# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/79749524X
# Title: Discursus Politicus De Incrementis Imperiorum, Eorumque Amplitudine procuranda (shelfmarks Leibn. Marg. 0,1, Stück 4; ZEN Leibn. Marg. 0,1)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=79749524X
# Lines: 2,767 recognised on 71 of 73 pages, mean confidence 0.90
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 79749524X:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 19 lines, status machine
a
.
∞
t
Ot
E
F
5
u
1
C
a
Xe
E
 E
a 3
Mitrosim-SySlem-Vertriet
0
111

## Folio  -  — 79749524X:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
ibn.. Mie
innanotem non aeibnique
rs 
1

## Folio  -  — 79749524X:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 18 lines, status machine
Discursus Politiens
 a d 
DF.
p
AtLtA+
NIPERTORUM, EORUM
AIE AMPLITLDIHE
procuranda.
VY INSB. R T A F. S T
Dissertatio sincularis. DeNo-
voOrbe:
A I C F OR E,
GHIRISTOPTIORO BESOLDO,ICtO.
Daret.
D H
A R C F N ZO R A FF,
ImpensiS HIaeredUM L A Z A R I Z E TZ NE R I.
Anno M DC XXIII.

## Folio  -  — 79749524X:0004
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 3 — 79749524X:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
Discursus Politiens.
DF
ALL. R F MEY
MPERIORUM; EORUMOUF
amplitudineprocuranda.
C A P. F.
amplificationi, seuanemento Rei
publica operam dan
dam esse.
Aperii Nacura, ad Amplificationem lua sponte incItacur
quia, quo augultius, amplius d potentius, Regnum quod-
que est; cotrmius, cutius, et diuturnius habetur. Onod-
libetautem, adpetit conservationem lui: dum verorire
Respublica conserratur, ea lui natura augetur, estq; am-
pliticatio, Fructus contervationis. Ouippe quemadmodum arbores cul-
cura crescune: ita X Respublica, lrecte administretur. Ftusu quoque
constat, amplissimis Regnitinibus, subditos sub Rege maxumobea-
eius vivere. Sunenam que hac ratione, ab injuriis Peincipum finicimo-
cum cuciores; e belliscirilibus, qua ab impotenti pocentiorum cupi-
dicate oriuntur, vacant plerunque: cumporencissimi Regis Imperiota-
cillime coerceantur. AC quemadmodum sub Rege maxumo acque pon
centi, cui latis superque elt, unde cupiditates explere possic, bene vivere
licet: itamiserrimum est, angulta unius Trrannide concludi; nisiPrin-
ceps optime anatura, melius etiam ab optimis artibus imperandi fue-
rit Tubornatus. Bodinus, Lib. 5. de Republ. Cap. 4. ad fin. num. 716. es se q.
Elincque vulgofertur: Tub Rege magnorivere, summam esse liber.
EaLCM.
TI. Tlincque augenda, ampliticandae que Rcipublicae Audium,
nunquam estincermittendum: cujus eriam C alaresnostri, gloriolissI-
oticulo luo admonentur; cum Augutti, de propagatores Imperii (al.
lessit eehrer Des Seichs) indisitantur. Eerman. Kiichnerus, de RC.
A 2
pub.

## Folio 4 — 79749524X:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Discursus Politicus
pub. Disp. 15. Thes. 1. lit. 4. Faque de cau(sa, Palacinus RPheni, in Corong.
tione imperatoris dicit: Accipe globum Sphaericum, ut omnesterrx
Nlationes, Romano imperio lubiicias, ex Augustus Gloriolus valeasad-
Pellaci. Toh. Cammam. Disp. de Turib. Maiest. L. Thes. 109. FEpariter Im-
peratoris ofticium proprium esse reputatur: Ausere d Recuperare. Iin-
peratorlustinianus, inproëm. Institur. Clarils. Dn. D. Bocei, tract. de
Recal. CaP. 4. num. 24. Rectéque allertat Engelbercus Abbas Admon-
tenlis: de ortu es sine Romani imperii; cap. 18. nulli Emperatori unquam
licuisse, vel licere, fines Emperii imminuere: quia tunc caderet dnomi.
ne d dignitate Augulti; quod ligniticat, Imperium debere semper au-
geri, X nunquam minui; Adeoque Imperacores contrarium facientes,
non Angustos, ab angendo; led Ansuctos, ab ansustando fines Imperii
Romani, posse adpellari. EIndeilla, hodiéque ulicatissima tormula, in
Edictis, Codicillis, Diplomatis, ee Licteris Fere quibu scunque imperia-
Libus: Imperator, semper Aucuscus. Sunt vero qui putent. In lcriptionem
Banc, non facile cu Adverbio semper, ante Fladriani IV. Pontificis Ma.
Zimi, e Imperatoris Friderici I. Cepore inveniri, camqs Rulicosconsilia.
rios, dc prilcosturis Glollatores mutnatos elle, ex Epioraphe Imperatoris
Juctinianiista: PiuIS, FeliX, Inelycus, Victor, ac Priumphator lemper, AU.
suctus. Accurliumnempecum alleclis, perperam ro semper, junxil-
Sevocabulo Ruoustus: cumpotius peaecedencibusillis; Victor, ac Pri.
umphator, line distinctiuncutae noca, fuister connectendum. Videatur
Goldactus. Tomo L. Constitutionum imperialium, inrationali, seu notis.
ad Lirteras Fadriani IV. Pontificis Maximi, es Friderici I. Imperatoris,
Pas. 65. quiait; Accurlianam hranc etrmolosiam, nostrOS INECLPEEteS
exaditicare Pontifices Komanos docuilse, Imiperii incubatores. Verun-
tamen RCCuESuS, ut aliasnimis lape, omne praecer meritum vapulat, d
Crieica centura: ita d cum hac in parte vindicat, (Cimulque iplos Pon.
tisces Soldastiana impeticione, liberat hâc in parte) VirClarissimus,
Dn. Thomas Lanlius, parere. 1. subiuncto Dissercationi, de cura Religio-
nis, laudans Symmachum, exist. 30. lib. 2. ubinominac Theodolium,
semper Angultum. Et lib. 10. idem, in ciculis plerarum que Epistolarum
habet: Dn. Valentiniano, semper Augusto. Dn. Theodolio, semper
Rugusto. DOnn Theodosio, e Arcadio, lemper Augustis. Sic ee apud
Ructorem Paneorrici, Naximiano, X Constantino Augustis dicti: Ma-
zimione, velis, nolis, lemper Auouste. Rc. Sed nihilominuscertissimum
esse videtur, Ruoustum, primitus non ab angendo, sed ab auouriotuil-
se denominatum; Fc sic loca quoquerelisiola, ac in quibus augurato
quid consecratur, Augucta dicuntur: ab auctu, vel ab arium geltu, on-
cuve, Sueton. in Ausast, CaP. 7. Vnde FnIuS:
AugII.

