorum quaest. mcta susicales in suet. Ailis. sidtum vim Thoonae) cdl. Lugd. 1506. f.
Chritoph. Ramonedae Coni. in rtom.  ente et essentia ad 1605. Perpiriani 6r0

## Folio 3 — 786373555:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
egexdis B ginggiXnM yXDi CN, CMXE K
Fiymolosia est, quod drearur qualiperer ( Dodma, quod poss pbysicam sive sei
entiam rerum nacuralium demum lavenra sic. A lii pucane, so uea exponiquo
que posse persupra, propcereu, quod ea, quae in hac sciemin cractancur, suxen
Sieneficalio: el pa quabam concemplatrix, distincta d Phy CcA e Leien:
eiis Machemacieis, canquam univerlalis a parricularibus, b. Mec. C ap. 1.
Prima Philo Cophia, VL meraph. Cap. P. L. P hysico
c. 82. _EII. P hysico E. 26.
PhiloToptria abTolnce, V. met aph. Cap. 2. 85 7
n v ∞1200d D S smsiun, IV. Meta ph. 0. 3. in 
init.
 .3 11
Theolosia, VI. Mec aph. C p. V.
Scienciarum maxime princeps, cuicaeteras
Sciencias canquam ancillas nonconeradi
cerc decet, J. Metapb. Cap. 2.  lib. 21
Cap. 2.
Omnium dominaz L. poster.
Sciencia honoratisima, III. Meraph. Cap. 2a
Desinitio (Genere, quod cs screneia concemplarrix.
quae c0. Differencia pecita ab objecto, quod est Ens, quoad pradicatare es eteu
Res ipta, Aac l uone amacetia senlibili abstracta:
lubi pro.  Divisio (Universalis, quxe axie de Firire in sua lacicudine ee quate-
Eponenda  in PaF-) nus Fns ett.
res, quaeque Parvicularis, quae descendie ad rationes speciales Fatiss ut
(sunt L Substantia de aecideseiusus
Gusscndos putut Aitem libt. suis Metaphysicis nomen non indidisse, sed aspellasse primam Phliam, uti sape citat, eos nio libros
nunc non extare. At compilatores et coordinatores olim Librox Hitis Physica coordinata, qua in artum ortinem
litrumque referre non poterant in ninn congessisse, g. etm tractare Affinia Terminoso abstractor viderentur, eaque
B. TAB. II
tanq post physicam coondinata Ja pola la euesuay’ appelitisse
Metaphysica s. Trimia Philosophia est Syshema Theorematum,  Thconema a. b. pro
nod vera etiamsi nihil existeret; s. tantum hypothetica, a. in hypotheticas resolubalis. Ita dfiniunt pE
losophiam primam Honoratus Tabris, Cu scium rationum universalium edidit. Mosnerio. Et Th. Hobbius qui suum opus de cor–
pore, in duas partes in philosophiam pricam, s. abstractam ab existentia; et physirum s. Causas Urum in Mmudo stan
cuum divisit. Metphysia e alrae radis opus,_ fluit ex defmitionibus; phiyficae fundta ponit sense
riora sinc rebus nacuralibus.
Nomen,
cujus
Meraphylicam eradio
curo in ejus contticu-
Tunc dlo.
tione acceauba
Atucocele intienicur de TunE,
quodroeatur

## Folio 4 — 786373555:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
e
B. TaB. TI. DC Fnce.
(I. Synonyma; quae ruleo dicuncur Res de Aliquid. Verum, quid de hoc posteriori senciendum sie, paules
(L. PrOEnceper so, quod complecticus figuras praedicationis, sive ut Thomasloqui-
cur, quod dividicur per decem genera praedicamencorum. Averroesdicie: EnS
rationehac accepeum signisicare substantiam (essenciam) rei. Ft hocmodo, uE
idem Thomas aic ibidem, non porect dici aliquid, quod sit Ens, nisi in re aliquid
Donat (quod proxcerea usitata voce dicicur posicirum) ut homo, lapis, caloriFri-
Sus. Dixic aucem Axistoteles Ensper se, ad differenciam Entis per accidens a5
Sresati exrebus diverlorum praedicamentorum, quale est, homo Musicus, ut aie
in cic. c. Thoma Cajeranus, vide Fab. O. (5. P.
cap. 5. EnS 2. Uesignificas veritarem propolicionum, uci loquicur. Thomas, quo modo, licetis
alicer exponac, Ensnobis idem est, quod Verum, qua signiticatione eciam cumi.
TuT VI. metavh caP. 2. 1. 8. IX. mec. 1. 21. UF Ens eAt, si dicas, ionem esse calidum, auE.
ionem non esse Frigidum.
Parcicipialicer, uri loquuntur, scu ur est parricipium rerbi Sum. Cum que sumidem
st, quod existo, participium ejus Ans idem erit, quod existens, seu id quod actu
cA. Hoc modo Encia Tunc Calumterra, homo, equus, calor, Frisus: Elacenim
omnia Cuni actu in rerum natura.
Nominaliter, canquam nomen, quom odorem ratione sux essentixe, non habitara
tione actualis existentiae Bonisicare, e sic rosam in hreme ens esse volunt. Potel
id ad hune quoquemodum explicari, quod ens acceprum urnomen Atid, quod
non repugnat existere, sive quod potest esse, ee complectitur tum ea, quae TunE, (I-
re existune, qualia diximus ese calum, cerram, hominem, _cc. qux cunque enim
Tune, postunt esse, licur qui ambulae porest ambulare, de quod calidum est porest
ese calidum; cum ea, quae suns pocenria, hoc est, non lunt; possunecamen esse, ut
homo clap(o9. mensium spatio na scicurus, calor, quo cractino die hac vel illas
aqua reddetur calida.
(I. Subjective, sire ut accidens in subjecto, quomodo in incellectu sune
Scientiarum habieus e operationes ejus. Flabet enim incellectus
accidencia sibi eanquam subjecto inharencia. Echio modus est
propriissime ica dictus.
LJ. Effective, sire ur in eausd efficiente, quomodo ea, qua perincelle
ctum efficiuntur, iphinese dicuntur, quorum quidem nonnullas
etiam ei, ut subjecto inhaerene, ut actus seu operaciones ejus; alias
autem cihoc modo noninsunt, sed revera extra cum existunt, utus
Scriprura, domus, lectus.
cellectu. Ouode 1I7. Objective, quod est esse
actu objectum incelle-
cus. Est autem aliquid
actu objectu incellectus,
Formalicer per hoc.
quod ab intellectu co.
enolcitur aut concipi.
(T. Vel enim est aliquid in intellectuitas
uc citra hoc, quod est objectum intel
lectus, aliquid Sic. Ur caelu, homo, Fri-
sus, calor objiciuntur quidem incol-
lectui, dum ab cocognoscuntur, sed
Pracer hoc lunt eriam in rerum na-
EuTa, SC propcerea ne. luet Enciarea
lia.
tur, sieut aliquid est actu (IP. Velut citra hoc, quod est objectui
objectum visus quodper)
cum videtur. Fic autem
e hoc bilariam:
intellectUS, NON SIC. EFPer HUNCMO-
dum est objectire in intellectu Ens
racionis: pc, ordnesE pou homoirra
cionalis.  hoc eprii tube
lEinsreale, quod est citra menris operationem, i. c. citra hoc, quod est objectire in incelu
lectis l3ol, aqua, calor.
POH exponetur
erima, uc
NOTAE.
Thom. de
Ence SFs.
semia, cap.
1. Cx5. Met.
aCCipitur
Secunda
Dallim.
docet AV- 
EOrCS EnS
I. Di-, Tumi
stincti
Ones.
quoru
lensracionis, de
dicitur id,
quod tancum
habel este ob-
Entis
Con
ude.
randa
AuHE
Fns
distin.
sectire in IH-
ut incelliga-
tur lciendum
est, cribusmo-
dis aliquid el
Buicur) se in incelle-
Atu:
Ens in potentia incimode dicctus Ens: Nata alioque scgt. DEu non posse facer ut Ens fint non Erp; ). an
EII. GpPaV
tihiletu. Satius ip dicemus id non ce cusus et dicerus Ensi in ftertiae Bhuno alicuate, ut Maritus polentia, non est marius. sa. dom
tucti saam locubem: Ens potentium, debet explicat ious in fotentia ad ensiso ad lo epistre

## Folio  -  — 786373555:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
1
5
ut
Ouate e lorion

## Folio  -  — 786373555:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
.
seu oreverit

## Folio 5 — 786373555:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
ees  iss   
TI. Sptionymum, vulso habetur ronihil. Sed quamris nihil nonraroidem valeat, quod nons
ens, ucrecte exponacurpernon ensiuesi dicas: ordnegz oxor estnon ens, id est nihils non i-
bigueramen txee incerprotatio locum habet3 sed sape ide est, quod nulum Brs, aurnul:
lares Ulequando Nibil est ab omni parre bearum, hir Poèca, pibii est causa sui ipsius, dieurie
Philolophi. Dux False _c inepre interpretaberis sic. Non-ens est ab omni parre bearum: Non-
ens est causa sur ipsus. Rectistime durem seonullares est ab omniparre beara: nullares est ca
sasuiipsius. leem, Exnibilo mihilscidecariachssimum est PhiloTophorum axiomasubiso ex ni-
bilo, idem Ponare, quod rô ex non Enceres ip(a loquicurs sed nominativom, nibil, inconveni-
enter nucabis cum vocenon ens. An enim vetumm, aur sensus axiotaris est. Ex non Encenon
Ens fi: Ouod si dixeris: Ex non Encenullum Ens, vel nullares sic. Congera interprecario ecto
idqne senciunc omnes, qui ills propoliciore uruncur. Arque exhis de voce Aliquidica phi-
losophandum videtur: cum zo aliquid opponatur ses nihil, _ vero tonibil idemm jam valeaes
quod non Ens, jam idem quod nuslu Ens: 5oaliguid quoquénunc idemmerie, quod ens;
incerdum idem, quod aliquod Ens: Crenim non Enci opponicur Ens; ita ro nullum Ets
opponicur res aliquod ens
IT. Nocandx Surie di. Prero, acque ica idem est quod Falsusm, loeis supraeitaeis, netripe V. Mes.
versa accepeio.) Cap. 7. VL. Mes. 6. 2, 1. 18. YX. Mer. c. 4. P. E1. B praetere a L. post c. 2. 1. 10.
nes. Sumitur c. 3
proco, quod pocestessescum
nim jam; vcop. Ei quod es rel exiltiu, quoditerum du. ) actunon Cic.
Ponitur
plicirer sumi res ipla loquiturs nem. 32. proeo. quod néc actuesto
necesseporest
IV. Prin. Pesnai, _ Talia Ensnon agnoseit, quod vel inde perspicuum es, quo d Fussn sua lacieudine
cipia, qua Deum complectitur, cui principia essen dicribui néqueune.
duplicia: Coenoscendi: EF haec Enshahee, corumque omniuen primum est hoc; impossibile est idem simul
esse es non esse, de quod ipsicoenatum Duodlibe est, vel non est.
TI. EIe pocenria C. vel act D.
12. Principium vel principiatum
immediare, id est, ton medianteI E. Tub quo concinetur.
accriburo timplici, qualia 3. Causa de causaruim; de quibuo
TunF:
F. C0. FI. I3K. Lo
4. Necessarium M. vel Coniiii-
genis NI.
(riper se velper accidens D.
2. Semplex vel Composiuimm
P. quo perciriet Tocum
(s Pars R _ 5io
T. Idem vel Diversum
V quo perriner doctri-
Ma. de seneribus destim
etiomum WV.
IIl. Oppo.
Ciiu quod
est ROn
Ens, cujus
an eg
lunere
Faciunt dud Cpulicnta
Bisjuncta, quae non nis eui
disjunctionecum Ente.
reciprocantur, de conren
miune Euri vel
Mediure, id est, medianee aeeribuio
simplici nempe uvitatis, cujus ra. G 3. Universale vel singulares
tionCENS EA
pacit unn iedicatum
F1. Uinum C.
simpliciae, quae simpliciree de sine disjunerione; 2. Verum X.
cum Ente reciprocantur, que rino L. Curtabjicimus
Riruuneur
attributa Eutis et infinita autumat Brister feto. in plaiae sinae deminariuo
1. docuinam as Perses o. 2.

## Folio 6 — 786373555:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
 
EAB. IIL. DCFOcentIa.
Dore
Requivoce pro
dicari non repuOnAE.
quada non -re-3. Pocentia objectira Scori, quxe nihit aliud est, quam non sepuenantie rei ad pron
pugnantia, qa
Uo. cB
TI. PeC
Ponen-
dx di-
stincti. Z
Ones.
Sumi-
CuF ex -
SD rOx
tacet
Maris
c
1
2d du-
cenda
sunc di-
stincti
Ones E
diviso-
nOS
quaru
2. In LoPiC15, quarenus ib. unum aL Alcero, r. 5. animaL vel album dehomine, prxei
duci: Sicuc mundus ance ctem erat in voreneia objectira respectu Dei
concru ordne qunov non est in polencid objectiri, ne respectu Dei quidem, cum
In tecunda specie qualicaris, dteltur que proprerea pr dicamenealis, urc. er. secun-
Transcendens. Sunt enim es porehtix, quae sub secunda specic qualiraris non com-
prehenduntur, quales sune arces de alii habicus. Iiem porentia caletaciendi inione,
quae ad cerciam speciem glla perrinet, ee porencia pncerix prima, qua est
2. Ouid sit FA vero, secunu istocelem, principium transmurandi aliud,
ans quarenus est aliud.  ars Medica, qua est principium, quo Medicus
curar alium, vel crium lesplum, terum non uc Medicum, sed ui ZOFUM, A-
lii aurem existimane, hanon esse detinirionem porentix aetivae in lu2
lacirudinc, sed majoris eam esle ambirus. Idcirco Mendoza Disp. Phys. H1.
Sect. 2. 6.22.dIE porenteam de a esse, qua virrure comtinet aliquem esse-
ctum, illumqe pocest producere, ic Omnipocenira Dei anselum. Oux n de-
Finicio nobis non placer, coh excludatur il la ca porentia in divinieate,
qua Pacer ab omni xcernscare senuic Pilium, qua octiranon est, quia per
illam Pacer non aliua, sed aldum produxir. Fred brerius deseribimus it2:
 toll enicur serviru: quomodo Civicas dicitur Li
bera, quae nulli subjecta cA Principi.
2 Ut Opponirur Coactioni: de Sc libere dicitur aeere, qui
non riolenter auc concte asir. UCe. pr. Incellectus li-
bere inceltigit, oculus libere vider, et bos esuriens li
bere accurric ad vabulum.
3. Ucopponitur necessirari: quomodo libere agit, qui
Porest aeere ec non axere, vel porest aliter aBere. FF
hocmodo lumi ur in praesenria.
Libertas Lxerescii Rve concradictionis, in hocconti-
Stens, quod posiris omnibus ad aeendu requisiris i-
quis possic aBere de non agere. Sicuc medicuspores
Dro lubirn prascribere xeroromedicamenta, de non
Prxscribere, homoporest scribere ee non seribere, aa-
bulare ec non ambulare.
ibertas quo2d specrem altus T. concrarieraris, in hoc
consistens, quodquispositis omnibus ad acendum se
quisiris eodem modo se habencibus porest concraria
agere: Sicut pro lubitu porest quis ascendere ee de-
Scendere, ociari vel laborare.
(Der essenciam, qualis est Col2 volunens.
Per parcsciparionem qualis est in homine sent-
cirus appericus: Hlic enim per se libernon eAt,
cum etiam in bruris reperineur, quae libettace
calis) desticuuntur; quacenus rere in homine apDe
velD cicus apcus est audire racionem, et ei obedice,
quodamodo liberracem ee cationem parcicipat.
Sichomoporest sentibus imperare, ur abstincne
2cibo, quod canis non porest. L. Fth. cap. slto
Ordinata, et Bc dicitur, quod quis agac secun-
dum ordinem vel legem prxscripeam, uc queascd
princeps furem conrictum suspendio afticie, et
quod Deus Facir, ut ex rire naleneur vinum.
Absolura, e hc dicieur, quod quis 2e2c, non ha-
ol. bica rarione lexis auc ordinis insticucis sed con-
era vel praerer eum, ut quod princeps furi pae-
nam suspendii muene in pecuniariam, vel pla-
ne delicti eenciam Facit; quod Chrictus ageam
convercic in vinum; quod Sol perente sesu 
ACtIE, 1OS. X FN. 15.
11. Naruralis, qua Pentels ominibus ec iisdem ad agendum reguisi
tis, non porestnon agere, nec erium roere dirersa, ut ienisccEr.
appolicis sixulis red ligno non porect non comburere.
I Pasoiva
(1. In Machemaricis, uc cum linea porentia dicitur cse iriansuluS.
Pri
sutri.
CUT
vel, ut
est
dum Fhomistis, rius, audirus, ec.
ipla ejus substanei2.
dum
da, di.
cu
Propter repuonantiam in cerminis produci nequeat.
Potentia activa est, qua aliquid aptum est producere aliud
lacior
hac
cione
TumE.
dups et

## Folio  -  — 786373555:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 19 lines, status machine
di
E
eiu
u0.
i
eest
il
ei5
1
de
per
13.
1
Elt.
sea
A
i
Et
A

## Folio  -  — 786373555:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
.
.
e

## Folio 7 — 786373555:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
CixenCEECKCK CKesCCx Cesnspe exge
cII. Papibam; quae secundum Arisorelem est principium transmurarionis facta ab a
lio, aut quatenus aliud: ut porentin, qua xeer curatur a medico. Ouodsixger
curatur a scipso; non cuestueur ab aecto, sed ur i Medico, quando idem simul me-
dicus est e aexer: Alii illius (quami d subjectipam de recepribam nonnulli von
canc) laciorem delcriprionem allisrant, aerentes, esse id, quo aliquid aprum est
recipere aliquid, vel aliguam formam.
aram bel pasisbam simplicuer, sicucamliulare dicicur posse, ram qui veric, guan
activam vel pastum bene Co persecte. Oui enim impersecte aliquid porest, isnon
Paro dicitur non posse, IX Metaph. c. 1.
Actam vel pastiam pure talem. Uc est omnipocenria Dei, quae pure actira est, ec
Pocencia micelix primae, qua pure palsira stacuieur
Activam CG passe dam simul. Uc C. Pr. est porencia videndi; loquendis ambulandi e
simsles, quie iet rae quidem sunc, led passira simulo
rnesalem  indisseronser plures respicit actus: qualis est pocemia  ass. E_ M
ceriae primxe 1 su elsenris consdernix, qua apea nata est recipere omnes tormas.
Falis quocere ck porencia actiba Solis, qua concurrit ad omnium vel plurima
rum rerum. generacionem.
Particularem, quae restricta est ad cerrum actum, sjualis est porenita passsba mace-
rixe, uc per disposciones ab asence in ea producas est opca ad hanc formam, F. 8.
aquae, et non aeris rel alcerius corporis; qualis est et vis ir Nasnn in semine, ci8.
humuno vel canine.
Pronimam, quae immediase porest deducs incactum, qualis est in chylo, uc ex eo taL
Pansuis: et trabicus scienidi, respectu actus conremplandi.
Remoram, qua non nose incer venience uno aut plaribur aliis actibus pocest deduei in
actum; quatis est ineo, qui rudis est scienciarum, discir aurem respectu actus
concemplandi, prius enim necesse, est ue habirum scienciix requirac, quam con
Naruralem, qua biribus nacura eiira spectalem Dei perarionem ad actum deduci
potest:. uc quod exrire rinum nuleteur, e inceslectus res naturales coenosce
m in Obedrentalom; quae non porest traduer in actum viribus naruras sed per porentate
divinam aux supernaturalem specialiteragentem: qualis est c. e. in aqua, quare
nus Deus eatm eMhrertere porest in rinum, ee in rento ac mari; quatenus Christo
increpance qu.erelane, et in nostro incellectu, quacenus porest ridere Deuins
Esse pocenrias duraves; quod complectitur duo, (I.) porentiam ipsam,  (2.) necarsone
actuo, FC enim non esse actuscum esse possit, urc. 8. dormiens dicirur ridere pocenciu, e
Pocentiam (ipsam duvae, quod in tua nacura abstrahit ab acta CB) negarione actus: Rcur
ambulate quis polse archelis rele arenon; risumque haber, ee ridere posse dis
1. Nesaribe, nenipe cu eribunu subjecto acten plane non capaci, ue Si lapidi iribuas impon
Quo nondum est capar: sicur intanti imporentiam se-
eo per nacuram suam capacr, Sud est capax: quomiodo imporentia generandi in
Funuctio est, qui modus est propriissimus
est id, quo possio n actunihil ebenu osibile;, X. Met, c, 3. FC hc postibilc est, Det
cet porest esse 55) non esse. Ecscnon Lte in postibilibusponitur, Deum este; hoini
 eiiie eoiiica
quimale ambulai.
cemplCCLE.
Scpci
tC porest.
IT. Nocandum
aliud esse,
la
ro erudieus porentias
citur, tum qui ridee actu, cum qui dorinie.
quod est
Fossibi
lc
1
AII. Dicendum de
OppOstO; quod
e imporenira.
HaC sumiture
(I. Distinctio: Sumi
II. Con+ 1
cur enimir
Ponieur
idque eotempore
Sumiturque sc in praedicamento Ounlicatis.
um este, hominem esse antmal, posse ridere.
nem esse aninial.
nocanda lII. Opposirum, quod Sarro verum. Frrale est, hominem esse lapidem, Dcum esse injustum.
que calo vet
cencium ridendi rel eenerandi, quod sc admodum improprie.
11. Pribaribe cum reibuitur sabje- nerandi auc discendi si rribuas.
III. Posue, pro ipsaporencia, sed impertecta, ec iea aliquid prirarionis adjunctum habers
ancum impossibili; FF Ecnon continsenstancum; sed ec necessarium comprehendie, et
non impossibilitantuum, sed C necessario, ex complecticur cantum concineens, quoi scili
I. Per se, quod in omniehentu (5 quocunque modo est impossibile; vel quod implicait
conrradictionem; aut ut Aristoreleo r. Mer. T. F. 2. deCcribies cujus contrarium est neces-
eA imposiBilC. FA- II. Per accidens, quod ex natura rei (E in omniebentu non est impessibile, rediiur ia
men impossibile en aliquo cbentu, sive ex hypothesi: Sic Adumum non peccasse; in le
non es imposlibile, posico cunien, quod peccaric, el imposibilen cum non peccasle.

## Folio 8 — 786373555:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
In
TAB. IV. DCACU.
Absolure, d ligniticat Substanciam simplicem completum, qualis eAt Deus
ac Angeli.
Respeltive, eAque id, quod respectum imporcac ad pocentiam, (5 per quod a-
liquid desinit esse inporencia. Vel porest ex Arisotele g Metaph. L. 11.
paucis muratis dici id, quo resnonica se habet, quemadmodum potentie
esse dicimus, ut c. gr. Quirudis est adhuc alicujus artis, est poteneia
accifex, cum aurem arris habicum sibi acquisirie, non amplius est ar-
titex pocentia. Ita etiam visio, Eive actus videndi: qui enim dor-
mit, pocentiâ videru sed cum excitatus d Comno, actu ridet, non am-
plius est pocentia videns.
(I. Purus, qui excludic omnem porentiam passivam; non aurem activam, quia
paci imperfectionis est, agere aurem nullam imperfectionem Im POrFAL.
Talis estsolysDcus Argeli aurem non lune actuspuri, quiahabent.
pocenciam vallivam Guoad exiltere: poltent enimnon exiltere; e dein.
de etiam quoad perfectiones accidencales: possenc enim plura connon
Fcere d amare.
2. Non purus, qui non est alienus ab omnipassione, quales sunt omnes alii actus;
Angeli e anima rationales, eec.
1. Formalis, qui respondet pocentix pastirx rel receptirae, eamque complets
live tub.
Sancialis (iEz uc anima, Ere accidentalis, ut calor. fortasse 4 artivae.
Encitacivus, qui nihil est aliud, quam id, quod vulzo vocatur existentia, per
quodnimirumres est excra nihil, vel exira suas causas. Quod posterius ve.
rum est de omni existentia rei creatae: nam Deus exictic, qui ramen nut-
lasagnosciecautas. Opponitur pocenciae objectiva.
1. Primus, qui eA forma vel natura aliqua, quatenus porest esse principium ope-
rationis alicujus, uc anima, habicus, Scientia, visuS. Ex quo patet, Tcien.
tiam iplam, à qua opcracio aliqua procedie, eNe actum primum. Cojsonit posiori
2. Secundus, qui elt ipsa operatio naturae vel formae alicujus, ut, Nurritio, acere
eio, vilio, qua lunt operationes anima; contemplacio, quae elt actus
scientix. opponitus activae
1. Signacus, per quemnihil aliud ridetur denotari, quam racio formalis, vel
natura rei, e5 quae ad eampercinent. Ita Logicus considerat Syllogismum
in actu signato, quia explicar, quid (c, quae ad ejus consticurionem requi-
rantur, quor ejus linc figurae et modi. Considerat in actu signato genus,
quia, quid sic _ quocuplex, considorat.
est 2. Exercicus, per quemnihil aliud ridetur hgnitcari, quamnatura es ratie
formalis rei non in se, sed ut aliquibus inest. Sic Theologus, Turiscontul.
cus, ecc. considerant Spllogismum in actu exerciro, quando v. 8. inmate.
ria de persona Christi, aut de matrimonio Formatum considerant. Con-
Sideranc ee genus in actu exercito, quia agunie de Sacramento et adoptio-
ne, quae TunEGeneTA.
I. Actu, lichomo non est actus, sed aliquid constans ex actu e pocentia, et BC cA
quod aliud SE, E LI. Actum. HCChim est id, per quod aliquid dicitur esse actu, sicux anima rationalis
est id, per quod aliguidestactu homo, d scientia est id, per quod aliquis ettactu
LCleHS.
L. Sum
TuT ve
Proponenc
Tunc distinctio.
nCS.
ctrins
II. Nocandum sI actu.
aliquid ese
LII. Exponendum, quomode ena opponatur. Vemus decm opponi pocentia ratione adjuncta pri-
vationis, Scut supra diximus, Esse Porma uetre, nempe ee porenciam ee privationem actus. Ra.
crode elcurhujus Pouts iph opponicue, patetque inde, opposicionem esse privarivam.

## Folio  -  — 786373555:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
1.
2
Us:
letr
ab.
Det
DC.
ul.
PE.
et
Iu5
vet
IM
15,
1.
MI.
1i0.
ect
12.
alis
M
pit..
R3.
11.

## Folio  -  — 786373555:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
fignuri Antecedens consequentis l. Conpegueus Autecedentis quod plerumoe autcedse l. onsequs et perti sumus. Abb. A Corp. P. 1. c. 2. n. ~. sique
Notu est ressensibilis arbitrio nopro atthribita, cujus ope cogitao quam haturmus, s. ei similis revoret.
L. naalia 1. arbitraria.
denda autumo. Sd i potius priuncisuum describeret.
Causa  si quosit A. Catum B. caa est A sie quo B c non B. benc ta A sua B. Potarus Synt. Log. L. c. 32 sed d. ed plura ad

## Folio 9 — 786373555:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 79 lines, status machine
isiiee ic e
F. T AB. V
DePrincinio e Principiato.
Cgi ex dixoxeqeiieus
Principium cecundum
FI. EPen di Ceurei in esse Euo consideraca, illud nimiru sunde res in esse suo de-
pendet, quando jam facta, est, es quamaiu est: qualia surie maceria et Forman
respectu lobltanciae corporex, Y. 8. anima serciens et corpus organicum
T. absoluce, _ Ec COIm.
plectitur ex princi-
pia esendi, cuim
unde res dependetr
sitio, utMajor d Minor in Syl
logismo, ee principia gen er alIMI.
a, v. 8. impollibile elt idem (.
mul esse d non esse.
in este, ab ed eriam) incomplerum, ut cerminus medius
sependeat in co.
in demonctracione, imo in quo-
BnolcI. FAque rel vis SyllOBisO.
quod sumi-LI. Exclusive, nempe pro principio coenoscenditantum, quod
nimirum non est simul principium rei in esse auc infierr, vE
effectus de accidentia, quatenns exnotitia corum Peea
venimus in cognitionem caulae e subjecti. Trem univer-
Calictimum illud: Impossibile est idem simul esse, es non esse:
Etilla: Si ab equalibus aequaliaremoveas, quae remanent,
erunc aequalia; Locum est majus sua parte, _c.
Principium quod cui sumeo in casurecto, aut modo ae quipollente, cribuitur ver-
bumsionisicans id, cujus est princixium. Fc ut plurimum eA aliquod supposi-
tum ut archirectus respectu adificationis, se homo respectu apprehensio
nis; archirectus enim est id, quod aedilicat, homoid, quod apprehendie.
erincipium, quo, id cuisumte in casu auferendi, aut modo aequipollence connecti
cur verbum, denorans id, cujus est principium. Eclicer non semper, ut pluri-
inum eam en estnacura vel forma aliqua, sire substantialis (E, Cive acciden-
calis, auc etiam parsaliqua incegralis, vel instrumentum. Sic quo adificaE
drchirectus ectars, qua dicitur onodoumn, ee manus est id, quôhomo ap.
Pechendit aliquid. Iem ars, dicta no Bseuslun, manus ecremo, est id, que
Subernatur naris. Dicimusque: Gubernatorarce, manu, remone guber.
macnavim. Cbicamen sciendum, non semper ita distingui principium.
quod ec quo: licut anima est id, quo cognoscimus, de camen aristoreles 3. de
anima c. 4. in principio dicit, animam esse id, quod cognoscit.
TI. FRiens.
Genera, quae 2. Pby s. 3., 2. Mareriao
65. Met. 2. Tunt, 3. Forma.
l4. Finis.
Modos, de quibus intra L.
Nonst causa, quale est penipium, unde quis primo movecur. UIr, si jen
abca5V inariam, sena est principium ria. Tale eApriracio in Plylicis.
Poceltquehxc dilctio eriam his exprimi verbis, s dixeritmus: Principi-
um quoddam eMe ailsor, cousale, quoddam avaeslior, non causale; qua polte
tiori voce scilicet uur Arictoreles I. poster. t. 98.
CI. Incernum, quod constlationem rei inoreditur, ita materia de Forma dienritue.
principia de caura Mcernae nacuralis corporis.
L1I. Externum, quod est exira rei constieurionem, ut eaula etticiens e tinalis,,
Thom. V. 1. G. 33. a
1. CL
cunque modo procealt.
Sccundum Aeiltocele
5. Met. 6. 1. 1d. Unde ali-
quid est auc si aut co-
Snoscirur. TH qua defi. 2
nitione generalis, s.
inul divisio concinc. 1
rur. Ellixicurprinci
pium
aliua
2d, Etiie altgata quo
respectu animaliso
2L. Rei infieri, vc privatio in Phylicis.
TII Coenos
Vedca at
onoscicur
vur vel
Es causa, quae vuleo dicitur
princibium instuens esse in a-
eindus d dividieur ins
quo
dam
c

## Folio 10 — 786373555:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 99 lines, status machine
 
l. 2+2B.1. db CalllaLllCle.
1. Correlarum, nempe effectus; qui estres aliqua quarenus à caus à efficiente de vendet
2. Racio causandin (per quam incelligimus id, quo causa in actu primo consticuitur) et porentia
acenali
3. Causalicas, (per quam incelligicur id, quo causa aliqua in actu secundo consticuieur, vel per
quod est formaliter causa:) eAt actio vel effectio: per hocenim est aliquid causa efficiens, quod
osic rel efticit aliquid, uc medicuscum demum est medicus, quando curat de medicamen.
ta acthibets
Physica, quxe hic non accipitur pro cauta, quam mox vocabimus natis.
ralem, nec opponitur caula liberx, sed utramqi complectitur. Nam
ver hoc aliquid est causa efficiens, quod verum praestat instuxum in efse-
ctum, Ecuecarnitex est caula decollacionis, ex ignis combultarum
redium.
vel in disfarers.
Ori.  Moralis, quae in sese gerie, un inuiu effectus, culx a aut merieuminipsa re-
Pideat, licer in effectum non instuat revera esse. Talis caula eA, qui appli-
cat asens adpariens, qui cosir auchortatur aliquem ad aliquid pacrari-
dum, qui praecioit, qui non impedit aliquideum possit es debeat. Sic qui
subjicicionem recto, moralis, ionis alicem ipse Physica caula combu
ctionis aedium est. Carnitex luspendens turem jussu magistratus;
Pbysica caula suspendii est, Magistratus aurem muralis.
Principalis, quae influie n effectum vircure non ienobiliore, quam ad ipsum
producendum requiritur, ucignis generans alium ipnem, Faber respe-
etu operis, quod etticit.
secum. Instrumencalis, quae inftuit in
effectum vircuce renobilio
re, quam ad eum producen
dum requiricur, adeoque
opes habet, ut a ptincipa
li elevetur ad effectum,
cui suis viribus alioquin
impar es: UIE calamusre.
spectu scriprionis. Malle-
usrespectu clari. Instru-
meneum aucem lacius pa-
cec, de nocandu, quod L.de
Parc. animal. c. 5. dicieur, O-
mne instrumentu esse alicu.
jus gracia. Et variis modis
dicitur. Dicuicur enim (c)
1. Causa secundae, respectu primae, sed
hic anvegagia est.
2. Parces rivencium dissimilarem, urma-
nus, oculus.
Oualitares, quatenus inserriunt sub-
ctantiis ad muneris fynctiones, lcuci
calor dicitur instrumenium nucricio.
nis de generationis.
Inttrumenta artium, qua AriAtOL. Y.
Politic. vocat Efectiva, uc malleus,
Terra, e opponie instrumentis, qux
ab ipso dicuntur Practica, vETunE.
menta, olla, triclinia, equus, Tervus.
5. Disciplina, quae alceri inserrit _E LOTA
propier eam expeiicur, ut arstacien-
dorum Frenorum respectu disciplinx
equestris.
certis (Univoca, quae ejusdem est seciei Becialissimae cum effectu, ur ienis generans
aliumignem, boshorem, calor calorem.
A: quivoca, quespecie ab effectu differe, qualis causa est Deus, e archice.
Etus respectu xdificii.
Nacuralis, quae eAt decerminata ad unum opposicorum; quoinodo ienis ca-
guar-1 letacie, aucgenerat alium ienem. Aristoceli dicuneur ànogee airie.
Enali. Libera, quae es indisserens ad opposia, uchomo in suis operarionibus de
a est l. Quibus vide suprà de porencis naturali e libeta Tab. C.
(Incernar cujus effectus est in ips a causa, vel in eodem subjecto, in quo ipsa est,
guin.: qualis elt incellectus, quatenus actu incelliendi in ipss animâ elieie.
Ia a.  Externa, quae exrra se vel exira subjectum, in quo ipsa est, aliquid aeit vel
lia est essicu, ucienisproducens calorem in aqua, de archicectus aedificans
domuri.
erima, quae a nullo dependet, ab ips à aurem pendent reliqua omnia,  est
sexra 1 Solus Deus.
alia; Secunda, quae aliam causam aenoscii priorem, quales Tunt omnes causx eF-
CA L AcienteS CTCAIK.
Car sa efficiens secu
dum aristocelem est
id unde primum erin.
cipium est morus vel
quieris. Aliilariorem
descriprionem pUEAE
esse adhibendam:
Porest dici esse id,
quod inftuit esse in ali-
ad realiter, a quo ad-
aequare distinguitur:
Mareria n. d Form2
non dittinguuneur
adaequare a caulato,
quia sunc ejus par
tes; tinis autemnon
realicer vel in exc.
curione, sedintenti.
onalicer in Auir. Sunt
tienoranda
+. Div
FM-
ciens
nes, quat

## Folio  -  — 786373555:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
Onatieterievarr a

## Folio  -  — 786373555:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
venes ontronis

## Folio 11 — 786373555:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
CEKEEXC
I. Causarum.
C. IAB. VII. DCMaceria.
Primarium, quod est composiium ex materia AC FOrma.
Secundarium, quo d estiplasorma. L. ducirur enim Formamaterialis e porentia man
quod estreli ceria, hoc ell dependerabea inheri e in esse.
IL. Rario causandi, quae cApocenria passiva, reipsa eadem cum substariciâ matorix.
(P. infieri, _ est passio; per hoc enim quod materia
2II. C ausalicas, quae, cum mareria CT CauTA SC)
Formae de composici, cum inhieri, cum in Fa-5
Ao este, est duplex, respectu ucriusque
pacieur, ex câ de Forma educitur de compolicum
AE. 50
I2. in facto esse, de ectunio incermateriam, es formamu
quatenus illa se habet ex parte mareriao
fI. Sensibilis, quae secundum Aristorelem 7. Mer. c. 10. 1. 35. nih il aliud esse vic
decur, quam composieum sensibiles tre corpus nacurale. Sic enim ille: Mate
ria inquie, quedam sensibilis, quaedam incellisibilis. Sensibilis quidem, uI
es eslionum, s quaecunque mobilis materia. Conimbricenles Proamit
in Libb. Physic. Dwest. I. arc. (V. 60l. 10. D. ajun: Maceria sersibilis est marem
ria prima induca accidentibus; quae sen sum movent.
Maceria; TI. Incellisibili quae secundum Alexand. Aphrodilaum eA magniendo, hoe
el, lineam superficies (s. rrina dimensie. Arictoreles. l. c. dicie. Intellisibilis
vero, quae in sensibilibus existit, non prout sensibilias urxura ipsa Mathematica.
Onam quidem dirisionem proxonit Philosophus eriam texin 39. _ ejus
membrorum iterum mentionem FaCieVTT. Meraph. F. 16. Sic _ quando
III. de animât. 11. dicit: rectum habet se uc simum, est enim ipsum cum conira
nuo semper; Maceriam denorat incelligibilem. Indeque pacere videcu
maverium incellieibilem esse continuum, seu maenieudinem.
(L. Permanens, ex qua aliquidi fit, salva
anente ajus essentia. TEa eX AUTO RE
poculum, ut maneat aurum, ex lin
snolectus, vc maneactionum.
II. Transiens, ex qu’amunta, nec esse su
umrerinente aliquid fit, UE ex vine
acetum, ex tariua panis.
maceria ex qua es in qui, licurlignum est materia, ex quà lectus conticim
tur ec constar, ee in qua sixura vel Forma lectiinest.
T1. Mareriali, quod ektres, circa quam
aliquid versacur.
2. Formali, qua carario, sub qua cirda
aliquam rem versatur aliquid. Sie
id, circa quod appeticus versaturs
estcumbonum, cum malum. Ra-
eio aurem. sub qua verLaEUT, CR
canciim bonum. Et objectum ma-
ceriale medicinae est corpushuma
nim; Formale aucem est lanitas,
quia medicus circa EIlud verlatur,
quarenus sanitas ipsi rel resticuen
da, vel conterranda elt
daqua quod complecticur omnia, quae
a pocenria vel habiu aliquo acringuntur
nec plura, ur lonusrespectu audicus, cor
pus naturale respectu PnysICa.
nadaeguarum, quod cA aliquid sub objecte
adaequato comprehensum, ut: Ponus acu-
Prima,
vel cAt
(I. Ex qua quae cumprimis hucperti
nec, e descripta Fuit, quod Ecid.
ex gad alcguia p vel factum est
cum insit; de est duplexicerum,
II. In qua, nemipe subjoctum, in quo forma aliquainest. Ei pocest idem esse
Mareriae, que
estid, ex quo
aliquid sic
acie facti est,
cum insit
contidaede
ion
secunda
MateriaE
vel est
ConAtac
S1
TII. Cirea quam, nempe.
id circa quod aliqua vo-
senira vel habiius, aue
eorum actus versacur, de
dicicueraled ebiettum.
Quedd nisi nome
IIV. Tn quan, v.g. cinis respu
canonem
aa e
matriatum mace in
itu
qu
van
F
abdunt et oin puit in in perp dsseal.   tglieae.
et ut oit
igni
ei ut omnia fiaus ex ea (scholostici cus respectu auditus, ec Flementa respe

## Folio 12 — 786373555:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
EI. L A B. IIL1B
d Flemento.
FI. Oudd in lacistima acceprione secundum Arikorelem V. Mec. P. J. sic id, quod primum ruique in.
(Sit Secundum Arictorele L. c. id, ex quo componitur primo inexistente aique
indivisibili specie in aliam Beciem aliquid. AUE, uEI. Memaph. cap. ulc. ha-
Proprie bec, eAt id, in quodinsicum, ue in maceriam, res dividitur, ut A, ee B. ipsius
e E Syllaba.
(Sine Exempli pratid
(Licerae respectu vocis.
Terra, aqua, aer es ienis, respectu corporis mixti.
Demonstrationes primae, in quas aliae resolvuneur.
NOTaEUEI sumatur  Translacicie. Ouia enim Elemencum proprie dictum de indirisibile est in divertas spe-
cies, _ ex eo exrera constane, cranslarum est nomen Elementi nd omne id, quod u-
num st ac porvum, es ad mulimucile. Quomodo Aristoteles 2. Rbetor. ad Theodect.
cap. 25. locum, un demulca Cumuntur arzumenca, vocatelementum. Polunegihac
rationeloci Dialectici Elemenea Dialeetica appellari.
actu, ut licerx in voce.
TII. Duoo ncorChno est L. (Pocencia, Eicur quaruor Elemetira corporibus mixtis inehe.
vero consentanea senteneis eAt. AC Rristoreles III. de Cae-
loc. 31. ip(c docer, nihil referre adrationem Zlomensi, sine
actu in eo, cujus est elemenum, on porencin vel vireu-
ceo.
De Elemencos II. Oud
vel
rum, vol

## Folio  -  — 786373555:0033
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
.

## Folio 13 — 786373555:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
l tene eiininse ie n
20. 12. VeForma.
3. Causalicas, quae est unio maceriae cum sorma, qualenus se babet ex parce forma, dierur que actuaio de
(L. Externum, quod Scilicet exira animum
insensum incurrie, ue e. g. Ccriptura veli-
nago, quae oculis objecta iimicanda
propondeur. Detiniriipocest forma ex.
eraanimum, quam effectus imitorur ex
incencione acerris, decerminancis sibi fi
nem..
PI. Incernum, quod dicinir concepens in
mente formatus de oxere conficiendo, (-
eucarchicectus e. domuim à se exstru.
endam secum concipit. Detiniri poc
estforma mence concepia, quam effectus
imicatur ex incentione ageneis, decermi-
nancis sibi sinem.
Incerna, quae nimirum materiam incimius penetrat, ut arimia corpusicalox
Excerna, quae in supersicie corporis heret, nemipe forma velfeura, qua perei
nec ad quariam speciem Dualitaiis.
Informans, quae eA Caua LOrmalis, de quahie axicur, riempe quae per unionem veram
cum mareria, aat esse rei: Scucanima per unionem sui cum corpore orsariico
Assistens, quae cancum propinqua vel praesens est rei, ue morum auc operarionem ipsilar
eiacur, quales luneinressencix, quae de sencencia Periparericoruim movent or
bescalestes. Lclmie quid conspicitur in nauca, quatenus in navi consticurue
com inoree. Finc iph ellatu aquivoce tribuitur nomen Forinae.
Substaniialis, quae cum subjecto sive materia, quam informari consticuit ens per se, perei
necque ad praedicamencum substanciae, ue anima.
lia est) Acchaemallo, qua ett accidens considerarum in abstracto, constituens cum subjecto a
implex, quae paries habet easdemracionis, ut albedo, iigredo.
Composica, quae partes habet dibersarationis, ur figura domus, Reuira viveneilii.
VI PTocalis, quae informat omnes parres corius heierogenei, ut anisia.
alia CM Parrialis, quae lancum aliquam parrei corius becerogenei informac, uc Forma jecoris.
VII. PParris, de sic dicirur alier a pars composici a materra condistincta, uit anima.
alia eAtq Tocius, et eA corarei essenria ue humanicas respectu hominis.
NIII. C Macerialis, quae amaeria dependec in esse, feri es operari, quales suni omines Formi
alaeu excexta animorationali.
Immarerialis, quae cura mareriam subsistere apca est, uc anima Facionalis.
Specisea, quae consticuitrem incerta specie.
Generica quae consticuii rem, secundum esse commune es genericum. Ouae quidem
distinctio non eodem sensu ab omnibius accipieur. Hoc cereuin eAt, inmuliis
non dari duas formas reipsa distinctas, se d unam diversimode concepiam, ut rei albie
Forma specitica est albedo; penericd color, sed color de albedo in re ipsa cuntu
num ec idem. An verd nonnunquam reips a sine diversae forma; Ecutnonnudli in
plancis es animalibus consticuini formam mixri reipsa distinctam ab anime éa-
rum; imo de plures animas revera in ebdem vivente distinctas, ut in brutis vecetait
vam es sencientem, in homine praecer illas, rarionalem, id conrorersum admodium
et, de quo Consulancus RVLOTEI.
1. 4 aab. 4.
T1. Causacum, quod est solum composirum liveillud sie substantale, urhonio, cujus cavsa Forinalis est ani-
am formaie aptarem constiruele.
insormatio.
IarATIOMAIIS. HIVC aCCTEM aouabum, cuius forma est albedo.
2. Rario causandi, quae cR ipsa substancia forma, cum non per accidens aliquod, se d per Substaritiam su
(Inverna, quae es Formaproprie dicta:  cui competie desinitlo Forhiae cadica.
1. Forni
eAt ve
Excerna, quae dieltur Exemplar, ne
Deforma, quam effectui imicaiai
ex incentione agentis determinan.
sis sibi sinem: FF dicicur torma.
non ica proprie, quacenus nimi.
rum consideraciir respectu ejus;
cujus est exemplars 910d et ic
rum vel
II. Alio Centu cA)
ienem.
alta et
constieuie corpas animatuim.
alia est
ia est
Formie
quae est
incixiu
unione
sui cum.
materia
dans esse
reisconti-
i a.
num per accidens, ut albedo
derarica
lune
quaru

## Folio 14 — 786373555:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 85 lines, status machine
c
40
C CHKCX CNKCpes   ReL CxsC x
1 IAB. R. DC Fine.
Pro excremo, sive uliimo alieujus rei, quae tamen ejus Bra
eia non est. Sieut Cicero et aliimorrem finem vitae vo-
CanE, itemm PauIUS Roman. VL, EI. dicen S5 30gO TENOG enei
vcer haeva (S, Cum taMEN propterea non viramus, vE
MOTIAIUE, 5. Met. Cap. 16.
Pro causasinali, Cive eo, cujus graria aliquid est vel fu. FL
hochignificatu hic lumitur.
(I. Res, quae fiunc proocer finem, ut medicameneum respectu sanitatis, d
omnia instrumenta quibusucuntur arcitices, ad opera sua conti-
cienda, e fines acquirendos.
12. Actus, uc consuleario de mediis ad sinem, electio eorum e execu.
eio, ee si qui Tunc alii.
3. Rario causondius quae estbonum, live Screveratale, Tive appareactancum. Per hoc enim axeum est alE.
quid, uc posticesse causa Lnans, quod est vel videtur bonum, Quod patet ex z1. rexc. lib. 2. Phys. Ari-
storelis, ubi habecur: ue aliqula sad causa finalis, nihil referes bonum ipsum dicatur, an apparens bonum.
4. Causalicas, quae generali locultone porest dici alicujus gracia aliquid esse, e in specie in rehus copno.
Scendi vi praeditis, est actus appecicus agentis, sive cause efficiencis, quarenus importat dependentiam, 
bono, tanquam objecta ejus, ut donum esse cognescieur. Dicieur morio metaphorica propeerea, quod finis
movet appecicum, led qula Henmover per vim actiram relagendo, (henim hocCaceree Anis, qua-
renus finis, esser eausa agens Ves efficiens) sed per bonitarem cognitam de voluntati exhibicam, ided
nonmoretproprie. ECm eriam morere, expressé Aristoreles habet, IL. Phys. L. 9. dicens: o de
GCOTOY UNVSV, un c05 0 Z ErenSVI am oge n aexn TS nVOES, aua B T unuerco, Primum aucem
movens, non ur id, cujus eracia, se dunde est mocionis princixium, cum es quod mover, simul est.
cujus, idnimirum, cujus efficiendi vel acquirendi eracia aliquid su, vel experieur, ita
ul non sic simul subjectum, cui fic vel expecitur, uc Sanitas respectu ambulario.
nis auc medicacionis.
anima c. cui, id Seilicer, cui alcer finis efficieur vel acquiritur. Vel est illud, cujus graciâ ali-
quid expecicur, ita ie sic simul subjectum, cui expecicur. uehomo quacenuo ipti
Sanitas resticuenda.
(Fic aeliquod opus, qualis elt actus aediticandi, perquem do-
mus extruitur relpectu artis oinodoumns. Et ilta opera-
cio est quidem tinis, sed opusmaxis est Finis, 9. Met. 1. 16.
Ectigicur nunquam sinis uleimus.
Non sicullerius aliquo dopus, ut vilio respectu oculivel vi.
Cus: operacio secundum rireurem.
Res facta, ut domus respectu oinodouimns, e sanitas respectu artis medicr.
Operarionis, de noncantum est res facta sicut finis xdificationis es domus, led 
alia operario, licur operationis habicum ancecedenris finis est operatio eum
consequens.
1Rei factae, _ non tantum est operrio, sicur oculi finis est visio, d Terru sectio, sed
e aliares facta, ue Canitas respectu medicina.
Formalis, ee est operatio vel actus circa aliquod objectu, cujus eratiâ scil. aliquid est,
Objectivus, e eRipsum objectum calis actus. Sic vilio Dei beacitica est finis For.
alius l. malis hominis, Deus est ipse Enis objectirus.
Essiciendus, ille nempe, qui cum non existat actu, ica intendieur ab agente, ut frat vet
producacur, uc sanirasxoro rectimenda.
alius Obrinendus, e est res actujam existens, quavenus eam aeens intendit acquirere, uE
pecuna retaser respectu avari.
Simplicirer, cujus gratia in universum omnia sunt ipse
autem prorsus nullius alterins eraria, uE DeuS.
Ulcimus, cujus grana ala (In cerco genere seu ordine, cujus cracis ommia sune, quae in
aliquô genere vel serie continentur: ipse autemnulli-
us alterius eorum, quae in illo GeNerECONTInenEUr, er a
ria est: quomodo sanicos est Enis ulcimus omni-
um eorum, quae pertinen ad arremr medendi.
Intermedius, cujus eracia ita aliquid est, ur ipse sit eraliâ alcerius, qualis est, c. Z ex.
pulsio prarocum humorum, propcer eam enim sumitux medicamentums
purgano, ica ucipla sic proptex lanitacem.
L. TAB. B 1.
e
XEXGEX
1.  quivocario, dumicur e l
Cansaa, quxe secundum 3. pby
sic. 1. 29. C55. Met. cap. Id. Lun
In rracta.
tione de
fine aeten.
dendo
Ture
aliuo
ap. L.
alius
et
ex I. Fb. overaio ver quam)
ion.
ctiones, est
enimtinis
ali
surt, ipse autem nuuluse
alcerius gracia. F.A que )
vel ultimus

## Folio  -  — 786373555:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 10 lines, status machine
1
d
A.
F.
o
ut
10
eto
po
Al.

## Folio  -  — 786373555:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
(a

## Folio 13 — 786373555:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
Causa Physsica Bquae inflnit: Caa Moralis quae intindit. Omnis cau moralis e physicum t otra. Hn vulgomihissum illis
vivetque dubuum: Dius pecctum influit, 60g pactum intendit, non  est peciti caa moralis Loa se hod peectum datr a easdico ig
c moralis et soluim nn actibus moralibus, 5. in ordine ad Legem. 2. is demum caa moralis E cudi lex data S. Ex hoc putet deum ca
novalem esse, non posses ga Deo Lex data o est.
exe  ee
L
T AB. XI.
Diltioctiones quaedam, omnibus aut pluribus salcem caularum generi-
buscommunes, quaslicer videri possie proponendas tuisle ante specialem sene-
rum caularum doctrinam: tamen cractarioni ilti polpolira
melius incelliguntur.
Aatu, quae revera esse instuit in effectum.
Porenria, quae reveranon instuii, habet ramen porentiam instuendi.. Sic taber dum actu lectum aut ar-
eam ellicit, est caula etaciens actu; dum aurem dormit auc aibular, pocencia tancum, ec aurum
ancequam ex eo poculum sin pocencia, dum aucem sic sire Factum eA, actu ejus caula materialis
est. Idem cernicur in reliquis omnibus caularum generibus.
(Vera causa quae verum praestat instuxum in effectum, ue sucor Faciens calceum.
Sine qua non, quae in effectum non instuit, nec fortassis instuendi vim habet, sine eà vamen effectus esse vel
feri nequit. Talis ckc. gc. quod agens, ul agac in aliquid, debeat ipsi esse lacis vicinum lcurignis
non caletacie aquam nimis distancem; tamen illa proxinguitas non est causa calefactionis.
Per se, quam in generenolumus deseri.
Ex parce cause à qua uc raliprocedit effectus. Uc Medicus
quando medetur.
bere, sed consticuimus duplicem, alià (Fx parce effectus, que unem eundemg, per se habet effectum.
F1. quando effectus cribuitur illi, quod est subjectum causae aut
principiiejus effectus per se. Ulce. Gr. Cum dicitmus, Cppocra-
ces vel homomederur. Cbi Flippocraces vel homo ent subie.
ctum, cui arsmedendi, quae principium medicacionis ett,
inest. is
2. quando effectus cribuieur alieri accidenei in concreiô sumio,
quod cum principio effectus per se in eodem subjecto conjunei-
Eur. Uth idem homo scJCcus, ee Medicus, d c80dicam,
TCium moderis.
1 quod nobis dicatur ea, cum cujus effectu conjungitur aliquid, quod velnon
incendis, vel in quod non instuie, vel neurum facie, id elt, nec inendu, neb remo
instrit. quaeri pt an cua s ans physica sis, cum necessario et ussali
L. qudd 
eit taatu
equius effectus ccnd
aa physica vera. tionem imipicirm
(1. Rarione instuxus,  diei pole C ausa per accidens physisa. UC
2. Rarione incentionis, se diei potest C ausa per accidens mo
Ucc. 8. qui Endenslixna praeter incentionem aliquem d cer.
Sdsancem laedic.
(3. Ratione uriusques eam intencionis (cilicer, quam instuxus:
suue
vei
Semper, aut Calcim urplurimum, sicut qui
dissecat func, quo lapis erac sulpenbiis,
caula per accidens est mocus lapidis
deortum.
Raro, ut quando findens liena vulvus intti.
Sit canci à cerx O. gluigentu
cujus effectu per se, Cx opivione hominis, vel ratione temporis canum. VIER
aliquo insrediente Fulguret, de is dicacur caula
Fulsuris. Irem si quis quia c ontole Cicerone
exorta eA conjuratio Cacilinaria, ad serat eam
propreres ete exorcam, quod Cicero u nequ
s. non p nec
Consy hoc p ans faitu et
res
dens
qua P
La ut ansum qua
procedit effectus, sed
non uc tali. Cua
quidem sc duobu.
ioats.
riter di.
Aingui.
pectus
eC qua
Eix parre
notan-
(Vore
mus in
raria.
aut
talem
tro laae in G
senjuneacur vel
et mmi leeura huic
ex plicanda
quodid, quod son
juneicur cum ali.
sonfaic Ranisti
Qu rii sus Potulat, emac, de uctlumcis operam ibi danrem invilat.
Parcialis, quae ita instuit in effectum, ut cancurrat causa alia ejusdem ordinis in eodem genere, ut cur
duo, equi trahunt currum, item s quis cempore nundinatum L ipham proticilcatur, ue de ca,
Totalis, cum qua nulla alia concurrie ejus dem ordinis in eodem genere, ut cum unus equlis currumm era-
tabuta
hit, auecum loluo mcrcacurae Cactenicae cauea quis Lipliam abic.

## Folio 16 — 786373555:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
deix
(Mediarione vircuris, quae (ut vulgo describieur) agit vireuce à se diffusâ
eleniuis descripserisita: Est ea, qua alteri virrutem, per quam ipsum.
instrit aut aeic, de dit, aut conservat, aut virumque facie, aucul operetur,
facie. Sic c. gr. ignis caletacit aquam in olla, quarenus aqua proxi-
me calehit a calore olla producto e dittuso à caloreienis.
Mediatione scipposici, inter quam es effectum vel patiens quo ad locum in
tervenit aliud supposicum, quomodo irerum ienis caletacit aquam in
olta, quacenus inter aquam ee ignem media est olla.
Emmediatione Virrucis, qux aeit virence sibi inexistente  nan a se dif.
Immediamas quire quaienus) fusa.
efficiemi accomodatur, Immediatione supposici, incer quames effectum vel patiens, non intercedie
aliud supposuum quoad locum. Sic ueroque modo isnis caletacie
immediace ollam, cui circumtanditur.
Lemoa, inser quam Ss effectum incercedit alia causa ejusdem perresis.
(Incerro genere rancum, incer quam es effectur intercedit alia causa ejuidem pe-
veris, nec sacisfacie quaestioni proprer quid.
Sitiplicicer, quae facissacis quastioni propcer quid. IInde de ab Aristotele voca
cur causa propter quam. V. S. Prohcilcieur Seudiolus L iphiam tempore nun-
dirarum ut a mercatore pecuniam accipiar Elicciula eficiensremotas
estanima, proxima sunepedes, sed non proximma simpliciter, quia non latis.
Facit quaetioni propter quid. Si enim interrosacus, quare Lipliam EaE
responderet propterea, quod habeat pedes, risum sire indigacionem
quaerencimorebit. Si vero respondeac, cam ob caulam scire, ut pecuni-
am ibi accipiae, latistacie quaerencio Unde hac e caula icineris proxime
smplicirer.
Universaus, qu  istuit instuxu ex parce talis cansae ita illimitaro (s indisferemri, ut simesl eodem modoin
plures, specie vel genere eriam distinctos effectus influar, sive instuere possit, determinatur rero ut era-
dac talis specie effectus, ab aliâ causa ejusdem generis. UE c. 8. Densresp. caularum secunda
rum, e corpora ccelecia resp. aseneium sublunarium.
Parricularis, quae decerminat universalem in causando ad cercum specie effectu, in eodem genere causa, uF.
ignis, quatenus cum Deoconeurrens in generanda alioigne, facit ne isnis generetur, de hond
liud. Falis est eriam planca, in generarione alcerius planca, respectu solis.
Essemialirer, d Sunt duae sive plures causae ejusdem generis, quarum una ex naeur a sua
dependes ab altere in causando. Dicitur exnacura sun, propterea, quia quando
duo equierahune currum, onus ab alcero quidem pendec in causando sireera-
hendo, (incucer sine altere cum erahere postit; non camen sunt causae subordi-
nacx, quia neuter ab alters dependet ex natura Tua, quod rel inde perspicitui,
quod unusposset esetam robuctus, uc Tolus esfetrrahendo. Sic creacuras.
mnes subordinantur Deo in suis operationibus: Sicut etiam Sol es Bomo; di-
cence PhiloTopho, generant hominem.
Accidentaluer, de CunE duae sive plures causae ejusdem generis, quarum una ceria rarion
ne dependet ab altera, sed non in causando, ut Anchises e Aneas respectu APCa-
nii. Non concurric Anchiles cum Anea in generando ACcaniB, alia tameno
ratione dependet Aneas ab Anchile, quatenus nimirum ab eo genitus fuit.
Non suboranacae, ul cde sut, vel conjunctim unum, vel separatim duoscurens erahentes. Icem pi.
dorpingens. de Taber clarem conficieneo
Mediat, quae quarenus es
ficienii accommodatur
estralio vel
X ipta eA duplex, vel
alia  Prorima, ineer quam
essectum nohin.
ejusdem genert
tercedit causa alia
EAgi vel proxima
Subordinatae, 1
lesque ret

## Folio  -  — 786373555:0041
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
Nt Bel1OrI

## Folio 17 — 786373555:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
erseencnnn
lecessarimm
ad aliga
est, regtitur
AI. I AB. XIIsC tegrens. Ressitum non regieas  caa
euul.
Complexum, ue Dcum esse justum, hominem esse animalratione praedicum.
Incomplexum, DE DEUS.
(Simpliciter, quod nullo modo es nullius incuix non esse, auc alirer se habere pocest: ut hominem esse
animal albedinem esse colorem, d in incomplexis solus Dens.
Secundum quid. quod menieu causarum naeur alium vel secundarum alicer se haberene quie. quia
tamen à Deo dependet, non esse, velmurari ab eo pocest, uc anseli, corpora caelestio, eorumque
mocus e alia, quae iplis insunt. Sic urhomo generetur, necellarius estmaris ee Faemina
congressus, e ignis non porestnon comburere admocam rem combustitilem. Divinâ vir-
eure camen homohrictus bine concursu riri genicus est, d igni in Fornace Babylonico
Mus ee Mites lanctos viros: quemadmodum etiam Deus ad vocem josua solem
Aare Fecir. Vocasur haecnecessicas naturae.
Nullam necessicatis suae habet causam, ut Deus: Idem non posse limul esse et non esse: Ouodli-
(Maceriam, heve serra vecessario dura est, quod ex terro consae, e anima
Inter-1. lia necectario sunc corrupcibitia, quia ex Elementis contant. Et Solet
nam dicinecessicas materiae. Vid. II. Phys. C. 9.
Formam, uthominem esseracionalem. Vide L. poster. 1. 53. ubifundarue
haecnecesticacis materix de Forma distinctio.
Repugnance pacience, Peu cont
inclinacionem ejus, e dici
TUT exV. Metapb. cap. 5. _. 1.
post. 1. 54. violencum, quod est
conrrainelinacionem vel
(u Nacuralem, d eAt violen-
eum in secie sic dictums
quomodo lapis proje.
ctus Curtum movetur.
Elicicam, vel electio
nem, e dicieur conctio,
nc cum aliquis vi in
L CAFCCrEM rAPIEUIE.
Subjecto non rexuenante, quomodo soie lupex hemisphaeris
um nostrum incedence, necr c estesse diem.
(Esse, id Scilicet, sine quores esse vel subsistere
Lnalem, d dicieur specia-
nequie, quomodorespiracio cst necellaria
ad viram
hypochest, II. Pbr(. 1. 87. L Bene esse, quae dicitue necessicas expedientia,
EAque hoc modo quid I
necessarium vel ad
quomodo noris aur pons es necellarusi
Ei Aurium rrantire relis, commodius és
nimtustrantis, quam vado.
Consequentia, quae clt, quandonecesse est aliquid esse vel non esse, ex eo, quod posium.
est adud esse vel non esse ets neuerum forcassis in se sc necessurium. Sieue in o
mni Syllooismo necesse est conclutionem esse veram, polco praemilias esse veras.
Sient de necesse est hominem inealescere, G diebus astirsser subSole. Ouan
quam enim uerumque est contingens, nimirum, se quod Tub SoleHter, ee quc din.
caleleat, illo canien politb; non pocestnon hoc contingere.
consequeniis, quando jam ancecedens; quam consequens est in se necessarium; ut aliu
quid sentire, (i animal GE
(absoluca necessicace, cujus opeosicum includit commaictionem, ue Deum esse justum, Ho-
P. EA necel. L Best ant supposicione, niirum, quando aliquid inse est concinsens, id ells aliter
Se trabere porect, posiro eamen aliquo non pocest aliier se habere. Ie Peerum prooredi,
cimplicirex conrinsens est, polico tamen quod cureat, necestarium elt iptum pro
c. Vet
Necessarin
CA, quod
noporest
su
u
issari
bet esse relnon esse.
Eficiene
1d9i vel
lirer haec necessitas exl
aliquam
suae neces
sucatis ban
bet cau-
4. EA necel.
Parium ne-
cesiatE
farium ve
minem esse animal
Bredd:

## Folio 18 — 786373555:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
8.
 es  
ii
9
d
se
et
diii
Y. 2LLD. XIII.
tt.
Late C improprie, ec opponitur rantum impossibili, sive pro eo, quod non est impossibile,  complecticus
quoque neceltarium, ur cciringie rerram care, calum moreri, hominem esse animal.
sintigers pricte
(Id, quod est quidem, non men necessario, id estu potest non esse, quo
inodosi Socraces jam anibulai, concingens est cum ambulares
Id quod non est, pocest camen esse, licur concingens es, non Mantemm
Sed sedencem Care.
qualiter,  jons, quo d aeque porest esse es non esse, qualia sunts
quae pendenc à libero hominum arbirrio, uc ambulare, Hare)
Scribere.
uplurimum, cos d ro odu, quod est frequemtius, ut hominem
vascigum que dixitis in unamani.
TI. Parione temporistantum, e nonrarione
causae, quod Ccilicet raro subjecto inest;
posita tamen ejus causa, semper inest. UE
raro deliquium compecit Luna, com-
Petictamen ipsi, quandocunque intet
iplam ee Solem diamecraliter oppol.
ea cerra collocatur, à qua incerpolicion
he deliguium illud prorenit.
2. Ratione subjecti vel remporis 5 causae si.
mul, quod Scilicet posit à quoque cansd
raroinest. Sicutraro est, urtodiensri-
neam inrexinechesaurum, et hoc est
Lquodrro dicitur contingens.
Cbringenis
Strictees proprie; ac de.
sumieur finience Arictorele
L. Prior. 6. 12. Cl, qu0d
cum non sic necessari
um, si tamen ponatur
esse, nihil in de sequitur
impossibile, hoc est.
quod nec necestarii
elt nec impostibile
tingens
exI. Pri.
Or. C.
Raro, ubi
ROTaB.
du,aliud,
este, raro
alicnia
Fieri
quod
bitari.
am di
citur:
et
vel
e Conromeeno uda Ou CC

## Folio  -  — 786373555:0045
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
dnE BBI OIH

## Folio 19 — 786373555:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 136 lines, status machine
n
r. tte pid affectio ninita Entis.2do ut disjuncta, nam sie Unum non o Ens E
sotum
tistere
repruiguat multiplicari.
aliu i
T.V est affectio Enis,   quodlibet ens est unum: heuc quilibectomo est unit  mo, ee ia
DeUno per le e per accidenso
ere
Ee
lo dequi
vocarione.
Sumitur e
nim cinum
hocloco sumicur
Vneat muleruem alicujus in rerum natura, e est idem, quod unicum, rel unum tan–
rum, quomodo Deus elt uttas. Col unuls, sed homo non est unus, quia non est eantum unus.
3. Pro 1016 (9 perfecto in suo setere. OuodSperfectum non sc, licer alias continuntione Beu-
num, unum camen eeut. Ac parres calcei, h quom odocunque alirer consiieae sunt,
quam ue calces tortuu uale, a ulum perfecte praectare postine, unum non dicuntur, un
Aristoceles 5. Met. c. 6, doccl. Monlorius de Pnibersis cap. 4. pag. 434. hocica exponit: Mlte.
romodo dicicur unum, quod iorum est, atque ex omnibus surs partibui absolurum, quonian
 Indivisi. (Est inreipsa curahoc quod ab intellectu concipieur, t c eR aliquid possiibum, cum reipsa
ob inelle concum Sratione ab Ence distincta est, et hoc modo est quaedam nesatio, quem-
admodum ee per nepationem ab Aristorele unum dehinitur, quando 5. Mes. 0.6. NiE: Vneher-
se quaecunque didisionem non hadent, qu’a racione non habene, cavenus unum dicuneur, ut si
quarenus homo non habet devonem, unus homo, se quacenus animul, unum anmal, si qua
quando subjectum (3 accodens dicuntur unum, ue Coriseur ed Musieus, auc Conisens
quando duo accidentia unum dicuneur, qua esdem subjecte accidumeo U Musieum e
justum, si limut Corisco accidane.
Masis, ut quod natura est consinuum, ejuale brachium, irem,
cum continuum populari detinitione sicid, cujus morus est
unuo perse, hre indivisibolis rempore, h. eA eodem sempore, a
ne unapars non mobeatur alcera immoca; Philolophict au
tem detinitione sc id, cujus parces communi cermino coxulan-
cur uc brachium, aqua maris, quorum una pars moreri
pocest alcerh immoci, ee qux priori definitione exclusa riden-
Tur) quorum una pars moverinon pocest, alternimmota
Minus, ut quod arre est concinnum, qualia lisna slurine con-
juncta, irem, quorum una pars porest morerin immore alcera.
Primo; hoc est, maceria proxima, quomodo omnes Aurii
suncunum quid racione aguxe; icem, omnia mudsa ea-
tioncmellis.
FenC Toma TenAmo ad finem, 1. C. maceria sensibiliremora, ur oleum et
vinum. Hc enim non ratione subjecti proximi (sensi-
bilos enim difserentia est incex Formam vini ec olei)
sed remori unum sunc: Ambo enim tuncex aere e a-
qu3. Floc modo omnia corpora dici possuntunum, ra-
eione materix primae.
It Analovia, quaecunque sa se habere, ut alend ad. aliudus hoc est, quorum unum
se haverat alcerum, ut aliud ad alind, uc capyc cum homine collaru
lci
a
tor, qsistes vb
Pronimon ut tibiio e brucmt n siuorum penus
Subal proxinium est animal.
Terno Remoco, ur homO, CquUS, guercUS, quorum u-
num elt genus, sed remorum, ut corpes ani-
matum.
Generalissimo, quorum est eadem praedicarionis fieura
hoc eltus qua in eodem collocantur praedicamenio
Vispecie quorum rario, qua quidanacem docet, est indioisibilis ad aliam, qua
quid res sit declarar a Lerrus, P ulus, quin quilibet esthono, qui es specie
specialilsima, qua ot ur. sbilis in aliasres dirersas detiniciones elentia-
YL Numero Ceu omnino; quoru rario quiadiaria indivisibilis est (3 nec
rempore, necloco, nec ratione separari pocest, hoc ett, qua re e ratione sunt na
nulsus Faccuxe ut musc. Opi sices in una domo extruenda occupatin
Pariuntur, uc populus, qui ab uno principe reoitur
hac parce est indivianum
DnE PEK Gu
Fnsforma-
liret est u-
nUM COn-
Aderaris uc
non sE ab F. HEC aG Num.
renus maenitudo, una marniendo
Per
acci
dens
onam eA Ensin
deisum. vni
versa, quae divi–
sionem non ha
bont, qu’a rairo.
ne non habent.
earenus unum
dicucur; V. Met
5. EI. FE X. Net.
5. 2. Vnum esse
est indivisibile
IIT. Distix.
ctione, qud
CxV. Metae
unum est
et
assentiocatinc
Musies auc homo Musdem
t Comcinuica-
se. Fehcdi-
cicur aliquid
unum secun-
dum X. Met.
in ixic
 Sabsecto mai
bili (ech lecundum
quancicatem diri-
Tum SIF:) EF quidem
subjecto
aliqui padus plus qua
sithnitius
IV. Genere, quorum
cenus unum opposiiis
differenius defferens
FOque ret
infima
imer
dneprie. Es
les habences.
imrop
quia unumqe Habent, u Ponenores unius noris
heim, uc Cicero d Marcus Tullius, Finss et Eladius.
aliquid Est, ad quod aliquo modo comparaneur, UE L GuIS dHCAE3 Li
quia non sunt continuan al Fetrus et Paulus; duo lapides.
quo upl
quia differe forma enshi Proima, quomOdO MuICA SuNE vinuM e O-
subjectum sibe materia, vel
lcums
remora, quomodo mulea sunc lapis ee oleum.
TV. Oppositum, nempe Mu
Ea dedicuneur modis op
posiris modis unius. Sunc
enim rilest vel
Namero, UE PetuS et PauluS.
Specie, ut TTonio e eguus.
Genere, uc animal ee lcienthan
analoeeno s et qua lea b prodliio, netiomo et cotor.

## Folio 20 — 786373555:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
lun um
B. XV
cc per sc ex per accidens.
Secundus el, quando praedicarumica inest subjecto, uc subjectum in-
prediatur desinirionem praealtaci, quomodo propria quarri modt
Ferimus est, cumpraedicacum iea inest subjecto, ue sit ejus definitio sive
(duo sunt mo-
di per se
Pradica- l. quorum
iionis, de
ic
pars desinicionis, ut genus vel differentia.
subjecto conrenunt per (e.
Modi essendis de Ac substata C L. HS pet se, LElIGUA NOVEM PrAdiCAMeNCA CONEIHENCEMEia pex
Moat causandi, qua caltone lupra Lab. L. de co, quod per se ex per aecidens elt, eximus.
Fer se denur, quons fieuras praedicationis, id eHt, quod collocatur in,
aliquo ex decempradicamencis.
Subjectum es accidens, vt homo albus.
eer accidens ell DCI. Sud accidencia ejusdem subjecti. Dc quibus Xab.
praeced.
C quod habee praecise ea, quae ad essentiam incerricarem, vel comple.
mentum talis enci in suo genere per se es incrinsece requirunur.
(Incompleras; ut maceriam de Formam; e
PATTCSINECBTARCES, UE CapuE, manui, _C.
(Simplices, quales Deus et Angeli.
Comple- Composicas, non solum ex mace.
riaes forma, sedetiam ex par-
libus incegrancibus.
(Simplicia plane, qualia sunt substanciarum
immacerialium.
(Per extensionem, uripla quanri-
tas, albedo de alia accidencia
Composi. l per subctantiam proreula.
ia Racione incensionis es remissionis,
uc calor ex octo gradibus
Compolitus.
(imporiat aliquid, quod nec auissentiam, nec inteeritarem nec ad com-
elemencum calis Fnuis in suo zenere per se es incrinsece requirisur.
(Sine ordine, ut acerrusericici: quae ma-
(Rerera sunts xime entia per accidens sune.
lCum ordine, ut exercitus.
Unionenaturali, quo perrinet id, quod
constat ex subjecto es accideme, u
homo albus, sire ex duobus acciden
Revera suntZ ribus, ut Mulicus albus.
unus per accidens duobusillismodis per se oppolitus, quando nimirum neque prae
dicatum est definirio, aut de definitione subjecti, ne que subjectum de desinicione prae-
dicari, ut E dicam, homo est albus, Mulicus est albus, vel album esthomo.
accidens.
Ratione Unicatis
Ensprimo estper
se vel per acci-
dens. Ubinocan. 
dum roper se d ro
eet abcidens dici
ratiBHC
i
1as
Ari-
nae 
Unitatis, de
Ita In PTa.
sentia su- E
lmicuT. Et
sccundu
dubstan
acciden-
comple.
cieur
dens,
quod
comple-
cticur ea
312
divisam
unica
argenceum inauratum.
lUnione arsola dedomuus, Poculum

## Folio  -  — 786373555:0049
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
.

## Folio 21 — 786373555:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
u
B.
heuompolue
(Cum aliquo _ hOENOn OPPOMLML ApSCI; quia quod simplex cst, porest
THTocTum con-
cretum, nem
Decomposium,
quod dicicur
duplicicer. FA) Ex aliquo vel ex aliquibus, (nunquam enm compontcut aliquid ex uno
Scilicet compo
Indivisu, Cci- sicum vel
licet quod
dividi qui
dem potest,
actu eamen
divisam non
est. FF est
composuum. 
Vide II. de
animat. 20.
Ubi consi.
derandum
Corpore ad constitvendum hominem, non tamen est composita ex cor.
Pore, sed est Tubstantia Mprex. Cinde, quodhôc modo compolitum
dicicur, non dicitur proprie compolicum, quatenus hoc modo compositum
esse compolicum cum aliquo, sicur anima intelligens compolica est cum
homo ex corpore danima. Et sumitur, vele Parcibus, ex quibus com-
Potitum est, de dicitur
Torum.
Termino dictae actionis, qua dilas diciturunio, et eAt racio for-
malis composici: Sicuralocdo estratio Formalis albi. Ita
Gellius Lib. 15. C ap. 1. amplationem ponie proadificio. LC
disposirio ut comprehendicur sub prima spe ie qualitatis,
Hon denoeat actionem, uei pacet; sed aliquid permanens.
Imbulatio item non morum tantum, led de locum. Er
uiE15. mxto, honcamuurlieniticat actionem, qua aliquid
mycetur, ledcerminumetiam, g. Polit. cap. 8. ubirid. Pic-
carcuscap. 554. Verba Aristorelis sunt: cSi gd n nonireae
cos aNCS cisei WIZI oAraXaGnduognas. Poli
an  srottet mbam mixsio est ex olie archia es demo
Substanciali, quomodo ho-
Materia _ I mo eAt compolitus exCOK.
Iformâ, del Pore de anima.
forma qui alecidentali, Ecur aibum como
Policum es ex subjecto e
albedine.
exirema sunc 1 Farribus inreerontibus; qualis est palmi ex
realia. reipsaz duobus semipalmis, e corporis ex ca.
Pice, thoraces rentre, ac.
Gradibus per incensionem, qualis compol.
tio estcaloris in igne ex octo gradibus.
Essemcia es subsistentia, quomodo compo.
Etionem obrinet v. p. hic exille homo,
non aurem humana natura.
Policionis realis exerema debent esse realia) sed sufficie,
Oua ob caulam rox, qua reru ullo Genus, eujus respectu simplex dicitur,
jecto d praedicaco) est tamen mp ex in genere propolicionum, quia non
est ex alus propolcionbusooca. Unde dicitur propolicio simplex
est.
cancum, sed semper ex pluribus,) ee oppo. (Simplici, quomodo hie
nicur Eimplici, est que proprie composicum, uel Conbideratur.
Uc oppOmCE
sua slucine conjungit.
PActione, qua aliqua componuneurs ut quandolfaber duo li
sEquirio-
cario. Su.
mieur c-
nim re
Prc
cratia.
Distin-
Realem, illam. (dem
ctio in
Compo.
nempe, cujus
distincta, qua
lis estex
Mode
Abstractum, nempe
composirio, qua est
simul. posirio sive
conjunctio plurium
rerum unum terriu
constimentium. Cu
jus nocanda
Indivisibile
nim requiritur, ut exrrema sncencia racionis (lcutcom-
illa esse ratione rancum distineta.
abjolure, quodnullo composirionis genere est composicum, Seilicet, nec exmateria, nec ex FOr-
quod scilicet
nec actu qvi-
sit est, nec divi- Secundum
diporest. Ec est
id, quod roca-
EuT simplex.
quid se
certa ratio.
ne. Quoq
Dicirur aurem) aodo ireru
aliquid sim- l. aliguid lim.
PleX Vet
eiu al 1d
cum conttent materia de Forma.
quia non est compolica exmacera  Torma, licer sic aliquid compolicum
abloluces ex parcibusnimirum incegrancibus.
Rarionis, cujus exerema sunt rarione cancum distinsta. Non e-
mâ, nec partibusincegrantibus, nec subjecto, nec accidente. IIE DeuS
1. Resectu cerri ceneris rorum, quodnon est composicum ex aliquibus sui generis.
sienisieatur, addenda est voci simplex. ICa c. Gr. hac propolitios homo est
bipes, non eA aliquid simplex, sed omnino composeu, (constat enim sub-
non aurem resvel rox simplex. Sic Elemenca sunt corpora simplicia
quia ex aliis corporibus non Cuntminta, non tamen sune res simplices,
L. aespectucerii generis composiciono. El. 8. materia est Substancia simplex,
R. TAB. XVII

## Folio 22 — 786373555:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 96 lines, status machine
n
 a 
Similare ouoIOUEBES, quod constar ex parcibus ejusdemrationis
sive essenriae, ut aqua, aurum. Ouxliber enim pars aquae cA
aqua auri aurum.
Dissimilare avouCEGeS, cujus parres diversae naura sunc, uEO
Culus, ManuS, PCS, _C.
Nallam, neque Ceil. in materia; neque informâ sivefigura, VE
qua, vinum, aurum, numerus, de de hifceusurpaeur noinen
omne. Dicitur enim omnis aqua, omnis numerus. Toca aquam
eorus numerus non dicicur, nili translatione, ut rule Rricto.
teles.
Ec inmacenia tire subjecto Formxe, 5 in ipsâ formâ, quale est
cujusris animalis corpuS. Si enim os appONatuE, ubi e.
ratcaro, e denres ubiungues, non tantum figura torius
mutatur, sed e materias hoc est, parres habences divertas
naTUTAS. EE de HI(CC NSUTPAEUE FOX TOTS. Torus enimho-
mo dicitur, non, omnis bomo, Enimirum de unô aliquo ser.
moTIF.
Tancum in forma, ut Ratua ex aere facta. Si enim situm par-
tium mutes, collocacis, ubi capur esse debec, manibus, ubi-
que quidem manee aes, mutata tamen tigura. Et qua ica.
comparata lunc, de iis dicitur de rocum e omne, proprerea,
quod de ucrsque praecedentium participant. Dicitur enim
e cocastarua, et omnisstatua.
(Chysicum, quaC CA substancia composicarespectu materiae es forma, ut homorespen
LL. essen du corporis deanima racionalis.
iale. Mecaphysicum vel Logicum, quale eAt secies respectu seneris S difforentie ut homo,
quateltus ex amimali se racionali constat.
TTI. Universale, ut genus Compararum cum speciebus,  secies cum indiriduis.
IV. Pocestarivum quod plures habet porencias, quae sune princieia operacionum. FEujus Philo-
Coptius s. Mecaph. c. 1d. od Facit mencionem: Alibitamen 1. de an. t. 9. 652. de an. c. 19.
item de juvem. (5 senect. Non procul a princip. 1. E+b. C, 13. _C. potentias animae vocat partes a-
mimae. Sipocentid duta Luleportes animae, cerre anima ipla erit totumm.
Totum vel e, per sesic quancum parcibile in parres constiiuentes. Ztam gemusnon dicitur mu-
cilum, decracta unâ spocie.
Id quodremanet, ablaia parre sic achuemajus. Fchanc ob causam duo
non lune mucilum; oblatd unicare.
Maneas secundum substantiam. EF hanc ob causam numerus non mutila-
tur, quia quaris unieate ablaca non manet endemnumeri species, sed
 alia Ft.
Habeacparres dissimilares, es quarum posuio faciac differentiam. Aquae.
nim non dicicur niocila, nec ourum.
Sic concinnum. Nam concentus haberparres dissimilares, de eas quidem.
ad certam politionem ita Ratutas, ut mutata policione, mutetur sub-
Aancia concencus, ihilominus tamen non dicitur corcentus mucilus.
(non sic principalis. Sic homo praeciso capire non diciturmu.
tilus, cum cunc non amplius lichome.
sit excerna, non interna. Non enim mucilum dicicur animal
exsects liene, sed ampucata manu, _ cantharus dicirur.
murilus ablaca ansa.
Focaablaca non possit renasci. Quam ob causam calri non
sune murilio
EParribus. FF
definitur,
I. Integrale in
cujus quan
ricas consti-
tnicur qua-
sitate parii.
quod sic id) um, e.
quod conii
net ea, qua
continetur,
ut illa sine u-
nut, V. Meto
cap. 26. E A.
AOc. 2. de pari.
animal. C. 1. C0.
stiruicur du
plex
vuleo ex.
secundum eun
dem Arist
Met. c. 2b. elt
criplex, quod
dam est ejus
modi, ut trans
Pesicio parrium
differenciam
faciat
compositu
Ejus, quod dt
cieur muii.
lum, nodo- b
Bor, VE nI
Mucilo. EIE aucem) mirum
mucilum, aliquid
dicatur, requi.
rantu condicion
nes en parre
nn i
A B.
X
Konobcota O ire p
ablacaeruc illa.