## Folio 5 — 79749524X:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
1
HIII
et ABI
t
de Tnerementis Imperiorum.
Aususto aururio postquam incluta condita Roma est.
Erat veroaugere, verbum lacrorum: _ ita alibi Suetonius; auzeriho-
AtiasjussIE. Casaubon. in animadvers. ad Sucron. dict. Cap. 7. ihidemque vi-
de interpretes alios. De cognomentoiter Augucti, Tucius Porus in cal-
ceoperis. Tractatum etiam in Senatu, an quia condidislet Imperium, Ro-
ulus rocaretur: Sed lanctius dc reverentius vilum eAtnomen Ruoucti:
uc scilicet jam cum, dum coliererras, iplo nomine ee ticulo consecrare-
tur. Sicque Ovidiusi. Fastorum.
Sanctavosant aususta patres, augusta vocantur
Templa Sacerdorum rite dicatamanu.
Et (ic dicitur Rugustus; veluti hominis natura amplior, Sacto-Sanctus,
de Veneratione dignus. Graecis a7, 9), docBasd5, rocicatur. Dionyl. Hi-
Aor. Rom. lib. 53. fol. mihi507. 8 alicub. Serabo. addantur quoque We-
Cenbec. Mrnlins. Borcholc. d reliqui ad proëm. Instirut. Prancilc. Dua-
FeM. in Commentar. in I. part. Pandect. Cap. 1. Sed nihiloinus ACCUE
Tionoltro consentit, auctum que proincremento sumit P se sippus, qui
Siclcribit, in 5. Belli Iudaisi libro: Augustus, apud ROmanOS nOeH.
Imperii est, quod augeat luos, non quod opprimat alienos.
C A P. II.
dpaaainterno auemento: inpri
A
misautem, de Aedificiorum
slendore.
eetur Respublica; vel interne; vel externé (seunt alii loqui so-
lenc; vel qualitatis, vel quancitatisratione) quorum illud ciine
FIc, Melioratio potius, quam amplificatio nominari debet. Et internum
quidem ausmentum; velnaturale est, vel industrrale. Nacuralis Rei
publicae ampliticacio est, eibipraedominatur natura, quamvis industria
accedat Faque est vel Populimultiplicatio, vel Territorii cultura. PO.
puli mulciplicatio, inprimishic procurari debet. Nam ec plera lque sen-
ces, quibus curae fuit Imperii proterretines; in id summe animum in-
duxerunt, uc hominibusreplerene, depopularent civitatem. Idque HE
per cirium propasationem: hucque pertinet Faror _ promotiocon-
nubiorum. Fippol. 2 Collib. in Principe cap. 31. F∞0 lib. T. politic: cap.
20. n. 25. 85c. Sic apud Spartanos, caelibes a virginum nudarum certanti-
um spectaculo arcebantur; bruma etium cegebancur nudiforum obire,
et in se compoliram occinere cancilenam: honorisitem e obserrantix
A
Guar

## Folio 6 — 79749524X:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Discursus Poliricus
quam tenioribus jurenes praltabane, exportes erant. Apud Romanos
eandem cbcaulam. Lex lulia, demaricandis ordinibus lata est: hacgs
uxores ducere, omnes omninocoactifuerune; ne orbitas in urbe pre-
valeret; sedpotiiis ut Fortiores Imperii rires, hominum adjectione he-
rent, a ragi concubitus, impurx que libidines reprimereneur. Sed de
Educatio hâc in parte plurinnim prodest. Rcorptus olim, numeroho.
minum, omnestere gentes superarit. Caullam autem Frequentix hujus,
Diodorus Siculus, lib. T. Cap. 3. 8 6. hanc adtere; quod hliorum educa-
tio, minimo illis constet; propter victus deamictus trugalitatem. HIlio
ecPrincipum liberalitas accedie, qua multum ad propagationem pro-
desselolet. Ideo Coccejus Nerra, puellas puccolque, natos parentibus
cgectuolis, sumptu publico ali julsit. Sicque Adrianus, pueris de puellis,
quibusetiam Prajanus detulerat alimenta, incrementum liberalicatis
adiecit. Spartian. in Adrian. Populus etiam mulciplicatur, (2) cum alie-
nx Reipublicahomines, Pele nobis ut agoregent, illiciis variis invitan
cur. Idque Hc; lialii vident, in nostra Republica, lummâ cura, commu-
nemtorerilibertatem, publicam que lalutem. Sic de à Cadmo, perma-
nus acceptum est lusalyli: d Legesitem cutelares, quibus percorinos
Roma Forebant; utjam olim Achenis, Ephesi, ac Thebis. Prilcilquete-
reomnibus udium tuie, alienioenas adsci(cendi, alcitos recoptolque to-
vendi, honores amplistimos conferendi, privilegia tribuendi, immuni-
eates concedendi. Pluribusitem Zenopton, inprudentissimo Discursu
deratione redicuum. de adrenarum cur 2 agic: hUnCQUEPEOVeNEUML; Cs
optimis esse sit. Ouippe cum illi seiplos alant, d muleis commodis adt.
ciantcivicarem; non camen ullam accipiunt mercedem, sedpociuset.
iampensionem ofterune, advenis impolitam. dc. ubi e alia hâc de re
Lubiuncuncur. Ad Territorii autem culcuram refero, cum scrilia locas
tructuolaredduntur, de si qua lunt similes rationes, quibus ingenium
excolitur (oli. Fg0, in Discursu de Aerario, cap. 3. num. 5. Nericoque a-
licubi conqueritur Bodinus; quod delerta d inculta Callixloca, s2-
quas d vias adjunsamus, duos auterant torius Regnitrientes: quodqu
exandium arborum tanta inopia sit, uC ad navium ac xe dificiorum tabri-
cam, ex percorinis regionibus erabes conquirenda line; quodquearbo-
restructitera, antecaedantur, quam Fructum pecoribus utilem, pro
Ferre poltine. Plurimum item ligni incremento nocet, copia ferarum
quodq;e Cylra succi(x in paleua convertuntur.
FT. Industriale Reipublicae auomentum, tum in Reipublicae al
cicudine ac dionicare; cum in Faculcatum ac opum, cam publicarum,
quam priratarum copia consistit. Oud etiam pertinent Admirandax-
dificiorum: qua serc magnicudinem Reipublicae sequuntur; ee ided
IaXU

## Folio 7 — 79749524X:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
MM, 
de Inerementis Imperiorumo.
mxuma diligentia lunc procuratida. FF ita Auguctus, moribundus glo-
riabatur, se e lacerrtia marmoream fecille urbem. Ejulguerei, veteros
Cermani, negligentiores cum fuilsent: Pacitus demoribus Germanorum,
Catolus Magnus, Flenricus Auccps, Octomes ee alii, cd incabuerunt,
ut Germaniam ecespitibus retultis, crigerent in splendorem Imperio
dignum: caquenunc, cestibus etiam exteris, caterns fere omnesgen-
ces, uxbium magnicudine, mulcicudine de elegantia superare videtur.
Reneas Sylvius in Epist. ad Mejer. Sicque ICraelicici Imperii magnitudo,
ex eo colligi porest; quod Salomoni tuerunt septunsinta millia eorum
qui onera portabane, ee octosinta millia latomorum in monte: absque
praepolitis, qui peaerane lingulis operibus; numero erium millium,
_ trecentOruM. 3. Regum, cap. f. Sic ee Pyramidum miracula, ma-
enicudinem adhue monstrant imperii, quod olim Acorprii habue.
LUnC. Frnec magnitudinem solum, sed d ingenium populi illiustestan-
cur. Scripcum enim deijsinvenimus, nullas easjacere umbras: unde
Aulonius in Mosella:
Cuiquadrato ad fasticia cono
Sursit, es ipsa suas consumit erramis umbras.
Fastigio nempe spacium balis exequane; adeo ut umbra haereatintus,
quandomaxame Solradios suos sublimis demittie: quod ingeniose ex-
plicat, ee etiam siuxsappa onsolnsmorproponit, loachimus Camerari-
S, qu est. promisenar. decur. 9. problem. 7. _ entat in Tom. 4. Thelauri
Critici, On. Gruteri. Forman quoque e molem, qualesadhuc visun-
tur, videre licet apud Tohannem Delfrich, in sciner anB auB Denediqu
nach Dierusalem: quitertia Pyramidis antractus internos varios, mi-
rolque oraphice, ee rectis oculatus deseribit. EIc _Sr. de Villamont, ac
Petius Bellonus, observat. lib. 2. cap. 42. 8 segg. rbi ad carum (plendo
rem e luperbiam, Romanorum Fabricas, _ opera antiqua, nihil acce-
dere ait. Ilarum item Pyramidum Hlistoriam, Ferodotus, Diodorus,
Plinius, Strabo, Mela, Ammianus Marcellinus, _ multi aliiprodunt.
Referuntur eciam inter celebria miracula mundi, quorum adhuic sex
alia vulooenumerantur. (1) Babylonix nempemuri, de quibus Diodo-
rus Siculus, Plinius, Curtius, Strabo _ OTorius. (2) Cololtus Rhodi, su-
Prd portum politus, ex xereque magno artificio conslatus; quem Plinius
ex OTorius delcribunt; ac propter quem Rhodii Colosenles dicti, cujus
que trasmenta demum Anno Christisso. tempore Martini I. Pontif-
Eis Maximi a Sacacenis arecta Fuecunt, Platina, ee Sabellico testibus. (3)
Mauloleum, Carixe R egis Sepulchrum. Herodotus, Strabo, Plinius. NC-
la, AsCllinS. (4) Ephelia Diana Templum. Plimus, Solinus. (5) Acgy-
priaca phacus. Lulius Cx Car, Plinius, Amminnus Marcellinus. (6) Olym-
xiito