## Folio  -  — 786373555:0053
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0054
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 23 — 786373555:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
 ii
S. TAB. XII=
a eL C
(Simitares; quae aliis dieitur id, cujus omnes parces sune ejusdem mjionie
sivenarure. U B. Er. in corpore animalis osa, caro, carrilaco. Sed
nobis placet detinire eam, quae ejusdem nacura sivenitionis est cum a-
liis parribus ejusdem iorius.
vel Dissimilaris, qam alii dicunc eam, quae in partes dissimiles vel viversa ra
tionis pocest dividi. Ccin animali oculus, imanus, dc. Nos dice.
tus eam, quae non est ejusiem rationts cum aliis parribus ejusdem
iorins.
(Mericuriorum, quae nimirum repetita acaequaccorum, urunieas quemali
bet numerum, de binacius reliquos numeros pares.
Non merieur rocum, qua Ecilicec reperica, aut non astine it tottim; ats Exst
dis uccernarius respectu octonarii.
Materia
ebyscearute de
IForina so
TCeniis
Mecaphysica rel Z0.8 e
sica, uE
Differeniia
(Inceeralio, id Scitiee,
in quod quancum
quovis modo dividi
Porest, d
2
tmit.   Bb
eula subject to Latos faltosu aiidna fctafec acaaipla, cul species
u A Ctons bul utdo X t FB3 AH Bna LalB BBAC n b B la etab C3   a C   B a L 000.  1b Cab 166.
Essenrialis, quie cs LaBuS CanRI- 
Subjectiva, qua adunon contineus in coro, nec illud consticuie, sed roui subjiceeur in priedicatione, quim et
respeliugeneris.
Porencia sire facallas lespectu ejus, quod plures habee porentias, _ cujos est pocencia, quemiadmon
CAF
B. LX

## Folio 24 — 786373555:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 90 lines, status machine
Tuniversale,
A
  n
L B. XIL.
uleclct
(universalis concrallistinctâ à parriculari es indefinita, quomodo de proposui
one univerlalLagit Aristor. 1. prior. anal. 6. 1. Fix propterea Universale prio
RCMBC PTO L. Summè necessaria, cujus praedicatum convenit subjecto omni, per se 5 quarenus est
ipsum, de quo sristor. agic 1. post. c. 4. quam ob caulam rocari consieris
Causando id nempe, quod estcausa universalis. Ethoc universale est rererares
singularis, uc Deus, qui est caulauniverlalistima, est aliquid maxime singu-
(Fatius, ur complectatur eriam ea, quae sune communia ab uno ad
unum, quomodo ristot. Z. mec. 3. aie, ens es unum esse maxime
universalia. F FV. Met. 6. 6. ait, Ens es unum universa maxime de o-
mnibus praedicanur, uti habet verho apud Fonlecam. Pociusred-
dendum videtur, maximè omnium.
Lsius nempe pro
co, quod rancum
de pluribus praedi.
cari aptum eltuni-
roce, quodsigniti
(Materiale, Gveres, quae dicitur Universales ut
cum nomino genus, materiale estcoloe
rel animal, aut aliud quid, quod de pluri-
busspocie differentibus in quid praedicare
Potelt. Et hoc esse aliquid reale (5 cirra-
mencis operacionem inrenus sive sincularibus
ipsis existens, nullum eAt dubium: quise-
nim nesabicanimabicem colorem eslein
rerum naturà nemine copitante:
Formale, e eAt aliquid, v. 8. animal velcolo
rem, esse unum in muliis, vel de mulcis praedi-
cari apcum esse. Et dehoc Tormo cA, quon-
doquaerieur: Anuniversale su inrerumna-
cura sive in sincularibus citramentis operario
onem, an vero sit per operationem incellectus
abstrabeneis, v. 8. nacurem hominis vel ab
hoc, vel abillo; vel confusé coonoscentis ho-
minem, ut non coenoscat, quid sit Petrusu
quid Paulus ?
Repraesencando, e CA concexeus intellectus repraesentans rem in universali, uE COnCC
peus animalis, hominis.
Sienificando, d est vox, qua res universalis significatur, uE VOX animal, color, homo.
versali. Ita enim Aristoceles 1. post. 1. 81. _ 1. de parc. animal. c. 4. aic, Universale commune est, id e-
nim appello universale, quod in mulih est. F.L 3. mec. 1. 14. inquit: Singulare exponimus, quod
homo, licet absolure loquendo aliquia inversale lc; Singulare ramen dici porest respeu
ctu animalis, quia estminus unirertale, quam animal. Axiltoreles, cum dicit, inductionem
esse asirz ularibus acuniversalia progressionem, uttamque accextionem comprehendit.
Coplexo, de quo l
hic no agitur
nunciarione vel
per quod in
lua lacieudi
ne incelligi-
tur aliquid
ad mulia per.
imens. Acci-
Picurque
O
coplexe
dc Ac di-
ristaum robatur.
Universale posterioristicum.
lare, e nullo modounirertale.
Praedicanao.
quod uE est
sutu
7. Metapb. 1.
45. Pluribus
inesses auEuE
et eeV. 0.
7. habetur.
de pluribus
praedicari a-
prum est. EC
Lumiturr
2. quand alt. Ens
es unum non esse c
niversalia. L HIC
Occurrie
vertale
citur ali–
Cac AriCOT. 4. met
relin
Absolure de eA id, quod depluribus praedicari nequie, De Petrus, Johannes, de sic opponicur uni-
Singulare.
quod sumi.,
16T,
numero est unum; universale vero, quod in his.
cur duplici. Respective, de Sc diciporest quoade tus anvesale respectuejus, quod magis est universale, u

## Folio  -  — 786373555:0057
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
BdE oide terre

## Folio 25 — 786373555:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 92 lines, status machine
Ratione
quod
einitaris
ec mulei
rudiniss
Fns quon
que est
peven
L A D. ALLL.
lS
PRelarive, quà ratione ab unirace dittinguitur, quo d unitas sit aliquid absolurum.
l. Sumitur; Necacives de sic dicitur idem, quounon est ab aliquo diversum. e imporeat necatio-
nem divisionis, Sicue unum, Led cum discrimine. Cnum enim dicie negatio.
nem diritionisrei in le; Ide autem nesacionem divitionis ab alio.
lumuneur duo accidencia, quae eidem accidunt subjecto, ut Mu-
licum _ album idem dicuntur, si eidem homini utrum-
Simplici- que accidat.
bus, qua) id, quod predicatur accidit ei, quod subjicieur, ut homo
MVMCIS.
id quod subjicitur; accidit predicato, ut Muticus _homo.
composuum subjicirur, ut homo Musicus Cs homo, vel. homo
Composi-  Muscous  Musieus.
ris, quan composium praedicaur uthomoes homo Musicus, vel Mrisieus
Oenere
s homo Musicus. 1. Bi.
Maxime proprie  primario, vecum duonomina idem sienifi noium
canti nEensis e Sladius, vel cum desinitum es desinitio idem
dicineur, urhomo de animal racionale. Averroesio. Met.
2. 10. Cd unum numero esse dicie, quae numerarinon possunt.
Cum propria cum subjecto idem dicuntur, ut homo e suscepri
vura discipline.
Ciiri accidencium racione idem dicuncur, ue sederis et S0er2. ptucim
tes, si Socrates sedeat Sedhic moduspertinet ad unum
per accidenso . 1
i
Analogia de quibus vid. supra Lab. O.
Plurium. Duo pertinere putamus non eantum cum aliqua analosia, genere vel
Specicidem dicuntur, sed e cum numero. Licet enim cum roce socratis e le.
dencisunum aliquod individuum significacur, e cum dico ensem ec gladium
idem esse, non sunt plura suppoSca, sunc camen verobique plura nomina, ec in
Priori exemplo etiam definitiones plures.
Cumunon pluribus arimur, ut cum iptum idem quo d ipsum elle dicieur.
Dueidem passa sune, ve qui ex xgricudine ruborem vel pallorem con-
traserunt.
Dua plura habene eadem, quam diversa, vel simpliciter, ut duo gemelli,
qui vix internosci possunen vel masis conspicua, ue argencum 
cannum.
Duorum una est qualitas, non eamen in eodem gradu, ut duo alba, quo-
rum unum magis, alcerum minus album.
Duorumuna est qualicas in eodem gradu, vt duo aequaliter alba.
L. quala, quorum una est quanieas.
(Lace, Prourtixerox opponier idencitari vel iisdem, e complectitur quo que ais
Serencia. Dicuneur aurem disserenria, quae cum conveniant in aliquo univoio. sub
eo per aliquod distinguuntur; ue dux species conveniune in genere, de distin-
duuntur per differentiam speciticam. Ouanquam hocipum nomen (differen-
ria velres differences) incerdum latius accipiatur.
Scricte, Proiis, quae à scipsis distimeuuneur, neque in univoco aliquo conseniunt, WE DeuS
de Creaturae, Cumma genera interse.
Apalogik inter quae ne analosia quidem intereedit, ut homo de animalo
Subalterno tantum, uE, homo ec atbor.
Generalissimo, ut quae in diversis caree oriis Rabulaneur.
sa vel differ. Specien qua velardesa sum secies, uc homo ee equus, vel diversarunt pecierum
individua, ut Perrus ec Bucephalus
Numero, ucPetrus e Paulus.
R. TAB. X.
cidens;
do
do
lNumero;
II. DicieuK
Idem vel
Per se
_e hoc
quod vel
qua
dru.
Plex
est,
Specie
TII. Im
POrtAE
Unitare
IV. Ejus
cognae
Curie
Similia, d
Isic dicun.
Cur
l. Sumun
cuErC
TI. Dicuneur
aliqua diver- 1 Genere, e6 que vet

## Folio 26 — 786373555:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 84 lines, status machine
26.
X.
IAB. ZX1.
Ad Doctrinam de Direnlo pertince Explicatio Generum et Modorum
Distinctionis.
(Posiriva, qua est incer duo encia, ue hominem dc brucum, albedinem ee dulce.
1olet dup lex Nesociva, interens es non ens, au privationem ejus, auc inter duas necationes vol
privationes, ut incer hominem de non hominem, incer vilum de caecitatem,
inter lucem de cenebras.
Realis 2. Bitariam (Subjecto differre, quomodo distingumneur duo vel plum supposita, VEPCtrUS d
al
cet
Tumi.
Sumicur. Di-) Paulus, irem, quae sunt in diversis suxposicis, ut albedo nivis ex albedo lactis.
cinonin. re Esse distincta, vel non esse idem cirra menus operationem, live subjecto eriam dif-
aiscet elt C Feranc, quod jam ridimus, sire non, ut albedo dc dulcedo in lacte.
AScholasticis. Hlisce enim distinctio rationis est, quae sit per concepcus formales (qui sune in in-
cellectu) ejusdem rei inadaequaros, e Fere he in ordine ad diverta connocara. Sicur essentia
divina est quid implicissimum, nec in ea secundum rem est aliud acque aliud, quia camen
Per ellentiamm Cuam Deus direrlas edic operaciones, uc punit peccara, dac panicentibus
ventam, ac. hine raria ipsi tribuimus accribuca. Cum enim ellentiam divinam concipi-
musurpiniencem facinorojos, nominamus Tustitiam, cum ue remittentem peccacapaeniten-
ribus, vocamus misericordiam, qux est distinctio rationis. Opponieur distinctioni reali inpo-
periori acceptione.
Ab Aristorele. Ixhrenim distineni ratione est, aliqua cum non differant subjecto, definitiones habe-
TuT I
re diversas, et si aliasres sint diversae, vel distinguantur ciera mentis operationem, quomododi
cirmateriam ex priracionem, album de Mulicum, hominem irem e auxoor Noyco differ-
rc. Vide Aristotelem V. Metph. 1. 10. (5 segg. _ X. Metapb. c. ult.
2. Modos (ur includens es inclusum; quod locum habertum iniis, quae realicer distineuuneur, quomodo se ha-
bethomo de corpus rel anima ejus, cum in iis, que solaratione distinenuntur, ur species d genus,
distin. Pe conalscta; quandonenrum alcerum in seincludit; vel ex altero constat, sive distinguantur reali
sruncur ( cer, uctiomo de leos sive rarione eancum, ue zenus _ differentia.
Essenrialis. E. Ahxe dictinctio in rigore inter eas quae cum ipsa distinguantur, habent dissimiles essenias, vel
sunc ipsae dissimiles esseniae, uthomo e leo, albedo sc dulcedo, non aurem Petrus de Paulus, quia
hi Gmiles essencias haberit, uterque enim est animal rarionale. Hoc modo eriam non distin-
gruncurpersona dirinitatis, quia carum essentia eriam numero eadem eAt.
Formalis. Laec vulgo stacuitur incer ea, quorum racio formalis est diversa, Eve alias reipsa sint distin-
Eta, ut albedo d dulcedo, sive solamrione, ut accributa dirina
A Scoriltis Racuitur genus distinctionis medium incer realem e rationis distinctionem, rocacurquo
formalio ex natur a rei, de distingui ica dicuntue illa, quae cum cura mentis operacionem sint diversa, u-
numeorum non compotit alteri in primo modo per se, quomodo secundum cos le habent genus de
differentia, subjectum et propria ejus affectio, irem acrributa divina et incer se de respectu divi-
Bre ellenciae. Verum li hoc rerum eset, essentia dirina non esser simplicissima: cum ubicunque
aliquid unum elt ica, ut ineludac plura cicra intellectus operationem dictincta, cum inter sc, tum
ab ipso, ibihac compolirio, quicquid etiam regerant Scoristae. Nec alips etiam hoc pisfinctio
nihilo est. Non
nis genus, ue quidem ab ipsis sumicur, est admicrendum. ca Sidet compositio aliqua simplix ce .
Generaliter, _ RgniFicac id, quo restrineitur vel decerminatur aliquid, quomodo per se
subsistere de esse in alio tanguam in subjecto, dicuntur modi Encis.
Specialicer, hoc loco pro Encitace: ut rolune, quae in eo formalicer consistie, quod actu
romsincularem afficiat, il a ue nec perporentiam Dei absolueam possic esse, nisi actuillam
afficiae, nec concixi eriam sine hoc possit, cum tamen ab ea, ciera incellectus operationem,
i. c. non Pola ratione distingnatur. Sic Perrum dicunt esse rem, Pesionem ejus, quan-
doledet, eslcejus modum, distinguique ab es modaliter. Verum hocnon est pe-
culiare distinctionis genus. Nam alias ee inter substanciam de accidens sngulare
distinctionis genus, diversum a distinctione reali de rarionis eset concedendum,
quod tamen nec ipsi, quos diximus, Scholastici admirtunt. Si enim, quia eorum,
quae distinguuntur, jam verumque est res aliquas jam res e modus, ideo distin-
atio alia realis est, aliamodalis: sequitur criam, quin excremorum dictinctionis
aliud est subctancia, aliud accideus, dari sercium senus distinctionis a reali es modali
distinctione aiver stt.
qu
Raci
uin
onis
quae
P. Constituil dinem.
de SC a-
liqua
vel differentia ejus
Modalio re
cenciorum
Scholasti-
corum, qu’a
Aacunntin.
terré es mo-
Moaao vero
sumisur
dum ejus.
20 L  b.   l 20
Juie
BC di-
uo

## Folio  -  — 786373555:0061
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
s

## Folio 27 — 786373555:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 135 lines, status machine
 electe
. TAB. XX
Veritas
guxe dici
Foletcon.
vel iIIl.
lectus
Ccui nse-
diantib.
formicas
Omriossie
intellecto.
actibus.
meniis o
peatione
cio 6 divisio
canin intelbebent
tum en omcione
ab eo denominé.
cum ora-, cur. Denomi
tionem c. maneur Scilicee
nunciaci.
vam. Ubi
PI. Ab solure, id cR, menon opus sic inpraedicata
aliud nomen voci veru vel falsum adjun-
eere. Recte enim dico; Ignem esse calidu
est verum, tenem esse fricidum, est falsu
Tnerinsere. Licet enim veritas _ FalGFa
ab objecto dependeane, secundum il.
Jud arist, ab eo quod res est, vel non est, o
rario dicitur vera vel falsa. SpIa tamem
non in rebus, sed in oratione velcopo.
Ccione de divisione Formalicer insune
Vericas, nempe in hôc, quod componuntur, qua in
reunum sunt: ut h dicam vel concipiam, i-
suem urere; aut dividuneur ea, quae inre unum
non sunt; uc si dicam, hominem non esse la-
sum non per sola loco praedicari, sed cum adjun
doalto nomine. Porrecto enim auro UIngari-
co, non recte dico; hoc est verum; led diceni-
dum, hoc est verum airum. Nec de auro a-
dulterino recte dico: hoc est falsum; sed, boc
cognicionem, licuc jam dicetur.
Falsam rem. F. A aurem nihil aliud, quam rem
aptam esse, ut appareat id esse, quod non est. Sic.
cum non sic. Eloc iplum reronihil aliud est,
quamrem esse apcam, ul efficiat vel terminet
falsum de se judicium. Ex quibus eridens est;
denominationem veri es falsi; utres ab iis de
nominatur, esse extrinsecam. Denominaneue
enim sic a Factâ cognitione. At haec in intel
lectu est, de non, in rebus intellectui objectis.
I. Referatur ad id. quod non est. Ouaelibet enim
res relata ad id, quod est, est vera hujusmo.
dires. Sicut Syllogismus viciolus in forma
est Falsus Syllosismus, non est aucem Fallum
FTum se
Duomodo Con
(In secandameneis oporarione.
quae dicieur composiio es
divisio, ee in ei respondence
oracione enunciaciva, quod
celtatur Aristoc. l. 1. de inter-
pret. cap. 1. docens; num in a-
nima esse incerdum incelli–
gentiam, cui verum vel falsu
insic, (incelligit aurem com.
policionem de diritionem
incellectus) tum in voce, ne.
Deoratione enunciatira, in
qua ipsà quoque vel compo-
lciosic vel divisto; sive remo-
tio praedicaci a subjecto. CF6.
met. 1. 8. Lbi exprosse dicit,
Ens, utverum; es non ens, ul
falsum in compositione 55
divisione cernuntur. Dici au-
tem solet a nonnullis veri-
tas complexa, quia inest in
complexis tum conceptibus,
rum vocibus. Ec est veritas
absoluiees proorie dicta. U
bisciendum, ab ea, ut de ab.
oppolicâ falsirace, quae dici
consuerie discrepaniia in
rellectus omsionisve are, de
nominari
candam
Res ipsas.
20 In quo
(_ SCVe. consistat.
rum est af. Zvel quia
sectia En. Isec rem esse
nocandi
velcon.
ceptibus
Duia
ejuscon
venic) cu
pidem:
Falsicas in boc Scilicet, quod coponuneur ea, quae in
renon suncunum, uc si dicam, hominem esse
lapidem; vel dividuncur ea, quae sunt unum, ut,
Eidicam, hominem non esse animal.
1. Cum apposito tancum i. C. ut vox verum vel fal-
est Falsum aurum.
txtrmscces quod paleoic ex inox dicendis.
Veramre. Elt auremnihil aliud, quom ré esse a
piam, efficere vel terminare verum sui coeniii–
one. Omod ab oppolico falso probatur, quia
illud eat, rem esse aptam, fundare falsam sut
ut Syllogismus viciosus in Forma est Falsus
Syllosismus, quia videtur esse Syllogisinus
vel in qu
coryistat
(1. Duom
ao deno-
mineneur
Nempe
denomi
MaHEHE
Ure
falsirate
denomine.
rar, req.
ri, ut
E. abeat similicudinem cum eon cujus ratione fal-
sed verum Sophisma.
snosonnt. Lat atGeHon, aC
cuc fallum aurum propterca quodrion cam
dabeat C, Veco auco Conrenjentiam; nE
alieui imponere postie, uc judicer esse aures
Non
exponeu.
dum.

## Folio 28 — 786373555:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
eeneses. igenaessen esinent.  L iesi veinp ie esim enexiixisieninesiien vi issisiiin
P Proprie. Nam d simplicibus primaeque meneis operacioni Aristoreles
Non in prima, eujusreiicorit
testem habemus pristore.
lem. Nacmi I. de interpret. c. 1.
aitus esse incollisenciam sempli.
cium in animoz es ei respon-
dentia nomina (5 verba esse
experria veri 5 fatse. UIF
quando dico tomo, album,
neque rerum dico, nequé
Fallum. FCb. mec. I. 8. ubi
docet, verum es falsum esse
inmente, nontamen in men-
re qu’a circa pmpucaes
quiddirates versetur. COnFeF
ieguan
eribuir veritarem. Eed id sic improprie. Namm reritas proprie dicta
non corsctic in quaris concormicace incellectus cum re, led in et
qua quaennum reipsa sunc, componuneur, quae non unum, dividumur
Hioc modo enim exponir Aristoreles iltam contormitacem 4. Mer.
cap. 7. in princip. X9. Met. 1. 21. Ouodigitur hoc ipsoliorbr. 22: Segq
prima mencis operacioni vericarem quoque cribuit, id hcimpropries
es quia iniis est aliod instar veri, ACuE vule Vaxquez. Quod ita expo-
nendum nobis videtur: quoniain composseio es divisco incellectiis verte
proprie dicuneur, quae conformata fint rei, non precer rationem appre
vensioni simplicium eriam vericas aliquo modo adscribetur, quod reprae
sencer objectum, ejque sic sit conformata. Euaneum ad Falsicate, eas
neque improprie in prim a mentis operatione, sive simplicl concei
peu repericur. Eram simplex concepius aut repeasentatrem, auenoni
Si repraeserieai, est verus ejus conceptus. Sinon, non est illiusret
conceptus, di per consequens illa res non est ejus objectum. Quod
Bhoc, ei conceptui néque reritas neque Falscas tribui potelirespe:
etu illius: quia veritas de Fallicas non conreniunt concepribus; ni
si compararis cum Cuo objecto. Opponicur aurem reritaciisti ims
Proprie dictie ignorantias nempe apprehensio rei, quodhôc ipso celta
cur Aristoceles I. 9. met. 2. 22. Quarido dicit, in simplicibus verum esse
tangere, id est, percipererem, ignorare aurem esse, non taneere; 1. c.
non percipererem. Alia dutem ratio est secundae meneis opensiionis es
complexorum. Ouia enim plura sunc, qua coponuntur au dividun-
tur, possunt ea repraesencari quidem de Benificari; acque ita esle ob
jectum cum secundae menris operationis, tum oracionis) ut tamer
quoad compositionem vel dirisionem inter illas et objectum dif-
Formicasintercedato
Per se, urprobacum fuit. Per accidens autem veriens et Falutas proprie
dicta, etiam simplicibus concepcibus comperit, nempe, si accedat
composicio vel dixisio. Si enim conceptum simplicem cum altero
componas ita, utres reprae sericarae compolicae sines veritas est. Si
ducem composica non snc; Fallicas. Simplicicer, Sdiridas eonce-
Peus, quibus respondeneres dirilas vericas: E dividas; quibusre-
spondent compolicae, Fallicas est. Fluc pertiner, quod aliquories jam
cit. 1. 22. l. 9. mec. dicieuemon sierim circa ipsum quid est decipiamur, niss
per accidens.
I. 3. met. T. 68. Non inpriman

## Folio  -  — 786373555:0065
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0066
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 29 — 786373555:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
iere iiiisiiiii
Aer quoest oba otbens. Ac Lorba isaserix, homini sciencia, miso Pan:
(Formalicer, vel in abseracto,   aliud ett, quam persectio alicui inesse de-
bica. Quod probacur ab oppohio, quia malum formaliter est careni
Essemialiter, CR idicuinibil deest, quod ad esserciis
am ejus percinedr. uommode omneEns est bo
num. Ec ica Cumicur, cumm dicieur, bonum esse ai-
triburum Encis. Nulli enim rei decst aliquid
eorum, oux esseneiam ejus constitmunts alias
enimnon eet iMla res. CIE Ghoino siveanimal
non esset, Gveracione settitueretur, hôcipse
hiomonon elet.
Rarione accidencium. Fxhoc nodo non onrie.
Fnsbonut est, ve patec in Diabolo de tiomi.
nibuspravis.
Simpliciter, cui nihil ullius perfectionis debiiae deesto
utDcuS. Ic autem creacura sc pertecta dica-
rui, oportet praerer luain elsentiam omnia ac
cidencia, quae ip conveniune, obtineato
Secundum quid oui cerra aliqua perfectio obrieit
etsi alia sive pluribus aliiscareat. Ucporeste. 8
aliquis esse bonus Medicus, qui non sic bonus
MusCuS.
Propier aliudus quod est bonam e conveniens, quia aliud est bonum, ad quod conse-
quendum conducir, _ dicitu iile. Uc porio amara est bona aegroro, quia contere
caleratione delectarionis, quan securi attere, de dicterir slicaindumm.
FConestum; quod praecisa delectatione est conveniens nacura rarione wierio
ei, quatenus clt Talts. Uc rircus e operatio secundum virtuiciri
Pacet igicur, halse dirstionem esse illam vuleatam boni (humani) it
honestum; ueile  jucunaum; 2. C. ch. C. 2.  8. F. 1h. c. 2. Flonestu
PoreC dicibonum simplicicer, reliqua duo bona secundum quid.
Momilez  Clidem, quod honest, lre quo d est conveniens lomini, uc libere opetatur
Nacurale, quod est conveniens calquenaturae, lumped naturo ut est in operande ad u-
num decerminam. Naus Donm honectum s ipluim est conreniens nacurx, sed
racionas, ueracionalis els Eveuclibere opcracur. Hlaec dirisio caboni per se sd
quodL.lIC. per le bonum en clamnon habita ratione delectarionis.
Verum, quod verulsd docerur, cube est; quale existimatur. Eline quodlibetjueun-
dum eA rerum bonu. Deum Aristoceli id cancum ita dicitur, quod reiséels
Apparets, quod juxta vulsal octrinam, est, quod existimaeur; cumiamen non
sicinre. Sed Aristoreli illud canchibenomine venie, quod revera illis, qui vitum
voluxinariam sectaneur; jucanam est. IEa PAECL ExZ. Fch. aa Nic. C. 4.
lers; quod est aueut conveniens; ut calor Febrilis animali.
Formale, quodest nihil aliud, quam privaciopenfectionis debita inesse. Hoc
isiturnon est aliquid posiciruins
esseneialis, de lidc nulla res
Enses Cu. JMaceriale, et eA id; quod careiperfectione
Jus con. debica, rel quod denominoeur à imalo for.
Ndcran- malicer sumpes, de est aliquidposirivum.
LIC, in furro duo une, moius manies, oub
aufercurres aliena; de privicas illa morui
accidens. Illudmateriale est, hioc formale.
Porestaurem hic accendi perfectio.
coret. Unde nallares est
essentialiier mala; neque
sic bono, quod esterans.
Scenaenes ulluiri opponi.
curmaluin, sicurconctac
ex ante dictis.
accidentalis, e sic muliares
sune male, lcuc estcrides.
2. Ue Thomas docet, Lol. G. 4 P. PCuivae, carentia persectionis debitae jecundim liberam a
ctionem.
(pam.
Paena, qualibet alia careniia boni debiri conemcra ob etl-
TAB. ZXIII. DCBOnO.
sumisplechorico.
perfectionis inesse debitae, ut conecditur.
Talue
Macerialirer, ve
in concreto: E
estiaus quodper:
fectionem debi-
camhabet. Lc
porelt dici b0.
Ideotua
lide.
adlanitarem ipli rellicuendam.
C
sens sove vir probus pro bonohabet, quale est honestum
cu
Zo T AB. X X LY.
cttog. e 6.
r. Ipsum Bonum.
quod rereres di-
cebane esse id,
quod ominia appe.
cunc, quodcciam
Aristoceles pro.
Dat. Sedicta det-c
nicio altignaca
est per propric.
careim, ciim bo.
vumi aliquid es
Se, caula BE; cur
appecacur. Dici
cur aure aliqui
Bonura
2. F ju5 Oppol
malum, quod
tiralum

## Folio 30 — 786373555:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 89 lines, status machine
CL DL
e
tet tale
Duamlate, id LCiCet, extra quodnibil licet sumere, quod ejus pars sit,
vel cui nulla pars quantitaris deest, ut: annus perfectus est, cui nul-
la dies auc hora decct: Vide IIX. PBys. 1. 63. V. Met. c. 16. dc X. Met.
Vircale, quod in aliquo generenon superaeur in bené babendo, ut medi-
cus vel cibicen pertectus eAt, qui in ed arce a nemine superatur.
Ouanquam ad mala eriam eranstertur: Sicur perfectum furem de
perfectum calumniacorem dicimus. Quod ec bono contingit. Di-
cimus enim bonumfurem.
ras ajos
Consecurione finis, quibus inest Finis Audiosus, h. C. Audio ee labore.
dignus. Tencia enim, hoc est, perfecta n 5o 3́zew ren 9, abha-
bendo fine appellata sunc. Hlacracione perfectus rictor elt, qui
hoctem debellarit.
(Facic perfectum, uc corporis exercitario dicitur perfecta,
quiatacie athlecam perfectum.
birnainem aut at-Flabet id, quod est perfectum, heut is est jurenis perfectus,
qui sd perfectam juveneurem pervenie, de Sol perte.
ctus, quia habet lucem pertectam.
Alias rei perfectae aptatur, auc ex ea denominatur, ut con-
cemprusinjuriaru perfectus dicieur, quia riro magna-
dimo conrenit, qui estpertectus in rirture.
lessentialirer, vel a perfectione essencrali, cui nihil deest, quod ad essentiam ejus requi-
ricur. Lc lic omnium sicurarum Syllogismi dicuncur perfecti; Fnchymema
aucem non perfectus, sed imperfectus syllogismus est, quia ad csenriam
Syllogismi requiruntur dua praemissae, ac Enchymema alcerâ praemissarum
destituitur. Nocandum aucem, id, cui roz imperfectum hocmodo addirur
cribui rei aquivoce, c. 8. Enchymema, quia cstessencialicer imperfectus Syl.
AAccidentalicer, vel a perfectione accidentali. Et sic secunca, de cerrixe fisurae SyIlo-
silmi dicuntur imperfecti, quia carent illà evidentia necessarix consequens
eia, quam propier dictum de omni prima fisura obtinet.
(Simplicicer, quae insuo proprio es formali concepeu imporeat perfectionem
cum nulla imperfectione. Ab Anshelmo definicio hujusmodi eraditur:
Perfectio simpliciter est, quae in quolibetence (conliderato ut est Rn5)
melior est ipsa, quam non ipsa, (id eAt, quam quodlibetipG repuenans,)
ve incellectus, voluncas, Capiencia, bonitas, veritas.
Secundum quid, sive in hoc aurillo, ue appellatur à C ajecano, de cR, quae in
suo proprio es formali concepiu imporiac perfectionem imperfectioni
mixcani, uenacura humana, nacura equi.
Formalicer, cujus defnirio convenit alicui, quo d ipsi inest, uccalor est FOF.
malicerinigne; quia definitio caloris est, quod sit qualitas elemen-
caris, congrepans homogenea, de segregans hecerogenea: Ac inione
reperitur ejusmodi qualica5. Sol vero dicitur calidus, cui tamen ca-
licui insit bi- lornon inest Formalicer, quia in Sole nulla est qualitas elementaris.
Eminencer, quae cum alicui non formaliver insit, inest camen ei aliquid nobi-
liusipsa, cum vi producendi eam. Fthêc modo calor inest Soli, eeo-
mnescreacurae sune in Ded.
eociocochcchsoc osoctesoheth osochechohcoch
AEque haec de iis, quae ad Partem Communem Metaphylicx periiment, dut a sint. Particularem
quod atrinet, Tyronibus vel iis; quibus Compendium Metaphysica proponitur; videntur sufficere.
quae Loeici in eradicamentis tractant. Duemadmodum nec demodis Prioris; de generibus oppo.
Citorum, quorum tractatio alias ad universalem Metaphysic a Partem spectat, hic acere voluimus, quod
ex Losicis en netasint.
DISCUR.
TI. Concretum.
Per se pr.
moide est
perlectiun
alitate
Secudario CS per Ba-
cributionem quan.
au aupriora. L.t
sic perfectum dici
cat aliquid, quia
nempe L.
plum per.
fectum. Di.
cicurnurem)
aliquid
pertectum
5
losilmus, est aequivoce Syllogitmus.
In doctri
na Perse-
cti altev
dendum
Terimo sit du-
plex perse-
etio, nempe
2. Abstractio
quod eA
perfectio. V.
bi sciendu.
quod
Secundo
perfectio
 fariam

## Folio  -  — 786373555:0069
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0070
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio  -  — 786373555:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 11 lines, status machine
e
URsUs
Super
abellas tras ante
uadrionnum a B. Auctorehabiti, e ab
Auditoribus, uti potuerunt excepri.
Nunc aurem
OCONOTARUM QUARWHIDAM
ADTEOTI.
AV A INDTEELDCYPLD
F25 S T H 0

## Folio  -  — 786373555:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 12 lines, status machine
ed.
cman est  sei
e
pesties.
bo C t BdE  tit CGL
ee  iclat . et et
1. de 1 , se  Cst. B BCC Cdis ihi.IHEL.
a 1. 13 1 2 3. 1. s.
(AA CIMIISIAIM NCIAATOMOdI
t 1. De(+C
et 2 2 33O 1b 5t D 1 Eet 31 d 1in - 3
d iit d d id d P

## Folio  -  — 786373555:0073
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0074
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio  -  — 786373555:0075
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
nluccudinis est, ut qui alas, non concradicere decee. Fculteriusi. posterior
Mllciplinam aliquam Audios
lurencuri proxonere ec explicare con
atiruic, ancequam illud explicee et
proponac, aliqua de ejnS NECESSITATE
DIONTLATE ACHTTEITATE, quam in
aliis rebus dc d. sciplinis habet, praetetur. 11os
ieaque M C L A FE YSTC A M explieare 1d-
oredientes, ne deesse Forsan alicujus expecta
eioni, vel concra iltam consucendinem agere vi
deaniur, etiam quae Mecaptipsicae dignicas necessi
cas acqs utilicas . Paucis olleodere contituiraus
Ouantum vero primum ad aienttarem; eti
macur communires alicujus disciplinae dignicas
emineneia atgie praestantia, vel ex modôrractan
d
itu velrr ubjecto. Dua prioreas racionem, neri
emodum cractandi, non admocum ciminere no
Aram Mecaphrlicam prae disciplinis aliis, equi
dem concederecogimur. Videntur enim hac i
Parre Sciencia Maheharcea pocissimum excelle
nominans nuejar er arrcov, dommam ominium, i
cellige illarum schenciarum, quae ex principiis naci-
ranoris aopendene. Tlorum ominium veroracie noi
Taleim ex ciraco Cap. IV Lib. III. Meraphys. Sed ociam
ex I. Lihicor. Nicomach. cap. II. reddi poresthree;
quod ea disciplina est praestancior allera, quae habet
ac coenoscie llius finem ulrimum. Vt 0. 8. Medici-
nam vel arcem edicnin videmus esse praectantio
rem aree pharmaceuric 2. Medicina enim est illa
disciplinas quae lanicarem cogrioscit, et quid ea
Sic,in quo conlistac ejuo nocura, quibus modis eciz
cxel pextons in homine contervecur, ve airilsa re:
Ricuacur, docer. Ad quaii proinde quoniain
ocdinacur pharmaceurica, illius est, Mledicina
Praeceptis obcempetore, e scurhac prascribie
omnia inistieuere. Eist erso Medicind praestantioe
pharmaceucica. Et sic verum absolure, illam disci
plinam esse praestantiorem altera, quae hajus alterius
sinemulcimum coenoscic. Jam vero sublrienus e
re, duamaxime necelsariis, evidencissimis cer dieimus: Mecaphysica coeno scic finem ominium disce
tislimisque nicuntur demonttracionibus, quali
bus disciplinx celiquae non nicuneur. Echacratio
ne cedicillis disciplinin nottra Mecaphylica. Sed
ut diximus, alcimari eciam disciplinae cujusdan
dignicas, praestantia acque eminentia Coler ab ob.
jecto circa quod verlatur. Oua rarione illa
disciplina dignior d prastantior eAt aliis, quae no
biliores aeque praestantiores cractat res, quam era
etane disciplina aliae. Duo quidem pacto nostra
Mecaphylica Scienciis Machemacicis longe ex
Cellencior est acquenobilior. Occupatur enim in
genere quodam Tubstaoriaruin; nempe incor
Porearum, ex in quancum etiam corporearum:
Cum Scien ixe Bachemacicae ex adrerso in quan-
cicase de Aisuris, quae accideoria sune, versentur.
ex substamia rationem non accigeant, cette, Ari
AOtele XII. ALec ap hy s.git qui physua spatium A. est part
plinarum, imo omnium rerum. F. jusi. est tractare
deDEO, quem ominium Anem ulcimum esse vix
dubitacioirem habet, vel probacionem meretur
Raciocinamur igicur ex policis ita: Si illa disciplina
vel sciencia, quae alcerius finem coenoscie, ea est prae-
santior, sequieur; quodes illa, quae coenoseit finem on
mnium aliarum disciplinarum, omnibus aliis sic prae-
stancior. Sed, Ecut octondimus, verum est prius. Fr-
30es posterius. Consequencia probarur inde; quia
sicur se habet illa disciptina, quae sinem ulrimum unius
alicujus scienciae coenoscic; sd illam, cujus finem ulti–
mumconoscii: Itase habet eriam illa, quae coanosciifi-
nem allimum omnium aliaru d. sciplinarum; ad omnes
alias disciplinas. Est enim parratio. Cum aurem
Mecaphytica pie illa sciencia, quae omnium aliarum
scienciarum finem ulcimui cosnoscie ulero pacers il-
pais lam omnibus aliis esse praestancorem;  lic praestancis-
Ec lane quacitum ad objectum est Metaphi.
sica praectaricissima omnium disciplinarum alia-
simam simplicicer.
Sed obaarhieloeus Y. Erhic. Nicom. C ap. II.
rDr; quae usicacissime eciam prima Philosophia E. ubi Prittoreles einenti am ac prae llanciam hanc;
appellacurs uc in subleqq. audiemus. Subjectum quamnos Mecaphyliex compeiere diximus, Po-
Ens serfeenim, rel pocius objectum eAt inter alia Fns Cum-
inum intinitum, DF:. II5. Vnde eciam VI. Me-
eaphys. c. 1. Enigncerio Deonognnv. Scientiam Tocologi
eam vel de Der 2d vellari lesimus. Ubi tamen
animadreccendum. Mecaphylicam esse ac voct-
riscientiar Geozozuno, d proponere doctrinatm
de Deo. Tolum quantum ad ea, quae lumine naturae
de eo possin coenosci. Theologia enini quam a-
lecicaecribuit. Verbahxclune: Videbitur a. ad po:
rentissimam es maxime principem percinere. L jusmo-
alvero esse Poliricum, apparec. Videtur erzo Philo.
Lophus libiiph contradicere, dum, quod nune at
iribuit Mecaphy sicaes alibirribuic Politicee.
Sed Resp. quando dicit Philo Cophus l. c. Po-
licicam esse disciplinam potencissiniam es maximé
princixem; illud non absoluies quaesi su omnium ini-
Sias Sacro. sanctam nominamus; a nostra Meca. F niversum disciplinarum poientissima, es omnium ma-
physico alio; de Ded agie quond ea, quae ex revela
rione dvina (s saeris liveris nobis innocescuni.
Surmam hanc Mecaphysicie praestonciam
etg eminenciam comimen dat nobis Philolophus
POrrd1. Aec. c.IC. ubi eam vocat Scienciam à pxnco
V. EFIII. Mec. C. II. appellans: Scienciam ma
nime principem, cui scientia caceras, tanquam ansil.
xime princeps; led respective, es in cerio eenere esse
incellizendum; quod Sic Ecilicet maxime princeps
incer disciplinas practicas, es quae ver sancur in ageri
do. Pocec illud exipso concentu, qui inspictarur;
Proinde Ec licer Policica princeps inter discipli-
naspracticas maner camen Mecaphy sica praellani
udslima simplicirer et aololuie;
sd hae vilio
ctissum
Potet

## Folio 32 — 786373555:0076
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 94 lines, status machine
 (32) sn
Posset verohicicerum aliquis objicere: Po. A persralum haberent, dubio procul huic collesio
liticam criam imperare vel precipere iosi Mecaphysi
ca. Prxcipitenim ac pexscribit Polirica, quid ac
quomedo quodque incivicace recté fit acendum: de
finas etiam ac constituie sopientibus ac Sapienia
professoribus cerra salaria; ornas irem eos privile-
eiis, immunicatibus, honoribus, e quae lune alia plu.
ea, quae ipsa jubers Constat vero ox l. Metaph. c. 7.
quod Mecaphylica Sapiencia vocetur. Imio de-
monstracibiPhilo(ophus, quodrererd sit Sapierio
non sublcripsisene, neque constituissenETempuB
hiic Rudio impendere. Fondatur durem summa
istamcilicas, quam habet Mecophysica in alios quoque
scienciis, in univer salitase ve generalicare ejus. Nam
versacur Mecaphylica circa ens in sua laucudine 
quacenus est ens, conliderans concxptum entis gene-
ralissemum, de qua redicemus intca. Considerat
eciam Mecaphiylico prima es universalissima coeni-
Eionis principia, CEuDE: impossibile est idem simules-
tia, eique omnes sex sapienriae notas conspete B se es non esse; quodliber est, aur non est. Ubi priue
reprobae Viderur ergo nrique ipsietiam sapien.
eie acque Mecaphylicae imperare Polirica.
etiam ic enunciatur: Dua concradictoria non. pos.
Veriim adhibenda eChicpulchra illa dicine duto on dacur medium. In Rxe. fane princioia
etio, quam habet Phito Cophus VI. Echic. cap. ul.
rimo. Ibi enir disinguiehas duo: imperare, vel
praecipere alisui, et imperare vel praecipere provali-
quo Policica non praecipinvel imperar Capioncia.
Ptam vehabetur lib. J. Mecaphy s. 6. 11. Sapieneise vel
enim  Pess cat  C CM
Sapioncis eAt praeseribere aliis, quid Facto opus terrus sulius dicemus, quando aigemns de Poten-
sic sc aliocum est sapientes audire, de iplorum D ris DFl absolucdo Aic porro Mecaphysica de
Dexlexipca sequi; Sapiencis durem non est alios ivetsalissimis eneis actriburis, d Uno, de Mulco, de
audire, vel pari, vc lbi ab aliis aliquid praeseri-
bacur. Oduando aucem Policiea Capientibus lo- modis diversa, de actu de pocencia, quot modis aliquid
cum concediciis Republica, irem, quando porri.
pielipendia, Talaria, ecc. hoc ivlonon praecipierel
imperat Sapienciae, sed pro Sapientia. Ec Medicus
non praecipielanicari, lod prolonitace, uramissa
recte restiruntur, vel hadest, conservetur. Ec Baec
de praestancis, eminencia ac dignirate prime ehiloso-
Phie, qua merito aliarum scientixrum principissa D lunthabene Manec itaque Meraptiysicam ad ob
u Rexina dici porest.
Nunc aliquid eciam de ejus nécessicave dicen
dum eR. Quia autem illa, ubi de urilitate dIxers.
mus, simui apparere soler, igicur Rocim ee qui-
dem paucis de ejus urilisace alicuid praetabimur.
Non aurem dubico; quir quilibec Bominorum
Audicoru eam de Claphysied habenc opinio.
nem, quod sic ejus mulciplex e lummus efusiis
aliis scienciis _ Faculcucibus. Nilienim ica sibi
su esse simulvera; pollerius ica: incer duo contra-
omnia nostra cognieto relolvitur. Cuiequide.
Falsis . BM. LTa NCDEVS quidem faCejC BOF
quallis deccaliat oencia dirinx, ucin
et, ut aliquidim   casact gaile
Codem. de diverso, quoc modis dicantur eadem, quot
dicatur acta vel decemia. Fxporie quid sit principi
uns quid principiaum quidcausa es causocum, quot
sine causarum eenere. Docet, quid sit esse necossarii
un qui d concineens, quos modis hec duo dicaneur, 
alia mulca. Oue omnia cum univertalislrera Cines
in omnibus scienciis ee Faculcacibus locumi de u
mnes disciplinas d Faculcareseciam Eucmumi ads
ferreutum, qui quidem lummus ulus inprosces
Iu notrarum lectiorum longeerader evidenciors
Sunc praecerea qui hac de re Fusius in parcicutari
mulca praetaci lunt; sed nobis non videtur esse
commodum diucius huicrei imtmorari. Flisicaqi
praelibacis, conterimusnos ad rend iplam. Ec qui
deim sequicur
Sciivrhaeenohra disciplina MF Z APFTY. F. nius aeque alcersus sentus. Unde illud III. de
SC A, quam vocem derirane à ue (a & animâ: Nibil est in intellectu, quo d non prius fue
Deornii, g. d. us (es F2 275 DuOrnS. OBI
exponendum est quid significet h. l. vocula
ila pca. Bitariam enim exponicur: (T.) ur idem sit
quodpost. (2.) idem quoderons vel sub, super. V.
seoquemodoin preelenci recte exxonitur. Si enim
exponitue per post, eunc Metaphybica erie disci
pHua, dicta quasipostphrsica seu postnacuralis, idq;
rit in sensu. Factumque, uc sensibilia; reis
quod idem, per tenlas cosnoscibilia, dictasine
nobis nociora, ec peius a nobis cophoc.
quo pella aores uo estit.
1. (5 Y. Physico Cap. 2. I (5 VI. Lopcoru, lo
cisque aliis, diceneis, quae dan elle groesursea
in Deoco, nociora natura, quaedam nusi n nas
pexcipue ratione inventionis. Invenea enim ett quas, nobis sive quoad nos. Oux pluribus illustra-
post scieuciam phylicam, cujus ratio porest assi. F ri, unare ac alcera respontione ad diversas ob.
Enari a nacura cognicionis, quae oritur à senlibusi
jectiones, quas nonnulli proterune, dilucida.
quacennsillam necesse est ancacedas cognicio v. ri possenc, bi nostrum paceretur insticurum. Sed
quo.

## Folio  -  — 786373555:0077
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0078
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
-
-
i
.
Eatci

## Folio 33 — 786373555:0079
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
tuoniam brericaci nobis est licandum, ea micti. A Dicicur Metaphysica porro etiam Mologia
us, d rereccimur ad praecedentia.
Diximus Mecaphyscam dici postracuralem.
od post phyticam se inventa, _ quidem ideo
qui Phyhco ctactat sa aiodnra, ces lenlibiles e in
Scosisincurrentes, v. 8. Elemenca, corpora mix-
c2; _c. Mecaphylica aurem de substarciis sepa
FAtIS, DEO E incelligenriis, quxe inseniusnonin
currume, nec priiis quactires sensibiles coenoict
Possune; Tuam tractacionem insticuie,
ranocis. Pucarerunt Gue  Gula Meca
OKs leaae ad appessalione deducla
cumnulla hic, isicue cum aliam ractossem non vi-
deamus, llacuere hornolumus. Loneim guan-
E
do disciplinae cuidam varia dancur appellationes,
Iatimi illa detummumioe dosecio ada Glato lea
Si porro voculiA pEE exponitur pertrans vel B lapius inadxguato criami. Est ergo Deus lubje.
supra, cuncMetapliysica dicitur qualiscienciarrans.
nacuralis vel supranacuralis, qua racione eriem ab
Tirasmo Rocerodamo in prefacione ad Auoustinum
vocarur sciencia eransmundans. Dicitur aurem
Mecaphylca recte sciencia cransnaruralis, quiaira-
ctas ea, quae rranscendunr illa, quae in phyticiscon-
siderantur, de luncillis superiora. Ouod iptuim
quidem etiam non vno miodo Pehabet. Poteste.
nim (1) dici aliguideran scendere res naeurales vel
aum Mecaphylices, sed cancummodoinadaequa
cum.
Dicimurporro saxiemia de qua re muta prlo
Joloptratur Aristoceles cap. 2. T. Met. Echanc ap.
vellarionem Bletaptiysicx converire ex proteslo
ibi docer e ostendic. os Mecaphysicam esse sapien-
riam possumuis ex VV. Echic. Sic probare: Dicicibi
Philolophus sapientiam esse scienciam, habentemca
purrerum praestancis simarum, Ceuhonore aienissima-
perfectione de nobilicace, vel etiam causalicare. Co. C rum. Ouodjam Mecaphylica primo 3zat derebiis
modo DF: V S transcendit res naturales, quia est
eos perfectissimum ec caularerum omnium. Pos.
sumus eriam de aiiis subanttis separatis dicere,
quod superiores sint rebus naturalibus, veleadem
tran(cendanerobilicare, perfectione ac praestan-
tia. Deinde patest aliguid dicieransscendere res
naturales praedicatione. Ceu quoad lacicudinem prae
dicandi. Ouomodo illud dicicuriranscendere ali-
ud, quod de alio praedicatur. Ouoiodoomnese.
praestanissimis es Bonore dienissimis, Cacis Patet ex
dictis. Agicenim de Dro de aliis substanciis sepa-
racis seu spiritualibus, quae res lune praestancissimae.
Capur autemm quardo lapiencia hâbere dicicur re-
rum praestansissimarum, per capue incellisuntur pri
maprincipia. Parer erso secundo Mecaphrsicam
non cancum aeere de rebus praestantissimis, se d etiam
carum habere capur, cum aonr de princieiis primis (s
universalissimis. Ec cancum de rariis Mecaphiy siCte
nus est superius specie, sive cranscendit speciem. D appellacionibus.
quia genus praedicatur de specie, de Cimulcas sub le
habet, deiis omnibus. Sic a species cransscendit
Inbiridua, quia de multis inderiduis praedicatur.
Pchiac quoqueratione, quae consideraneur in Me
eaphylica, lunc superiora rebus nacuralibus, vel
eascransscendune; quarenus nimirum ibi asicur
de universalis simis concepribus enris, de actu 5 pocen
ria, deprincipio ex principiaro, de causa  causaro
c. Oua praedicantur de omnibus rehus phrlicis,
Trancimus nunc ad ipCam desinicioneom Néca-
physices. Propoluimus in nosrâ Fabula qualem.
curque nominis descriprionem, nempe quod iseta-
physica sue sciemia univer salissemai considerans ea: quae
nacuralia rranscendunt. Elec aucem non est de.
curaca detinicio, cumnotspectalit sibsectume.
jus adaequacii sfFeratur. Dicirur autem sciencia
universalissima, quia agic de enie in sua larismeine,
item deiis, qu’a enci in sua laciendincinsient. Dein-
imoetiam de aliis. Sic Mecaphylicus agic de sub-F. de diei porest, quod sic sciencia universalissimas
stancia lacislime ec in conceptu maxime generali
considerata, quae lacior corpore nacurali. Patet
ergo lacis recte dici Mecapbyscam, Ave uea per
Post, sire perrrans exponas.
Sedhic nocandum; quod Ariltoteleshoenon
men expresse non ulurpaveric eltramen ejus veru-
Htissimorum discipulorum de lncerprerum, ut A
dexandri, Theoporast  alioeum.
prima Philo sophia, ve Il. Met. 6. T. T. Phys. reX. 82. 
IE. Phys. d. dc aliim in locis. Dicicur autempri
iahilosophia, ideo, quia explicar primas causas re-
rum;asie e ma causa amhium, nerpe de Deo; I
temm asde universalis simis principiis; qua
lia Cuncmpossolle est idem simul esse es non esse. Nihil
est sublopasbansaC. Item, asICdC amversalo scnis
concepttons, uc  de nliisunirersalissinisrebus, 
quia considerat, quae rebus naiviralibus lonee sune su-
periora, de quidem ratione predicacionis, qulaprae
dicantur de omnibus bS. LaM non tamium
num, dec. led _ accidenria lunc entia, ec. Ec hc
constat aliquo modo de detinicione nominis.
licam elle screnciam cheoreticam; quia restuasnon
ideo connoscit; ur ad operacionem reterat, quod
is, quie pet od es t  lp linaso FClic. e sciencix vel porius disciplinx practiea, sed in
bble dICItuE pIA Cbsto
VI. Mec. c. P. Quod agac de DFO, rion quidemit
S. S. Theologia, sed ex principiis lumine ipsius nacu-
phylica dicatur Theologia, ejus objectum adxqua-
corpus naturale aue substantia elt ens, est v.
Ouaneum ad definitionem rei accuraciorem
objecto.
attinee, nobis dicendum l. de ejus genere, et II. d5
Geniis est scientia. Duplex aucem constirui
Toletleremia, theorerica e practica Rrictoceles
practica Aricte urens eriplicem facie lciencinms
Thedrebam oraltiam deiffectricem. Sed nulla
estpugna, cum qui duplicem solene concticuere,
lacius suinane, Leea PlaCILAMI TLLTIISTRLCD
aucem Lumecte crtubi su s capits
Suncinluper alia cnam nomina, quibus 40.
testarur Melaphysiea ab aristorele. Dicitur (aepeF
EBACEM.

## Folio 34 — 786373555:0080
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
contomplatione acquiescit. Ira enim se res habet A eari, quam uc habet principia nacuralia moius es
in scienciis cheorericis, uc expecamus scientiam quieris, dc.
recum propter se iplam, Cemora omniucilitace
In Nsecaphiysicis aurem quae cractantur, cognolci
mus folius scieneiae causa, nec illa cognitio per se
refercurad aliquod opus.
Ese delinitionem constituordus incesrani
adjungimus gereriobjectum. Sed de hroc pluri-
mum discepcatur incer Inrerpretes Aristocelis, de
MOdernOS AUcOreS. Et lave plurimx lyne sen-
Eris prxemonicis revertimur ad noctrumm in:
Rieueum. Communis ex vulgaissima (ut supra di.
etuin) senrentia est, subjectum Mecaphysces daes
quarum esse Ens quacenus est. F. a5. Ubires conside
rata est. Fns; iiodus conliderandi quatenus est ens
Hacsentencia est delompea ex l. IV. Meraph. c, 1. _
guidem ex verbis inicialibus, qua ita COnANE: Est
scientia quaedam, quae concemplarir ens: qua rationé
cenciae, _ res rantx est difficulcaris; ur rix sencen- B est ens, ( ea, quae Enei per semsunt. Bic dicie Rei-
tid 3liqua Haberi postic, quibus non aliqua ob.
Aene, quae rix possuneremoveri. Videri pocesthâe
de re Suurez Desp. Mecaph. l. Fonseca IV. Mecaph.
q. 1. Tavellas I. Dec apb. q.3 Soncinas in IV. Mecaph.
g. X. Deculiarem hâc de re tractarum ScripsiE Ar-
niseus. Absicuenos in praetenei omnia; qua hic
noventur afteramus, due muleas horas traic uni
rei impendamus. Noshac rice co crimus inten-
ei, ut brevicet explicemus, d vulparissimam sen-
Roceles, dari disciptinam considerandem tins guare-
hus Ens, dc diltinguie sic quandam disciplinam a
scienciis parricularibus. Libro autem VP. Me:
taphys. dicie. Mecarholicam esse serenciam univer-
salem, e sic Mecaphylicam abscmdit a reliquis
Scienciis; qua lunc parciculares, nec considerane
Ensgereralissimum, uc Meraphrlico. Sed aliguam
TalTEM ejuSpaerem sive Speciem Rncis. Sic NaTheS
maltic a 28. C de ENCC nON quarenuS EnS est, Scd
rensiam paulo melius examinemus, nempe eam, C Ablcindit parrem, v. g. Gheomerria quancieacem
questacuit, quod subjectum Mecaphysicae sit Ens qua-
TenuS Ens. Ostendimus aurem, nos inhac len-
centianon poséomnine acquieleere; Deinde
BoRram Sentenciam odFeremIS.
ante omnia autem seiendum, fermonem
hienobis elle de cd, quod proprie dicicur objectum
C. maceria circa quam,  eAt id, in quo leu circa
quod aliqua Faculcas vel habiens versacur. Sic visus
objectum est color, quia vilus exercendo actum
Continuae Cremisenicudinem, Rrichmeriéa re
roquanciracem dilcreram. Mecaphy licam auten
(VCrepeTAM) dicem contsderArC LAS, nOn UE eAt
haec vel illa Species, haec sel illa substanria, hoc rel
illud accidens, sed peaescindere ens ab oimnibus
his speciebus, de contderare guatenus est FnS.
Hlaec est perrulsacissima illa sencenris de objects
MleraphylICes.
sed sos nondum possumus huic opinioni
ridendiverlatur circa colorem, ec c. Ouaritur er D caleulum nostrum odjicere. Vc nucem appareats
Bojamhoc, quoanam sicid, circa quod verseeur sive nosnon sine racione discedere ab hâc communi
occuxara si Mecaphysiea 
Deinde Sciendum enim hoc, noc loqui de
objecto secialius sic dicto, ut nimirum distinour: ur
ab affectionibes es principiis, uci exprelsè he ditin.
FuicurI. prior. anal.
Ferrio nocandum quosque id est, nos incelli
Serehic subjectum adaquarum, quodnempe eit 
quale cori disciplina, ne nec eam excedai, nec ab eu cx
leucencia; afferemus arsumeneum, quod olim
guoque ed calamam dictari: Si sabjectum Meta
plysices adaequatum est Ens quarenus Pns, auc eA
subjectum adxquacum sancum secundum communissi-
simenracionem encis, auccancum secundumrariones
Recialiores; ex cluse concepeu communi; auE secun.
aum concepcum universalissimum de Pecialiores si-
mul, easque vei omnes vel quasdam. Sed Ens
cedatur, de est illud, quod commer omma, quae in ali- P. qualenus Ens secundum racionem universalissimam
qua disciplina ut subjectum considerantur. s circs
que disciplina versatur ut circa subjectum, e conti-
necea sola, es nihil amplius.
Sciendum ulcimo, subjectum constare dua
busparcibus, quarum una dicicur res consideratar
altera modus considerandi. Res considerara dicitur
subjectum macerrale; Modus considerandi dicieur
formle. Res consideraca uripsum nomen indi.
CaF, CR quod in aliqua disciplina vel scientia conside.
Ensisnon pocest esse subjectum odequarum Mecaphoy
Sicie. Ratio eM, quia in Mecaphysicis consideratur et
iam quid sic substancia es quidem sub racione sub
stanciae. Racio ur iversalissima aurem Fnris estab.
Aracta a substanei2  accidene. Quoniam ex-
8d Mecaphylica asic éciam de Pacione substantia,
ded Ens quarenus Fns, tancum secundum racionem
communissimam Entis, non pocest esse subjectum adae-
quaetum: Nec secundo subjectum Mecaptirlices ad.
ratur; (loquor aurem de concemplatiris seien Exquarum porest esse Ens, uc sumicurtancum proins
ciis, in practicis enim (aepc est alia ratio) Modus
aurem coosiderandi, uc irerum nomen indicat; est
rairo sub quares consideratur. Sic in Physicis res con-
Sideraca est corpus nacurale. Cuint aUTeM COrpUS
nacurale pluribus possic considerari iedis, ut
tempe estens, ne est substancia, ut est quaricuin;
proindo addendus hic certus modus estimenipe in
physicis considerari corpus nacurale quatenus na-
ferioribus. (s n’on in concepen universalissimo, ita sci-
licet, ut Mecaphsca sC lamunt ac suoanla
sub racione lubltanciae, quae elt lns per le exiltensi
icem, de accidence uoacoe nccsens, qua CM
quodlicinexiltens in lubsecto. Pacet enim quod
a universaliisum concepus c percleat aa Meca
cancale o. c. Pospuo naticale hic aon alitee contidei dec. tithiaec duul tihta non Ul ell. lubllaneia,. sec
physitam. Fcuri constar, agit ed eciam de eo; quod
iten sua lacem bonbente, l accano, veroibonoo

## Folio  -  — 786373555:0081
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0082
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 35 — 786373555:0083
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
sed id etium oArtem et, nam grederno
dE
2e
n xenere veEnsett. E. Ens secundum secialiores A a mareria sensibili re es rarione, ut in rabelta habe.
rationes etiam non est objectum adae quaum Meca
pbysices. Nec porro secundumraciones generatis si-
mas es socialiores simul Ens est suojectum ade
quacum Mecaphysices. Rario est, quia vel cser lub.
jectum secundum universalissimum concepeum; d
omnes rationes specialiores simul, quod non porest
dici, quia sic concederecur in Pencencism Miran
dulani, qui corcessirMecphysicain elle corgeri
em omnium scienciarum. Quod ourem illua se.
us. Duod ucincellioacur exporendum ett, quid
incelligatur per maceriam sensibilem. Rristorelet
VTI. NecapB. C. X rex. 37. dicie, maceriam sensibilem
esse vi as, aut lienum, aur quamcuna maceriam
molisem. Ouibus rerbis deniocaes maceriam sensi
bilem esse quodlebet corpusnacurale. Otine enim
corpus nacurale est affectum qualicacious len sibi-
libus, ee proindecibile. Eluicimacerix opponi-
curincellicibilis. Dec quam Thomas d alii intolsi-
quatur facile pacet, quia sic ad Mecaphysieam per. B gunt maceriam primam, secandum quod subjacée
cinebit agere de corpore nocuroli guaiemis naru
rale; de masnicudinc ec. Ec ito reliquae sciencix
ccune luperAnae, vel crutr Dgrees Mecaphylica
Onod cum nemo dicae vel dCere pOSIE rqu.
mentaniur iea: Diecung, sciencia considerat tins
guat. Eus, Cuimcum secundum conceprum communen
vel universalissimum, es omnes raiiones secialiers
simul, secundum concepcum lubstanciae Ccilicee
quac. est Tubstaocia corporis naturalis, quar estina
quancicari. Sed rectius dicicue ipsa quaneiras consi-
nua, ejuique parces, ut 3. De anima l. 1. (57. Nocaph.
F. Bilolophiis docer. leidc jam dicimus, quod quae
dimsint reipsa a materia sensibili abstracta; quae
datr vero ab eanon abstracta; quaedam irem abstra-
Ta ratione. ReipsR a cnateris sersitoli abstraera
lane, quae exera maceriam sensibilem existunt, hve
auorum esse non est consticucum dependenter d mare-
ria sensibili. Reipsa a rareria Pensibili abltracta
curale, horinir, guas. elthomo, d ita conleguen. C non Cunes quae non nisi in maieria existunt, et non
cer, illa nihil relinquis caceris scienciis confideran-
dum. Sed ecaphy sica relinquie aliquideae eris scien-
riis consederandum; ucpacer. E. Mecapyhsicae subjectit
non est Ensquat. Frs, secundum concepium uneversa-
lissimum, es omnes raciones secialiores simul. Nec
ulcimo porect elfeens secundum concercum univer
salissimum, es aliquas rancum rationes seciales. VII
ic enim verum (c Ens; quat. Ensi Cumco lentcpro
concepru ejus communi, de quibusdam interiori.
possunt aliier existere. Racione aurem a maceris
sensihili quaenaim abstrocta Tint, exp licgeu quiden
ditsicile ridetur. Dicindustamen elle éa, qua in
Sib concepeu formali non imporcant maieriam sensis
bilem, es describi possune nulla facta memione mace
ria sensibilis. Dux aurem racione a materia abstra-
cta Conc, ue camen non sncreipsa abstracta, sunt
icerum duplicia: Duanam enim abstracta sunc a
materia non reipsa sed racione tancum amateria sen-
Bus; ur pro substancia c. 9. quat. est subsancta, pro D sibili singulari vel individua; quaedam auceim sune
accidence quat. est accidons, esse objectum Meca-
Phylces; eamon (i dicas, Ensquat. ens est objectum
Mecaphysicae d dicto modo incelligasion recte l0
queris. idemo enimusurpar rocéentisprocom-
incini concepcuencis, ee pro aliquibus duncaxae
infecioribus. Deinde polco Fns ica ulurpari pol.
Le argumentamueita: Dnocunque non terminantur
limires ecaphysicae, ut sciamus quenam sub ejus con-
etiam reipsa non anstracts amaceria sensibili, sed ia
men abstracta sunt racione a maceria sesonte sin
sulari es universali. V. C. C orpot a MatUaLIa LCIpSa
2
ron Cuns ablracta a maceria univer sali quis ex ed
lunccompolica; nec éciam e Engulari, quia uni-
veclalia non existumc nisi in sinsularibus. Deince
eo quae contiderancur in Machemacicis, non sune
abstracta reijsa ama eria senlibilii catione camen
Aderacionem cadant, es quae ab ea excludancur, idion Cunic abitracta non a materia univertali, sed tingu-
est objectum Meraphpsicae adequarum. Sed Ence F lari. Constar enim scientias esse de universalibus 
qua. Ens estine pro sestacies aliquibus dunciie i in-
Ferioribus, non cerminaneur limices Mecaphysicae, ut
sciamus, quaenam sub ejus considerationem cadant, es
quaenon, E. Ens quac. Ens, uestat pro se es aliquiois
rancum inferioribus, non est objectum Mecaphysica
adequasi. Majorpacer. Per orine enim obje
atum ad aequatum dicunt termitari limicer alicu
jus Scies chs, ur exinde sciamus, quousq; se exten-
dat Scientia, ee quaenam sub ejus considerationem
urPhy sica non considerac hunc hominem, sed ho-
minem in unrectall. Cta al eaconnae-
rar corpesa lacuaisa s veans Pace Gubi ea
a inaceria LCMo nGulariracione line abuncta
Sciencii Machemacicae rero conliderant en, quae
ab omni maceria senlibili luncabstracta, eum vin-
sulari, cum unirerlaliracione. Omnia enim qua
considerantue in Machemaricis, reipsi lunc in
moteria; led camen Machemaricus considerac ea
cadane, quaenon. elinoi rero Facile perspicicur; Fno ur sunt in maceria sensibili, le d urratione ab e
quia Ensquar. Ens dicto modo Cunicum, non ex.
primica indicar; quaenam snt illa inferiora, pres
quibus sumatur, e (ic non patetacic. qu’enatis spe.
cies Encis Tub objectuni Metaphylca cadar, a
quae HOD, Stacer SO, quod diximus, Ens quacenus
Ens. non accurace dici posse subjectum da quaa
MCF ADBLES.
Cunc abstracta. Sic quandomachematicus c. 8. deh
miCirculum, ua sas ben-
routra icaque sententia est; subjectum ade-
iroomnes lineae ductae ad circumferenciam sunt aequa
les, non Facirmiencionem maceria Cenabilis. Por-
to relo Deus, quia d maieris nullo modo depen-
del dicicur a materis abstractusre a ratione. Ne
que enim quando concipitur; opus est ucmareris
cogierur, leddeturi poteltnulla Facta menrione
ltatit adelaussier esso colter tatateno ut p mboralio
malettoi ta ettate ab taet lumeameelto Edt.
Bn

## Folio 36 — 786373555:0084
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000084.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
 (36) 
sine Spiritus, ec Spiricum elle, ac macerialem esse, A aliquid est abstractum et re es ratione a maieria
E concradictio. Oux ita genera abstractionum. permissive, Anesomus, carionem Enris, Cubostonei e
Conra quorum tereium, quodrationis erat, pol.
Fcine quidem aliqua objici, nos aurem nunC PrXe-
terimus, quod cognica doctrina Veri Facile possint
Solvi, de qua inferius Tabella XXII. Reperimus
autem noltram de objecto Mecaphysicae senten.
eiam, dum diximus, adaegnarum obj. Etum Mecapty.
sices esse Ens,uc est abstractum a maceria sensibilire es
ratione. Dud jam percineenon ColumEns in suala-
ee accideneis, non esse reips a a maceria abRra-
aam, ut expolvimus. Patec ergo nune curacatue
in Mecaphyhe à de Ence in genere, es ejus affectio-
nibus universalissimis, quia haec sccundum remi.
sunc a materia abstracta. Patet eriam, cur non a.
Sacur de substantiis corporeis, de feuris, _c. quia
non sunereips d a maceria abstracta, nihi quod ra-
tione lunt abstracta a materia lensibili lingulari:
nruddine, ec ut ei aceribuca univertalissima insune; B. Sedpollet quisirerum objicere, IX. Mecaph
sed eria substantia es accidens, quia e haec abstra-
cta lurta maceridi
Sedobjicint quis, de Deo quidem de aliis sub.
Aantiis sevaracis retum esse, quod reipsa sint ab.
Bracta aiiater; a sea ixsum talsum esse de Ente
in Cua lacieudive, rem de substaneia e accidente,
ideo quod aliqua substantia sc immarerialis, alia
dutem et materialis. Cum ergotins. item substantia
velimmaicrialis c, vel macerialis, non porestagi
c.F. Ipsum FhiloCophum constiruere subjectumpe-
captirlices ens quatenus est Ens. Veriim Relp. con.
cedendo. Fnsitois est Ens, esse objectum Meta-
physices, sed non adaequaum. Ens quidem sub ratio-
neuvirerlalislim a in Mecaphysicis consideratur,
Sed non Soluims considerarur enim etiam suB F2-
thonesubaanriae, accidenris. Nec voluird. I. A-
ristoreles consticuere objectum Metaphysices ad.
aquatum, sed tancum probare, quod decuxscientia
de Fnce ee substancia, uc ominino absrahancur à C quadam generalie, quae sic distincta à Physiea es aliis
materiâ. 1
Sed ad hanc objectionem respondoo, dupli-
cem consticui a Scholalticis abstractionem a tna.
ceria len sibili realem, aliatm absolurdes per essentiam,
aliam permissive. Absoluce abstractum est a maceria,
quod non tancum extramateriam sensibilem est, sed
etiam nulla ratione in ea esse pocest, es reouenat ei esse
materiale sensibile. Ec hoc modo DEVS _ aliae sub.
stancix immateriales lune abstracta reipsi a mare.
screnciis parcicularibus, ex Hde ratione, quia darne
Subjectu generat Ciroum. Elabemus incerim quo-
que locum pronostra Eementia, nempe XL. MCI.
c. V J. ubi dicic Philoloptus, dari scientiam, quae
considerat Ens quatenns Ens, es gualenus est separa
bile. Ecrancum etiam de Mecaphysices objecto.
Restat, ut de ejus parribus quoque aliquid din
camus: quod verbo fiet. Nempe, duxe luncpor.
tesMeraptiysices, communis seu universalis, despecia-
ria sensibili. Permissive vero abstracta dicuneur illa, D lis Seu parricularis. In communsagitur de Ense in
quae quidemreperiuneur excramareriam, sunt eamen sua lacirudine, ejus que Generalissimis auriburis. In Be-
es in maceria. Hlocmodo Ens in sud lacicudine de
quae ciinsune, reipsa abstracta lune a macerid sen-
Sibili; Scholastici veeant abstraction:m secundum
indifferenciam. Ex quibus pater Respansio ad ob.
jectionem. Probat enim illa hoccanerm, subje-
etum Metaphosices adae quarum non esse Ens, qualenus
est reipsa a maceria sensibili abstractum secundum
essenciam. Et hoc est verum, quia Meraphysica
considerat ectam alia, quae hBc modo non lune
abstracta. Cacess auu au abulactonem, qua
cialiasicir deratione substamiae s accidentis, item,
de subscanciis sexaratis immaterialibus ac spiricuali-
cus, incer quas perfectissima est Deus. Sunt quidem
alii, qui peculiarem eriam DEO de Spiricibus sci
entiam Comnuu, qunu bocabl siedua onorieo
seu corequalur; sed nonnulli sub Meraphysicd
eam comprehendunt. De quibus quid sencienduin
Cic, patet ex praecedenribus. Venimus nune ad
iplam doctrinam de Fnce, quam tradic.
um Tubjectum Metaphylices hE Ens, in (a2 la-
Scieudine sumeum, aliquid de co, ur de de ejus
Dcps acq: affectionibus Fuluis est dicendum.
Condderamus aurem hie 1. Entis synongma. 2 di-
factiones. 3. opposita. 4. principia. 5. affectiones.
seocia. Ense adra atepero, Cumtt
ridacur in absolucum de respectirum. Wec oMve
Sononima quod acrinet, dicune rtilgo idem FFms esse, quod habeat essentiam; (a AuLBI VNUI
elle, quando dico ens, ac quavdo dicoRes, aliquid.
Syrousma aurem sumuntnon ut in Logicis con-
Ederanicur, sed ve in Grammaricis lumuneur, et
synourmorum quomodo habet alterum ? Et
quod dicitur porro de definitione, de forma, eec
abCurdissimum eAt. Si Ens est idem quod detinicion
uC LaIE aC 2O Nescovespa. EC sic ipsisFacile poAu. Hbtrio hon erie Ens. Non enim est detinirio, sed
mus conleneire.
Ouidam ex recentioribus mulca concicuie
ontis Synonyma. Encis synourma ipl Cunc Essen.
tia natura, quiddiras, definirio forma, terminus.
detinicum. Similiter E Ens est ideae 1ol d,110
macurii. EF R quiddicas idem cst ac EnS, PetruSNON
exirEns. Non enim est quiddisas, sedres habens
Eecenim omnia eadem ipsitune; sed protectd Ci. guideicatem. De cermino etium res estmanitesta.
Termis
re ratione. Essenriam lane quod aicinec, estilla
aliquid respectirum. Nam essentia eA alicujus es.
Fns esse alicujus Einsporest dici. Deinde dicitur
mo non erit Ens. Non enim estForma, sed For-

## Folio  -  — 786373555:0085
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0086
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 37 — 786373555:0087
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
Foriminus enim est vocabulum quoddam, uc in A men. Per quid aliquid est non hoimio 2per hoci
propobrione sune cermini, subjectum et praedica
tum. Sed Ens non estrale vocabulum. Suntvo-
ces quiden encia, sed non idein suns, quod Fns,
Duae quidem omnia ex le pacone.
Accedituus ad alcerum membrum, nempe
Emis aistinctiones. Ec quidem a Thoma in lib.
de Ente s esseniia c. 1. dicirir Ens sumi vel prO En.
se per se,  dicitue esle id, quod dividicur per de-
cum genera predicameniorum; quod Ciimprurii
quod aliguidnon esthiomo. Jam mavifectiim e
racie exnacura concrattoruu, Lsdum 2a esse
quod non consistis inhoc, quod aliquid non sie. sed ne-
cesse est aliquid constient es Pon. S  C Ca
ceria jam non herebimus, cua expoluorim illam
in quadam schedulo, quai comminicavi oline
describendam. (illam adposicam vide sub. fin. Buo
jus cap. )
Proprelsum Caciens ad distinctionem II. qu’à
CA ex V. Mecaph. Arilloretis, e quidem ex c. VII. B vulgo docecur. Cns sumi, vel ve est parricipium,
Vel deinde, esc sionisicat veriiatem proposiionis, 
eRoveid, de quo proposicio affrmsciva formari
posest, vel ue exponis Cajecanus in Commenc. in
Tbom. quod est subjectum propossrionis assermacivae.
Hec dubicoguin e Cajocanus et Thomasloquan
eur de proposicione assirimativ a ver 1.
Sed protecto haec explicatio eA aliena ab A.
rictorele, e ouscem illo ipso loco, quem cicae
veluceknomen. Scholattici Bc efFerune: Lns su
mitur vel parcicipielicer, vel nominalicer. Iermio
vel in vi pariicixii, vel invi nomenis. Ensparrisipia
liter est, quod sic est Ens, ul revera existat inrerum
nacura, ut calum, cerra, aër ec. lunc eneis par.
ricipialicer, quia actu exittunt in reruM naCuTA.
Ens nominalicer occepium est, quod senisicat rem
ratione sue essenii e, non habica racione realis existen
Thomas, _ ex quo rulc heclua probare. Capue ria, h. c. quando rox ens Tumiturut nomen, iune
idem ipsenon cicar, cercumramen est non pol. C Ens est, quicquid haber essentiam, sive actu sic, sive
se esse aliud quari septimum. Ibi enim Aristore
les proxonictacedillinctionem, dicens, Ens su-
miproente per se, (s prouc idem est ac verum. Sed
Aristoreles ens prour idem est aeverum, vel ie lo-
quicur Thomas, ut sieniicai vericacem proposicio
nis, non dicir elieid, de quo potest formari proposi-
io, Ced dicit ele idem quod verum,  quando dico
EST, idem esse acverum est. ErGo Ensuc sienificat
vericarem proposicionis non est id, de quo pocest for-
non fic. Vel quicquid porest existere. sive jam actu
existac, sive minus Nam et de eo, quod actu est, re
ce dicicur, quod possic existere. ec eR comu
nis ec ultara hujes distinetionis explicacio.
Nocandum tamen sirea hane distinetionem, 1. 2
non omne id, quod est ens nominalicer accextum, calos: rutiton lus
absoliece esse Ens, sed quaedam esse eanium Enria cum
apposico. Nempe Ens. venomen, complectiturrion
solum encia actu es parricipialicer acrepca, led ee-
mari proposicio affirmativa vera, sed comperii ipsi Diam entia pocemia. Fncia aucera pocencia non
provosiioni, es est in ipsa proposicione. Erquodhaec
Sententia Cajecani CF FaISa, Patet, quia veritater
restrinsie cantum ad proposicionem affrmacivams
Ariltoceles aurem dicir eclam in necarivis propos
rionibus esse vserum. A. que enim vera elt hacnesa-
Eso: homo non est quacripes; ac h dico, homo est
bipes altirmatire. Maleigicur ex adducto ari.
Rocelis loco Thomas et Cajeranuo senceuriam
hanc taulerient.
Tuncaer NCsencia, ut ca qu’ae sunt actu, ledcum ap-
posico es secundum quid. Iam quicquid est, aetu est.
Jam autem Ens porencia, non est actu. P. non elt.
Duicquid ergdi absolure rion est, id eriam ablolu-
ce non eaEDS.
Sequieur nunc distinctio ZII. qua Ens aillin-
Euicur in Ens réale es rationio. Ens reale dicieur,
quod est cirrameniis operationem. Ensrationis dit
iem, quodnon est ciramentis oxeraiionem, sod est
Nos ixine dicimus. Ens quacemis sumieur F laneum objectivè inincellestu. Objective aureus la
pro verirace proposerionis esse idem quodverum, 
habere locum esii in propolicionibus atarmari
ris, quam nesaciris.
Ouod supra dixi de Enre perser quod sicid:
quod divilirur per decem praedicamenta, iltud Tho
mas iC explicae, quod Crid, quod poni aliquid in
nes es est aliquid poscivum. VbI de posirivo aliquid
dicendum. Dc posicivo aucera, ue de privacivon
incellectu esse, est, actu ejus esse objectum. Ves
quando cosiro de Dro, cunc eoipse, dumsogitos
Deus ec objectum mei incellectus. Elt aurem id,
quod objectire in incellectn ese dicitur, in dupli.
ciditterentia. Quoddam enim est ita objectire
inincellectu, ut non cantum sit objective in intelle-
ctu, sed exrra hoc. quod objective ininielledu est,
aliquia est. Fx quae lune he objectire in meo incel-
mulra dispucane cum Theolozi cum Philosoehi, lectus adhuc sunc enriarealia. Ouoddam verdits
prxeercim in illa quaectione, an peccarum formali- P objective est in incellectu, ue cura hoc quod est ob-
per sic aliquia posirivum, necne Ee Lanehioc verum jectum incellectus, non sit, ut ordres onor; quo (ue
est, positivi non poresthaberi detinicio. Percinet
huc quod IP. Mecaph. cex XI. dicitur, s des nar-
rosopor Cnee, non omnium est querenda definirio.
Porest camon aliquo modo declarari, quid scpol
eivum per opposta Opponicur ei priracirum d
nesacivum. Prvacirum aucC _ necacivum perhoc
func, quod aliquid non est. Vcper quid luncte
ego pnro) Revilicatur aliquid, quod cocum est li-
ineum es rorum est ferreum. Ouod quidem Reri
non porect, nec estin rerum nacuira; qu’ando qu
tem concipio, tantum est in meo inrellectu obje-
aire, de quidem cantum, quia cirea hoc, quod à
meointellectu concipitur, non eA, nec este poin
eR. Er quae he objectire in inrellectu sunc, en di-
rebri inaeres per hoc, quod non et incolu. cimur elle ensia raciont. Sic sus racionis ello
quati.