## Folio 8 — 79749524X:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Discursus Politiens
piiToris limulactrum. Scrabo, Mel3. vid. PedroMexia, lib. 3. de varia
LeCIOn, CaP. 32. 8 seq.
TII. DeMagnitudine _ admirandisurbis Achenarum, multie
Plucarchus asit, in Pericle, num. mihi9. 8 seq. ubi apparatum donario.
rum, quibus Achenas exornarit, talem tuisseait, quod a lumme ro-
duptati, decorique esseturbi, de maximam apud alios admirationem
excitaret; uniceque reltiticaretur, non elle ea conticta, quae de poten-
ea Graeciae, priscinilque diriciis reteruntur. Prudentissimum que consi-
lium ejudem Periclistuie, inlumere pecuniam Cociorum, ad urbem su.
ar exoriandam. Scilicet ad id ablolrendum, utebatur omni genere
aetium acque operarum; licque e omnes artes excitabantur, ee omnis
manus labore occupabatur, totaque propemodum civitas mercedem
inde accipiehae, ijdemque rehus alebatur limul, X Cxornabatur. Et eo
quoque Periclis opera, admirationem majorem merentur; quod parvo
temporis spacio effecta, diucissime durarunt. Nam ut Plucarchus seribit,
propcer elegantiam formae, unum quodlibet eorum jam tum antiquum
videbatur; vigorautem isinerae, uttempore Plutarchi quoque lingula
nora, recensque facta viderentur. Aded Aoruiciis in operibus novitas
quadam, cujus Forma nullaxtas ofticere potuit; a inerat quoque quali
perpetud rirens, ee senectae expers anima quae dam. Retertq. idem Plu-
carchus in comparatione Periclis cum Fabio: cum Masniticentia operum,
Templorum adificiorumque, quibus Pericles Athenas exornarie; ne
unirersaquidem ca, quae Romxante Calares Cunt extructa, ciritatis
ortrande gratia, conferrimereri: aded magnitudinem a (plendoremo.
perum Periclis, praestantiam quandam, omni comparatione luperio.
rem habuisse. Romanae Vrbis, Imperiique Romaii magnicudinem,
demonstrare latis posse videntur, velrudera admirandorum operum il.
lorum, quae cum Romae, cum alibi in orbe Romano, passim inveniun.
cur. vid. Sebas. Serlii Architecturae Opus, lib. 3. per. discurs. aliolque de
hisce antiquitatibus, urbilq; Romana de scriptionibus asentes: ut sune
Bernardo Camuei, dell’antichit a della citta di Roma. Marlianus in Topo-
Fraphia urbis Roma. e 6. Vereque quidam;
Romaquanta fuit, ipsa ruina docet.
Hleliogabalus, collegisse fertur decem millia pondo aranearum; hincqs
incellisendum else dixit, quammagna esset Roma, Lamprid. ut in cota
vica, lic ec hac in parte ab lurdus. Acrero Romanorumtanta operatue.
runt: unelcias; num ingeniorum, an corporum, plus quam humanas
illasvires, debeasmirari: crederes Palladem Cioancibus Archicectoni-
cammonstrasse. vid. Liplium. lib. 3. admirandor. per tot. ubi magnitu.
dinemuibis, et suburbiorum; xdificiorum altitudinem, decoremde
Ornatum

## Folio 11 — 79749524X:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
de Inerementis Imperiorum.
ornatum, Templorum Majestatem; amplicudinem Fororum; Balneo-
rum de Thermarum, in modum provinciarum (ut loquitur alicubi Am.
mianus) extructorum sumpenolicarem; artificium statuarum; viarum
dponcium munitiones; ac etiami miracula cloacarum, graphice admo-
dum depingic. Peacipue autem Romani l. qui admirandam industriam
Suam ubique demonstrarunt) ex aquismaxime mira praestitisse, Plini-
escectabatur, lib. 36. cap. 15. hisce verbis: Si quis diligentius aestimave-
rit agnarum abundanciam, in publico, balneis, piscinis, domibus, euri-
pis, hortis, Tuburbanis, villis; spatioque adrenientis extructos atcuS,
monces pertollos, convalles equatas; Fatebicur nil magis admitandum
else intororerrarum orbe. adde lacob. Chifletium, resontionis, part.t.
cap. 32. Magnicudinem Lhlpanici Imperii (. quod nunc Monarchiam
dicitur adfectare) testatur moxume Fscuriale, quod Octarummundi
micaculum vocitant Iberi: eminensinteromnia ea, quae noctro seculo
merentur admirationem. vid. la premiere Continuation, de Mercure
Francois, fol. mihi 462. _ Petri Bertii Ccographicas Tabulas. Regiave-
se moles; inquam Philippum II. ducenties centena millia coronato.
rum. sive riginci auri milliones insumplisse Ferunt.. Post Pecram Mat-
chaum, in HistoriaHenrici LV. lib. 2. narrat. 4. Clari Tmus Dn. LanCIUIS,
Orat. proHispania, fol. 205. Nil illic ad lummam perfectionem, periris
Timi aetiticesrequirane: materia inibirarius nil, _ ne Vitrarius quidem
Archicecturam dederic exactiorem. Magnicudinis etiam cantx est, uE
vel hospicium pexbuerit quatuor Regibus simul. Ilortorum nitoriiton-
cium amoenitaci, unibraculis ylvarum, ne ipla le compacarerit Antio-
chix Daptine. Sed veconon semper ex aspectuuibis dexdificiorum, de
ejus porentia judicandum est. Nam de de Lacedaemonibus Thucydides
lib. T. a princ. Scribit: E eorum urbs desolaretur, Templis solum, de x-
dificiorum areisrelictis, incredibilem posteris, post longius elaplum
cempus, corum pocentiam gloriamquotore; cum ca urbs, neque rectis
Frequens, neque Templis de xditiciis Cumptuolis exornata (It: verum
anciquo Graecixmore, vicatim tuerat habitata, imparque Fama luae vi-
Ca. Sin aucem idem ereniat in Acheniensium urbem; duplo majorem
quam estrerera, eorum pocenciam, urbis faciem intuenti apparituram.
Turcx item ab xedilicationismasniticentia abhorrent; quod superbi, e-
lacique, neque se suomodulo metientis animi elle judieant, magniticie
adibuscudere: uc liquis sibi immortalitatem, de perpetuam mansio-
nem, in hac vica polliceatur. Domibusita utuntur, ut diverloriispere.
grmantes: in quibus si sint a latronibus; atrigore, d Sole, ab imbretuti,
reliquas opporcunitates non requirunt. Itaque non facile, cor Turcia,
quamris maoni, quamris diritis riri, non paulo elegancius aliquod sedi-
Ficium

## Folio 12 — 79749524X:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Discursus Politicus
Rcium reperire licet; rulgo tugevia ex cala habitantur, magnatestor
eis e balireis sudene, e ue pro multicudine Familix, laxas habeane
aedes: caererumibinee porticus luculenta, nec atrium vilendum, nec
aliud quicquammagniticum, aut admirandum adparet. Busbequius,
epist. 1. fol. mihi9. b. led conlistit magnitudo imperii Purcici, in vastario.
I: _ FUINALaLIONUI..
IV. Latus se hic aperit campus, in quo de operum ac rediticiorum,
cum publicorum, cum etiam. priratorum magniticentia ac clesantia
procuranda, discurrere liceret: cuius rei quoque rationem lurispru-
dentianoltra habet. tor. rit. Cod de aedific. privat. e similit. Res e opero
expromenda inprimis est, in publicis opcribus, vetustate, de temporum
iniuria laplis inltaurandis. Nec carent invidix Cuspicione, qui antiqua
redificia decellorum, per qua nomen luum xternicati consecrare volu.
eruit, de Curta cecta nontuentur. Toh. d Cholcici, aphorism. polit. lib. S. taP
16. fol. 273. Ita Nespahianus, resticutionem Capitolii aggrellis, ruderi.
Buspurgandis, manus primus admorit, ac uo collo quaedam exrulic::
plurimaspereotum orbem ciricates, terra motu, aut incendio aHlictas,
in melius rectituir. Sucton cap. 8. ex 17. Fccommendatur modeltia se-
primii Sereri qui Romx omnes x des publicas, quae vicio cemporum la
bebantur, roltaurarit; nusquam prope luonomine ad Ccripto, serratis.
tamen vbique ticulis conditorum. Spartianus. Ouod dc de Alexandro.
Severo Lampridius celtatur. Maonanimum Principem decet, liltere
ruinas, Eolicudinem pellere, ingentia opera, eodem quo extructa sunt.
animo, ab interitu rindicare; muta quidem illa, d animâ carencia, (en
ciretamen. e lacari ridentur, quod niteant, quod treguontentur. Fc
debentpublica adificia, inprimismagnitice ornari. Iea Praianus, licet
paicus in aediticando privatim; publicecamen magniticus tuit: hinc
Porricus, inde delubra: Plinius in Panesyr. tor quoque ecranta locis op.
portunis extruxit, ut orbemterrarum, celte Putropio, xditicalse videan
cur. Culpandicamen lune, qui tanto aediticandi desideriocenentur, ut
nunquam non adificiis adjiciant xedificia; omnem que operanrde curam,
in aechitecturamagis, quam in ron lEiuarL ponant. Vani prortus; e
nelcij, immoderacum Audiumrtrocce, ruleo perinoratum elle cuide
mum isprobatur, qui lux pecunix parcus, publica avarus, eftrenatamil
lam xditicandi cupiditacem (qua xedificando non collitur) coercet. Cho.
Kier dict. loc. fol. 2.7 2. Ablonumque es, Famam immorralem lumpruolis.
Substructionibus adquirere velle; Lors Curon, tom des. diverses lecons
lib. 4. Cap. 23. Si non pietati, vel publica utilicati conducant. Csuz on, ibid.
cap. 2.4 Sicque Dublicas quod actinet sructuras, illud omnino monen-
dum ellioperaR sipublica non imuilia elle oporrereine scilicet plusone
ien

## Folio 13 — 79749524X:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
de Incrementis Imperiorum.
renE, quam ornent; neque reprehentionem potius, quam laudemme-
Feancur; ac magna pocius quam necollaria, ex utilia censeantur. Ubi
Plinius, lib. 36. cap. 12. luum de P’yramidibussepeceret judicium: Otio-
Cam, _ Culcam xecunix ostentacionem esse. Vel Plieronrma Colonnar
reiterare quiret, quod illa de quodam edihicio PPobilis cuinsdam Nea-
policani (lumpeu ee amplicudine maxume conspicuo, ledproportione
_ Ordine carente) olim dixit: checomesara finita, rappresentera due co.
Se; cioe, croppi danari, elpeco sivdicio del padrone: Indicare plusnum-
morum, quam iudicii aediticancem habere. Fnsgilozio d. Pomalocosto.
Tiornata Y. sol. mili 483. Laudanda est in Principe, aeternitatis, perpetux-
que tama cupido, sinon licinconsulta: guamin PTerone, merito Sueto-
nius culparic. cap. 55. Fani e impii lune Imperantes, qui, ut posteris lui
memoriam relinguant, eturire Faciunt tuxe hdei dtutela. Concreditos d
Deo. detraucantes propeiam naturam luam, _ luorum, vehabeant quo
Paleant oculos aliorum. Ouia lapis de pariere clemabit, ee lignum quod
incer iuncturas adificiorum est, respondebit: Vae qui aediticac Civitatem
in lanouinibus, ex pexparat ribem in iiiquitate. LIabaCuC Cap. 2. vers. LI.
ec. Sic e Ciphianius, inrica lustinianimperatoris, ad finem scribie: cum
exculari vix polle, quddcoc operibus, coro orbre motiendis, de editican-
dis, tancum pecunixabsumplerierim, acque plane extrauserit Filcum.
Nec orata lunt Deolicer iph dicata Balilica; nili quas lua quispecunie
auc bene parta aedilicaric; se simul vita sux actiones, racuas a sceleris la-
DC, canquam hostiam Deo offeret. P vagrius, lib. 4. cap. 29. Nihil Deo
oracum est, quodnon idem siciustum. Ouaratione autem, in operum
publicorum exstructiore, eriam lubditorum commodum promoveri
queac egresie Bodmus docet. lib. C. Cap. 2 num. 670. 8c. Si nempeege.
Paci limul, deignarix occurratur, inertia e civitare expellatur, opiticia
condilcantur cenues Tubleventur, orioli. exerceantur, urbes exornen
curmorbi arceantur. lincillae Prramides, qua d Regibus Aorptio-
rum, neplebs ocio dcignari a langueret, exstructae Feruntur. Magna
Seculi nostri labes est, quod pauperes non prblico Cumpeu conducun-
cur, ac ad reilia operaadisuntur: qud seilicet alantur, d ne vasando labo.
rare delueseant. Veneci quatuor circiter millia, operibus pubticis ai-
dud exercent actorene, quo nil autplebiucilius, aut civitati. commodius.
quc universisiucundius heri potest: quod praeter opera putilica, civitari
necellaria, etiam publicas opescenuibus alendis, Cumma Benignitate
larsiuntur. Imicacus icem est hocce Christophorus, laudati TimuS. W UTE
cembergix Dux, ve commemorat Balchalar Bidembachius, invita cius-
demciermanice descriota. X vide meum ArarIUI, Cap. 2. 1. WI . Y. 5. 5.
.
Magilcratus omnibus modis, in pectora suorum subditorum
condem