## Folio 38 — 786373555:0088
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000088.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
ad
quando dico, einveisses Kappeseinheltzer. tionem hanc: Pureatorium est aliquid. EIIE ali-
ner WendetsEeiis) quialixc noc Cunc, nilicon
cum objectire in incellectu.
Sed porest hic quis objicere Ccrcipulum.
quendam, ee quidem sC: Nulla operacio incellectus
est cira incellectum. Sed operatio incellectus est Ens
reale. E. Quoddam Ens reale non est cieraoperatio-
nem incellectus; quod adverlacur detinicioni Encis
realis. Verum. Resp. hane phralin, esse curameniis
operationem, 3Mb. VaM este. T. pocect incelli-
quid pocelt exponi perens, hôc lentu: Purgaiori-
um est Ens. Ouando autem dico: In rebus est aliquid
immaceriale, aliquid maceriale, so aliquid lioniticat
idem, quod aliquod Ens, aliquares. Sic ergonune
idem quodens, nunc idem quod aliquod Ensriotat.
Ouibus trelioris informationis causa se-
quenciaaddimus: Primo, re Aliquid de 20 Nihil
incerdum tam lace lumi, vcnon cancum de rebus,
vel de Encibus realibus nsurpentur: qua quidem
si quod licidem, ac esse circa id, quod est objective B ratione ro aliquid idem est, quod aliquares, vel
in inceilectu; e sic nesso propolicionem majorem:
Nalla operacio incellectus est cura operacionem intel-
lectus. Nam operario incellectus est cirra hoc,
quod est tancum objective in incellectu. II. ve-
ro, 2o esse cirrh mentis operationem porest ec sic
accipi, nempe quod aliquid dicarur non esse circa
mencis operacionem, quia est ipsamencis oxeratio 5
nihil sic praecer seipsum est. Lea ( Sumieur, major
propolicio conceditur. Nam quoddam Ensrca-
aliguod Ens reale; Nihil autem idem quod nulla
res; sed e, ut complectantur omnia, quae nominari
au ConcipI POsAnE; sive sint EmIa (5 res, AVC non Fn
ria, s rancum objective in incellecta. UF gn. dico:
Nibil pocest simul esse es non esse, item, Non porest a-
liguid simul esse es nonesse. Hlic 2o aliquideomple-
EtITuE non cantum Ens, quod revera Ensest; led
ecia quod Ensrevera non elt. Ilem ronihil inipor-
eachepationem non cantum sntisrealis, lec et ne-
le non ekt cirra incellectum; quia quoddam Ens C gationem cujusliset, etiam ejus, quod non est.
reale citipse incellectus, vel operatio inellectus.
Ec ha sune vscacissimse ilsie dicrinctiones
Enris, quae omnes sunt vocabuli aequivoci in sua a-
quvocas. Sequicurnune doctrina de Eniis oppo-
sico, quod eltnon-Ens; Opponirurq; Enti COntra.
dictor. e, uchomo  non-hoHiO. FF quod nON FnS
Opponacur Fnei, dubium non et. OUXTIEUE aU
tem de riô nibil, atr eriam nibil hcidet, quod non
Ens, ec B Enti OppONatuE, ContradictOTIC ? P er-
Deinde notamus, quod Scholastici doplicem
Proponanc Eiginolegiam vocis aliquia, NVaur L. di:
cure, aliquid dici quali aiqua habens quidaicacem
e sic ele sinourmum Fncis, 2. dici qua li aliud quid;
_ hacracirine dicunelisniticare alieracem, ut 10
gruneur, vel diversitarem; de henon esse Cncis sy-
nongmem. Sed nV.∞x haec TunE. Aliquid nunquani
signiticat aliud quid. Nemoenim audiahaeroce
concipit dirersicatem.
vulgata sentencia est, ro nihil idem esse quod non D Sed venimus ad duplicem acceprionemnon-
ens, quod quidem sapeita se habere non diftice
Mur, ut v. 8. quando dico: pursacorium est nihil,
recte exponos purpacorium est non Ens. Sed hanc
exposicionem non ubique habere locum, et incer.
dum inepcissime verei vel exponi ro nihil pernon.
Ensu sexcenta docent exempla, de quibus vide
nonnulia in Tabella.
Ex nomine Wibil judicandum hunc est de
voce Aliquid. Docentrulgo, uti supra dixi, EMLIS
Encis. Non. Ens enim vel ica est non. EnS, ut tamet
habeacporentiam vE(cEns, sive, quod idem; est
ens quidem non actu, est camen EnS poceneia. V el
ita eRtONeNS, HE nec actU (IC eHF; nec eriam pO:
Fenria. Priori modo non encia sune quaecunque
fieri non impsicat contradictionem, uc c, g. ho-
rio clapso novem mentium spacio nascicurus:
Nam hic licernondum lic, pocestcamen esse. Sed
polteriori modo non enca sune, quae heriirapli
Ernonimaesterem es aliquid. Duancum ad ro. F eac contradictionem, de quibus alibi fusiis.
cem aliquid, rejecimus supra nostram sencentiam
in honclocum, ubi asendum eAt de nihilo, cum
N.hul _ aliquid sibi opponaneur. Oppolita erso
juxca se polica cum magis clucelcane, ee guormo-
dis diescurunum oppolicorum, cor modis dicacur
_ alcerum, rectius judicare possumus de voce
Alcquid, an es quomodo si synourmum Eneis, quan
dojam de nihilo disseruimus.
Oueradmodum soicur Nihil interdum
Seguitur jatri doctrina de principiis Euris.
Cum in scientiis alias eria spectentur, subjectum.
principia es affectiones, cosico nunc Mecaptry
Gex subjecto, nempe Ences quaeritur pordo: An.
tins habeai principium Muci sunt, qui Enciad.
Pcribuncprincipia, _ quidem esenat. SpICAMOle.
les IV. Mecaph. non paulo polt NtuM, a VL. H et.
doc er, dari quaedam Elemenca (5 causas encium; qua
renus Encia sunt, de dicie, Mecaphysicae esse de princi-
idem est, quod non Ens, incerdum idem quodnul. F piis Entis agere. Verum in hâc quaeloecle
lares: Tea olCMu   ABCCLBOI IdCM
ese quod Ens, incerdu idem quod aliquod Fns.
Pollemhiclaleducc guodocautens
_ aliquodEns, item non Ens _ nullum Ens. Sed
eur. Dicintusu, ens non hadere principia essenais
quia res per le non ridetur elle ralde oblcura, e raco, non dehocrepece, guue e-
Evellemus eai distinctius proponere, laciorem
requireret declalation a gunde repeluto.
nem doctrinx suppolcionis ex Logica, ideo huie
repocio diu non immorabimur. PaucIs Fem ex
emplo dcclacabimus: Ponritieii habent PropOB. Ens en sua lavumios  t adssi abtuim est ab inferio.
dictinouun a ssenu oshoscendi
de qua dictinctione ex protesso intra T ab. V. 28C.
Loquimur uem acente in sua laciendine conside-
cies d utidua Enris habere lua principio essen.
di. Tuasque cansas, concedimus, Sicuei principia
essendi domus lune lapides, ligna, caementa; dec.
Sed hoc ulero liquer. LenSus adCCHI HOS
ribus

## Folio  -  — 786373555:0089
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0090
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
.
1
.

## Folio 39 — 786373555:0091
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
30) F
ribu, illadnon habere principia essendi dicimus. A sinc denominariva. Ovia nunc denominatire prae-
Dicimus aurem eassirmamus conera multos, qui dicari ips est tantum accidentalirer praedicari
non Loliim olim Ens ita delcriplerunt: Ens est
quod ex sui principiis composium habet essentiam.
Scdetiam hodie idem Pentiunt. Sic Maccorius in
sua Mecaph. dicit, Ens in sua lacicudine habere cau-
sam efficienrem. HIoc ipsum ergo OPpUONaUS 8
dicimus, non posse enii saepe dicto modo accepio, prin-
ciria essendi adscribi. Racionibus innitimur dua
DEUIS aurem non est accidentaliter sed essentia
licer bonus, ideo Praedicationes denominatiras
deDEO putatelleincongruas. Veruminos Res2
musconsequentiam Majoris. Nulla enim ostcon-
lequentia: haessuns denominariva. F. de quocunque
pradicaneur, denominacive praedicantur. Denomi-
nacira lane pollune praedieari de aliquo non de-
bus, quarum una haec eAt: Si ens insua lacimdine B nominatire, Led essenrialicer. Fr nesamus, omne
habet principia essendi, auc illa principia sunt encia
aurnon. Sinon sunc entia, non possunt esse principit
entis. Si aucem sunt enria, sequitur, auc es ipsa habe.
reprincipia aliar aue non; Si non habent. E. ens qua
renus ensnon haberprincixia. Si aucem habent ala
principia, cunc illa princiviaiterum vel enia sunt; ve
non, _c. F.F sic dabitur progrelsus in infinitum.
Alcera postra ratio est illa, quam rextui inserui
mus: nempe quod sub ente etiam contineatuT
DELS, qui tamen principia essedi non HaBCL; a-
denominatirum praedicari denominaciré. Nam
animatum elle est denominacirum, deductum ab
anim a, ee praedicatur de animali, deplantâ deho-
minenon denominacire, se d esentialicer, quia est
differentia generiea animalis, plantae, ee hominis:
omnis aucem difterentia seneriea praedicarur de
sua specie ellencialirer.
Deinde quod addie Scalieerhanequoque
rationem: Duando de aliquo praecicatur alcjrst i
nominarive, in cd abstracium aliud abipse est, (5 c
lias enim dependeret ab aliquo, e daretur aliquid C prius. Sed in DEO nullum aliud est aique aliudu
prius DFD inratione ellendi. Manet ergo, quod
ens quarenus ensnon habearprincipia eslendi.
Ouantum aurem actinee ad citata loca Ari
Rocelis loquieur ibi is de princixiis cognoscendi
quod pateE ex VV. Mecaph. cap. 3. ubi aser ediens
croctationem de principiis entis, adducit com
muriissimas proposiciones, quas dicira Mathema
cieis rocari a Gucoua (a e eorum principiorum o.
nec prius es polerius, sed ommia, quae VF. O compe-
runt, ica sunt in eo, ut sinc ipse DEIIS. Poreltad
hancrationem responderi quamris in plurimis,
qua praedicancur denominacire, resita sese habe.
at quod scilicet abstractumroips à sc aliud ab eon
de quo praedicatur, camen hocnon eseperDCtu.
um. Nam proxonam exemplum: quando dicon
quancicas est divisibilis, est praedicatio denomin
mnium primum esse dicichoc: Empossibile est idem Dnatira. Sed divisibilitas, quae est abstractum
simulesse es non esse. Ariomata vero esproposicio
nes tunt principia cognolcendi.
Possimus nunc ad alia prosteor, nis scali
ser nobis aliqua objiceret. IIIe LXerC. 365. sect
6, RCSAE, DELIMI esse ens, aurrecte dici ens. OI
Tententia Rest ver a cunc labascir posterior mea
ratio, qua probavi, Ensnon habere principia es
Tendi, idco quod complectatur DEUMI, seu quoc
DECS quoque dicatur Ens. Scaligeri autemra
non est reapse distinctum quid à quanticate, nec
dirisibilicas est prior dirisibilire ipsa. Prius pro-
bo, quia omnibus à quantitace lepararis, quae ab ca
realiter differune, adhuc camen quancieaserit di
vilibilis. F. Divisibilicas non pocest esereipsi a-
liud a quancitace. Fic praeterea docet Phomas
Parr. 1. Summae Theol quaest. 13. e cum eo Schola-
stici alii, quod quando DFLIS dicatur Cns, justus,
non sine praedicaciones tae denominatiree, Sc dpo:
tio esthac: quod male de DEO aliquidpraedicerur E. tius accidentales, _c. Et candem ve Ens inuni-
in concreto, quianibil sit in DEO, quod non suipse
DEuS. Fineque dic Dl non recte dici ens
verlalissimo hic consideratur conceptu, non re-
cte dicitur, quod sit denominatirum, relpraedi:
cetur de substancia de accidence denominative,
quia esencialicex sUNEF. MEIA.
Manetproinde, Enus non esse principia essen-
di sed rancum cognoscendi. Nemipe illa prima o
mnium principia: Impossibile est idem simul esse.
es non esse; quodlibet est vel non est. 6c. Dux
demonstrari non possunt, sed cridentia lunt ex
DEO IM concrecO praedicantur: Facc quidem Pipsis terminis. Si quis tamen adeo absurdastrum
se praebeats ue ea velit negare, defendit illa Ari-
Aoceles WV: Mecaph. per aliquot capita, non quod
eademonstrer et probet nas aanderar, sed na
av. d ecoXov.
Sed iccedimus nunc ad illud, quod ulcimum
est in hoc capire, nempead acrribura Encis, quae
vocatur alias affectiones, passiones es propria Emis.
Sed tirihi placet prae aliis vocare auribura. YOx
accribuium autem, ut de rerbum arrribuiidem est
aurem ratio ejus t  Glo sslo. . Quod afirmari. Unde Avict. L. 1, eet eesuei quando
Cum SCADTA CMlenetZ.
Sed protecto summus Vir, cujus tam divi-
BuM d excellens fuit ingenium hic aliquid hu-
mani paltus cst, e cescipiravit. COMLTAMICHLCHIMI
exprehillime multis scripiurae locis. oces I
in SCHpcuriS APCTFEDLVS dici OmMpoenS, 
Aus, Lanctus eC. quae omnia lunt conereta, de 
Scaliger nosita loquis led um non recte extorsisse.
Requi spiritus S. ita loquieur. E. d Spiritui S. 11
TUSHOHFECtC EXFOPIthClogni3
Sed examinemus pocissimam Scalizerirati
onem, quae Forretalis cA. Ouicunqe dicitur ens, bo
mus, jusus c. de eo aliguid praedicarur denominari-
ve. Sed de DEO non porest aliquidpraedicari deno-
minarive. E. DEUS non recte diciurens, bonus, ju.
stus: _c. Majorem non probat. Procul dubio
detros a

## Folio 40 — 786373555:0092
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000092.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
detinic ro na Dois, dicic unirertale esse, o na)â apecenda est defintio. Nos cum opposua iuxia se
ReoVV ONEV; quod depluribus polra masis elucescant, conabimur id qualicer cun-
dici s. praedicari aprum est. Certum autem est,
quod praedicari sen actribui h. l. idem. AC de aEtIr-
mari. Nam non ctarim id univertale est, quod
pocest nesari de pluribus; alias de indiridua, qua
de pluribus negare possumus, universalia esse le-
queretur, nec per hanc definitionem univertale
que declarare, id que uno alerove exemplo, 5 com-
parando poscirum cum suis opposicis, quaesunt Ne-
satio et negatirum, quaeque sab bis comprehen-
duncur, Priraciio de Privacirum.
Sunc ieuur nonnulla per hoc praeciser quod
aliquid non est vel in certo subjecto, ut renebra,
ab indiriduis distingueretur. II. Sumitur verbum qu’ae per hoc sunc, quod lumen non est in corpore ejur
altribuere, ut complectitur nontantum affrma. B capaci. v. 3. aere; quod quidem fic noctuicum Sol.
rionem; led enegationem. EFBC perriburum ee prae-
dicarum dicuntur etiam de iis, quae negatiré de a-
Niquo dicuntur. III. Acrribui alicui est esse alicujus
proprium, de auriburum dicieur proprium. Feto-
let auriburum in hâc acceptione distingui ab es-
senciarei. Essencia enim est primus ret conceptusi
aetriburum aurem secondarius; vel id, quod non pri.
mo in re concipieur, sed quod sequitur primum con-
cextum. Sicut alias propria dicuntur Auere à rei
qui aerem illuminat, suo anobis digressulumen secum
abstulic; vel abfolute, de non habita rarione lub-
jecti cerri, quomodo exera mundum, ubi nihil est
quod lumen suscivere possie est non lumen, boc ipso,
quod ibi non est lumen Similicer animal quoddam
dicitur caecum es non. videns formaliter iper boc.
quod in eo non est faculcas videndi sive eastacim. ab
ipsa nacivitace abfuerit, sive pos. modum casu aliquo
aucmorvo sit sublata. Elaec igitur non sunt posuiv affed
essentia De quibus rideantur nestrae annocariones necacira dicumur es priratira, quemadmodum
ed Logicam Horneii.
UE vero ad nostrum institutum redeamus
dicimus, Entis concepcum esse omnium primum, quae
post hunc concepcum invenis; esse Eneis accribuia
Scacuuintur aurem aerributa, v. g. unum, verum,
bonum. Nam Cumatrrus unum, id recte dicitur
Eneis aecributu, quia secundarius est COnCCPEUS.
Prius n. necesse eA aliquid concipiut Ens, quamr
UE UMUE.
constat ex doctrina praedicamentorum. Ex adverso
neclumennec visus per hocsuni quod aliquid sub
eum est, auc alias non est, sed ue sine, illud quidem
in aere, hic in animali,s indeque aer luminosus, eni-
mal videns dicacur necesse est aliquidponiuerobi-
que: ibi quidem qualirarem aliquam à sole redeun-
je aut aliocorpore lucido productam: hic auremfa-
culracem videndi. Lumen icitur es visus posicivum
quid sunc. Sic non homo est id, quod non est homo.
Dicurtur aurem Entis aecributa eNe dupli- DE aucem homo su, non saris est aliquid non essez sed
cia, conjuncta Cire disjuncta, d simplicia. Aerribu.
cum disjunctum dicitur illud, quod complectieur
opposim, s non reciprocatur cum subjecto, nisiper
disjunctionem. Aceributum a. simplex est, quod re-
ciprocatur cum subjecto sine disjunctione, quo d qui-
dem propter hoc ipsum sic, quod non contineat
oppolica. Haec distinctio actributorum Fundatur
etiam in lib. 1. Poster. C, TV.
Numeranitur rero ruls d attribura simplicis
Entis haec: unum, verum, bonum. Dux eria esse
Eneis actributa simplicia, cam firmiter mulei sibi
perlualum habent, 3c si essecartieulus Fidei. Sed
Tane bonum de verum esse affectiones Entis, non
Pocest latis probari, uc disputabimus alibi. AC.
eributa disjuncta Curit, actus es Pocencia principium
es principiacum ecc. Sed de auributiscum simpli-
cibus, tiim conjunctis plurajam dicere rioluus,
cura in sequentibus de lingulis sir dicendum or
dine.
Hentio Facta Fuitpac. prac. 37. b. A. Schedu
necesse est poni nacuram; camque ex corpore s ani-
ma racionis parricipe constancem. E. st igieur non bo-
mo neeraio. honio. aurem aliquid posicivum.
Objicis: ue renebrae sinc s caeciras, non sussicit
lumen es visum non esse, sed debetponi subjectum ca-
pax. F. eonon sunc praecise per hoc, quod aliquid non
est, sed ursine requirunt alicujus positionem.
R. Poces cenebrae (5 cacitas duosienificant:
unum in recto, alcerum in obliquo. In rectouira
E. quae fgnificat negationem, (5 quodrorum per boc est
praecise, quod aliquid non est. In obliquo subjectum
capax. Fst enim cacicas negario visus in animaliite-
nebrae sunc privacio luminis in aëre, aux aliare ejus
capaci. Unde in obliquo alicujus posicionem sienisiso
re non negaeur.
Sane qui occupari in questione: Time pecea
tum vere priratirum quid, an aliquid polirirs
Puenanesque pro Politiro. palam profiteneur, se bave
vocem noit caune, sea Mgala ao
accipere. Duplicem icitur nominis positivum innu-
unchenificarionem, Cam Gulan LMot Mo.
lduleto, ileque oimtribus qui dltendnnii pebbalum sa
malicer aut in abstracto non esse quid positirum, sed
solum privacionem, adversum quos dispurant sum
lae de Posiriro ac privatiro, quana
alquoc annos Auditoribus suisia
Ccribendam Auctor. Flillatixc:
YOcis policirum in Scholis non Philosophorum so-
lum, sed es Theoloeorum non infrequens est usus.
Ldc illua aristorelis IX. Mecaph. c. VI. C. II. locum
ent alceram laciorem.
Nos perpendentes; banc rem considerere 
Meaphysici officium, es opere precium esse, noluinue
ea plento hec precerire. Dicimus isiur l.  
n doctrina, omnique dispumiione ance omniev
habet, n dei  asser oeor Ensevor tidu cuslotto en cumo esse debereo que sine nociones vommibue subiod
Duid aucem su, definirione exprimi non pocest, Sed

## Folio  -  — 786373555:0093
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
i
Bed2 BI

## Folio  -  — 786373555:0094
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000094.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
2

## Folio 41 — 786373555:0095
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000095.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
 CAI)
es si de illis non constet esse, eas declarandas. Dui-A iio ehilosopbica, vuleaca, 5 quae vocaeur exqui-
cunque icieur in ali à eaque laciori; quam alias su ca.
mieur, sionisicatione vocabulum policirum isurpâe,
is quomodocunqe explicare eam ceneiur. Quodne.
que quis qu’am adhucifecit, neque facere porest, ila
ne absurdicarum laqueum effugiat. Auc ienoranciae
jgiruir, auc malae causae indicium est, creparestrictio-
rem vel laciorem vocis Renificationem, ubi quid ea
veniat, ostendere nequeas.
quiliraque dilcedence ligniticacione vocabulum B pugnant. Accipiune enim illi, conera quos dispucani
posiciruin usurpare. Opponunt enim es ipsitiocno.
men ciriracionies privaeiro, iit constai ex quaestione
qua rrocia ague quana seM.
Quastio ul asa  st anpecca
cum lic nie e privacoruu au delocltatit aliquid
policiviim  ena:  cajuam pro aris ac
aliquid equ hubs est. vocabuli usurpa-
vocabulum en ponpcatone strictiori, neque quis-
TIT Usuo vocis Policirum receptus; quem
ut sape jam diximus, esgusun voam, salp
me pacec complectiurque omnia, excepeis necacio-
nibuss privacionibus. St cercut auu cssusius eo
iinat decesse eot ue pracer quae strictius sam-
ronomine Poncira dicuneur, comprehendaceciam
necationes es privationes, auc saliem prevationes.
Duo posiio, inepie dispurant: cum quod cumlarvis
HI. Faisum est, eos in alia _ a vulsata ex-
quat corum sabeta reccarum formalicer esse
posiivum in laciori ponisicatione, si modo larior il.
la vocis penisicaco dacur. Tum, quod ipsa quasio
Sic inconerua, non minus, quam si quaracur, Otre
mal un corpus aimacum. Plura bie adferri pos
emed haec sufficiane.
cersiperancia vilcus, auavius. Mte hono ani
TeerIEE Ei
focis, non niere priracirum. Sedpolicirum etiaii
Olci quidem Mecaptirsici icunc prius de C haec pauca: Atistoreles LX. Met. tex. III. aetes d
accributis eneis simplicibus. Sed Cunt ert
iam tionnulli, qui prius aeine de conjun-
ctu; quos in praesenris ec nos sequitmur,
licerparum relecac, quo ordine; quihic arbitra
rius est, procedae.
Aximus aurem nunc primum de poceneiar
Orxecis elt devauis. Dicicurenim Ensesse vel actis
velpocemia. Sic actu lunes qui jam virune; po-
rentia une, qui nondum naci sunc, sed nascieni-
sciencias effectrices rocar pocencias. Hlas auten
non ad secundam, sed ad primam speciem quali
ri. Sic inundus ab oinni aecernitace crac poren Drion perrinet ad uillam spec: em qualitalis, sed ell
ria, quando aurem in cenipore Fuic creacus, cunc
extitit actu.
Vox pocencia vero apud Aristorelem, quari-
eum ad prxelens, duobus modis accipieur: impro-
prie; vel magis proprie, sicur rectarur V. Met.
cap. X. ubi de Potentia et possibili agens dicie.
quandam Foceociam dici n pera Doear seu
Mecaphorice, de Bujurmo di porentiam dicix dari
In Machemiacicis; quando linéa dicirur habere.
poienciam ad quadrarum. Sic pocencia imoroprie F bulnu pocencie accipi bitariam: (I.) ut percinée
dicta elt, quarido de generedicirue, quod habeae
pocentiam ucpraedicetur de pluribus) de dicicur
alias pocencia Loeisa. Ad porenciam improprie
dictari referenda est eriam ea, quae a Seoeo di
citur objectiva, quae quid sic ex quem usuri ba-
beac; crodemius; cum jam expoluerinius; quid
hepocencia actira d passira. Tunc enimtixc do-
strima melius poceriepercipi.
Ovantum dd pocencias maxis proprie di-
Atas; Labarella de prima rerum macerialib. 1. Cap. F camento. Nonhocvolo, sed ad cercun pexedis
9 docec, omnem pocenciam proprie dictam pereine-
re ad secundam speciem qualitaris. Sed nos hane
sentenciam probare non poltumus. Sunt qui-
deri quae dani porenrix; quae cabulantur in se.
cundâ specie qualicacis, ver. _ auditur, visus _C.
Veini dari ec alias porentias; quie huc non per. quod Pocenca velut achira, sel passiva. Potentis
tinenc. mulcis possumus ostenderei sutticioue activa, ne habet Ariltoretet V. Mec aphisicer
cacis perinere palet, Goacabicus. Ec in eo-
aet lapile e, calorem vel id scelctiu
Su ese poreticias, quia calor est porentia cale-
Faciendi, trixus est porencia Frixefaciendi. Sed
calraSinon perrinenc ad secundam spéciem
qualitacis; sed od cerriam, cum sine gnalicares
passibiles sive passiones. Sic de porentia DEL
ipla  Cllencin; D FO tamen pocenciam eAe.
CusCemtaesare non polluimus. Sic cciam quod.
de maueria prima dicie Zabare Ia, nion possurus
CCm, cum inilla necessum sit dari calem
Poleultata, qua sic ipsa macerix prima essenitu,
quusuid etiam Zabarella dixerit.
Cum igicur non omnis pocentia pertineae
ad caati speciem qualicaris, recte nosnoca-
rimus in tabella, quod Thorias docear; roca
ad fecnndam Reciem qualicaeis, ee diciturpocenria
pradicamentalis; 2. ue est iransscendens, h. e. non
in cenco quodam prae dicamento; se d ur est eriand
in aliis praedicamentis; vel ea planetranscendit.
Sic calor c. B. non est potentia, vrsumiturpiae-
dicamentalicer, quia non eR in secunda specie
qualicaris, sed tir Cumiturerans seonuentaliter. Vby
nocetur velim; mc non dicere; quod calor be
Potentia transsceudens, ita ur in nullo sie praedi.
cameneum perrinere lubens concedo: Verum di.
coroluii, quod concineacur lub nomine poren:
a, ne illa sumicureranscendentaliter.
Ouibus se exposieis accedimus ad iplas.
porencia divisiones; quaruin prima est

## Folio 42 — 786373555:0096
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000096.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
c. XLI. _ TX. Mec. C. P. eAt principium eransmucan. A semper sE suppolrum, cui utrum que inest, ca-
di aliud auc quatenus aliud. Vel est principium
mocus eransmuracionisve in alió, aut quatenus
aliud. Focencia auvem: passiva est principum mu-
racionis ab alto auc quaienus aliud. Quae delini
ciones nune Cunc exponendae. Ouando Arictoce.
les docet porentium actiram esse principium
cransmurandi aliud, hoc rulc: porenciam acti.
rar esse principium eransmucandi non illud sub
jectum, in quo ipsainest sed aliud subjectum. Ex
menracione diverlicaris principiorum etiam (up-
policum illorum consideracur tanquam aliquo
modo diversum.
Porro concra hos Arictorelis detiniciones,
e quidem concra detnitionem potenuae actiiva,
Poreltobjici hoe; Porencia creatrix DF l est acti-
va, sed non est principium eransmurandi aliquid–
Nam per creationem non cransmutatur aliquic
quia creacio non praesupponie lubjectum. sed
quando dicit, quod pocencia passiva Bc principi- B sic ex nihilo; cransmuterio vero requirie sbje-
umcransmucandi ab alio. Centus eAt, porenciam
passram esse principium, quod transmucari pos
sit non a seixso, seu illo suujecto curinest, sed ab a
liare, vel alio subjecto. Hlujusmodi porencia a
cira elt c 8. inione. Ibi enim poceneia actira
caletaciendi, _ elt principium non, eransmutan.
i ignem, auc producendi calorem in isie, in
quo jam inest calor, scd eransmutandi aliud,
nempe aquam, manum vel aerem. Sic etiam
ctum scu patiens, quod eransmuterur. Si ita-
que creatione nihil eransmutacur, sed produ-
cicur aliquid nullo peasence subjecto: sequicue
Porencix DF L ercacrici non convenire liane
definicionem, led esse nimis anoustam. Fe
tamien D E L porencia crehtrix est reveca parer.
cia activa.
Verum ad hane objectionem porest respon.
deri, ariltorelem non cognorisleccentionem, ne
ars medica est pocentia actira, ec prircipium C que llaruiile, mundum aliquando fuisse creacum,
tronsmmandi aecrum, quia est alia pertona à
Medic B distincta. Ec in xgro est porencia possira,
guo porelteransmucari es curari a Medico.
Verum hic quis objiciae, quo d Medicus euret
etiam seipsum, de sic aes medendi in Medico, quae
es Po. ehtia actira, sic principium eransmu-
candinon aliud, sed ipsum Medicum, in quo il-
la potentia inest. Sequitur ergo, non omnem
pocenciam aetiram ese principium eransmucan.
de que dispucat YTII. Physsco. Ouia c. Ar iltorelee
non cognorirproductionem rei ex nihilo, ideoqu
in detinicione porencix actirae non poruichabe.
reracionem porentie crencrieis. Et Ac Faremur
de ipli, hanc detinicionem non competere pon
cerieiae creacrici DE L, sed esse aliquamio angu.
Hiorem.
Ouod s verd aliquis laciorem detinicio.
nemutriusque potenrix requirac, opud Mendo.
di aliud, sed quandam poreniam activam esse prin-D Zo inveniee, qui lic detinie: Pocencia activa est,
cipium eransmucandi illud ipsum ciram subjectum,
in quo inest. Sic eciam quatenus aliquis simul est
Xget _ Medicus, in agro est pocencia passiva, qua
pocest curari, non ab alio, sed à scipso, de ita quae
dam pocencia passiva videtur esse principiumerans-
mucationis non ab alio subjecto factae, sed ab ipsa po-
tencia, quae in eero est.
Has objectiones ut Arictoreles ditueret, dixie
activam porentiam esse principium transimsana
quae vireuce consines aliquem effectum, illumq pot
est producere, uc omnipocencia DE l aneclum. eo
cenria passiva est, qua recixit aliquam formam, nt
paries albedinemt.
Ad quarum priorem pocenciae activae quod
actinec, malumus nos ita dicere. Pocencia acti-
Du est, quo aliquid apcum est producere aliud. Per
aliud incellis mus id, quod habet essentiam
numero ad mminus aiverjum aui distinctam ab at
aliud, anc quarenus aliud; porentiam passiram E rero. Ddc iodo rd alindu surpatur apud Theo-
esse principium nucationis facte ab alio, aui quale-
nus est aliud. Ouorum verborum h.C est
lentus: quod si aliquando potemia activa non
transmaret alud, sed illud ipsum subjectum, in quo
inest, transmutari camen iilud subiectum idem non
quatenus idem, sed quarenus aliquo modo al. ud.
in dacis enim exemplis sune contiderandarria:
1. lilapersona, quae hioc in exemplo es curato cu
Fatu. S. ars medendi. 3. Aeriruao Del morous.
10805, quando docent, Filium non esse aliud
aPatre, esse come alium, quia Filius eandem
numero estenciam curm Paire habet. Noshic
volur us lioc, quod porencia activa fic pouen-
ria, qua quid apeum est producere alianid, quod
essenciam ab eo habeat nunnero diversam. Fx
excluditur hec pocencia illa in divinicace, quil
Pater ab omni aeternicate veniie Filium, quae
pocencia non et actira, quia per eam ton pro-
Subjectum idem eH, _ quod curac, de quod cun F duxic aliud, lcec prosuxerie alium, cum Fis
ratur; sed principium actirum, quo curac illa liusnon habeas aliam essenciam d Patre, sed ean.
pertond est ars medendi; principium passivum.
xoriendo, vel porius potentia, qua porest xori-
eiad clrari. Licec isitur quando Medicus se
demnumero. Explicamus rem totam exemplo:
Calorinisne espocencia actira, cum producae
aliudmp. calorem in aqua, quihaberessentiam
curat, ars ejus non sic principium tranmuran. nutnero d: vertam ab eo, qui in igne est. Sic de
di aliud, sca illud ipsum subjectum; non tamen
Se cransmutat ue Medicum, sed uc aerrum, de ita
quendo roluneos producie in seipsa actum
elisendi, est hîc ratione pocencia actira, quia
quodammodo uc alium. Principium Ecilicet actus ille numero, imo specie est dictinctus
actirum ex passirum sunc distincta. e licer idem a rolunatE, Erxd sc pacet, qudd potentia
actira

## Folio  -  — 786373555:0097
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000097.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
cmo

## Folio  -  — 786373555:0098
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 43 — 786373555:0099
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000099.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 120 lines, status machine
146
C43) oa
actira Cc ea, quae aliquid aorum est producere ali. A de ejux discipulis. Nam de iphi docent porencin
ud, licue diximus.
In descriptione polleriori potencia passiva
ranta dissicutras rion est. Sic in aqua eA poceneia
Pasara, quia est apra recipere ealorem, qui pro-
ducieur ab igne vel Sole in aqui. Sicroluncas
eltporencia actira, quacenus per illam honio aue
anselus aptus est producere actum volendi, est
etiam poceneii pasliva, quacenus illi apci suvere
cipere iltum actum rolendi. Ouxe ira doctrina de
pocentis activa 5 passiva.
Seorus l. II. sene. distinct. XII. addic po.
rentham, quaei rovac objectivam, de qua apuc
ristocelem nihil invenimus. Nec quidem id
miraitur, quia objectira pocentia, uc a pasli.
ra distinsuitur; non potest cornolci ignoruto
hoc, quod DFVS postic aliquid producere exni.
hilo, quod dristoceli fuicignotum. Vocet av-
tum Scocus loc. cic. Pocenciam actiram sumi L. uE
eadem est cum passiva. Dicitur enim passira
ain objectiram, uc est distinata a poteneis par-
va, nihil elle aliud, qu’in non repugaanciam
Elabemus Joharinem de Rbada, Seoriltam doctis
sindum, qui concra Thomistos dicit, lec iampo
cenciam objectivam non alicer sccipere, quaini
prorionrexusnania. Non erod habene Ttiomi-
Bae lac causae, cur oppugriene Scoristas. Er lane
porest tiae doctrina Scorictarum de posenei â obje
ctiva non sneurilieaée recineri.
Sequicue nune distinctio Porentix actire
in Ciberam es Nacuralem. Obi Racim rocariduim
est, quod liberias accipi Colcac cribus modis: (L. B
Ve opponitur servituri, quoniodo eam Cumune
Jeti, cum personas distingrunt in liberas de ser-
vas. Irem alii Aurores, ut Pla1O T. de Repub. ineron
ducens senem, qui licet Fateatur plura esse incoin.
moda senecturis, eam camen prafert adolelcena
cixe de juventuri, quod jurencus serrias volupeari
bus, lenectus aurem à volupeacibusillicicis jane
objectira etiam, quarenus id, quod habee poren. C sic libero. HIoc modo eciam liberias lummicue a-
clampaslivam, apeum est objici alicui pocencia
actirae, uc in ipso ab cs aliquid hac. Sic Poren-
eia passira aquae, qua caletic ab igue, ita compa
raca est, uc por illam aqua sic apta esse objectum
caloris in isne, auc porencix producendi calo
rem, quae ectinisne. Nam quando aquaabisrie
caletie, recte dico esse ejus objectum. Obje-
ctum enit est, circa quod quid versacur. Vocat
Scorus etiam pocentiam subjectivam vel recexii.
pud Apoltolum kom. PT. v. 20 ec alibi. 2. Sumi-
cur libercas, uc opponicur violencie, rn Bia. EF(C dio
cicur quis aliquid libere facere, quod Facie ali
quid non concte. Et he bruris anlmalibus eciaci
Tua est libertas; Bcur ares dicuntur libere vaxari
in aëre. Imo de inanimaris sic Tua libertas est,
uti quando lapis descendie, libere id Ac, quia li-
bere de non coacte descendic. Sed quando sue
sum projicitur, tunc non liberé ascendie, sed rio
vam. 2. Sumicue porencia objectira, uc distin. D ci ectillaca. 3. Sumitur; ut opponitur necessicaris
uur apassiva. Ouia enim aliquid porestpro-
duci ab aliquo, nempe per poreuciam creaeri-
cem DEI, urnulla adhic pocentia pasra, relnul.
lum subioctum; quod accinet parcociam pass.
ram, uc in id subjectum asere postit pocentia a
ccira, inde Ae, uccciam dicacur esse aliquid in po
centia objectira, ur camen hulla decur pocencia
vastira, ideo quia nullum dacur objectum, ex
quo asens illud producat. Bclxe pocendia obje-
etiva hoc modo sumpra nihil aliud est. quâm non
sepuenancia rei ad produci. VF quando D F LIS
erac crearueus angelos, nulla aderar maieria;
non repusnabat aurem anselor prodici, de lc
orar ibi non rexugnancia ad producendos an.
velos. Si enim cuisser repuenautia, non pôruil.
sencangeli produci.
Hanc pocenciam objectirani praecer Scotui
dc ejus aeclas aenoscic e Occam in L. senc. quaest.
XXIV. Cabriel Biel in eoL. lib. dist. XII.
Capreotus in II. senc. quest. XII. Soncinas
IX. Mecapb. quaest. II. JaretluS VIII. C IX. Mecaph.
quaest. L. u d alii Thomisa intersi sunc potencia
objectivae, ec Scoristis adversantur. Dicune au-
tem hoc: Si pocentia objectiva sum acurcanquam
aliquid reate posirivum existens; sic non esse eam
distinctam a passiva. Si aucem non prorealer exi-
sence accixiarur, esse nudam non rexuenanciam ac
prddici.
Sid prolocto huc non adretsaliut, deoio
Ec hcnon dicieur Facere libere, qui aliguid Fa-
cit necessarios sedisfacie libere, qui Id, qu’od Fa
cit; poresttacere e non facere. Hoc modo li.
bereas cribuitur solum rebus intellectu praedis
tiss UEI EO, angelis, hominibus, bruris reco
denegacue. Nam Coliusrationis est, potris omni-
bus ad agendum requisiris, posse direrta aeere.
Ondelberras, De exeludic necessitarem, duplex
CR. Libereas exercicii seu contradictionis,  Liberias
quoad Beciem actus seu contrariecatis. Liberiai con-
tradictionis dicicur, quarenus aliquid poiest aeere
es non agere: Asere enim de non agere rum in
senere cumm in specie, dix Scribere de non scri-
beres ambulare de non anibulare, sunt eonera.
dicteria. Ixitur dicitur libertas concradictionis
Dicitur etiam libercas exercicii, quia; quarido
ag0, est exercicium, quatenus non aso omico
exereitium. Libercas contrariecaris autem est.
quatenus pocest quis bocacere, es pocest illud age
B. C, Es he poces contrarie agere. Ut apposito po-
en, v. 8. vino ec cereritia, quatenus quis pors
el bibere es non bibere; ett liberras contradi-
etionis seu exercieir; quatenus auren est ine-
jus libertate bibere vinum vel bibere cerevisiam,
est liberias contrarieraris de quoad Beciens actus.
De utraque liberrate hobetur inhenis locus Bccl
Vv. 1. Nos quando loquiniur h. L. de poren
rialibera; sumtmus liberum ut opponitue ne-
ocosicaii, de incelsectamm roturaus liberracem cum
E01l a.

## Folio 44 — 786373555:0100
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000100.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
d
concradictionis, cum contrarieracis. Unde detini- A non postie pocencia nacuralis diverta operario
mus eam siC: Potentia libera est, quaeressicit oxpos. Deinde requiritur idem quoque tempus. Ptama
ea, es positis omnibus ad agendum requisitio, porest
asere es non acere; vel porest contraria asere. Poten
eiavero activa vecuralis est, quae posicis omnibus s
iisdem requisiris, non porest acere diversa.
Obiniocandum, quod dicitur in ueraque de
scripcione: Pesitis omnibus ad acendum requisi-
Eis. Dieuneur autem requisica ad acendum illar
quae actionem antecedun sinoncempore salcemnaru-
dens nacrirale posse dirersa agererempore lonsi
ori aur breriori, libencer concedimus.
Ubiporro obserranaxe illae duxe rulgaresre
Gulae, quaruin prior: Acensnacurale non potest su-
spendere actionem. Ecil. quamdiu adsunc requita
Nam v. 8. ionis, quamdiu ad est corpiis combucti
bile, non porest suspendere combuctionem. Se:
cunda: asens nacurale agic ad exiremum suarum
râ. Sic qui laborae ex oculis, vel cui alteruter ocu. Bvirium; velEC: Porenia nacuralis aeic pro uliimo
lus est estollus aue corripeus, uenon possie co uri
ad ridendum ille homonon porest ridere illo 0.
culo, quia deck aliquid requisitum ad videndum,
e qui de primarium, nempefaculcas vilira,n ols.
Ecenim Faculeas praectosic, necese cA, ut Orsa-
non quoque adu, de quidem recte se habens. Est
enim faculcas viliva Faculcas organica. Ubiisi-
cur decs organon, ibi etiam homo rel animal
non porek operari visionem. Noctu aucem nemo
suo posse. Sic ioniscirca idem objectum non di-
verso modo reilarur, de non tir, urjam agar ciciusi
jam aurem remissius. In asente libero aucem a
lia estracio. Pocest enim eadem pocencia libera
jam remissiusesere, jam rehementius, jam tar:
dius, jam cicius. Uer. S. in scribendojam proore.
dimur celecrime, jam cardiuseule.
Ouxritur hie de subjecto poreneiae liberes
quomodo iHid se habeac: Dicimus inter restas
Porelvidere, quia decA requisicum aliqued, np. C. sublunsres ee corporeas solum hominem eaude-
modium illumidatum.
Dicis: Fiiam potencia nacuralis pocest di-
versa, imo concraria asere. C. alor enim in igne aut
Solo est pocencis nacuralis? Se d eodem tempore
Sol aut ignis suo calore e caletacie de Frisetacie,
e quidem idem corpus. Nam dum calori Solis
exponicur corpus animalis, excerioribus parcibus
caletic, incerioribus retrixeracur, dum apercis
poris expirac internus calor.
re poreneia libera, leu, ut dici alias consuevit, li
Vero arbicrio. In Bruca enim non cadieliberum
arbitrium, sire bruca non asunelibere, uc oppo-
nieux re necessario apere. Ratione coactionis qui-
dem posse libere asere, quia non concte agutE,
ante diximus. Lt ita v. 8. Si cani elurienci propo-
nacurosta, non pocest le cohibere, quin aEcurrae
e voret,  politis omnibus requiliris ipE perna:
turam est irixosbbile se cohibere ab accurrendos
Sed Resp. quod si incerdum Hc, ne pocensia DOux inter requisita  hoc est, ne Hietu decerrea
naturalis concraria aut diverta assac, fieri illud cur. Si enim ricer Fustem im manurementem, non
non und modo, led parcim per se, partim per ac-
ciuens. Calorignis auc Solis per se calefacis, led re-
frieerar ex accidence, quarenus Scilicet, ut modo
diximus, poris calore apertis, extralare possune
humores calidi, et sic interiora corporis reddun-
curaligno modofcixida. Sed hochcper accidens,
quia cum calore, quo caletc corpus, conjureitur
retrigerium inceriorum parcium.
accurrere Concedimus, sed FHNC deterretE, de Itd
deest dictum requisicum. Contra vero homo,
quicunque sE, oriamh esurinE de in prompeu siE
ferculum, inclinae quidem ad cdendum, de edié
eciam, led eriari si nihil prohibeac, porest abstine.
re. Manet erso incer haec Sublunaria subjectum
liberi arbirrii Tolushomo. Praeter eum aurem li-
beras substantias spirirvales de coelestes esse, ue
Dicisiterum, utiquC DOTENCIAM nacurAlem E DEUM ac angelos, alids constaL.
Dosse contraria agere. Sol enim indurat lutur
de liquetaci bucsrum. Indurate aurem e liqueta.
cere lunteffectus concrarii.
Sed Resp. non simpliciternezari, Porenciaeir
naturalem posse diverta, vel concraria; sed hoc
negatur, quod possit posicis iisdem requisuis con-
craria auedirerlaagere. Tam vero in propoli-
ta objectione non lunc eodem requissta; inter
regusasa enim ad egeloum est eciam. _c quidem
Cum aucem hoo plures obtinearFaculta-
tes, quiedam ei compecunes nrest animal, autets
am corpus animacum; ue Facultas auetrix, nutrix,
locomotira, _c. quaedam vero, ut est rationalis,
ucincellectus de voluntas. Ouxricurisiturjam;
cuinam faculcari farmalicer C5 per se insit liberias;
sive liberam arbirriam. De incellectu, quod non sit
Formaliter liber, Porelt legi Fonseca l. IX. Het. cap
II. quaest. I. (5 seqg. FraHCILCUS SUAretE. Disp. Mer:
primaxium, objectum. Eic autem sunt objecta F XIX sect. V. Becanus pari. II. Zb. Schol. Tr. L. c. 2. 9.
diverta, v. 5. lucum cc bulsthni, corpora diverta-
rum aceriarum: Ouandoeuu qudit
3. TTornejus in doct. mor. L. LI. c. 5. Manet erxo, ut
Elli omnes quoque simul docene; voluntatem esse
Docencianaeuralia non possir agere de nonagere, formaliver liberam. s ad quarum libercaris obje
volteis iisdem requilils, incellisendum est id
deeodem subjecto, quod potenia halras 
remunam sincularemnon possic aideria afere. CirCa
les diverlas aucem porenctan haluat peste.
crum. Ubi dicimius, voluntatem esse per essentrat
liberam, dari aurem eriam facultarem, qua possit a
ci libera per parcicipationem: quX ex Illa DatuTa
quidem libera non est, quin camen aptanata cAt, uE
diversa agere, nihil impedit. Onamris s illae audiatrationem, vel ut obtemperet tacultati per
diverlae res lunt ejusdem naturx, etiam cirsa han se libera, nomspe roluntati, hdcratione recté diei
abexamt

## Folio  -  — 786373555:0101
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0102
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio 45 — 786373555:0103
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000103.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
liberam, de quidem per parcicipacionem, Ec A porest pracer vel contra illam lecem, vel id quod in-
baec Pacultas est appecicus senlicirus. Hic per se piincum est. Fchocmodo philolophatur scouis
non est liber, quin ociam reperitur in brueis, AC
durem aligus modoliber, si conjunctus est cum
roluutace. Tlomo enimut eltanimal; inclinae
ad varis cupiditates, ut autem habet volunca.
rem hoc relilud eligendi, de apperirus nem in id
Ratim Cadie, ad quod propender, led cediero-
luncacis eiq; obtemperac, sc ut eoni vohuntare er
Jam liber dicatur. Ec hoc hein concinentibus, v.
deporencia absoluis defordinata in (ua lacirudi-
ne utnon tantum in DF.O, Sed de creacuris locura
tabec.
Sciendum aurem hic, hanc dictinctionem.
non ita esse accipiendam, quah rcipsa in DEO
sint dux diversae porentia. In IFO enim non
est aliud seque aliua reipsâ, sed quiequid in ed
aR ipCa ejuseseneia est. Differunt dutem illae p0-
Di apperitus consideratur quatenus porest obB cenrix cantum ratione; et secundum noctrum.
remeerare _ non potes, _ lie liberper parriei-
Pationers dicitur. Obremperarquidem erium fa-
culeas locomoriva roluntaci; sed obedicoris Per-
vili non cirit. Kon enim alicer porest, nécre
Fragariporest. Sic quanio homo valealiquod
tiovera embrum, nisi membrum morbolabo
rat, rion porest Faculcas loconorira relictere.
Duia ixieur txec faculeas acceltario obcemperat
racions _ Veuatsti, ideo exitair hac serrilis
modum concipiendi, proutnimirum divitia pon
tencia comparatureum diveris actionibus. Ubi
echioc non ignorandum, absolutam porentiane
cum de DEO loquimur. Tumi (L.) oppossie venli
distinonieur a polencia orminata. EIc igitur pon
tentia DEL ordinaca est, qua Deus porcA Facore
aliquid secundum legem auc ordinem aliquems
Ita poroneis absolura est, qu’a apic praecer vel con-
era illam legem seu ordinems aue id quod insti-
Conditio ilIAEE C BUTeEO FACULCateMI liBerArUM C enit. (TI) Sumitur potentia D L L ablolura abso-
etiam per paxrhespationem. Suric alia 99. Fa-
cultares in homine, que nlle obedieneia v0.
luntaei obtemperane, nec uilo modoxossunt di-
ciliberr. Suntque faculias aroumentatrix ge-
nitrix, formarrix, sc. Si enim hae volunrari ullo
modo subessent, profecto omnes mulieresid a.
Berent, ue varerene Liboros Formosistmos, quin
mulex non conciperene, imprimis s cum riris
Consucseunr illicite.
luce, dhocmoso ut Scaliger dicic Lxerc. 365. sect.
8. Porencis D P. P ab Toluca complectitur etiam i
plam porentiam ordinatam, ec est elta; quam
nos vocamus Omnipocenciam. Cum igitur quie-
quid DFVS ogit, id aat per luam omnipoten.
Fiam, eriam quando apit modo ordinario, sic suto
Omnipotencia DEl dicimus concitieri etiam pon
centiam ordinuram. Ubi nocandum icerums
quando dicitur omnipotentia, uE DEUS omnipon
sam accedimus ad distinctionem porentiaeD rens, quod xo omne non distribuat porentiam,
actira in illis, gux libere drunt, d qu’a diridieur
in ordinaiam d absolaram. u de distinctione a
lirex philorophorne Scorus inI. Senr. dist. XLIV. 9.
enica: aliter Thomas parc. I. quaesd. XXV. Arric.
V alirer Remandus de bello vilu IV. Termin. 6.9.
Racio intticucinostri non ferc, ut has sencenrias
omnes examinemus. Fncimus id in peculiari diß.
de porenria absointa es ordinaca. Paucis erod jamm
Tencenciam Seori explieobimus, quam eaeteris Hic
Praeferimus.
Venurem quid Thomas Ratuerie, Paleim eris
Bus verbisindicemus, exit ille de hdc distinctio-
ne secialiter, ut tancum porenciae Dei cribuitur.
Dictinouiterso porenciam Dei in orcinacam de ab
solucam. Ec porenciam ordinatam vocac ipsam
DEY pocentiam; quatenus determinara est ad ali–
quid agendum per divinam voluncatem. POren
eiat vero absoluiam vocat, quae Ded convenit se-
cundum se nec decreio aut imperio voluntaris de-
quaGDFO cribuatur omnis porentias sed dictri-
buic objectum, e censis est, quando dicimue
DEDM cACOmnipOTEnEE, quod DEUS omnia
possic, e per vocem omnixocencia incellisimus
hujusirodi pocenciam, qu’à is, qui eam habero-
minia pocest.
Verum hec Euerune olim quidam, qui ne-
BarInEDEDM omnia posse. Plinius l. II. histo
nacural. c. VII. Platarchus plac. Phil. C. V II. RCCen-
TenEiMIEA, que D P IS non possic DicicDli.
nius Deum non posse mortales aeternivace donare
non posse faecere ue nix sic niera; ienis sit frigidus;
DEUM non posse menciri ec. Sed profecto hie
mulea adFere; qua aperta continene mendacia.
Natis quod dicit, D F V M n’on posse mortales
rica aeterna donare, purum pucum mendacium
est, et aliud nos docene Sacrxe Scripturae monni
menca. UIt aurem ad haec de alia, quae ab hie
Philolophis objiciunturs rectius respondeamus
eerminarier. Ideoque eriam absolura dicitur, Fnocandum, quod de quaris porenria sie judican-
quia n voluncatis decerminatione soluta eAt.
Ouxe ita ille locôcsearo. Ouibus nos pexFerimus,
quae Scoms cradit de pocencis absolucâ ac oedi-
naCa.
Secundum Seocum igitur Pocentia erain
nata est, quarenus quis aoit secundum lecem auc or-
dinem aliquem inftuuum, vel quacenns quis aerc on
dum ex suo objccto. Cnjusque auceni pon
rentix objectuin est ro possibile. Oui erxo di
CIE DEuM omnia posse, dicie hOS; quod DEVS
possit omne possibile. Dici aurem porest aliquid
Possibile vel absoluie, vel cum apposico. C’um ap
Posuo possibile ec, quando aliquid dicuur esse posse
bile huic velilli creacurae. Onomodo quidem hie
sumi non pocelt. Non enim dicimus quod
servando illua, quod instirucum est. Potentia au-
rem alsoluca elt, quaremlo aliquis asic vel abere. DE US possic omne postibile orencura, quia re.
tenria

## Folio 46 — 786373555:0104
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000104.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 110 lines, status machine
centia DEL mulco est excelleneior, quam poren. A cimus, sub subjecto Omni potencia DEL van
eia alicujus Creacurx, d ad longe plura sele ex.
cendic. Sicur enir D F VS Luperac elsencia
sux perfectione omnes Creacuras, ita ee poten-
eia ejus laperae omnem porenriam Creacura
rum. Dicimus erzo quod possibilo hoclocotu
marur absoluie e5 sine apposito. F.s autem abso-
luc possibilo omne id, quod non implicar coneradi-
etionem. Vel, uthabee Philolophusd. Mec. tex
VII. possibile est id, quo posiro in actu, nibil sequi-
concineci ambulare, edere, bibere, dec. quiahxec
omnia iriporeant quandam passionem. Ngme-
dere, ambulare, ecc. Fortnaliter Cunc morusi mo-
cus auremm imporrac passioneia aliquo; quod
TEOVETUE.
Obi obiter monenius hoc, quod lieet DE.
(S non possic dici ambulare; edere, porest cameri
recte dici, quodDEIIS possit facere ambularo, fa-
serei edere, e c. h. 0. D. F. VS pocest facere, ut quis
cur impossibile. Ouod E ergo jam dicimus, DE. B ambuilet, ut quis edat, _Ec.
LMomnia posse, Cen lus eAt, D EUM posse omnia,
que nen implisant contradictionem. Unde paree,
liniumiion recte concludere: DFIIS non pocest
facere, ue bis duo non sine quaruor; ut factum non
sii factum. C. non est Omnixorens. Ouia eriim
haec concradictionem implicane, non luneinre
buspossibilibus, e licunec objectu Omnipo.
cenria.
Sed objiciat quis toc modd: Guicunque non
Ad uteimum auiem, de informariene male-
riaepericum, dicimus informare materiam hon
percinere ad objectum Omniporenrie, quia ia.
Formare macerium imporcat unionem formae cum
maceria. Onio aurem est incer unira de in uiroque
unicorum. duando igicueForma informarma
reriam, accipir in se illam unioness, e sc aliquo
inodSForma pacieur. Erhac rarione informaco
maceriam, cum imporrec quandiim imperfectio.
pocest facere DEuA, ille non posest facere omne id, C nem, non cadit IN DEVM.
quod est possibile. Sed D E IlS non pocest facere
DEUM. E. _C. Majorprobacur, quia quatenus
DELS CH, pOsSibile CADEUIM esse, de LiCDFLIS
est in possibiliumnumero. Minor est manifesté
vera; G enim DE LIS PONEE FACETEDEIM, dare.
TuFDELS, qui esset Factus; quod herinon posse
norimusi cum DEuS per essentiam suam à nullo
DosSicheri.
Sed Resp. quando dicitur D F UM esle in
Pollemus rert quoque sic expedire, dicen-
res: Pocentia dC l est pura activa; led poreniain-
formandi maceriam non est pura activa; alias Fot.
ma quae informmarm ateriam, quacerius inforimaci
agerer, e h ageset quarenus Forms, perirer nobis
aliquod genur caularum. Sic enim esecforma
idem elficiens, acque he e caularum generibus
PecirecForma.
Sed ulrerius quis, quae tractenus dicta Tunc.
tis, quae possibilia Cune, porsibile dici bitariam: D inpusnec hocmodo: Si DeuS pocest omnia, que
I. Uc opponitur non necessario. sed eancum impossibi-
lio EcHC DEOS concinetur inrebus possibilibuo,
quia non eAt impossbile DE AM eAtC. 2. III Op-
poniuur non cancum impossibili, sed (5 necessario.
uSmodo D F IIS non porest dici aliquid por.
Sibile, quia, quando possibilenecellario opponi.
cur, idem est, c id, quod porest essé et non esse.
DEUS aucem est resnecessaria simplieiter, ec im-
possibile est DETIM non ese. Dicuncicaque
possibilia sunc per puram pocenciam activam, sequi-
rur quod possirmenciri. Sed prius est verum. F. (5
Docterius. Conlequenciam probo; quia mentiri
ridecur posse perasi per puram porentiam acti
rac.
Becanius parc. I. Theol. Schol. cract. F. Cad.
XVII. quast. IV. relponder, cciamsi mencici
concineatur in rebus possibilibus per actiram
POCENLIaM, caMEN DEI M menriri, non ellein
nonnulli ex Scholacticis. Omnipocenciam esse E rebus possibilibus, Sed implicare concradictio
porentiam, quin quis facere porest omne id, quod
Cst possibile, ue possibile impossibili e necessario
opponitur. Duo modo potest ad objectionem
responderi dicendo, quodd DEUS non concineacur
subpossibili, ut possibile lumirur, quando obje-
ctum omniporencia Cacuitur.
Polret ulcerius eriatmm oose eum
non posse facere omnia, etiam quae Peri sun possibi
bilia. Non enims pocest ambulare, bibere, informare
materiam, ec.
Sed porest Facile responderi, nos, quando
de Odipocenciz DBI loquiinur, quod sit po.
tentiâ, gbd DF US porest tacere omnia, quae teri
Betm.
Sed haee respontio non videturreni totani
expedire, quia si hoc sufsisie, ec aliquid dicatur
omnipatens propcerea, quod possic omnia; quae
iplum Facere non immplicat concradictionemispro.
Fecto ee crearura pocerit dici omnipotens. N95
aucent rolumus, Omniporentem polle Facereom-
nid ea, quae lune porsihilsa tieri absolure. sed in
refuranda sencentia Becani diucius non immora.
Fbor, cum quia non est notri incticuei; cum quia
jamitum illud suorempore prxectiei.
Nos ad pexsentem objectionemresponde.
musica: Ouando dicieur, DFUM posse omnia pos.
pati imperlectione impOTIOE _ssd nune dir Formalicer. Perfectio aurem simpliciter est eriar
Futmnid
Cune poslibilia, incelligere porentiam pure acti. sibilia; esse addenduin tioc: quae non imporiant de
vam. u non sic simul passiva. Quadam enim poi sebants aversectonet. Sac auemt i VLVS
tentia est pure activa, quaedam pare passiva qua menciretur, non esset inEnice vertectus, qu’in ad
dam activa es passiva simul. D FO aurem nulla illudens, quod est inAnice perfectum, requiricue.
alianisi pure actiraporentia porest adscribis clim netiabeat omnem perfectionem simpliciter de

## Folio  -  — 786373555:0105
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000105.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
etonte duls

## Folio  -  — 786373555:0106
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio 47 — 786373555:0107
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000107.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
4
Sumraa rericas. Ouod si ancem DF. VS possic men- A vult, nec alio actu est opus. Sed qui nondum.
viri, non eset summerecus, scur si injustéagers
pollec, non estec summejuttur, sou ipta justicia.
u Ec criam achoc.
Ancequam ad atio progrediamur, mon
mus ex Cajecano hoc, non sempernobis consta-
TCs an D E. IIS boc vel illua possit facere. Plurin a.
rum enim rerum accurncam nociriam nonhabe.
muS, nec novimus, an implicene concradictio
ne ncenc. De quo pluribus in notris inRicu
tionibus.
Accedimus nunc ad atstinctionem aliam
Pocencia enum porro diridirur it universalem, 8
ParLICILrem.
Incabella unich delcriptione exposui poren
eiam univertalem de parricularem ica, veureaque
complectacur cam pocenciam actiram; quam pos
Eram. Pexltare aurem videtur, si divitionem
pocentix in univertalem s perticularem seortim
 distincte axplicemus cum actira cum passIVX
caller scienciam phrsicam, ille haber etiam po.
teneiam contemplandi, sed remoram, quia inter
rd concemplaci, es illam pocentiam, qua ille por-
cconremplari, incercedere prius habicum Phy-
liex oportet.
Arittoreles YLII. Phys. 1. 32. proponichoC
exemplum, quod ser in loco inferiori deteneus,
v. B. in reliea, habent porentiam ad adscenden.
dum Tursum proximam; remoto enim impedi
B mencostacim adscendic. Elaber autem de aqua
pocenciam adEcendendi Curtum, sed remotam.
Aqua enim quamdiu aqua est, de Sibi relinquicue
ex incerno suo principio delcendic. Fs eniim cor-
pussrare. Ouando aurem dicitur surtum ferri,
necessum eAt, ut prius mucetur in halicum de va-
Porem. Incercedere ergo oporret actus alier, de
estin od hocrespectu pocencia remora. Damus
exemplum aliud. Lignum jam praeparatum, icem
laceres cocti, lurum macerarum, eec. Tunt in po.
Dicimus igicur, pocenciam activam universalem. C cencis prorimâ, ue ex illis hiac domus. Scacim
esse; qua aliquid aprum est plura eaque diversissima
operari aur efficere seinul sed indeterminare, HOC est
ica ur quod actio, auceciam res per eam producta
talis vel calis sic, non habeacab et, sed ab alia p0-
centia a. Tiva. Porentha aurem activa parcicula-
ris elt, qua aliquid aocum est cercam actionem edere
determinaete, i. C. ita. uc quod actio, duc eriam res
per eam producta, calis vel calis hc, id ab caha-
Beat. EE per hanc restringitur _ determinatur,
enim adjunsi ee in domus Formam exrrui por-
Tunc. Sedlignarudia, laceres nondum cocti, lu-
dum nonduta praepararum, habenipocenciam re.
moram ad domum.
Eocalidum aucom hic eA, quod unapoten-
eia alia BE REMOETOT. Ouaedum enim non cstita
ralderemota; quadam aurem est ralderemoras
e oporter plures incercedere actus intermedios.
Sic in terra es porentia, ur ex ea nascarur animal
ratioagendi porentix univertalis. Pocencus passi- D sed ralderemora, Prius enim RACCUNEE ex Ter-
vanniversalis est; quae aeque respicie plures, easque di
versismas formas indifferenter es sine discrimine
recioere. Potencia passiva parricularis est, quea
resicit unam formam uenon aeque respiciat aliam
Sic pocentia passira materix primae in se conside.
racae universalissima ei, qu’a aequaliter respicit
omnes tormas corparum generabilium ec COr-
ruptibilium, easque recipere apta est. Cum re.
ro per certas dispoliriones ira determinata est, ut
masistiane Formam relpiclat, quaa aliam, dici
ragramina, ex craminibus in venericuls nascitur
chylus, ex chyto nascicur lansuis, ex lansuine
Pemen, ex lemine demum animal.
Notandum deinde, pocenciama aliquam di-
vertorum actuum relpectu, ee praximam et re-
motam esse posse. Sic c. 8. liena habent pecen-
eium proximam uc secencur, remotaca, urtiac don
mus ex illis.
Sequicur nunie ulcimo ea Potenrix dlvitio,
qud alia dicirur nacuralis, alia obedieniialis. Po-
curparricularis. De quibus pluribus dicetur in F. cencia nacuralis dicicuri quae pocest iraduci in acture
Tabella de Cansis.
Venrimus d pocenciam proximam ac remo-
eam. Proxima porentia est, qua immediae. 1. C. non
inter veniente alio actu porest eraduer in actun). Re-
mosa vocentia contra elt, quae non nisi incerveniente
alio actu, aur eriam pluribus alio actibus porest era
duci in actum.
viribus nacurae fine speciali DE. L operatione. Ouid
aurem operatio DF. I geveralis, quid specialistie
intra de cansa efficience monebirur. Pocentia obe-
dienrialis ett, quae non pocest eraduci in actum, nist
accedente pocencin ld E L absolura. Quid sic aurem
pocenria DEI absolura, diximus jam supra
Elic ance omnia evolvenda eAt quadem am-
aliltore lestrane distinctionem explicaceri. Biguitas. Nam rasie hactenus de porencianacura
bus placipue ia locis, TIX, Pbysic. Cap. V i. 32. IL. dd F li eximuo. Ereripliciter porissimum porenria na-
jam plurima proponit exempla. Proporas eltacquilita vel pocencia nacurali luperaddica.
Duo modo distinguitur a porencia acquisita. Ie
rilus c. 8. est pocentia nacuralis animalis, d ca-
concemlahaum ille, qui nondum habechabi. lorinigne elt ejus porencia nacuralis. Elabicus
v.6. Phis acco. habel Doccuclaa Coceplanat
aurem aliquis non est porentia naturalis, sed ac-
guilica. Hoc modo criam habirus Theolosici,
v. 8. Spes, Edes, charitas, item habieus ille Aporto-
pronimum: porest enino conceplari quando. lorum, quo linguarum cognicionem habuerune
anim. rexribus pluribus; _ IX. Mer. texr. 2. ubi et. curalis dicitur. L. Fa, quae est ingenirarei, e non
nOM
primarium de maxime manifectum in ipsO TExTU,
nempe de actu concemplandi. Hlabet potenciam
eun scientix, nempe qui adhue rudis est ee inci.
picdilcere; cum qui inttructus est habituscientia

## Folio 48 — 786373555:0108
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000108.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
C48) esi
non possine dicihabicus nacurales, quia Fuerune a diencialem es illam, qua poiencia obedientialis tradu-
intuti. 2. Pocenria nacuralisdicieurr ur opponi cicur in actum. Hoc verum est, in DEO est poten.
cur libera, de Sic porencia libera notr ek poreneia
nacuralis. Secundum prtorem aliceti accepeio-
nem porentia libera eriam, t. B volureas, potest
dici pocentis nacuralim quia non est Destencia ac.
quisica. 3. Sumicur potencia nacuralis, ue oppo-
nicurobedienciali. Et ita in praesenci distinctione
accipitur, eAque he pocencia libera etiam naru:
ralis. Ntam r. B. voluncas, quae est pocencia libera
ria illa; qua obedientialis aliqua porenua por est cra–
duci inactum, _haec est pure actira; Obedientialis
aucem somper dirieur poreniia éa, que cradusuur
in actum, seu cirea quam pocencia DEl absolura
verlatur.
Nocamus eriam hic obiter, qudd IIIe AVEOE
dividac pocenciaca passiram in subjectivam es ob-
jectivam. Sed protecto porentia objectiva. uri
per estenciam suuen, viribus suxe nacucae pocelt B d passira saepè dictineairur, non est passiva, V. B
velle  non relle.
Nocandum aucem hie de praelerei distirictio:
De, qu’odomnes concedant, eam concernère pocen-
tiam passivam. Dicune enim pocentias passivas alias
esse naturales, alias obedienciales, (5 nevant de po-
remia activa, uepacet ex arimands debello visii, e
recencioribus nonnullis, de specialiter ex cabellis
Mecaphysicia cajusdam Aucaris.
Verumtios lacuimium cuiam inpoceniiis acti.
ance mundi creacionem omnes res erane in po-
rencia DEL objectirâ; sed nihil FUITINDEO. Pas-
sira aurem pocenria omnis est in cerco subjecto.
Ac onte mundi creationem nullum fuie lubie-
ctum praecer BFDM, in quo, ic diximus, corum
nihril ett.
Porro lequiiur dittinetio Poreceiae in alti-
vam vel passivam simplicuer; d sctivam vel passi-
vam bene e5 persecte. duae dirisio cum v. til ha
vis dari porenciant obediencialem. In passiris res C Bca= difficuscaris. Palrim declaribo, exeriplis-
quia est clara, non probabo ulrerius. De pOtentiS
actira aurem declarabohane ineam alsertioren
ulcerius. Concedicur ab omnibus, quod in virea
paroms Fueris pocentia obediencialis, quareriis
ex ea porverune produci amye dala unius noctis
spacio. Ouam esse pocenciam passivam etiaim rios
concedimus. Nam. vi rtus illius rireae lavon et
Ricit, DEOS auram Colusfuit, qui persocenciam
Tuam absoluraem hoc Fecit. Sed praetertioc pro-
Cdue aegrocarie, ica ue non porue ic ambularé, de
ed dicimus: bic non pocest incedere. Et TUHC lO-
quimue de porencia incedendi simplici er, quid
duin decumibir; At ut simplicirer nequeat am bu
lare. Si verd postea paulum convalute, ee baculi
adminiculo incedic; licet disfieulter, dicimur:
bic porest ambulare. Sumimus vero porenciam.
rurtite simplicicer, uc indiffereorer le haber ad
bene rel viale posse. Ouando vero quis cueir
ponoeciam exemplum porentiae obediencialia acti. D aliquo, v. 8. Johannes cum Paulo velit pes pedes
va. In alcera illavica beari videbune Deum, ee in
illa vitione conlstir hominis aererna llus seu Bean
cirudo, unde cciam a Scholast eis dicirue visio
bcarisica. Illa risio ex parce producitur ab ipso
incellectu, ex Parte a DEO pet potenciam abIO-
lutam. EHt illa vilio actus vitalis, d ejus etsiciens
est incellectus: Est isicur incellect.is pocentia
actira ribonis DF P Beacitiexes sed est notencia
actira obediencialis, qu’a inrellectus folis suis ri
icec Facere, de Johannes uno die non possic face
reulera icer unius milliaris, diei lolec: Johannes
non pocest ambulare, er Pan nlche getsen. Ec ennc su-
inicur pocencia ambulindi pro bene posse, lcc
lenlu: non pocest b.neire. Vel pro male; Hdc sen.
Tu: male ambulaes male pocest ambulare. Fadem
racio quoque est de poiencia passiva. Sic de qui-
busdam nos Germani dirimus: CEr Fan niche viel
lelden, h. c. non can bene porethocvel illud pa-
ribus non porestproducere actum ridendi, sed ne: Pei, ur alius. Fr tae Pstre divisiones porenciae pocuss
cesse elt, ue accedat divino pocencia, d qud in-
cellectus eleretur ad illam vilionem. Habemus
igicue hic pocencum obediencialem actiram
nempe incellecturt.
Moneitius aurem, d: ctum Autorem Racue.
re etiair hoc; quod pocentra obedieheialix non
lic in rebus creacis, sed in DFO: SICUE expretsC
Feribit, potenciam obedientialem; qua ex lapidibus
possint sureere Abrabamo filiis non esse in lapidibus,
mae. quasadducere in Tabella voluimius.
Dittinouendum vero est, ve ierum notavi-
inus incer hios logruriones: habre pocentiam, de
esse pocenria; quas discernere polle, non et exi
Dui morienei. Tn deraues quidein eivas, Peu esse
potencia, duo imporrat: 1. quod aliquid babet po-
renriam ad aliquid;  2. quod et desu actus, vel
quod non sic posieum in actu. V. 8. qul dorimit,
dicicur porencia ridens Hlabet enim ille viden-
sed in DEO. Led proFecto errorem odmieric cras. Fdi porenria; actu carmen non vider. Igieur esse
sum.  aperrissime sibi ipA concradicic. Nam
pocenria est habere porentiam sine actu; led esse po-
actu videt, dicicur habere potentiam videndu sed
tion poresdici, quod porentia videac. EtporeA
aliquis dici habere porenciam, sire actu videat, B.
reminus: Sicurc. 8. _ qui actu ridet, de qui dor.
miii dicicus habereporenciamridendi, Et hacte.
Sam paucis de ejus opposico dicendum, quoc
ipseCtaruie, porenciam obediencialem esse passivam. tenciam, vel habere porenciam; aliud est: V. F. qui
Jam aucem, quandoesea pastta, a
at In D P V M CaderC PCeHera PAbII.
Vam. Tride ergo concra ipsum ex iptius ver-
Bs Cic argumentor: Nulla pocentia passiva est in
DEO. Omnis pocencia obedieneialis est passiva: E.)
Nulla parencea obedientialis est in. DFO. Bonus, nus de Pocemia.
ille Vic debebat dislinsuete incex pocenciam obe.