## Folio 14 — 79749524X:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
4
Discursus Los
condendorum xditiciorum amorem implantee. Nec enim Toluim publi.
eis operibus, urbis ornatus ad(cribi debet; sed ec privatorum excultissi-
mae a des eandem illustrant. Ouamvis enim e hic certus sit modusad
hibendus, On. Michael Piecart, Decad. X2. Cap. 4.. Fccamen hacratione
Cubdiciinvicabuntur, velibenter eo in loco, Quo aliquid condiderunt
mane ane, d Lesemultiplicent; aeque adeo eciam. locumiltum, inquo
adificarunt, excolont laboriole, d detendant malcule. Bartholomaeus
Keckerman. poliric. lib. L. cap. 19. ad sin. fol. 322. Sune quoque Adiles, vel
Aichitecti constieuendi, non solum publica qui extruant opera, sed e
consilio qui iurent priracos: hoc enim modo Simmetria (nicum III-
bisdecus, hauctacilenegligitur; opiticum callida Frustrantur machina.
EiOMeS: (UMPEnSGUC IHaneS mInuUNtuE.. Verum campestrium Sructu-
xarum magniticentia e ornatus, non Facileferendus est. Rostlie Cuft.
hauler, ausDem. Sclor. Sicque de Florentinis BoteruS: L. Florensini, per
riscnorere leruine di quelle tante loro fabrichie tannospesse volte fatti ac-
cordi indignisimi. El autem in a dificiis urbanis, maxima habendara
tioincendiorum. Erita, cum praecericis seculis, Velontioni, aediticia
plurima eligno ellent, Freguentilsima incendia erant.. Itaque edicto
Cubernatorum Pancieum. fuit; ve quecunque restaurarentur, aut de no-
ro xditicia excicarentur, ex quadraco lapideherent; quod praeterucili
eatem, maxumam ciritati renustatem conciliavit. ChiAeriuS; part. 2. Ve
sontionis, cap. 70. ad fin. Ouod si commodicas lapidicinarum alicubi de-
elt, Cutticit, li parietes intercalares, lapide constent. DBann. man gemalto.
retetemrmanvtmactie.
VI. Reliqua, ad Crbium, _ Imperiorum interna incrementa, quae
spectant; ex Boreri, de Ilippolyri a Collibus, cractatibus liac de re singu.
laribus, petipollunt. Et nempe multum hic urbibus. conducit aeris la-
lubritas; Coli ubertas; (i eas alluat Dumen, lacus, vel mare; (i sint ad vias.
Regias, velad imperii fines sitx, (i Phiermarum habeane opportunicatemi
livicinastiabeant Mecalli Fodinas. Clrbes ita comparatas; commendant,.
_ Freguences ac famolas adhue magis reddue, munitiones, Academia,
Collesia, velBibliocheca; (Sicque pramium obsidionis Fortiter. exant-
laex Luodunum Bacavorum, Academiam tulit; de ex Academiismagna:
emolumenta ciribus obvenire COlenE, DI. D. LanLIuS, de Academiis, sub
lir. I. fol. 38.) Magnorum Principum Aula, vel Dicasteria Cumma(quem-
adinodum Tubinganostra Pola idelis Domino luo, cumcatera defecil.
Tene omnes inter ali obinuit. e ibi Iudicium dijudicandis C aussis Ad-
pellationum deltinacum, das Furstliche hosrgeriche, semper habeaturo
Crusius in Annalibus, Nobilium _ Mercatorum Frequentia, opiticum
omnis generis magna copia, facilis receptusperegrinorum; Curadili-
gens Anonae; et optime constieuca politi. dCo
V LL. Sane

## Folio 15 — 79749524X:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
de Incrementis Imperiorum,
VII. Sanenon ubirismagnae extrui urbes poltunt: caullam que magni
cudinis Tlrbium; d cur non aque in omnibus locis, magna inreniantue
urbes indazat Cardanus, de subrilitare, lib. I1. fol. mihi 63r. 8c. rblita
Ccribit: Sub polis civitares esle populolas, impossibile esti quoniam. Peri-
lis estcerra, ex incommoda rectio frugum: quamobrem autpalantes. vi-
verenecesse est, aut in paeris villis. Ou vero temperatam incolunt re
ionem, mediocres habent urbesinam commodius fruges in eas avehuts.
_e melius ac cutiuis inhis, quam in villis verlantur; nam multitudinc ho-
minum, ex muris lunttirmiores, attesque sibi invicem melius auxilio
elle pollune. Ac in fervidis regronibus, maximas Ciritates elle necelle
est. primum qudd Colipars aut Aerilis est, h aquis careat; aut Fertilisima,
Ciabundet. Alia potencior estcaulla, quod cum procul venianEmerCeSo
e per loca delerta, pericudolaque; necelle est, uclimuli plures veniane
mercacores, dc inmodum agminis, ob securicarem. Ouare cum in ali-
quam ribem poluerineledem, incommodumnimis ellee eam locieta-
cem vasari; unde melius, e lonse tacilius est, vicinos omnes in eum lo-
cum consluere; quod cum multis perlererat annis, contigit etiam e par
vo paso, urbem populosissimam reddi. Talesisitur (unt Ouinai, Sin-
rui Cambala, ee Cairum, quam Ciritatem GehoarIrricus servus Fl.
caim, Mahumetanorum Pontificis, in Rcorpeoxdificavit, Securicatis
caulla, rocaritu; nomine Domini sui Elcaira, hoc es, Civitas Elcaimi in-
deque ccrrupeo rocabulo Cairum adtiue nominatur. Etidem Carda-
nuspaulo post addic. In aqua civicacem aeternam collocandam esse: ac nec.
in omniaqua, sedqua breribus d vadisabundet. Solaur denique Civi-
catem, in qua L ex imperai, non homines, de corpora hominumr, militari
robore exercicata, sicusque cum lalubeis, cum cutus, dt adicufacilis, eter-
na in libertate manere, id est, diuturna esse porest. Falemque Caedanus.
aic, condicionem esse Venetiarum, quamobrem eam ribem, vel lolum
vel maxume liberam urbemadpellarimererio
C AP V F ITI.
De Amplificatione, s Lterno
neremento.
aliis inac ecoenderenitantur. Rictcet. aatom. Oeconom.
203. laecque cupiditas, eorsque se Fereottert, vene pn aus
urgicibus, nec excellorum moncium cacuminibus, nec valtis Colitudi-
nibuso
Xterne Rempublicant aus cmenus, com celistorio aliud terrae
pacium accedit. Fcentame s cipibus, Imperantibusque

## Folio 16 — 79749524X:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
Discursus Poliricus
nibus, nec Furopx, Alixe, acque Atricae limitibus, nec cognaci tanoui-
aris L egibus, aut vinculis detiniri, atque coerceri postu. Flominum ani-
onis(ve alicubi Pausanias scribit) cum alia quae insant, tum maxuméle
cri cupiditas, qualivim adfert; incicans ad male asendum. Coehumanu
(Veait Antonius Peretx, aphorism. fol. 253. Inon unum accipitrem Patiore;
ejusvero cupidicatibus, nec cocus Mundus Cufticere ridetur. IIna e ex
vecusbellandi caustaest, libido Imperii es divitiarum. IngenueBarba-
eusille apud Tacitumr. Annal. 15. Id in Cumma Fortuna ae quius, quod vali-
dius; de lua retinere priraca domus, de alienis certare, Regia laushabe.
Cur. Adbellumque movendum, plerunque non quaeritur luctitia, sed
Occaliotantum opportuna. Ftiam utcunque operose Romanos Alberi-
cus Gentilis detendat, inlibro 2 de Armis Romanis, Veriltimum tamen
illud Salustiiest; Romanis cum nationibus, populis Regibus cunctis,
unam de vecerem caultam bellandi fuilse, Imperii cupidinem protunda,
 diritiarum. Accamen plerunque iusta caWAIX PrXCexUnEUE. AC Acila,
qui caullas bellorum nultas sectabatue, odium meritus omnium Fuit. In.
de ipletium Turex quarunt bellicaullas speciolas. Albericus Cemilis,
Vib. Y. deiure belli, cap. 7. Vereque Thomas MoruS:
Resibus ex multis Regnum cui sufficitunum,
Vix Rex unus erit.
Resibus emultis; Regnum bene quires at vnum,
Vixramenunus erit.
Sedtamen, meliores utreddantur, non veampliticentur diiones, ae-
curandum estmaois; internum que auomentum, praponderat luinatu-
Ta externo. Rag suagl. d. Parnass. cent. 3. cap. 10. Ilam de difticilius est, cueri
e conservare Imperium, quam illud ampliticare. Bocero, is dell. ragion.
d starc fol. mihi s. Latherus de cenju, lib. 5. Cap. 8. num. 13. esc. Inturbas de
dilcorilias pessimo cuiquemaruma vis pax ex quies, indigene orcibus
Bonis. Disticilius elt, dicente Floro, provneins obrinere, quamtacere.
vitibusparantur, iure retinentur. Fcl. ivius, alicubi, excellentibus in-
geniis, cirius detuericars, qua civem resant, quam qua luperent holtem.
Ac lquis Princepsrerer a quod ali; quaritant. alequi cupit; bonuspo-
eius: quam maonus dici laboret. Fundi noltricalanntas, ex eo est, quod
parvipendimus, vel neglisimus eacux habemus, e nimium aectima.
musac adpetimus aliena. La DToue. Discurs.7. Ambitio laudabilis de 0-
ptima estibene subernare provincias luas, non cum Canguine de paricu-
lo, occupareca, quix lunt aliorum. Sicque Magna ibus doccalini Tua-
act, 2. rag l. 6. chela soveruhia ambition loro, Sfozasseronel far ac quisto ael-
la segnalatas loria diben coverner i popoli, cheiddio ha conceduri loro;
non cont’emprio mezzo desl’incendii, delle rapine, es del efusion di
copia erande di sensue humano, affectar sli sarialtrui
2 duade

## Folio 17 — 79749524X:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
init
de Tnerementis Imperiorum.
II. Suadechochonestas; eo enim animo, alienum inradere Impe-
rium, qud dominatio auctior tat; aliud nil est, quam publicum lacro-
cinium proficeri. Duod olimDemetriusPirata, Alexandio Magno
objecitprobeum: repore qui lubidine cantum, quictos populos, C dno-
cicia quoque lui seposicos, Ceruratus est, belloque rexaric. Locumvel
maxumehabere hic debecillud; Hlonesteid demum quemque polles
quodiure ec dignitate (alva porelt, l. 125. vbi Caddeus, Dig. de verbor.
Rgnificat. Ergoiniqualune Arma, quibus Ambitio ee Avaritia sune
caulla. Tohannes Gerhardi, centur. quastion. politicar. decad. 7. quaest. 7.
adde Parchenii Licigioli Auctorem, lib. L. cap. 7. per Discursum. Vure
namque interre, ipla nacura iniultum est, Valquius, r. illustrium, Cap. 10.
num 4. Ec duo mala in Rempublicam tales Bellarores invehere (olent (1)
quod committu contra Legem Dirinam, alterum occidentes, et alic-
num varpances. (2) de quod populum proprium, quem custodiendun
accepere, mortispericulis remere exponunt. Cregorius Thololanus,
+1. de Republica, cap. 1. num. 9. EF ita Magistratus bellum ac pacem, non
ad Tuam gloriam vel commodum; sed ad Rcipublicae urilicarem dirigere
deber, Ocho C. aIman. vira polis. Cap. 36. fol. 191. num. 2. e 3. Optime IIO-
crates ad Nicoclem. Bellicolus etto, Scienris reimilitaris. de apparatus
paciticus, nihil praeter ius ex aequum rindicando. P r9a Civitatesimbe-
Cilliorestalem ce prabe, quales in ce porentioreselle velles. Ex Tuieqs
Cencium omnino corrupto, contra Melios, argumentantur Achenien-
Tes, cum apud Thuerdidem, lib. c. aiune: Sic inter homines else compa
ratum, rexquis quidem viribus instructi, de iure disceptent; ralentio
res aucem, quae heri pollune, iniungane, de inferiores non detrectent.
vi. ibid. in adnorar. Illustrem Enenckelium, fol. mihi 617. Remotatu-
ticia, quid sunc Regna, nihi lacrocima magna? Duin ex ipla lacrocinias
quid lune nili parra Reona. Beatus Rucustinus, 4. de Civitare Dei, cap.
4. Mladecorbismuruo languine, de homicidium cum admietunt singulis
crimen eAt: Vircus rocatur cumpublice geritur. Impunitatem sceleri-
busacquirie non innocentiae ratio, sed laevicia magnicudo. Sanctus Cy-
Prianus, ad Donarum. HIxC eciam caulla ek, quod Imperra maona, tan-
dem omnia evertuncur, miserrimeque perire Colene Infalibleresla es,
et que roma aorroloageno, pierda el derechoque tiene à lo Cuyo proprio-
Esto es iusto inszio de los Dioses, que pues ellos hizieron mal a muchos, al-
Duno les tac+ mal a ellos. Marco Aurelio, d. Guerara, CaD. 2Y.
III. Fallus est Aristoceles, qui libr. 1. Poliricor. cap. 5. huiusmodi Bel
tum, nacura esse instum pronutiat; quod sulcipitur eos inhromines,
qui cum (inc ad parendum nati, imperium reculane: Dn. Johannes Beu-
minsts Arucusmeus, in Dissercatione erudisisima de hema s i0  best 141.
quod

## Folio 18 — 79749524X:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Discursus Politicus
quodtamen Tuctus Lipsius lib. 5. poliricor. cap. 4 cum demum concedore
videtur, si potentesip d alienaiphinraterunt, aucinradunt; cum le-
cundum Beatum Rugultinum, epist. P urtiliter vincatur, cuicripitur li-
centia iniquitatis. Vencc lolius Religionis propasandae ergo, Bella sunt
Suscipieda: licet id relit Tiberius Decianus, praxi criminali, lib. 5. 6. A2.
Folmihi 278. Fides quippe, ve recte alicubi inquic Sanctus Phomas; no
collic Tus NNacurale, auet lumanum; ex quo dominia lunt profecta, quodqui
vule, vehomohomininoninsidietur. Bellum elt concra: Chavicarem,
Ergonon aptum esse ridetur medium Religionis, qua Charitatemin
primis intendit. Non bello, Sed paenitentia praedicacione, viamnostro
Salratori praepararit Sanctus Tohannes Bapcilta. Fc Felicimagis succellu,
in India Orientali Christianam propasane Religionem Teluicae, praedi.
cando expatiendo, quam Factum tuit in Occidentali, armis, multorum.
quehominum incernecione. Ecquoque color ille, redigendiinvitas
gentes, ad moreshrumaniores, ad veramque Religionem compellendii
a Theologistere cunctis, etiam Llispanis, impius atque improbusrepi.
catur. vid. Hac de re Beatum Fhomam, 2. 2. quaest. 10. art. 8. 8 IT. Valent.
Wisel. de vita Christi, cap. r4. Flerm. L. xtmetium, de instauranda Rdig.
lib. 2. Cap. 13. PostFoltienlem, X Panormitanum, Fridericum Tilemi-
num, Disp. ad Pandect. I. Fbes. 16. vol. I. Covarruviam, in cap. Peccarum, 5.
10. Ferdinandum Vasquium, in praefat controversiar. illustr. num. 5. Mlai-
quardum de Susanis, tract dersur. esc. part. r. cap. 14. Albericum Cen-
rilem, c. deiur. belli, cap. 9. Cs 12. Flcisium, part. I. quaest. 12. num. 47. FIu.
gonis Crociirractacum. Mare Liberum inscriptum, cap. 2. Dn. Bocerum
de sure Belli, lib. L. cap. 6. Dn. Brumingh. de bomag. thes. 1. 8. e multis segqu.
IV. Sed haccamen restrictionem patiuntur, Cintideles Chriltianos
otendanc; veletiam detine ant provinciaseas, quae olim ad Christianora
Principum Turildictionem pertinebant, can. dispar. caus. 23. quaest. 8.
Sicque desendi polsunt expeditiones illa Plierololrmitane: licet eas, ut
stulcissimi classici, ica cristissimi eventus fuille, dicac Johannes Camma-
nus, Dispur. de lurib. Maiest. 3. ches. 22. ac illis bellis, etiam iniquior esse
videatur Fstienne Palquier, 5. des Recherches, cap. 21. Saneiam eo tempo-
re, quo susceptum ec rectum Bellum illud. Pacrum tuie, diver(a de eodi-
verlorum indicia tuerunt; quod non dissimulant Prrius de Uespergeir-
15. vid. Reineri Reineccippraetationem Historiae Driencali prafixam. Fa
ceor equidem, multa ibi errata fuisse commissa, impietatemque de emu-
lationem exnostratibus nonnullorum, res ibi curballe, d tandemerer.
eille. Veruntamen, Bellahaec, luala tuerunt a Viris Sanctis, ab iploque
etiam Beenhardo: re refert Cardinalis Bellarminus, lib. 3. de Ponrif. cap.
17 fol. mihi 296 col. 2. Videbant enim Christianosbello carere non polles
maduerun