## Folio  -  — 786373555:0109
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
petae dloi

## Folio  -  — 786373555:0110
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 49 — 786373555:0111
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000111.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
a- 1s
est Impocentra. Sumiiue aurem impocentia eri- A. Ad ejus opposicum pergimus, quod est adora
Fariam: 1. negarive. Impotencia est expraeposrio
ne srennn. IW, e voce pocentia. Porestquoiri
bui ei, quod non tantum pocentiam non hâ
bec, sed ec non habere pocelt. Er diciturcunc
sumi maxacire, ut v. 8 quando de lapide dico
quod sc ad videnduim inipocens: 2. Sumitur
privorive quarido nitmirum animali aue ho-
mini caeco cribuimus impocenciam videndi
in quo est absencia habicus, cum camen hLe
ror. sive impossibile. Ubi nocandum, bifariam dici
impoltibilo. I. absolure es simplicier. 2. per acci
dens vel ex bypoibest. Impostibile absolure dici
tur, quod implicac coneradictionem; vel ve habee
ArII. XII. Mec. cap. V. cujus concrarium est neces-
sarium. Impolsibile sucem ex hypochest seu se
cundum quid est; quod quidem in se  simplici
cer non est impossibile; est camen impossibile ex hy-
pochesi. Rem exeriplis declarabimus: Deum
ius capax. Porro eciam incerdum ica priva. B esse injustum elt impossibile simpliciier. DF IIS
sivei suinicur impocencia, ee tribuarur alicuiin
re aliqua, non camen eo tempore, que capax illit
rei est; uc R Pribummus caculis primis ab orru
aiebus impocentiam didendi. Ubi dicieur qui
dem de subjecto capaci, sed non eo tempore:
quo capak eHt. Si ducem linus e alter mensis
abierie, ex quio naci lune eatuli, d unus ex il-
dis non ridere porest, tunc cribuitmus eis im
enim ens intinice perfectum est, quodhabet o-
mnes pertectiones, quae sunc simpliciter pertei
ctiones. Indo ervo cum jultiria sic perfectio.
simplicirer necesse cA, DFUM eRe juctum, e
impossibile, ese injuctum. Si enim DELS non
eserjuctus, careret aliqua perfectione simplici
ter, ec sic non eller intinire pertectus, led con
sitari possee aliquid perfectiur: cnm camen DF
pocentiam videndi eriam eo tempore, quo ca C IIS iia perfectus sie, urperfectiusconihilsc. Sie
Paceo Tune. Ouxe dectrina explicacur prolixius
 Logicis in postpraedicamenis. Sed addius 3.
rocabulum imporenciae lumi eciam posiciver pre
ipta potencia, led imperfecta, e aliquid priva-
rionis adjunctum habence. Et hoc modo Rristo.
celes, in praedicamento qualicaris dicic, secundam
Seciem qualicaris esse devav Duoinno nai advra
etiam hominem desticui animâ rarionali, quod as
Perunc Apollinaristae, est simplicicer impossibiles
quia implicac contindictionem; cum de eRen-
cia hominis sic, habere animam racionale.. Ve
rum adamum non peccasse, nion cA impossibile
simplicicer, quia nulla est hlc coneradiaio. sy
mamusenim cerminos ad invicem v. 8. subjectum
petar, pocenciam nacuralemes imporentiam. Sic Dest adam, non peccasse est pradicacum. Ii cermi-
v. B. Lusco cribuimus impocenriami videndi, qu
quidem porenciam videndi habet, sed quia est
admodu impertecta, porius eam dicimui
impocenciam, lumpet voce impocencix posi
siveo
Sed quancum ad concrecuin possibile; de
illo quoniam supra in doctrina de pocencia obje
etiva dixi, hunc quidem plura non addo. POtC
runc Domini Audicores illa secolere.
vi lave non inrolrunc concradictionem; nec un
ous alceri repuenae. Ance lapsum enim suicve
ra hac proposicio: Adamnon peccaric, nec invol.
rixur ca aliqua concradictio; proinde non est
impossibile Graplicirer. Jam vero posro, qu’od
peccaris, non illio terminis in se spectaris, sed
exillo praesuppolico est impossibile adamum non
peccasse. Ex quibus Pacispuro hans doctrinaui de
pocencia palete. segueat
D sionilicandum id; quod actum vulgo L aata criens
vocim, Aristoreles duobus nominibis u-
cirue, ortetezcii
 crépzcia. 
Cicero lib.. Tuscs quaest. vercie concinuaram
quandam es perennem motionem. Sed parulm cori
mode. Nam secundum Rristorelem V. Mer. C.
VII. Uc videns _ lciens dicitur bitariam, siva
et a erseneeciae, ita d quielcens. UBi C erte
nezcta ellec icm, quod concinuara mocio, ir
camcare apepalet, ul cvrekExeiae d crcerciaia
le esse, acM GE, quodrevera cale esse, ec vuleo dici
esa guiclcens ester idem: quod concinus F tur esse acta. Apud Philoloptium IV. Mer rextib.
morione gunesehs. Pracerea ACisloceles YI. Phys.
Text. VL ioruin detinie per ertenexciar. Ouod si
visset per idens; néque genus in illà detinitione
haec leguneur verba: n de creereia ro cyov. dia nas
iroua Negesa) Crepreia na(. re ćeyen nos vurs ciret
 e95 V Eysed EZ e av. H C. Actu (Eresica)
ic est opus. Duocirea es actus nomine illo (eréeyera,
latius pateret deMe. Quid2 quod morioea dicitur ab opere, arque ad formam (evéczeta) excen
Erten exsta cl. Si ered errenexeia seniti.
airir. Sic e ejusdem l. 1. L. explicone Philolophus
CatEC HOEEDACBZ O_ POD eC I. de artro . 1. 2o babt5   dses l bbeB rbus eta Gl18 ers l.
loconon adducimus.
rimam de secundam. Aali
Vox creezea vero nonnunquam apud ehi.
locoptioinctionem vel operarionem,  lic aliquen
jam illa roce beniticarer mo:ionem, idem desini-
actum secunca lctat, ul et l. de anima
6. lLl. Hat. 860. 2. Ltbo LoacB. 6. l. a ali12
locis conltat. Velum l nen cnperplu, e

## Folio 50 — 786373555:0112
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000112.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 111 lines, status machine
habere nie, ue se habet mocus ad pocestarem, alia v. R amraro arénoger suroeor. Non, oporcet cuju
ut substancia ad macercam. Ubi cexte evesqua
per operationem exponi nequic, cum substancia
vel Forma subttanciatis le non habeat ad mace.
riam ut operatio. Similiter VIII. Mec. c. II. dieie
serenitarem esse quierem in mulcirudine aërio, es ma-
ceriam esse aerem; crészeier vero u, voidr quiecem.
Vbih eresz eie lruilcat opcrationem sireactio
Demm, quies eRlet operatio.
que rei definicionem querere, sed racionn simili-
cudinem consderare. Inducir isitur execipla,
enque non pauca lincularium lire specialium.
acuum auc eorum; quae Cuns actu, enque cou
parando cum lingularibus seu specialibus (qui
bus respondent) pocenciis, auc iiss quae poren.
eia Tune, docee, sient se habent Beciales actur
ad poieniias seciales, aut esse actu actibus specia-
Noramus hic quoque obiter, nomet eegor B libus ad esse pocenuia pocenciu Pecialibus: Za sese
etiam aliquando opponi ri éresgela, actioni d
functioni muneris. Uc quando inirio l. T. ath. aa
Nicom. dicitur: araroes de Tic eaircac redr 3
ACoV. Tà per rus arir Eresza, de nai acta
aa rira. Differencia vero aliqua fimum appa–
rec, quod alii quidem actus, (actiones) alii vreo pra–
per ipsos opera quaedam sunc. Hloc modo domus
de calceus Cune eszae, eedificario d efrectio calce
habere actum, vel id, quod est actu universe si-
ve in sua lacirudine, ad pocenciam, vel id, quod est
potencia in sua lacimaine. Sic eres le habee
actus rel esse actu in sus lacirudine, sieur se
habet ro ornosouur rees 20 oixosoummor, xediticens
ad id, quod callet arcem xditicandi, non ca-
men adifcnt. Ec Forma separata sive eductas
jam ex pocencia insceria (hane enim incelli-
non unc eera, led creszssa. Aliquando vero  git Rritto per Formam lepararam) ad matoriam
sumicur proipiimet actione es functione muneri,
vel manere ac officio, licur nocat antonius Mon
cecarinus in l. Y. Pol. c. II. LeXF. 25. dicens, vo.
cem éezor in verbis illis: Tarte se ro csya desa
nai ru sirapem hâc signisicat: one lumi, ue in prin
cipio cum primi, cistri secundilibri de parribus 
nimalium, et in cexeu 35. 1. 7. Uer. _ aliio in 10sis.
Sed hxec de voce.
Ulceriis de intentius dispieiendum, quia
si actus. Arictoreles PX. Met. Cexc. 1L. delcribie
aliquo modo quid RC actus, de dicie: Actm est,
rem esse non eodem modo, quo erat in pocentid.
Sed in hâc deserixcione poris deseribit, quid se
dicto loco Aristoreles exponit, quid sit actus vel
ese acTu, est SE ErEeria, dII, To UxveVEIr 
resqua un drcos oves regoueror sravet
Est autem actus, rem non ia se babere, quemad.
iptac, in qua ance eductionem erar porenrit.
libi camen nocandum, in plerisque hilccex.
ecplis expicsse fermonem esse de concreto,
nempe de ro erpycla crac hre actu esse. Pol
Tunc aurem facile accommodari ad abttractum.
nempe iptam cresgsiar sive actu, ut sic in lo-
cum ro dmosouor, aditicancis, divesouenors a
D disicationem subsicueris. Caeterum super cti,
actu esse, quam quid sic actus. Nihilominua ob.
serratu dignissima mihi videntur ea, quibius
quod diximus, cradiram actus detinicionem.
non esle verfectam vilum est adjieere verba
Fonleca ad sexr: XI. lirerac. qua haec sont A.
ctus in communi; cum sic quoddam valde generale 
s omnia genera (praedicamenta) transcendac,
acque adeo exrra genera omnia reperiarur, desi
nicionem veram s eermanam; quae ex generes
proprio; propriaque differencia conficiurs babere
non pocest; nam proprer hujusmodi valde com
munia es cransscendentia porissimum distum est
ab ipso, non omnium quaerendam esse definitionem,
modum porencia dicimus effe. Ubi quidem, uri P quod de perfecta inselligenaum est. HIXC PON
diximus, explicame, quiduc esse actu. Sedto
eile Poltumus exisua rerborum inuratione de
Anitionem illam accommodare ipsiactni, dicen
80: Adtus est id, quo res isa se non babet, quemad
modum pocencia esse dicimus:
Porro Ariltorcles aisto loco dectarat exeim.
plir, quid sic esse potencia, v. 8. exenplo Mercu-
rii, quem dicie pocenciâ in ligno rudi, seu non
habence Formam Mercurii, cum ejus capax(ir; 
in coca linea) dimidiam, quatenus ab ipsâ divel.
dis de ncu per e esse pocetti ui eaponit Alexan.
der.
Moniam aucem erxosx denuttes actus, s-
repoctus esuo guou eM actu, non est perfecta,
accedis PhiloCophus ad Fulids exponendum
quid sic actus, vel esse actu, ita ramen, ucpraemie.
rac exrexiam illam d norabilem adniodum
exconrinna, quae eR: i si rurris ies Errcir
eca.
Nanc tenimmus ad distinctioner, de primes
IOco se ostere illa, qua actus dividieur in PU-
RAM _ NON. PURUM. Aaus purus est, qui
excludit omnem poienciam passivam. Cujusino.
si actus est Colus DEIS. Ipse enim Tolus cA
aradus. Reliqui Spiricus qui ercati une, ue an
seli d animx; von excludune omnem pocen-
ciam pactiram. sed habene in se pocentidm
quandam pastram. Ouod pacet inde, quia
de anseli de anima rorionalis fulcipiunt in le
Tuos actus: uc quando anselus vel homo in-
celligic, rulc, dc. recipie in se illos actus, qui
hunc cum dependencid a subancia angeli; vel
ainima rationalis, _ sic quaedam Ac patsiO. A-
AuS dUreM NON. PURUS est, qui non est alie-
nus ab omni passione, uri ex hactenus dacis ex.
emplis res clara et
Secun

## Folio  -  — 786373555:0113
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio  -  — 786373555:0114
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 51 — 786373555:0115
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000115.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 100 lines, status machine
Secundo diriditur Actus in formalem es en A xirur, de diversa considerorione rerum in dilch
vicativum. Actus formalis est vihil aliud, quam
forma aliqua informans mareriam. Ita anima ra-
tionalis est actus Formalis, quia esti Formahomi.
nis, d informando corpus orsavicum huma-
num, hominem constiemir, de Facic uc Cichomo.
Retus aurem Encicarivus est id, quod aliss voca-
eur existentia. Existencia aurem est id, per quoi
quid existir. Urvelur calor est id, per quod quid est
plivis, nion aucem habetur apud Rristorelem, sed
proxonitur d Scholacticis, et non exieni ect urlis.
Videcur aucem actus signacus nil esse aliod, quar
nacura rei, ue racio ejus formalis seu essentia, s
quae ad eam perrinent. Aetus aurem exercicus vi-
decur nihil aliuid denorare, quam essenciam rei
non in se, Seduc est rebus applicata. Vel actus ex-
ercius videtur esse ipsares, ui’ei applicaius est actus
calidum, ita existentia est id, per quod aliquid ex- B sienasus, seu racio formalis (s essentiarei. SiC c. 8.
iltir. Ouid aucem sc exiltencia, accurare non po.
Eest dehviri, est enim universalissimum quid.
Volgo dicirur quod licids per quod aliquid’est ex-
Era juas causas. Cx domue aliqua quando nondum
est exrructa, non est exrra luas caulas. Caulx e-
nim ejus sunc liona; lapides, icem tabei e alia,
in quibus consiltir domus, quando nondum ex.
tructa eAt. Si durem excructa ett, cunc est cono
Lodicus osic de genere de lpecie in actu lisnato;
quia deh quid hoc. Theologus veco inactu ex
ereito, quia non definie quid sic genus, quid spe-
ciesi led agit de rebus, quas dicit esse genera et lpe.
cies, _ his rationem seneris e speciei applicat.
Sunc vero in hâc doctrino sedulo distin-
Sienda hiaec duo: esse aliquid actu, es elle actum.
Actus scilicet est id, per quod aliquid est actu.
ficuta excra suas caulas. Incra causas aurem.  Actu aucem esse est habere actum Sic c. 8 ho-
contineri est, quando abluntcaula, quarum vi
Porest heri in rerum nacura. Q aneo, aucem
res ab altis causisjam est producta, cunc d’estur
illa res esse exerz luas caulas. Sed ut actur eneita-
Eirus seu exister. tia hoc modo describitur, non
GOMDEEIE D FO, Sed cancum rebus creacis, seu
etiam factis, quae aliquondo fueruoc inporentia.
Solet aurem existentia eriam sic describi: Existen-
eia est id, quo aliquid duuur esse exrranibil; que
Pactô cciam DEO competit.
mo non est actus, est camien aliquid actu, quia
constac ex actu e pocenria, nempe ex corpore
tadquam macerii, de animâ racionali cang.sam
FOEMa. Ouanguam de anima possit dici veum-
que,  quod actus sic, de quod actu sic. Actus enim
el, quacenusactuae maceriam, de Facie ur iIIe; qui
pocentia homo crac, Ec homo actu. Actu aurem
eA, cum existirinrerum nacura, e habet actum
entitativum. Non aurem dictent esse actu, ucho-
mo, quod habeac actum Formalem, sed quia est
Porro distinpvitur octus in primum de se. Dipse actus.
cundum. FC haeC distinctio Frequentissima, quam
provonic Arist. II. de anima texru 2. Nonaucem
deEinit ibi quid sc actus primus, quid secundus,
Sed rem declarac exemplo. Dicic enim: Actus
primus est uc screncia, actus secundus ut concempla-
ri. Exlane Aristoreles recte non omnia detivivirs
ridiculum enim quarere omnium rerum detini.
tionem, ut olim ne oius in foro absquedetinici.
Fandem videndum el, quoniodo verliia lies
quod docent Aucores, actum es poienciam esse op.
posica. Actus Pane d porencia poltunt simul Hares
imo ex octu et porentia AC ens per Sc; ut ex a-
nimâ ee corpore sic corpus animacum. Dici
mus igitur, quod incer octum de pocenciam op
Policio lc non aliter, nisi quacenus in potentia
est priracio actiis; e sic non postunt diei de eo
one vendebant. Nos dicimus; doctrinam de actu. dem respectu ejusdem. In hô̈c enim, quod aliquid
Primo ec secundo posse duobusmodis explicari: B dicitur esse porencia, includicur aeltis priracio.
 uc etiam decur actus tercius, quartus  c. IIF V. 9.
operationes intellectus possunt dicieres actus. Sed
H. l. ita non sumimus actum primum et secundu.
2. uc eancum actus primus es secundus, nec praeier bos
percius auc quarius detur, ita ve actus primus sic for-
ma a qua procedit operario, actus secundus opera-
rio ipsa. Ec ECB. l. Cumimus. Ex quo parecs quodi
Porest enim quaeliber porencia actum habere,
quando aucem non habee actum, cunc dicieur
res esse porentiâ. Qnandocunque erxo res est
porenria, impossibile cA esse actu, vel impossin
bile est, cum poceneie esse conjunctum actum E
vc quando homo in Comno non vider; tunc di-
citur homo esse potencia videns,  ad eA priva.
Pla porencia possur dici actur, nempe porenciaa F cio actlis ridendi. Ouando aurem adett actus
etira pocest diciactus primus. Sic vilus respectu
vibonis habet le ve actus primus; quatenus facie
apcum oculum, ur videre possc. Ipsa aurem visio a
pocencia videndi protecta, est actus secundus.
Ouarto actus Mterrur alius sienacus, alius ex-
videndi, eunc porel dici, quod habent paren.
tiam videndi, Sed non porelt dici, quod heridens
Porentia. Ica aqua pocencia calida nondum ha-
bae caloremm; et non porest diciactucalida, esto
que Ec prirario caloris, ec ira elle pocencia cali.
ercicus. Quae distinctio locum habeci quandoa duM_COIOEOPPORUMEE prIVaLIVE.

## Folio 52 — 786373555:0116
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000116.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
lEquitur nurc doctrins deprincipio ex princi. A quijam genirus eB, quaindiu subElit, à corpote
piaco. Ouando pocentia rraducitur in a
ctura, tunc sic principium actus, d actus es
principiacum. Sicur quando liomo incipieride
re, tunc hc principium risionis, de vilio est princi
Pintum. Recte isicur post doctrinam de retu d
Pocencia asieur nunc de principio de principiaio.
Principium ThomaS parc. T. quaest XXXVII.
deEnit, de dicic esle is, unde aliquid quocunque mo-
ao procedic. Duae dehnicio Thomae locum habee
e animâ dependet. 2. Pro et unde quonodo-
cunque esse rei dependet. Ou a rarione omne prin-
cipium rei in fieri eAt principium essendi. Cum
enim seri rei cerminetur ad esse ejus, vel quod
eodem recidie, cum res accipiat esse suum por he-
ri scium id, quod est principium tiendi, esteriam
principium essendi ejus, sive res ab eo quoque
dependeam quando jam facta est de quoidiu lub
sllir Ere qu2veo jam facta est, non ampliurab
in omnibus priricipiis. Ouando enim ipnis pro- B eos dependear. Hac acceptionne eriam lutor est
ducic calorem in aqua calor abisne procedie de
ignis c principium caloris. Materia eciam est
Principium pastirum, ex quo aliquid generacumn
e Ec procedit ranquam a principio, licecalio
inodo, ac a causa ettreiente, a quo tanquam a po-
centia actira res aliqua procedit,
Aristoceles V. Mec. c. l. principium sic de
Ecribit: Principium est id, a quo aliquid est, aut fir
aut cognoscirur. In qua descriptione concineinr.
simul generalis quaedam dirilio principii.
Dieis: Dirilio est distincta à detinicione, de
aliud est dicere quid, aliud quomplexres ( L. di
risto a detinitione debecexulore.
Verum Resp. in sis, quae uniroca TunE
quando aliquid describitur vel definitur, cunc s
proprié de definicione relimus loqui, non debet
ingredi definicionem diriso, vel particula dis-
junctira ulla. Sed quando deseribitur Ed, quod
est vel analogum, vel aequivocum, non adeo vitio
principium essendi calcei, quia enim suroccolce
um efficit, sire quia calceus a surore sF, id0d cal-
ceus esse Curm haber à Cutore, e sc lveor est ejus
principium essendi. Priori vero modo calcei
principium essendi sucor non est, quia postquar
jam Factus est calceur, à sutore non derender
Manec enim calceus surore, a quo confectus est,
etiam moreuo, dc. Inpolteriori ergo accepcio-
ne Cut principio estendi principium heudi Cem-
Eper concinetur, d sic locum habet distinctio bir
membris. In priorir. Cighifieaciore ab ed dictin.
Euicur, Pocestque aliquid esse tendi principiura,
quod non sicprincipium essendi, quemadmodure
Patec ex dictis, e proprerea in cexru Ariltocolis
mentio fic certii eriam membri.
Occurrit porro apud Autores distinctio a
lia Principii; nempe in priocipium quOD de
priocipium gIC. Ilius definitio nominalis For.
casse eradi pocest haec: Principium DuoD est idi
verricur, E in illa delcriptionementionem Fece- D cui sumto in casu recto, aus locutione aequipollente in
ris divisionis. Quamris de in analopis e aequi-
vocis poltimus uri mli definitione, in qua non
st dirisio, nempe si primorium rantum bignifica-
cum velimus definire. Nam analogum per se
policum sac pro signilicatione famoliori. Sic
quando detinio sanum, quod. (icid, quod habee
Facultatem cdendi recte operaciones vitales, li-
cet non omnibus (ub roce sani concentis com-
Pecat, eamen bona est haec definicio, quia prima
tribuiem verbum sienificans id, cujus est principium.
e praecipue estal:c. od suppolitum, utguberna
cionis navis gubernator, ionis uctionis principi
um est quod. Dicimus enim, subernator suber-
natnavim, ienis urit. Neque obstar, quod recté
eciam dicatur, ravis suberuatur dglbernatores
ob igne uritur hoc vel illud, quoniam ilta locu
tiones prioribus aequipollene. Elinc diximus
in detinitione: Cui cribuicur operalio in casu recto,
eium signiticatum, pro quo absolurectar lanum, P aut loculione aequipollente. Sed principium DuD est
deuinir.
id cui sameo in casu auferenai, ant locurione quipol
lentei adnecticur verbum denorans id, cujus est prin
cipium. Ec hoc peincixium etli non semper, ut-
plurimum tamen est natura aliqua aue Forma
Ere ea sic essencialis, sive accidentalis, item paro
integralis, vel instrutmencum. Sic unumquodqe
hOrums arx qu_ diCITUFNO (DECIn_n, IanuS, cE
Saus autem perrulgata est dillinctio prin-
eipsi bimembris, nempe in principium essendi de
coenoptn. Acq; hic loci ex deseriptione AriAto-
celica dedicur cerrium membrum, principium fien-
di lecrei infieri. Dicacerso jam quis: Si dacur
ceru membrum, auc divilio illa bimembris
ruleaca erie insufficiens, auc E eHt Cuficiens, certi
um memorum redundabit. Bc. Cnmam est, Sadisaist arce Mana, temonenavimreeit, ienis ca–
sendi pollc tum Mariam i. Pro cB, à quo esse rei L lor: urit, XC. eque hic oultat, quod aeuus
dependet, ita ue post quam jam facta est, es gnam-
am est, ab eo dependeat. Ouo modo materia de
Forma lune principia eslendi substantix corpo.
re_, al mtulma corpur hominis. Llata AOW0,
prioribus aequirale.
ulbi tamen sciendum r. non semper ita di.
mo, ect id, quo gubernaturnaris. Undedicimist
benesicio ariis vel manus, adminicalo remonis cuber-
nacor subernat navim, ac. qula la otoe
inBH

## Folio  -  — 786373555:0117
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0118
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 53 — 786373555:0119
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000119.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
singui principium _HOD _ Qu 0, quin ali- Rum, sed non in aliud. Aliud autem importactioco
quid postie ese simul principium quoD e prin.
cipium OIO, Rcur anima estid, quo cognolcimur
ve incelligimes, II. de anima cexF. XXIV. Sed
JII. de anima cap. WV. diciePhilosophus, animam
quoque esse id, quod cognoscir. Sic homo monu
movec bocnlum, ex baculo lapidem, L. VTIL. P bys.
. dicitur haculus moves lapidem. Ec quemadirio.
dum diciur: F90 hisce meis oculis vidi. Ica L. UC.
TP. V. 30. dicitur: Ocnli mei viderune: salurare ru-
quod id ab eo cujus respectu dicicur aliad, habeat
numero salcem diversam essentiam. Vec. 9. diver-
Cam numero essentiam habet Ascanius ab Anea.
Sed in dirinis Pacer d Frlius non habencaliam.
atque aliati, sed eandem numeri esenciam; et in
hoc consictie mysterium, quod eadem numero
essentia praedicetur de cribus pertonis. Ulus du-
tem Cum voce salcem, dum dixi, quod requirarur
saltem numero diversa essencia. Mihil’enim impe-
um. (2.) Semper dari aliquod principium. OHOD, B dic, quo minus id, quod dicicur aliud ab alio, tia-
quod non si: simul orincipium e) Ho, uttiomo, qui
baculum manu movec, non estid, quomovetba.
culum. E e hic nocanda (3.) quaedamroguls,
quaecalis: Principium OHO praesupponis principium
EOD. Duam quioem regulam non memin
 legise, sed eam corfeci, ec illam omninore.
ram esse; prabo indrctione. XTemo enim un-
quam dabie mihi principium ort, ubi non se.
principium OOD. Sic in Ccripeione principium
beac essentiam eriam specie divertam ab alio, (-
cuc equus de humero de specie alivd eAt ab ho-
mine io
Sed porro circa haric dehniciorem Soarin
notandum ex eodem, quod verbum LNF L UTL
non Aricte de Specialiter, ut cribui Folet caula eAi-
cienci, accipiendum sEs Scd generalius, PFOVLX-
quiralet rerbo DANDI _ COMMIINICANDI.
Seulus ergo est hic: causam esse principium dans
DIC eR mionus; adest aucem eciaim principium. C vel communicans esse effectui. Et Sichaec desinirio
DHOD, Dempe homo. Tiem calore carguata
Prinsipio eeo coletic aqua, sed adest imul princi
pium OrOO: nempeisni Fesic conlequenret
in omtibuus exemplis, ubi dacur principium OrO.
eriam recesse est dari principium OroD. Ercan
curri de principio OVOD de QVO.
Sequirur nunc divisio AII. qua principium di-
eicur rel carsa velnon-causa. Laciuspacet princi
pium quam caissa. E n. omnis causa princixi-
um, ut hrabee Arictoreles c. I. L. V. Mocaxh. Sed
non omne principium eciam est causa. Nam in pliy.
Ecis priracio est principium, nectamen cauta.
Nec enim est essiciens, nec rnteria, sed accidens
inateria; mulio minus est forma vel finis. Sic
etiam primum princtum in linea est principium
lineae, de durora est principium dieis iiem, un de
quis primem incipiemorech, principium icineris
Ted nullum hiorum eAt causas Patet ergo princi-
pium de caulam difterres ue disterunt genus 
non Colin caulx etsicienti, sed de aliis cautis
convenit, nempemareriae se Formx, ut res eAt ma-
nifesta. Ouomodo aucem Anis inAuat esse, dice.
mus inferius in capite de cansa sinali. IIXec de
generali causx desinitione monuisse nuric suF-
ficiae.
NIIMES EXTERNUM. Oux divilio eriam cause
applicari (olcE. Principium INTFRNUIM est;
ei consticutionem incrediacur. Privcipium L. X.
TERNUI est, quodica est principium, iuc non ingre
diacur constirucionem effectus seu principiari. Hoc
mods principia sune caula efficiens _ causa Ana-
lis: Nam quando auritaber Facit pocilum, nor
ingredicur consticurionein poculi. Et sectio, qua
Anis Serrae est, non ingredicur constitutionem
Terrae. Serra enim est Perra, licet non secet, relli-
cer non uramur ed ad secandun.
species. LE per contequena recte dividiturs E
tr. 1. Principium in principium causale  non-cau
Sale. Principia non causalia Tolene diei ea, quae
Paulo ance adduxinus. Principia aurem causalis
Iane quacuor illa genera causarum.
Causa quid sic, est difficile desinire, _ divert
diverse dehniuat. Nos ex Soarid Disp. Mer. XII.
dicimuo, Cdusam esse principium infruens esse in ali–
ad. Obi principinos e Zelus, stans esse  antat
differencia
Dividicur cariderii principium in JNYE R.
quodita est causa vel principium, ui ipsum principia–
Super eAt Correlaium Principii, quod est prin-
cipiaium. Ubi Cunenonnullis de incerillos quoqe
Fonseca; qui negane principiacum esse dicendum
correlatum principii. Sed correlatum principie
esse his verbis describendum: Id cujus est princi-
pium. Sed nos non ridemus caulam, curnege.
mus principiacum esse correlacum Principii. A.
ristorelos l. V TT. Cares. docer; quomodo debeane
ese comparaca correlaca, si non habeant nomen.
Nempe derirandum esse à relati nomine tale
nomen, quod complectatur omnia ille, ad quae
relarum referrur, a ita quidem, ue licur relatura
retertur ad iptum, ita iptum referatur ad rela
tum. Quomiodo r. f. ab ala deriratur alatum
a clavo clavarum; à capus capicacum. Jam haec lunt
Correlata ica; ut detur ailiseoOn hocmodo: cla
vue est clavari elavus, es clavarum est clavi clavi-
nm. Trem: Caput est capicati capur,  capitaium
est capiris capiraruim. Unde argumeritamur pro
amen est aliua. Lal  quidem ellem abs. notra senrencia hds modo: Duodetnque voca
Bestir
Sed hic dicat aliguis: Se causa hor moadre
eté definicur. Pater in divinis erie sausa Filii. Sed
Theoloei neeant Patrem esse Filii causan. Proba
ine adcem, quod Parer hocmodo sicFiliicausa
qula si Paier Filiue cenuit ab aeterno era princip
u instvens esse inslium, es ejuis causa. mma
de causa a Svarezio est definitas
Vertum Relp. ob servanda eA vox M
am licet Filins indivinis ht alius a PaErO, non

## Folio 54 — 786373555:0120
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000120.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
 (54.) 8
dulum ad nomen principium is se habet, sieur capi A Fuie detinitum: alicer nempe a Thoma, d aliter
tarum aa nomen capur, es clavatum adnomencla- ab Aristocelo: Ita nunc quoque principiarum
vus, illud est verum correlarum principii. Sed hoc
vocatalum principiatum ia se babet ad nomen
principii, uc se habet nomen capitatum ad nomen ca-
put es clavarum adnomenclavus. Quod quidem
res ipsa loguieur; gnomodo enim deriratum est
capicarum a capue, ita deriratum estnom en prin-
cipiatum anomine principium _C. F. hoc vocabu.
lum principiacum est verum correlatum principii.
dupliciter porest detiniri. Nempeue Thomaprin-
cipium exatid, a quo aliquid quocunque modo proce-
di: Ua principacum est id, quod aliunde quocun-
que modo procedit. Ouemadmodum vero Aricto.
reli principium ceat id, à quo aliquid aul est autfil
auc cognosciturs ia principium eric id, quod ab alio
aut est, out fu, aut cognoscirur. Fchaclenus de prin-
cipio ee principiaco. N’unc sequirur doctrina spe-
est aucem nune supra princixium duplicicer B cialior de causarum generibus.
Ocum incer causas primum alii dane caulae C ralis, quae secundum analogiam Caleim sic dicitur.
elticienci, alii maceriae, alii tormae, alii h-
M. Sed parum retert. Nos primum locum da-
mus causae efficienri.
Hac ab Aristatele describitur, quod Gcpri-
num principium mocus es quieris: Verum (ic de-
Scribitur canrum efficiens ca, qua est physica. DE.
us enim est causa esticiens mundi, dum produxie
cum ex nihilB. EC TAen DELSnon est princi
pium mocus, quando aliquid crears cuim rBOruS
Non ergomirum; quando non aequéutrique de-
tinicio generis competie, quia non sunspecies
univocx.
II. Dividitur cauta efciens in PKLNCI
P AL F M _ LNSF RUMENI ALEM. C av(2
etficiens principalis est, quae influit in cffectum vir-
ence non ienobiliori; quam ad ipsum producendum
requiritur. Interdum Solet feri, ut Cac sa lon:
de majorem perfectionem, de nobiliorem vie
sempec subjectum requirat, quod moreac. Cum B curem habeat suo effectu. Interdum auremt
ducem creacio non praesupponar subjectum, ideo.
que lacior est adterenda caulx efficiemis deseri.
prio; quam vide in cabella. Nos ad divitiones
causae efficientis perximus, quae jam seguuntur.
Prima divisio est in caulam efficiencem Phy
sicames morolem. Causa physica eAt, quae revert
praestat instuxum in effectum. Moralis dutem est,
quae in effectum non insteritrealicor, ica tamen se gerit,
ut incuieu effectus culpa aur meruum inipsa reside-
effectus et rircus caula principalis lune aeque
nobiles, de tuns dierturcaulaunivoca. Ovando
aurem effectus non ics eA nobilis; ac ipla cau-
a principalis; tunc dicitur cou la aequivoca, et et.
fectus aequivocus. Caula instrumencalis est, quae
instait in effectum vireure ienobiliori, quam adeum
producendum requiritur. Opus ergo semper est
asence superiori, a quo instrumencum elevecurs
uc possic inttuere in effectum nobitiorem, quam
At. Vel, causa efficietr moralis est; quae non in-P. uc irstrumentum ipsum possic producere: v. 8.
fusi in effectum, ei ramen impucatur effectus.
Sed hic cacim quis objiciat, non convenire
causae moraii definitionem causae efficiencis. E. buc
eam non perrinere. Nam caula eficiens est, quae
prastac instuxum in effectum; sed causa moralis non
praestat instuxum. Diximus enim eam esse cau-
sam, licer non inAuat in effectum. Jam vero
quiequid non cadic lubgenus, non cadic Tub spe.
ciem.
Sed ad hoc potest responderis nempe quans
ad pingendas liceras non suftciepenna, led re-
quiriive insioee rarius motus, de indiget cala
mus causa principali; a qua divei lis mocibus 2
Sicetur. Fst isitur calamus scriprionis instru.
mentum, leripior aurem caula principalis;
Nocamus aurem imprimis hôe locoid,
nempe ipstrumencum de causam instrumentalem.
non esse prorsus idem. Ouod quidem eso non
memini esse ab ullS oblecracum. Wittinguo
auiem haec d. 0, non quod inricem opporan.
do id, quod detinitur, non est aliquid synonymu, P tur: habent enim incerdum causa instrumen-
sive non praedicacur Cynonymice de luisinferi-
oribus, tune hieri posse, ut assignecur definitios
quae non omnitous inferioribus vel speciebus ejus
conveniac, sed tunc vel utenduus esse divitio.
ne d conjunctione disjunctira, vel detinicio
nem cra ejusmodi, qua non nisiprimarix lDe-
cicicondenit. Fchoche, quando id, quod deh.
niei ded est avalogon. Sic quoque cau(X nO-
men non compecie omnibus causis univoce d
raequalicer, sed nonnullis prius, nonnuslis polte.
ius. Cuodeciam hic vsu venit, quando caula cs-
cicas div. dicur in physicam de moralem. Phy.
talis de instrumercum idem esse; Sed quia instru
mencum latius pacet; quam causa instrumencalis;
 pocest aliquid esse instrumentum; ue camennul
lam habeae vim vel parenciam agendi: quale quid
est incus fabri; quae habet se rere passive, de est
instrumentum quidem Fabrile; sed non coulas
inttrumenialis Ouod patet inde, quod pla-
ne nhil eficie. Omnis nurem causa insrumen
talis cA species cavxe efficierris; se dividiur
haec in principalem de insrimentalem. lvcus
vero sub nevt, a haromi Ciccieruem Conrinerur
F. lorge parec lacius instrumencum, quam cau-
lica enum maxio cauta efficiens est, quam mo. sa inprumenralis. Deinde dico, nullam causam
instrus

## Folio  -  — 786373555:0121
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000121.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
plesoniconte

## Folio  -  — 786373555:0122
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 55 — 786373555:0123
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000123.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 118 lines, status machine
3
instrumentalem veram esse absque actu secundo. VIF A
c. 8. Perra in pariece pendens, est tancum instru
mencum, non vero pocest dici caula inkrumenta.
dis, quia non cA conticura in actu secundo.
Recenset nurem Aristoceles multa, quano-
mine instrumenci reniune. Nam i dicic in
strumenca posse vocari causas secundas respectu
primae. Sic DELM esse eaulam primam; omnes
caulas reliquas esse sccundas, de sic instrumen.
ta primae mulcorum est sencentia A qua abe-
Nocandum aucem hic, quando menrio AC
seciei quod sc incellixenda species secialissima
Nam eriam caula aequiroca potest producere
effectum ejusdem spccici, sed non specialissimaer
verum cancum tubalterna sed gnando men-
eio tic speciei simpliciter, uc hoc loco Ac; lem
perincelligimus seciem secialissimam. Ucquan
do dico, homo et equus lunc diverlae speciei,
sensus est non de specio lubolterna, sic enim
sunc ejusdem speciei; sed specialissima seu inti.
onteonos, porius dicimus, causas secundas et B ma. Flac dirisio causx essiciencis, quia maxi-
iam causas principales. Et quod accinet alta-
cum exemplum de Deo ee caulis secundis, con-
currie quidem DEVS ex communi lenten
tia uc caula univertalis ad operaciones reliqua
rum caularum parciculirium; sed hôc ipse non
impedic, quo minus illa caula; cura quibus
concurrie, bnc coula principales. II. dicuneur
instrumenta parres vivencium dissimilares; ue
me est coonita et uticata, nos non debet mo.
rario
Venimus eroe ad IV. qua dividitur causa
efticiens in liberam ee nacuralem. Quae quid
Ent, Facile perspiciet, qui doctrinam de pocencia
libera es nacurali, de qua supra eximus, incel-
ligir. Causa enim libera nihil aliud eA, quam
pocencia libera eraducta in actum, vel res babens
mmanus, pes, oculus. Vbi quidem nonnulli ob. C potenciam liberam eraductam in actum. Caute
jieiune, instrumencum non posse esse partem.
ejus, cujus est imstrumencum; dc v. 5. manum
cum sic pars corporis humani, non posse essee.
jus instrumencum. Sed Philoponuo in praefac
nd prior. aval. dieic: manum esse instrumemum
anime parcem autem non anime, sed corporis. Et
Ammonius diere, nihil absurdi esse, aliquid esse
instrumentum, es quoque parrem ejus, cujus est
instrumentum. Nam, inguitu alicubi fieri pocest,
uc idem pars instrumeneumque sit  adducie ex
aurem efficiens nacuralio rel et ipsa potencia
nacuralio eraducta in actum; vel res habens poren-
ciam nacuralem ad actum productam. Sic ignisi
quando comturie lignum, est cause nacuralis
quiahabet porenciam nacuralem, (nempecalo.
rem) per quam estectum cuum (combuctionem)
octu producir. Hoo aurem quando scribico
ambulat, curriti _c. est caula etticiens libera
quia pocencia illas qua lcriliere poccu, est libe
ra, quia ab ejus roluncate dependet, scriberes
emptum de matu. III. dicanine intiumenca. De non seribere, Ccribere hoc de scribereillud.
qualirates, quarenus infertiunt substancris ad
muneris Funsctionem: Hoc est, quatenus con-
sideramcut qualitaces respectu alicujus effectus
Substancialis, vel quatenus in una subctancia ec.
meranda, alia substancia sis qualicaribus ucieur.
IV. dicuorur instrumenca instrumenca ida arrium
guxe Acistoreles efsectiva vocat. Diciluraurem
instrumencumm effectirum, non quod proprie a
liquidefficiar, sed quia est instrumencum ariis, quae
Diridicur ulcerius V. cauta efficiens in in-
cernam et exiernam. Durdam enim causa ct
Eiciens producie effectum in se, quaedatm exira
se. Ie dicicur incerna, haec externa. Sic ienix
quando producic calorem in aqua vel aere, est
couss externa: non enim produeir in le, led ex
era se ealorem.
Sed hic quis objiciae: si omnes causa es-
ciens est exierna nulla erie incernia de perconle-
est habicus effectivus. Sic quia incus eR instru. L quens male dividicur in bic incernam s exiernam.
mencum alicujus arris, recte refertur ed inctru-
menta eFectira seu hommu, etiamsi nihil et
hiciae, Sed mere passive se habedc. Dancur de
instruMENEa, qux Aristoceles VOCAE elV
practica, de sunt illas quae inservigne disciplina
illi, quae dicitur Ocsonomica, quae detinitur, quod
_E EEs eantiun habilus practicus. Einc sC.
quod etiam illius inttrumenta dicantur r egnto
re. V. Dicuncur instrumenta quaedam disci
Sed orius est verum; cum caulx intematine ma-
reria e Lorina, excerna auem efficiens e inis. P
 posterius:
Resp. Flac objectio speciem pex se Fere non
omnino incpram. Verum Racim porest dici.
aliud esle causam esse exierram velincernam, aliud
esse, causan efficienrem esse excernam vel incer-
nam. Vel, aliud esse; quando hae differenciae,
incernum vel externum esse, eribuuneur causa in
plinae, quae toca sunt propier aliam, Wt Zaxvo. l genere; aliud; quando cribunneur alicui seciet
romlun respectu inrinns _c. Sic ammoniur
probonie quaectionem: Parsne, an instrumentum
mentum.
causarum, nempe cause efsicienit. Causa in ge.
nero dividiene in incernam d exiernam, et hoe
modo differencia ilta se ita habet, ut omnis causa
efficiens Er causa externa. Quando ducem ac-
cribuuntur lix differemix caux, etticienti,
tunc ctiam quaedam caulx efficiens est interna:
Ouod declaramus ulrerius ica: Dicitur causa
externa vel incerna. 1. comparaiione effectus. 25
comparatione subjecti, in quo ipsa caus a vel prin-
sipiumo causandi eot vel non est. Ou ando divi-
dL
PBe  2ba.  aC elle inceru
Sed accedimur none ad III. dirisionem.
qua causa efficiens dividitur in unoam a a
guidocam. Caulaunivoca est, qua puna effectum
ejusm Beciei. Conud aquivoca est, que preau–
o stdum diversa a so esiei

## Folio 56 — 786373555:0124
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000124.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
L 3
dicur causalin gonere; in intermum de externam a es in alio producere effectum suum, innuotur. Ouo
_eeiens dicitur caula externa, curc exiernum
de internum cumuneur respectu efectus, d sic
dicitue consa inserna, ue supea audirimus, quae in-
predicur consticurionem causali; excerna; quae non
increditur consticurionem rei, cujus est causa. Pt
sic omnis causa efficiens, cciam qua aliasincer-
na dicieur, est excerna. Nulla enim ingredi
cur consticutionem lui caulari. Ouando au
jatu pacto alet lelulicem non puonane: omnem
Tandem VI. Andicur causa eficiens in
cem hôc loco causa efficions dividicur in incer. B guur. Quales I luis operationibus sunc omneo
nam _C exFerNAM, tunc externum de inernum
Tumuneur respecto subjecti, ita ut guandam cau–
sam efficienem producere suum effectum inco ixte
subjecto, in quo est, quandam exira illud subj ectum
causam efficientem ese causam externam, 5 quan
dam esse internam essllentem.
PRTM AM _ S F CU ND A M. Ila est, quae a
nullo dependet, ab ipsa aurem omnia reliqua depen-
denc, ec calis Tolus DEVS CA. Hac, quae aliam
supra se causam aenolcie, à qu’e dependet es diri-
reliqua caulx eticieules creaca. Sed hxc disti-
culcaris nihil habent. Ereo doctrinam decau-
sa efficience tinimus.
ATEMIA ab Aritorelelib. LL. P. ca
III. a lib. V. Mec. c. II. dehnieur, quod
id ex quo aliquid fic, cum insic. Non abA
soloro; ue enim est res quaedam, de habet ese
absolucum, non dependet a maceria, nec cst
caulacum maceria, quia eAt immorcalis, d a
milis detinicio habetur id Pol. cap. VIIT. C corpore separaca per se Cublistic. Incerim a
ubi Aristorelos dicic: Inyr XEzO rd IxONEVOr
E Sn anclexcra eegor, maceriam dico subjectum
ex quo aliquo dopus persicirur. Verum dicimus, tas
deseripciones convenire mareria, rancum uc est
causa compolici in heri. Cum enim aligquid ex
materia jam Factum est, non porestid amplius di
si ex maceria teri, uc lapidet de lingua lune materia
domlis, ac si domus jam existie excructa, dici
nima racionalis quodammodo causarum ma-
terix est, ue nempe est forma, vel actu causa
Formalis. Causa enim formalis est compol.I
per unionem cum maceriî, illaque unio PON
Porest Beri nili per dependenniam à maceriâ,
tanquam d principis pattiro. Lt prxecered de
bec essc unio forma cum maceria; jam du.
cem implicar concradictionem, unionem in
nequic lapides et ligua esse id, ex quo dorhus D cer duo esle sine alcerius unione. Rellqux au-
Ac. Ergo afferenda alia est descripcio, quae com
pecaemareria non solum in Reri, sed eriam in Fa-
Asesse. Talis aurem est, quondo dicimus; ma-
reriam esse id, ex quo aliquid sic auc factum est.
cum insit.
Nocarimus aurem in Textu, sausacum mace
riae esecum composuum, cum formam, de ucrumq.
num quoad feri, cum quoad factum esse. Primario
materia compotici caula clt, sccundorid autem
cem Formae omner (une caulaca acerix non
tancum quatenus octu sune causx Formales;
sed etiam ut sunc res quxdam, vel vei conside.
tancur secundum e_c Cuum ablolueu. Farutm
enim omnium (exceptâ anima rationali) esse de
pendec d materia in hieri, esse d opcrari. Vnde
quondo per morcem brutorum vel plancarum se.
paraneur illa Formae a lud maceria; Aarim pe-
revnE; Dec permanete auc lublictere ataplius
Forme. Dc causaco primario, quod est com- E poRunt.
poticum, res non elt ditticilis. De caulaco se-
cundario; quod dsimus esse Formam, adhiben.
da est quadam distinctio. Consideracue forms
biEoriom. 1. secundum esse absolurum, sea uc est
res aliqua. 2. ut est causa formalae. Haec dictin
etio pa: et Ceispo. V. B. Guaoonono vi.
anima racionalis est ejus Forma, de non rancin
Ouia sibi velic illa trica ee nocillimalocu.
eio: formam educi e pocencia materiae, ja nOM.
dicam. Sed dabitur capice sequenri occatio tiave
rem explicandi. De rausalitace maieria vero et
aliquiddicendum.
Causalicas maceriae compatatione ra com
Polici, cum Fortix in fieri est passio. Ouem.
admodum enim causglicas caula etsiciencio
ectactio, ita, causalitas maceria, e quidem qua-
1. de Ger. es corr. cexc. 55. aicPhiloTophus: n’an
n van raduluor. Maceria, quacenus maceria est;
Passiva est.
Caulalicarem maceriae compararae cum coii-
pero, Cum forma intacto esse, Fiancilous Sui:
rex Itatuie else unionem ejus cum forma. uod
quancum ad compontum tacis liquere viderut.
Per hoc esu, quoo inter maceriam et Formanni
Quaneune
eAt res quadam, vel non lolum tunc obcince
esse ium absolurum, sed est eriam actu causa
Formalis: informas enim corpus humanusi, S F cetus est materia sire actu caula, eA passio: Unde
illa inormatione hominem tanquam eauTa FOE.
malis consticuit. Sed quando jam per morroim
a corpore est separata, cunc haber quidem esse
cuum absolutum. sed non est coula Formalis,
quid non amplius homini dat esse, sed per Pe,
reparata a materia, subsictic. Quando ixitur
HutC dicimus, caulacum maceria sccundarium
elie iptam formam, quancum ad animam txi.
onalem, non incellisendum est de esse ejus ab. unio intercedic, compolicum eAt e lubtittie.

## Folio  -  — 786373555:0125
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000125.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
perns dute

## Folio  -  — 786373555:0126
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000126.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
-
e

## Folio 57 — 786373555:0127
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000127.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
Ouantum vero ad forman non immerico dubi A Verlaciir autem Geometria in materia intellioi-
catur. Itam ec inter corpus de animam intelli-
genrem, dum ex iis canquam ex materiâ d FOr-
ma homo conttac, unio incercedie, aeque acque
alias incer maceriam e formam; nequetamen
maceria est causa animae rationalis. Si autem
caulalieas maceriae respectu Formae eset unio, ne-
esse ester, animae rationalis quoque causam esse
mateciam; cum quod exercer relrectu alicujus
causalirarem, id ejus causa dieatur.
Heleimus aucem jam nos alicer explicare
canlalicarem maceriae respectu Formae in Facto
esse, quem quod, quando Forma per pallionem
maceria eBe sium acquilirit, Cc dexendontia ejus-
demin esse a maceria secundum poceniam ejus pas-
fivum. Duae dependencia Formae Ju esle suo aman
ceria inde Pacis siperque elucescie quod forma in
esse suo ita addicta quati altira lemateriae, ut
id non nisi in ea cueri queae; secus quam cum a-
nima racionali comparacum est. Hec enimli.
bili. E. materia intelligibilis son est aliqua Cub-
Aantia, de per consequeris non est materia prima.
Dicimus aucemnorcum Alexanero AphrO-
diCxo, maceriam intelligibilem esse magnicudinem,
quae eAvellinca, vel superticies, vel criva dimen.
hoTencorpus.
Dicitur vero quanticas maieriai per arialon
eiam ee comparationem cum maceriâ PhyliCa,
B quae sensibilis est. Sicur enim mareria prima per
se nullam habet Formam, capax tamen est omni-
um formarum phrlicarum: sic quantitas vel
masnicudo de se nullam habet sguram, sienim
magnitudoper se conlideratur, nullam habec A-
guram, apta camen eAquibuslibet Acuris recipi-
endis. Maner erso hoc, quod diciiurmateria
lecundum analogiam. Incellioibilis aucem dici-
cur, quia uc quaneieas in machemacicis contide-
ratur, cancum consideracurin incellectu, nec ca-
dic sub seusum, quia abstracta est a qualicaribus
cer e ipsa in corpore domicilium habeat, non C senlbilibus. Sunc quidem omnes figurae in ma-
tamen itaejus indigees ut separaca non possicsub.
sctere.
Sequunieur nune distinctiones leu divisiones
maceria. Fc quidem primum dividimuseat in
SENSIBLCEM _ INTELLISIBILEM.
Ouid sic maceria sensibilis, arictoceles non de
Finivie, nec quid sc macerta incellisibilis accu
race deserip(C. IW VII. Metaph. rext. 35. dicic: Ma-
teria sensibilis est, ut as es lienum, es quasunque
Eeria sensibili, _ reips a sunt conjunca cum qua-
litatibus sensibilibus, sicuc nulla datur superfi-
cies, nullaque crina dimento, nilia corporena-
tueali, quod sensibilibus qualicacibus est aste-
ctum. Trem, nullus dacur criangulus nisi in cor-
Pore quodam, v. 8. lisno, lapide, Rc. Veramen
consideratur maceria ec sigura a machematico;
consideratur sine qualitaribus senlibilibus, néc
consideratur, an id, in quo est trinangulus, CiFali-
mobilis materia. E. X quibuo rerbis colliximus, Ari- D quid molle, durum, Ponorum, ecc. Ec cerre quxe
Roceli materiam sensibilem elle corporanacuralia.
is enim de lignum, qua exempli loco, adducle
tunt corpora nacuralia. Ec insuper pocestid col-
disi exiis rerbis, quae addic: Et quaecunque mobilis
materia. Jam aucem mobilicas est affectio corpo-
rum nacuralium. Dicune nonnulli, maceriam
Sentibilem esse iplam primam materiam; uE sen-
Sibus accidenralibus est induta, quae explicario
non viderur esse aliena ab Aristorelé.
de quancicate considerar Machemacieus, plave
abstrahuncur a maceria sensibilis vecrequiricur,
ut in consideracionem illa simul veniat.
Secundo materia dividitur in maceriamF. X
QVa IN OV A, _ CTRCA OYAM. Maceria
E Bra praecipue huc percinet, de est illa, quam
delairiums.
Diridi aueem haec rursum solet in materia
am permanenem d cranseuntem: Videmus enii.
Materia incellisibilis autemt quid sic, C quarido aliquid ex aliquo fc, tanquam ex mate-
ria, illod ex quo aliguid Ac, incerdum permanei
re. Uc quando ex arcento conticitur poculum,
manet illud, nec AE ex aisCHEO non argentu.
Incerdum autem illud, ex quo aliquid Er; EranS-
mutatue, nec recia et Suaen esenriam. Orremo-
do tic ex carnevermis, cum in generationever
mis, BaFO, ex qua geveratur, Bon maneat. Sic eri
am ex vins ticacecum, ex semine homo, de secuu-
dum communiorem concenriam, ex Elementis
dicitur maceria permunens; porrerius a. iransiens.
Maceria in qna dicirurid, quod formain-
Formatur. Porelt aucem aliquidesse materia ex
qua respectu rociur commpolici, in qua respectu
tormae coimpolici. Dei c. 8. corpus animalis ect man
teria ex qua, respectu rocius composiri, cum animat
excorpore ee anima sensirira constet. FA ersamm
mulla versaveur, ve Axichmerica, Gcomerria, eC. Ullut ratione ejusdem maceriam ese, d en qua d
ConrenitintEr AUTOTeS. ThomISpars. +. quaest.
85. Putac ese materiam primam, ut substat qua
tat. Sed haec lencencia advertarur Arittoreli. Ari-
Hoceses enim in eit. text. 35. l. VII. Mec. ITaAa-
Bec: Maceria incellieibilis est, quae in sensibilibus in-
est, non vesensibilia sunt urpore ipsa Mathemalica,
Materia isicur incellisibilis consderatur à Ma-
hematico, v. 3. a Geometra. Hic ab ArahIEsu
am contiderationem a materiâ sensibili, led non
aburahit suam considerationem a maceria intel. Lcorpus mixcum. Ubi jam priusillud sobtingic
lisibili: quod in contesso eh pnd omnes. Jam A
Maceria incellisibilis essee ipsa maceria prima,
qua est substanria, sequeretur, Geometram con-
Hactare maceriam primam; ee sic lubstantiam
qui hioc advortatur Aristoreli, qui X LL. Met.
rext. 49. dicit: astroloxia substanciam sensibilem,
sed perpecuam (nempe calettem) concemplatur;
cxiera aurem scieniiae marhemarica in substantia maceria in qua respectu forma. Imo putamus,
ea ga

## Folio 58 — 786373555:0128
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000128.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
in qua. Nimirum respectu cujuedam Forma. Pri- R qua Forma aligua non componitur, sed educitur
d onim esse maceriam in qua, quia Forma illi
inest, concedicur. Si a Forma (maceria li5) ex il.
la cducitur, o_ eciam FOrmx maceria ex qua.
Duxris, quomodo hoc heri polic; cum Forma
non componatur auc consrer ex maceria E Re
pondemus, mateciam ex qua dicibitariam L. R a
eione composisionis, gt. Scil. ex ed aliquid componi.
TUr. Ec h. m. diereur materia ex qua, tantum respe.
dtu copolici. 2. Rasione eductionis. Ouo modo ma
ixeria ex qua eriarai f iP.
C Peceia et feotina Caplithateduu l. deaea
ehbaquam, qla dicitur alias objectum, d interdi
ellaltsoabet teila llthltut asb; bubl
jectum circa quod lire, venonnulliroeaue, (ub-
Mbentut lebtc etatitio e oce lltlit ldalitle
item duplex esse objectum, adequarum e inadae
Duae jam porro sequuneur, non indigone
Parres mareria cire a quam, maceriale d formale e
quacum. cum alibi Expe declatetur, put le ula
c Laltss sat eehles reponimus.
a
remenium continetur sub materih. Pro. B Dilputame de histodie, an sine altu in mixcis tors
a prie enim omne clememum est maceria; non
a concra. Propoliciones nainq; Cuncinore
ria syliogismi, sednon cleimenra Cyllosimi.
Sic etiam parces hecerogenea in homine, urco
puti manus, pedes, veurer, sumrmacecia hominis.
Ecd non luncejus elenrenta.
Elemonum in lacissima sua sixnificatione e
omne id, quod primum cuique mest. Lcut aliquid
Bepropric Elementum, requiriuir r. ut ex eo ali–
quid componatur. Ilinc caula efficieris ee Anis
poribus, an vero pocencias dua dispucatio linjus
Tocinon eAt, de qui haectalia cognolcere cupic, ilte
non delunt scripta, ex quibus hec pecipiac. 1d
hic susticie adducere ex Arictorele LII. de onima
text. 32. Qued nonnecesse sic, ut aliquid sustinea ra
tione elemeni uc actu sit in éo, cujus est Dlenen
cum, sed sufficiat, si vircuteinsic, velporeuria. Wihil
enim dit exterre ad rationem elemenri, sitre actu
in edicujus est elemeatum, an pocentla  3. Di.
CiE. primas demonstraciones elle elementa demors
non lune Elementa. quianon insrediuneur con C prationum sequentium. Rem exemplo decla
sticurionem rei, cujus lunc eaulx. UFc. 8. domlis
non componitur ex Fabro _habitatione. Deinde
requirirut, ut ex cd aliquid componatur primo, s
sic indivisibile secie in aliam speciem. Sic corpus
animalis componitur quidem ex capite, mani.
bus, Dedibus, _c. Ced haec non Tuncelementa
quia ex his non componitur primo, et non lune
rabimus; Si sie noniiunquam, iti (r (apluS, ve
habeamus quandam demonttrarionem, in qua
propolicio major vel minormediocaest, aEAC a
lia demonstratione peobari pocest; cunc illa de
moncracio non dicicurelementum, sedilla alce.
ra demonstracio, per quam medioes propolitio
demonstratur, porest dici elementum. V. 8. ho.
indirilibilia in alias species. Nam ipsum capue mini debeci manus per nacurans demonstratA
constac ex sliis parribus, v. f. ex oculo, nason ec. Driltoreles inde, quod pollic excrecre multas or
oculi ipsi vero exhumocibus, cunicis, _c. R. non
componitur homo ex capite, ianu, dcc. prima-
rio, led secundario, quia lixc ipla ex aliis compo
muntur. Neque haec Tune indirilibilia in res al.
terius speciei. Capur enim eA dirilibile in ocu.
dum, cerebruim e alia, quae omnia sunt spocies
inter le differentes. Imo nec caro de olla gnidein
fune elementa, quia caeo componitur quodai-
odo ex elementis, ut de osta, quae tomen licet
ces Fic inde demonstracio: Quicunque addisse
re s exercere poresi mulias arces, et debentiorma
nus. ded homo porest addiscere es excroere mullas
arces. P. homini aebeneur manus. Majoc paret,
quia plurirtx artes Cunt, qua non nilibeniscie
manus addilci es exerceri pollune. Minocau
cem elt mediaca, et pocest demonttrari alib syIlo.
dilmo: Duicquid est anim al raciovis pareiceps, id
Porest addiscere varias arres. Tomn est avmal ra
Forrasse in carne d oltibusnOn CINEACtU, SUDETA- P cionis parciceps. K. bomo addiscere potest varias
men ibi pocecia.
tim TunE SPCMEMA, Cum CopOaMCL eX AlIS,
nempe liceris: Ileta aucu eeuta
arres. Hlac posterior demonstratio porelt dicio
lemancum prioris. Ersi enim non insie actuia
priori demenstrarione, elt tamen in et rireuter
quiarandem in hanc resolvicur.
bllatae eandlacitte, ie ut ac atla tatCF
Ouia enim elementum proprie accepeum est id, ex
Rritoreies V. Mec. cap. S. cria exempla po-
RIE ElCHEnEETUM. T. LiteraruM. EX Cyllabis qui
dem componuneur voces, sed CIlabae non AA-
Summitur vero elementum noiinanquaL
ex illis voces primo compentumur. 2. 1duSesC
guaruor illa elemenia, quae in phylicis pro Fle. quo aliquid constat primo, idevad id quoqi lraus
imentis habeneur, nempererram, aquam, aerem, F. Fercur, quod unum ect. NNam unum estindirilums
acronem. Ec dieuntur elemenra non simplicicer, s du lu, quda por est; amullamut. Ila A-
Sed in genere corporum namralium, quia nimirum riltoteles TI. Rhet. c. ulc. vocat elementa, l0c0s, ex
exhis sunc corporanacuralia mixta, illa veronon quibus desumi possune mulca argumenta, seu quo
exaliis cscilicer corporibus) Tunc compolica, rum locorum utilisas multa elt. Ercancum des
lisec interim sua forma d mmaceria conttenr. lemencos
LABldlct

## Folio  -  — 786373555:0129
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000129.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
11

## Folio  -  — 786373555:0130
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 59 — 786373555:0131
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000131.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 102 lines, status machine
Am accedimus ad certium senus caularum a caula ellicientis, quia non unieur ille calor eut
AeMDC FOKMAM.
Forma uE habee. Philoloptus. II. Phys. Cap.
IIL. c. 28. GV. Met. Cap. II. el poy o75rv
eira. Ouae verba 5rniv eivas arittoceles laepéu-
curpat, quali dicars quicquid erat esse rei. Sensus igi
Euc eA, formam esse rarionem essensia leu quiddita
eis rei.
NoS descrixsimus EC FOriam; quod BC
prinsipium per unionem sui cum materi â dans esse.
immediace aquam oetu calidam, non producen.
docalorem, sed quia sciplum cum aqud unir.
Nocamius porro in doctrina de tormahae
eria: causacum ratione causa alaluem.
Ciansachist Tormae uleicui formatum dieue elasi
causacum macerie, in quaritutros caulatum ma
ceriee, dicilue maceriarum: ec ausarum formae, in
quancum es caulacum Formae dicitur formorum.
rei. Ubi rox principium Racloco gereris. EA enim B Noca quod dixi, in quamum est causarum maieriaes
principium velue genus omnium causarum, cum
omns caula heprincipium. Dicimus v. quod for.
e in quaneum est causarum formae. IlOc enim CaU
Pacum, quod dicicur materiasum, eRetiam forman
na det esse rei. Res enim quaeliber componitr ex rum, de concra hoccousatum, quod est Formacutrn
sua materia, uagi Forma. Eemmaceria quidè est ens
Pocenciale, uer. 8 lignum est materia, ex qua plu-
rima corpora orcefacta heri possune, v. g. nen(a,
scamuun, lectus, _cc. Nullum n. horum ipsum li-
Enum aetu est, sed cancum pocentia. Felignuta,
est eriam mareriactim. Sicuri e g. homo ett eau-
lacum cum corporis, tanquam inscorix, tum ani-
ma, canquam Formae, d lic elt ee materiatum de
formacum. Sed non uno  eodem modo, verum
ne ex dictis collisieur, maceriatum, in quancum
dum adhuc ende est. nullara haber Formam arri- C est causaium materiae, formaium aucem in quan
ficialem, plurimas tamen porestrecipere. Onan
doc jam accedic Forma vel Bgura, V. 8. lecti, tune
ex illo tigno d figur a hac Rciectus. Unde jam ali-
quomodo patde, quid Ces quod diximus; formam
esse principium per unionem sui cune mareria dans
esse rei. Duia scilicet forma est actus; faciens, ut per
unionem sui cum mareria fiat cercum ens actu. Alias
ulitace dici Colees formam facere ex raliporestate,
tale actu, v. 8. quando aqua tcisida eAt, tunc est
pocestare calida, non actu. Omando aucem jam
um ettea sacumformae.
Racio causar ele ipsa fora ostani qua
apca est rem constiruere.
Causalicas formae vero qua ut, Palet ex act-
nicione Forma. Nempe elt unio forma cum ma-
ieria. Et Cane tum formae, cum eciam inateriae
causalitas est unio. Ratio enim, pec quam ali:
quid actu est maceris ac Forma, est unio ineer ma
ceriam dc Formam. Ouanquam nocandum, uni
onem incer Formam de macertam elle causaliia.
ignis essicie calorem in aqua, cunc sic aqua acta cem materiae L. non in heri, Sed Facto eNc. 2. nOn
calida, quum prius fuerie porenria.
Sed hic quis objieiat, dicendo, etiam causain
esscienrem dare esse rei. Nam ignis c. 8. Faciteriam
aquam calidam. F. causae eMicienti cum Formâ
commune est, quod ex re porentia Faciarre actu.
BL. Peru o, causa essctens etiam aliquo mo
do dac esse rein led non perunionem sui cum subjecto
sive maceria. Verirn forma dat esse rei; es facitrem
esse actu per iinionem sui cum sabjecto vel materia.
racione Formae, lod compolicis
Sed jam quistric objiciac: duarum causarum
non porest esse una s eadem causalitas, quia (6. duee
caulae direcx habent diverlasrariones Formales,
ut alias in aliis rebua usu venit, Nam v. B. albi ett
alia racio formalis, a Aari ell alia racio formaliss
illius quiderii albedo, hujus a. Paredos Sicc. ccr
am duarum caularum dlrerlarunon pocestesse
una racio formalis. Omoniam c. est eaulalitas
Unde alias recte distinsuitur, duplicirer possehe P macerix, non eadem porest esse cansaluas formae.
ri, ue aliquid ex cali poreltace Faciattale actu: 1.
efficienter. 2. formaliier. Vel, quod idem r. per
modum efficiemis. 2. per modum forma. Quod La-
cir aliquid, quod porosare erai, ut ht adu per mo-
duro caula efticiencis, non facit id immediate, et
pee unionem lat eam Cabjectoter Malelta, se
per aliquam Formam, quari producir. Sed For
Veru pocest responderi ad hoc, non esse ab-
surdum, auarum diversarum rerum unam esse ratia
nem formalem, vel unu quia posse esse rationem for-
malem duarum diversarum rerum. Oendo honc
ren ita: Id quod vides,  quo L viderur vel videns
de visum Cant res direrlae. CIc qu. quis iniverve
charcam, aliud est, qui videe, alivd, quod videtur. Ld
Ina facie id immediare, non producendo aliquid quod viderur, eA objecu visionis, quod viders est sub-
in subjecto hucmaceria, sed periinionem sui cum jectum visionis, quae uciq; lune res divocle. AEqui
subjecto. Exemplum habemus in aqua _igne. P visio est rario Formalis cum visendis, tum illius,
Tovis lacit, ut aqua trigida actu, de calida porecta-
quod videcur, ot. videtur. Per eaudem n, vilionet
re br actu calida. EHc conliderandus est duplex quae est in oculo, oculris vel homo dicitur ridere,
calor, unus in isne, per quem in aqua produciene
cator, alter in ipsi aqu2. Ignis Facie calidama:
de paries vel charta dicicurrideri; Ecceupa enci
tas poces esle Formade duarui diverlarum reruns
quam per calorem intiaremrem, seu. per modum L. eriam ica in pru leneiunio est cansalitas  mace-
sid
aqu’â, duc calore producto. Alter a. caor Facie

## Folio 60 — 786373555:0132
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000132.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
(60.) est
niae es formae. Et quod haliasmihil abturdi est, u- A cis, e qua geocia nacuralia deltitmuneur. Sic er.
nam enciratem eAe duarum diverlare reruim Catr. 50 auni sallins plura parie ovas quae interise nri
sams cur absurdum Gc, duarum diversarma rerum
esse unarationem Formalem: Ubien. non ointi.
no denesamus direi lam ad direrts trabicudirem.
Sed accedimus nune ad ietas distinctiones
forma. Dictiosuicur Forma r. in internam de ex-
ternam. Formma incerna elt forma proxrie lic dicta
 dehuieur, quod Cic principrum per unionem sui
cum musterra dans esse rei. Forma externa dicieur
lia sunt, unusii non eltaliorius exemiptlar, quia
galtina non incendic oruin parere priori simise;
sed ad orum pariendurm nacurx instinictu deter.
minatue.
Ouaeritur verohtc, si quis concipiar sceum
donium jum extructam, an itleconcopiospoME
dici exemplar illius.
N. quodnon, quia exemplar est sorma
uno nemie exemplar, quod vocat Aristoceles B quam imicatur effectus. Sed illa domus jam est
Formam, de refert ad caulam Formalem, cum VI.
Phys. C40. ZII. 2, 28. LIIm V. Metaph. Cap. 2.
Est dutem exemplas forma, quam imitatur
effectus ex incentione aconis, decerminamis sibi fi-
nem. Dividicurque rursus in Enternum S Exser-
num. Duam dirilionem ipse quoque Seneca
Fpist. 65. invuir, quando dicic. Nihit resere sutrum
foris habeas exemplar ad quod reseras oculos, an
intus, quod ibi conceveris es posieris. Dehiricio
extructa; non iicacur illum conceptum. Idcdqi
exemplar recte dicicur Forina practiea, quia diri-
situr ad opus. Sed corcepcusilte cl cancu.
cheoreticus, nec reterrurad opasesticiendum.
etoramus vero ulcimo circa hare divisio.
perr Foemse d hoc, quod ille lic ron generis ins
species, Ccd diltinet o rocobuli aequiroci in lua
significacar Nam Forma incerna eAtrereta For.
ma; externa aureim, quae dicieur exemplar, non
propolica compecir exemplari de incerno ee ex. C eAt forina provric lic dicta. Dicitur aurem For,
terno, quenvis exemplor internum pociore ra.
eione hec percineae, Fe illa debinicie facile ita
potest formari, uc in specie interno et extorno
exemplari conveniac, nempe addicione aliqua
rum particularum, si dixeris: Exemplar est for-
ma mence concepia, quam imilarur effectus ex incen-
iione ageniis decerminantis sibi finem. PErunc ha-
bes delinitionem exemplaris inerni. Si rerodi-
ZerIS: Exemplar est forma exera animum, quam
ea, non quodc rererd Forina, (ed quod hc guase
ferma
Alio nutie sensu dividienr Fornia in excer-
nam ee internam. Vocabula quidem in hac et
prioci distinctione sine eadem, led res estdiver-
ltinia Dicicue enim hic forina incerna, quae
immeat ipsam rem, d non lanum haeret in superfi
ie. Excerna vere el, quae in supersioie cerporis
haeret, Ec c. B. sigura, quae est in supersicie consti
imitarur effectus ex incentione agemis decerminantis Dcura, _ pertinet ad quartam speciem qualitatis
sibifinem; erit delinitio exemplaris externio
Dicitur aucem exemplar forma; non quoe
sccundum entitarem suam reverà Ec Forma ejus
cujus eAt exemplar. Veraenim Formarei ectuni-
ta, de maceriam vel ivlam rem, quxe ex materia
_ Forma conllat, informac. Exemplaraurem
racione encisatis sua non est in re, cujus est exem-
Plac. sed exera eam, ec sc neque informiaerem,
neque cum maceria unitur. Sed d. citur AC Fa-
F. 8. Exura globosa, quadrata, de alia, ilem sigura
hominis, boris, canis domus, calecis ec. Tunco-
mnes Forma excerna. Sed Forma interna eltr.
8. ealor in igne, per guam aqua est calida. RFFa.
les sunc etiam omnium reruin formae substaniia
les, ut forma lapidis, auri, onimo bovis, hoint.
nis, ees Fcquia difticulearis hic parum est, ideo
non libet diucius immorari.
Cllicariltima porro est distinctio Forinae in.
tione, ut dictum; non encirasis; sed represen: Fi informance es adsistentem; qua ilerum est equi-
tarionis.
Dicicur aucem in definitione exemplaris.
quod atforma; quam imicarur effectus. Si igitue
casu unum hat simile alceri, eune illud, cu: simile
e(t, non es ejus exemplar. Non enim omnis (I-
rilicudo est imitatio. CIr h c. 8. concinsat do:
mum extrui, qua sic limilis alteri alicui domuis
ita ut non spectarerie id, aur qui jussit domum.
exeeui, dut is; qui extruxie, sed Forre forruna hoc
voci in Tua sis diticata. Forma informans eA for-
ma proprie dicta, quae cum unione sui cum maieria
consticrit composirum; es dut esse rei Forma assi-
sens durem non dac esse rei, nec informat rems
Ced rei in esse suo constimeo supervenit, ut ei moinie
es operacionem lareiatur. Ouod porest illustra
ei similicudine haucae in navi. Bduca superrenit
navi esse suum habenti, facienstantuim, ur navis
moreacur, quo ventipermictunt. Sic etiam Peri
estet, HC priOTIa NouS HO Poren aes p0 E pacerici quidam docent, orhes caelestes moreri
sterioris exemplar. Non enim potest dici, quod
artitex illam in excruenda posteriori fuerir imi.
EaLUS.
Dicitur in dehnitione porro de hoc: L x in-
centione ageneis. FX quo paret; exemplarpropie
Perca. Cau ao e per intellectum: Res
ab incelligenciis, sen a subsanciis seporatis. IIII
orbes autem (polico periparericorum hane sen
centism esse veram) suum habent esse cirra intel-
ligentias, d intelligentiae extra illos adBBune, uE
illas norennt. Sic etlam pOrro Averroes ne-
saries animam rationalem esse tormam horinis
enim agences naturales non proprie dicuntur Mormancem, sed dixit esse cantum odhltenrem,
habere exeniplar, nec internum, nec externum; de homini per luan fOrmAM InFOrMANLE CON=
quia iBi non eA intentio, guae elt actusrOluNtA. HituIo. superenire, eique larzisi intellectione.
Cujus

## Folio  -  — 786373555:0133
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0134
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 61 — 786373555:0135
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000135.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
Cujus Tencencix fuic eciam Themicthius ee alii. 
Sed aliorum ex quidem plurimorum sencentia
est, animaim ractonalem esse hiominis Formam
informancem, e darcciesse, Sed tanccontron
verham erolixE HIC pexFraCtArO CONSulerin non
vide Ir. Sufticie hanc nostram distinctione
praetencem illacrorain dedisse.
Sequirir Re iHla oletata Paris distinctio For.
ena in subsanciadem d accidenalem. Porrria sub
VI. Diriditur Forma in POT ALFM a
AAlALE Al. Locali ett, quae informaromnes
parces torius heteroeenei; Parriales, quae cancum
aliquam partem corus heceroeenei informa.
Duplex dacur eorum qu’anciiatirum sen in
reorale, unuuossusees hre similare, alcerum
avouousses Teu dessimuare. Tolum fimilare
quoneuem ad praelens, est quod haber omnes parres
ejusdom rationis, ut e8. terriris Ouaelibierenire
sancialis solet dici, quae non est accidens aliquodu B. pars Perri est Ferrutm, ee hux cunque parricula su-
nec persinet ad pradicamenum accident, sed perci-
nec ad praealexinencum substansie, non quidem di-
recte, led indirecte es us pars. Fort accidenia
les Pane, qua pertineni adpradicamentum accideri-
eis, es constienun ens per accidens. Sie Forma Tub
Pancialis c. ∞. ett anima hominis, quaenon chae
cidens. Rccidontia enim dependent a lubjecto,
nOH PorunE esse sine Lubjecto, in quo lune; a
nima eocem homiiis porest exiltere Ceparara d
macur, eandem definicionesis haber cum Ferro.
Sic étiac aqua  vinum sunc Eocasimilaria. T0-
tum vero dissimilare seu heterooenenn et; quod ha-
bet partes diversarum defnicionum, vel racionum.
Oc c. es. corpushorinis, aucbruiri eR roriim dissi-
milare. Coistac enem ex parribus diversarum
nacurarumm ee defncionum, ec alia in animali
est delinicio jecoris, alia cordis, alio venericu
II, ecc. linoipse oenlus respectu suarvis partium
subjecto, in quo aliquando fuis. Sed non tan C est corum dissimitare, e alia est naurahurioris
rum aoioa racionalis, vervin ociam anima sent
riva lecundum hars sencenciam, ve de vegerati
va,  alix forius rerum inanimatarum, ut For
na duri, lepidisp _c. Tune Cubstoncia, de non per
tinent ad pradicamencum accidenris. Sed alio
est sencencia, qua iplas Formins Cuhltanciales, ex
cepra anime racionali, diciresse accidencia. Dos
lecuri sumus in hâc doctrina sencenriam con
munermi.
crystallini, alia cumicus alia d iarum parcicien, 2d
ejus inceeritorem perrmentiumi. Ouibus ica
praecoenicis dico; praesencein dictinctionem
hanc, quam torris idh. benus, aliam coraler
dicentes, dc aliam parrialem, cantum locumha-
berc in cocoincerrali distimilari. Nam incors
Cimilari; uri pars sc tocum candem habere For.
mans locum habere distinctio non porest.
Occurric porro V IT. alia distinctio apua
Dicitiie pOrrS Forma quaedam splex, quae. D Autores, qua Forma alla dicicur pareis, aliacoeius.
daro coimpasica. Simplex dicieur, quae habet pariet
omnes ejus demracionis. Vel, qu’e non constat ex par
eibus diversarum rarionum. Cujusmodi est albe.
do, nigredo color, frious. Forva composira dici
Eur, quae constac ex parcibus diversarum racionum in
uctioura alicujus corporisheterosenei, v. 8. figu
ea excerna hunana, quae non est siimplex. Pariee
enim hominis habene sisuras divertas, d oliari
. 8. minus, alam oculus, aliam jecur, dic.
aldicamen nocondum, quod forma, quae di
Porest aurem hoc Encellie bilarion, uc verba
sonane, ex lie forma pariis est, qua parcem informai
dforma corius; quae informacroeum. Nec est iea d
praecedence distinctione hac diverla. & In
transicive. Quo poctosormapariis idem est, quod
forman que est pars; de formarorius idem ett, quod
forma, que est cocum. Ita ergo formo; ut est pars
compotiri; de a maceria coneradictinovitur, est
Forma partis, ur e. g onimo peculiorir aa corpo-
ic distincta ominocipars est. Frumanicas ourem
eieur simolex, non omnibus modis sic semplex: v. 8. E eciam est forma hominis. Sed quia nontantum
albedo ec nis edo Cunc Form limplices, e vit L
ominus sunc aliquid compoliuim. Aibedo e
amam importar (ansma enies per se rion est hu-
manicas, cum post morrem sic superctés aniû
ia, Cednon humanitas, verlim eciam corpusho.
iminis, et Forma corius seu corum. Ad quam
Formani corius expemrendam Expe R. ximusno-
ra vocabulis e. g. lapideias, equinias, asminias
Placoneicas, c. Ex videcur haec doctriva Fundata
in 2I. Phys. cexr. 4 X LI. ubi dicit Philo(optus
icausarum quedam suns; it esseréea. Dbi pervoca-
gradibus sbedinis. De qua composirione ex LBulurii essencia incellicir formam. Formam aucem
detinie texruoraeced. 28. eo alibi, quod sic Xoy C d
25 U no eivaet, de hic acqe libi simpliCICeF VocAE
essenciam. Ubi Sohnerus. Professor oum aldor
phensis maeni nominis; in quodam commencare
manuscripio ica commentatur, dicens: Torum ut
eorum non esse forman. se d in abstracto vorins coca-
licacem, ut c. 8. humanitarem non eoruim, sed porius
rocaliarem.
deguicur Hom alia tortan dittincio, ea guc
Yaio
nim se nisredo conttanc ex parcibus quancicari
ris sive inceorantibus, quin sunt d visibiles, re
dividi portunc in parres incegrales. Onicquid
gurem dividi porest, est composicum: V. B. si jami
Dividis acram in parces quactio, avstam
g: a 5 aIBedines. EC praelerca Constane hae For.
o ex SbS ut La aCCDALCL8.
seadibuo dicemus inferius in doctrma de Cb
PoeS. Dicieur igirur simplex LOLma, non quod
sil omnibus inodis amplex; led quianon est com
pesiea ex paribus diversarum rationum: SIC. quan-
do dividitur, quaelibec pars eltalbedo, de cuisibee
Paci et et seadui albedins compe ccicio
abedinis. Composica atem forma dicieur, qua
constat ex diversarum racionum parcibui; quae peu-
la diversam a 1010 e à se mvioer cstonem ba-
Berito

## Folio 62 — 786373555:0136
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000136.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 110 lines, status machine
ralde nobilis, Dempe in MATERTAL E M CS IMI. A dener a maceris, adco, ut non postic esle extra
AATERCACBM.
Concedunt hanc distinctionem etiam illi,
qui alias nexant eductionem formarum exoten
tia marerix. Concedune, quandam formam de
pendere a materia in heris esse es operari, quandam
aurem non ita dependere. Concedune; animam
bovis aur equi esse macerialé, qul’a depondeat à ma
reria in esse fieri es operari. Ouod enim in esse de
pendeat a materia, hine patec, quôd intereunte
mareria boris, incereat quoque anima, e non
permaneat luperstes. Ouod vero dependeac 
Maceria infieri, etiam patet, quia tieri rerum ett
conforme iu esse; heri enim terminatur ad esse.
De operari tandem res elara est. Anima bruri (a
ne non pocel opcrari, nisi aliquo instrumence
corporeo incerroniente. Operaciones enim ani
mx sentiencs lunc mulciplices, de inter casr. &
operaciones sensuum externorum, videre; audi
re, sultare, odorari, canseres Ias operacione.
non porest anima edere, nili per certa organ
corporea, c. 5. 20 videre peroculum, r0 audire
Peraures, To gultare per linguam, ro odoraciper
Bares, dec. juxe orsana omnia sunt corporea
Duae etiam porronon eHicere mocuin porest, ni
Si beneficio musenlorum; in animalibus quiden
perfectis. Dependent ergo forma materiales in
esse, feri es operari a maceria. Hesanenihilomi
nus quidam, qui haec omnia concedune; forman
quandam eduoi e porenciamaceriae. Dequiforman
educi d porencia maceriae, alicer non explicamus
quam formam dependere à materia in esse, feri e
operario
Obi tamen nos hoc notamus, reipsa haec
quidem esse conjuncta, formam, quae educitur, de
pendere a maceria in esse, fieries operari; led dexen-
denciam a maceria in operarinon perrinere ad ratio:
nem formalem eductionis formae eporentia materiae;
sed formalemrationem esre, dependere à materia
Lasacerlam.
Fandem IX. distinguicur Forma in SeECL.
FICAMDE GENERICAM.
Sune nonnulli, qui purant in aliquo con:
Dohco tot esse Formas, quor lunt praedicaca eten-
cialia, ut quia Petrus est homo; est animal; est cor-
pus animarum; Mine staTUETInE Unam esse FOF-
nam in homine, per quam sic homo, aliam per.
quam sic animal, aliar, pex quam liEcorpus ani-
macum
Sed liaec sentencia admodum est absurda.
Nam in praedicaris esentialibus, quae desumun
tur a Formis accidentalibus; non multiplicaREE
reipsi Formx accidentales ad imulciplicationem
praedicarionum essencialiui. Ouod patet in-
de: quia E sumamaus aliquod album, v. 8: cbar-
tam. illa et alhaz estcolorata, est affect a qualica
ie, _c. Ubi non Luncrres forx accidentales di-
Rinctae, vel eria accidencia in abstracto, alia v. 5.
Forma albedo, alia color, alia qualicas; le d una elt
secundum reni Forina; vinicum albedo. NTam
polica in aliquo corpore, r. _ charta, unica albo-
dine, de Separacis aliis omnibus, quae ab albedine
reipsa distinguuncur, charta non ranum erie al-
ba, ed deolorata, et gralis Cademratio eA a-
liarum formarum accidentalium, ut quando di-
Co: Hixpocraces est Medicus, est arrifex, est habi-
in meniis affectus, eA qualis. Per unicam Pané
hoc prestatur; nempemedicinam, per quam Me-
dicus Formaliter est. Medicus. Si igitur suHeie
unica Forma accidentalis ad hac omnia praedi.
cata essentialia, profecto line caula de ratione
mulciplicantur Formae.
Ouancum aurem ad hanc bostram distin.
ctionem Forma in Genericam d Soecisicam, con-
cedo, vel poriusmoneo hoc, quando luncdiree-
Pa praedicara essentialia, ubi unum se habet ad al-
cerum ne genus; ibi esse divertas Formas, nOn Re,
Sed rarione distinctas. Ira merito dicimus, in
infieri, materia scilicer fungence officio principii E charra esse colorem e albedinem; non quod re-
pactirio
Anima rationalis jam aliter le habet. FIxC
enim Pola à maceria non depender in hieri, d
propterea non est Formamarerialis. Sed immace.
rialis. Nec dependet à corpore luo in esse, quia
Borest separari ab e0, de separata in rerum vatura
existere. Produrie quidem Deus iniclo animani
Adami in corpore ejus; nec, ue Placonici olim
roluerune, crearie limul ee Pemel omnes animas,
easque poltmodum in corpora tanquam Carce.
res decrusic. Non tamen crearit eam depen.
ipsa, sed quod rallone linc distinctae illae forme.
Non aute praeceren prorsusnego, plures
ele posse toruas in uno compotiro. Peculiaris
est disputacio; du in homine sinecresahimae, an
vero laleim na. Fg0, quidem nihilhicstatuo,
interim polca vera hac sencentia; tres esse ani-
tas in homlties dico nihil inde lequi impossibi.
lc. Verunt Hale controverliam redimenditem
poris ergo pabus non lubet actingere. Vide.
ancur late de la Autores, quia eam libi tacerune
A
Mimendam.
rione causandi. LV. ac ipsa volua. P O V. 10-
TN IS Secundum Arisorelem eA R S EICKC S
vel aitiors evenae, causar cujus graria aliquid est
vel sic. De fine aurem sicasendum, ut agatuE
L. de Homonymia vecis: Ll. de Causatio, Ill. deR dum, Che Kultt L. P1B. Lort rob, Gubd eAt extre-
alticiter
mum distinetione nona LUtsC alteHdCBad.
Ouod ergo L. Domonmian alcitel, oa