## Folio 19 — 79749524X:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
i
de Incrementis Imperiorum,
maluerunt ided ea reri contra intideles, et per illa Bdelesliberari. Fue-
runt icem expeditiones illa miraculis multis adprobatae: quae Guiliet.
mus Trrius, de Bello Sacro, lib. 6. de Paulus Amilius, histor. Francica,
lib. 4. habene. Fuitquetandem bellum hoc, Fortissime lusceptum, de sin-
sulari exemploconstantia, Forticudinis, pietatis, Religionis, Zelique
vere Christiani, duodecim expeditionibus maximis, iteratum et repeti-
tum: ab Anno Chricti, MZ CTV. uEGuE Ad ANMIIM M C C X CI. necvL
lum simile in Flictoriis reperitur. Expedicio nempe primatuic, millium
aliquot Chrictianorum; qui vleronomen huic militix dederunt: Duce
PetroFremita. Anno ChristiM X CV. Secunda expeditio, luscepta Fuie
Ducibus Volcomaro, de Sodescharo lacerdotibus. Anno eodem (3) in
RGam; Ducibus GochoFredo Bullionio, de Balduino; Eignitibus r00000.
e pedicibus300000. Anno Christi MX CV I. (4) CuithelmiPictonum
Ducis: quicum r00000. hominum, lacram militiam Cuscepit. Anno
Christi M C I. (5) Expedicioingens, Concadi TII. Imperatoris, Ludori-
eiResistrancorum, Friderici Suerix, de W elphonis BavariX Ducumr.
Anno ChristiM CX EVII. (6) Friderici Barbarolla Imperatoris, Philip-
prFrancorum, dc Richardi Angliae Regis. Anno Christi M CLXXXIX.
(7) RegumBalliae, de Anstia, Anno ChristiMOZ CE. (8) Flenrici, Fid
lii Friderici Baibarolsae. Anno Christi M C XC VIII. (9) Expedicio
quam Hlonorius TII. Pontifex Maximus procuravit. Anno Chricti
MCCXXII. (10) Friderici II. Imperatoris Anno Christi MCOZXVIII.
(12) Ludorici Galliarum Regis, cum luis Fratribus, Roberto et C aiolo.
Anno ChristiMCCXLVIL. (12) Ludovici Regis, in Atricam, COnEra Sa-
EaCeNOS, AnnoChristIMCOLZX.
V. Sed quid exhactenus de ductis, de occupatione Indix utriusque
ab Fhspanis, seculo superioriFacta, sentiendum exit ? SanE PCtrUSMat-
chaeus, lib. I. del hist. de France narrat. 4. Scribie, Irispanos aurimasiscu-
piditate, quam Relisionis propasandae erso Indias indagille; eiusque
diricias (quasad oppusnandum Turcam convertere debuillent) in fu-
ropa, non utilicer expendille. Dieu, inquie, à faict des indes, ce que les
peres font des filles laides. Il les à dotées de grandes es infiniesrichesses à
fin qu’elles trouvassent plustost mary. Les Espagnols, es les Pordusarsn
eussent entrepris ces grandes es perilleuses navigations, s’il n’y eut eu non
plus d’or qu’aux deserts de Lybie. Tout ce qui en est venu, s’est employe in-
utilement en l’Furope. P. a splendeur del’or, qui avoit donné la lumiere del
Fvansile aux Indiens, devoit servir pour le remettre, aux lieux, oul AICO-
ranl en a chasse. Rei etiam ambitionis, ex communis Centium Turis
violati, ex eovulgdaguntur Fispani; quod Indiam utramque sibi ven-
dicant lolis; ab indianisque commerciis, Anglos ee Bataros prohibere
actentaH

## Folio 20 — 79749524X:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
Discursus Politicus
AEEenEAnE. Vi de Supra laudacund Crocii Practarum, cui Piculus Mare li-
berum, de Faciel. deprecatio, f. ad leg. Rhod de jactu. Fc quod nonnulli,
Tus aliquod ex Pontificix donacionis ciculo praecendunt; ad id argumen-
cum, iam diu elt, quod ActaBalibA R ex PeruanUS, Cufticiencem docuis-
se videtur relpontionem. Oui, cum Vincentius de valleriridi, Domini.
canus Monachus, eodem praetextu Imperatori Carolo V. Indiarum al.
Fereret Monarchiam; Pontiticem insigniter fatuum, de impudentem
esse, ex eotacileprodi, regerebat; quod aliena tam liberaliter laroire.
Eur. FlieronrmusBenzo, Histor. India Occidentalis, lib. 3. Ca p. 31. de rece-
Tuiesor. poliricor. Cap. 2. num. 18. 8 seg. Porro crudelitatis intrumanae,
Flispani acculantur: extatque de crudelicate Frispanorum, in Indianos
adhibita, Practatus Lingularis, Bartholomaei de la Cala, Epilcopi: vbi
subtinem haec habentur. Rubore suffundi deberemus, quod omni Ti.
more Dei remoto, tam execrandis facinoribus, colorem addere, d ea
excularetentemus; cum praecipue cernamus, nosIispanos, quadra-
sinta octo Annorum spacio, resiones maioris longicudinis, quam lic
cota Furopa, ∞ pars Alix, ob hanc caullam, re diritias conséqueremui
dettruxille: casterras depraedantos, e omni crudelitate, iniustitia, de
Fyrannide occupantes _ ulurpantes; quas humanis habitatoribus de in
colis, refertas ridimus, ex in iis rltra riointihominum milliones periil-
se certo Ccimus. XC. add. Simon CTOularE, tom. 3. d. histoir. admirables. fol.
mibi 44. 8 segg. Mendacii quidem in multis convincere latagit C ala-
num Auctornuperus deß Cermen Blasers, fol. 78 8c. Sedtamen Leri-
nus Appollonius, Historiae Peruvina, lib. 4. a princ. retert, Isilpanoslon.
oa quadam maiorum ulitatione, durum ee immite in devictos, lubiuga
eosque Barbaricinominis hoctes, hominum genus, qu’a Mauros, Numi.
dasque tractare solene; ad Occidentem rerum potiti, candem duririem
atque inhumanitatem, rbique in novi Orbis indigenas exercuille: atque
idem licentix ac porestatis ius, sibi in captivos sumplilse, quod seculis
prilcis, Fchnica insolentis, audaciaque, in servos atque vernas, Domini
alurparunt. Idque impudica acque illicitae potestatis malum, Carolum
V. Cxlarem, piorum quorundam hominum, Sacrati Ordinis instinctu
adductum; nora Calutaris Decreti constitutione, constringendum, cor-
rigendumque, hant invite luscepille. Eeporro tTilpanos, Molis acto.
sux exemplo, detendit Campanella: de Hispanic. Monarch. Cap. 6. fol. 2.1.
putatque; Indos tuitle exrinctos, providentia lingulari Diriira, veotim
Canarxos, Amalekicas, aliosque populos Palastina. Flsque qui parce.
Bant, peccato se polluerunt. r. Samuel. cap. 15. Saneuenuncsispani, ica
olim ludaei, communes orbis praedatores habiti fuerune. Namque Pro-
Copius in vira Belilarii celtatur, le in Mauricania, Atric Regione, vidille
Guasda
C