## Folio  -  — 786373555:0137
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0138
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio 63 — 786373555:0139
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000139.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 119 lines, status machine
inum cancum. s non est id, cujus grarii aliquid a ra bonorum, et quoddam est simplicirer bonuin, ue
ex vel sc. Sic Apoctolus Rom. 6. dicic, morcem
esse finem operum; impudiciua es injustiria. Itic
Anis non lumicur pro causa sinali, quia uemo-
riacur, nemo agie quieguam, nec bene, nec male
tisi quod incerdum quis sibi manus intere vio.
lencas. Faujus enim Ainis riderur es(Cmors, uEE.
nis sumitur pro caula finali. Alias cum in tinem
nemoasic quid, vemoriatur. Aristoceles IL. Pbys.
irrider Pociam, qui dixesac de aliquo, qui crat
honestum, quoddam elt bonum ucile, quoddom ju–
cundum. Sic eriam aliud honum cRmorals, ur a
sere lecurdum vireutem ? aliudnicurale, ue vica
Facultas ridendi, dudiendi, de id senus plura
Deinde nocanda est dittinctio incer boxum ve-
rum de apparens. Dicimus isicurjat, nullam es
se adlaci arsumenti conlequenciam. Sed poo
aliquid esse malum, e timul criam bonrm. Ve-
rum quidem ett, quiequid est malum, non est bo-
morcuns: habet morcem. sinem, cujus graria genitus B num, Ccilicet, qua ratione est malum. AL POtoA alia
erat. Trriaet haee Philolopus iaeo, quod morris
EauSa nemo RaICOTUT. 2. Accipitur ABiS, ut est
causa. Veramque accextionem inculcar Arictore
des V. Mécaph. Cap. 16. Noshicaecipimus sinem
in senificacu posteriori.
Scundo causaca tinis quod altinet, notan
ddum, non, ucaliarum caularum causata daetermi-
naneuF a TuIs CauSS, r. 9. ab ethcience dicicur efe
etus, a materia, maceriacum, a torma, Formacum
Sic quoque cum caur a tinali se remhabere. Nars
causato Anis non dicuntur pnita, sed media, vel
ea que fune provier finem, vel sinis gratia. EC lun
velres quaedam, ut inkrumenta relactiones, quae
sunc proxeer sinem. Sic v. 8. in Medicina Einis est
Panitas. Ejus causa autem suine ruim res, utv. E
medicamencum expureans; cuin actiones, uer
6. expullio prarorumtiunorum
Lbrro IIL. occurric rario causandisinis, quo
A bonum, Gvc reveratale GE, Eve apparener ean
cum Cvemadmodum enim in eausa efficiene
ratio caulandi erac potentia octire, in materia poi
centia paltira: Ica in causa tinali ratio causand
est bonum; idque, ue diximus, rel reverâ tale
vel apparencer cancum. Per hoc enim; quod ali
quid habet aliquam racionem boni, aptum est
ne Ec causa sivalis. Unde recte dicimus, eltque
recus sentenria, nemo incendens ist malum ope.
ratr
Sedhicobjicitur, qued non omnis finis sie
bonum quid, s per consequens eriam rario cu.
Pandi anis non postir esse bonum. Sape n. illa
quae mala sunE, experunturut causae sinalos. P. 3
voluxras illicita est aliquod malum, _e tamen ett
muliorum tinis. Sic eciam multi noctes acqui
dies id dgunc, ut opcribus alicujus direseant: quoe
proteo et a DEo prohibicum, d propieredic
malis rexoscum.
Ad quam objectionem ut respondeatur, d
res ipta enplicerne concentus 1. Lm ablurar
esse aliquo quod maliem est, esse finem. Probatii
id hacenus Puic a voluprace illicica, quae lummo
Pere expeticue, Forsan eali arsumento: J’olmpiar
illicica est finis. Yolupras illicira est malum. E. Duod
eitoria ee edt frted.
racione esse bonum. E. g. Pocell aliquie esema
lum in genere morum. _ ur maluin opponiturtio
necto, ut cainien sc bonum jicundum. Potest et
jam aliquid esse malum revera, bonuin aihilomi
Dus apparenier. Dc aucein aliquid lc finis, ee ve
verum lic, omnem tnem esse bonum, non requi
ritur ut sc revera bonum, sed Puttcit, Rcale ap.
Parcat. Nec semperrequiritur, lic sirbionum ho
nectuir seu morale, sed Suttacit, Sihr jucurdumo
C Fgrexius locus cA apud arittorelem L. PhVs cap
3. C5 V. Met. c. 2. vbi dicis dia Pt eet de oider aivro
arador nezouvour n Dapovourparum interest, p
ve aliquid revera, sive apparens bonum sic. C.ujue
rei rationem assignat Suarerius, quia finis exercee
suam causalicacem orea appecicum, bre is senlri
rus hc, qualem omminanimslia habene, sire in
cellectualis, gualem solushomo obcinee, e dici
cur voluncas; (Est enim causalicar hnis, more
re appesirum axenitis, vel caulx eficientis ad a
genduni.) Appecitus aurem xque movetur co
quod apparet bonum, quam ed, quod reveratale
cHt. Ec licer quod non bonum est, Ciepecale00
grolcar; concineietamen nihilominis; uc quod
inalum in Ec cA, coonolcaturbonum. DOCCE
hoc experienrio. Polito enim e. p. videat quis ali
quod corpus arum, vel liquorem aliquen Aa-
rum. Pocesthic heri, ut existimet esse mel. Acce
dit ergo, e ubi disico auc culrello ori admoreti
expericur esse Fel. Pracibi apparens dulce non
revera dulco. Moretur aucem Dihilominiis ed
quis, quatenns mel relaliquod dulce cosnolcir.
tix quitouis jami ad propolirum orgumen.
cum dicimus, quando hc procedebatur: s’olupia
residicita sunc malum. Voluptares illicirae sunc finis
E. quidam sinis est malum quia; ConcedI Touu
argumentum: Concedi; quod aliqu’ando Ares
quidam non sincrerera boni; vel honieti. Banet
interim nihilominus hoc, quod illi line jucundis
e illi, qui eos sectacur, boni exparcont; quod sci
licer hocloco nobic hFicie.
Erpo res cota randein huc red, Guo bDler-
randa ut soe locoailtinetio interhnis maieriale
eorMalooel ulatiuo. Lalet em. quaema estu
651)
 labet rationem; sub qua Anaes. Aco, quae hnis
Scd 2. quando nune quis inde porro sic ar-
le. D accescco senio edb dubleut qubau seout
benum ette, d malum. Nam daurur plucaseut
ns petel esse aala; ledracio, lobquatinis ett:
non ctmala, sed semper aliquid tont, live rere
ras breapatenter
Consideranda nunc quorto causalitas finis.
Nulsamarum et, de ab omnibus conceltom. si
ur, quod non omnis finis pe bonum quid.  néoan-
do conequentium. Poet cuut aiguia limul

## Folio 64 — 786373555:0140
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000140.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
nis causalitarem cAe movere agens vel ausam R- A execurione, cure non est causa, led pocius essectus.
cientem ad agendum. Fic aurem illa mocio, quace.
nus appecicus alicujus à bono cognito moverur, ila
utillud bonum apperat, s aliusd propcer ipsum.
Sciendum autem hic, illum actum appeti-
tus, quo ad aliquid canquam sinem moreeur, vel
se inclinat, considerari bifariam: I. Ut produci.
cur ab ipso appericur uc in bruris ab appericu sens.
ivo, de in ipso appecicu sensitiro: in homini-
bus aurem a voluntare de in voluntare. FLocmo.
Viderue porio, adhuc quandam objectio.
nem posse moveri contra id, quod dixius, mo-
rionem finis esse mecaphoricam. Argumeutetur e
nim quis ita: Cujuscunque causae causaliras non est
proprie dicta, illa ipla causa non est proprie dicta
causa. Sed causalicas furis non est causalicas proprie
dicta. F. nec finis est proprie di Tacausa. Major
probatur, quia causalieas est eujusris caulae rario
Formalis. Sed cujuscunque raeio Forimalis est Im.
do jam ille actus appericus consideratus, non est B proprie dicta, illud ipsum inde improprie deno-
causalicastinis, sed estenulalitas in brucis apperi
tus senheiri, in hominibus roluneatis, ee quidem
tanquam causee efficientis, cum efficiatur ab ap-
pecicu sensiriro e roluntaris, vel criam canquam
caulx materialis, cum rocipiat tam appecieus
sensicirus, quam racionalis seu voluntas, illum
actum, quem in se produeie, et educacurille actus
eporentiâ palsira roluncacis, ut ec appecicus senb.
eiri. Es enim roluntas ee appecicus lensicirus
minacur. Sic v. 8. homo dicicur proprieridere,
quia vilio, per quam dicitur aliquid Formalicer.
ridens; ipE compecie. Incellectus vero dicitur
videns vel videri improprie, quia ratio formalis
visto, quae perasitur instrumento oculi, de incelle.
etu dicicur improprie. Ergo sic etram hic, quic-
quid denominatur a ratione formali improorie di
et aq proprie tale non est. Ec quicquid denominatur
à causalicare improprie dicia, est causa improprie.
porencia actira e palsira simul. Actira quidem, C Minor aurem pacet ex notris adlercis.
quatenus produeit actum apperendi; palhra au
tem quatenus cum in serecipit. 2. Vero consi
deratur actus appetiens, ne dependet ab objecto e-
jus, quod est bonum, es quarenus à voluntate eli
eirur es recipitur dependenter a bonoranguam obje-
eto voluncatis. Ec hac jam raciove ille actus ap-
pecieus est causalicas Ainis, er non caulee efficien-
Fis. Unde ab Aristocele l. L. Ae Gen. (5 Corr. vext.
25. dicitur morio mecaxhorica. Nam ut Arittore.
les aic, dupliciter aliquid Poleemovere, 1. cos oder
i a exn rS uworcoS, ive lanquam causa efficiens
ut v. 8. quando homo moret calamum ad scri-
bendum. 2. ces r S evena, sive lanquam causa fina-
lis. Priori modo, quod moret, norerproprie:
quod autem modo posteriori, improprié seume-
caphorice. Nam proprie asit vel mover, quod a-
sic per pocentiam actiram, vel quod est ipsa po.
tencia actira, vel habee pocentiam actiram, Ce
c. 8. ignis moret proprie aquam motu alterario-
Verum ad haec pocehresponderi, aliudesse
dicere, fnis morionem seu actionem esse metapharim
eam; aliud esse dicere, causalicarem sinis esse meia-
Phoricam. Causalicas lacius paree quam actio
ve mocio, e comperir causis omnibus. Conce-
dimus ereo, causalicarem finis esse actionem meca-
phoricam. Ee nesamus, quod etiam sit causalitas
mecaphorica. Poceltn. aliquid dicimeraphoricum
ita, ue hoc nomen mer aptoricum accribuatur spe-
ciei, ut camen non possic acribui generi. Quod
declaro exemplo vilus a intellectus. Vilus lo-
micue bitariam, 1. peo actu prire o. 3. pro actuse
cundo. Loquamur jam de vili in actu primo. In-
cellectus et vilus sunt pocenrixe nacurales, qua
suve qualitates. Si jam dico: Incellectus est visus
improprie s mecaphorice dictus, non ctatim lequl
tux, quod  qualicas sit improprie es metaphorice
dicta. Pariter ergo, quia eau salitas lariuis pacet.
quam morio, inde omnino non est ablurdum.
nis, quia habet porentiam actiram, quae eA Ca- E dicere causalicarem finis esse quidem morionem me-
lor. Sed Einie non movet per porentiam actiraim,
verrim Caleim quarenus est bonum aliquod. B0-
num aucem non formalicer contittere in poren-
eia actirâ, nec eam formaliter imporeare, alias
nocum est. Ouia isieur fnismoretnoncunquam
principium actirum, sed tanquam bonum, hinc
moret et agicrancum na (. us (a. Doeciv, teu mera-
Phorice.
raphoricam, licet non Cceausalicas metaphorica o
nec tris mecaphorica causa.
Sed exhactenus dictis non Patis poreAt intel-
ligi, quomodo tinis sic causa sinalis DEL actio-
num: icem, rerum coenitionis es appetitus exper-
rium; Vel quomodo cum circa illius, cum ciroa
horu actiones exerceac tinis luam causalitarem d
Cc orgo clarius de accuratiiis prOPONAEUE, QuOE
Sed hic nunc quis objicine, quomodo finis P modis caula efficiens ob sinem agere dicarur, de
possit esse causa, vel suam exercere causalitatem,
tinis el ejusmodi cauta, qua ceclell. lam cau-
selitatem in invencione. Duando enim cA in
ad quem eorum perrineat D F. V S, Se naturalia
absque cognitione agentia, ex Summi ririn 70a.
chimi Juneii Exereic. V. de causis, nocari postunt
lequencia.
Ob Ainem agere dicitur etticiens velprima
nem asit, vel persecte, vel minusperfecte id ipsum
exequieur. Primario ob finem aeere dicicur; quod
ox coenitione es apperiruaeu, lire quod ided isie
quia appocis aliquid sihi cognicum. , o pact a
cum, quando dicicur causa non sit?
Verum Resp. dicrum fuiclapra, gadanus
duam causalicatem exercear circa appetitum.
appecicus autem cum verletur cirea ea eriam.
quamris non lic. Wam porelt aligula uorele
sux lieh lunc, idcog; non repuonat elle caulam, rio, vel secundario. EF Porro, quod primario obl
appeticum, etiam (i non lit. Et, quod notandum,

## Folio  -  — 786373555:0141
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio  -  — 786373555:0142
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000142.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
-
.

## Folio 65 — 786373555:0143
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000143.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
ob Anem agnne animalia. Perfecte autem sive a in superiore éaque frioida aeris resione in vencos
exquisse nem aeie, quondere asit. Laberea. pluvias es nives abire dicunt, quia ordohic es vi
cissundo ab oxifice universi ob cerrissimos fines insti-
imasie, nimirum ue vensis semina dispereantur, plie-
viis alantur, nivibus foveantur es fermenteneur
Eadem oxisicis sepiencia plancas folii vesticas esse
voluie, ut fructus regant, corsice amictas, ul incer il-
las es corcicem humer subrepat, radicibus instructas
uc alimencum ecerra exsuean aiqueiraincaeceris.
Flactenus foachimis Junsius.
Nunc poBCedimur ad destinctiones finis. EF
quidem r. Snis eAt re CiTUS, VelCIL. ReM ex
emplis facimus claram. V. 8. Mhedici Ainis cujus
dicieur sanitas, tais cuiu aeser. Detinitiones vide
in Tabella.
Flanc divilionem quidata in libris suisite.
captirlicis sie impuonane: Duicquid est id, cujus
eraria aliquid est, aue fic, illua est finis cujus. Sed o-
mnis finis est id, cujus graria aliquid est autfit. F.
sec racionale, male diridererur in irrattonale de
rationale.
Verum ad hanc objectionemnos relponde
mus, nesando Majorem: Duicquid est id, cujus
gracia aliquidest aut fic, illud est finis cujus. Nani
Ainis cujus non alcitur id; cujus graria aliquid fit 3
verum alirernos describimus nempeid, cujus eff-
ciendi eracia aliquid est aur fic. Fefinis cui est id, cui
alter finis seu finis cujus essicirur. Finis eni est etiam
cujus. Recte dico, aerleracia aliquid tics nempe
confectio e abhibicio medieamentorum; sed
rion efficiendi xgri grariâ. Non enim cupit me-
dicus ( a medicatione acquirere agrum, aur eum
efficere. Verba ia9; efficiendi vel acquirendi Cune
nocanda
Sed objicines quod etiam tinis cuiponticne
quiri, e sic id, cujus aequirendi grariâ aliquid
AI. Nempe ponamus duor incer se dixtadiaris
Id audic Chirurgus, proinde accurries ut, 1 2l-
terurer Cuerie rulnerarus, luae curae commirtatur.
Hic profecto rulneratus est finiscui, Canitas sive
Panatio est Ainis cujus. Rccurrit etiam Chirur:
SuS, ur quali aequiratrulneratum. P. ridetur 
quod de tinis cui sic id, cojus aequirendigratia alio
quid AE.
A8AE, quod dominium obtinei suarum actionum, ui
praesetdus omnibus ad aschaa sequss tamen
vel asere, vel non adere, ilcque del proerede n a
ctione, Del eandem inhibere possit. Duo paclo ex a
mimduss solus honio ob Einem aete nu.
Mnus perfecte deinde, velminus engue shem
ager Mcicur, quod ex coeniiiene qu’init ett, sec
non liboro appeciu sicse viula, qua guatibi
hrilulacrum aliquod dibertoris primo incutcu no
bis octendane, cainen revera libere non agune
quia, praeleucibus phancusmacibus sire pcetcou
Certuoibiis rerum appecirarui, ex neceslitace
fiuni codlequentes in iplis miotus, neqe suppect
illis beluinicas aliguo, quae appecumen
dur motus ab eo profectos coercent. Ila c. 8. Ca.
nis, Cum Eructum paiis vider, reque mecusinti-
bec, dpecir, uederorec, velhlatur su, ucrelerret.
Brucorum more eciam asune pueri eeoliihomi. omnis sinis est sinis cujus, de per consequens mala est
e er 7egeeds nonaeune. Secundario dein-
de od anem asere dicitur id, quod ad cerrum jinem
dirierent an eo, quod primarid obfinem agis. Echoc
ruesum aplex est: V el enim quamdiu durai actio
Tecnnaat axeniis, à primario acence dirioitur se-
cundarim: ACuF C. 3. penna Scriptoria ob Aivein
agic, quamdiu scriptor ob tinem agic. EF dens
auc ensuis leonis, icem jaculum tirstricis ob A
nem lgunc: rulnerane enim ibis quo diciguneur
a priiarie asence. Vel; alicer secundarium a. D Id, cujus gracia aliquid hc, sed non statim est finis
sens ob tinem agere dicitur, quodeciam absente
printario acente jamen aeii id, quod expecit vel in-
cenal primarium agens. Et hioc porro duobus Ai
inodis, quorum priorest, cum secundarium asens
ita a primario eoque coenoscerire acenie constru-
Etum, fabrefactum; axinum que est, ut absente pri–
mario, nec amplius cansence aut concurrente, camen
secumarium id perneat, quod incender ac primarium
ens. Exemipli loco ecto auromaton, quod et
iam absenre mechanico motus luos perasie, 
vel lioram pullu indicat, vel symptioniam mo
dulatur, vel aliud quippiam, quod experirerat
alitex, exequitur, dec. Alter modus secunda-
1d ob Einem asencio, e quidem ab abscure pri-
masio asence direeti; cermitur in venené à scor
Poe aucripera eRuso. Idcon. sparsieriris sp
a bectia, ve viodieare suam ipjuriam; _ lxdere
ostendencem cupine, verumipla regenonon in-
ilan, seu lignorem scu halicum, quem aspeisie.
nre inttillar vulaeri; ut mucaciore tani insigni
atticere possic vulneracum corpus. Ouxe ille loco
CIFAIO. Ec paule post persit: Qualiacunque au-
cem dicens, sine haec nacuralia absque coenicione a-
cemria, sive insigniter, sive obscure operentur, noin alio
sensu fnis oracia agere posse incellionneur; qu’am
quod secundario ob finem agunt; ab alionimirum;
primario acente, sive praesente, sive absenie directa.
solem enim e terra  aquabalicus educeres balicue
nes, gaotum appccitus racioni dominaeur, W. C divisio in sinem cujus es cui. WeEi orive anitr al es
actionum aut modorum respectu. Sic ergo
quando Chirursus obligat vulnus; e rulnera.
io applicae emplastra, tunc rulverarus tiarum
actionum respectu cA Enis cui,  Parsitas est
tinis cujus. Sed respectu aliarur actionu.
Cperrine quod aetinee Chiruroum; dum corno-
ric esse lucuruiri contictum, e sperari Fore, uF
alter rulnerecur, dacque operam, imo cumalio
rivatur, ne alterius, sed sux sidei raneum cori
miecacur vulmeracus, de c.) respectualiarum actices
Ad haec resp. Non est absurduni; aliquid
didichanerim, neque iea apcarie sive remperarie simul esse Ainem cujus et cui, sed diverlarum.
Edu

## Folio 66 — 786373555:0144
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000144.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
aum, inquam, rulneratus non est finis cui, sedi cu. A habicum, quaedam aucem seguunEuE. ActioBI.
jus. Oux lic dehisce
Deinde Anie es vel operacio, velres facta
BExC dictinctio desBMIEur exL. EchiC. ad Nicoma
obum cap. F. Ubi Aristoreles dicit: dia Doegi de ris
airs)a) rorrencor. a p ree eior evécyosas  de
 a (851 a. n. C. Differemia vero aliqua
esse fincum apparet; quod alii quidem actus, aliivero
precer ipsos opera quaedam sune. Finis ue operario
estv. 8. vilio respectu oeuti; Finisnt optis CRY. E
domus respectu oodourans.
Cduarido autem tinis est operario, ruric hoc
Ex Bilariam. Nam inces dum hnis ita est operatio,
vE per eam sat aliquod opui. Incerdum aurem est
oxodoumis Anis est aediticatio, quae estoperatio;
bus erim habicus giguneur, ee habitus acquili.
ei Cunccauta effectrices operationum lea arsca
trendi hurbus comparacurtrequeni exerciracio:
re, e est operario arcccodens habicum. Ouando
aurem jam est acquisicus habicus, rune perfecté
Poltuimus nunc recte dicere, quod actionum he-
Dicum hdibus canendi ancecedenrium finis non
cartum sic habicus tanquam res Facta, sed d ope
B racionesi quas acquisiro habim edimus sicerium
hujusmodi operatio, ue non insuper siat exus. Sie
Sed ita, it per esis opus tiic, tempedomus. Sed
tinis oculi est visio, qua est operacio cantum, per
quis sidibus canie, e haec est operacio sequens.
quain non efcirux opus. E guidem rilio necet.
Tario ad mulca opera, uer. 8. ad scriberdum, ac
rei Facia finis non cantum elt operario, led _ a
lia res Facta, ut medicarienca suneres Facta, finis
trredicamencorum est Panitas, qua _ ipta est res
Eacta.
OnarEO, Anis est VeIPOZMAL IS, vCIDB7E
CTEVHS. Dlurparur hac distinctio trequenters
Scholacicio, quando de ulcimo hominis tine dic.
Pucane. Nempe dicune, ultimum hoeninis AN CEE
esse Deum, dicunt eriam, eundem elle visionet
ombulgndum, ad lesendum, dcc. Sed vilio hon C Dei bearisicam, in qua roltram latuune ConSistere
termminacur imedin ead hasoperaciones Nam
v. ∞. per vilionem non persieiuntur lIcera, ita viE
rilio cerminecur ad lireras, quemiadmodum calor
ad aquam, quam aleerat.
De discrimine horum Aniumasit Aristore.
les, ve cicovi supra I. F Ihic. ad Nicom. Cap. Y. e d0-
cet ibidem, quod quorumunque praecer operacio-
nem eriam aliquod opus finis est, tune opus sit prae-
stancius operarione. (5 magissinis. VIELX. Met aph.
Bearicudinem.
Ouaeritur erxo, quomodohi duo tines coir
ciliandi sint ? dicimus n. Bnem hominis uliunum
esse DEu, item, sinem hominis alcimum esse visio
nem DF I. Ubi opcime rem expedire possimus
adtribica hâr distinctione, dicendo: Deus est hos
minis finis ultimus objectivus. Sed visio bearifica st
lominis finis formalis. Finis enim objectivus est ali-
quod objectum; cujus graria aliquid acimus. Finis
text. 26. dieit Ariltoceles, snem tHs osnodoreys aurem formaliset actio cirsaillud objectum. Sic in
esse adificationem, magis aurem snem esse ipsam
domum. Nam domus esteciam aditicacionis A
nis. Tatii aurem tinis semper praestancior eAt co
cujus est finis.
Ferciotinis elt vel operationis, velrerfacta.
Obinotandum, quod haec dirisio cum praeceden.
cenon sic eadem. Pam in praecedence dirisioneo.
peracioes resfacta, ponebancui in recto, e praedi.
caneur eriam de fine inrecto, h. m. finis quidam est
daro exemplo recte dicimus, Deum eetinem:
objectirum. F.s enim objectum beatiticae viso
nis, Sieut anre dicta bentifica vilio est Anis Forma
lis, velordinacio, quae verlatur cirea Deum, tan-
quem objectum.
Pocest aucem haec distinctio eciam alibi ade
Aberi. V. g. quando quis ambiepuellam, ur eam
ducac uxorem, omnem mover lapidem, ur ed, can=
quam sine pochatur. Eiic Finis elt puella: Est vero
operatio, quidam resfacta. Inhacaurem distiu. E. sc knis quidam cohabicacio cum illapuella. Sed
aione ponuntur in obliquo,  praedieantur de R-
ne in obliquohoc modo. Finis est vel operationis.
vel reifacta. Ideoque prioe dirilio lumirur ab
iicrebus, quae denominentur fines, de eRdirio ipso-
rumfinium. seu rerum, quae sunt fines; Led polre-
rior haec divilio cltrerum, quarum est finis. Sutie
autem, qui existimant, hanc divisionem nihilo.
nisus quoad rem ec senium cum dirilioneprae
cedenee coincidere. Finemn. operationis idem et
puella eA sinis objectivus, conjunetio leu cohabiracio
eAt finis formalis.
Ita etiam cum vulod docetur, hnem LOgi-
Cx esse coenirionem veriraris, quaeri porest, an noir
ee veritas, ic tinis Logices? Videtur quodnon;
quis Losica nihil Facie ad vericatem, sed veritas
est sinc Logico. Scd pocest responderi, quod n
trague podic dici tinis Logicx, nempe tum cd
onitio vericacis, cum veritas. Cognicio rericatis
Pe, quod finis, qui estres facta  avem reifactae es  quidem potest dici fnis formalis, veritas autem fi-
leidem, quod operatho. Et quidem necarinon pot.
est, quod finis opctactonis Hclet TaCtA, BCANISMC-
dlicinxe est Laniras. Clarum quogs est, sinem rei Fa-
nis objecteru. Ouod aurem arcinet ad hoc; quos
quicquid non facit ad vericarem; illius snes non six
vericas, concedimus desine formali. POrest FAMICM
eRe finis objectivus. Nam Ainis objectibus per opet
rationem cujus finis est, non efficicur.
Ouinco, nis estvelEFFLCLENOUS rel OB.
TIIENDUS. FK _ MXCdistinctio frequentissi.
ina apud AUTOrES.
Lurils essiciendus ex is, quinon est actusica ramen
etae ese opclationem, uc Terrae; quae estrer Facta, H-
nis est sectio, oculi vilio. Sed interimnon porest
negari, quod uns opcrationisposticesse ériam.
alia operacio, de finis rei Factae etiam alia res Fd-
eta. In habicibus Scientiarum occurrane duo
operacionum senera, quaedum qua antecedun

## Folio  -  — 786373555:0145
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0146
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 67 — 786373555:0147
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000147.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
ab agenre incenditur, ut fiat v el producatur. Pi- a medium: Incori elt tnis relpectu medicamensi
nis obsinendus est res actu jam existens, quacens
eam ogens incendit acquirere. Sic quando q. IS
cum Fabro agie, ue mensam etfictac, en a eli ti-
nis etciendus; nondue enim est. Quando au
cem quisjam Collicitus est de concrahendo Decu-
nia, ueagrum emac, aser ett Anis obcinendus jam
cum enim est.
Ec Fortassis haec distinctio non ica muscum
distere a sinc objectivo es formali. Mulca enim
Pursaucis.
Dixerie hic quis Porro: Communis estre.
Sula, quod finis in omnire sic ulcimus. Si a. jam aui
dam finis est intermedius, non omnis firis est ulcimus.
Ex. Finis alcimus dicieur ret simpliciter, ue
in hâc diltinet: one usurpacor; Dei ulimus resse
ctu certorum mediorum quae ad ipsum reserureur, et
Ec incermedius Arso qioqi est uleimus. Sic v. 8
exempla polsunt adduci, ubi coincidune. (Ougm. B expulsio pravorun humorum est sivis ustimus
vis id simplicicer non alsero, ideopue dico Forcas-
Sis.) Bam v. 9. Paella, quae eh Anis objectivus aM2.
toris, et eriam obcinendus. Macrimonium ek Fais
formaiis e efficiendus. Sed in omnibus res dea se
nonhabet. Nam v. s mensa eA tois efficiendus.
non tamen formalis, quia nbn est actus circaali
quod objectum.
ocondum de hocelt, quod, quandocunqué
aliquid finis obrmendus; semper incerveniat finis
non simpliciter, se d respecta iplius medicamenei.
Coronidis loco nocamus aliguie de dicto
Apostoli om. I. 32. Quod Hoc ell: Concliosit Deits
omnes sub incredulicacem, ut omnium misereatur.
Ex eo quida colligere voluerune, Fore, vttan-
dem omres lalvemcur hocpraeter proxier necten.
des drsoieneum: Quormncuny, Deus miseretur,
illi salvaneur. Arqui Deuc omnium mis. recur. C. 0-
mnes salvancur. Responder quidam masninotii-
efficienaus, vel aligua essectio. UrFinis ohcinenaus e-Cni Vir ad Minorem; verier insissiciencer. Pro
ius qui vule emere rgrum, elt ager, sed occurrie
eria tinis essicoendus, nx, geri possessio, _ Cx 9516 ejus.
que pollestioneinces er ac tinim, np. vossessio agri.
SexrO. Finis est vel HETEMHS VOLINTER
MED LCIS. Ditinctio haec est vscaciltima, et usire
ejus Ccequemristimus. Pinis ulcimus est, quihon
ad altum finem refereur. Ec eRvel simplicirer calisi
vel in cerro eenere. Simplicirer ralis ell adquem
simplicirer omnia referuncur, vel referri salcem de-
inde puco ex doctrinrra lenri ed hoc argunnen-
tum optime posse relsonderi. PPONOHOA:SICM
regulam et obserracioriem quandimnon exiui
momenti, quae haec elt: In eraE iove de causaB.
nali, vel quanido quaritur defines cune porestra.
tio haberi dapsicis conlidera E01s. (OBBdera-
cur enim Anis, e ut estinincensione, d uceltin.
executione. In excentione finis non est caula, sed
eflectus. In incencione sinis elt caula, puta in or.
bent, DEDCnS. In certo genere snes ultimus dicitur; D dine appecicionis, dum plura appCCuNEUE, eE U-
qi simpliciter laquendo, habet alium Enem, sed in
cerio genere consideracus non habet alium sopem. Sic
in arre medendi elrimus Anis eA TaBITAS, BON.
sipplicicer, quia de ipla haber aliquem tinem; SEd
in cerco genere, quia omniuim actionum, quae in
medioina suscipiunear, hais ulcimns est Canitas.
Sic in arte Phecoricafinis el pertuadere. Dequi-
Siro B. hocsine, dequieseieur, quantuen ad ca, qua
datrem iltam Dextinene. OmBiA ei Agit O∞
RUM pFODECF AIEOxUM. VCC. 5. in exeaeiOMC ApPC-
ic aeger Tauitaceur, propter lanitarem mecei
nam, propre medicinam medieum, etc Isic elt
orcointenionis, et hietinis est finisrever2. Sed
ordo execurionis liinstiruirur, cumetinis esetse.
Atus. Jam ieague, hispramonitis, propovohaue
reselam: Ab incencione finis ac ejus execrtionem
non valet consequeniia Lcem haDC: Anecarione con-
secueionis finis ad nerarionem Eucortriones, nonvalet
For 2d perluadendum. Ferleationis postea porest P consequenia. Bic ergo quando in vrasentis argu
alius esle finis, non s in Phecorieo, sed indili
plina alias nempe Dolicica. Sio quando Acrippa
Memenius adplebem orationem habetar, e per.
Tuadebac ad grariam, Cirris ejus non eraexersua
sio, sed Talus Rcipublica.
sddid AaS ermeds ele, qui  est pisi
ul ejus aliues quoque sit foris. Extric fnis eK Sim) ma
de ciiam mediam ad smemalrimum, sed diversata
rinns. V. 0. erxulsio huorum pravocu estEais
menci mixore dicitur: Deus omnum misorerur;
dicius eam non cs AFosOli. ApoColisenim
non dieis: Deus omnium miserester; Sed dicir BC;
Conclusct Deur omnia sub insredulitarem, et omi-
um nuscreatur. Sero est ApoHolo de inELie.
ne, quare Decss concluserie omnes sub Deccatum 2
nempe, ut omni n misereatur. Onanco au
tem dico: Deus omnium misereeur; vertince
hoc sd excenciovem. Pon proinde sequirue.
Medicina incermediuss. Relerrve enim ad Pani. F Concusit Deus, uc omniam msereatur C. omerium
tacem, de etiam es meciue de LaBIEAEEI.
Sed dixerie quis: Duicquid est medium ad s
nem, illud non est finis. Sed expalsio pravorum hu
morum est medium ad finem. L. non est finis.
FDicquid est medium, non est pnis uliimus,
hoc concedo. Sed de hine intermedio verum non
est. IIle v. 2110 2t9; alio resoectu B finis _ medium
misereent. Cnia ab inonione adt execurioneim.
non valet consequencia; Nec raler etiam: Veus
non omnium miseretur. Ered non conclusit o
mnes sib pecCato, ne omnium miscreaeur. PTam
a necarione exeonionis non valet consesueneia
ad negationem incercionis. Declarabimus rem
alio exeriolo: Semproniis. mierie Ticium;
ese porest. Sic, ue jam dixi, expullio pravoruhu filium Cuum. in Academiam. ue ibi liceris in.
morum non quidem etinis, quando se haberue, cumbat, es rie eradac eruidicus. Quid ille.
1L112S. 5

## Folio 68 — 786373555:0148
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000148.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
(00.
Filius? commessatur, ludie, dearbulat, BEc. Rris. P. filius diligenter dat operam literis. Dec re-
Quando jam vellem dicere: Tivins dat ope. ler lic: Filius non dilisenter sat operam liceris. P
ram liceris, Fallur dicerem; Ouando autem
dico: Pater misit Ticium, uc operam det liceris; ve-
rum dico. Hac enim poltericri locurione er-
monem instreuo de inrensione, sed in prioriler.
mo est de execurione. Et non raler consequen-
pater illum non misit, ut dilicenter det operam li-
ceris. Exe, uemonui apra, dilisenter Tumrob
Terranda.
Duae jam adtuc restane finis distinctioness
ex vel sunc alias nocissimx, vel nonita Frequen.
eia: Parermisis flium, uc diligenier oxeram det lice- res. Pergemus erg dad sequentet
JI
Omnibus dut laltim pluribus causarum generibus communibiis.
Eguuntur nonc quaedam distinctiones omni-
bus vel salcim pluribus causorum generibus com-
Lmunes. Reprehenderic ancem quis ordinen,
et dixerir, esse has distinctiones praemieten-
das cractarioni causarum. Veruim enim vero
Cic, Pacet ex Copra dictis. Cauta outem sine qua
non quidies distieile ira von eltincellectu. Dus
nempe requirunur, uc aliquid sic eausa sitie quA
nOn: ZBuL sine co effectus non possit esse velfieria
2. uc non sit vera causa ejus. Alterum hOrU VBI
cum ordo dochrina desumendus sic a meliorr C decs, non est enusa sine guanom Sicc. 5. fidex
nostes cognitione, e hae distinctiones melius in-
relligantur port diversa cautarum genera cogni-
ta, voluimus hras distinctrones non pramittere,
Sed potius pollporere.
Prima verd distinctio cAt, quod egusa vel BE
ACTU, velPOTENTFA, erceyela n doravet ex HI.
Phys. Cap. 3. (5 V. Mec. 6. 2. Nec continerhaecdi-
Stinctio quandam difficultacem, sed ex terminis
Cat noca est. Dabirnustamen exemplum. Pri
non poret dici cau la Cine quầ non Paluris, quia
et vera enula. Ec quando colesit agua d calore
isnia ignis non est coula line qua non ejus cale
factionis, sedcaula vera. Duo eiso dictorequi.
sira probe sune observanda; de quibus exemple.
Cune in propaculo. N. 5. ucienis produeat calo
rem, opus elt propinguirare Ignis enim in forna
ce existens nunquam caletacit aquam in pucet
propcer nimam dictanciam, (cd OpORtEFuEAquI
num quancum ad efficientem e materiam; auri- D in olla apponatur igui. Illa vicinitas quidem.
Faber quando efficie poculum; vel in elaboran.
do auro sut argento ad Formam poculi estOcch-
Datus, eunc est caulo efficiens, de aurum vel ar-
sencum ect actu materia poculi. Sed quando au-
ritaber dormit, aut edies aur bibit, cunc est causa
etticiens potentia. Deinde qua Formam, non
videretur cui locum habere haec distinctio. NTuI.
la enim Form est secundum Aristoreiem X II.
Mec. QuX OxIIME, antequam sIE actu CaWSa FOT-
non est vera coula calefactionis aquae; natm mon
est causa efficiens; non Forma; non materia; non
finis; quia nullius harum definitio illicomperico
UE PaceE. Actamen sinc illa vicinitare seu api
proximariono aqua ab igne nunquam incaleleit.
Paret ixitur, ideo quod line hâc effectiis (nempe
calor in aqua) produci abigne nequeat, illam et
se calefactionis ictius causam sine quà non. Sie
RE VE ChirUrSI YOIMNSEUTENE, BAS EEMOVeHE II
malis, et ita sic Forma porentia. Placo quidem P. la remotio puris nun elt vera causa; line eatamen
PUTAE, D F. UIM omnes ahimas ratioales crca(
se, ee post derrudere in corpora. Hlxcherent
vera, anima esser forma porencir. Sedrem ita
se habere, nemo jam es, qui credat aut lacuat.
Puco camen nihilominus nosposse dicere, quod
causa Formalis eriam detur, qua lirporentia, e
adducere exemplum denostri arima. Guando
enim illa separata est a corpore humano, et jama
seorum existie in caelis; non est causa formalis
vulnus non curatur. L. C ers d eaula sine qua non.
Similirer quod vulso exempli loco ponunt:
quando valra sine oppolica, conclave eALCNE
Brolum. Remoris antemhis, lucescir. TIIa remo.
tio va rarum est causa sine quânons quia line ez
non porest lucescere conclave. Jacob. Martiui
Hic est Vir quidam erudieus, qui in suis
Meraptiysicis abhorret ab hBc locutione: Causae
sine quâ non. Dicit enim, sine qua non esse condirio.
actu, sed porentia. Denique de sne videtureri. nalem appellarionem: Condicionem aurem sine
am res elle clara, quod quidom licactu, quidum
pocentia. V. 3. Ei quis jam per aliquod indicium
rescilcat de chelauro depolico, et det operom,
quomodo eins reddatur particcps, tuncille the-
faurus est actu causa sinalis. CQuando aurem il-
que non non esse causam. Si cred conditio sine
qu’a non, non est caus. P. non debet denominari
6au.
Sedcgo proteclomior, cavirumtancum
peolabi. Anroni quanels protelmus cadaver;
hominis, dicimus, hosacet homomoruus; l lcn
ete quidem. Ec tamen homo mortuus non cst
le chelaurus nondum est notus, cuncille chelau-
rusestporencia cauCa finalis.
Sccundo. Causa est velVE RA C USA, vel homo. Expictoram hominis recte dicimus esse:
mdota 51F H.  ila ban Mbtainem pictum, e tamen pictura non eAlio-
mo

## Folio  -  — 786373555:0149
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio  -  — 786373555:0150
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000150.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
.s

## Folio 69 — 786373555:0151
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000151.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
D.
10. Sciendurm isitue, d est doctrina (at conis. A NF LNFLUXIIS, qua causa per accidens physica
munis, quod feri pothe, nt rocabulum aliquod
esurpetur de aliquo cum aliquo apposito, de qu’e
tamen, sine illo apnoliro, non recte dicieur. Noi
porest pictura dicinonmie absolures porestamen
homo dici cuimm appohio, hempe victus, ue dica
mus homo piczus. hic eroo non recte guidem lo
quimne, quando dicirrus: approximatio ienis est
causa calefactionis, quia loquimur sine apposite
Recto camen dicimus ese causam sine quanonca
dicitur; vel R ATIONE INZENTIONIS, qua
causaper accidens moralis dici porest; vel R +F1O.
NE ATAMESOME. Res exemplis pacebit. IIC
qui removet, oito sole, ralras fenectrarum, est
caula per se remorionis valvarum: Cgula peraC
cidens aurem iltuminationis, e quidem phyhea
ratione intluxus. Cum remorione enim valva
eum ita cohareciltuminatio, uc in illam illumi-
naciorem non influat, qui remoreerairas. Joi-
lefactionis. T0 sine qua non enim decerminac no. B tur causa por accidens est ex parte effectus, ratio-
men enulae, led alienando.
Tertio. Can(B eM vel PER SE Vel DER AC
EDENS. Frequencissim Ar mentio apud AVIO
res, _c in covrroversiis mulris distinctionis eau
ae in causam per se e peraccidens. Deleriph olim
in cabella ac insticusionibus caulm per se ercausar
ver aceidens. Sed rectius fieri puto; sinonde.
Tur generalis despriptio coulxe per se de per acci
dens, ed prius distiuxnacur ureaque, de dicaeue
De inAuxus. Moralicer aurem  ratione incen
tionis est caula per se, incendic enim isliiminatio-
nem, qui valras remoret, e propier illumina
tionem remores cas. Duando aurem quishn-
dendislignis opcram dans, lancem a tergo Tubli-
ca securi vulverat inscius, ilic etteausa per acci
dens illius rulneris ex parte effectus, de quidem
racione incencionis, non autem insluxus. Nai
revera induit in vulnur, non ducem incendie ili
veraque causa esse duplex. Nam quod nerinet Clud rulnus. Ided causa per accidens estratione:
primo causam per se, ilta eAtalis vel ex parse sub-
jecti, vel ex parce effectus. Veinde qu’odverinet
xausam per accidens, illa eciam elt FaliS vel ex parre
sibrecti, vel ex parre effectus. Jam aurem vix por.
est dari uniis conceptuss,  per consequensnee
dchairio, in qua complectamur simul causam
per le exparce luhjecti e ex parre effectus. Perin-
de le quoqueres habet de causa per accidens. Seort
Am igicur haec describenda. Plameabsa per se
intentionis. Eadem eM ratio, si quis hrderidis li
enis operam dans, aberrance ictu, seiplum percii-
ic aliua exemplu. Miccie pacer Alium
suum Lipsiam, eo compore, quo cuncta riarum
existimaneur esse cucistima, Eccamen, ut tilium
quem misit parer, in icinere inradane praedonet
e iplum spolient. FIic pacer eAt causa per acei-
dens ex parte effectus, quia illa spolhacio cum et
fectuper se, quae estmissio filiis cotiarer, de qui-
 caula per accidens respectu subjecti, de respe- D dem cumratione insluxus; tum ratione incenei
etu eretus dicuntur aequivoce. tiquiroca du
ter absq; distinctione non possune detoiris
Igitur CAUS A PER SE EXPARTE CAD
S elt, a qua urtalis procedic effectus. C SA
DEK ACCIDENS aurem EX PARTE CAMSA
elt, a qua proceaic effectus, sed non uecali. Declara
borem exemplo; quando dico: Medicus medetur,
cuncadtiono causam persé exparce causa. Si au
cem idem horme, qui Medicus est, sic eciam JCcusi
onis. Nam non irisuie pater in direntionem,
non etiam intendic direptionem; sed prorsus
praecer iplius intentionem ex cognitionem acci
dic. Imo doler, quando ipsi tale quid narratur.
Diritio haec in causam per se dt per accidens
ex parce causa es effectus licee verustissima Cc, noin
tamen Vir quidam aurchac cclebocrimus rerime
est Ceribere, hanc distinctionem esse novam es confis
etam a nonnullis, ue defendere possent illam senien-
irein pictors ec sic Thuringus, calrus, limus, vel a- P eiam, quod Deus sis cassaver accidens peccati. Ne
lia ei competane accidencia eune recte eriam ic
Loquoc: furisconsultus medetur, dictor, Thuringus.
caldus, simus. dec. Miedetur. Sed omnes Lunreari
x per accidens.
Frc nurom duobus inoct, ut asqua CAI.
Sit per accidlens ex parte caulx: r. Quando effectus
eroaur subjecto principii per fe. 2. uando eri
buiur eliis accidentibus; quae ille subjecto conzeni-
unt, e quidem in concreio, quorum aecidentium.
vero desumi porest illa distinctio ex ipeo Arilto.
cele. Namm causa per accidens ex parre causa ex
presse habecur II. PBys. Cap. 3. rext. 33. C ausa au
rem per accidens ex parre effectus expresie ponieur
YTII. Phys. ceat. 32. Et elucer latis ex ils, qua cap.
5. (5 6. l. II. de Forcund _ calu scribit. Et praetered
proxotica Fuic haec dictinetio exprellistime à Phi
Iopono, ini Rorvit ance annosiooo. Imo à The-
mistio, qui Aornit anre annos izo0. in commeni.
neurrum est princixium perse. De quibusride in F in cap. 3. lib. II. Phys. Ponixicur ekthaec dictinerio
Tabella.
EtbuE laasa pet abboduto o atb bono  a
nora, sed retustissima.
in Phrplatca;  at. Hmlominustamem
unes, qddd hic tacuerune nesarune alibila
Nos aucem idem achuc Hacuimius
Deinde SAMSA PER SE EX PARIB FE-
EC TUS CR, quae unum enndonque per se habet
eer um. C. AII S A AMTEM P ER ACCIDENSEX
DAATF EF F FC TUS dicitur; cum cujus effectu
Conjuncicur alionid, in quod velnon inflair, vel quod
nu incendit, aut neutrum facie, sive nes instuit, nec
intendit. Est igicur rario haecLausd. Vereuse.
Jamm quaeritur porro, ancausaper aens si
vera causa. . oo uu Causacum
peraccidens ese relam Catat. Ec ille ipse Vir, de
quo adtes a n suls Melaphsticis exercitatio
nibus, Exerc. I Ldes alatuir. Scharias cclats

## Folio 70 — 786373555:0152
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000152.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 113 lines, status machine
eibi tamen notamus hoc, nempe quando ADicO (L.) ejusdem generis, quia quatenus plures
dicimus, causam per accidens non esse veram cau- diverlorum genrerurm causae in cundem numero
sam; loquimue de caus à per accidens ex parre effe-
cus, quatenus est causa per accidens. Caula enim
per accidens ex parce cansa est vera causa, UEV. 8.
quando dico: JCcus medetur, cune revera JCcus
medeturde est causa veramedelae, licet ex parre.
causae dicacur caula peraccidens. Ego ergohoe
volo, quod causa per accidens ex parte effectus non
sit vera causa. Sed addo hoc: qu’arenus est causa
effectum inclunne, uc cum à fabro exargenio po.
culum consicitur, faber _ argentum non dicun.
cur causie parciales. Dico (2.) ad eundem numero
effectum. am s deee vel plures caulae numero di-
Pinctas res producune, ue cum plures Protessoris
dictantis rerba calamo excipimne, parriales cau
Lae non lunc. Alia enim cst Ccriptura, quam hic, a.
lia, quam ille efcit. DicO (3.) effectus pars. Ouia
per accidens. Causa enim per accidens ex parte B nulli causorum parcialium torus eftectus, (ed cui-
effectus, in quancum est caula per accidens, non
eA rera caula; ur aurem est vera caula, eatenns
est causa perle. Polui supra exemplum, et dixi,
quod is, qui stancem a terso, quem Atareibine-
seie veluerat, quando revera rulverat, hacrari-
onchteausa per se, et non pet accidens, ratione
nempe inAurus. Incerim ratione intentionisne
o non videt, quod sit caula per accidens. Si ita.
que res probe consideratur d distinouitur, no-
vis tancum pars debetur. Nico (4.) omnes partes
effectus, quae caulis parcialibus respondone, sanc e
jusdem racionis. Ita c. 8. cum duo vel plures equi
trahune currum, utrique vel cuilibet pars illius
actus trahendi accepta FerEUT, generi aurem vel
nulli eorus actus, luneque illx partes ejuecemra-
tionis. Ouod quidem evidenrissimum videtur
in lumine a duabus facibus producto. Onan-
do. enim altera extinguieur, pass illius luminis
Ara sencentia appares veristima. Imo Patet ex su- C manet, illa scilicet; quae ardenei respondet; alte.
Pra dictis, dari causam per accidens, quae nullaraiio.
ne sit vera causa, nec ratione instuxus, necrarione
intentionis, ue paulo ante adductum exemptum,
de Patre micente filium Lipham, ostendic. Ec in
cali causi non opus est addere quaremis est cau-
sa per accidens, sed simpliciter dicitur, quod ta-
lis causa per accidensnon sic vera cauta.
Propcerea autem olim Virilleresarit cau-
fam per accidens ex porre effectus, quia putavies
rapars, quae ab excincta, ancequam extinguere.
tur, efficiebacur, peris. Fuistimamus eriam, u.
eramque rel quamlibet per se, illum iplum, aue
salrem alium ejusdem speciei eRectum, cujus
ratione dicuneur caulae parciales, producere
posse. Ouod exinde lucidum Ac, quod ( duo
equi erahane currum non ita per se magnum e
grarem, nec valde onultum, unue eorum ipsi
Frahendo Custiciens elt. Quod si aurem eurrus e
tunc quoquo nesari. Deum esse eausam peccati D perse gearis lic, ds onultus admodum, uc unus e-
Der accidena. Dispucacum olimfuit multum
incer mulios, an Deus sit causa peccari per accidens ?
Fe inceorum cractatum D. Resteri W itteberoxe
edicum; ridemus de hac materia, qui attirmari
vam Racuir. F90 aucem hane dispuracionem
non facio meam, nec quicquam usceriushâc in
re determino. Sutticit isitexin TeTMINOS ex-
Blicae.
Ouarco, sequieur nunc alia dirihio coula
quus eum trahere nequeat, porest tamen IB Era
here currum exisnum es levem, nec Fantopere
orustum. Actus durem crahendi verumque cur-
rum, sune ejusdem racionis vel speciei. Eline
caulx parciali ica llinctius ura oppolica cau la
rocalis est; quae non concuerie cum alia ejusdem ge-
neris ad eundem numero effectum; aut si concurrits
eadem ratio in illo verique vel sinculis non respondet.
Ona jam ratione nulla eorum, quae estencialicee
neMmpEIA TOZALEM SE P AITTALEM. Tocalem F. inter se subOrdinaca CunE, Parrialis dici poceR, sed
alias vocane solicariam; Parrialem, sociam.
Nocanda vero hic quaedam lune imprimis
de eaue partiali. Caula partialis lumitur bita-
riam: P. Latiiis peo ea, quae cum alià aut pluribus
aliis ejusdem generis concurrit ad eundem numero
essectum. FIde ratione etiara causeu elsencialiter
subordinata possune dici caula parziales, ut S0l
d homo, quatenus de seneentiz AriHtocolis II.
Phos. cext. 26. generant hominem; oculus icem
_ species vilibilis in elicienda risione: Siverum
es, speciem esse veram caulam effciencem visio
nis. Parciali caulae hôcmodo ACCCpEX OpPOSTa
rocalis causa eA, quae cum nulla alia ejusdem generis
ad eundem numero effectum concurric, uE Deusin.
creando mundo. Chrictus aquam mutando in vin
num. 2. Sumitur causa parrialis strictius _ est,
quae cum alia vel pluribus aliis ejusdem goneris con-
currie ad eundem numero espectum ita ut effectus
veraque vel quaelibec ett cocalis.
Oainci C. ausa ect rel ME DL AZ A, vet LM-
MF D IatE A. FF
SextO vel RLMOT AVCI PROXLMA.
Fadem omnino videtur elle dirisio causae
in remocam e proximam, ee in mediatam de imme
aiacams quod prorsus idem esse rideatur causa
remoca e mediata, item proxima ee immediata.
Proximaquidem L. immediaca CAt, incer quam (s
effectum nulla alia ejusdem generis intercedit. Re
mocavero (. mediara eM, incer quam es effectum.
intercedit causa alia ejusdem generis. Conrenie.
haec dirisio non uni tantu, causarum severi.
Hlabere enim eam locum in caura materiali, vel
inde paret. quod sllogilmi maceria proxima
Cune propoliciones, remora termini.
Ouarenus durem caulx effsicrenti accommo-
pars ejus dem racionis urrivis vel cuilibet respondeas. dacur, sic distinsuicur, eRicieris in modiacam me-
Matr

## Folio  -  — 786373555:0153
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0154
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 71 — 786373555:0155
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000155.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
diacione vircuris ex supposiri, ex in immediacam im- A caulae mediatx id, quod, uc aliudovererur. Facito
mediarione vircuris de supposii.
Illud aeit immediare immediarione viriuris;
uod agic per vircurem non aliunde sibi communica
Jam. Acere aurem mediare mediarione virenris est
per vircurem sibi commodacam operari, ajunt Co
nimbricentes Il. Phys. C. 7. quest. 14. Arric. I. cobo
388. F. Duxe desoriptiones, nili prorsus ne FalliE
qualecunque ineum judicium, ineptae sunt. Ese
edim avens mediacum vel immediarum dicicur
comparacione effectus, illo Eul cerrum medium in-
cludenten hoc excludene. Ouod vero illud agoris
ob alio sit, vel non sici aur ab alio aliquid secum com–
municaum habeas, vel non habeat, accidensiest,
neque odracionei illaruri disterenciarum perri-
net. Duod conthrmALr: Sgens mediarum velim-
mediaium mediarione vel immediarione suppossii
esse dicicur comparasiene effectus, illo intermedium
supposicum includence, hoc excliidence. F. agerisme-
diacum vel immediacum mediacione vel immediacio
Facere hurem aliquod, ucoperecuraliud, incelli.
simuo, quando applicat axens adpatiens, duX hoc
dilu, quondo quiscoactus jassu, suas aue smili
ratione alium ad parrandum aliquia movet. Qua
sencentis cui probatur, is id tradirae descriprioni
adjungere pocerie, de sic dicere: Causa medisca
mediarione vireuris est, quatenus alieri viriurem
per quam ipsum instuie, auc agi; dedit, auc censer-
vat, aue uerumque praestatr aut, ur overeiur, dcit.
Hocamus veroporros heri poste, uncausa
aliqua cancum ses meaiaca mediarione virinis. ue
perspicieur in iis, quae modo diximus. Pieri étian
Pose, uc sie simul immediara immediatione vircuris,
ue G non lolum serrus julsu domini, sed eciam
ipse dominus inorendo lapidi admiorear inanus;
dominus mediata eausa est mocus lapidis, qua-
cenus mandaco ejus serrus moree, ec imimediare
liniul, quacemisipse quoquemoret.
Durandi II. sent. dist. 1. quaesto 5. (5 dist. 37.
ne viruis quoque dicieur per comparasionem au ef. C. quaest. J. Tentenria est, Deumnon aliier esse causam
fectum, ido cerrum medium includente, hoc exclu
dence. Vircurem aurem aliunde sibi imperricam
habere aue non habere, ei secidie, neguein ex
Ponendis hisce differenciis ocrendendi elt. Con-
sequentia pacet, quia parucrobique estritio, An
cecedens probacue; quia hae lunc iptoruin Co-
mimbricentium detnitiones l. cir. dum ajune: ld
aeie immediace immediacione supposuui incer quoa
es ipsum effectum C. rem pacientem nullum aliua sup
actionumrerum creatarum, quam quo dus vircuiem
acendi es dedit es conservat, quod est; esse causam
mediacam mediacione virearis. Contra alis Seho:
lactici, imo Notrares criam docene, non istius-
modi Tolums ed etlami immediacam actionem es
efsectuum omnium rerum creaiarum esse Deum
Iminediacam. inquain, immediarione virturis. Sta-
cuune enim, Deum concurrere ad aeendum cuim
omnibus creacuri, ia ne actio earum sit ipsius Dets
posicum h. c. singulare per se subsistens incerjectum  per scipsum insiuentis, actio; quod quidem nexar
est. Id aeic mediaie mediatione supposici, incet
quod es esectum (. rem, quae parieur, aliiid cadie sup-
posirum. Ouibus rerbis urrumque asens deti-
niri per respectum ad effectum, ita ut suppositum
intermedium includatur simuI, vel exeludatur,
nultam aurem racioem haberi vel mencionem
feri alterius, uride iD sumneens sic velnon (icz auF
aliquid receperir, vel non receperit, luce meridia-
n clarius est. Duod noiremum vero B ad iltas
Dorandus. Melius vero explicabicurshoc distin
ctione sequenci in eausam univensalem de parricu-
larem.
Ex quibus eriam hoc dlucelcie; cacisam mei
diacam mediarione vircuris, quavenus est calis, non
esse veram causam phystie, quia reveranon instuir
Probant id allaca exempla.
Sed eaula immediara immediarione sueposiir
quamnondum desicirimus, est, inver quames efse
differentias perrinerer, et non zes ccidens ad eas Eitum vel pariens nullum supposicum (h. C. Angulare
sele haberei rieri non deb. l.
Caula igicur mediara mediacionis viriuris no
Dis vocaturs quasenus alceri virtutem, per quami
psum instuit, aui avir, dedit, aut conservat aut u
erumquefacit. Fir aurem interdum, ut aliquid ab
reri det virrurem operandi, ue camen eam noncoir
servet, quoinodo Maenes impertir acuivim ita
hendi Ferri. Pic etiamm, ue conservet, es si non
dec aut ae: houe Medici lensutn oculorum
per se Lubliters) incerjectum est. Duomodo nqua
E. 9. manum, guam abluir, refrigerat, e ionis ol
lam, cus circumfondicur, de quanitongit; caleta
cit. Fi antem opposica causa mediata mediatione
supposici est, ineer quam es effectum vel pariens; aliud
supposirum incerjacet. Ouorodo taber secarliona
mediance cerra; ienis in Forriace hypocauctur
calefacie.
Seprimo, caula et vel WNTVEK S ALIS, vet
conserrare postum pellcurum; nili id Fecerine, EPARTErL ARIS
quel lamen inicio non dederant. en Poo.
ut aliqud aribua vireurem operan conservet
Coodo; exDurondi cciam lenenta, cusini-
eio creacuras Fecie. iisquo tacustd en pelandi d
aldidir de conserrae, atque haeclaua clt, cur
alxerim: quacenus alieri dsuem per qu’am ipsun
inftuit aur noit, dedic aut conseriar; aue urumqe
praestat.
Differentia haec in omnibus aue pluribus
Taliem causarum generibus locum habet. Dici
cur n. finis universalis, qualis est; cum siudioluso-
Peram dat Jurispriudenrix; ue aliquando eradae
causorum patronus. Darur maceria universalis.
qualis est maceria prima, quae est maceria omniit
corporuinacuralium, aur Palcem sublunariis. Da-
tur de parricularis, quali est semen bumanum re
Reduci aucem posse ridecur ad hocpenus spectu hominis, lemenequinum respectu equi.
E aut

## Folio 72 — 786373555:0156
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000156.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
Caulx efficienci aurem haec dirisio uri ac. A niversali, non incelligimus, cur debear esle cale
commodacur, dicitur causa universalis, quae in-
sliit actione ex parre ejes ita indorerminara es indif-
ferenii, ut simul eodem modo inplures diversissima
varurae effectus instuat aut instuere possis. Decermi-
natur verO, ut evadas hujus vel illius speciei effectus
ab alia causa efficience. Oppona causa parcicula
ris ea, a quacffectus habet esse determinaium. Cive
ursic talis seciei. Ira Deus de communi Theolo
sorum se plerorum que Philosophorum Christia-
Factia porius, quam Frigefactio. Undenon dici
mus, hranc actionem esle calefoctionem, quia et
d Deo, cum de Frigetactio ab co tic; sed dicimus,
eam esse calefactionem, quia est abigne, trigeta-
ctionem vero, quia est a corpore frigetaciente.
Ouod eroe actio Dei, ut causa univerlalis est, de-
terminara d limitata elt, aeceptum ferendum
est caux particulari, cum qua concurris. Dc qui-
Dus vid. Meridora D. BB. Phys. Z. sect. 3. (5 4.
norum sencentia concurrit ad generationem e B
actiones omnium rerum, eanquam caula uni-
vectalis, ut cum calore ad severationem alterius
caloris, cum Frigore ad generationem Frigoris.
cum ed, qui scribic, od efformarionem licerarum
Ec aurem illa actio Dei, quantu est ex parre e.
jus, illimitara e ineitterens. Ouamvis enim
Deusnon Tolum efficiar communes rationes, scd
e proprias ee speciticas quarumlibetrerum, et
ita actio ejus simplicirer determinara sit ad cer.
Octaro, cauta est vel SIIBORDINATA, vel
NON - SMBORDIATA. Caula suberdivaaie
eum est vel essencialirer, vel accidenialirer subordi
nata. Caula essenrialiter subordmalae Tunc dua vel
plures causae ejusdem generis, quarum una ex suara
sura dependet ab alia incansanco. Accidencaliter
suibordinaae cause LurF aue vel plares caussae ejeuide
generis, quarum una cereararione dependit ab alte–
ra, sed non in causando. Conera vero non subordi-
nacae cauisae sunt, quando nulla adest alcerius ab alce-
cam speciem, carien decerminatio illa non enm. Cra dependensia. De quibus omnibus dedius ex-
petie illi actioni, quatenus est a Dco, tanquam
causâ unirersali; sed quatenus est à caus parri-
culari. Ouemadmodum actio Dei concurrentis
cum caletacience est calefactio; concurrentis du
tem cum corpore frisefaciente est frigetactio, et
ita semper elt actu e simplicicer determinata ad
certam Coeciem. Si tamen illa actio ejus consi-
empla in Tabella.
Hocamus rero, polso non-subordinacarir
ese coordinacam, De duas enulas partiales, quae pa-
si instuxu inRumne in effectum. Ouxedam Au-
em caulxe non lune coordinatae, uc quando di
verh excipione dicta Protessoris, aur quarido pi-
ctor pinsie,  Paber facie clavum, ubi nulla est
deratur, uc est ab ed praecine canquam à cauta u. coordinatio. Quares est nullius diHiculcaris.
ECESSLARIUM E avarnatoV IN Renere Dcer habeaE. Necellarium autem necessitate naturae
Distingnicur aurem varie: I. Necessarii
eA veL COMFLEXUM, vel YNCOMPFENIII
Solent enim Autores necelticarem consicuere.
non tantum in rerum connexione d enunciationi-
bus ac enunciabilibus, tr. c. objectio enunciationum.
Vecum quoque necesticacem rribuunt incomple.
xis. Duo pacto dicune. Deum esse necessarium. Ve.
elus quando absolure loquende darur causa, quae pos
sit facere, ut aliter se habere possie, nulla eamen est
causa nacuralis. Sic c,g. Solem moveri, est necessa
rium necessicace nacurae; quia ruila Cau (a HACETA
lin est, qua Facere vorelt, ut non moveacur Sol
Incerim camen est causa alia. Supremus scilicet
DE D Si qui FACOFC POTCH, VENONMIOVeAtF. Scd
hominem esse animal, bis duo esse quaiuor, Eanene-
cessaria absolure, quia per nullam caulam heri
rum posset hic non immerico dubicari, an necessi- P Porest, ur alicer se habeant.
eas recte cribuatur incomplexis. Nesciosane, an re-
ste loquamur, Dens est necessarius, ab solure de line
appolito. Dicas quidem, annon Dens est necessa
rius. quia non polettnon siles Sed. hine legui
cur tancum toc, quod Den esse senecessarium. Jam
aurem Deum esse est complexum. Exiltenria enim
connecticur cum Dco. Sed haectancu HoCIoce
TII. BeCda  uuau, qudm
lam suae necessiaris cansom habet; Quoddam quod
aliquam suae necepicarios causam babet. Quod pon
Aerius varium est, _ quidem (1.) vel ratione male.
ries Sic laterna necessario eransmiteie luroen
Deceltrare marerie. Cujus quidam causam hanc
putabant, quod lumen sir corpus subtilistinium.
vicrum autens vel ctiam COrnU BABeAL POTOS
quosdam Unde dicebane heri; quod lutrcilisi
vel cornu. Qua les Gusce la le Bou Babels
scilicet ritrum unens noH TTaASMICLIE LdCO.
quod poros habee; sed illud sie propcerea, quod
Eu _a Dares, de hiec elt ejus narura seu proprie.
quia nulla causa elt, quae post Facere u e allo las. Drittoreles aucem cinusum iltam adducie.
est o un evdexovov an cos’exer, quod a
licer se habere non porest, ex V. Met. 6. 5.
dubscaro gratia Cntmonita.
II. Necessarium aliquod dicitur vel ST M.
FLTCLZER, velSECUNDUM OVID. AuE, dici. L huum corpus cranseneur per majores poros riesi
tut aliquid neceltarium el NECESSITATE AB.
SOLITA, vel NECESSITATENATIIRE. Ne
celrarium necessicate absoluca dicimus, quod nullius
cause imuieu pocest non esse, aut alicer se babere,

## Folio  -  — 786373555:0157
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0158
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 73 — 786373555:0159
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000159.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
ex seneenca recerum, quia exemplorum non Amum. LLVICCrerSd: quicquidnon est necessarium
requiricurreritas. (2.) Accellarium asguae ad auquid dorinendum. nc eo id obtineri porest.
ratione forme. Sic anima teH animacum RCLCI
sicate Forrma, quia constac ex anima, quae ell
forma. Sic homo ccrationalis necesstate FOF
me, quis constac ex anima rationali, qua lu
Forma. (3.) Est aliquid nocessarium ratione cansae
efficientis, quod sux seil. necessicatis caulam a.
Snolcit eficientem. Exhaec necesstaS ex CAUSA
etficience pulchreab Ariltocols deleribituer.
aliquid necellarium ratione causa (nalis, Teu ex
hyporhest specialicer hic dicta ab aristocese.
Nam alias ecia necesseacemratione macerix
rocaenecessicarem ex l.ypochasi, sedhicspe
cialicernecessieas ex hypochesi est ed HecesH.
egs, quam imponic causa cralis. Nimirum.
quando aliquem Anem provolicum habemus,
e illum rolumus consequi, Fancucillius pae.
cicipes tamus, vel unum vel plura Iunenecetsa.
Sice. 8. Seudiolus habectinem, uc eradacrir
doctus Sijam ille relirnoctesq; diesq; ocinri
dormire, ludere, C. no consequitursinem, (ed
necessehabee, uc incumbat liceris. Liceris in-
cumbere concingens quidem est, sed respectu
illius finis estnecesarium. Ec haec dicitur neces-
sivas adesse. Bacur etiam necestitasrarione finis
adbene esse velbene consequitine, quae rocacur
necessitas expedientiae. Ue quandae. 8. aliquis
gaae eatsum au sguiet consequen-
ius. tlacum regularumulus est nonrulsaris.
rem CONSF.OrFi NAFACOLSEOrENTISI
Cujus utriusqe la labulanollia dedimusce
Jameciamrecte explicacu hdicamus: Neces-
sitas consequentia est, antecedens non posse esse ve-
rum sine veritare conseguentis, ave, niste conse-
quens sit verum. AVCLiC: Necessisas consequentia
aut necessaria consequentia est, contradictorium
consequentis non posse consistere cum antecedente;
lire, quiequid repuonat consequentis repuenare
etiam antelebent.
tas absolura, seu necesarium necessirate ab solutar
cujus apposirum implieat convradictionem. V. 8.
DE AM este juscum elt necestarium ablolu-
te quia ejus concrarium, DLUM ese inju-
Rum intereudexadictionem. Hominem
conltare anima rationai ele ablolure nécel.
Parium. Ejus enim oppolicum implicac con-
tradictionem, nempe hominem non contta
re animdrarionali. Necestarium vero ex hypo-
Ecir Ansoesus i, Lca M. Le Ceterus Drhesi non excludit contincentim, quemadmodum
quidem ablaluce honencena quia sie excludienecesariumrabsolute. (Nullumenim
necellarium ablolun clcontingens) sedpoe-
AlCerg heC est:  necessicare ad causalicaremnon
valet conseqnota H. C. EXEO, GUIOA AACHLCAL d
dum, non pocel collisi, illud esse caulamie.
Segniiurnine IV. dictinctio in necessita
Meraph c. 5. quae ibi rideri potest. (4.) E. R eriam B seripcionem. Necessicas vero consequentia
Tandem V. AecCtaS ect vel 1BSOFII.
ria, de hac ect recessicas, quam imponictints. C L vel L ADIESt. Elt aucem necess
Sia scdalHes, Gcalet asa.
lic ancequam ad alia abeamus, unam e
aleciam regulam proxonimus observandam,
quod st aliquid in se quidem contingens. posi-
rd tamen aliquó, non potest non esse sive non.
porest alirer sese habere. Sod cum haec disticul,
catisparum haboeans, persimus ad Tabellanis
sequentemsset 
illdetiam sicim sedare posumus, estramenne-
cessaria ad bone esses sucundius, enim cereri
quarum prima sinegno aliquid obtineri
non porest, illud ad ipsum obrinendum est necessa
est stare cum conchgchtrelcribitur enimi
Uod Neccsterio opponiiur; altu
CONTTNOELS. Ouemadmodum ers
.Obi tamen scienduin; continsens sumi
sed d necessario.
Porestaurem contineens proprie dictam ite
rum distinsui. Velenim dicitur concingensid,
quod est, es porest non esse; vei quodnon est, (9 pot-
est esse. Idem eria Raruuncur cominsemis re-
nera reloradus. Dicicur enim aliquid conciri-
iriu est, quod pender ab hominum arbitrio. se
cundum onodplerumque concindit, c non quidim
semper, sed fere semper. v. 8. hominei nalci
quinque disicis, non lcnipee quidenrhes (na-
neceTarium estid, quod non porest alitet
de esadia ru adiva r. Hoc est, quod cum non
sit necessarium; se ponatur esse, nibil inde segnitur
Dicaria, l. Lm sc.LLHC. OAS ICS GabCu est E
possibile, diCIeUE COnEInSENS. ALG; IER CONEIN-
ens quoqi compleeicur necellarium. etcut
enim hiocmodoconcinsens 1d. quod noieu
cellarium. Sichommem ee aMa, c Mu
Parium pocek eamen in hac Lara BOnIHCaLIO-
necciam dici concinsens, quia non est impol.
Sibile. 2. SuC Cocses M a co
Eux L. prior. cap. 12. vel Lecunaa . 15.
quOd lt du S ara Sde vExC exdISILIS ACCatenplecuIgi. SC CClam el
sese habere: Ta contineens ekt id; quod poi
est alirer sese habere.
impossibile. Ecsre in hac Bricciori deceptione
concingensnon canum oxponicur impossibilis
impossibile, sirelicnecestarium, sivenon sit ne lgens. F. aqualiter. L uplurimum. 3. raro. Pei
Icuntur enim homines duobus, quecuor ret
COn=

## Folio 74 — 786373555:0160
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000160.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
concinsens plurimum, cum, qui male rixie, a cur) chelaurus. Si isitur proprerei, quod posi
malemori. Percium aurem, rard contincens, ue
srcelligatur, notamus ex Labarella, quod duo.
busmodis aliquid AaFraro. L. Ratione temporis
eaneum non ratione cansa. Duod scil. raro exi
Aie, polica tamen ejus caus a semper inest. UI
taro deliguiu compecieluna, conspecitramer
iphquandocunq. incer iplam de lolein diame
traliter opposits cerra collocatur, à qua incer-
Politione deliquium illud provenit. Ft qude
he rarum est, inter necessaria, non continson
cianumerandum elt. 2. aonmpori van-
sae simul, quod scil. POta causa Lalu quou
elt. Sicut rarotie, ue Fodiens rincam invenine
Thelaurum. Fthoc eA (secundum iplun d a
1105) quod diciturraro contingens. Fxempii
quoyne loco addune legulam, quae derecto ca
dens rulnerat prxecereuntem. Na polroeriam
ilIolapluregulas raro tomO NMIMCLALAL. LALCL
∞o e illud quidraro contic cus. Clla ICa, u
dixi, Zabarelta ac mulei a MII. VCLUMLMCACLC aL
omnia Armo Patistenetalo. Nam polito con-
cursu descentus tegula,  placerens ver
minis, vel brucis TemperMMMeacte Mitalio
Ouemadmodu  ponta fossione, a COMLINC
to interra, gua Fodiendo aperitur; cetautr
semper in conspectum renir( li incerdin lodia
tione remporis, nec in contingencibus nume
ratur, lequicur de latoilem pracereuncis à re
Sund heri raro, nemipe quond cempus, de non
ca causa cclipseoss cclipss raro eanrum sc ra:
contingenter. An seleur alicer, de quidemhoc
modoea de re philosophandum est, ut dica
nacurx,  in cocals, il aiser sele
detinici Cune, ut o pochoneetc cempore
eAnOntEErA InEEFICCtA IMAHI PITVALE LUMIe
Polari. Unde At, ut praedictiones Mathemati.
corudefucuris eclipsibus lint prorius celcaa
intallibiles. EToc modorero comparatus non
est concursus cerulx aecideneisi _ AMLMalI
Peatercuntis. Nonenimhie certus e determi.
Racus est, uc secundum ordine in natura det.
nitutiatnec ob ullo prasciri pocelt. Ec indeha-
Beclaesio, euod e ipsa concingens (IE, RCC PFX
dicipostir. Et Fortaso hocrule Labarella, qui
expresse loquitur de causacerta e desinita. Vide
iplum I. II. de provos. neces. Cap. 16.
mus, esse eclipim in si qua hecenatiotiunes
non quia policâ causa, rel positis causis ejus
ip la ponacur, se d quia polita causa, vel policis
caulis ejus, et ipsa renit secundum ordinem
haberenon possic. Motusenim solis e lunaica
eresione sibi opponi. Quod cum Aic. non por
Nrocehac later quxdam ambisuiras. Ae Dracio unitaeis consistir in necatione divisionis,
cipitur enim t. Bro assectione entis, prOUEO.
mncensectunum. e conlittie innegarione
diritionis. 2. Onatenus importat nerationem
multicudinis in rerum narura, eltq; idem acn-
nicum leu unum tantum. V. 5. Quandodico,
DF IS estunus, i. c. unicus. Sic Sol estu-
nus seu unicus; quia non luncmulti soles in
rETANatuTa, Sed illetantum; quem quori-
die cernimus. 3. Pro toto es perfecto in suo ce-
Ieu in indivisione.
Ouxrihie Polet, an indivisio sit privario, an
puraneratio: eas privatioanecatio anve
quae indirila lunc, elle aliquam direrttatem
simplicia lune, ue DECS. Cadlam autem lune
nere. Oux quidem acceptionon est icausita. P ira indirica, ut sint capaeia divisionis, cujusmode
ca, habemus tamen illam apud Aristocelem
A. MLet. Cap. 1.
tancum esthujusloci, nempe quando unum
accipitur, ut est adfectio Enis.
Varic aucem detimtur pastim in libellis
Mecaphylicisuas. Illa est optima detinitio,
quam habet AristocelesP. Met. 6. 6. dicens: WI.
num est ens indivisum. Male nonnulli addune:
diridi. Sicetiam homo licet dirilusnon HC, elt
ratio, vel sc habere per modum prirationis.
divisum ab alio, hocmodo: lrum est indivisum Fcribui, nih sic capax rilus. Lapisenim r. P. non
in se, e divisum a quoliber alio. Suntenim hxec su-
pertua, quia reliqua verba nemennum est.
quod est indivisum in se, CuHicienter exponune,
quidsicunum. Ouandocunque enim aliguia
concipieur ucindirisum, concipiturutunum,
e nonnecene est, ue concipiatur limul tan-
ruam diritum a quolibetalio. Formalis erxo pacesaIS.
Exhistribus acceptionibusunius, prima
no absolua Autores docent, habere se illam
permocumpriractos. Nos ascus Corum
Ouaedam enimica lunt indirila, ut ne guidem
didiarpossine. latatunepicla acus
TUNE COMPOTIEA, UE r. 3. aliquod continuum. LI:
nea oiim estunu, ae sic indirisum, porestramen
camen capax dirilions. e aemusi quoa
Lebus siriplicibus indirisio non possic ese pri
quiascil. cuicunes CTrBuTent PIIraLSB CIHC
bec esle capaxhabicuss esuo Cusuolkpri
rario. Uccaecieas est priracio quaenalli pocest
Porest dici caecus, quia non est capax rilus.
sars rerores simplices non lunt capaces divi
Lionis, cujus indirilio cAnesatio. F. indirition
verebus simplicicer eribuitur, non est priracio.
In rebus aurem compolitis concedimus, indi-
risionem esse prirationem. IIIa enim CunECa-
Sequun:

## Folio  -  — 786373555:0161
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0162
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000162.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
.

## Folio 75 — 786373555:0163
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000163.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 119 lines, status machine
Segruntur jam dirisiones WNTHS. AriAo. A duo. Oualis est c s. incer hominem virum dpi-
celesV. Met. c. 6. Facie duxlexunum, Unumper
accidens, ee unum per se. Unum per accidens quid
Sic, driltoreles non detinir, sed exponiereim per
exempla e dicicunu per accidensele T. quan-
de conjuneirur subjectum e accidens. 2. duo aeci
deneia eidem sabjecto inhaerentia Oux adEOma
SMIMOMENEINONSunE.
Unum per se elt duplex, vel propriennum, vel
improprié. Proicieunum per se Cune, quorum sub-
ctum. Sic e duo ora dicuneur similia. AIrera eA
hinilicudo reminara. Duo modo inalosia
quia quacuor reguirie cerminos, diciporen p-
militudo, Cedreminata. F.A enim similitudo dis
plex. Nos aucein quando distingiimus analo-
siaim a Cmilicudine, incellisimus limilicudi
nem simplicem de proprie lic dictatii.
IV. Uinum per se proprie dicicur ceiam ie-
numgenere. Oc aurem genus est rel generalissi-
stantia una est. EF hoc unumnon estejusdem e mum, vel subalternum, et hoc iterum vel proxi-
Seeris. Scd est I. unuriconcinnrare, leu unum
continuum. Ubinocandum, quod alia dicantur
macis continuar alia minus. TLacis continua lune.
quae lunc concinvanatura. Mlinus continua Turiei
juxe sunt conrinua arre. Nacurs continuum est
. 3. baculus, lapis, aurum, orsentum, brachi.
A. Arce continua Cunt r. 8. menla ex pluribus
cabuliscontecta.
Retere Aristoreles ineer ea, quae sunt arre
continua eriam fascem vel fascienlum, qui est
concinuus vinculo vel ligamento. Sed hic, ut 
saepe in adducendis exemplis, Aristorelesnon
ita accurare asic, siguidem exemplorumnon
requiricur veriaS. Namnon videtur, quod Fa
Sciculus sic concinuus. Virex enim in Fascenon
sunc concinuae. se deantum contigux. Ouainvis
aliquo modo Fasciculus possir dici continuus,
np. ratione rinculi. Adessentiam faseis perti-
nec quod rinculo parres sint conjunax. ITabCE
ixicur se rinculum illadue Forma. Ouod quis
est aliquid concinuum, rarione falcis porest
reterri ad continuum.
II. Unumper se proprie dicieuennum subjecto
vel mareria indifferenti forma sensibili; Cire qua
non contrac diversis formis sensibilibus, n. c.
quando incer formas non estsensibile discri-
men. Mareria 2Clt vel prima (. proxima, vel alii–
mal. remora. Hlinc unum aliquid dicitur (F. iscib.
jecto l. materia prima el proxima, uei plures u
ricunum Cune, quia materia Auriorum proxi
mum velremorum: Ita quoq; ea quae generei-
pum Canchabent diversicarem. Ouxdam enim
Tuntunum rantum cenere generalissime, ue qu’ae
collocantur in eodem praedicamenio. Il cg
anselus, homo ac cgrus. unt unum genere se
ralissimo, quia in eodem collocantur praedi
canenco. II. n. non sunc uni homo d sciencia,
ouia homoxerritiet ad pradicamenium (ub
Rantixe SCiencia 2, 2d firedicaiientum quali-
tatis. Ouxdam aurem lunt unum non generese-
peralissimo rantum, Sed es subalierno, uctionio 
planta. Fchocirerutir bitariam: Ouxdame
nimunum Cunt eenere subalterno remoto; utho-
iro a planca, quorum est unu genus sed rerio
cum nempe corpus animatum. Ouxdam ai-
tem Tune unum genere proximo, quis habeneu
num genus proxinium, v. 8. album de nigruiris
quorum genis proximuin est color. Pc que sie
urum sunt, nempe genere proximo, illa sune
inaxime unum genere.
lis in aliam desinitionem. CbInota, quod quan
dohicmeiop adnu quoaqua
cerna, pertinel daea lla lul alu BCC
Tubalterna.
irg est aqua  illae aquxe sune indisserentes for. unumhocmeu LIa, quu la sac a
ma CenEbiti. Non enim aqua hujus aurii, e 2-
eua alterius Hurii habenE dirersas. Formas
Terabiles (2.) Aliqua lunennam subjecto C. maie-
ria remota, au subjecto ulrimo; quo modorinu ee
oleum Cuncunum, quia scil. mareriâ vini eole
remora sensibilis sunt aqua e aer. AElapisd
oleum ne materia quidem remoca lensbiliu-
num lanci quia maceria remoca e subjecti pri
nium lapidis est terra, sed olei est aqua e aer.
TII. Unum per se dicuntur analogia, quando
Scilicet scue se haberunim ad alxerum; ica se
habet aliud ad aliud. Unde quacuor termini
adomnem analosiam reqiiruineur.
ior. dicerion ouons moae
num; nt eorum rario quiaadu sa io
acesat oblatbolelelibIsc Clt. quando
EI Aa Qua ICtuE aud. d quae e ZMCet AlCD. Vocartum astemroltum sedenrem. um
Dobt.
V. Forro quaedam lunt unum Becie. FFsiC
unum dicuntur; guorum desinicionon est divisibi-
dam unum sint specie, incellisenda sic secies
secialissima. Nam quae sunc unum specie subal.
VI. Pandemunam per se, e quidem pro-
prie dicuntur eriam quae sunc unumnumero. Le
es nec tempore, nec loco;ned ratione separari possit.
Aristoreles vocacea, quaenumero unuim
sunt, etiam uxum omnino. Sedtixenon semperi
dem ane, esse nnum numero, et esse unum omnino.
Nocandum igitur, cuod quae Aristoreles omini-
Faliius analoriam asimili non separnc. sed
no unum esse dicie, sint quidem eriam numeroi-
num. C non omnia, quae jati unum numero, hie
conprchendunur. Ouia Arictoceles I. Topicicap.
7. etous modis dicir esse aliqua unum nuine-
YO. T. Mlaxime proprie, auc primum unum, ut in-
dumencum de reltimencum. Et hxc Tune illaide
quibus aristoreles dicic, quod linc omninó i
contra hunc disputat Vossus in Instirm. Ora-
cum aialosis. Ostendie aurem duplicem esse
Timilitudinem, unam simplicem de proprie sie di-
num. 2. Dicit unumnumero, cum unum est sub-
jectum, alterum ejus proprium: vei e. 8. tioirio
a scientix capax sunc inunumero. 3. Cuin duo
accidentia eadem sant, ut Socrares de Musieis :

## Folio 76 — 786373555:0164
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000164.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 103 lines, status machine
Socrarem, quia ille Mulicus, ilie ledens, illcs Clmmunsema uca al quanut
exaceS func ununumero, elt enim idem homo.
Hlaec non comprehenduneur sub uno omnitos
quodhicAriltoreles explicat, quia qua suntu-
num numero, racione proprii auc accidncium
Tunc quidem indirisibilia loco auc temporen
led nonrarione.
se d quidem proprie, nempe quorum substantia
eadem est. Secruneur nunc ea, qua unum dicus-
cur improprie. Nempeunum improprielunr. L mmo lupra concinuitaro. F contrarioisitur mul
que unum faciunt. uc Eplures eandem comum
exeruune. Cuntunum, quia unum tacinnt. 2. quae
uinumpatiuntus. Sic Fcbricitanres eadem Ectri
Puncunum. Sic Chriscismi, qui propcerNomi
nis Chrisiprolessionem a Tyrannis atisun
cur, Cuncurum, quidunum paTiUnEUT. 3. quiha
bene unum. Uc si plures habcanceandem do-
rum vel agrum, reluriharedes, quolntoona
odhuc indirita. Sic in polreamia plures sle
ina, lune  u  
ristoreles duos dilcipulos uena LIo.
phractum, E jam quis dicae, cost aa
quianterque  e Cul
eA deuno improprie.
ACqi haccenus redimus, qux lincunumper
Seguitur nuncpa oomaic
snt divisa. Sic duohomines sune mulei de qui
dem numeroi quia numero luue divisi, vo a. spe.
cie, quia habent eandem specie essentiam. FF
hocest, quod Arictoreles Y. Met. c. 6. inquit: II.
riversa ea, quae disisionem non habent, quarenus
non habent, eatenms unum dicunrur. Pocelleroo
alsquid diversa ratione esseunum ec muicum.
Dicitur autem maltum coemedis, quocdi
Citux unum. Fesuidem unum aliquod habui.
ia continuitate Cune, quae non sunt continua, sed
disereta, ue dux charex lunemulex continuica-
cc. quianon suncconcinue, led discrecx. Dein-
de quia supra unum aliquoderat subjecto incs
ferente forma sensibili: Ita ee multa dIEUNEuE
subjecto, oux nimirum differune maceria sensibi
li proxima vel remora. Sic mulra lunt lapis ei vi
num maceriaremoca, quiarini remocamaie
riaetaer d aquarlapsrecomateria et let 
r2. Ouxdam Cune mulea quoqi numero, ut Pe-
Erus S Pautus. Ouxdam numero es specie (unE
BuIA, ut CquuS e hOmO. Quaedam nonnumero
solum es Becie, (ed es eenere mulea lunt uchomo
ae sciencia. Ouxedam eriam Cunc multannalo-
fid inter quae non est proporrio. FFcantum de hie
Tabuld.
4. quae ad unum cg al. 8. aUEB-
vel PEK ACCVo. SCCMSaMICI veI
perle unum vel pet al. Maccus
mus in Pabuli, quot modis aliquid per se ed per
accidens diratur, gux alia hrujuslocinon Tune.
Ex quia de religuis alibi prolike esimus, im-
priinis concra abarellam, qui omneshosmo
dosputat esse modospradicandi, ideo e Lerse, licet conster ex materia e forma, quiatum
catiluderes eosnune mietimus, d Polum de II-
Aram tTelenam. F. CE2. quareus Xc uliimus, quat
eniminpralene acteus, Guanao els e
SApoluimus praecedence Tabula, quid GEn- Del, quod imporeat aliquidi quodnec ad essenriai net
Lonum insua lariendine, di quot dentur ejns cene-
ad interritarem. nec ad complementes talis entis in
Fvalbendx aurem oucrovias eroo addidi.
doaliquid dictcur perseration ninan. tule
Hlancdoctrinam a. in praesencinostra la
Bellaanele proposuimus, ec ur de caphilo.
Sophatur non loruus dristoceles, sed ec Suarez
suo genere per se es incrinsece requirn. SICIF
Suarez 1. Fusser se elt, quod habet ea, qua ades.
sentiam. interritatem vel complementu talisentis
in suogenere per se es inerinsece requiruntur. FuS
vel opet accraens e, su imporiat alquia. quod
nec adessentiam, nec ad inteeritate inec ad comple
mentu talisentis in suo genere perse es intrinsece
requiritur. Rem exemplis declaro: FEomo estens
Corpus, tanqua materias cum anima, canquane
Forma percinet ad ejus eMentiam. C’onstaceria
tiomocapite, thoracerventre, de c. nectamé eate
nus diciporest ens per accidens, quiahaecpei
tinene ad hominis incesricate de sine principa.
sioribus parcibus plane no est homo,uc line ca-
pice, corde, dec. Sinc parribus verominus prin-
cixalibo, r. 5. sine manu. brachio, oculo autpe
destranet quidéhomo, Sednon inteser horo.
licer quoddrem nulla inter has sencentias sic F Idehomo quacenus est persona, Consac exnatu-
na ex retarslatis clara est. Suarerii doctrina
dum anc eni ens per se est, quod comprehendit
ra cs hypostasi, ex quibus tic unum suppolicum.
e pertinene illa duo ad complemeneum lub.
cantix hominis: Dicitur aucem 2. quod habCF
ea, qua in suo genere requiruntur ad essenti-
praecise ba, qua ad essentiam, inteoritarem vel com. am. incereitarem rel complementum ralis en
u entis in suogenere, perse cintrin- tis. Accidens enim etiem complec substaneiam
seceregucntes. C oMrdens per aecideno etde  ide Et bllael E. B. dbc lb  
ra. Ratione unitaris nune ens estrel P L.R SF
IOazimus, qui(ur logruncue ruls0) Facic adno-
se  per accicens rolumus consderare.
concrarietas aut oppostio. Aristotelis doctri-
jam explicaturiderur nobisnecettaria. Securi-
16

## Folio  -  — 786373555:0165
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0166
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 77 — 786373555:0167
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000167.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 104 lines, status machine
Sed in genere diverso. Estenim ipsa qualitas 2. A ciores parces sabrec occspare incipiat. Declaremus
liqua, non aurem perriner ad genus subctantix.
elnde homo doctusnoticens per se, sed ens per
occidens. Dicitur eriems. incrinsece. Caula n.
efficiens detinalis etiam laciune adedenciam
rei, i dane cBe ad incoprItatem rei, uE C. g. arei
texdat domui complementa de incesricarem;
led exdomo d arciticenon sic ensperse, quin
arritex est exrra domum, ad enis autemper (e
conttituenduin, (signide isnd a cautis consti-
ruitur) requiritur, ux cau(a AF inerinseca. Dici. B parres prius, propinoniores ourem cardius, est
FuT 4. praecise, ouia quodhabet quide comple.
inencum; non eamen habet prucise ca. led alia
Praecerea, quae Fasiunead complemencii, illud
estensper sccidens. Uce. g. homo doctushabet
vartes centisles e incerrales, haber eriam
complemenei. le dnon habet haecpracise, sed
et aliaquog. Incleriie n. aliguid, quod non
perrinet ad ejus enenciam e compiementu in
oenere inerinseceiquia erudirio estexera illa ipsius extentio na cum incensiore laticu-
hominem de in asiS genere. P quibusica Caris C docaloris dicieur. CaI Lurem laciudo formae sit
Facerepuco, quae lincentia per se, ec enciaper acci
cens fecundum sententiam suarexii.
SEGUIEUE IAM AE SpECLANS CMMICTEMUS
entiacum per se, cum per accidens. Enisperse
Tiinerum substanciae, cum accidentia. Substantia
QuEem CunEvel encompleca, vel complera; naeq; rUr
Tus vel simplices vel composiiae. Ouaneum ad (ub
stantius completas, puco omnes faceri, quod
Sinc entia per se. Sunenihilominus eriam (ab.
nOquOque dCSIBHEMUS GUALLSE PArTCS.
santia incomsleex eneia perle. Sunt autè suB. P
stancia incompletx, qua Sia nacurd Ordinan.
tur ad compolirione eneis unius naturx. Oun
Jis c. S. eR anima hominis, guae (ad naEArE Or
dinaca est ad componendihominem, ee hane
ordinationem s auFerS, HO datur avima. Sic e
EEDRE ManUS E ParceS CorpOriS aliX, TunE Cua
nncura ordinaca ad componendum aliquoc
rextium. Deinde accidencia, qux etiam diximus
eReentia per les lune rel simplicia, d sunt accidé.
eia susanciaru smplicium, nullaim HabenEia L eIC, cum forma per certam quancicaremira est ex-
excentionem, quia eorum subjecta nullain ha
DEHE CxCeMSOnCIH, AE C. G. FanCiFaS dHE CIOTUII
scientiae anime rationalisi gnamvis de nac
POSbcdispurari. Vel composicaie quidein relpe
retrocexeIo: Accensoigne infornace, oua
cenus priimo incalelcune portes aerisforiaci
Prokiae, e polniodum successire caior qualt
Prosceuur ad partes remociores, dicitur ex
rensio calor. Cnatenus rerocator iniisde aeris
parcibusr. S. Plamis Fornaci, ausecatolut
Ore redditur, cuancea in iisdcesset aebilior,
appellarur incensio. Similicer exrincto igne qud-
tenus aër calorem amirtic, remotiores quidem
diminucio caloris. uacenus rera in iisdem pari
bus, v. S. Proximis, c2lor sic sensim debilior, est
remissio ejusdem. Lacension omecutsin
dus forme. TIlC Cminimum forme; quoad inten
sionem. quod pocest allu per se manere in alquo sas
eto. Deniq; lactendo forme est quanricas extensionis
forma pam cum quancitore incensionis. Utts Calex
in Tubjecto aliololit incensus d extensus, totu
duprer, uniformis de difformic, haecgi diforinis
cerum subdiridatur; hincuc doctrinalixcme-
liusperctlacattinsanius qualorcassaa: ca
lidum . Cactanm B. Calidum C. casidum D. de inu-
Explicabimus hic starim, quid sic incensio e
remissio, quid irem excensio ee diminucio, quidera-
dus formae, quid laciendo formae et quoruplex
Jam itaque laricudo forimae uniformis eR, cum
forma per cerram quanticacem it a est exiensa, ut in
sinoulis ejus parribus aequalicer sit intensa, quod
Perlpicitur in calidO. A. Laciudo forimae difformis
censa ue insinoulis ejus parribuis non su aequaliver in-
iensa. FChxc ipla Cormae lacitudo icerum vel eR
uniformicer difformis, vel difformiter difformis.
Uniformicer difformis eA, cum forma non quidem.
est aequalicer incensa in singulia parcibus quamitatis
excessus eamen, quibus forma in un a parte excedie
formam, in aliera (2li4) sunt aequales, quod perspi
citur in calidoB. Difformicer difformis est, quan
dosieur in singulis parcibus forma non aqualiter in-
qua Tabula sequenti C) rel XV P. seqVuNEUE, F vensa, ila ne que excessus, quibus formain una parre
incelligenda inserriun. Isicarincensio eA mo-
tus, quo forma crescites p. majer secundum eandem
parcem subjecti. Ei oppolica elt remissio, qua est
mocus, quo forma decrescit seu minortu secundum
eanae subjectiparrem. Ab incensione a remis-
ione distinonuntue extensio et diminutio. TII a CA,
qua fora cressit es fiemajor, quod per plures par-
res susecti dilaierur. Diminucio ei oppolica; est
excedit formam, in aliera sune aequales. LAque ite:
rum duplex: unformiter difformicer difformis
vel difformicer difformiter difformis. Uniformiter
difformicer difformis ett, quando liceenec aequali–
ter in singulis pareibus forma su incensa, nec excessus;
quibus forma in una excedit eam, in aliera sint aequa
les, proporriones tamen excessuum sunt cadem; quod
videre est in calido C. Difformiter difformiter
parri
exsensionem, vel per incensionem.
mocus; quo forma decrescit es minorfic, quod pau-
cborto els guauo saic slt agnatet a sebudo

## Folio 78 — 786373555:0168
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000168.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 102 lines, status machine
partibus, est intensa forma, nec duti excessus: sunr a mo animam e iscelle cum ejus, veletiam (ci.
aquales, ita nec proportiones earum sunt eadem,
quemadmodum oltendi catidum V. Videatur
dehis pluribus Francilcus Toletus in etL1))
cap. 9. quaest. 12.
Venlusahc ad qualemcungi specitica
ontia per aidens, ut non habeant realem unio-
si non tam Comda, eo magis sunt divisa. F.C
enciam in intellectur a dico, anima intellectne
sciencis praedicas ellens per accidens, ee ibi est
veraumio, e quidem naturalis. Sic quando
idem hromo est albus _ Musicus, 2Ibum Q Mu
sicum suncencia per accidens, sed habenere.
ram unionem in lubjecto. Et quacalem unio-
nemhabene, percinentadEns Del aclaes
ristocelis, quando dicit, ens per aesidens esse sub-
jectum es ejus accidens, item andesa esct
guxicau aENS, vel carent ordi- B. accidentia.
dinem, udexercieus. Oux dâ durem lune revera
est ic atu _ ejus accidencia. UF P
verum elincellectum e roluntacem ese acci.
Veinde sunceriam entia per accidens per
unionem arcisicialem, uc c. 8. dondus, quae constac
ex lapide de lisno, quae luneper se enciacom
pleca, nec Pua nocura eo ordinantur, ut doinus
Ex IIS AaE, Led TUMEIP(a CHEIA, GUIX (UAMI HABEHE
nacuram absque domo. louur domus et sis
extruaaeensperaccideus.
tionementium per accidens. Dux dam n. it a sunt
nem sedfortassis se tangant, d lunecontigna. AUE
ne, ucacerrus) apidum; rel habent aliquemor-
unita, e quidemt. unitate narurah, qualis unio
dencia, uci Thomilta rolune, de non subltan
tiam iplam anme, uc Occhamaocer. UbiE su
Fouitur alia dirilio,qux competirencirz Ceruicur doinus. Omnes enim parres ilu al
quidreale, de realiter dictinsruntur. Deco
simplex ald comon. CMM eHs vel
indivisam . nadisam pocentia
samen se habens ad divisionem, de cuncnitulaliua
est, quam compolicum. Lilt a ens indivisibile.
n. c. quod nec actu est divisum, nec etiam dividt
potest, quod estnihil aliud, quam simplex:
Ouancum ad eus indio sum actu, es tamen
divisibiten noramus duo, concretum a abstractum.
Cocpolencelle aEFullacaDala
Concretum elt composicum. Incelligimus aurem Dsencencia compolicioratiovis.
compositum ex aliquo vel aliquibus, ut etiam itu
ipsa Tabula monuimus. Norandumeciam hoc:
quod compositum spececur in duplici opvOM
tione, L. ut opponitur simplici, de quo hicag
nuS. 2. e+ opponitur partibus, e appenacur 10
rum de quo Tabella sequente, UE CompOLICAI
simplici opponitur, est oppolicio priracira seu
negaciva. Imparcaen. netactoe BIlCIS.
protermino, qui est non e uunion e
compolitionem in realen e ralionis. Compoli
runtur: I. Ut ex. rema. qua componuntur, sint re-
alia. 2. Ut reipsu cingnantur. es non rarione. Sic
nicur eicorpore de aliu. Corpus elt aliquid
reale, d amimacltdaeale. Corpus ilei
diltinsuitur realiter ab aMMa, caMMa c
frituracorporercanel. L. Ccomponiore:
cioncunicaris, nempe quod ens aliud sie
Policionearationis res aliter se habet, ubi non
Cscecutchantbuailat cllctatacllito, tel
Postunc ese entia realia. Requiritur a. hocFANS
cum, ut exirema non distinguantur realiter, sed so-
la ratione. SiClpecies componeur ex senetea
differentia, e multorum cM sencentia, non 
Rinsuirealicer, sed sold racione. FA erso heec
Acrevertimur ad conipolicionem realeim,
Ouancum ad abstractum, quod est composi
Quae elL quanad aliquid ex materia  formalan
quam potentia es actu componitur. Echaec ect ret
Cmalta Tormasaos anat CL C. G. H0110
eA composicus; vel forma accidentali, quomod
corpus a bum est compostu ex corpore d al.
bedine. Ec quando aliqua hocmodo compe
nuntur, non tc ex illis unum perse, sed per ac-
cio, nolamus cmpolicionem hôc loco sumi incegrantibiis, ur paimi ex duobus semipalis,
tiorealis e chsas extrema sunt realia, reipsi
distincta. Compoltio rationis es, cujus extrema
sunt ratione tancum distincta. Lude, uc incer ali-
qua incercedat compolicio realis, duo lequi-
de qua asecur Tab. Seg. 3. Ex gradibus perinten-
Jam praecedentem. 4. Ex essentia ee subsistentia.
vel existentia de subsistentia Hxec compolicio
an sic realis, non porsemus jamm dicere;  no-
Bis esser ignocum inysterium incarnationis
NelEFilius non assumlissei carnem humanani.
Exhiocenim discimus, differenciain esse incei
exictentiam de TubEsenciam. Nain quia huima.
nanacura inChristo est absq; propria ubncte.
cia Gi enim hiaberec propria subsltentiam, dua
Perlonx esseie in Chricto; quod ablurduinihilo.
iminus camen ibi est proprie humana nacura)
ideo dicimus jam; subistentia ab exittencia dif-
cidens. 2. Alia compolicio realis ec ex parribius
manec actione celtance. Distinguimus aurem sionem, quam ue infelligas, vide notata ad Zab-
compolitiorealis elt, quarenus homo compo.
al1S. dic ella Coit ulid atto Crs Glanai e eetd.  HC decompostoe compostione.
68941

## Folio  -  — 786373555:0169
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000169.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
1

## Folio  -  — 786373555:0170
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 79 — 786373555:0171
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000171.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
Hoguamur. Est autem Amplex id, quod nec actu
Sequitue nunc, ue paucis eciam de simplici R: dEque sic simplex esse quoad cercum genus compo-
us auas atrruores, quibus espcaimus, quod
moa auguia dicatur esse simplex, que sal vucur
mihi inunam posse conrrahi, sub s Ls
membro polleriori. Hlabet ergo (u in haceditio
nenovdemendacum vides) seres hoc modo. Di
sitionis, e aliud, quoad certum cenus rerum ve
quondres cerri feneris. Tumlilus proposiione
extecoricam es condicionalem. Nullum elt genus
compolicionis, quo una caruin composca ett, de
eodem non lc compotica ex altera. Ouemadmon
dum videmus; utramque conttare ex marerio de
Forma, icem ex parcibus incegrancibus, quae in
illa (Enunciatione catcgorica) Cune subjectum
de praedicacum, in hâcaurem (condicionali) cu
cicur aliquid Emplex 1. absolure, quod prorsus non B illa iplx, (incellise subjeetunt a praceatum,
est CompOscUM, UEDEIIS, e chencia sive naturas
arigett de animae racionalis. 2. Secundum quid.
Seu certa ratione. Echôc modo irerum bitariam
aquid dicirur implex (L.) respectu cerri generis
rerum, quod seilicer non cA compolicum ex ali
quibus cui generis. (2.) Respecta cerii generis
compasicioni. UE aurem manstetu hacs aliua
qua cacesoriex parres incesrantes unt,) cum a
Diae propolit
rebus certis nempe luigens, as sencpto
sicionibus non conttar. Ia cauu ellatr de 
ories ex lubjecto de praedicaco con
Tances. Condicionalis isicur composira est ex
policionibus. Categoica autet ex alHIS PCOPOS
simplici.
est divisum, nec dividiporest.
Elbi ancequam persamus, aliquid vocamus.
RTimMalu amrehac incomnbata Labella adjeci-
este, aliquid compolicum vel non compolicuin
E CompOht. ui opponicus simplici, praece. C quantiras ejus tancum contticuitue partiuim
dence Tabella esimus. Jam de eo, uc oppo-
nicur parcibus, audiemus. Ouo modo sum
eum dicitur FOTIM.
Focum autem non uno modo accipitur
Prima acceptio ejus est, ut opponicur parribus. A
ristoteles V. Metaph. cap. 26. de totohae chabet,
Tocum est, cujus nulla pars eorum abest, ex quibus
naturà rocum dicitur, es quodila comtinet ea, quae
continentur, uc illa sint unum. Ouxe verba omnia
quancitare:.
Constieuieir aurem vule dcoium integrale
duplex: SIMIL AKF a DISSIMLLaL. LCTO-
cum simibore dicitur, quando es ipsum es parceso
mnes ejusdem sune esseneie, seu raiionis es nominis.
Sicuc quando cantharus aqua replenris est, tune
corum id, quod estin eantharo, est aqua, de guee lI
libet pars ejus est aqua, ec dicitur aqua.
Verim doctrima haec non carer difficulta
simml Punica pro definitione Zocins ponic Jaco. Dos Nam v. g. Racua marmorea est roeum simila-
bus Martini in sais Mecaphysicis. Sed melius Fon
sera ee Alexander docent, his verbis non definiri
rocum, sed porius signisicari illis duplicem henis
ficacionem rocis Tocius. Agit enim Arictoroles
C. V Cap. 25. (s segqse. nontancum decoro e parti-
Bus, sedeciam demucilo. Uc ita ipse rorum lumac
non tancum ut opponitur parribus, sed étiam il
opponitur macilo.
FA ergD Zorum nt opponieur partibus ex vei-
re. cum de ipsa li marmor, de quaelibec ejus pari
sit marmor, nec ramen ur rorum hocstarut est,
ita d quaelibet ejus pors catua est, nec ondres
Partes sunc ejusdem rationis de natnra. Oux daur
enim pars cacux est pes, quaedam manus, quae-
dam venter, _c. Jam vero pesnon estmanus que
renter, nec venter est pes durmanus, dee
Sed ad hoc dubium respondetur, Ratuam
marnioroam este rorum homoeeneum racione ma
biscitatis Arictorelis id, quod conriner eas quae con-P, reria. Cum ejussmateria liemarmior, cujus quae
tinentur, uc illa senc unum. Ubi duo requiruncur ad
hoceotum. Y. Pluralicas; venempe aliquid coruim
sic, requiruntur plura. 2. enitas, veilla plura
linc uinum. Nunquam enim plurs Tunc tocum;
nili tiane unumi. Fie aucum explaribus enum
interrencu alicujus unionis, vel alicujuo, pet
quod sunc unum.
libet paro marmor est. Pse aurem rorum dissimi-
lare ratione forme seu feure. Ouod inde patet
quod cranspolicio parcium Faciac difterenciam
informa; licur in terru doenimus. Scatua ergo
eR Racuo per certam forinam, qux hoc impor-
car, ur Cic imago ejus, cujus cM Cacua, lire ve iprie
repraesencet. Nonmicumisitur est, necnomen.
nec racionem torius conrenire partibus, nec par-
ces, ue sune parces ejus, ut corius dissimiloris (Y. 8.
on le rationem demateriam obcincre.
aderocum iterum rarium ell: I. INFB.
R AL E d et id, cujus quaniitas consticuitur
quamiente parciuem. Lou  sla C f capuci brachium, pedem, rentrem, ecc.) candem
aliquid quarieum. Unde etiam dicitur quaniica.
rivum, e contiruicur ejus quoncitas quantitate
Partium. V. 8. Scipioestrocum intograle, de con-
Aacet partibus, quarum quancirare constuvicur
Lorum deinde dissimilare. Crxcis arcouoio
pecees dictum, est, cujus paries diverse sunt naturar
Sec. Z. Corpuso erorucutotum as.
quancitos ipsius corius. Mnuc n parc accta Mtare, gura non adee pactes Chuscesactous.
himus, sic minor,  apponimus, majoe, guleuo Alcortur enim cacionit sex matur est caro, alse.
eito

## Folio 80 — 786373555:0172
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000172.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
rius cueis, alcerius oRa, sc. Flujusmoditocum A tornm. Sed dehocueprolixisimus, non ride.
eriam cs Fcclehia uepatetex L. Cor. XIP. Namin
Ecclelias ut alibi Apostolusdocet, alii suneA-
Postoli alii Prophecae, alii qui linsuislogrun.
curs alii viaconi, alii Presorreri, alii auditores,
Rc. qui omnes parres sun diverlae nacurx. Sic
e Respublicas item exercicus, sunc rora inte.
sralia dislimilaria. Licec enim in exercituo
mnes sinthomines, quatenus cam en est exerci-
rus, d alius ibi est Duxsalius Capiraneus, elius
turoperx prerium.
Sequicurjam rorum; ut opponieur mucilo.
Cnsconsideratur duplicicer: (1.) Pario-
ne subjecti. (2.) Racione pareis ablare. Rarione sab-
jecti liconsideracur mucilum, requiriturr ut il
lad sit quantum. Unde senus ablard specie non
esF IEIlEI. GCNUS CRILAULOMOMT CILLOTLII
quodnon consticusu tercomponucauo
SpecieDus; CaguaM PAECIDUS COnSEILLenCIBUS.
Praefeetus curma equicum, alius locum tenens, B2. lguees aun quaremanet, ablat a parte
_c. quacenus haec direrlaconsideraneur oni
cia, dicitur exercitus cocumdissimilare.
TI. Tocum ut opponitur parcibus, dacur
quog: ESSEN TLA. Ouod icerum es du–
PlexPhysicum ee Mecaphysicum. Locum ellencia
le physieum dicitue, quod constat ex mareria 
forma. FC dicicur physicum Forrallis, quia de
materia e forma asicPhylicus. Tocum essen
tiale met aphysicum dicitur, quod constat ex oené
cum Fornaxno porest dici mutila. 3. Uimaneat
nonaa Ca CSDCCILS. 4. IEhabaat
re C differensia specisica. Dicicur mecaphysicum,  quidretr, CEI GOLCHIAACL, II a ( SHIL
quia asere de senere de differencia est Meta
Pliyhci Sicur Philosophus F. Mer. c. 2. expresse
habec, quod primo Philo(opho asendum lic
desenere e specie. Iudenon ett, quod Logici
dispucene ubiasendum sit degenere e specie.
Nempe absolureagere degenere de specic est
Mecaphylici.
 III. Tocum aliud CAWNIVERSALE. Sed
de rorohocaserur ex protenso in Tabula XIX
relZ. _ in Togicis quoq: explicatur.
Fedicitur Ac idi quod habet plures pocensias, qud
lisese. s. animaracionalis respectu incellecus
ee roluncatis. Nam ue Aristoreles hasporentias
animae vocar partes; iea eodem modonosani
mam, quxe habet in se hasporencias; rocamus
111.
V. TocumanLCoIIrM.
sit danis majus. SiC quando Forrax dirwstal, 
id quod manee, nempe (e bsternicaliuna cum
nonnullis sdctis, minus est sIIO, quod est abla.
Secundum substantiam. Sic numerus Bourila.
EHL aldC UMIEATE, GuIQuVIS aLata
partes dissimilares,  pos sabto css
renriam. Ut Chabeamus c. 8. mactam auri, et a)I-
resecco, tamen non dicieurmutilum; quia est.
I Comm LaCaldd, 1 GuatCL
Malalitorsunicae o bs aa
LLDMTUEILUS,GUIANUMeTINON TUNECOnCIMUI.
Patione parris deinde quae autereur, Pune
etiam quae datri obsserranda requilita, d qui-
dem T. ne pars, quae aufertur, non su principalis,
quod deduci porest ex cercia condicionere
spectuiphusmatili. 2. UIF sit externa, non incerna.
Sic exlecto liene horto nn ascur mucilus,
quia lien est parS inEerna; dICIEME aUEeM UEI-
lus ampuraca manu, quippe parce externa 3.
Ultrota ablatanon possit renasci. Unde calri non
Funemucili. Hac omnia in Tabula deduxis et
per sectara TVHE:
Tocuma  HaC Barres Bmilares. 5. IIF
de nulla pars elt, guim cirespondoatrorum.
rium: Sicparsmesals pole u dem uos    o deM 1o. L
TIEid, cujus ouantirate quantitas totius conscn
empla vide in Tabula.
Nhac doarina, ut diu imimoremur. nOn DU. F ejus demrationis sive natura. Ui in animali ossa ca.
ioeRe adeo ovus. Ex praecedenten. Pabula  carrilago. Dissimilaris estiqua en parres dissimi-
 sinculanoca lunc. Delumnamqs; d parslune
les ed Beciet iversae dividipocest. t oculase ia
relata, ec cotum non es, quin habeatpartes,
ucersocorum alindelle integrale, alulles
explicare, ed conrenire eis, ne unaguaque ett
nus. Sed Eareorjanisillas descriptiones remro
Eotum. PortaCIS iEaque pars similaris ut pars he
aC Ldscais bdbhatss b)naeita
sentiale, aliud universale, ee aliud pocestativum,
torius. Et pars dissimilaris, ut pars, Cortassis ae
HICEHL HIE: Pars dissimilaris est, quae non est ejus-
diximus; ica nunc quoq; i. pars alia est INTF-
OR ACIS. EE uccorum integrale descripAuS;
quodsieid, quod constituitur quancicate par-
natura sive rationis cum aliis partibus ejusdem
quam quancitaren toriusmensa. Sic e parciu
guancicace constieuieur quancieas animalis.
Deindepors inccoralis alia quogs est si
AITEARLS, ALIA DLSSIMILARIS VerIUSQ; de-
LCLLBCHCMBSBMLuS Om in Pa BBLa BAS: ParE
Sciendum aurem, unum idemque posse esse
rorum es partem cum diverso restectu, cum eodem
resecta. EEquidem quod diverso respecta posit
unum idemq eNCEOEuM SC parS, PateC. Sed re-
Spectuhajus est eorum, pars autem respectu il-
lius. Sic Oculuse. S. respEn corporis est POrS,
respectu cunicarum, musculorum ee aliaru por.
ontest alo sonotorta bobi i  puirres sunt Etubal LCGinliC aY.
Tur: V. 8. TUMAMUS PARECS HICMA, GHXIIDCEParS
ejus incesralis constienie sua quanticace ali-
suli

## Folio  -  — 786373555:0173
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0174
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 81 — 786373555:0175
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000175.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
ri, etiam esie colums a Pals respectu qusdem. Aeorum, alia non metitur. Jocum metiri dicieut
OuodForlan alicuirideaem oaueot
demrespectu _ P’arrem  tiltum; hie auces
caderidearul eledcio. Bocclatienesipia
unam idemque ejusdem respectu atotuma
parcemelle. Nemre asimus hic de parribus
subjectiois. Spectee eL SCHetIS. CI
Pais. Sed in pracsdente Tabuli diximus, quod
genus etiam sicpors specier esencialis. Est erge
Parsclb qd fetit coclstat rocumo Adauate
cencies cencenarium numerumiecieur. Mii.
Tehariusenim ec unicas millies reperica, lune
unusnumerus. Necesse aucem elt, uc repetatur
pars, Qusa usa Palo Det le illinta, ee nonrepe.
denus pars species, e tamen specieseriam est pars rica potestrocumetiri. Nam pars diciturmeti-
generis. Sic quoq; speores elt rorum respectu re
noris, guarenus senus est ejus pars mecaptiy.
Sica; de CA pars respestu generts, uose
elt parso qud Compon pClCS.
ricorum Gealidotanea elcs quancu est cocum.
Sed pars lemel lumes, de non repetira non poe.
eAtmeriritocum. Pars non metirurroru illa, qua
quotrescunque sumature repecalui, nunquam fie
cocum dicicur, quando ipso coronecmajus est
necminus, e dEocoHeL LACCUICAE, necFOtuII
excedic. Sic unitas repecica omninumero ad-
equatur. Milties enim repecica millenarium
agnalts 1ol. seddemot manet, det maset 1bl
evadit. Sic cernarius est pars octonarii, n’on au-
ideo, quod impossbile(r, aliguem esse ejus.
rocum universale,   parstescea specier,quia
Sed quaris quomodohoc possic Reri, ur
unum idenque respetta ejusdem sit pars es torum?
Resp. FsEiInon porclt, uC idem SIT COCMIMC PaI.
respectu eiusdem in eodem penere torins e par-
ceprinibu opeime vorest Reri. HIOC eA imipol.
sibiler senus ce Balenealeae
simus ele cocumessentiale relpcecet. si
erso sehus est torum respectu speciei, ee spC-
cies e ejus pars, quondo est rocum universale,
a Helieseltejus parssuoiectira. Species auce
Mncotuedentiale. de gonus pars essentialis. Sic
alias opposica dicuneur de eodem in diverss
acceptione. FF poreste s idem smul diciri
dens e caecus, ridens sc pe, cacu
aurem spirieualirer.
sed adhueminorelt aue ua cue
cemmecitur octonariu qula amacurois
sumas, non accinsiemaenicudinem ocionarii,
excedic octonarium unitate
ris. heum dversis tolus parta ccnerions del ac-
TI. Deinde pars quxdam eAESSFN YIA.
vel physica utmateria de Forma; vel mécaphysica
est. ue genus et diferentia. de quibus actum in
qua iam cum aliquid dixiimus.
IV. OAEdA PAESCHPOTENTLACCAFA
tencias, de cujus elt pocencia, quemadmodum
Aristoceles porencias animx rocac ejus partes,
uc etiam ex Tab. praeced. iam parer. Lillque tc d
eradica doctrina de Torô e P’aric.
EI, quae essentiam unims consticuit. Dux icerum
Tabula praecedente.
Porrovars incexralis etiam alia morirn
LFI. ParS quaedam CM SIIB)ECTIV A. DC
CHL= ASrespectuejus, quod plurestiabet po-
FR aucem communissima ee pervagseiss-
NIVERSALE CA nOmen OUCVONOV. FP
dicirur de pluribus non in eadè signiti
catione, sed diversa. Nam r. nomenuni-
ma Centencia, universalia non esse inrebus, nisiper
operationem sive concepeum intellectus. uemad.
de gua upraaIC aMI. (L.) Iapraedicando. Denoc
breriter expoluimus. Contrartam talhenien.
centiam, nempe universalia esse in rebus ante
vel citra omnem mentis opérationem,  pls
detendic _ ExPLICAE CTMASEISMIIIUS SOIAHIES defendit et Stuli
Monlorius peculiari tractatu ae unibersalions. videtis
proponereaad rmeumaro
bus noctris plo concarta opinioue propor
verlale cribuicur complexis, h. C. proposi- F. modum nos ci, qua pocuimus, perspicuicate
EionibuS. DC quO GHIACM AMIVCLIaIS COINBICKO
hic plane nonagimus Tribuieur incomplexis,
sando, de chaliud, quam caula univertalto,
DEMnICUE AUEEM CX VYI MI C. TexF. 45. Id,
quodmuleis inesse suanacura aptu est. Vel quod de
pluribus praedicari apcum est; ut detinitur l. orcet
Eeu 6. 7. Oux dux detinitiones sibi invice caulae lrun respondere constiruimus.
ne in Cezicis, uc de deunirerlalibus in specie.
Jam isicur his praesupposicis illam diuagi.
tacam quaestionerantum explicabimus nempe, nempe deur sit inmuliis, e ne sit inillis unum.
quand quaerieur: An universalia sint in rebus
ance vel citra omnemmentis operatienem. dux
quidem quastio plurimuni Philosoptios exer. es essentiae capir. 4. Teltatur. AdaHa0 alc: Ve
cuie, proqueuna ex difficilimis quallionibus ratione universalis est un
semper habira fuir.
omminitas.
sumi
i miti fut
Noseciam pro câ hic argumeneum quoddam
Ecaucem id eomenus planeusilibiut
la praemiccimus. Duorum P. eC. uc aliquid sitre-
vera etormalicer univerlale, duo requrrumur,
Ouod ipse eriam Thomas de Aguino; prin-
_ sic dicitur aligure mrerale CHe (L:) in cau
Pocissimum hic asitur, de opponitur Ainsulari.
Junc. Asirul aCaCI AC MMIATUMI CKBIICACIO.
ceps defensorum concrarix serrencixi de ente

## Folio 82 — 786373555:0176
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000176.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 106 lines, status machine
Sumitur aurem hoc ex Aristorele I. poster. text. 81. A phus aie, unum quodque (riventium) aliud sibe
ibidicie: Universile esse unum demulii. De unum. simile procreare, anim al quiciem animal plantan
inpluribus; cui conseuraneum est, ouod l. de pari.
al. Cap. a. diC: Universale commune est, id enim
appello universale, quodinmuliis inest. Er ZII. Met.
rext. 14. Singulare exponimus, quod numero est u-
num, universale vero, quod in bis. F. LV Il. Mocapb.
cext. 45. Universale est, quod in pluribus naura a
pium est esse. Ouanquem aurem in hisce poste.
riocibus cribus locis non Facine mentionem uni-
vero plancam. Ouod protecto intelligendum
ea de Cimilicudicie cenciali, sire ca, quee in
substancia ect. O10 perriner eriam, quod rext
28. I. VIIT. Met. dicirur; in quibusdam persicuum
est, eole esse id, quod generat, quale est, quod gene-
racur, non camen idem, nec unum numero sedspecie
unum, ut in rebus nasuralibus, (bomo enim generae
hominem) nisi quid precer nacuram fint; ul cum.
eatis, quod scilicet univertale unum ser, certum B equus generac mulum. Similia isirur quoque.
tatien est, rerba illorum locorum esteita xccipi-
enda. Omres enim Faceritur, universale, rie
in pressa acceptiore, cujus meminimus in prae-
fenit Fabula T. Tuinicur, elle synorymue, acque
ica commune multis, ur de nomen idemm in iis ob.
tineat, de rariore elcenria secundum illud non
nen unam. UBi ex hoc norandun, deraciorie
univertalis non esse, ut actu in muleis existac. E.I
enim Sol univerlale, necramen natura solisins
dicuntur ca, quorum una est substantia. Eo.
dem modo quoque philolophondim ett de eo.
deme aequali. Eduamvis enim eadem illa dicari
Arictoceles, quorum substancia est una;  aqualia
quorum quancitas una; rox eadem camen eliats
ad qualicaces, ee vor aequalia dd substanciam es sub-
stancialem perfectionem, es incersionem vel remissi-
onem qualiracum excendieur, licur docee Monlon
rius Pr. cic. c. 4. _c ex parte eciam Losin annota
mulcis inest, cum caneum unum sic individuum C rionibus nostris adpraedicamentum quariticaeis.
in rerum nacura, quod solem proprie appella-
inus. Sutticit ergo ad univertale, ac narura a-
prum sic muliis inesse. Quemadmodum ex. grat.
quia natura Solis non repusnac mulciplicari, sed
alique plures So. es esse vossune, ideonacuea So
lismultis incleapca elt. Aeque hincet, quod,
ne paulo ante ridimus, VII. Mec. cext. 45. arictore
les detiniendo universale, non nit: Universale
est id, quod inpluribus est. Sed dicit id, quod in
1V. Nocamus, duobusmodistieri, uc unum
in muleis IF L. Us non mulciplicetur in illis; aut
mulcum sic. Fc quod sic est in inulcis; non elt
univectale, sed singulare: Scur liquet de nocu
râ dirina, quae licet in mulcis, nempetribus per-
Tonis E, quia tamen in iisnon elt mulciplicota;
(non enim in iis sune mulex naturretivinx, sed
lina numero) ided non eluniversalis, sed Engu.
laris. 2. Ut sic ipsum mulia. Aeque ad huncmo-
pluribus esse natura aprum est. Ouamvis aurem, Ddum rei univertalis est esse in muleis, idque ei
sicuti ex dictis parer, de ratione universalisnon
Be actumulris inesse, in plerisque LaMEA ITa COI
paracum est, ut actu de reverâ mulcis inHIE, BCUE
homo seu humana nacura actu ec revera inest in
Perro, in Paulo ee in aliishrominibus. Fridense.
nim est exiis, quae scculimus, caulam, cur unirer-
tale aliquod non sic actu in multis, esse eam,
quod ejus unum cancum individuum est in re-
rumnacura. Caulam contra, cur actu inmul
risst, esse, quod alicujus speciei specialiisim
plura indiridua existani.
TI. Repetendum ex Zabula. O. vel X IV. unur
Formaliter importare necationem divisionis, et ad.
ducenda verba Aristorelis CxV. Met. cexL. 12. qua
FunE: Vniverse, quacunque divisionem non habent
qua racione non habent, earenus unum sune.
TIT. Aferendum quoque id, quod ariston
reles scribicejusdem V. Mec. capF5. dicens; aequa-
compecic d parre rei, Peu citra meneis operatio
nem. Nemine enim cogitance humana naEU-
ra est in mulris individuis, de nemine cosiranie.
est in iis mulcipticica, cum nemine cositante
Perrus, Pausus ec Johannos s mulcis nempetres
homines.
Alterum rero, Ecilicet iinitarem non convene
reobjecto; quoduniversale dicitur à parte rei  ci-
era mentis operationem, in lustic. nostris noc argu
E meneo probatum ivimus: Quicquid cira men
cis operationem in muliis est divisum, id citra mentis
operationem in iis non est unum. Sedut audivi
mus, universale cirra meneis operationem est divi-
sum in mulcis. E. universale curamentis operatio
nem non est unum in mulcis. Ulcerius: Quscquid
non est unum cirra menis operationem in muliis;
non est universale ciera mentis oporationem. Sicut
enim, ut aliquid sic univertale, requiritur, DE SEU
les simile, atque idem, ex uno dicuntur omnia Nam- F rum in muleis: Ica, ut lit universale cierâ men-
que eadem sanc, quorum una est substantia. Simi-
lia. quorum una est qualicas.  qualia querum.
gnamitas una. Duanquam aurem similivndo
ris operationem, necesse est, ut sicunuim in mul-
tis ciera mentis operarionem. Arqui universa
le non est unum in muliis cirra meneis operacio
hioc loco ab aristorele ad qualitarem rehtringatur, nem. P. universale non est universale cirrameniis
quod etiam AE VII. Cacee. atque similia dicantur, operationem.
quorum una est qualitas; de Cacegoria camen
Hisce praemissis arxumentum; quod pro
substantia etiam usurpatur. Ouod vel ex TI. de a- contirmandâ sentenria oppolicâ propolicuros
mina cenc. 34. evidens ett. Ai enim Philolo. non esse diximus, ita tabet: Duisquid est unum

## Folio  -  — 786373555:0177
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0178
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000178.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
-

## Folio 83 — 786373555:0179
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000179.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 102 lines, status machine
Siti
in muliis cura meneis operationem, est universale A dissentiences quoque admiechne, negaro non
cirra meniis operacionem. Quaedam qualicas est Portuncid, in quo mulca sunc similia, esse qualiarem
una in multis cirra mencii operarionem E. Dua
dam qualitas est univensalis in muleis ciira mencis
operacionem. Majoi poree, quiahaeceAnacura
 descripeio universalis, quod sic unum in mul.
tis. Buicquid ergo est unum in muliis, est uni-
versale, e per coosequemr. Quicquid est u
vel substanciamunam in muleis, vel ominem qualita
rem auic substanciam, in qua mulia sunc similia
esse unam in muleu. e per consequens, omnem
qualirarem vel substanciair, in qu’a multa sunt. simi-
lia cieramentis operarionem, esse unam in muiris ci
ira mencis operacionem. Ad probandam Mino:
num in muliis ciira mentis operationem est uni- rem ateriius exemplum hominis vel humana na-
versale cirra meniis operiicionem. E. sc. Mi. turae, in qua Pecrus, Paulus. _ dmnia individuas
nor probaturica: Omnis qualicas, in qua mulca Bhumana Tunt Schilia. Ouod auiem in iis cimi-
sunt similia bura mences operationem, est una
in muliis ciera meneis operaiionem. Sed quaedam
qualieas est qualitas, in qu’a mulea sune similia ci-
tra mencis operationem. F. quaedam qualitas est
una in muleu ctera mensis operationem. Maio.
ris in hoc sylloxilino veritarem demonstrams
inde, quod similia secunduim Aristorelem, uri
superiiis audirimus. Pune, quorum leu in quibus
lia snc cicra mentis operationem, res ipta loguii
rur. Duis enim dicere ausic, Perrum ee Paulums
e alia indiridua huirana nemine cogieanre non
ese Cimilia in hrimana natura, seu in hó̂c, quod
quilibet eorum est homo 2 Quod hinc eriam.
probacur, quia omnes sirhilicudinem in relacio:
nibus realibus; iisque, quae cirra meneis opera
tionem constane, similia quôque in realibus
est ima qualcas. Quo seum dissenrientes quoque de linemencis opera constancibus relaris nuine.
aemietans; necare non poterune, id; in quocrant. Ouid: quod adverla sencenciee propu
mulca sunc sinuia esse qualicarem unam in muliis,
velomnem qualicarem, in qua mulca sunt similia,
esse unam in multis; e pec consequens, omnem
qualicarem, in qua meilca sant similia ciira meniis
operationem, esse unam in muliis curamentis opera-
sionem. Ad probandum Minorem vero aHe-
rieius exemplum albedinis, in qua omnia alba
sunc similia. duod autem in ea similia sinc cisra
ionacores universalicarem, quam beneficio incel
lectusies obcinere llatuune fundamencum in re
bus ante de ciera imencis operationem obtine
re: id que Fundamencum simiticudinis rerum es
Se docent. V. p. quod de Perro de Paulo et reli
quis indiriduis huihanis Formecur concepeiis,
pec quem honio sicunivertale, de quidem species
Specialissima, proptorex Reri, quod Perrus de Pau-
mencis operationem; res ipla loquitur. Ouis. lus, de omnia indiridua humana exera d praeter
enim dicere auder, alb nemine cogieanie non Dominem actum incellectus sine similia in humana
esse limilia in albedine: Quod ulterius hinc et.
jam probacur, quia omnem simiticuidinem in
relacionibus realibus; lisque, guxe cicra mencis
operacionem constane, similia quoque in reali.
bus,  sine mentis operâ constantibus relaris
nUTBEBHE. CSi
Idem argunencum possumus deinde s ap
licare substancie, nimitum ica: Onicquid est un
num in mulcis ciera menis operationem, id est, unit
nacurâ.
Supereltnune; ut arcumenium pro allera
sententia proposicum consideremus. In polterioi
ri ereo sylloxilms riepamus propolcionem
Minorem. Ouancum ad priorem syllocilimuini
quo probatur propolicio illa minor, dicimus;
ion esse inconveniens, aliquid simul esse divisum in
mulcis, de non esse divisum in illisu led alia aique aliae
racione. Nam quararione iniis divisum non est; ea
versale cirra mentis operacionem.  uaedam sub-E est unumin iltis. Cnder. Ner. c. 6. dicitur: Quae-
pancia est una in mulcis oiera metuis operacionem. cunqe divisionem non habent, qua raiione non ba-
F. quaedam substancia est universalis cirra menis o-
perarionem. Major pacet; quia haec eltniacura
et descriptiounirertalis; quod sic urium in mul-
benc, unum sune quod etiam superius ad duxiraus.
Majorem igicur propolitionem prioris Syllogi
Imi non admicimus simpliciter, sed hôc Polune
eis. Ouiequid ergo est unum in muleis; est uni- senCu: Duicquid cirrameniis operationem divisum
vertale, e per conlequen, quicquid est unum in.
est inmulcis; in iis non est unum cirrameneis opera–
uliis ciera mencis operarionem est universale ci tionem, quatenus ciira menis operaiionem in iis
era meniis operarionem. Minoi probatur ica: divisum est. Iline aurem conclusio efficitue
Omnis substancia, in qua mulea sune similia ciera talis: Universale cirra menris operarionem non est
meniis operacionem, est una in mulcis cirra mentis P unum in muleis; quatentis citra menis operatio-
operarionem. Sed quidam subscancia est substan- nem in iis divisum est. Ouae quidem conclutionon
ria; in qua mulca suni similia cirra meniis opera-
iionem. L. quaedam suostancia est unia in muleis ci
irae memi openationem. Masorem hujus Syllo.
Bil demonstrahus ex eo, quod superius cer-
tiolocopranus, Guonempe limilia lecuns
bis non adverlatur. Neque sequitur: Universale
non est unum in muliis ciera menis operationem;
quarenus in iis est divisum cier a meneis operacio.
nem. E. non est unum in muliis ciera meniis operaiio
nem. Ouermodniodum non seguitur: Tromionon;
duin Arictorelem nontancum hne; quorum, vel est praedicus racione, quacenus est animal. C. non est
In quibus una est qualica:, sed illa etiam, quos praedicus racione. Jam poero minorem plopolicio
tum vel in quibus una est substancia. Duodcum nem quod atcinee vera illa eAt hoctiodo: Omne
univer.

## Folio 84 — 786373555:0180
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000180.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 110 lines, status machine
 (84) 
universale citr a mentis oxerationem numero est di- K auc nacura clt, qua Fera eAt lupus, de qu’e pllcis est
visum inmultis, (vel actu, cutm mulia ejus lingula-
ria crictune, vel pocenris, cum dalur unum eius
Engulare) Sicue homo vel hutnana natura eterd
mencis opcrarionem numeco dirita de mulcipli
cata ellin Petro, Daulo e in reliquis hoiminibus.
Non aurem est dirila essentialiver, eiim Petrus de
Paulus ec reliqui homines numero ranrum dis
ferant, e non essenrialirer, Bcg; una dc eadem
aercia, (inrellise ro anim al ratioris partic eps)
lupus. Sed quod boniticaturnomine lupi, quo
ad eRentiam diversum est intera de pilce. Inpoi
Reriori erso sensu assercum illud Falsum est, In
priori aurem verum quidem, sed nobis non ad.
verlum. Cumtioc enim, uod aninal in homi-
He e bruco cicra meritis oxcrarionem dirilum
elper disterencias cllenclales, leuin, uctiorio de
brurum ditterane quond ellentiam, hoc liniul
contillie, quodnacura amimalis citramentis ope.
qua Pecrus esthomo, qu’â Paulus esthomo, e qua Bracionem in illis un a Ec, R. c. una lic eslenria, per
celiqui omnes lunc homines. Exquo quidem
nihil aliud sequitur, quam universale, v. p. homi-
nem authumonam nacuraini cirr a mencis opet alio
nem non esse unam numero in muliis.
quoddam cira meneis operationem non numero
eancum divisum es mulciplicatum est inmuleie bo-
minibus es bruris, sed quoque efsencialicer. FC
nim dirisuem per disferencias esentiales, disfe
runcque homo e brueum essenrialicer.
DuE, animalinhomne e bruiongu esse pcta
licer. ERenia sahe le, gumononaleaus
rencias essentates, sculia.  vomoe brutum aisse
suat Hore et anarmont, ln pet Guutu quodliBée
nimal.
brucais (IE anim al. GAOUCMAML CAPLIMMITAEHISCE
rocibus: Substansia corpore, animtas seneiens; ett
 per quodciera mencis operationem es homo est es.
seicet amla e brucum est essentialicer a
Eactenns latis tum de haequaectiono, tum
Au schere de univertali dictum sit. Pauris nuné
videbimus S2NBuLAAC. M ett, quod de plu.
Ca enpruumadgura LIu inter univertale
e Cintulare aperrissima contradictio. Lt hinc
Aequi, inquis; animul tanquam univerEale
Kesp. Ambisuitarem involvi; cum aliul.
raanimalis divisa est in homine es brucon ila, ui non
diurd, l. oet ecil. 6. 7
Sumieur aurem sngulare vel absolute, e
Rective. Si absoluie Tumitur, cunc ettid, quod de
pluribus praedicarinequir. Ex Bcnullum univertale
curc eciam aliquid, licet cnretale, CCd
pacet, don dari inceruniversale et singulare me
est lngulare. Ouando autem respective lumieuri
men comparetur cum universalis cingulure diei
Pocest. CDux Bua CCt AC LCaTA LLHL.
cR: animalestinomm  dinio idiju pet aissi
rant quond essentiam. Sa LC. cst Vhalu
una endemque  efota quasom ullatur animal
5 qua brucum amen a GuCa. BcuI
aequirocis contino. tou cun una cuouri
idem Rhiipse cum aliero aurem auc ect idem,
auc diversum. Dividuncidem de diversume
ditterunc ab iio, quae luprs de ente per se s perac
MINCENS. De ueroque erge paucisin praesenei a. cidens alsimus.
BCmUS.
2
IDEM Cumicur Bifariam. E. Relacive. 2.No- bocem, quando vel lumo duo accidentia; vel sub-
Pasive. Kelacive quidem; quin omne idem esteum
alique idem.
Sed dicac quis, idem est eriam idem sibiipso
vel cum seipso, Ceu inceridem tale non est relatio, quia
relario est incer duo. P. non omne idem sumi pocest
relacive.
Resp. Concedo, inter idem de idemnon pot.
est ese relaciorealis, e tamen nihilominusrela
tioracionis; quarenus id, quod idem est. sumicur biss si eltidem per accidens, etiam in simplicibus. Primum
Ouando idem sumicur relacerie, distinguntur ab
uno, quacenus hoc unum cA ablolutum. EK enim
aliquid in se indirilum: Res enim comnuIIS aliâs
eclam non leipss comparata, est und.
quodnon est ab aliquo diversum. Sic l’etrus de l’au
Importac aucem soce saloen utsos
lisi aue eciam à scipso.
ld 
acione unitaris compecit enci eciam WDCM
_ DIY ERSUM. Ouodliberenim ens eA
Dicicue nurem aliquid idem 1. per accideni
2. per sc. Iaem per accidens dicicur cum in terminis
simplicibus; cum composiiis. Porum aurem haes
Id nocari pocelt. quod ermnosmee
jectum eo accidens. De quandodico: Musicum es
alhum san idem, vel hoc Maficum,  hoc albuin sunt
idem. Cuando nimirum eidem homini accidies
uclu Muncus de albus. Sune aurem idem per ac-
cidens; quia sunc duo accidencha, qua eidem sub.
jecto iulunt, dc quidem Tunc smplicia, guta lan-
cum accidensnono, Hon tooseb. Canue
auediconomses album, vel album es liomo, cune
ellc iae acl clbc c od
enim Tolum subjectutri nomo, deoe luut
decidens. In reipsa pariini retere, verum praepo
hai rel poltponam subjectum, ia secidens.
Terminos composicos hic vocs, quanddi
inml exprimo subjectum cum accidenie. EF LUmUNa
cur hae in comipolicis, nechpe quando simul duo
conjuncuncur accidencia, vel subjectum s acct.
dens, limul aucem poltnodum exprimo Cubje.
lus sunc idem specie, quiè non lunt divers specié.
nonda se, sed requiricnepationem dirilinais ab a Aur tantum, auccantum ascidens. Et cune

## Folio  -  — 786373555:0181
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0182
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio 85 — 786373555:0183
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000183.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
compolicum vel subjicitur, ut quando dico; homo A eadem, quam diversa, _ id iterum vel (1) simplicis
iuscus est bomo. Vel praedicarur, cie quando di- ter, vel (2) quannim ad ea, quae magis in serisus in-
co, Musicus est liomo Musicus. Ileec aucem omnis
mon habent adeo magnum ulum, ideo ex Aristo.
rete recensuisse sucieiat.
Narie dicemis de eodem per se. Illuddici.
tirrs quod est idem numero. Duod irerum eribur
modissie dicitur; ut paret ex Fabula. Delumca
autemm est hac distinctio ex l. Fopic. c. 7. ubi Ari.
Roceles eo, quie sune unum numero; sic distiri-
currune. Exemplaride in Tibula. Pehic est spe.
cialis miodus similicudinis, quando quaedain diu
cunicur similia, quia Fere omnes qualicates hiabere
casdem; de plura habent eadem, quam direisa
(3.) Dicuntur Cmilia d ca, quarum una est quali-
Eas. Echocicerum Aicr. vel in eodem eradu, vel 2.
non in eodemgradi. Ica c. 8. charra haec de charia
illa, quia tandem habent albedinem, Fuincdio B-
siric. Arecroes en numeroidem esse dicies quaenu B milia. Sed quia in illa chared albedo est exreo-
merari non pessunt, X. Mlet. EEXF. 10. de numero di-
versa que faciune numerum. 2. Dicicur idem per
se, quod eMt idem specie. Idem 3. Genere, dc 4. Anan
logia. De quibus omnibus videatur Tabula supe-
rior.XIV. deuno, 5 sequers V. de Fnte per se 5
per accidens.
Exliejam consideraviuus i. quomodo idem
sumatur 2. Onomplex sico Jam sequicie, ut con-
Sideremus z. quidimponcet? Nempe idem impor-
Gor, Acur non eodem pradulinchmilia. Ita ignio
e aqua calidissima erian sunc libi similes, quia
Habet eandem qualitacerii, nempe calorem. Sed
quia ignishaber calorem excellentiorem, quami
aquas ideo non in eodem sradu sunt bmiles. Duo
ducerm iones habene candem qualicareni, scilicet
calorem, etiam in eodem pradu, de sceciam Cimi-
les tunc qua qualitarem in eddem sradu. Facten
nus de eodem.
catunicarem plureum. NaMm V. Met. c. 25. dicit AB C Sequiturnunc ejus oppositum, DIVLKSUM.
stoceles, qud domne idem sic unum. Imporeac igi-
tur idem unicarem plurium, vel quando revera sunt
pluras vel quandonoie sunt plura; uxo camennt plu-
ribusurimur. Dux ex dicta doctrina de uno lacis
clara sunc.
Sequuneur jam COGNAZA IDENZITAT15.
Aristoreles V. Mec. c. 15. eria haec distinguit, ea
dem semilia  aequalia. Eadems, dicie, sun, quorum
est eadem substancia. Similia, dicie, sune quorui,
Sumitur ducem RXC vox 1. late, ve complectieur
quoque differentia. 2. Sericte, prois, qu’ae à seipsis
distineuntur, neque in univoco aliquo conveniune.
Fc quae sic dirersa lunc, ue non conveniant Tubui
no aliquo uniroco, Tunc quidem distincta, sed not
quae sub viio quodat uniroco, sub quo conve
hiunc, distineruneurs icta Tune proprie diversa.
Sic summa genera sunc distincta, sed non sub
uno quodam uniroco; Tub quo conremiunt.
una est qualicas. Obi notandum, ut aligua lim-DNam erisnon esunirocum, sed isposEr. Contra
plicirer dicantur simplia, devere inesse iphs ean-
dem specie, ec quidetu specis specialislima quali-
earem, non suns Cmilia, sed distimilia. V. 8
eygrus e corrus habenteandem genere qualica-
rem; ille neme albedinem, hic nigeedinein, cir
jus uttinsque cenus color estr sed corrusec cy.
ouus a nemine dicuncurtmhiles, ided quod non
habeanc eandem specie qualitarem. Porro equai
lia (dieit Aristoreles) sunc, quorum est eadem quan-
homo ee equus proprienon sunt diverta, sed
difterencia; quia conveniune lub uno quodam
unirocos nempeanimali, ex sub hoc distinoranis
cur suisdifferentiis. Solene ramen haec vocabula
cciara lacius accipi, ut ditterentia dicancur diree.
Paz de diveria differentia.
Oraurem anne supra eadem dicebantur va-
riismodis, numeronempe; Pecie, genere _’analo-
ein. Ica oppolicum quoque tor dicirur modiss
sicas. VF v. 8. duae linéae, qua um utraque loriy a P nenipe dicuntue diversa i. numero; ea quae nume.
est ulnam unam; dicunrur aequales. Elxc duo po.
rari possune. Et differunt vel cancumnumero, itaue
Periora, nempelimile e aequale, dicimus esse co. non simulhabenne diverlas esseancias, d de his loi
enata cjuodem. Ucenim se habet idem ad substan.
diam, lie semile le nabet ad qualicacem; aequale ad
quaniicaiem.
Delimili adhue aliquid monendum. Nem:
quieur detinitio speciei specialisime. Vel nume-
ro s Recre simul differumt, uc hic homo, ec nie
equus. 2. Sune diversa genere, ec quidem vel sub.
alterno, vel peneralissimo. Et qu’ae genere penera
De Aristoreles V. Mecaph. tradit aliquos modos, lissimo diversa Cune vel differune, illa maxime dif-
quibus aliqua simmilia dicuntur. Absolace qui F sernntgenere, de quando aliqua genere differres
dem loquendo, somilia dicuneur, gnorum est ea- dicuncue, cunchoc inodo plerunique intellixen
dem qualicas, sed in Specie hoc he rariis modis. dum ett. 3. Fciam Recie diversa lunc; nempe que
Nati dicuntur similia e. quae idem passa sunt, ve habeni dissimiles essentias; ne equui ee homo.
4
v, 5. duo Febricicances dieuncur similes, quia u. Denique analogia, incer qu’a ne analogia quidemi
nuim paciuncurmorbum: 2. Du plura habent incercedies urhomo e amimal.

## Folio 86 — 786373555:0184
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000184.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 105 lines, status machine
Aeni momenci est hxc doctrina, ei
materiis ac disciplinis fere omnibusoe.
currir. Percinec aucemm illa ad cractario
nemunius, cum quia unitati opponitue
mulcicudo, omnis aucem mulcicudo imporeae
c. 8. intellectus ee actus intelligenei distingrur.
puerealiter, ubiintellectus estcausa, de actus in-
celligendiest effectus.
Distinctio rationis secunaum Scholasticos etto
equandores per se unum sunt, per consepius auremin
distinctionem quandara, e conera: Tuns, quia dd B ordine ad diversa connirara, ut distincta concipiun-
doctrinam unius pertinet doctrina de eodem et
direeso, ur dictum. Sed omnis dipinctio quaedam
eAt diversicas.
Scatuuneur aurem duo summa distinctionum
genera nempe diltinctio RE  L. IS, d distinctio,
AATTONIS. Scholatrici quidem Raciiuni genus
EExFIUI, nemDe diCtinCH ONe MODACEM. Sed
quicquid dehoclicinos aftirmamus, quod subhis
duobus generibus diltinctionum; realis de ratio-
cur. Faciune aurem Scholastici differenciam ra-
eionis duplicem: racionis rariocinantis de rationis,
iratiocinarae. Dicinctiorarionis raciocinaiae fit per
concepeus dissimiles incellectus; quande scilicet u
num ex idem diversimode concipitur. Distin-
etio rationis raciocinantis sic solum ceminarione aue
reperirione ejusdem conceptus. Ouomodo distir-
Griineur illa, quiae alias dicuntux oodorapisrq; Ve
c8. entis de gladius. Et sc Scholastici distinctio.
nis, possint omnia, quae distincta lune, compre C. nem racionis diltingrunt seu proxonune.
hendi. Fcenim distinctionem realem dicimus
eam, qua aliqua distineouneur, vel non sunt idemei-
era mentis operarionem. Quo modoeciam distinctio
modalis est distinctiorealis. Namr distinctio moda-
lis, ut inferius audiemus, est inter hominem qui
sedec, ee ejus seslicinem. IIac aucem sunc distincta
ciera mentis operationem. Aliud enim est homo,
_ aliud sessio, quin porest ese homo absque sel
tione. Sed quaecunque possunt ab seinvicem le.
Arictoreli verorasione distingui el differres
Recie sive forma, autracione formati: AEque SIC la
tissime patet haec Aristocelica, vel ad menrem A-
rictecelis sumca racionis dictinctio. Distivorum:
cur enim lc omnia, qux habent desinseiones aue
raciones Formales diverlas, qualia lunerum illas
quae Scholasticisratione dicuntur distingui, v. 8
ens e unum (de quibus Aristoreles V. Mec. C. 2. di-
CenS: E5t 2o dv naro Eb TaV)or, nat uia Dvors, a
parari, illa diltingrucitur reipsa, de non per ope. D sx aes eui derco dnnsa. Ens verd es unum idem
rationem intellectus.
Distinctiorealis secundium Sebolasticos est, quae
est inter res, quae reipsa sunt diversae. Cujusmodi
duo consticuuntur genera, d dicieur quod distin-
etiorealis alia epessciva, nem pe incer duo enria-
alianecaciva incerens (s non-ens.
Dispucant aurem Scholactiei de fienis distin-
ctionis realis. Mendora, quem jam nos sequi-
mur, Racuic eria, ec d cit, distinctionis realis li
sunc es unanacura, sed non ut quae uina racione sett
definicione declarentur. (eum peaecer ea muleaia
alia, quae illi reipsa differre catuune, sive idetm
snc Tubjecto, anc conjuncta de non separata,
ununrque de altero priedicetur,) quomodo L
Phys. cexc. 60. PhiloCophus dicie: avD eCoNOV H9I
audoor aesduc eiras er; a cideigs sx Ev, nOC
El, tominem es Musicaeionarum, hlcilicecidem
_homoHc, d apeso (C veliminulicus, numero esse
Baum eser. quando due res sune in diversis suppo. Punum; Becie aurem non esse unum. Nam, ad dic, rio
sicis, 5 quando non uniuneur. Dieitque cunc si
enum esse exiders. Vosica proponimus, dicenccs,
lignum distinctionis realis esse, quando aliqua
sunt diversa supposica, vel subjetta aursum in diver-
sis supposiiis. F. 8. Deceus de Paulus differune rea-
licer, quia non surcunica, sed diversa suppolita.
2. Alcerum Cignum est separabilitas, hoc ett, quan.
do aliqua sunt quidem conjuncta, pollunttamen
eides Reico nai Neyco FaVroV. egue ravror andeco
co ai  ausco eivar. ITOC elt, pro eodem accio
pio. seciees racione. definicioneve differre. Non
enim idem est hominis es Musicae ienari esse vel et
semrin. Conter praecedemrem text. 25. 6 seg. 06.
Item V. TopiC. C. 4. 5. 9. _ alia loca plura, ubi (-
milia habet. Sive Cubjecto de numero differane
Separataque  discreta sine, ut homo _ equus, qui
separoii, dicuntur etiam disterre rcalicer. Fic au- P diffecunt specie, ersd de racione; quia, ut audi-
rem, ucunum ab alcero separecar. (I.) Uturrum-
que exist +, es maneat in rerum navura, quando se
parantur, ut corpus de anima humana. (2..) Uc al-
ierum non post manere inrerunthacura; quando fit
separario, qud modo se habet calor in aquh calidd
uc eriam feisus in aqua Frigida. Quando enini
separacur calor ab aqua, (duni haectrisescic) ma-
net Gu aqua, Led non Caser. 5. l’ertium (.
onum ell, quano aaguas habent ut causa 5 cau-
sacum. tua enim realicex distingui cercur olt. UE
vimus, scd eidet 8) rci noyco differre unuri idemqs
Funt.
tur, secundum Aristoreleiri ratione distingrun-
tur. Duo enim vel plures homines c. g. d duse
albedines, quarum ina in hôc, alia iu alocrono
auc eriam in peplo, rcaliter quidem, non tameu
Dixit autem mulia alia, quae illireipsa dissit
reftacuunc. Non enim ominia, quae reipsa avt red
licer differune, e a Scholasticis differre aruun.
racio.

## Folio  -  — 786373555:0185
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0186
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 87 — 786373555:0187
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000187.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 114 lines, status machine
racione diltureta lunc, quia specie detinitione, ec A mulcis demonstare conatur, s Scocum hocsta
racione toririali non diffecunt. Ex quibusluce Wvisse. Operae precium non eR, ue tempushris
mecidiona clarius ett, distinet orem rationis A-
rittoreicum tacirs parere, quam com, quae iScho.
lalticiscradicur ec issurpacur. Witilenim eorum,
Duae Peripncecici, imo de ipsi scholatriei re di-
Hinsui alserune racione distingui concedune,
cum camen mlca eorum, quad se distingruneur,
ratione quoque ex mence Drilhorelis diferant.
impendamus, st Pollicici sius; an ScorushocKa-
everit, nec ne? Sulnicie aobis encenciam in se.
proxonere dereturore. Schorista isicur duplicem
facimne dillinctionem, ex nacuraren de diltinctio
rem racioris. Distinctionem ex natura rei vo
eanc comi, quatu hosdicimusrealem, nemmpe quan-
ao aliqua non sunt propsus idem, sed distincta eriam
Quam quidem direrlitarem inde marare exilti- nemine cogrance, eatamen non voenn Mlirea-
mo; quod Scholesticis racio re diltingui sic tan- B lem. Sed haric suam dillinctionem exnaturarei
cum cacione d Rivic in s oppovatur se distinoui
realicer. Ac dillirctio rarionis spisd Philosoptum
non opponitis discinctioniceai, sed abstractum
quid est ab ea cux estcanumracionio, et ab ed,
quae ell realis.
Perspicicor ex dictis secundo, nonin certu
nollro simis cceret. se distirctionem racionis, ut
ab aristosele siret, e. qie vecuin elle, quod qui-
dam dicure; caci epconi d. Rinctioni reoli in
iterum distingrune in realem de formalem. Rea-
lem vocant, quae est inter rem s rem. Formalem ex
natura rei dicune, quando aliqua im interse sunt af-
fectaim unum convenias alceri in primo modo dicen-
diper se. Sic gonus de diHerentio distingvuntur
Formaliser ex narura rei, quia scilicot nec ditte-
rencia de genere praedicatur in primo modô di-
cendi per lc, nec genus de differentia. Cenusenim
non includie essencialicer differenciam. ec diffe
priore lignilicatione. Vidcaeur Aisoteles V. Mec. C rencia eAt de cRencid xerieris. Hane distinctio
text. 10. C5 sc99. C5 X. Merapt. c. ulc.
Mode distinetionum quia nibil habene difr
culcatis, ecex ipsis verbis Racim innoceleune, ano
Bio Scienter pratereuntur. Persimus ergo ad ma-
sis explicaen ssecellaria, vempe nocanies, quod
quaedam distinctio sie
ESSEHMALIS, QUAdAM FORMLACIS, quae
iam MOW ALIS.
Primum essencialis distinctio in sigore Surita
nem porro adhibent Scoristae eciam in dirinis, d
dicune; accribues dirina ab essentis divicid de a se
invicem non racione dictingui, sed ex nacura rois
non tamen realicer, sed Formaliter ex narur a rei.
Etacestsententia scorictarumo
1.
Verum nos illam refutarius sc: Ouod se
haec diptinctio datur in DEO, sequieur, DEUM esse
aliquid composteum, vel non simplicissimum. Tn quo-
cunque enim lune duo vel plura, nonracione
erteantum realis, Cs incer illa, quae dissimiles habent Deantuim, sed reipsa distincta, ec ciera meneis ove-
essencias. Pore eamen Brc distinctio eriam ad
ea extendi, quae soin racione distinevuneur. VEEi ve-
rum est. faculco: es animae ab anima non nili rd-
rione distinsui, cune inreslectus de voluntasni-
hilomimis dici possune dHerre estenialiter, tum
abanima, etimr a leiosis, quin habone diverlas de-
tiniciones. Boc moeo diltinet o ettencialis vel
parum, relnihil drffere d disinetione rationis, cet
nelcio, an simpliciies asserendun BC, HXEPTOI-
rationem tum incer se, cum ab ipso, in quo lunt,
difforune, profecto illud non poiest esseens lim
Plicissimum, sed necesse estibi reperiri compos-
tionem. Requi ex iplorum sentenera in DFO
Tupr duo vel plura reipea dictincta, tum incer sein
tum ab ipsa DEL estentsa. Hoc probatueinde in
quia dicunr illi scorista, v. 8. ominipotentiam ex
incticiam incer se distinsuireipsa ab ivsa quoque
estencia divina. Unde hoc modo reipeâ luncim
Sus esse eadetti. Sumrenda aurem est distincio F DFO mulea e direrla. Frso daturin DFOcom.
sationis sion ex menre Scholakicoru, sed Ari-
Rocelis. Quod dico proveee my Perium Trini-
caris, ubi eres fiersona diferuncinter sercaliter.
et eciam rariene ex mence Acisorelis, (possumus
enim ejus doctrinam de distinctione racionis
huc accommodare) sed non dicendun est, quod
diffecant quoque esenicialicer.
Deinde distinctio formalis Rtacuicur vulgo
incer eas quorumratio formalis aiver sa est, live alias
Pohtio realis, quod absurdum.
Reserurre quidem illi hic non pauca; sed
ad omnia illa nos responaimus lacis in insticuri.
onibus nosoris Mecaphipsicis, quod Dnn. Rudicoree
remictimus. Neque opera precium eA ca hicre.
Petere.
Sequitur narie texiio lOcd DISFINCTIO
MODACIS. Aristoreles hanc distinctionem in-
cerrealem modalers prorsusioriorais Schola-
F Rici vecores seciam non inculcarupe, sed recentio-
res quidam eam ee proronune e detondunt. Fa-
eiune a. ecipsi dictinctionem duplicem. Nempe di
conc, quae dair distingui reipsa vel ex nacurarei,
quaedam racione. Diltinctionem secundum rem
vel ex narura rei Faciure duplicem, realem de
modalemi.
Eic aurem ante omnia exponendum, quid
incelligarue per NODUM. Modus hic appellacuE
Bnare. GiCgorius vero ariminen islib. P. distinct. 8. id, cujus esse in boc consistis, ut actu affisiut rem ali-
quam
reipsa distinct snc hreraciovo.
AScoristis Racuicur seneis ineata t ea
dom es racionis distinctionem, roeaturque formalis
ex nacura rei Ddico, aScociltis. Nam Petrus
Fuas de iendora miulcisidngn, il spue
Scocum ab inridia hfus pmons siberet, bl.
tans seocum hone diftinctionem Hors acuu
Facemur siecem; quos espalogu, aespi.
Ios ejus hoc genus distinctionis capisse proxu-

## Folio 88 — 786373555:0188
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000188.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
quam singularem, erque quasi adfixum sic, ica, ui nec a ctionem modalem proponune e defendune prae-
perpocenriam D E. l absoluiam possit esse sine co, nec
concixi possic sine eo.
Exponendum quoque, quid intelligamus
PETREM. Res Specialirer hic dicieur id, quod est
ejumodi enticas, quae uc suc in rerum nacura, non re
quiritur, ut actu rem singularem assiciat, sed pocest
per porentiam DEL absolutam salcem existere. V. 8.
modus Verri cst ejus Cestio; Perrus aucem ectres
ip(a. Pecrus elt in rerum nacurâ, ut actualicer non
ter distinctionem redrem ee rarionis. Distincti
atticiar, nec affectus le. Sed sessio Perri, _ aliud B realem. 2. Specralier pro diltinctione, quae est
ejus esse, est modus Petri. Hxecenim est selHor
nis Bacura, ue actu afficiaerem singularem; cum
nullum unirecsale sedere deprehendatur. Homc
eanquam univertale quidem sedet, sed ex acci-
dence, quia Pecrus, qui sedet, est homo.
Elir ita expolicis pacer, quid hc modalis di-
stinctio. Nempe est incer rem indalinejus, vet
incer duos modos ejusdem rei. Vrv. G. Pecrus de lC-
sio Pecri diltingruneur molater, Gusa tunu
modi ejusdem rei. Dieo autem EZUISD E MC quuntur, unum est subjectum, alterum accidens, pro-
RF I., Nam modi diversarum rerum distinguun-
tur realicer. Itam uc Pecrus de Paulus au
tur realicer. ita e CestoLCacor au.
Bruncur realicer.
onem quidem nos non nesamus, negauS du-
rem, eain esse peculiare sehus discinctionis. H0
lem bitariam accipi. L. Generalicer ex mente
desibidunotum pio ou allbie, qua 
it olendatur, nocanusi asoaa
Aingruncur aliquo ciera mentis operarionem.
Duomodo diCirctiomodalis est etram realis. EF
hoc modo nos lupra accepimus distinctionem
incer rem es rem, ut resspecialirer accipitur. Ec lic
dilcuco Modalis NON CH TCaitSs GHIa LOI EHLIH.
rerrem e rem edrem ee modum rei. Nosau-
Tela gumentamur (C: Si propieres, quodilla, quae
distinguuncur reips a es cirra mentu overationem, it
se habene, ut unum uotum pres, aletum mouu,
dacur rerrium genus distinctionis a distinctione realt
es racionis distinctum, quod disitur modale; sequieur
eriam proxierea, quod ilorum, qu’ae  
plerea etiam aari alud adbuc senus agltoo
quod possie dici distinelio accidencalis iner subsia
nam e5 accidens. A. qui prius est. F. (5 posterius.
Sutsiciane,
Haec paucis eorum est sencenicia, qui distin
Consequentia probalu Talio Pals. a u
Aeni momenti ellhaec doctriva de VE- D
Plis disquiritur, an propolita aliqua
quaectio vel propolicio sic vera, an Falsa. Cumixi-
cur in omnibus, quae in disciplinisiractantur,
specterur vericas, eriam in practieis, ubi quidem
non ell finis ulcimur tamen ob ulceriorem tinem
ibispectatur, protectocurpissimum eric, omnem
aecacem in scienciis e disciplinisterere, sive line
Sed verissima sententia est, in prima mencis
operatione non esse vericarem proprié, quod nos
probanus cum racione, cum locis driltocelicis.
Ouod accinet polterius, nempe autoritatem Aci-
Rocelis, locusLib neet Eei. c. 1. 5. 5. Cst ClaristimuS:
est d’iarce er ry Xy, or ps vonua avev 18
aindevem il veodedas, ore de ndn io araynn
FETCD VnaOZCN duTECCV. ETC Hai ev Ey Ocor.
Acet rue ourco nai dicciptoir est ro sodos se
Philolorhica, sive Theolulex, sive furidicae, A. E. nei 50 a Anfes. Dua ica vercuncur a sul. Pacio:
ve Medica, et disquirere, quae veca, quae Falla,
ec tamen ignorare quid sic verum, quid Fallum:
quod pluximis usu venie.
Scacim aurem quaericur, in quibusnam consi
sat vericas, an in rebus, an in concepcibus: Eccum
operationes, animae BrE, quantum ad praelens qui
dem. vel prime vel secundae, in quibusnam consiltas
Nos dicimus, veritatem consistere in secunda
mencis operatione proprie es per se cs in responden-
re illioperarions enunciativa oratione,
Sed controrersa est de prima mentis ope
ratione. Mulci luce, cut Ia Adc quoqueverica
tem _E FalSITALeM BONUNE. Ec Srarer lané de
Protelio dispurac, esse quoque vericatem in pris
mâ mentis operacione, peculiari tamen modo
esse in secunda. Sed cum disficile hoc sc expli
care, vacie explicant. Porisima est SrareriidcEd-
jerani inprimam parcem Thomae explicario, quo
retocari in quadam quastione in meis quassionibus
Logicis.
Quemadmodum aurem in anima est incerdum in-
cellicentia veri vel falsi expers, incerdum vero cui
jam necesse est alcerum horum inesse: Ita etiam M
voce. Nam in composicione es divisione est verucas
es falsicas. Sunc e alia loca non minus inert.
denria, uE VI. Metaph. cext. 8. ubi haec leguneur:
20 de ces aAndEE or. nai un er cos bcudoc, nueq
ooroir crraidiaie Eor. LOc CA: Fns autemut ve-
RO _x PALSO. In omnibus enim disci-
sonc cernuntur. POrrO I. P. Mecaph. cap. 12. 1. 21, dicit:
coht aandevet udo o rd dmEnUEOV oiouoS ola
ecica, rai ro ovyneiueror soyncida. Eco
5a) d o Eraerrices EXcoV, n a eg YVar 
Div, n bom dGWv. Cose F0  Andec Regoueror, i
codo5 Uaque verum dicie, qui id, quod divisum est,
divisum esse existimat. es quod composium est, com-
poni; falsum aurem, quod conrario modo sehabet.
rum, es non-ens ulsalsam. it compoptione alot
acquered, quanao ectrant honeot, quba vectionai
ei

## Folio  -  — 786373555:0189
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0190
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 89 — 786373555:0191
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000191.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 115 lines, status machine
rur ant fatsum. FF IIT. de anim a cap. b. F. 21. Ito: er A est dicere id, quod est, esse, aut quod non est, non esse
ois sc 70 +u nai 20 eandes, obr d615 715 ndn vo-
parur, cosrce Er oorcor. Ac in quibus jam falsicas (5
vericas inest, in hisce composicio jam qu’aedam est con-
ceptuum incellectus, quasi ipsi sine unum. Et qua loca
Possemus producere plura, iisqs probare. proha
senrenri a esse Auctoritarem Philolophi.
Mitra a. ductoricare, probamus, quod diximus.
ratione cali: S. in simplici memis apprehensione esset
verum auc falsum, esset eriam in incomplexis dicrigni
bus. Sed in incomplexis dictionibus non est verumnee
falsum. E. Verum (5 falsum quoque non est in simplivr
meniis apprehensione. Minor probatur, quia quan-
dojam quis insredererur e diceret: album, lapis.
neq; verum dicorecneq; Fasum. Maiorpaccreciar
quia in compleais se in orationibus enunciacivis
est verum dFallum, quia est in composicioneddi
visione inrellectus, d quia est in operarione incel
lectus secunda verum et Falsoin, ideo etiam est ic
orationibus respondencibus illi operationi intel
lectus. Erge quonium cum in secunda mentis ope.
satione estverum e Falsum, eria reperirur poltes
in enunciacionibus, qua respondene secundemé
eis operacioni, hinc lane ob eandem rationem ne
cese eAt, ue hi in prima mentis operacione cPerve
rum e Falsum, illud quoq’esset in lingulis dictio-
nibus cidem respondencibus.
mentis operatione consistere verum velfalsum, lic ob
siciens: Onicunge conceptus est conformis rei, ille est
Eic delcribir contormiture, qualis sicincelligen
da, in quo consiltat contormicas concepruum,
nempe incer ro dicere e rem. Dilconvenientix
cadem estracio. Et patohaec sufficienter ex anrea
dictio patere.
Sed incter aliquis, ueigue Aristorelem IX.
Mec. c. D2 etiam primae menris operacioni eribuere
veritarem _ FaICtatem, Ut OC l. 3. de animaitent. 2b.
uhi scilicer etiam visionitribuie vericatem. Jam
vero vibo est simplex axpretientio coloris per a-
ctum videndi.
Resp. quod Arictocelcheribuae simplicimen-
eis overacioni de riboniverutm, non pronrie, sed
improprie. Illa aurem improprietis contisticin
hoc, quod veritas est conformicas conceptus cumre.
Jam aurem quia concepeas simplices etiam lant
contormen tuo objecto, ided habent quandam ra-
tionem reri, de haber se vericas ad simplices con-
ceptus per quandam analosiam. Ouia nempeo
mnc reprxelentans est contormeei, qnod reprae.
PenFaE. Sicut imaSo, quae Caelaretm repraseveAt
est ei conformis. Omia igitur conceptus simplex
repraesenear suum objedu, sequitur, quod c. quoq.
sit contormis, d Sc rerus esse dicatur, noir vero
proprie, (quia uri jum cum diximus, conforinitas
incellectus cum re, in qua dicitur, contiltere veri-
cas, non est quaelibet, sed ejusmodis qu’a aliqua
componuneur d diriduneur. Sed in simpliei
menels operatione nihil vel componitur vel divi-
verus. Sed simplex concepius est conformis rei. F. est D dicur.) sed improprie. Ec id propeer rericaci in
verus. Major probacur, quia vericas est contormi-
tasinte lectus, seu ejus conceptuum cum re. Nair
veritas non est immediare in incellectuis quod eti-
amhic monemus) sed mediancibus concepcibus
Duandon. intellectus aliquid concipit, de illi con-
ceptus Tunc conformes rei, tune dicitur illa con-
Formitas esse iphus incellectus. Minor a. probatur.
quia simplices concepcus reprae lentant rem. Cuoc
a. aliquam rem reprae sentat, aut illam rem reprae.
simplicibus conceptibus opponicur non Fallum
Sed ignorare, vel ro non cangere, non concipere ali-
quid quod docer AriC. IX. Met. rext. 2I. Nam autE
rem concipio, uc est, aut ac non eH. Siur est, cune
verum concipio. Si aurem concipio,urnon et,
tuncnon estilla res objectum conceptus samau-
tem nihil verum vel Fallum dicitur, nili in orditie
ad luum objectum. Mavet orgo adhuc trmotalo
noltra sencentia, quod rericas et la Ticas proprie e
seneac, uri eht, aur vei non eR. Si reprae sencat ue est. P. per se sint in secunda ventis opcratione.
E. estet contormis. Si aurem non. L. noh estillares
A vericare aurem e Fallicare proprie sc dicta
denominancur tum ipsa compolicio de dirihoin-
rellectus, rum resipta. Corapolicico et dirisio
incellectus denominantur inde absoluee es incrin-
sece. Resaurem denomitantur inde cantum cum
apposio.
EA aurerm (quod adden dum) absoluié denomina
ri quando nomen, a quo denominario s, cribui
tur rei absque apposuo, uc explicat Rristoreles (ub E.
lectus cum re. Sed illa conformitas, in qua consi. F nem l. 2. Topic. Sic sine apposio ro verum ecso falsi
praedicaneur de secunda mencis operatione, d de
enunciaciris oracionibus. Unde recte dico: home
est bipesi est verum. Sed rebus eribnicur ro rerum de
2otallum esse nonnili cum apposico. Non n. recte
dico: Aureus hir est verus vel falsus. Sed cum appo-
SIcO: Est verus aureus, vel falsus aureus. Sic COnd
Deus simplex hominisnon est rerus, sed LaMCAV
rus concepius hominis.
Sethic pollec quis _ Bcleiurique eriam in prima
obiccrum illius conceptus. Sicutc. 9. quandona.
betus imaginem imperatoris exprellam in ali-
qua charta, cune illa imeso aut repraeseneatipe
ratorem uc esti de tinc vera est ejus imaso;autnon
reprteueac licuri est, dehac ratione, quacchusnor
repraelentat, uei est, non est ejus imazo.
Verum ad hoc respondetur, quod veillastior
Coclctac in queris contormitace conceptusincel
stic veriras, ab Aristorele peculiaricer delcribitur,
ati de ipla veriras. Nempe describie ille veritatem
per componere, qua composica,es dividere, quae divisa
sunc. Fallicarem a. modo oppolro. Requiricisitur
Philolophus ad vericacem quandam compolicio-
nem plurium COnCePEunM. FC es locus illucrissI-
HuSV. Met. Cap. 7. rext. 27. Dicere id, quod est, non es-
feraur, quod non est, esse, falsum est. Ouidigicur est fal.
Pacnt. Eonis tatat est aobere, 6 b. D oa est B 1htot.  bt a

## Folio 90 — 786373555:0192
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000192.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 107 lines, status machine
Ocinde dixi, veritarem _ tallearem eribuise. A inrer vericasem incomplexam e complexam. Sedrioe
cunda mentis operationi de orationi enunciacira
incrinsece Ced rebuscribui extrinscce. Nam res. di
Cuncur rera, quatenus apta lune cceminare veram
Tuicornicionem; Fallae contrario modo. Duando
ergo dico: ienis est calidus, oratio elt vera per de-
nominatione incrinleea, quin veritas revera ci in-
CsF. Sed quando dicitur, aurum verum; verum aur,
veladulierinum falsum aurum, el denominario ex-
arinséca à compolicione d diritione intellectus,
quia veruaurum apcum est terminare rera tui co. B
Enicionem in intellectu; Falsum aurum a. pre est
decerininare Falsaiu sui cognitionem in intellectu.
Noca a. aprum esse cerminare falsam sui coeniiio-
nenihil aliud este, quam lica videri, quod non est. VI
Aristoteles1. Flench. C1. aieires alias esse veras, alias,
cumnon sine, videri. Goemadmiodum in muttis re-
bus id Er ob quanda similicudinem. PAg; pulchra
illa doctrina Rristorelis, qua describir alias esse
verasres, aliasno ele recas,ica tame videri. IInde
Quassis glidost ietesta ver, su Philolo.
dixi in Tabula, utres denominentur a Falsitate, re C Phia sic FalCums, vel concri. Pam lumamus praesen:
quiri r. ut referancur ad id. quod ro sunc. Pam quari-
dores reterrur ad id, quod est, eA vera res. L virod
viciaca est falsa virgo, quatenus refestur ad id,
quod non es. Ouatenus aurem ad id, quod
est nempe ad luditicacam, tunc recte decitur vera
vireovitiata. 2. Requirieur, ut habeant quandam; s.
milimdinem. Duodn. nullam similicudinem habet
cum re, a qua denomiratur, non pocest dici Falsu.
tem propolicionem: Nulla virgoparee, dicie Phi-
Cophus; quiedam virgo paris, dicii Theologus, eu-
rergi dicie, suan propolicione esle verz, led nulla
Tane cu comuctione. Nlam P’hilolophus logui-
tur deviribus es de orainenaturae, quo deciain Theo
parrat. C OnCedit quoq; l’halolophus Lheologo lua
Propolicior Guta Lhcolos loquicur destacu sun
EIc nullum argentum poces dici Fallum aurum, pernaturali, quodetia Philolophus concedie super-
quia non in aliquo est Amile AurO,
hoc quogiDiximus in labella, quod veritas in se-
cunda menris operatione consistens, dicatur veritas
complexa. Distinouunt Autoresmasinominis
Solophiaelciencia reri dnulla cllciencia Fallis
Cua nune lutheianlo
velicacem incomplenum at Nis quisper ea
inceere remorie arctam. III au
tem purane, etis in prim a mentis operatiore esse
verum, uc sorriuslace detendit. Sed nostiocsim
plicicer nesamus, ideoqi nolui dividere reritatem
ir CMMPIOXANd C IIILOIHSBICMALES AMILIBCeFVerItan
Fer CoBleXAI CMICOMOCAdM aCIBSVONC. HNC
soenim, veritate recte dici complexam. In Tabella
V. Gllado poluis locurus si Cn alet seMCMIA.
Tandemi coronidis locomoneo, male a qui
ica  Philosophi a Me ququa 
Theoloeica verum; quod falsct  in Lsopic
. In Theologia eu reta am propontionem:
quaedam virgo parit. I ptoepta aCCHE
Nulla vireoparis. Fallistime, inquarn, sic qu. dan
busdam diridi _ distingni inter verirarem Theolo
Falsissimam, ee ejus contradictoriam veram 
docere. lina semper de eadem est veritas, hec un
logus verum lacuse Guonaca auses natua vireo
Dnacuraliter, es viporentiae Dei absolucae posse fieris ne
Antequam porro ad alia abeam norandum est
vired partar. Cod. L. CH HLC L id PlANC HCZANE, 11-
lcerror non ellMorpa, Ld Philolophiehiu
PDOAdoctrima  vero, accedimus num ad do-
a etrinam de sONO, quod cria cum veroltatui-
cur affectio enris simplex. VulGOH. eres Ratmuntur
Aac, eo roclius explicemus, distinguimus inter
BONVMALTERI, AEET BONLIMISE.
eneis adfectiones simplices, unum, verum, bonum. P. hoc jam prius elt appecibilitate. Si enim quaericur,
Ouod quidem non est apud Aristorelem, néc ullâ
racione lufficiencer hactenus probacum. Duicgnid
Sic, est tn agendum de rero ex bono in Mecaphys-
cis, eum lacius pateane, quam ut in scientiâ aliqua
particulari ejus eractatio includatur. Propreruni-
rertalitacem ere o suam percivene ad Mecaphy B-
Cae.
Detinitur aucem B O N VM ab Arittorele L.
cur pt appecibile, relpondetur, quia est conveniens.
Convenientiaigitur est causa apperibilicaris. Sic
c. P. Canicas estbona homini, se ab ix so apperibilis;
quia est ei conreniens.
tion carcum uc forma, leuti (cieneia est conveni-
oudlis aucem ut corma lubltantialis; ledoriam
Ethis. Quod siciu, quod omnia aoperunc. EF veruen ic mareria, veiterum corpushomini. Icem est ali-
quoq; es, quicquid est bonu, est appecibile; de concra. F quid alteri conveniens tanguam per modum effici-
sed haec estrancum aliqua BONLproprietas, non enris, uri Deus est bonum quid hominibus; quias
in appecieu. Nam nullius rer ratio formalis eit po.
posterius bono, qua Osu caua clprior uoef.
decica Facl Gua borsa t.
ejus essenia siveratio Forinalis. Bonum est ehuli,
eur aliqua appecuutur; ideonon ponncoun
Bonum alieri eltiguoa est autui conven. CS. CC,
EIa. aliquid; alceri conveniens multis modiss
ens homini ue forma accidentalis, anima rati.
Aerior re eusus ettaltoformals. Sed dpPett c
Deinde bonum in se conlideratirr. Forimalicer
2. Macerialicer. Bonuin formaliver vel in abstracto
eAtnihilaliva, quam ipsa bonitas sive perfectio, que
alicui dicitur inesse. Mulex lané de ratione For-
tali boni sunt controvertia apud Metaphy sicosi
Sca. nos, in quoraciobonitormalis conti. e utillimum ett, dicece, in quo l ralio vobe
Fectu, bonum B. Cn CaMLa 5S appCCt. LrgO.
Forra

## Folio  -  — 786373555:0193
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000193.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 12 lines, status machine
deropose: nulla virgo parit, Y Gda virgo parit, etuo
ato acrdralius sic mihi vitu est int plilum Theologum
eptica etum o ei contradictioem: quia arius dicendum , gd
significet Vired. Nam vel sio ilfimius: Virgo est ibpit,
et Mulici  peperit ,ita sequetque etium p posentiam Deiab.
solutam o que fieri ut virgo sit G peperit, ect n. 1o)on
uaeXa. Verum hores + virginem hoc F illigunt, sed quae
Remdhabuit cum Diro; x mulierem i otra. Exhoc
manifestum e possibile ec ut virgo 6 sit, G nec peperit
Possibile etim ex ut peperiorit quae sit virgo, supplente ni-
minri aliquo tam potente (a vini cocursus alias facit; idue
etu ptitus, si accuratus E, agnoscet.

## Folio  -  — 786373555:0194
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000194.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
-

## Folio 91 — 786373555:0195
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000195.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 109 lines, status machine
 (3
Formalis constienta. Aliihoc senciune, alii aliud. A quae dam necessarie adid, uc aliquid sit, (uri v. 3. C4-
Nos tempus controverhis cerore nec volumus,
nec possumus. Sutticiae nobis rem perspicué
proponere, e eam sencentiam, quam pro veraha.
bemus, declarare. In perfectione aurem consistere
bonum formalicer dicimus, _ probamun ex OpPDO.
sico e ex concessis. HIoc apud plerosq; est conces.
Cum, malum formalicer esse careniam perfectionis
inesse debicae. Uinde evideacinime seguleur: simalum
formaluter consistit in carenria perfectionis debicae,
pur ec corndesle hominis,) de quibus in pralemi.
arum non loguimur. Si enim talis pars decR, col.
litur ipsa Substantia e essenria, nec maret res.
uadom aurem partes luur secundariae; sine quibus
rocum esse pocest secundum essenriam, uL V. 5. Pes, qui
si abscindicur. manechomo adhuchomo. De qui
bus nunc nobis est sermo.
Fs e porro atiquod bonum ACCIDENITA.
LITER, Everacione accidencumi quomodonomo
bonu econtra consistet in perfectione, quae inesse deber.  virtuce predicus est bonus, quin vireus est accideris
Nocanda a. CuntitA verBA: WWESSE DEBT.
 _ TCA OIE DEBETINESSE. Nam nilihaec
accendantur verba, profecto omnis creacura erit
mala, enullBon2, guin quaelibet creacara caree
perfectione dirina. Sed propcerea tamen nulla
creacura est imperfecta vel mala, quia perfectio
ei conveniens. Contra viciolushomonon est boi
nos accidencalicer, quia carer perfectione acci
dentali, quae et debebarinese. Fisic etiam non o.
mne ens est bonia.
FIIita Tunetrermodi Vazquerii. RIos auiECt
duos tancum in nostra praesenei Pabellâ polutu
dirina non eA debita lresse creatura, nec porest mus modos, de cum, qui Varquezio secundus elt
inesse; R enim in crescurâ esset perfectio divina, omitmus. Sednulla cum pognd. Bonrrin acci
non eseccredtura, Ped Veus, et Sic deltrueceture demale Varguerius sumie prietius, quam nos. Di-
jus propria essencra. Sic etiam equus non habec in C Rirguic enim ille essentiam rei cumtis; quae ad es-
le perfectionem hoinis, nec ismen propiecca senciam periinene, ab accidenribus, Facit que aliquod
est in se malii quid, se d est de maner bonum, quia
cerrium, quod non est ad essencian requisicuin
non debetilla perfectio equo inesse, sed hinesset necestaccidens. Ec häcratione intelligenda est
non ampliiis esec equus, Sedhomo. NuIlum au-
cein, quod destruic alterum: quatenus destruit, po-
reltiph essebonum. Dico: Ouatenus destruir. Naim
mors Panctorum pro nomine Christi est Bonuins
Sed non quatenus destruie, verum oc eltvia id vi-
cam meliore, d uthabet hoc accidens secu, quod
distinctio Vazquez i. Nos autem accidens lumi-
muspro omniéo, quod non est essencia, aut de essentia
rei. Duo modo eciam parces subctantiarum mi-
nus principales sunc accidenria, quia res sire illio
esseporett.
Persimusnune, R nOrauE NOTES, in concre-
acpropeer honorem Christi. Dequibuonlibi. D eobonum aliquis dicir. SIMPLTCIFER, cuinulla
Deinde bonum macerialiter sen in concrero et
id, quod perfectionem debiram haber. Expocest dici
BOBUMI. ESSENTIALITER. Z. ACCIDENTALI
TER. Haec de summus exGabriele Varquerio, qui
docer bonum, uresteranscendens, consctere in
perfectione, de Racuicheri id cripliciterr. ESSEB
TIALITER ESOBSTANTIALITER, R3 ACCI
DEAATALITER.
Obi primum bonum ESSENLLALLTER, CC
perfectio, cujus capax est, deest. VcDeus eR Bonui,
quia omnes perfectiones, quas obtinere potelt
habet. Uc a creacura eo modo bona dicacurine
cesse ett, ut praecer luam esseneiam omnis erioin
accidencia contineat, quae ei inesse debeMe, aut
quorum capax cl. Siisirurjam eslerhonioi qui
haberet omnium FeruI ECIenEiain, OMReL virEu-
ces moraler, qua in hominem cadunez ec onnesa.
lias perfectiones, ille esset simpl: cicer perfectus ec
cundum cur cute, cuinibit de est edrum, qua ad e- F bonus. Sed talis nom reperitor. II. Dicicur aliquid
jus essenciam perrirene. Cumq; ulli ens sirs quod bonum. SEC (INDLIM OITTE, vel CUM APROSI
T0. Porest enim un perfectio alieni convenires
Se ipseindeBonus dici, licet aliis multis careat.
Porro bonum Zliguid dicitur. F. PROPTEK
ALIHD.Z DERSE.
Vulsaris ec admodum perrosara elt d: vilio bo.
Di intriahaec genera, quod bonum vel Eichonestum,
vel iile. vel jacundum Cuae dirisiorribuitlie Ari
la creacura desticuarur aliquo, quod ad essentiam Roceli WI EcBeC. C. 3. BC lib. VITI cap 2. Verum Sloca
ejuspercinet, sequieur; quod bono hoc modo Phxc reae inerospiciuntur, deprehendmr. A risto
telem ibi non dividere bonum. Sed II. Echic c. 3.
dividir id. quod sub electionem cadic, d dicit esse
Eripler. Fliimus n. vel honectum, vel utile, vel ju-
cundum. Fciam deinde VHII. Eihic. proponit gui-
dem eiamembra haec. Sed divisim. binon est ro
aza or. verum ro Diamar, Ceu id, quod est amabile.
Etiamha. Aristoreles non ita loquatur, nihilomis
nuncamen, quia rulgus ica obrinvie, loquimursie
bonum ellocrixi ex acile, jucundum, et benestam.
delulnatur sua essentia, liquet, quod omneens et
Seatiancer Crboriu. Sin. destitveretur sua ellen-
ria. cunc res, illa non esset illaree. Fverune olm
haerectein Apollinaristae dicti; qui dene sarune Chri-
A0 obimam rationalem. Sed hoch ita eHt, (HML
CH us non esthomo, quin deest aliguid, quoa
prnarium estad esseritium hominis. Cumginul-
Fumpco noa opponaeur malum, quianihil desti-
huscur aliquos quod adesenriom ejus pertinet.
Deinde dicieur VaEquezio aliquid bonum
BLIBSTANTTALLTER, cuimibil deest, quod a d ejus
Substanciam percinet. EF huIC OPPOBIMIEMIALUM
SUBSTANTIALTTER, cui deestaliqua pars inie.
eralis. Dc S ampucara sic homini manus aue.
pes, caret cunc is quadam perfectione substoncia
dispacce nemipe incescali, qua substantia est, arion secundum sencenciam communem. de dicimiie
accidens. Parres inceerales aurem lunc suplicen d

## Folio 92 — 786373555:0196
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000196.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 116 lines, status machine
.) 
Ergo primum WILILE eAtbonum, non rario. A’habec, se d ex dictis clarn est. Bonum enim mora
ne Ci, sed rarione alierius, ad quod consequen.
dum conducie. lporio amara non est conveni
ens sire bona, ne xero quidem, cacione lui, led
quia elt proptee lanicatem consequendam, qua
quiaeasro conrenions, ideo eriam pocioama
raipE converiiens dicicur. Scauimus ereo, bonum
usile consistere in denominatione excrinseca.
Seddicat quis, omnino eriam bonum ueile ha
bere aliquid inse, propter quod ste bonum, Rempe
le dicitur a moribus, et est idem ac honestum. Mo
res enim conreriune homiini, ue ett agens liber
rum, ee qua non libere tiuri, non percinene ad
rores. V. B. quodhomonon berôcoquiccibua
non pertinet ad mores, nec ided vel bene vel male
moracus dicitur: FC quia jam nullum ex nacura
libus elt, quod libere operarur, nili homro, ideo
bonum morale el iplum bonumhonelum. B0-
num deinde nacurale dicieur à naturas prout est
nim ec esti caciam quandam operandi, propter. B decerminata adunum Fe sic dicicur bonum nacu-
quam vrile est. V. 9. in pocione amarh est aliqua
vis, quae Facie aliquid ad consequendam lanica
ret. Sed illa vis et inipsa perione amaro, relin
ipSo medicamento.
Rcsp. Alind est comparare bonum veile cuna
fire alivd cum subjecto, cui diciururile. Si medica-
mentum compaeaeur cum bonâ ralerudine, sic
habet aliquidin se, per quod conducir ad raleeu.
dinem conlequendam. Sed guaricurhic, cum
rale, quod convenit rei urestnd unum decernii
nata. Uc c. 8. Trisus est bonum natarale aqua
calor aurem non est bonum ejus nacurale, sed
malum. Dellruit enim eam, de relotricin va.
Pores.
Fandem 1V. distinguieur quoque bonumin
VF RIMA APP ARENS. Cux dittinctio est usi
eatillima. et millo in locis ab Aristotele vlurrata.
Solet durem duobusmodis exponi, undmo
dicarur, quod potio amara sie veilis hominis quà Cdd, ne lare sumarur, de complectatur bonuis ho-
racioneidHac: Dos dicimus, quoe in illa non sie
aliquid, per quod Formalicer Gichomini conreni
cns. Sed illa ucilicas tora dependet à ralecudine.
ad quams conducic, et abhâc extrinsece denomin
nacur ucitiu.
Deinac ZHICUNDUM est bonum in ordiné ad
delectarionem, quam lecum adFert. HONESTIIM
vero esthonumpraecis ducilicace  jucundicare. BOn2
hionesta Colent quoque esse jucunda, ut qui extia-
teltum, urise de sucundum. Eclic verum bonum
es, quodrale es, quale exiltimacur. Paqueracio
De omne bonum jucundum pocetesse reverabo
num. Ur c. 8. volupras ex mererricidamore
concepta es revera bonum jucundum quia ha-
becur revera jucundum. Iicque racione recté
docet Suarez, hane dirilionem competere qui
demconcreto, sed non abstracto. Nam omnis
bonicas estreveta bonitas. Sed, alteromodo pon
bieu rircuris puenas pro patria, perpetuo hoc iph D cest paulo alirer exponi hac digitio, ue, quod est
est incundum; sed camech etiam clsee non juemn-
dum, adhue camen esset homini conveniens, le
cundum rectam rationem pugnare propaeria.
Hdaec cst illa erica divilio boni. Sux mem
bra cum saepe coincidane, nos divitionem ad di-
20roular redisimus, ec ita procedimus, dicentes.
Bonum elt ca le velratione sui, vel rasione alterius.
Hocpolerius elbonum, quod dicicuricile. IIlud
Prius eAt cale vel ratione suae delectationis, d eAt b0.
bonum jucundum es ueide, non cachm rerum b0.
num lie, sed cancu illud, quod est bonestum. Oua
enim inhronecta sunt, etiam ( jucunda Line, (ut
volupeaes Merecricia) tanen non unererabo
na, sed tancum apparentia. FTocquemono mui
ea Bora urilia de jucunda non Cunt vera bona. Et
cd sensis lumit Arisroceler bonum rerum, uti pa
tec ex TOIOHII. Cihis. c. 4. Dicirur enim ipsibo.
nun illud, quod placet honesto, et 2b iniprobo
num jucundum, vel praecisa delectarione, ec est b0- P habetur pro Bono apparenei. Et bonum app2,
num Bonestum. Echoc est irerum tale, vel uc est
conveniens rarionalinaturae Ceu homini, ut est homon
es racione micur, _ sic eAbonum proprie es reveri
honestum. Vel nt est conveniens nacura, proutna
rura sumitur pro ea, quae est decerminata ad unum
& hoc dicicur bonum naturale. Hoc modo c. e
Ferrum est conreniens ee bonummaxveri, ideo.
quod conserretur magnes in Ferri ramentis.
Iliud pexecered hic est onimadvertendum
rens, quod Virhonestus indicar talo. Oud jara
modo divisio haec iph quoque abstracto ett ic-
commodaca. Bonitas eniru alia vera ek, de alia
apparens; jucundicasque ac urilicas laexe non ell
bonitas vera, sed cantum axpacens
Nunc his explicacis, deducie nos ordo ad
ipsum opposicum boni, quod cAM AL HAS. UC au-
tem nunc bonum est vel alieri vel insebonum: Ito
quoquemalim est vel alteriirel in se malum. DLWE
quod haec divilio non sic in divertas res, sed di- E bonum alteri dicitur id, quodest alicui conveniens:
vertas raciones Formales. Hloc est, licecinidem
coiscidane membra horum bonorum, secun-
dum suastamen speciales rariones lune distineta
Alio enim est rario Formalis honesti, quae consiltir
in hoc, uc sicrei conveniensper le. Aliajucundiu
qux consisticin delectatione. Alia denique milis,
quae consistie incelacione ad aliud.
Sic quoque malum alteri est, quod est alicui discons
veniens. V, ∞. ue calor inoderatis est animali con-
reniens, sic calorimmoderatus est ei dilconrens.
2
ens. Nam per illum calorem male se habet. Sie
etiam concinuitas membrorum ectanimali con-
veniens, dissolutio aurem disconveniens Confi-
deratur deinde malum in se z. quoadformule, quod
ect nihil aliud, quam privacio perfectionis inesse
iloltc AtinctIo proilea ctipueatione opusnon debita, Ubiirecum lixC nOcda e Aese debita
Terrio bonum Cst vel MORALE, vel HTA FUKA-
Llale

## Folio  -  — 786373555:0197
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0198
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 93 — 786373555:0199
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000199.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 108 lines, status machine
(03. d8
Nam quod vulli homini competir perfectio an. A illam concupilcenciam, cum posbic, de tuno illa
Gelica, non per hoc elt malus, gnia illenon debet
homini inesle. Oui aurem caret rirture, ille recie
dicicur malus, quia caree perfectione debicasibi
inese. II. quoad maceriale, elque subjectum, Cire
id quod caret perfectione debita.
Nocandum eciam hichtoeu, hetpe, licu
pertectio estvel essencialis, vel accidencalis: tea du-
Plex debet esse carentia, una perfectionis essencialis–
alcera accidensalis. Dico aurem, quod rarione
cocapiscencia est aclo libera Formalicer, quia hon
scenclaltsc, latih autem cohibecur, tunc illa
concupilcemia non est quidem Formalicer libe
ra, (quianon terrur luper cam electio) elt ramet
vireualirer libera, quia licet non libere edatur
potcl camen libere cdi.
Deinde malum paenae dixi elle quamliber alim
perfectionio eencialis nulla decur carenria. NuI. B am carenciam boni debici contractam obcuibam
sa enim res estessencialicerim alo, quia omnisres
uam habet persestionem ellenciatem. Acciden
pationurem pesfectionis dacur carencia, de sic iuto
Exe res alae Furic.
DpCt dE ACla dirilione ausile aliquic
dicamue, qua malum distinguitur in M ALu M
GIZ V= F de H. AL AM POENF. HIud cM
carencia perfectionis debitae secundum liveram actio-
nem. TSOc aucem (melum paena) est carenciavoni de-
V. 5. quarido quis punicur membro aliquo cor-
poris, ec impurarur ei mavus ob malum culper
cunc eA carencta boni debici concracta ob cul,
Pam, ec est malum peena. Eriam quaudo quis
muletacur pecuniâ, carerquepos ablacionem ea
recunia, quam alias possidebat, cunc est illa ca-
rencia boni alicujus debici, concracta ob cul-
pam.
Sed hie quis diear, dari adbus cercium, nem
bisi concracta ob culpam. Sic ureumque describie C pemalum quoddam, quod nec culea est, nec poenaeut
Thomnas parc. 2. G1. 48. Art. V. (5 VI.
Molum culxa quo d accinet, dixi, quodbica
vencia perfectionis debita secundum liberam actio-
nem. Duod Be dupliciter. P. quando ipsa acho se
afsdictiones piorum, es casticariones liberorum. IIIa
enim priores etiam dicuncur à Ponciticiis paena
quia homini immiecuneur a DEO prOPFeK DeCCA
ta. Nollrates autem nesant esse poenam pecca
rorum. Viderurers d hxcdiritio obstare noAra
Eihus.
dum. Ad dllaum subiu autem respondeo, quod
 quis Habet, de quo ipsi possiesubreniro, illud pena acciptacur Muca. r. proprie. 2. larius vet
aurem voenae propeie dictae ab iie, quae dicuntue
improo. de on acones piorum, de cacti.
saliones liberorum in anquibus; e conveniune
ociam in aliguibus. Conreviune quidem in höc,
operatio libera es aebica deest, hoc ett, quando ipla
tub porelt ille promorere de n’on promorere. Ii
quando quis vider eluriencem; cujus erectas tan-
ea et, ue sibi non possie comparare, vitrac
excracio, qua à nobrs cce ouns a
RunE dICIEE PECCATUM OMISSIONIS. VE.
nocu aurem primcprimo, quando se concupin
Resp. ER haec divilio malieancum humani-
vel quod homini compeiie, ut bomo est, quod noran-
aurem non facie, cuve dicicur colmmictere pecca-
es operdeur homo aliquid fibi cons, sil la
ee videmuis v. o. in Furro. Furrum enim est a
etio, led in ills actione decA quadals CIsCCI
non aliena. Unde hoc dicicur L LC. CA Lll1
COMMSSFONS.
uod decur etiam malum culpae, quod non sis secun
dumliberam adionem. Aocisn. primo. primi, ue
volantur, tane peccata, de hemalurii culpe. VF
glando alicui exlursune in corde prave coneu.
BIILLNEHa, quas eamea necrule, nec eligit, quoo
hocus Ponrisieii non habent propeccaris, sedno
ri Theologi onino este peceaca dieune.
Proinde Sciendu eAt, quod carencioperse
etionis debiea socuendum liberam actionem habeai
eius enim quis mercart eu, e abluet d pec
CarO: propeer quod Euie castigatus. De
inde Causd CtACIenEe diHELUHE, GuSd PaId PSO-
prie dicta intertur ex sunasa, qua libicupitlatis
vel fors siter vel virenalicer. V.  quando quis R luin poenae Cumcur propise, cAc daet cestus
appeci leo fercur ersa urorem alcerius, Forcas
sis propcer tyemam intionem, eunc interdum se,
Eumonionis. LL. Quana aes tsa to:
actione est aliqua barena persions o itisse
improrrie. BRictiones piorum non sUNE POen_
proprio dictae, sed caneum impropric. Differune
quod urraquo paena eam proprie, quam impro-
prie dicta dolorem pariac decristietam. Vistin-
suuneur ducem primum sine, deincs causa ettici.
Debebac enim quis ea aeLC, qua LUa TUNE, E
Sed pocest hic quadam moreri dishicultas, L ente. Fine quidem, gnia pcena proprié dicte finis
ur iltud libet Lacta e ate Hon Colued
es rindicta e compensacio injuriee; led poenai
improprie dictae tinis est culpxemendacio. Caux
fieri. Led cau aco delaicre prorenie oimmu.
ricur ex animo parelse. vel cilla ac providen
eia Pacerna. Concedimus isicur, quarido ma-
uc cat Balisueut qlioque complectarum sienorio
nempe caltigationem. Si aurem accipiacur lares
cacu Lercu.
Suinieur autem perfectam vel in concreiô vel
Arioa de PERF FCTO. Nam perfectum in abstracto. Illo modo dicicur perfectum. L. pet
sec primario. tictocint docet Asil oceles Y. Heco
dEde agicur post ooct. 1Ba de B ON  40.
vel est ipsum bonua vet valde et attins,

## Folio 94 — 786373555:0200
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000200.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 112 lines, status machine
cap. 16. r ext. 3F. (quo eriam referri potest rexr. 12. l fectione. Imporrat quidem sciencia aliquam
l. X. Mec.) cribus modis sumiturnempeuc consistie impertectionem, scd non in proprio conceptus
.In quancitate. 2ivireure. Z. consecarione fines. Ouid
ununguodqse sc, Pacis explicacun dedimas in ipso
Textu. Deinde dicitur aliquid perfectum secundario,
(5 per habicudinem auc ateriburionem quandam ad
priora. Eclicicerum eribus modis dicicur aliquid
perfectum, 1. quia facii perfectu, vei c. e informario
discipulorum porest dici perfecta, quia discipulon
Facit pertoctoo. 2. quod habet id, quod est perfectum.
verum in conceptu generalistimo. Accidenn.
esse, non est propria natura scientiae, quid omnia
accidentia in hoc conremiune, qu’od sint depen-
dencer a subjecto. Et proinde est haec ejus (sci
entix) natura generica, d quahi transscendens.
In proprio a. conceptu sciencta nullam im
Portae perfectionem. Ex adverso aurem sune.
res, qua in propris concepen involvunt imper-
Ouo modolumen non est perfectu in lucido, quia B fectionem; CIc c. 3. homo, qui etiam in proprio
nonhabet pertectu lumen. 3. quod alias rei perfecta
apiaeur, aur ex ea denominarur. U concemcuo inju-
riarum dicicur pertectus, quia Viro magnanimo
conrenit, qui eAt perfectus in rirruie.
Dicitur potro aliguid pertectaT. ESBENTI
ALITER. Z. AOCIDENTALITER. IIIud est, cut
nihil deest, quo d àd ejus requirieur essentiam. Ouo
modoomne ens est perfectum. Sccidencalicer au-
te persectum dicitur, quod haber omnes perfectiones
concepcu imperfectionem importat. Nam ho
o est COMPOSTLS ex COrpOrC _t anIMI, NONUE
animal estu sed eriam ut hoo cst, e per naruram
Tuam est obnoxius corrupcibilitari et aliis cala-
mitacibus. Dico per nacuram. Nam quoad Aa-
cum primum, Fuic ille supernaruralls, et non
pertinuir ad nacuram e cenciam hominis, Ad-
huc n. homo eAessencialicer homo post lapsum.
Duod ergo ibi non fuerir obnorius calamita-
accidencales. FF Lic plurima encia non sunc perfecta. C cibus, non factum est nacuralicer, sed superria-
DTullus quidem homo est, cui desic aliguid; quoad
ejus essentiam, cum nullus GC, qui non srsubcan
lia corporea, animata, sentiens, depraedica rarione.
Sed Forcallis nultus homo est, qui omneshabeat
perfectiones accideneales. F. A enim aliquis Forlan
praedico rircure moralis caretincerim incellectua
li. Et rix ullus est, qui omnes habeat scientias. AC
etiamh Forlan habeac, non tamen est in omnibus
aeque perfectus. Inde Ec, ut summi Caepe Viri, de qui
curalirer.
Bnsbelmi desimitionem perfectionis sim-
plicis etiam adduximus, quae haec est: Per.
fectio simelicicer est, quae in quolibet ente (COnF
Peratouc ens est) melior est ipsa quam inipsa, live,
quam quodlibet ipsi repusnans. Explicatur haec
detinirio a Scotoc. I. dist. VIII. quaest. 1. conra
versarum Parce l. controv. 27. C’ajetanio in Com
ment. in lib. de ente 5 essemria Thomae cap. 2. quest.
Supremum erudicionis Fastigium censentur con- D3. Johanne de Rhada, d omnino es exponendo.
Secuti, errent in multis. Clariuis porro, quid essen-
tialiter, acquid accidentaliter perfectum EF exem
Plo ab Enchymemate desuro porest ostendi, quod
in Tabellavide. Sequicur nunc aliquid de abstra
et0, Iquod est PERFLCTIO.
Scholastici constiruunt duplicem perfectionem.
I. SIMPLTCEM. 2. SECHNDWM OWID, Teu, ut a
Cajerano dicirur, perfectione LNHOC AIITILLO
IIla (perfectio simplex) es, quae in suo proprio (5 for-
Dicitar a. primno: Melior est ipsa, quam non
ipsa. Ouxe non lune accipienda conrradictorie,
hoc sentu, quod perfectio simplciter licin quo
dibet melior ipta, quam non sp (a 1. C, sua CONTTA.
dictoria elt nuda negatio. Vri c. 8. Pulex eAt per
Fectior non-pulice Formalirer. Sed haec parri
cula NON LP SA capienda eAposicive, pro eor
quod est impossibile. Sculus erso desinirionis est:
Perfectio simplicirer est, quae in quolihet melion est
mali concexiu iniporioe perfectionem cum nullaim. E ipsa quam non ipsa. 1. c. quam quolibet, quod ei re
persectione. Flauc delcripeionem haber Cajeranur
in opusc. de enre s essentia
Obi nocandum, quod mulra bnc, quae impoc.
tane quandam pertectionem. Imo non est posti
rum, quod ad aliquâ perfectione constet. Verum
dacur perfectio cum imperfectione conjuncta. V. S. H2
cura humana est perfecta, quia constat anim à de
corpore. Sed importatur quoqi e â aliqua imper.
fectio, nèpe compositio, quae imporrar dependen-
Pnonac, es cum eo simul esse non porest.
Deinde, addica hic eArox DNOL IBF Y,
gua eriam exponenda. Dicat enim quis: Sa
Piencia est perfectio simpliciter. Sed in bovonon est
melior sapiencia, quam insipientia. Si enim bos
elter Papiens, haberet incellectum, (est enim Ea
plencia eancum in rebus intellectualibus) ec per
consequens nec animal irracionale, necb05. F..
haec detinitio non recte se habet, quia Papieacia,
tiam ab aliquo, d sic est imperfecta. Sed Cimplex L qux eAt perfectio simplex, non est in quolibet
pertectio est, quae plane nullam importat imper
ielior, quam non ipsa.
Resp. iBItUE, IIIA VOK IN OUOLTBEI
Porest Cumi bitariam. I In quolibet ente, ut est
ens. 2. in quolibet secundum Becisicum ConcepEUM.
Ouaelibet enim res porest considerari vel in lua
Specie, vel in ratione entis. Uer. 8. Petrusesthic
homo; e est hoc ens. FIoc lOco autem roX
roncepcu pertectionera imponac cu nulla impet, a buacus non in specie, led inratione enit. Pieno
COnE
fectionem. LC talis elt v. 8. Scientia.
Sed dicat quis: atquiscientia est ejusmodi per-
fectioiquae cum imperfectione est mealt. L l CH
acclucus, quod pendet a subjecto.
Verum ad hanc objectionem sumenda est re-
pontio ex verbis nostris, quado diximus, perfecti.
onem simpliciceresse, quae in suo proprio es formali BLIODCIBEI sumenda cR ita, ut cuilibet eri-

## Folio  -  — 786373555:0201
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0202
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 95 — 786373555:0203
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000203.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
considerarur, vel ur est hic bos, e secunctum nacu- A quid. praeltantius, nempe lux, quod haber vini
ram boris, vel uc est aliquodens, e ut est aliquod producendi calorem.
xicis itdividuum. Iruic Bori, HtBoselt, cepuonat
eterocionalem res Papientem;er HC non est eine-
Hocanter aucem diciturs CHMVZPRODUI.
CENDI. Pollee enim quis putare, cum natura ar
linsesse sapiencem, quam non sapienrem, quia si gelica Et praestancior nacura humata, nacuraiu
apiensesset, non essec bos. Dundo auirem bos humanam esse in angelis eminenter, quia angeli
considerneur nE ens, vel ur est indiridurieneis, sic non constant gnidem corpore organicos habene
ei melius elt elle Capientes; quamnon Copientem.
comennacuram perfectiorem. Verum hoc aserr
Sienim esfocens Capiens, tuoc esei lubltantia in- non pocest, quia requirienr, ur non modo aliquid
rellectualis, quod ect longe praestancius, quam este insic praestancius, sed ur vis adsic quog; rei, illud,
borin parura. Pdegue enim borisu etis est, re- B quodminus prestanselt, producendi. J am aucene
Dugnatesse Capiencein.
jam prso ut ad desinitionem redleamus, illa
sic elt incelligenda: Perfectio simplex est, quae est
melior in quolibetenes (uE elenS,) ipsagnam non
ipsan h. c. quaim qua libee pelfectio, quae cum ea
esse nequii.
Deinde perfectio secundum quid Eve in bôc
auc illo est, quae in sab proprio es formali conceptu
importat perfectionem imperfectione mixium. OUx
arxelinon habene rim producetidi hominem. Tre
Deonurem insentommesres e pertectiones, quan
unt in crearuris, vel Formalicer, releminenter.
Formalicer quidem perfectiones simplicicer ucin-
cellectus, voluntas, scientia, quionihil horum in
suo proprio concoptu imporrac imperfectionen
quandam. Alix autem (unE in DEO CMIMENECE,
quia cum aliquam perfectionem importent, non
poltunt in eo esse formalicer, lunetamé in eo emi.
desinicio etiam est Cajeraniu _ ex jam dictis laris C. nenter. FR enim in DFO natura longe perfectior
sanitecta elF.
Jam sequitur, ue paucis dicamus, quocuplici-
per alceri insit perfectio. Nempe perfectio alicui
ZHESt VELFORMALITER, veL VIR TVALITER.
Hlaec distinctio maxime est noranda. Formalicer
perfectio alicurinest, quando alieui, euiinest, compe-
vic definicio illius perfectianis, qua inest. Sic Calor est
Foemalicerinigne e calidâ aqua quia definicio
caloris, qua elt, quod congresechomosenca, e
isoresec heterogenea, illis comperir. Pminenter
emperfectio inesse dicheur, quando alicui, no for-
isalicer quidem inest, inest ei tamen aliquid nobilis
ipsa cum viriuie producendi eam. Fchôcmodoca.
Torettin sole. Non enim in Sole es qualiers eie-
mentaris, sed a Sole producirur calor perlumen,
nempe E radii conduplicantur, producicur calor,
qui in Solenon est, (e d est d Sole. Et inde dicimus,
colorem esse in Soleemineneer, quia in ed est ali.
imo intinirius persectior, quam nacura rerum
creatarum, ex limul haber Dtus vim producendi
omnes perfectiones a se distinctas. Diri aurem
perfectiones, uE D F. O derreger peccatum, quod
necformalicer, neceminenter cadic inDcum, quia
est imperfectio, auc perfectionis privatho.
AEq. SIC haCtENUS GIENER ALEMIMEi
TAPARSICES PARTEM explicarimus.
EE eNset nunc quidem procedendum ad
SPFCIALEM. Ouia aurem illa in Losicis
hacceniis latis Cuie declarata de explicatar
trinc jam manum de Fabula morentes;
cum quo orti lumus, cum eodem quoque
has nostras lectiones Metaphylicas Aini
muss laudes gratesq. DEO PRIMMML
Die decantanles.

## Folio  -  — 786373555:0204
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000204.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 95 lines, status machine
TAD F LALIOR
 e u
GUESUUM
Abula I. A. de Constiturione Mera- Tab. XLIL. II. de Continsenti, p. 18.
physica,
In Discursus Procemium;
Pa5. 3.
Tab. III. C.. de Potentia,
Tab. TV. D. de ACtu,
Discursus,.
PaG. 4.
Tab. VI. F. de Causa efficiente,
Tab. VII. G. de Materia,
Tab. IIX. FI. de Flemento,
Discursus,
Tab. IX. I. de Forma,
Tab. X. R. de Fine,
Discursus,
Discursus,
accidens,
Pa5. 4I.
Discursus,-
Pa8. 74.
accidens, pac. 20.
Discursus,
Pab. 10.
Pas. 8. Tab. XVI. 9. de SimplicrE Com
Pa5. 49.
Positon
Discursus;
pas. 9. Tab. XVII. R. de Foto,
Pa8. 52.
Discursus,
pas. 10. Tab. XIIX. S. de Parre, Pat. 23.
Pa8. 54.
Discurss,
pas. Ir. Tab. XI X. T. de Vniversali C5 Sin-
Pa8. 56.
pas. 12.
gulari,
Discursus,
pas. 58. Tab. X X. V. de Fodemes Ddiverso,
Pas. 13.
Pa8. 59.
Discursus.
pas. 24. Tab. X.XI. VV. de Ceneribus e
Pa5. 62,
Tab. XI. L. de Distinctionibus quibus.
Modis Distinctionis, pas. 26.
Discur sus,--
dam, omnibus aut pluribus salrim Tab. X XII. X de Vero.
causarum generibus communi-
Tab. XII. M. de Necessario,
Discursus, .
Pac. 19.
Pas. 36. Tab. XV. P. de Enteper se (5 per
Pa5. 6.
Tab. V. F. de Principio C5 Principiaio
Discursus,
Discursus,
Discursus,
Pas. 73.
Pas. 31. Tab. XIV. O. de Vno per se (5 per
Discursus super Tabulam I. Pas. 32.
Tab. II. B. de Ente.
Discursus super eam,
Discursus,
Discursus.
Discursus,
bus,
Discursus,.
pas. 15. Tab. XXTII. Y. de BOno,
Pag. 68.
Discursus,
Pa5. 17. Tab. XXIV. Z. deP erfecto, pas 30.
Pa5. 72.
Discursus, -
s
e e
es
Pa5. 78.
Puz. 22.
Pa8. 79.
f3. 2t.
118. 80.
Fs. 24.
Pa5. 8F.
Pa5. 52.
P25. 84.
Pa8. 86.
faS. 27.
45. 88.
Pa8. 29.
Pa8. 90.
Pa5. 530

## Folio  -  — 786373555:0205
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000205.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 101 lines, status machine
In quo policus numerus paginam, licera minor a. Faciem pasina primant: b. secun:
dan, ajor aucem parrem cujusqi sisnae.
aB inceratone simis ad ejus execucionem non valet
consequentia. Da5, 67. b. D.
absoluta necessirare necessarium quid 2 7 2. 2. F. 73. 6.
C. excludit concineentiam. ibid. D.
Absoluca pocenia quid Thomas 45. 2. F. quid 5co102.
ibid. F. sumicur duplicirer. Ibid. B. absoluce sum:
ta idem est quod omnipocenia: ibid. C.
Absolura es ordinaca pocencia in Deo differini sotum
racione ibid. b. A. B.
Absolure denomnare quid . 89. b. F.
Absoluee simplex quid 279. a. B.
sbsolure sumcum sineulare quid 3 84. b. C.
Abstractionum a macerid varia venera. 35. B. B. C.
D. F. F.
Abstractio amaceria sensibilirealis dupler. 36. 2. C.
stractio secundum indifferenciam. 36: a. D
Accidens cum subjecto non facicens perse. 16. b. F.
est ens per se. 77. d. C. est vel simplex, vel com-
posicum ibid. B. composicum icerum tale vel per
incensionem, vel per excensionem. ibid. F.
Accidens dicieur omne id, quod non est esseniia, aut
de essentia rei. 92. b. C.
Accidentalis Forma quid 261. 2. B. consticuie enis per
accidens. Ibid. unica suffioie ad pura praedicaca
essemialia. 62. D. B. C.
Accidenralicer bonum quia. 91. b. A. perfectum quid:
94. d. B.
Accidencalicer perfectum es bonum omne ens non est.
Or: b. B. 93. 2. B. 94:d. C.
Aceidencalires subordinatae causae qua 3 72. B. B.
cquisisa poieniia quae 47. D. F.
Actio Meraptiorica quid 264. 2: D: comperic sinis
ibid. F.
Aotio Metaphoricalicer sit cansalicas finis, ided ramen
finia causalicas non dicenda est causalicas Mera-
phorica. 64, b. C. D.
actiones, quae fiune ob sinem sune causac a finis. 63.
vetiva pocencia quid Aristoceli E 42. a. B: quid Men-
doza ibid: b. D. quid Aucori 2 ibid: activi
simpliciter quae ? 48. b. C. activa bene (5 perfe-
ete quae 2 ibid. activapure quae 2 46. a. F: acti.
vacs passiva simuil quae? itid. activa universalis
gula: 47. 2: C. parrcularis quide ibid.
Actu esse, es actum esse, differuni. 5I. D: B:
Aru esse in muliis, non est de esseneia universalis: 82.
Aetucale ex ralipocestare facere, dici pocest duplici
rer. 59.d. F.
Actus aristoreli errodExeia es eree yela dicitur. 49.
2. F. quid sit 3 50. 3. L. non porest accurace de
scribi. ibid. b. B. ejus nacura ex actibus seciali-
bus est connoscenda. ibid. B. cum porenciaue con-
junctus sit, est impossibile. 51. D. P. Pocenriae quo-
modo opponatur. Ibid. D. est vel purus, velnon
purus. 50. b. F. formalis vel ensicarions. 51. d. A.
primus vel secandius. ibid. D. sienacus vel exerci.
Fus. IbId. F.
Actus divisio insenarum es exercicum apud aristo.
celemnon baberur. SI. D. A.
Actus primus es secundus dicuneur dupliciter. SI. d. A.
actus appericus, quo ad aliquid ne finem movecur,
consideratur duplicicer. 64. . R. quomodo cau
falicas efficieniis; es quomodocausefmalis? ibid.
B. C. I
Adaequare torum quid dicatur E St. b. A.
Adaequacum objectum quod 3 34. 2. D. cerminae li
mites disciplinae 35. d. F.
Adaequarum objectum Meraphisicae non est ens quai.
Ens, ut quidem pervule arissima senveniia staruit
34. b. D. F. F. X Pag. Ceq. est veroens; gnate-
nus re es racione a maieria sensibili est abstra-
etum. 35. D. A.
Adamum non xeceasse; non est simpliciter impossibi-
c. 49. D. lo
Ad causalicarem anecessicare nonvales consequenia.
73. b. A:
Ad execurionem sinis ab ejus intenrione non valee
consequentia. 67. b. D.
Feer est Medicifinis eri. 65. b. B.
Aer, ienis, aqua s terranon sunc elemenea simplici-
cer. 58. a. F. smerie in mixiis actu, anpoceniia. 
Abid: b. B.
AE quale est coonacum Ejusdem. 85. 2. F.
AEqualia quae propric : 82. 2. F. 85, 2. E. dicuneur et 
iam; quorum eadem est substancia, s substanira
lisperfectio; vel incensio es remissio qualitacum:
82. V. 
A. qualicer comineens quid. 73. b. F.
quivdca ut arsaloza si defimuineur; pocest menito
quodca causa quid e 55:  P. pocest producere ef.
fectum ejuscm quidem speciei; sed non specialis:
 quivoba causa effectus aequivoeusiquandodiean
non equiricur; sed sustolt. s hasit porencta 58. Assectro quia. 49. d. B. est vet implet vel arosum
saffe
fieri divistonis. 52. 2. C.
prta. 101d. b: A.
rur 254. b D:
. Zu calisa quid 268. d. C.
At ut elementum sic in eo; cujus est elemenium.
ad1d. D. teio

## Folio  -  — 786373555:0206
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000206.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 121 lines, status machine
NDEX POSTER+R
affectiones eneis semplises prius considerandas aliqui
sletiones pooru sunt paene improprie dicta. 93.
V. Gomodo cum Capeacionibus liberum conve
niant, (5 quomodo abiis differant: ibid.
Aendi virius nonnunquam ab aliquo dacur, à que
amen non conservaiur. 7T. a. F. nonnunquam con-
servarur, licet non fuerit daca ibid. nonnunquam
es datures conservatur. ibid.
Agens mediorum es immediarum à quo dicarur: 71.
. A utrumque est duplex. ibid mediatum aliquan-
de est tancum mediarum mediacione vireulis, ali
quando aurem simul immediarum immediatione
vircuris. ibid. b. B. mediarum mediacione vircuris
non est vera causa physice. ibid. D.
Asens nacurale non porest suspendere actionem, quam-
du adsune ad aeendum requisica. 44. b. B. agit aci
exeremum suarum virium. bid. B. proprie non
dicirur habere exemplar. b. d. F.
Agentes unum, unum sunc improprie. 76. 2. B.
scentis morio a fine quomodo scat : 64. d. A.
ere libere quid : 65. a. A.
Agere obsinem aliquid dicicur vel primario, vel se-
cundario. 64. b. F. primario icorum vel persecte
velminus perfecte, ibid.
Albacharca per unam formam est alba, colorata, es
affecta qualicare. 62. b. B.
Alienans apposirum. 68. d. B.
Aliquides nihil opponuntur. 38. a. F. duplicem habet
originationem secundum Scholasticos. ibid. B. C
sumitur nonnun quam lacisime. ibid. B. aliquando
idem nocat quodens, aliquando idem quod ali-
quodens. ibid. a. F. nunquam sienificat aliud quid.
ibid. b. C.
aliud quid imporeet 3 42. b. D. F. 53. B. A.
Alceribonum quid 3 90. b. F.
Aleeri malum quid E 92. b. F.
Alerius ratione bonum est bonumutile. 92. a. D.
amabile dividit aristoceles inhonestum, urile es ju
cundum. 91. b. F.
amara vocio est bonaratione sanic alis. 92. a. A.
Anbulare imporcas pasionem aliquam, adeoqie non
continetur sub objecto omniporenciae. 47. b. A.
Ambulare eisi non possit Deus, pocest camen facere
ambulare. 47. b. Ld.
Analoea e aequivoca sidesiniunur, porest memio se-
ri divitionis. 52. b. C
Analoeia a simili distinonitur. 7 4. a. F. B. A. est simili-
cudo reminata vel duplex. ibid. requirie quaruor
cerminos. ibid. a. F.
analoeia idem quae. 85. 2 B. mulca quae 3 76. b. C. di.
versa quae 385. b. F. unum quae 575. d. F.
Analoeum per se posicum starpro significacufamosiori.
52. d. D
(73. B. A.
Anecesicare ad causalicarem non valet consequentia.
negarione censecucionis finis, ad necationem inten-
tionis non vales con sequentra. 67. b. D.
angelur amaceriare es ratione est abstractus. 25. b. F.
est ansolute simplex. 0. d. B.
Avima  actu est es actus. 3L. b. C. est rocum pocesta.
Animaracionalis est absoluce simplex. 79. 2. D. quo ad
esse absolurum non est causarum materiae. 56. b. B.
est autem causarum ejus, ut est forma ibid. C.
quando separaca est à corpore non est causa forma
lis. Ibid. a. F non dependet a maceria infierr. 62. 2.
Fnec in esse. ibid. dicitur Philosopho ia quo con
onoscimus, es id quiod cognoscit. 33. a. A.
Animam racionalem formam hominie adsistentem.
esse Averrhoes staruit. 60. b. F.
Animam rationalem Cbriste denesarune Apollinari.
Ata. 91. a. F.
Animam racionalem licet produrerit Deus in corpore
Adami non camen produxit dependenter a corpo.
re. 62, a. F
animas racionales omnes simul  semel creasse inio
eio Deum, postmodumque in corpora canquam car-
ceres derrudere, dicuns Placonici. 62. 2. F. 68. R. F.
Arimalin homine es bruto divisum esse essencialicer,
dicirur ambiene. 84. 2. C
Anim alia agunt ob sinem primario. 65. d. A.
Anstremi definicio perfectionis simplicirer. 94. D. C.
AVEePOIOUECES rocum quia: 6t. b. B, 69. b. F.
opollinaristae refucantur. 49, b. C. 91. d. F.
Apparens bonum sumitur dupliciter. 92. b. C.
Appecibilicas non est boniratio formalis, sed eantum
propriecas. 90. d. F. ejus causa est convenienia.
ibid. b. F.
Appecicus aeque movecur bono apparenii, quamvero
63. b. D. versamr etiam circa id, quo d non est. 64.
2. l
Appericus inquibus rationi dominaeur, i aeume more
bracorum. 65. a. B. non acunt ob finem exquisite. iba
appeticus sensuivus est poremia activa es passiva si
mul. 64. a. B. in homine pocest diciliber per parri-
cipationem. 44. b. F.
applicare agens ad patiens, vel pariens ad acens, ret
fereur ad causam mediatum mediarione vircuris.
7I. b. A.
Apposicum atenans. 69. a. A.
Approximatio aquae ad ignem est causa sine qua non
calefactionis aquae. 68. b. D
Apcacum rei perfecta dicitur perfectum secundario.
94. 2. B
apcieudo inessendi muliis, ad universale sufsicit. 81.
apcum esse terminare falsam sui cognirionem quid?
90. d. B.
Aquartenis, aer es cerranon sum elementa simplici
cer. 58. a. F. simne in mistis actu, an porencia. ilid.
Cem. 87. B. F. non posuit inprima mencis operalione
veritatem. 38. 6. . non alad derum C bonum
esse arcribuca encis. 90. 2. F. non divisic bonum in
honestam, ucale c jucunaum. 91. b. F.
aquae bonumnaturalenon est calor. 92. B. B.
Prdemum non potest dici Falsum aurum. 90. a. C.
putanc. 4I. 2. C
51vtalot1 b. d. 1.
Aristoccles noncoenovit crea. 42.0. C. 43. d. 13.
non definivi omma. 5T. a. D. meminit causae per ac-
crabns. 69. 6. L. quae vocet differre dec aism eutra
tione 586. D. C. non et Mlothel alscruonem moda–

## Folio  -  — 786373555:0207
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000207.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 121 lines, status machine
IN DEX LOSLLALON.
rmanons de Bello visu refutatur. 48. a. C.
rs medendi inaledico etiam dum seipsum curats
est porentia activa, secundum quod hanc desinit
Aristoceles. 42. d. F.
Urre continuum est masis continuum. G.a. B.
Artes effectrices non perrinent ad secundam peci-
em qualiratis, sed ad primam. 4 1. D. C. (D. P.
Arcium instrument a effectiva quid ac quae 2 55. a.
Assistens forma quid: 60. b. F. non est forma pro-
priedicta. Ibid.
Accribui S arcriburum dicuncur eripliciter. 39. D.
F. (3, 40. a. B.
Accriburum proprie dictum quid 3 40. 2. b.
Atriburum eneis rectius dicitur, quam affectio;
passio vel proprium. 39. b. F. simplea quid 140. 2
D. disjunctum quid: ibid: F.
Meributa eneis simplicia aliqui ante disjuncta
consideranda putant. 4. I. d. C.
Aribura divina ab essentia didina e ase invi-
cem non ratione, sed formaliter exnatura ret
distineur docent Scorist a. 87. DC.
Averrhoes. Themistius, C aliistaruerunt, animam
rationalem esse formam hominis adsistentem.
60. D. F. 6T. d. A.
Auementativa porencia in homine non porest dict
libera per participationem. 45. d. C.
Aurora est principium. sed non causa diei. 53. d. D
Qucomaton axit ob finem secundario. 65. a. F.
B.
DDEarifica Dei visio est actus Dicilis incellectus. 48.
a. D. est finis hominis ulcimus formalis. 66. b. C.,
Becanus refuratur. 46. b. F:
Dibere imporcar passionem aliquam; adeoqe non coniis
necur sub objecto omnipocencia. 46. C. A.
Dibere eisenon possit Deus, pouust tamen facere bibere.
ibid.
Bonitas quo modo in veram ac axparentem distingui
Pessic, es quo modo non possit ? 62. b. C. F:
Bonum esse Entis auribuium, non porest firmiter pro
bari. 40. a. F. 90. a. L. nec dixit Aristoceles. IBid.
consiaeratur tamen in Wetaphysicisnihilominus ob
univer salivarem suam ibid. formaliter non int-
porcas pocentiam activam. 64. 21 C. non recte de-
scribicur id, quod omnia appetunt. 90. a. F. est cau-
Sa r5 appeci ibid. est velbonum alteri; vel bonum
inse. ibid. b. D. in se C5 formaliter Rectarum, con-
sistit inperfectione inesse debire. 91. d. l. materia-
liver spectarum quid ac quoruplex  ibid. P: e D:
D. F. bonum honestum, ucile ac jucundum: ibid. b.
F. F. 63. b. D: bonum velratione sui, vel ratione
alterius. 92. a. D. morale es naturale. ibid. F. 63.
b. A. apparens vel verum. ibid. D. A. 92. b. B.
Bonum non est, quod alcerum destruit: 9t. d. C:
Bonum simul es malum aliquid esse potest. 63, a. F.
Boni divisto in honestum; urile ac jucundum non est in
Bruca agunt ob finem primario minus ex qnisile. 65. 2.
adaver licet non si homo; recte ramen dicitur
homomoriuus. 68. D. F.
Calor est pocencia, ut sumcur haec eransscendent ali-
rer. 4I. D. F. est interriâ qualicaris specie. ibid. C.
non est bonumnaturale aquae. 92. b. B. formaliter
est iniene, eminencer in Sole. 95. d. C. D.
LaDinon sune muct. 60. b. I.
Capreotus refucatur. 4.Z. d. d.
Cuput non est elementum corporis. 58. 2. D.
Capuererum priestancisMarum es bonore dionissi-
marum dum sapientia babere dicitur, quid per ca
Dut intellieaa. 33. D. C0
Caro non porest diei elemencum corporis: 58. d. D.
Castigationes liberorum quomodocum afftictionibus
Piorum conveniant, es quomodo ab iis differance
93. Vitili
Carceorisa propositio simp le est respectu certieeneris
rerum. 79. b. B.
ad Causalitarem a necesitace non valee consequenias
73. b. 110
Causalicas finis consistit in morione aeeneis ad acen-
dum. 64. d. R. disitur mocio Meraphorica. ibid. C.
licer sit morio vel actio Metaphorica, non jamen est
causalas Mecaphorica. ibid.
Causalstas formae est unio formae cmateria. 39. b. R:
Causalicas mareriae tum respectu composici cum respe-
Etuforme infieri est passio. 56. b. B respectu eorum
infacto esse Suarerio est unio ejus cum forma. 1b.
F. respectu formae infacto esse est dependenria hujus
in esse a materiâ secundum ipsius poreniiam passti-
∞am. 57. a. B.
Causa e causarum sunc sienum distinctionis realis.
86. A. F.
Causa S princixium differum ut eenus (5 Becies. 53:
d. l.
sit habere scienciam, 5 quo pacto non : 95. 2. A.
Brucorum more aeunt pueriies ii, quorum appecieus
rarioni dominacur. 56. 2. IB.
Bruumes homonon sunciproprie diversa, sed differen-
eia. 85. D. D.
Cajetanus refuratur. 37. 2. B. 88. d. F.
Calamus aguc ob finem secundario. 65. d. C.
Causanon est genius univoeum. 54. R. F.
Cause ratione contingensrard quid 2 75. 2. B.
Causae a finicio. 53. 2. F. asmr n causam actu; s
eausam potentra. bst a. L. M taujam veram 
causam sine quanon. LoL. l.n ausam per je 5
causamper accidens. 69. . L. divisio in toralem vel
solirariam; es paria otam. ). d. L. Mea
uam mmedatam. LBLd: V. L. remotam C5 pro-
ximam. ibid. universalem (s parcicullarem: 7L. B.
L.savoraam C non subordinatam. 72.. D. B. 60-
ordinaram C non cooramatam. ibid. C.
Causae efficiencis definicio Aristonuo. 3d. d. L. TCsC=
ibid. b. B. internan caternam. ibid: D. pri.
tur. ibid. drvisio inphysicam es moralem. ibid. D.
principatem es instrumentalem. Ibid. D. C. univo-
cam es aequivocam. 55. a. P. liberam (5 nacuralem;
deversas res, 92. d. L.
a. non agunt libere. 1bId. Bi.
Brucis quo sensu competat libertas. 43. d. C: Quosensit
denegerur. 1b1d. D. 4 4. b. C. quo pacto melius
mam es secundam: 56. b. A.
Ciani

## Folio  -  — 786373555:0208
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000208.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 121 lines, status machine
ENDEX POSTERIOK
Cau sa efficiens non incredieur consticutionem sui cau-
fatt. 56. d .
Causam internam vel externam esse, es causam effi-
cientem externa velinterna esse, differunt. 55. b. A.
Causam efficientem esse causam externam, es incer-
nam efficientem non puonant. 56. b. A.
Cause distinctio in causam per se es per accidens non
est nova. 69. b. F.
Cause per accidens meminie Aristoreles, Philoponus,
es Themistius. ibid.
Ciausaper sees per accidens ingenere no possant descri-
bi. 69. 2. B. respectu sabjecti s respectu effectus di-
euntur aequivoce. ibid. D. per se est talis vel expar-
se causae, vel ex parce effectus. ibid. C. per acci
dens est ralis vel ex parce cause, vel ex parce
effectus. Ibid. per accidens ex parce causae est ve-
ra causa. 70. 2. R. per accidens ex parce effe-
Ctus, quatenus est causa per accidens, non est vera
causa. ibid. F. est talis velratione instuxus, vel ran
sione incensionis. 69. a. F. per accidens physica es
moralis quae Fibid. b. A.
Causae essencialicer subordinacae certo modo possune di-
ci causa parriales. 7O. 2. F. srictius tamen sumendo
causam parcialem, nulla est parcialis, sed quaelibet
roralis. Ibid. b. D. F.
(D. F.
Causa externa ac incerna diei possunt dupliciter. 55.
Causa mediata ac remota, proximairem ac immedia-
ra videnur idem. 70. b. F. quid sinc? ibid. F. s
que dicantur: 7I. d. A.
Causa parrialis s cocalis sumuneur dupliciter. 70. 2
E. strictius sumiae quae E ibid. F. ec b. D.
Causarum parrialium ueraque per se illum effectum, cu-
jus ratione alcerius simul concurrenis causa parii
alis dicitur, pocest producere. 70. b. C.
Causarum duarum pocest essenna causalicas. 59. b. P..
Causas secundas respectu prima aliqui dicun instru
menta. 55. d. a.
Causasine quano in quibus consista1 2 68. D B. C. an sit
vocanda condicio, no auré causa sine qua nodib. F.
Causata mareriae sunc forma es composicu, cs verumque
tam in fieri, quam in facto esse. 56. a. D.
Causarum materiae dicirur maceriatum. 59. D. A. for.
maeformarum. ibid. Anis non dicitur finicum. 63. d.
C. est id quod est propser finem. ibid. suncq, cumres
cum actiones. ibid.
Cerra ratione simplex quod est; est cale vel respectit
cerri generis rerum, vel respectu cerri generis com
posirionis. 79. 2. B.
Charistas non est naruralis habitus. 47. V. F.
Charta alhaper unicam formam est alba, colorata es
affecta qualicate. 62. b. B.
Christus non esset homo si careret anima rationali.
Circulus definitur non factamentione materia sen.
Sibilis. 35. D. F.
Caeciras duo sionisicar, alterum in recto. alterum in
obliquo. 40. D. D. est aliquid privarivum ib. A.
Caecus ( videns unus idemque dici porest. 81. d. D.
Cosere aliquem ad aliquid faciendum refertur ad
causam mediacam mediarione vircuris. 7L. B. A.
Cgenicio nostraoricur a sensibus. 32. 2. F.
Fognicio veritatis est finis Logicae formalis. 66. b. F.
Coenirionis prima es universalissima princixia quae e
3F. b. A.
Commissionis peccarum quid : 93. d. D.
Communis pars Meraphysicae de quibus 48 11. 36. b. D.
Communieus es unicas sunc de ratione univer salis. 8X
Comparata ad unum sunt unum impropric. 76. 2. C.
Complecae substanciae tam simplices quam composica
sunt unum per se. 77. 2.C
Complexa veritas non recte dicitr. 90. b. A.
Complexum necessarium quid: 72. a. D.
Composicio nocat cerminum uniionis,  dicieur a
las unio. 78. d. F. est vel realis vel rationi ibid.
realis species vel modi. ibid. b. P. D. ex geriere Cs
disserentia quaeibid. C. ex mareria acforma quae
ibid. C. ex parribus inceerantibus. Ibid. F. ex era
dibus perincensionem. ibid. ex essentia e5 subsisten-
Eia. IDid. ex existencia es subsistentia. ibid.
Composicio ex maceria s forma, parribus inceeran-
libus, nacura item ac hypostasi inhomine non im
pedic, quo minus homo sit ens per se. 76. b. F. F..
Composirionem realem in Deostamune Scoristae, dum
autribuea divina a se invicem (s ab essentia divina
formalirer ex nacura rei distinevi adserunt. 87. b1
D.
Composita forma quid 2 61. d. D. F.
Composiri cermini qui 2 84. b. F 3
Composuum dum dicitur, intelligitur composuum ex
aliquibus. 78. a. D. licer sit indivisum actu, est ra-
mendivisionis capax. Ibid. C. X 74. D. li. opponi-
tur es simplici s parribus. 78. a. D. an corhabeat
Formas, quor sunt praedicaca essentialia 3 62. D. A.
habere plures formas realicer distinctas non repu-
gnat. ibidoE.
Composicum accidens est cale vel per intensionem, vel
per excensionem. 77. 2. E.
Concexcus simelices habent vericatem analogice. 89
6. b.
Conduionalis proposicio est ebdem cum caregoriea
composicionis genere composita. 79. b. A. est compo-
sita ex rebus cerri generis. Ibid. B.
Conimbricenses refucantur. 71: d. A. B. C. D.
Consecurione finis perfectum quid: 94. 2 A.
Consequentiae es consequemis necessitas quid2 7 3. B. B.
Concemcus injuriarum quomodo dicatur perfectus 3
94. d. B.
Concineens quid : 73. 2. F. sumieur bifariam. 1614.
lacius samtum complectiur etiam necessarium es
opporitur cancum impossibili. ibid. strutius sum-
tum opponitures impossibili, es necessario. ibid. V.
F. definicur ex Aristocele. Ibid. distineuicur inidi
quod est, s porest non esse. 5 id, quod non est. pot.
est tamen esse. ibid. in contingens equalicer, ui-
plurimum es raro. ibid. F:
Concingenciam non excludit necessiias ex bypochest:
73. b. Dd. excludic aurem id, quod est necessarium
absolute. IbIa.
Cioprmuitace multa quae. 7 6. b. B, unum quid . 75. d. 6.
cioncin

## Folio  -  — 786373555:0209
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000209.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 117 lines, status machine
ENDER DOSTERTOK
de Deo an aliquid inconcrero praedicart . 9. a
Cominuum arre ac natura. 73. 2. B.
Conventens alieri aliquid est vel uc forma. 90. D. F. vel
ut materia. iB. vel ur permodum efficientis. ib. F.
Convenientia est causa appecibilitacis. 90. b. F.
Corrdina Cansa qua 572. D. C.
Corpora nacur alia reipsanec a materia universali
nec a parricularisune abstracta. 34. b. D.
Correia si non hebene nomen, quomodo debeant esse Ans continetur sub Ente, (s it ens est. 39. R. B. a msi-
comzarara : 53. I. F..
Corrilacumorincioii est principiatum. 55. D. F.
Corrumpens quatenus corrumpens bonum non est. 91.
Creationem non cognovit Aristoreles. 42. b. C. 43.
Creacuranon est mala, quod caret perfectione divi-
na. 9r. 2. B. ue sue bona simpliciter, quae requiran
cur Zibid. B, E.
Eparnalum quid ? 93. a. B. est duplex. ibid. C. D
dre esse formalicer es efsiciener quid 3 59. 2. F.
resinitio non est eneis Synonymum. 36. b. F.
Desinicio omnium non est quaerenda. 37. d. F. 40. d. F.
50. a F. 51 d. D.
Desinicio univicorum non concinere debet divisionem.
nec parerculam disjunctivam. 52. d. C.
Delectacionis racione bonum est bonum jucundum io
92. 2.
d
Demionstraciones primae dicuniur F. lemene demon-
stracionum sequentium. 58. b. C.
Denominare absolure es cum apposiio quid Z89. B.
Denominarive quando aliquid de aliquo praedicacirs
tunc abstractum non semper reipsa aliud est ab
eos de quo praedicacur. 39. D. C.
Denommacivé de Beo an prediceneur Ensjustum; sa
piens, omnipocens, (56. 2 39. b. D.
Denominarivum non de omni, de quo praedicaeur, et
iam denominarive praedicatur; sed saepe quoque
essemialiver. 39. D. A.
Denominacum. a re perfecta dicieur perfectum se
cundarid. 94. 2. B.
Dens leonis agit ob finem secandario. 65. 2. C:
Dependentia formae a maceria in esse secundum ejus
pocentiam passivam, est causalitas mareriae re-
specta forma in facto esse. 57. 2. B.
Dopendencia forma macerialis a mareria in operaris
non percinet ad racionem formalem eductionis e-
jus epocencia materia 62. d. V.
Ddestriens quacenus destruens bonum non est. Or. d. C
Dei pocentia creativa est activa. 42. D. B. ei ramen
non comperis desnitio pocentia activae Aristocelica.
ibid. C.
Deonon inest potemia obediencialis. 48. 2. F. compe.
eit poceniia effectiva vel actio 2. 41. b. D. illa
veronon sectat ad ultam qualiraris speciem. ibid.
est pare activa. 46. a. F. insunt omnes perfectio-
nes, quae in creacuris sune, vel formaliter, vel
eminencer. 95. b. B. C. Deccacum nec formaliser neu
eminenter mest. 10la:
D. F. non agitur in Mecaphysicis. ut in Sacto
Satieta Fheologi2. 33. b. A. quoniodo verd aga-
cur ibid.
Deum simplicissimu esse neeant Scocista. dum aetributa
divina ab invicem, Cd ab essentia divina Forma
liter ex nalus aete .. 6). .C.o
teria abstractus est res ratione. 33. . Ab-
sractus est per essenciam. 36. a. C. recte dicibur
justus, omniporen sasapiens, bonus; 656. 39. d. P
solus est actus purus. 50. D. L. causa prima. 50
D. R. bonus simpliciter. 9i. b. D. sinis hominis
ulcimus objectivus. 66. b. C. transcendit res
naturales perfectione s causalitate. 33. a. C. se-
cundum Durandum actionum nostrarum salum
Causa mediata est mediarione viriuris. 7L. b. C.
secundum Schalasticos vero alios, es nostrates
eriam Theoloeos estetiam causa immediaca.
Immediatione vircuris. Ibia. non est subjectum
Meraphysicae adaequatu, sed eantum inadae qua
rum. 33. D. B. non habet principia essendi. 39. a
B. quomodo inter. possibilia numerandus; (s
quonanon 246. 8. D. quando aliquid creat,
non est principium morus. 54. 2. C. non porest
facere, ut aliquid simul sit es non sit, 32. D. B. ut
bis duo non sint quatuor. 46. 2. B. ut factum non
actum. ibid. non pocest facere Deum. ibid.
D. non pocest ederei bibere, ambulare ib. F. Xb.
LL. nec informare materiam. Ibid. B. nec men-
riri. Ibid. F. si posset memiri auc injusté acere;
Mb essit sume per eott. aaiti)aoiso
V.B. anhoc vel illud possit facere, no semperno-
bis constat. 47. 2. R. quod aliqua no vocest, nibil
decrahir ejus omnipocentia. 32. D. B. veue non
pos amtbulare; edere ac bibere, porest aet
facere edere, bibere ac anibulare. 46. b. A. pot.
est omnia possibilia, quae non important aeje
ctum es imperfectionem ibid. F.
Differentia es diversa quomodo ass et ant. 6. D. C
Differentia reneries pradieatur de specie essentia
liter. 29. D. B.
Difformis formae latiendo quid: 77. b. L. est vel u-
niformiter difformis, vel difformicer dissoru
ibid. difformicer difformis est iterum vel uni-
formiter difformiter difformis, det s et
difformiter difformis ibid. F. _ 78. d. A.
Dignior es prastantior disciplam ratione objecto
Qua31. d. C0
Dionitas ac prastancia disciplinar a del ex obse-
uto, vel ex modorractandi sumitar. 3I. d. B.
Diminutio formae quid? 77. d. P.
Disciplinae aliapraeter aletaphysicam an sint pari
res Meraphysicae 2. 25. 2. B.
Disciplina dienior aliis ratione objeeti quae  ZI. 2. C
Disciplina dienior altera ea est, quae hiabet ac co
onoscit ejus finem ulrimum. 31. D. A.
Disciplina dignitas ac praestantia vel ex modorre:
Etandi, vel ex objecto sumitur. 3T. 2. P.
Disciplinae Marhemarie a excellunt alias qua o.
anm

## Folio  -  — 786373555:0210
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000210.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 122 lines, status machine
dum cractandi. 3I. a. B. sunt aurem inferiores Me
raphysic a qua objectum. ibid. D.
Disjunciem Fmis actriburum quid 2 40. a. D.
Dissimilare corum quid P 61. b. B. 79. b. F.
Dissimilaris pars pars quid 2 80. b. F.
Dissimilares parses viventium dicuntur instrumenta.
55. a. B. non surs corporis elementa, sed mareria
58. d. B. C. D.
Distinctionum duosumma sunt genera. 86. 2. B.
Distinctio essenrialis qui a  87. a. D. formalis quid 3
ibid. F.
Distinctio exnatura rei Scocistarum quid: Ib. b. A.
formalis ex nacura rei Scoristarum quid: 1bd. B.
Distinctio modalis quid: 88. d. B. quomodo realis, (5
quomodonon ibid. b. A. B, ab Tristocele eradi
non est, nec a verustioribus Scholasticis. 87. D. F..
Distinctio rationis quid + istoreli. 86. D. C. quid Scho
lasticisdibid. B. Aristorelica lacius parec, quam quae
a Scholasticis rradicur. 87. 2. A. non opporitur di-
sictionireali. ibid. B.
Distinctio realis qua. 86. a. C. quae Scholasticis: ibid.
D. quae Scoristis: 87. D. B. ejus siona. 86. d. F.
Distinctio secundum rem quae Scbolasticis. 87. D. I.
Diversarum rerum pocest una esso raeio formalis. 59.
Diversum es idem dividunt omne ens. 64. d. Id. (b. F.
Diversum sumicur dupliciter. 85. b. C. strictim sum-
tum a differenci distinguitur. ibid.
Diversum analogi 2. 85. b. F. genero. ibid. F. nunero
ibid. spesse. ibid. F..
Dirina autribura a divinâ essentia, es a se invicemnon
ratione, sed formaliter ex nacura rei distineni do
cent Scotista. 87. b. C.
Divinanatura licer sit in eribus personis, non tamen est
universale aliquid. 82. b. C.
Divinitaris persona differunt inter se realiter, 5 ex
mence Aristorelis etiam ratione. 87. d. P.
Divisibilicas non est aliquid reipsa distinctum à quan-
tirace, nec prior divisibili reipsa. 39. b. D.
Divisum aliquid inmulcis, es in iis non divisum esse.
alia atque alia ratione non puonant. 83. b. D.
Doctrinae ordo sumitur a meliorinostra cognitione
68. d. C.
Duarum diversarum rerum potest una esse rario for-
malis. 59. b. F.
 Adem quae proprie dicantur 3 82. 2. F. dicuntur
etiam de qualitatibus. 82. b. H
Ecclesia est cotum dissimilare. 80. d. A.
Fclipses raro contingences sunt rarione temporis so.
lum. 74. D. A.
Edere imeortat passionem quandam, adeo que non
continetur (ab objectô omniporencia. 46. b. Ll.
Ederc es non possi Dens, potest n facere edere. ibid.
Fductio formae marerialis d porenciâ mareriae quid 3
62. d. D.
Effectiva instrumenta quid ac quae 255. d. D. P.
Ffectus aequivocus ac causa equivoca quando dican-
curE 54. b. D.
Fffectus uniroeus ac cansannivoca quana 
ibid.
non sint element a 250. d. C. non possunt constirue.
(a. D.
Efictens mediaa es immaram. 70. D. F. mediata
talis vel mediatone vircuris, vel mediarione suppo-
sici es immediara calis vel immediatione vis turis,
vel immediatione suppolici. 7T. d. R. Mediata me
dracione vireutis, alequando est eancum mediaia i
mediatione virturis, allquando aucem simul im
Flementa physica acnis, aqua atque terra non
sunc elementa simpliciter. 58. 2. F. sinere in mix-
tis actum anporencia: IbId. b. B. (F. d. B. C.
Flementorum eria exempra ab Aristolele posim. 58. d.
Clemencum in larissima pemificarione quidE 58. d. B.
quae imporrer ibid. C. D. d maieria quomodo
differact 1bId. B. non necesse est, ut actusit in eo cil-
pus est elemeneum, se d susstoit s insit virrute aue po
centia. LOLI. Jumicur nonnunquam cranslaricie
(sit t95. d. D.
mmenter perfectionem aliquam alicui inesse quid
maceria sensibili sit abstractum ? 36. a. D. quatenus
objectum adaequarum Meraphysica. 35. d. F. idque
EN D EZ POSTER IOK
Efficiendus finis quid. 66. b. F. Sape coincidit m
formalt. 67. a. B.
Eficiens (5 finis sunt principia externa. 53. b. D, cur
re ens per se. 77. d. A.
essiciens esse causam externam. es causam efficientem
internam, non puenant. 56. D. A.
Efficiens quomodo det esserei, (5 quomodonon = 59.
mediata immedratione vircuris. ibid. b. B.
Efficientis rarione necessarium quid e 73. d. R.
Lifficienter dare esse quia: 39. d. F.
ibid. F.
dum. OT.b. L
Eligibile criplex Aristorelis honestum, uiile es jucuna
croreu aliquando actionem vel oporationem sensfi-
cat, aliquando idem quod ebra Nexes a. 49. D F. F.
QVEpCt cau a quid 568. a. C
En non est genus univocum. sed xo5 ev. 85. B. D. de
substantia es accidente non praedicatur denomina.
cive. 39. b. F. in sua latimaine sumeum quomodo a
ens, subjectum Meraphysicae aedaequarum esse, per-
vulcarisima sencentia staruit. 34. 2. R. quod non
esse demonstratur. Ib1d. D. L. F. _ pa8. Feq. nec
id statuit Aristoteles. 36. b. B. quarenus aurem a
materia sensibilire es ratione est abstractum, est
 Aristocole. 36. D. C. non baber princi
Pia essendil. 38. 6. l. sed tancum principia coeno
scendr, ibid. b. F. illa quae sinc ? ibid. ratione uni-
tacis distineuirur in ens per se ac per accidens. 76. a0
D. in simplex ac comoum. 78. d. C. idem ac di
versum. 84. a. D.
Ens omne est bonum essentialer. 9t. 8. P. 85. d. 1
sumtum pro verience propositiono, idem est quod
verum, non aurem id, de quo proposicio vera for
maripocest. 37. 2. B. C. V.
E nominaliter sumeum quid 2 37. D, B. complecti
cur entia actues entia porentia. LbId. L. Parcci
pialicer sumcum quid: IBId. B. Det se qula. ibid.
2. F. per se 5 per accidens quia onat C2IOE76. 2. l
b. D. rationis quid ? 37. D. D. reale qua. 10do
Potencia abiolure  anRuSnon est ens. IB. LS
tinetur sub ense nominaliter. b C

## Folio  -  — 786373555:0211
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000211.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 123 lines, status machine
NDEX DOSTFRHISA.
Fnsis es eladius distingruntur ratione, raciocinaca. Ex hyporhesi necessitas quae : 73. 2. B. B. C. D. non
86. b. B.
ErreNeZeCmale à Cicerone verritur continuata mo.
210. 49. d. L.
(94. d. D.
Fmhymema est Syllogismus essencialiver imperfectus.
Einia cum apposico vel secundum quid. 37. D. C.
Encis vox non sumitur pro communi consepeuentis,
es alignibus inferioribus rancum. 35. 2. V.
Ensis descriprio guorundam refucatur. 39. d. A.
Eneis distinctio in ens per se, es ensut sienifi. at veri.
ratem proxosicionis. 37. d. R. in ens parricipiale
es nominale. ibid. b. B. in encreale s rationis.
ibid. D.
Enris oppasitum est non ens. 38. d. C. Synonmum,
non est essenia. 36. b. F. non defnirio. ibid. F.
nonforma. ibid. non quidditas. ibid. non termi.
nus. ibid.
Encis principia dari Aistoreles cum dieit, quomodo
incelligendum . 39. d. C.
Enis propria, vasiones, affectiones vel aucribura an
dentur ? 40. d. C. sint duplicia ibid. D. F..
Encium per se numerario. 77. d. C. D. (e94. per ac
cidens enumerario. 87. 2. F..
Encicarivus actus quid 2 3L. 2. A. est idem quod exi
stentia. ibid.
egor aliquando opponicur actioni es functioni mune.
ris, aliquando sumicur pro ipsamet actione vel
functione muneris. 50. 2. B. C.
Esse actu C actum, differunc. St. V. B.
(2. A.
tisse circa mencis operationem dicitur duliciter. 38.
Eisse on mulcis actu, non est de essencia unver salis. 82.
2. B.
(D. F.
Esse porenia quae imporret 3 48. b. F. 51. 2. F. 8l 51.
Esse poremia, es esse potentiam, aui euan habere po-
renciam, differunt. 48. D. F.
Essemia quid: 40. 2. B. est aliqui d ressectivum. 36.
D. F. non est enris nonmum. Ibid. idem ali-
quandonorat Philosopho, quod forma. 61. D. F.
Essenciale rocum quid 2 80. d. B. est vel Meraphysi-
cum, vel. Physicum. ib id.
Fsencialis distinctio quid ac inter quae fil . 87. 2. C. D.
Essencialicer bonum quid: 9r. L: L. non habet opposi-
rum aliquod malum. ibid. F. 93. a. B. sed ua omne
ens est donum. IbId.
Essemialirer perfectum quid. C4. 2. C.
Essenrialiter subordinarae cause qua : 72. b. B. quo
sensupossent dicicausae sociae velparriales ? 70. a. F.
srictim sumendo causam pariralem, earum nula
est pathaus, seu Guavis zocalis. ibid. D. D. F.
Eemplar dicicur aristoreli forma, 5 referrur ad
causam formalem. 60. 2. B. est forma impoxrie
dicta vel gnasi forma. ibid. B. C. formaticitur
ratione repraesemationu, non ratione enicaris.
abid. F. est formapractica. IDid. B. ratiore enri-
satis sua non est inre, cujas est exemplar. ibid. D.
proprie tancum ad acentia per intellectum perri-
nec. LDT C. d. F. quia sir. 1BId. B. est vel incernum,
vel extenu. Lo. quae veriusque definitio. 1b. C.
Exercicus est rocum di similare. 80. d. A.
ercitus actus quid 3 GT. B. A.
Excerna) orma alcitur enemplar. 60. d. A.
Excernum nernum in divisione cause sumi possunt
Excrema non aedent esse encia rationis in compositio-
M Talionis. 78. V. C. debene aurem distincta esse
 et ralo postare cale actu dicicur duptici-
Facere ue aliquid operecur quid 2 gr. B. A.
Faciens perfectum est perfectum secundario. 94. d. B
Facientes unum sunt unum improprié. 76. d. B.
Facultas velporentia qualis pars Z8T. b. C
Falsae res quomodo dicantur ? 90. d. R. ut ica dican-
rur, quae requirancur ?ibid. C.
Falsicas deseribirur à Philosopho per componere quae
divisa, es dividere quae composira sunt. 89. 2. F. pro
prides per se est in secunda mentis operatione. Il
.. adsolu incrinsece denominat composiri
onem es divisio m incellectus. ibid. P: cum axpo-
Falsun non opponidr derivari in conceptibus simplici
Calsum in Pbilosopbia quod est, in Theoloeia verum
excludic contingenttam. 1b1a.
Peltere non recte describitur id, per quod aliquid
xistencia es subsistentis ater. 78. D. L
Existentia est idem quod actus ontitarivus. St. d. R.
quid sic ? ibid. accurace definiri nequic. ibid. B.
est exrra snas causas so. C. ius aurem descrt.
bicur id, quo aliquid dicirur esse excra nibil. ibid.
facium composicionem realem. ibid.
Expedieneiae necessicar qua 73. d. C.0
Existere actu in mulris non est de essentia universalis.
Fxqu ob finem abere quia s. 63a.  ita ob si
(82, a. B.
cus dominatur. ib id
Zxho forme quid: 77. d. t.
nem acic innaturalibus solus bomo. ibid. non au-
rem pueri. ibid. B. nech Gabramrationi apperi-
Eacerna causa efficiens quid 2. 55. b. D.
Excerna forma alio sensu sumea quid 2. 60, b. C.
dupliciver. 55. b. F.
Enterdum exemplat buid 2 60. d. C.
Fxcernum principtum quid: 53. b. l.
FXraausas esse guta: 3l. do B.
sola racione. ibid.
Per. 59. a. t.
scores. 1b1d.
bus. 89. b. D.
esse nequit. 90. D.b.
Fasciculus vel fascis dinculo concinnus, an recte conri-
naus drcarur.75, d. li
Fides non est habicur nacuralis. 47. B. F. non est causa
sine quanon saluiis. 68. d.C.
Figut a est forma externa. 60. b. D.
uouo id divinis non est aliud a P arreo 42. b. F. 53. 2. F.
ois ar duplicicer. 62. b. F. 63. a. A. B. con-
fidesatur duplicirer. 67. b. C. praestancior est eo
caps est Anis. 66. a. . quomodo in omnire sucul-
timm? 66. b. a. est causa etiam dum non est 64.
a.l exercet causalitatem suam in incencione
LBionon est causa improprie dicta, licet babeat
causalacem, actionem vel motionem impraxie
aictam ibid. B. C. Hd. in incentione est cau sa. 

## Folio  -  — 786373555:0212
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000212.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 127 lines, status machine
NDEX eOSTERLSR.
b.C. in execuriom non causa est, sed effectus. ibid
non movet perporemtiam activam. 64. 2. F..
Finis es efficiens sunc principia externa. 53. V. D. non
posson dicielemenra. 58. 2. C. non possunt constiuue
re ensper se. 77. 3. A.
Finis aliquid u sic, sufficit, si sit bonum apparens. 63.
b. B. C5 bonum jucundum. ibid.
Finis formale (5 mareriale. 63. D. F.
Fmis causalicas consistie inmocione agentis ad agen
dum. 64 d. R. dicicur morio Nocaphorica ibid. C
Fdicet si morio vel actro Merapboricas non ramen
est causalicas Meraphorica. Ibid. B. C.
Finis causora non dicuncur finirn. 63. a. C. sunt ea, quae
sunc propier sinem. ibid suntque cumres, cum a
ctiones. ibid.
Finis racio causandi est bonum. 63. 2. D.
Conis definitia. b2. 2. F. distinctio in finem cujus 5 cuis
65. b. L. in finem actu, es snem pocentia. 68. a. F. in
universilem (5 pariicularem. 71. b. F. infinem qui
est opemiio, es qui est res fact a6C. a. R in sinemo.
pemitionis S rei facteibid. V. insormalem e ob-
jectivum. ibid. O. B. in efficiendum Es olcinendum
ibid. F. in ullimum es incermedium. 67. d.C. F.
Finis consecutione perfectum quia = 9. + 3. A.
Fines cujus et cui quid proprie : 65. b. C. possunc in u
num coincidere. ibid. L. F.
(F
Finis efficiendus semper incervenie in obcinendb. 67. d
Finis objectious es abcinendus sepe coincidunt; ut 
formalis ac efficiendus. 67. 2. B. objectivus Logico
est vericas. formalis vericmris coneniiio. 66. b. L
Finis operacionis un idem quod finis, qui est res facta.
 finis rei factae idem quod finis, qui est operario
66. a. F. F. opeaiionis pocest esse etiam alsa opera
io, es ret facta eriam aliares facta. ibid.
Finis quando est operario. fic bifariam. 65 2. B.
Finis miione necessarium quid7 3. 2. B. ab aristotele
Becialiuer dicirur nec essarium ex bypochese. ibid
est nuplex. ibid. C.
Consecarefucaur e3bF.
Forma consideracur bis ariam. 56. L. F Mon est entis sy
nommum.36. C. J. Philosophd aliquanaoidem et
quoa essencia. 6I. D F. dat esse rel. 59. 2. V. dac esse
formaliter a immediase, non uc efficiens, ibic. F.
est actus. sactes ut perumonem sui cum materia
Ratcercumens actu. ibid. C. quavenus formanon
agic. 40. b. C
Formâdisserre est racione differre Aristoceli. 86. B. C
Formae causalicas est unio ejus cum mareria. 59. D. C.
Forme denio MC. 59d. . amoris oIu
Formae distinctio in imernam ac externam. 63. 2. A
Formae diminutio quid 277. d. F. extensio quid? ib
graaus quid ibid. D. B. intensso quid ibid. do t
latiendo quid es quotuplex ibid. b. B. C. (e94.
remissio quide ibid. d. F.
Forma accicendalis conscitnit ens per accidens. 6T.
2 B. unica in composiro dat plura praedicata es
Scnthaca. 62. 6. 1. C:
Forma adsistens no est formaproprie dicta. tiO. B. F:
Forma externa dicitur exemplar. 60. 2. B. refertut
adformam. iid. est forma improprie dicta, vel
guast forma. ibid. B. C. dicitur forma ratione
repraesentationis. Itid. F.
(D. B.
Forma interna est forma proprie dicta. 60. d. A:
Formainformans est formaproprie dicta. 60. D. F.
Formamaterialis est causatum materiae tam qua
esse absolurum, quam qua respectivnm. 56. b. D.
habet materiani ex qua. 58. 2. A. dependet ama
teria in esse. 62a. A in seri ibid. B (5 in operaris
ibid. educitur ex potentiamateriae ibid. C.
Forma parcialis es toralis dantur solum in roro
quantitarivo dissimilari. 61. D. C.
Forma pareis dicitur dupliciter. 61. b. D.
Formaporentia an derur?93. d. F.
Forma separata quid Aristareli :50 b. B.
Forma simplex non omnibus modis est simplex. 6I. d.
E. constat ex parcibus quanticarivis, s est divi-
sibilis itid quaedam eriam exgrdaibus, ib. sim
plex auem dicitur, quia non est composita ex
Parcibusdiversarum rarionum, ibid. F.
Forma substantialis indirecte es ut pars pertinet
ad praedicamencum substantiae. 6I. a. B. omnem
praeter arimaracionalem aliqui dicunt esse ac
cedens. 1btd. C.:
Formarocim dicitur dupliciter. 61. b. D. incransi-
eive sumora est ipsum corum. ibid. B.
Formae cornumero an snc incomposico, quoesunt prae
aicaa essentialia E 62. b. A. B. plures realicer di-
Binctaeuc sinc in aliquo composicoins est impossibile.
Formeratione necessorium quid. 73. 4. A. (ibid. F.
Formale es macerialinis  63. b. F.
Formalis exnacura ret distinctie Scoristarum quid E
cuvinis ibid b. C. Irouenatur. ib1d. D. E refrasa
Formolis sinis quid: 00. D. C. saxe coinsidii cum spei
(malis. 90. 2. F.
CA. 95. d. C..
potentiam passivam est causalitas mareria re
Rectu formae infacto esse. 57. d. B.
Formace su  nas crplinis qui a. 34. d. F.
tormalis actus quid: fl. a. A.
Formatis distinctio quid. 87. d. F.
87. D. B. stacuirur eenus medium inter distinctio.
nem realem srarionis ibid. a. F penicurerium in
cur sammae simplicitaci Dei. ibict.
en 10. 67. 2. B.
Formilisracionon est posteriorre icuris so)ar.
Formalis racio bont non consistu in apperibilitate. 90.
ab. boni in se sectari consistet  pesfectione. 97. 2.
Formalicer dare esse quid: 39. d. L.
Formalirer perfectionem aliquam alicur inesse qu’a?
Cormaliver sectacum bonuum quid? gr. b. P. maiume
causarum dicuur formarum. IBid. R. rario cau
lanai est ipsa formae substancia. ibidt. C.
uo sen suimincernam ac excernam. ibid. D. C. in
infermancem de aaisisiencem ibid. E. in substanti.
alem ac accidentalem. BF. 2. R. in simplicer ac co.
Posirum, iid. D. in coralem (s parcia em. iBid. b.
. in formam pariis ac formam corius. ibd. V. in
macerialem ac immacerialem. 62. d. Cset
cam s genericam. ibid. D. d.
quiia 920b.F.
Formariva vocencia in bomine non pocest diei libera
Forma dependeneia à mareria in esse secndum eju
 Pariicipaiconem. 44. 3. C.
Prious

## Folio  -  — 786373555:0213
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000213.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 127 lines, status machine
IND LX POSTERIOL.
Frigus est potentia, urporencia sumicur cransscenden-
ralicer. 4 I. b. C. est in cercia qualientis specre. 1b. C.
Cnteraliva potendia inhomine non porest dicili
F beraper parcicipationem. 45. b. C.
Genere idem qua 285. a. B. diversa quae (5 quoruplicia 
ibid. D. P. multa quae 3 76. b. C. Cre. 78. D. F.
Genere oeneralisimo diversa maxime differune gene-
Cienere unum quo . 75. b. A. eener alissimo rancum. 1b.
B. non Generalisi mo ancum. sed (5 sabalterno. 10.
C. kbq. Vel proximo velremoto ibid.
Genus Mecaphysicae est scremia Theorenica. 33. b. F.
Cenus eransscendie Reciempraedicarione seu quoad la-
ricudnem praedicandi. 33. 2. D. respectu speciei es
parses comm est. 81. d. R. B. ablaca specie non fie
mutilum. 80. B. R. est vel generalisimum, vel sub al
cernum. 75. b. D. Sabaliernum ierum vel proxi-
mum, velremocum. Ibid.
(36. b. B.
Gladius e5 enjos distinoouncur ratione raciocinance.
Gradus formae quid 2 7 7. b. B.
Clem. 7 8. D. F.
Gradus per incensionem faciunt comvosicionem rea.
Tabensperfectum dicicur perfectum secundario.
04. d. B.
labentes unum sanc unum improprie. 76. a. B.
Fabere pocentiam, C5 esse porencia, differunc. 48. b. F.
TTabicus non sunt porentiae nacurales. 47. b. F.
Fsecerogeneum comm quid 3 61. B. B. (pliciver. 19. D. C.
ominem anim a racion ali desticue, est imposibile sim-
omini sicresinesse dicuneur animae realicer distinctae,
nihil sequicur impossibile. 62. b. F..
Tominis finis ullimus objectivus est Deus; formalis
visco Dei bearifica. 66. b. C.
(12a. 85. b. D,
omo esbrucum proprienon sant diversa. se d aifferen-
om adhue bodi est essentialicer bomo. 94. b. B. per
naturam suam est corruperbilis. Ibid. incer res cyr.
poreas solus habet poceniiam liberam es liberum
arbitrium. 44. b. C. id que secundum quam anima
porentiam ibid. F. F. BC p. (eq. solus innacurali.
bus aeii ob sinem primario perfecte vel exquisiie.
65. a. R. non si mutilus exsecta parce aliqua inter-
na. 80. D. D nec resectis uneuibus vel capillis. ibid.
non malus est, quod careat perfectione Aneelica.
93. d. A.
Tlomo doctus curnon posit esse ens per se 77. a. B.
Honestum bonum quo d: 02. b. C. est bonum ratione
sui. 1b. D. idem quodbonum morale. 1b. A. est eriam
bonum jacundum. ibid. C. ierur: est duplex. ib. F.
Fumananacura est imperfecta  perfecta. 94. a. F.
b. B. an in angelis si eminenter: 95, V. A. cirra men.
eis operationem in mulcis individuis est mulciplica.
2a. 82. D. D. est iniis divisanumero solum, non essen
ecaliter. 8L. a. AS
(1 a. 78. b. F.
Flumananacura in Christo est absque propria subsisten
ex Hypoches necessarium quido 73. a: B. b. C. D. noi
exoludit concingemciam. ibid.
Acobus Matat. 3. d. L
faculum emissum aeic ob finem secundarid. 65. a. C.
Favellus refuracur. 43. 2. V.
uno distinouitur. 1b. F. negative sumtum quid 2 10.
imporcat necarionem divisionis ab alio, aut etiam
ascipso. ibid imporcacunicarem plurium. 55. d. C.
(d. B.
idem sumicur bifariam. 84. 2. F. relacive sumium ab Instrumenta arcium effectiva quid ac qua. 55. 2. D. L
Enserton
Idem CS diversum dividunt omne ens. 84. d. D.
idem aliquid dicirur vel per accidens, vel per (e. 8A. b.
D. per se idem vel est nimero; vel specie, del generei
Vel analozia. 85. d. A. d0
Idem) abees dicunur unum mproprie. 76. 2. B.
denciaris cognata sum similia 5 aequalia. 85. d. C.
Idem passi dicuntur unum improprie. Ibid. ec 85. 2. F.
vellactorem vocis pempationem crepare, nec ta.
mengulaca dematiposse opeuere. 4l. d. R.
Ten, ac aqua atque terra non, ant elementa simplici-
cer. 58. d. F. simine in sts au oea: lV. b. F.
Tenorana auc malae causa mactum est, Prictiorem
ponieur veritari in concepribus semplicibus. 89. b. D
Eunmmacionis conclavis ausa sene qua oM est remo-
iio valvarum. 68. L F.
Immacerlaus formae qua sa hucura: 0-. d. F.b
renorare vel non tansere aueno concipere aliquid; op-
immeuaca C5 proxim a eaus a idencur idem. 70. b.
. quid sint ibid. P.
Emmeclada vel pronima balisa esstoven est duplex. 7I.
2. A. immediata immediarione vireuris quid Cio-
nimbricensibus: ibid. imme ata immediasione.
supposiri quide ibid. B. X b. F. immediaca imme-
diacione vircuris nonnunquam est simul mediaca
mediatione vircuiis. ibid. B.
Imperare alicui, es imperere pqu et. 32.
Imposibile aliquid dicitur bi) driam. 94. b. A.
mpos est,  quando est potenia esse actu. ZI. b. F..
Imposib est, umcaretis iet clo esse sine alterius u
nione. 56. b. C.
Impostore est idem sim esse C. Non esse, es primum
unversacpe oationis principium, quodu
cbam a Cunciatur: duo contradictoria non pos.
sunt esse simul ver a. 32. b. B. 39. d. C.
(ter. 1bid
Impou acur 49. 8. A. sumicur criplici.
mroprie unum quid : 76. d. B.
Inatamata quo sensu comperat Wortcat. 45. D. C.
incerco enere pis ulcimus quid. 67. a. D.
Incomvara sabstancia quid. 7 J. d. D. quaenamd ibid:
ee legq. Suntenta per se. 1bIcl. L
Incomplexa vericas non est veritas. 90. D. A.
Incomplexis an recte rribuatur nepltas: JL. d. F..
Indivisio constitude rationem formalem unius. 74. B.
D. in compositis notal privaciosent. L. L. In pm.
plicibus negacionem ibid. L
Indivisorum differentia 74. b. D.
nesse Muleis actuno est de essenria uni versalis. 82. 2. B.
Inftud Gala snisicer in definitione causae . 53. O. B.
quias? itiid.
Informare matertam imporiat imperfectione quar
dam. 46. b. B. Importacunionem forma cum ma-
Eeria. ibid non est pocentiae pure activae. Ibid. C.
non cadic in Deum. ibid. B. non Pr d Detus
porenciam ibid.
injuriarum contemius quomodo dicacur perfectus:
Instrumenta quae omnia dicatur. 55. 2. A. B. C. D. P. F.
Informansforma est forma proprie dicia, 60. b. F.
(94. 2. B.

## Folio  -  — 786373555:0214
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000214.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 126 lines, status machine
NDFL PO5FLLF11.
instrumenta disciplinarum. ibid. F.
Instrumencalis causa efficiens quid? 54. D. D. non est
prorsus idem cum instrumento. ibid. B. non est abs
que actu secundo. 55. d. E.
instrumencum tatius pater quam causa instrumenta
lis. 54. b. F.
Enstrumencum aliquid esse vorest, un m. nullam habo.
at vim vel pocentiam acendi. ibid. an possit esse e.
jus pars cujus est instrumentum. 55. a. B. C.
Inieerale rorum quid: 79. 2. F. cur dicarur quaneirair
vum ibid. F. est duplex. ibid. b. C. Ce 61. b. A. simi-
lare quid. 79. b. C. dissimilare quidsibid. F.
Inceeralis pars quid: 80. 2. F. est vel similaris vel dis-
similaris. Ib. X b. L. vel quae meciturroium, vel
quae non mecicur cocum. BI. D. A. vel principalis, vel
secundaria. 9I. b. A.
Incellectus non est formalicorliber. 44. b. F. licet sit vis
sus improprie dictus, non eamen est potentia impro.
prie dicta. 64. b. D. est porentia obediencialis re-
spectu visionis Dei beanfca. 48. d. D.
Incellectus es voluntas si sunt accidentia, anima cum
iis sumea est ens per acciddns. 77. a. B. D. A.
Intellisibilis maceria quid Yhoma: 35. 2. B. 57. d. F.
quid dristoreli235. D. B. 57. b. N. consideratur a Ma-
incensio formae quide 77. a. F. (thematico ib. a. F.
incenmedius sinie quid e67. d. F. est somul finis (5 medi-
um ibid. cerco respectu est quoque sinis ulsimus.
ibid. B. A.
Incerna causa efficiens quid 2 55. b. D. an derur: ib. F.
incerna forma dicitur duplicuer. 60. 2. A. b. C. est
forma proprie sc dicta ibid.
Incernum es excernum in divisione cause sumuneur
dupliciter. 55. D. F.
Internum exemplar quid 3 60. 2. C.
internum principium quid 253. DD.
Inrracausas esse quid. 5I. 2. B.
(B. B.
oodoraur (9 distinguuneur raiione ratiocinante. 86.
Tubere refertur ad causam mediacam mediatione
vircutis. 7T. b. A.
fucundum bonum quid 2 92. 2. C. est bonum ratione
sui. ibid. D.
apis es vinum non sune unum mareriâ sensibila
remota. 75.d. C.
(F. I.
Faterna necessicare materiae cransmierit lumen. 72. D.
Latieudo formae quid. 77. D. B. est vel unisiormis, vel
difformis, es quidutraque  ibid. C. D. F. diffor-
mis est vel uniformiter difformis, vel difformiter
difformis ibid. difformiter difformis iterum est vel
uniformiter difformiter difformis, vel difformiter
difformiter difformis. ibid. P. & 78. d. A.
Libera causa quid ? 55. B. B.
Libera potentia quo modis dicatur ? 43. b. B. C. D.
quid sit proprie. 44. 2. 1. quo modônacuralis pos.
sic dici? 48. a. a. dividitur in ordinatam ac abso.
luram. 45. 2. D. ejus subjectum quodnam ? 44. b. C
Libera porentia alia formalicer ac per essenciam, alia
per parricipationem. 44. b. F.
Tibere aeere quid sic 265. 2. A. competi innacurali-
hus sali homint. 1bL2
Libercas suniut Triplicirer. 43. b. B. quo sensu compe
tac bruris es inanimatis; quoveiis denegetur: 1B. C.
Libercas ut opponitur necessuari, duplex. 43. D. D. (D
Libertas exercicii seu concmdictionis quid : 43. b. P
curica vocetmribid. concrariemris seu quoad spe
ciem actus quid, es cur ia vocecuribid. F. P.
Liberum arburium inter res corporeas habet solus
Bomo. 44. b. C. Es quidem ejus voluntas ibid F.
Fiterae dicuntur elementa. 58 a. F.
Foci ex quibus mulca argumenta possnt desumi, di
cuntur E lement a. 58. b. F.
Locomoriva pocentia inhominenon potest diei libera
per parricipationem. 45. 2. B.
Losicae sinis objectivus est vericas, formalis, veritalis
coenitio. 66. D. F.
(72. D. F. F.
Tumen necessicare materiae iransmicricur à lacerna.
Accodius refucatur. 39. d. 510
(r4. 7h. d. B.
Magis concinuum est, quod est continuum nar
Maenes est causa mediaca auractionis ferri factae ab
aCu. 7T0d.L
(A
Maenitudo est materia intelligibilis Aristoceli. 57. b.
Malae causa auc ienorantia indicium est, strictiorem
vel laciorem vocis signisicationem crepare; nec ta-
men quid eà veniac, posse ostendere. 41. d. A.
Malum bono opponitur, 92. b. F. est vel in se, vel alteri.
ibid. inse formaliter spectarum consistic in priva-
tione perfectionis messe debitae. ibid. F. materiali-
ter consideratum est id, quod caret perfectioneines.
Se debit a. 93. d. a. malum essencialiter non dacur.
ibid. B. _. 9I. a. F. malum substantialiter quia ?
Or. a. F.. accident aliter quide 93. a. B. culpae quid?
ibid. paena quid? ibid. tercium inter culpaejac pae-
nae malum an derurdibid. b. C. D.
(93. 4. A.
Malus non est homo, quo dcares perfectione angelicâ.
Malum, qua malum tnem esse, non est absurdum. 63.
L. F
Malum simul e5 lionum aliquid esse porest 62. a. F.
Manus cur homini debeantur ? 58. b. C. D. suncin.
prumenta animae, (5 parces corporis. 55. d. C.
Maceria est ens porenciale. 5O. a. B. quatenus maceria,
passiva est. 56. b. F. ab elemento quomodo differate
59. a. B. ejus nomeeur quancie rribuatur 5,7. D. A
Materiae causalitas tum respectu compesici, cum respe-
ctuformae infieri est passio. 56. b. F. respectu eorum
infacto esse Suarezio est unio ejus cum forma. ib.
F. respectu formae in facto esse est dependentia hujus
in esse a maceria secundum ipsius pocenciam passi-
Dam. 57. d. B.
Materiae causacum tum forma, cum composumun
crumque tam in freri, quam infacto esse. 56. a. D pri-
marium est composicum, secundarium forma ib. P. s
Maceriae definirio Aristorehca. 56. a. B. Aucoris. ib. D.
Maceriae divisio in sensibilem e mellioibilem. 5,7 2.C
in mareriam ex qua, in qua, es circa quam ibid.
b. F
Materia ex qua sola sibi vendicat acaionem maie.
b. D. in materiam universalem es parcicularem.
r18. 57. b. . abcicur bifacham. Daiturim
Meca.
ermanenrem   as Cledibbl, 5). ..

## Folio  -  — 786373555:0215
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000215.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 124 lines, status machine
TNDEX eOSTERIOR.
Maceria ex qua es in qua porest esse minm es idem Meullamenea sunc res facta; quorum finis est sanitas
cum respectu ejusdem, cum respectu diversorum.
causatorum. 57. A. F. e 58. d. A.
Maceria circa quam dicitur alias objectum. 58. D. A.
item subjectum occuparionis vel circa quod. ibid.
Materia incolligibilis consideraeur à Machematico.
57. D. R. accurale ab Aristocele descrixia non est. 1b.
a. C. qued sit secundum aristorelem ? ib. b. A. ec 53.
D. B. Guid secundum Thomam 235 2. B. 57. 2. F.
Maceriae primae pocencia non sectat ad ullam qualira
risspectem, 41.b. D est vel universalis vel parrieu
Taris. 4 7. 2. Ld.
Maceriam primam; secundum quod fabja et quanti
taci, imateriam incellisibilem esse Thamas docuii.
35. b. B. 57. 4. F.
Maceriam sensibilem istoreles non définit. 57. d. C
quid sic secundum Aristorelem ibid. D. X 35. b. A.
a Maceria sensibili abstracta reipsa quaes 33. D B. non
abstracta quaeibid. C. abstracta rarione. quo 3 ib.
Maceria sen sibili abstracta non reipsa sed ramen ab-
Practa racione a maceria sensibuli sineulari es uni-
versali quae 2 35. b. V.
 Maceria sensibilisineulari vel individua abstracta
non reips a sed tancum rarione quae dibid.
Materia unum duplex. 75. 2. D. est ibid.
Materia mulia quae , 6. B. B. sunc duplicia ibic.
Materiae racione necessarium quidl5 72. b. P. dicirur .
ristoceli etiam necessarium necessicare ex byeorhe-
Maceriale C5 formale finis. 62. b F.
(P.7 3 2. B.
Maceriale subjectum in disciplinis quid 5 34. d. F.
Materiale esse, es spiricum esse implicac. 36. 8. .
Macdriales forme omnes sunccausara maceriae, cam
que ad esse respectivum; quam quoad absolurum. 56.
D. D. dependent a mareria in esse. 62. d. R. infieri.
ibid. B. C in operari. ibid. eduscin. ur ex pocentia
maceriae. ibid.
Macerialiter seu in concreio bonum quid. 9r. d. D. est
inlevel essentialicer, vel accidentalter. Ibid. V a2
quezio vel esseniialicer; vel substancialiter, vel ac-
cidentaliter. Ib. Del simpliciter, vel secundum quid;
anccum apposico. ibid. b. D. vel propier aliud, v et
perse. Ibid. F,
Maceriam informare imporcae unionem formae cur
Macerha. 46. D B. non percinet ad objectum omni-
petentiae, quae est pure activa. Ibid.
Maihemaricae disciplinae ex cellent alias racione modi
inictandi. 3I. d. P. sunc inferiores Mecaphysica ra.
rione objectr. it. C. versaneur in accidentibus, nec
accincunt rationem substanciae ibid D. considemane
ea, quae ab omnimareria sen sibili sunt abstractas ana
sinculari, quam universaliratione. 35. b. F. 57. D. C.
arrimionium est finis efficiendus. 67. d. B.
(D
Mediata causa (s causa remora videncur idem. 70. b
E. quid (u veraque dibid. F:
Arediara effictens quideiBid. est aupler ibid. media
in medratione suppositgua dicacurE 8I. 2. B. medi-
ava meatalom verences quidibid. Fd quid se Co.
nimbricensibus: 1D1d. A. Guacenuus talis non est ve-
ra causa physicaibi d. b. D. nonnunquam est simul
rediara immediasione virculio; ibid. B.
eriam res facta. 66D. B.
Medicina quare praestantior Pharmacemic a3I. D. A.
et s ajus est sanicas; finis cur aeer. 65. D. B.
unao Chusa mediara visionis est in eo, in quo visum
vel conservario e causal. 7I. a. F.
Medium ocst esse firv. Cs Guat :67. d. t.
Menao sacatur. 42. 9. D.
Men afectum es imperfectionem imporiat, 
aedq ac omnipocenniam non cadic. 46. b. F.
uera idem incerdum quod poit incerdum quo d inins
vet sub, super. 32. a. C
Hoahorica morio, es memphorice movere quide
Meda mocio licer sit causaliias finis, a ratote
firio causalicas non dicenda  adsa Metapoort.
ea 64. b. C. ID.
acapda unde dicatur: 32. 3. F. dici porest quast
post physica seu postnacuralis. 1b. hoc quare : 33
3. A.  et quasi crons- auc supranatiralis. Ibid. Id. l
es hoc quare? ibid. ab Crasmo dicta est scientia
transmundana. 33. d. D. inventa est post e hysicam, es
quare. 32. 2. F. P. 330d.  ab ristorete (5 aliis v00
cala erm Theoloxica. ibid. D. A. _ 31. d. F. Scin
encia apzinco (aern. ibid. F. scientia maxime prin-
escui cateras tanquam ancellas non decer conira-
dicere. IBid. domina omnium. ibid. D. R. ailiarum
scientiarum principissa es recina. 32. 20 . prinia
Philosophia. 31. d. F. Sapienria. Ib. D. P. n’on est con-
geries omnium scremiarum. 25. a. A. B. habet capus
rerum praestancisimarum es honore dignissimarii.
53.V. C. ratione modi tractandi non admodum ex-
cellit inier disciplinas alias; sed cedit eriam scieniiis
Machematicis. 3I. d. B. C ratione objecti vero exceo
anscientias Machemaricas. Ibid D. est disciplina–
rum ominium praestancissima. 1bId. F. e b. D. prae
stancissima simpl cicer. Ibid. D. F. Scientia iniver-
Salissima. 33. D. F. coenoseil finem omnium discipli-
narum imo omnium rerum 3L. D. C. quae considerais
considerar soluus sciencie caus o. 34. d. A. considerat
ea quae transscenduntres physicas,  us sunt superi-
om iam perfectione nobilicate àc c’auselitace; qu’am
prodicatione 33 a. B. C. D. F. D. P consderarens in
San ammine 5 quaienus ens est. 32. b. R. prima
s universalissima cognitionis principia. ibid. _ 33.
a. F universalissima eniis accribum. 22. b C. substan-
Has suratas. Deumes Incellisencias; qu’ie in sensus
non incurrunt. 33. d. R. primam omnum causim
DECM ibid. F universalissimos concepeus, (s res
amversalisimas alias; quae per omnes disciplinas se
diffandunc. ibid. _ 34. b. lres prestancissimas et
Choredionisimas. 23. D. C non aeic de DEO ut Ca.
cro sancta Theolozia. 1b. R. quomodo agat de eo.
ibid. _ 31. d. L our aeat de ence ingerere; ejus que
aerribueis n’on aucem de substantus corporeis, feu-
e abccli
2i, (5CC36. D. L.
Mecaphosicae necessicas ex ejus urilicare conspicieur 3e
a. D. ucilicas fandaeur in ejui generalitare vel uni-
versalieaie. ibid. b. A. in omnibus disciplinu velfa-
culcaribus est summa. ibid. D.
Merapbysica nomen apud aristocetem non lesicur. 35.
ent

## Folio  -  — 786373555:0216
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000216.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 122 lines, status machine
AND EZ BOSEERTOR.
a. F.. est tamen ejus discipulorum ac vecustissimorum
nerpretum. ibid.
Neraphysicae genus est scientia. 33. b. F. es quidemsei
enria contemplatrix. ibid.
Meraphysicae objectum adaequarum ens qua ens esse
pervulsaussima sencentiast oruit. 34. D. A. non au-
tem esse, ostendicur. ib. D. F. F. _ P28. Ceq. an fue-
rit semencia dristocelis  26. D. B. esse ens re es raiio.
ne a maceria sensibili abstractum demonstratur. 35.
b. A. sub illud quae revocentur ? 37. 2. A.
Metaphysica parces dua communis (5 specialis. 36. b.
Mociricorum pars quae dicatur E8T. b. A. (b. D.
Minus cominuum est, quo d arie est concinuit. 75. 2. B.
Minus perfecte vel exquisice ob fnem agere quid sit:
65. 2. A. it a agune bruca. ibid.
Minusprincixalis pars quae ? 9r. b. B. pocest dici ac
cidens. Ibid. C.
Mirandulanus refucatur. 35. 2. A. B.
Modalis distinctio quid ac incer quae sit 288. 2. B. quo-
modo realis s quomodonon ? ibid. D. A. B. nec ab
aristocele, nec a vecustioribus Scholasticis, estrra.
dita. 87. b. F.
Modi ejusdemrei distinguuneur modalicer, sed modi
diversarum rerum realicer. 88. d. C.
Modus quid 2 87. D. F. 88. d. A.
Modus considerandi in disciplinis quid e 34. A. F.
Morale bonum quo d 3 92. b. A. idem est quod hone-
sum. ibid.
Moralis causa quid 2 54. 2. D. secundum analogiam
saltem causa efficiens disitur. Ibid. D. C. an ei com-
petat definicio causae efficiencis: ibid. a. F.
Moratus benè vel male duinequit, qui bene vel male
coguit cibum. 92. b. A.
Mors quomodo finis operum impudicitiae e injusticiae
dicacur Apostolo: 63. 2. A. quomodo finis vica: ib.
Mors Sanctorum pronomine Christi quomodo bonum
quid 5 9r. 2. C.
Morcales vir à aerernâ donare Deum posse, falso nega
it plinius. 45. b. F..
Moiio agentis à fine quomodo fiat 264. d. A.
Mocio Metaphorica quid ? 64. a. C. licet su causalicas
finis, ideo eamen finis causalicas non dicitur causa-
litas Mecaphorica. Ibid. b. C. D.
Mocus definitur Aristoreli per Cvrenexerav. 49. a. F.
Evrxexerae secunda. ibid.
Motus primo. primi quomodo liberi. 393. b. A.
Movere proorie es improprie seu Metaphorice quid =
64. d.D.
Movere alium quomodocung, ad aliquid parrandum.
referrur ad causam mediaram mediatione virru-
iis 7T. b. A.
Nulca quid 2 76. b. A. sunt vel continuitare. 1b1d, B.
vel subjecto aut mareri a indifferenti formâ sen sibe
li. ibid. velnumero. ibid. C. vel Becie. ibid. Vet
genere. ibid. vel analogia. ibid.
Mulca es unum aliquid diversa ratione esse potest.
ibid. A.
Murilum opponirur tori. 89. b. A. ad illud quae regui
rancur camracione subjecti, quamratione ablat
parcis ? 1blaoi. C
(acuranon est eneis Synonymum. 36. 2. F.
Nacur a continuum est mdeis concinuum. 75. a. B
Nacurae necessrate necessarium quid. 2 72. D. D.
Nacura divina licet sit in cious personionon tamen est
aliquiduniver (alc. 82.b. E.
Nacura bumana est perfecta  imperfecta. 94. d. F.
b. F. in ancelis non est emineter. 95. 6. A. in Mulus
individuis cierameniis operatio est mulcipli–
cata. 82. D. D. est iniis divisa non essentialiter, se
numero. 84. a. A. in Christo est absque proeria subsi-
Nocura noriora quae 2 32 b. F. (stentia. 78. b. F.
Nacurale aeens non pocest suspendere actionem, quan-
diu adsunt requisita ad agendum. 4. 4. V. LL. agit ad
extremum suarum virium. 1bIC. D. p opric non at-
citur habere exemplar. 60. a. F.
Nacurale bonum quod. 92. d. F. b. B.
Nacuralia omnia aeunt ob finem: sed diversimode.
Nacuralis causa quid . 55. b. C. (65. d. F. _ D. A.
laturalis porentia dicicur  per. 47. B. F. ut OppO-
nitur obedientiali, quid sic? Ibid. F. ut opponieur
libere quid: 44. 2. A. an possit acere contraria 
ibid. D. F. F. aeir pro ulcimo sud posse. ibid b. B.
Nauca est navis forma ausistens. 60. D. L.
Necessaria pars quanhalo quae 291. b. A. ablata
non reddic rorum mucilum. 80. b. C. Ot. b. A.
Necessarium quid: 72. d. D. aneureur in comple-
xum es incomplexum. ibid. in tale simpliciter, C5
tale secundum quid. Ib1d. F. in id, quod nullam
es quod aliquam suae necessicar habet causam. I
bid. D. F in tale necessrate absolura, es necessitate
ex hypochest. 73. D. C. intale necessicare consequen-
eis, es necessitare consequentia. ibid. A. B.
Necessarium ratione macerrae quia ? 72. b. F. ratione
formae. 73. a. A. ratione efsicientis. Ibid. raeione cau-
sae fnalis seu ex hypothesc. IbId. B.
Necessarium ex hypothes non excludit continge:ntra.
ecessarium ad obtinendum alquid id est, sine quo
ipsum obtinerinequit. 73. a. D
Necessarium ad aliquid obrinendum quoanon est, id
sine eo obcineriporest. Ibid.  b. A.
Necepicas an recte rribui possit incomplexis 2 72. d. F.-
Necessuas absoluta (5 natura. 72. a. F. ex hyporhesi. 73.
(73. 6. D.
2. B. ad esse es ad bene esse. Ibid. C. expedientiae. ib.
consequentiae 5 consequentis. 73. V. B. ab soluva 5
ex hypochest. ibid. C
a Necessitare ad causalitarem non valet consequentia.
Necariva distinctio realis quae 386. a. D. () 3. V. L
Necbe sumtum idem quid. 84. d. L. imporcarneea-
tionem divisionis ab alio, auc ecra a seipso. ibid.
Necativum quidsic: 37. a. F. 40. b. B.
Nihil an idem quodnon ens : 38. D. C. D. sumitur inter
au lacisrme. ib. D. B. opponitur  aliquia. LV. a. P
Nibil est in incellectu, quod nonpris fuerit in selia
Vobis seu quo ad nos nociora qua: 32. D. F. (32. b. F.
Nominalirer acceprum ens qui d (37. 6. D. lonsplecti
curencia actu es enciapocentia. ibid. C.
Non coordinatae causae qua 2 72. b. C.
Non ens est entis opposicum. 38. 2. C. anidem quod
Nihit ? ibid. C.. D. sumicur duplicicer ibid. b. D.
20r

## Folio  -  — 786373555:0217
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000217.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 143 lines, status machine
TNDEZ POSTERTOR
Non subordinara causae quae 2 72. b. B. sunt nonnunquan
coordinaia nonnunquam non coordinat ibid. C
Notiones nomnibus subjecta in omns dispucarione deben
esse noca,ant (2 de iis non constat, explicarin 40. b. F..
Nocioranarura C notsora nobes seu quo ad nos. 32. b. F.
Numero idem qua : 85. 2. B. diversa quae. ibid. ec b. F.
multa quae 376. D. C unum quae  75. b. P. sunt in criploc:
differencia. ibid. F. cum uno omnino an eadem? ibid.
Numerus ablata nicare non (i mutilus. 80. b. B.
Nurriciva pocentra in homine non pocest dici libera per
parircipationem. 45, 2.C.
Bediencialis porenria quid 3 47, 2. F. non ect in Deo
48. 2. F. non omnis est pasrharibid. B. C. D. activ
exemplumoibid. D. F.
Obedientialis, porentra E) illa potentia, qua obediensta
lis traducicur in actum differunt. 48. b. A.
Objectia pocentia Scori. 41, 2. F., 43. d. B. ab Aristorele
tradita non est. ibido non porest cognosei ignonaio hoc
quod Dem posis aliquid producere ex nibiloib. Cumi-
cur duplicuer. ibid. distinsustur a passiba. ibid. D
non pocest imxusnari a Thoraistis. Ibid. b A
Objecvom intelledu esse quid 5 37. V. F. dicitur dupii-
ciceribid.
Objectibus finis quist 66. D. C. sape coincidit cum obiinen-
do. 67. b
Objectum proprie dictum quid e 34. 2. C. dicitur alsas
materia circa quam. 58. b. R. icem subjectum occupa-
rionis vel circa quod. ibid. specialius dictum quod 
34. 2 D. est vel adequarum vel imadaequarum. 58. b. A.
adaequarum quod proprie 134. d. V. E. adaquarum ter-
minae limices disciplina. 35. 2. Fo habet duas partes
34. b. F. 58. B. A.
Objectum Mecaphysica adaquarum Vide Mecaphysicae ob
jectum.
Obiinendus finis quid 3 67: 2. A. saxe coincidic eum obje-
et1vo. 1b1d. B.
Occuparsonis subjectum quid 258. B. .
Oculus (9, pars C rocum est, respectu diverso. 80. b. F.
Oleum (d) binum sunt unum materia sensibili remora
35+
F.
On isionis peccarum quid P93. 2. C.
Omne, à quo omnipoceniia deribatur, quo sensu suma
cur 2 45. b. D.
omnino unum, 3 numero unum an sint idem e 75. b
Omnipotentia unde dicarur  45. b. D. est potentia pu-
re actiba. 46. 2. F. continet (ub se porenisam ordina
tam, e5 est idem quod pocenira absolura absoluie sum.
eaibido C ejus objectum non est impossibile. 46. 2. B.
Omniporemia dixinanihyl derrahieur perhoc, quod Deu
alqua non porest. 32. D, B.
otoes locum quid 261. D. A. 79. b. C.
Oxerandi virus nonnunquam alieur datur ab aliquo,
ra ut ab eo non conserberur. 7r. au F. nonnunquam con-
servatur, criam si non fuerit datar ibid nonnunquam
datur eo conservarur ab eodem. ibid. F.
Oxeratro incellectus an sis ensreale () cira intellectum
38. 2. B.
Operationis finis porest esse eiram alia operaiio. 66. du F.
exposica possuns dici de eodem in diversa acceptsone. 8e
Opposicumentis est non. ens. 38. d. C.
opus est prastantius operarione (3 maris finis tunc, quax
Ob. 3
Ordinata potenesa quid secunau. Lhoma: 435 d. F.
quid secundum Scoume ibid. F. comprehenduur sub
vorenria absoluca absolure sumra. ibid. B. C.
ordinaca Ce absolura porensia inDeononniserariene dif
Ordo doctrina desumitur a meliori nostra cornitione
Dars esseniralis quid: 81. V. C. onresralis vel quanti
TatL. 80, .P. est ver similaris vel dissimilaris. ibid
vel qua rocummesnt, el quae torum non metrrur. ib
b. A. secundaria vel decessaria. 9t. b. A. porenriali
quae d.Bc. b. D. subjectsba qua: ibid. minus principa
ParsC) rocum unum sucmus esse porest cum respectu di
Pars quae torum metori dicarur, 55) quae non 381. b. A. B.
Pars interna exsecta hominem non reddic mutilum. 80.
Partialis (3 roralis forma distmgnuntur salcem in 1010
ta quid ibid. F. qualibet per se illum effectum, cuin
68. d+
Ossa non sunc elemenia corporis. 58, .L D.
los vel secundaria pocest diei accodens. 3r. b. C
verso, cum eodem. 80. b, F. dt 81. 2.A. B. C
Parces disimilares ebencium dicuneur instrumenta. 5s.
2. B. sunt materia corporis, non element a. 5,8. 2. B C. D.
Parres Meraphysica dua, communis (5 spoctalis. 36, b. D.
Paresalis forma qusd: 6l. b .
quantarso disimilars. Iid. C
Parrialis causa sumitur duplociter. 7ad. F strictus sum–
ratione alcerius simul concurrentos can a paritalis di-
cotur, porest producere. ibid. b. C.
Parisciprale vel parircipalitor acceprum ens quid . 37. b
ens absolure  simpliener. ibid. D.
B. continetur subente nommaliier sumro. ibid. C. est
Pariicularis efficiens quid 572. 2. A. determinat C5 limi-
carun versalem. ibid. D. A.
conpurus actus quid 550, b. F.
Parricularis finis. q2. b. P. maceria ibid
Parris forma diertur duplicrcer: bI. b. D.
do praeser oxerationem eltam aliquod oxus finis est
11c. 58. b.F
similes. 85. d. F
Lassiba porencia quid Aristoceli: 42. 2. B. quid Mendo-
2. B. item subjectiaC recepia ibid. C. malé a quo
dam in objectibam (3) subjectrvam dividirur. 48. b. A.
paBia pure quae 3 46. a. Fsa activa simul quae
ac perfecte quas ibid. passia universalis quid: 47.
a.D. parricularis quid  ibid
Pacer on divinis non est cansa Filis.Sodi.
Patiences unum sume unum impreprie. 76. 2. B. 85. 2. F
eccarum anposcei um possit dici sumta voce posicioum
nonexquisire, sed in quadam laudine: 40. b. F. 8
95. b.C
Penna scriptoria avit ob finem Cnaro. 3. d. C.
Per accidens idem dictum unt in terminis simplicibus
sum composiris. 84. b. D.
Per accidens ( per se aliquid quot ndus aicatur. 76
l’er se idem vet est idem numer vel specie, vel renere
vel analozia. 85. 2. A. B.
per seperfectum dicirur aliquid vel in quantirare, vel
Foirture, vel consecurione fints. 94a.
Perfecte ob finem agere quid 3 65. 2. a. competit in naru-
rali soli homini. ibido non autem pueris. ibid. B. ncc
eis, quorum appericus rationi dominarur. ibid
Perfectio consticue racionem formalem boni. 9r. a. A.
Perfectio simplex 5 secundum quid vet in hoc aut o
quid .94. 2. D.
Perfectro cum omperfectione conjuncta qua Pibid. F.
Perfectionem aliquam alicui formaler aut exentet
inesse quid se P95, 2. C
perfectiones qua sunc in crearuris, omnes in Deoant for-
maliver sunt, aut eminencer. 95. b, B. C
Perfectum dicieur vel primario e3 per se, vel secundario-
93. b. F, 64. a. A. primario bel in quantirator vel Eir-
ince, vel consecurione sinos. ildido
Parvum ( ad mulca utile diescur elementum cranslari–
Pasi idem unum dicuntur improprie. 36, 2. B. dicuncur
2a2 ibido . D. dicirur etiam aliquando objectiba. 43
ibid. paβa simpliciter qua: 48. b. C. passiea bene
4T, 2. A. B. nec formalicer, nec eminenter est in Deo
(duD
torune lodeondote
Perse

## Folio  -  — 786373555:0218
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000218.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 147 lines, status machine
ANDEK POSTERIOR
xoreniia Maihiemaita qua 5AL. a. D
Pocentia nacuralis. Vde Nacuralis pocentia
Persona ahinicacis differuntenterse realiter,  ex M
Pensuadere est finis ulrimur non simplicier, (3 inet
Physica ante Meraphosicam inventa, (5) quare 332. a. L
33. a. R. considerat ea qua a materia sensibili sinen
lari ratione sune abstracta. 35. b. P.
Phosiea causa qu.d 254. 2. D. maris est causa efficiens
quam moralis. 54, 2. F.
(F
Dictura recte diertur homopictus, aut non sic homo. 68. b.
Bili abscipi non faciunt hominem murilum. 80. b. D.
Plura pradscata essentralla quomodo arruant plures for
Pluresformaa realiver distinctas esso in aliquo composito
non repugnat. 68. b. L.
Plucarchus refucatar. A5. B.E.
Drevuatixn vel rvevua ledozia an peculiaris (5 
Acraphysica distincta sere ntra 536. d. D.
Paena acesiturbofariam. 39. b. D.
Policica dum disciplina maxime princeps ab aristorele
dicirur, quomodo inellicendum zr. b. F. I. non impe
rat saxieniie sed pro (aprenia. 32 2. C.
Positum quid sit 53). D. 3. 40. b. C. ut a Pholosophis su
meur, opponitur priva 0C negatsvO. 4I. 2. B. perse-
Eionem aliquam imporrat. 34. 2. Fa quibusdam in ta
e suncum exquise,  in quadam laucudine distin-
Posioile est objectum poteaisa 45. bsF. dicicur duplicirer
ibid. absolure  sive apposiro quide 46, 0. 3. cum appo
sico quid i 45. b. F. quodnam sit objectum omniporenci
46. 2. B. D. F. sumnur el uc opponitur caum impossibi-
Ii vel ur opponiurno eancum impossibul sed E5 neces
Sarro. 46. 2. D. quomodo aequipolloar continsenib. 73. b. A
vorentia esse quae importers 48. b. F. F, 50. 3. F SF. b. F.
Petensia esse,  porentram esse, aur ersam poteniram ha
Persectum essensialorer C alcidentaliter. ib id. B.
Fermanens maceria quod 357. D. F
Gener c. 67. d.D.
se Aristorelis etiam ratione. 87. a. F
Philoponu memmit eansa per accidens. 69. b. F.
Pocentia obedientialis. Vide Obedientialis porentia
Porentia objedtia Scoti ride Objectiba porentia
Porenisa ordinata. dc Ordinara pocencia.
PorentapassobaidC Passiba poteniia
Porena praedcament alis qua  4L. b. F..
Posentia rransscendens qua P41. b. L.
Porenua nna est alteta remorior. 47. D. C
proxima esse pocest.ibid. D.
parciciparionem. 44. 2. B.C.
Poienira ant facultas qualis pars e 8F. b. C.
Pocestatibum torum quid i8 l)
Practica instrumenta qua  55. d. F.
m as 562, b. D.
exmodo rractandi sumitur. II. 2. B.
Prastantior disciplina rachoc objecti quae d ibid. C.
Prastantior disciplina alcer a ea est, qua habet ac coeno-
isiir illius finem ulcimum. bid. B. A.
Primacausa efficiens quod at quae 5 56. b. R
rima C univorsalisima cdencionis principia qua J2
ex ipsis terminis. 39. b. F..
num sequenrium. 38. b. C.
Primario ob finem agere quid sic P64. B. F. sit dupliciter.
ibid: ita ob finem agunt animalia ibid. _ 65, 2. A.
erimario perfectum rale bet est in quanticale el ircu
re; vel consecurione finis. 34. do
Primum unum quae d75. b. F.
Primus C3 secundus actus explicancur duplicirer. 51. a. F.
Principalis efficiens quid 254. b. A.
mucrlum ibid. dc 80: b. C.
porest duplicicer. 54. b. A.
Principium cansaleidem est quod causa 532. F.
Principium essendi sumitur bifariam. S2iL. LS
Principrum fiendi quomodo etram principium essendi sit
C9 quo nodo nox ser 252. D. A.
Principium quo praesupponet principium quod. 53. a. B
Principium quod E quo non semper distinguuntur. 5z. a. F
Privario n Physicis principta t, non causa. SGr.D
Privacioum quid e 75. 2. F. 40. b. A
Proposirio carecorica eodem cum condicionali compostiio
generis rerum. 79s D. A. B.
Proposicio necaria eriam est vera. 37. 2. D.
Proposiriones matoria syllosismi sun  caa. 58. 2.
Propric C8 rebera bonum honestum quod  92.d L
b. F. qusd sinc 5 ibid. F.
Pronrma maieria unum qua : 75: 2. D.
Pocentia una diversorum altuum respectue remorae
eocentias amma anima parros vocar aristoreles. 80.d. D.
Porenisa nutriisa anementaria generatia formair
Ea C) Locomotoa inhomine non possunt doctliberavet
b. A. 39. b. F in ea omnh estra coonuie resol birur. 3t
Pracipere abicui C praeciperepro aliquo differunt. Z2. B
Pradicata plura essempalia quomodo plures areuane for–
Drestantia C3 dienicar disciplinarum vet ex objecto; vet
D. B. sis quod ad versatur est falsisimum. ibid. dicuncur
caput rerum prestantisimarum C bonore degnisima
rum. 33. b. C. non possine demonstrari se d evidencra sunt
erima demonstrationes dicunur elementa demonstrario
Primum punctu linea est principium sed ne causa S3.aD.
Princixalis pars quae 3 9r. b. 2. ablacanon reddic rorum
Principiarum est correlacum principir. 5z. B. F. desinire
Placenst refurant ur. 62. + 2. f.
Plinrus refurarur. 54, D.L.
Mas in composiso (62. b. D.
ruitur. 40. b. L. F.
bere, differunt. 48. b. L
Porenia causa quod 268,il. C.
Porentra or ma an derur. 68. L. F.
plicirer. Ibid. B. F
Potennangenita C5 acquisita qua 47. D. F.
Polentia liberar Vide Libera fosen
Porentra Lozica quae  4le 2. F.
Pocentia materia prima non spestat ad ullam speciem
qualicacis. ibi d. b. 6.
prie sumicur. 42. 2. D. secundum Thomam accipitur du
referenda 541. 2. F. judicaeur ex suo objecto: 45. b. F
actur quomodo opponatur ? 52. b, D. aliqua porest diet
actus. Ibid. 2. F.
Docencia dibisto in adtivam ac pa Bsvam. 4I. B. F: in purc
actibam, purepasiba, () actrvam vel passibam s
mul. 46: 2. F. in activam ac pass vam simpliciter; E
activam vel pass am bene ac perfecte. 48. b. B. in uns
Cersalem ac parricularem. 47. 2. B. in proximam ac re
moram ibid. F. in naturalem ac obedientialem. ib. b. F
Pocenura absolura. Vide Absolura porenia:
Porenria actra quid Aristorels: 425 2. R. quid Mendoz a
ibid. b. D, quid Auctorr. b. comperit Deo. 4L. b. D: di
dicur in naruralem ac liveram. 43. b. B. n universa
lem ac pariscularem: 47. I. B. C.
Pocenia Dei nonspectar ad ullam qualitaris speciem: 4
b. D. crearioa non continecur sub pocencia actrba ar.
Aoselis. 42. b,C.
Porenia Dei Parris, qua ab omni acernitate Genust F1.
lium, non est activa. 42. b. F.F.
Potentia informandi maseriam non est actib a. 46, b, C.
Pocenta box apud Pristocelem improprie (3 magis pre
Porentia propriedicta an ad secundam sebrem qualicato
Principium quid secundum Thomam: 52R. quid seciin-
dum aristorelem ibid. B. larius parec quaim causa
53. 2. C est genus omnium causarum 59. 2. B. disting t
cur in principium essendiE coono scondi. S2. aF. in prin
cipium quod, C principium quo ibid. D. C. in causale
E5 non causale 53.. C in internum (Sexternum. ib. b. C
Principium quod semper datur, qui dnon (it simulprinci
Pru quo. 57. 2. B urplurimum est narura alsqua auc for
masbel eniam pars incegralis, dut instrumen. 52. Vils
niscenere est composica, sed simplex est respedtu ceret
Proxima causa, C3 causa immedrara, videntur idem; q0.

## Folio  -  — 786373555:0219
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000219.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 163 lines, status machine
NDEZ POSTFRF
PleX. 94. 2. F. b. A est vet LBebr
alio sensu etsariplex cheoretica pract.  essetraib
Scterra Theoresica quid sit. 34. d.L. bst e Weraph. 38. b. F
stinctio formalis ex naturaret 2 87 a. F
hibent eriam in dixinis. ibid. A. B. C refurantur. 1bid.
D. F. colluni summam npa Dt. Ibid
Secunda causa efficiens quid ac quae 50, b. R.
Secundaria pars quae d 9r. b. 4. Porest nt acctaens.b.
Secundario ob finem aeere quid dicatat 163. d  est un du
plici disferenriaibid
secundario perfecti quid E3 quot modis ascattr. 94. d. A.
Secundus prim actus explicancur dupleet. l. liL. (2. H
Sensibitis materia vide Materrasensos.
Separabilia aliqua dicuntus p ccer. 86. d. F
Separabilicas est evidens sianum distinctionis realis. 86
Separaraforma quid Aristorct 50. boVo
Zidnes Zunor quid noret: 51 b. L.
Siena distinctionis realis qua 86, a. L.. F
Sirnarus actus quidi Et. B. A.
Similaris. pars quid: 80. V. F:
Simile est Ijusdem copnarum. 85. d. C.
simplex perfectio quid 294. 2. Y
simplicirer bonum quid 3)L. b. D,
Smlicier necessartum quid 2 7e. a. F.
simplicirer similia qua 83. 2. D.
Simpiliter ulrimus sints quid 3 67. 2.C.
a vel practica. 33. D.L
Seienria estrerum universalium. 35, b. C: est perfectio sim
Proxima potentia quid 47. . F. sejus haria exempla. b. 
Purus actus quod. 50. b. F.
alivares quarenus inserviune substaninis; sunt s
Daborarum proprie est simulicudo. 82.d. F. 83. d, L
duanncas curmateria dicarur57. D. A. enr ince lsibilv:
ibid. B.
Quan:itas cominun ejuse parres sunt mareria incelligi
bilis sccandum Aristolelem. 35. b. B, 57. b. A.
in euanrirace perfectum quid: 94.d. A.
Dmancirarum proprie est aqualicas. S2. a F
enanuaria pars quid. 8O. . est vel similaris el disit
(b. L
(D. F
(qusa ser: ib. Fit
(b. A. B. C
(demitur. 80: b. C
Similare rocu quid e8c. D. R. non fis murilum, si pars ab eo
Similia qua propriet 82. 2. F. 87. 2 D. eorum modi. ib, P
dicuntur eriam de substantiis. Ibid.
SimilieudoE analogra differnnc. 75. L. F. est duxlex ib. et
demplex C indivisum est, (3 inatoisibilo,7 4. b. D. 78. 2. C.
77. 2. A est tale vel absolure vel secundum quide) cer-
Simplex accidens quid? 77. a. D.
cararione ibid. B.
Simplex forma quid I6r 2. C. D. vide Forma simplex
Simplicestermint quo 184.. L. (sideranda pucant. A. I. 2. C
Simplicia entis actribura que.40. . D. ea aliquiprius co
Scorr senrenria de porencia absolut a de ordinara prafer-
sur sententra Thomu de sisdem. 45, a. D. Ejus an sii di
Scorista duplicem faciune distinctionem, alieram ex natu
raret alteram rationis. 87. D. R. priorom ex naturaret
irerum dividunt inreale formalem; formaleneq d
(a. F
(D. 8. B. C
Proxime genere unum qua 175. b. C
eueri nonacunt ob sinem exquisite (5) perfecte. 65. dot 
guns more brutorut. Ibld
strumenia.5B. 2. D
primiipalis. 9r. b. 4.
enanthaiidum eorum quid 279. l. L. cursea vocerur: 1B
 est duplex. ibid. b, C, _ 61,b. A.
uddicas non est eners Synonymum. 3 b. F.
molaris. Ibid. de D. F, Det quae meiitur corum, vel qua to
cum non meestur. BE. b. R. bet principalis, vel mmu
Duad noS sen nobi notOra qua 532. b. F.
Quoalibes est aur non eAt, est primum cognitionis princip
non datur medium. ib.
Aro contincons quid. 74.2.  est duplex. 1bid
finis est bonum. ibid. forma est ipsa forma substancia
59 b. C. marerra est potenera passi va. 63. 2. D. (90, 2. F
Rarro formalis no est posteriorre, cujus est raci formalis
Raro formalis boni non consistit in apperibilitare. 30. L. F
In sespectari consistre in perfectione. 9r.2. R.
Racio duaru diversarum rerum porest esse unit quidis
Tatio Cormalis eductionis forma materralis e posentia
yiia nec ad ea perrinet dependentia n operari. B2.d. D
Rarsonis compositio quid: 78. aF. quae exscarsibidob. C.
Rario adstinctio. vide Distinctiorationis.
pario sub qua aliquid est finis; semper est bonu quid. 63
Feeatis composicio quid. 78. 2 F. quae exigar ibid. P. eiu
quarnon species vel modi. ibid, b. D. F.
calem composirionem in Deostaluuns Scorista, dum at
licer ex natura rer distinrur ad (erunt. 87. b. C. D
eali distrnctso qua:. 8b,. C. qua scholastreos: ibid. D. es
b A. B. seneralirer Cumia Modalom sub se complectitur
86. , C. _ 88. b. A. spectaliter sumra a modalidifferr. 1b
Relais C samium idem ab uno mpnonrrur. 84. d. F. (B
Remissio forma quids775:. F+
Remoca causa,  causa mediata, videntur idem. 70. b. F
Remora materia unum qua 2 750d. L
emoca porensia quid: 47. a. C. ejus varia exempla. ib. e
Remoto genore subalrerno unum qua 575. b. C.
Rcquisera ad arendum quid: 44. 2. A.
Rerum diversarum mode desterguuntur re alecor. 88. 2:C
Kerm duar. diversarii porest esse unararie formalis. 53. bF
cs quid 88. 2. A. cum nulla alia, etiam non cum seipsi
est obfinem, est causarum finis. 1b. il. C. quando est po
centra im sbile est ut sit actu. 5I+ D. F
Resconsiderara m disciplinis quid. 34. dsF
RCs qua est fivis, eG rarie sub qua est pinis, distenevenua
espectie sumum singulare ettam ap ersale esse porest
um. LZ. b. B. effereur eriam sec, inter duo enneradsctori
Ratio causande efficientis est poreniia alt1a. 63. a
mareria consistir in dependentia ipscus in fieria mare
tribusa diina ab indiceme) a diina essentia forma
duplex. ilid. esues signa. ibid. F. F. sumitur dupliciter. 88
comparaca, est una. 84. 2. F. nulla mala est essentratirer
95. d F. 93. 2. B. quae est finis. posest esse mala. 62. b, F, qua
(63. b. F.
(84. b.C.
Respublica est socum disimilare. 80. a. A.
cherabonum honestam quodsyZ. l+E.
simplices conceptus habent veritarem analosice. 8). b. B.
simplicirer dicta perfectio quid anshelmo 294. b.C.
dictorre bid. C. sumicur auplicicer. ibid. cerco respectio
Sine qua non determinat nomen causae alienando. 69, a. B
singulare quid (er 284. D. B. opponitur universali contra
etiam universale esse porest. ibid.
quid Ibid. F.
Sol habes caloreeminenter. 95. a. D. ut Moveatur, non sim
Soliraria cansa sumicur duplicirer. 70. a. F. Prictius Cum–
Soncinas refurarur. 43. 2. F=
sxecialis pars Mleraphysica d quibus agar 13. 6b. D.
Socia causas sumicur duxlicster. 70. 2. F. strictiiis sumca
Ita quiddib. b, D.
plicirer, sed necessrare narura est necessarium. 12. b. D
Species rransscendit individua quoad lariudinem pra
dicadi. 33. 2 D respectu ceneris 3) pars  rocum est. 8Ld
specte differre est ratione differre Aristoreli. 86. b. C
Opeore d versa qua 28, . b: F. Idem quae Pibido 2. B. mulia
quae 176. b. C unum quae 175. b. D
nere sabalterno.75. b. D
Spritus ereari non sunt actus purt. 50. b. F
dissimilare e9. b. FF
Stacus hominis primus fuit supernaturalis. 34. b. B.
in modo tamen secunda esse ait. 8d. 8. d. F. refuratur. 1B
A. B. ablara cenus non reddic murilum. 80. D. A.
Specie subalterna qua unum sunt, periinent ad unum re-
Spiricum essest3 materiale esse, est contradictio, 36. a. R.
Scarua marmoria quomodo torum similare, (5 quomodo
Anicas est Nedici finis cujur. B;. b. B. est finis uliimus in
Saxienira quid sic 33, b. B.
sapieniia hel sapientis est, audiri ab alits,  praseribere
quid facto opus sic, non vero audire alios, vel paci, ut
ab aliis sibi praeseribarur. 32. d. B. C.
Scalixer refutatur Z. D. contradicis soeris liceris. IB. F.
Suadere referrur ad causam mediaram mediatione hir–
Fusir. 7I. b. A:
Subjectia pars quae: 8I. b. C
Subjecto mulsa Gua 176, b. B. Stnt anpetEt . 162 4.
Scholasticis distingui realiiere carie quid (8br. ,de b. B.
(cerrd renere. 67. d. D
Suarez im verrare in primamencis operariones peculis
Subalierno sonere unum quae i75. b. C. sunt dupliciasibids

## Folio  -  — 786373555:0220
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000220.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 159 lines, status machine
ENDEX POSTERIOR.
Subjectonnum quid375. 2.D. est duplex ibid.
subjectum disciplinarum; objectum ed maceria cirea
quam idem. 34, 2. C. 58. b. A. Vide Objectum.
(A
subjectum inhrassonis esoccnpationis aut cirea quod. 58 B.
Subjectu Mecaphysoca adaequatu. vid. Met aphysica objectr
Subordinata causa ralis est vel essencraliter, vel acct 
raltter. 72.. B+
Subsistenria existentia differunt realicer. 78. b. L faci–
uns composicionem realem. ibid.
substantia incomplera ed complera, hai cam simplices
quam compositasunt enssaper se77. a. C
substantiae separaca transscendun res nacurales nobili
tate ac perfectione. 33,Co
Substantralis forma quid P61. 2. A. periinet ad praedica
meniu substancia indirecte  ut pars. ib. B. (iidem:: b
Substantialicer bonu quidYaZ que L iDCOE. . F. malu quid
summa cenera distincta sunt, non differentia. 8). b. C:
Syllaba non sunt ilemenin. 58. a. F.
 Emporis racione rancum rard conrineens quid. 74. 
A. numeratur inter necessarsa. ibid. B.
emporis( causaeraiione simul raro contineens quidiit
Tonebrae sunt aliquid privatr bum. 40. b. A. duso senis
cant: alterum in recto,  alierum in obliquo. ibid. D
Termini simplices qui .84. b. F. composui qui e ibid. F.
Terminus non est enris synonymum. 36. b, F.
Terra: vide Elemenea Physicas
Themisti meminis causa per accidens. 69. b. F,
Themistius, Averrhoes, C5 aliistatuun, anmam racio–
nalem esse formamhiominis adsenrem. 60. b. F. 67. 2. A
Thesauri in ventio quomodoraro contingens  74. 2. B.
Thomas de Aquino re fucatur 35. b B. 37. 2. B. 57, 2, F. 88, 
F ejus senieniha de pocenti aordinat a ac ab solur a. 45. 2.
Thomas de Vioc ajecanmresucatur. 37. a. B. 88. 2. F (Fs
rimplerus refutacur. 65. b.C.
(quid sccP: V. b. D2
Tocalis causa sumicur duxliorert 70. a. Fostrictus sumta
Tocalis forma gnids 61. B. AB
Tocini forma. vide Formacorius.
Tocu sumitur duplicier. 79. 2. C. ut opponitur parribus
quidiib. P. incegrale fel quanricatium quidib: essen-
iiale quid: 80. L. B. universale quide ib. C, pocestachoi
Torum adaquare quid sic 8c. b. A.
Cqusd: 1b.B.
Zocum metiri pars quae dicacur: 81. b. A. non metiri qua
ascarurs ibid. B.
Tocum quansicarroum est dupler. 61. b. A. 79. b. C.
Tocue pars unum idemq esse porest, cum respectu diver.
50,tum eodem. 80. b. F. _ Sl. d. A. BC.
Torum similare non sil Mulum si pars demicus. 80. b. C.
Fransiens materia quid 157. b. F,
Transscendere aliquid praedicatione el quoad lacirndi
nem praedicandi quta sol. 3. l. C
(33. a. BC
Transscendere res nacurales aliquid dieicur dupliciter.
(d ario. 65. 2. F.
Vnicum aliquando idem quod dinum. 74. 2. D.
niforis forima lautudo. vide Larndo forma. (b.C
Vnioforma cu mareira est causalstas forma in facto esse 5C
vnionem incer duo esse sive alcerius unione est imposabi
1c. 56, b.C
Vnica unione vel naturalius vel artisicsuli. 38. 2, B, b, Bo
YnicasFG communuas (uni deratione univer salis. Sbit
il
Vniversale aliquod nr si; quae requirantur e BI. B. F: acti
Vniversale C sinsuat alsquid diverso respecti esse po-
Cceria quarib.
num in multis aliquid esse porest duoous mod1s. 82. b.
F. F non fuit sententia  . 80. d. F. ob nniveria
litarem tamen suam consideratur, a Meraphysocq..B.non
neguit e contra90. D.b+
tum est canrum Bonepum. ibid. D.
ad provositionem affirmativam rantum est restringen
dum; sed est etiam in propositionibus negatibis. 37:d. L
rerum in Theolosia quod est, in Philosophia falsum esse
rerum bonum sumuur duxlicites. gr. b. C. strictim sum-
rridens (d caecus unm idemg durpocest. B. D. (C. D.
Auctore. Ibid. b. B. C
remenum a scorxione vet ivera  fu ob sine axis secur
Vera res quomodo dicancure3O. 2A
Veruas in complexam ae incomplexa a quonsd toi
dirur. 90. a. l. incomplexa non est vericas. ibic: b. A.
reruds est finis L 08ica objed aejus autem coenuio s
nis form alis. 66. b. F.
Veritas in primamientis operarione nd est. 3.8. b. D. proba
tur auctoricare Phitosophi. b. b. D. F. F, d 89. d. D ir alroe
Ib. B. Porest a. dici ibiesse impropric. ib: b. B. non est imme-
diare in intellectu, sed mediantibus concepribus. Ib+a. V.
describitur Philosopho per componere quae composira E
deidere quae divisa sunt. ib. L proprice perse est in se-
cunda mensis operarione. (5 illi respondence oratione e-
nunciar a. 1b. b. D. _88. acF absoluree nirinscce
denominat composiionem dioisionem intelle ctus. 8). b.
E. C appost nomat esootece nttur comple-
X4. 90. . A. est unaEd eadem semper C ubst. ibs B. m a
Le inTheolozica ( Philosophica ab aliautons ut uteu
ib n complex â non est veritas asi improprie dictaib. A
Virememparere verum  b istosob0. 90. b.
rircualicer perfectionem alsqua s tesse quid 9). d
Tircus acendi. vide Agend at
Vircare perfectum quid94. d. 
Visco est rasio forimalis  videntis, ( Bisi. 59. b. F. est sini
opei. 66. d. B. dicotur vera improprie. 89. b. B.
resio Det bearrsica est altus virabis in ellectus. 48. 2. D. est
finis hominis uliimus formale. Ob. b. C.
Visus sumitur duplicicer. 64. b, D.
rumus finis quid 167. a.B. est duplex ibid. C.
Vyicas reperua omninumero adaequatur. 8F. d. A.
niversale eribuicur compled complexis. BL. a. L. op-
ponitur sinulari conra.64.
rniversale in causando qud. SI. d. L. in praedicando quid
in mulsis ut ses, non est nocesse. 82. 2. D,C. (1 est. 84. b. C
niversalia sunt in ribui crtra entis operationem. Duo
b. D. probatur prolive. P:1 8. 63.
Vniversalis effiesens quidi prod. A finis quidi nc. B. F imate–
rnivoca causa quid3,.2:5.
Vniboca causa essecio univoem quandodicarus 54. b. V
Vuibocoru desiniiso non comrinere debet diossionem aut
particulam disjunctivam. 52. d.C
rnum est aliquid absolurum. 64 2. F. suimitur duplicicer
7402. D. t assectro enris quide 1D. L..d oroldist n
Aidicitur elemenrum transca. 56. bot. x
Vnum analogi a quae 175. 2. F:
num conrinun quid 1b.a. R. est vel magi continuum, vet
Vnam genere qua 175. b. B. iterum sabds viduncurs b. D:
num numero quae 75. b:D. F. docuntoer n as vo. ib.
tres eorum sunt modi ibidi
duo sunc modi. ibid.
Vnum perse est unum vel proprse, el omproprsc. Bol. A.
vnum primum quid. 75.  et 
Vnum specie quae 75. b. F.
num sobjesta que 75. L. D sunt dupliciaribid.
Vnum es mulia aliquod doversa ratson esse poiest. 76. b
num alsquid porest esseratio forinal apari d versarit
rern30. b. E. por est esse causa dua. a er s. ror: 60 doto
Voluntas est poceria activa pasi. 45. 3. Aliq B. est for.
imalicer libera,  adaquanliberias sb)e 44. b. P ses
lib. per esteria ib. quo sensu varuralss dsi duc et 48, . A
Volontas e incellectus (e sunt accrdenira ali  Ctor 105
sunt a est ens per accidens. 78. 2. B. bcR.
Viile ad mulcate parvi dicicur cementum Translaire
Prile bonu est bonuratione alterrus. d.ohsistis in de-
nominatione extrinseca ib. compardent vel ca sine; Cet
riplurimum continsons quid. cum sibiccto: ib. B.
oculu Cd operatiotalis, per quam non efficrur aliquod
ririata virgo est falsa virro, sed Dera virto viciata oi
Viriosus homo est malus accidentaluor. 9r. b. B,93, dot.
cur in unum per se (5 unum per accidons. 75: a. M. 75r2.
(m nses. D. led
Vum per accodenis aristorelet non defins viio75. d. A. ejuo
(B.C
ejus quod porse proprie unum est, varsa genera ib. S
seqejus quod unum per se improyrie est, mods. 76,2. A.
Ca
Ya2quez ires modos boni ponir. 3i. D conciliacur ei
51del.111d
D
reruenisi aecribuci eses neporest sumiter prebart. 40.. Zabarella emplicatur 14. B. A. B. C. rosucacur. al. 8. F. 760

## Folio  -  — 786373555:0221
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000221.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
e

## Folio  -  — 786373555:0222
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000222.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
.
1

## Folio  -  — 786373555:0223
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio  -  — 786373555:0224
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0225
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio  -  — 786373555:0226
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 786373555:0227
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000227.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
NLBHannOVOr 35
ppu
I
a

## Folio  -  — 786373555:0228
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000228.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
ls
e
e
a
tia.
a
a
e
5
 
e
d
a
e
u
est et
toe
ca 
e
 e
u
m
 
l
dane
t
a
e
e
ed
t
e
nend
+. a
ud
d
e
D
d
aua
a
5
u
B
ed
A
s
e
a
e
u
a
de
d
t
e
e
atil
5
0
e
s
le

## Folio  -  — 786373555:0229
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/786373555/jpgs/default/00000229.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
Metas n
Toibn
Marq
544