## Folio 21 — 79749524X:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
u
i
jiaili
ess 
de Inerementis Imperiorum
guasdam columnas hisce licreris insculptas: NosMaurilii, qui Fugimus
afacie Telu, lacronis, Alii Mave. Ecc. Ac ipla lingua proprietas, probabi-
le reddie, Sidoniosprotusas tuilse Cananxeos. Sic Didoamabilis est. F Tau-
nibal, Dominus gratiolus; Acherbal, gratus, vel ex orabilis Dominus:
Malinilla collenstribucum, a ∞ fiis ut pluribus, in revisionetra.
ctatus de Linguarum mutatione demonstrabo. Et Pane ius aliquod s
Deolingulariter concellum, cum Deus expellitgentes, de carum ter-
ram alteri dat. P salm. 78. versic. 55 Flilpanorum quoque ius in Indiispro
dic Plierourmus Carallos, tom. 4. opn. commun. Coner. commun. quest.
906. Fc cgoiure amplio, nec injudicia Divina inguiro.
VI. Icidem d externum hoc Incrementum, nonnunquam utilicas
diltuadet. Plurimi alienis inhriando, lua perdiderunt. Longeitague pra-
Ctantius est, ut lua quisque secure possideat; quam dum aliena appetit,
de luis e necellariis admodum rebus periclitetur. Peocopius, de Bell.
Cothic. Lesitur de Principe quodam Partarorum, quod captum Regem
Rhutenorum, non necellarium bellummoventem, intertecerit, _ ex
calvaria ciusinauratum poculum heri curarit, cum hâc inscriptione:
Elic adpetendo aliena, amisit propria. Cuumbellum ejusmodi luscipie
Princeps, nemonon animumtumentem, et caducis contidentem impel-
lic: caullae iucta praecenduntur, in proclivique else hoctes rincere omnes
dicune; non lacurosnuntium belli: nil dubii elle, quin tali molimine,
non vinci solum adverlarius, se d obrui pollit. Nemo consilia luggerit,
quale Zerxi olim Demaratus; apud Senecam, lib. 6. de beneficiis, Cap. 31.
Nemo audet praelagire cladem, nec etiam deliberatur, quid Faciundum
Eiec, hres sinistrum Corriatur eventum. Indequeunica clades, caulla est
secundae, secunda certix. ecc. Nec delunt in ullo se culo exempla cornm
qui aliena ambientes, se ee luosperdiderunt. Magna Imperia, mole ruut
Cu2. Richrer. axiomat. historic. 128. Fa proinde porentia tuta est, quae vi-
ribusimponit modum. Valer. Maxim. lib. 4. cap. P Etrecte Scipio, non
amplius pro augenda, sedpro conservanda Republica, vota suscipienda
ese duxic. Justinus lib. 25. Nec praeterrationem Augustus Imperator de-
ridebat Alexandrum; quod occupare masisprovincias, quam bene gu-
bernare maluerit easdem, Plutarchus in Apophreemat. Tdemque ideo
inera fines Imperium coercendum elle cenluit. Pacirusr. Annal. Claril-
(IIUS DH. TaNUS GruterUS, in Discursu ad Facitum, fol. 149 quitxeC DEO
more pluribusillustrac. Scipio Amiratus, Discurs. lib. P. Cap 6. Ovidius 2.
dearreamandi.
Non minor est virtus, qu’am quarere, parta tueri:
Casus in est illic; hic erit artis opus.
Velur in rebus omnibus; (ic ee in imperiis, luus eA modus: quem (
ckcelto

## Folio 22 — 79749524X:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Discursus conions
excedis, ruet aut manibus alienis, aut tuis, aut etiam nullius. Die apud
Senecam AIbutius: Aliquisetiam magnitudinis est modus. NTon pro.
cedic ulera spacia lua calum, Maria intra cerminns luosagitaneur. Ouic.
quid ad summum venie, incremento non relinquit locum. Idemque ex
eadem Scholâ Lucanus lib. F.
In se magnaruunt; larisquehuns Numina rebus
Crescendi posueremodum.
Ratioest, quod ferenon angetur R espublicanimium, linemaonis
Deceatis; d nec ullus Princeps Facile tc magnus, nilimaxu mo incom-
modoaliorum. Idquod Boccalini, cent. F. rag5. 52. eleganci exemplo
Francilei SForcia docet. EIrarhic, B. Salviani verbis, de gubernatione
Dei, lib. f. fol. mihi 166. Pene iuxtare nullus intrepidus, nullus pocest
esle Securns. Fxturbas polrelunculis suis vicinos cuos, trabitatione ac
Facultate proximostuos. Numquid, ut (criptum est, superterram tolus
habicabis? Flaia cap. 5. Iloc quippe est, quodnon poteris ohtinere, qua
Tibecenimcuncta perractas, vicinum Cemper invenies. Relpice quaelo
alios, quos, velis nolis, et ipse sulpicis. Respice alios, quos velisnolis,
etiam ipse miraris. Magnicudomediocris, Imperium durabile magis
reddic. Boterotib. I. dellarasion distato. Pimiamaonieudo. Cuisiplavi
ribus fatiscit. Pertinet huc Disputatio Aristocelis, lib7, politicor. CaP. 4
quodcivicasnon debeac mulcicudine hominum infinita, de ambituma-
corum altimari: Sed ingenio ex natura talium incolarumr, qui opustioc
rectiltime exequi possint, hoc est, ad mutuam, perfectam que beatitate
conspirent. Et lib. eod. 7. cap. 2. a princ. idem lcribit: nonnilLeos, qul
Frrannicam vicam careris anteterunt, Ciricatem plucimis imperante,
Feliciltimamr esse Fateri ibidem que cap. 3. habetur: Imperare multis, aut
cunctis, Tummum Bonum haut esse Ac, dict. 6ap. 2. probat, Rempubli-
cameam, rice consticutam non else, G leges ad hoc unum reterantur, ut,
victoria de imperio poriantur: quemadmodum Lacedamone, atque in
Creta, olim, cum educatio, tum Cumma L eoum, Fere Bellis accommo-
dabatur. vide cundem Aristotelem, lib. 7. Politicor. Cap. 14. e Ilocraté
in Panathenaic.
VII. Cuarundam etiam Rerumpublicarum conditio non fert, ue
ex extendantur. Impendia belli plurima lunt, quam praemia: de princi.
pesquotidiéexperiuntur, piscari sesc inbellis, aureo hamo. Bené de pie
Amnibalad Scipionem: Optinrumr quidemtuerat, eam Pacribus nostris
mentem a Diis datam esse, ut devosItalia, d nos Atricae Imperiocon.
centieslemus. Neque enim, ne robis quidem Sicilia atque Sardinia, la-
eis digna precia lunt, prototclassibus, tot exercitibus; tot, tamque e-
Gregiis Ducibusamistis. Lirius, libr. 30. Ecita Imperii incrementum
relpicere

## Folio 23 — 79749524X:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
de Inerementis Imperiorum
respicere debet Rcipublicae praeleriptum knem, legemque Tuprematrur
hoc est, populisalurem. Ne, quod plerunque Hc, quemadmodum cer-
cantibus ventis, mare concutitur; sic Regibus libi adrerlantibus popir-
lus Regni vexetur. Beatus Cherloltomus in Matrh. 2. Eleganter Boccali-
nicent. 2. ra55. 8O. E. sommapazzia, il desertari stati proprii, per far ac-
quisto de eli altrui. Non e comemolti sciocci credono; che il scorrer molte
provincie, Prautilita; ma emeelio, scorrerne poche, es farle sue. Princi-
Desetiam Germanix, non nimis esle acrenti debent publicae libertati, ut
proca conserranda, de cuenda, sulcipiant bellum: li domi non ita sinE.
omnia comparata, utcorre spondeant huic moli. P parte della prudenza
reale, il cognoscere, cheucquisto sli convensa, onon sli convenea: perche
benspesse per dilatarei confini, s’indebolisce, esi snerva lostaco; e perdi-
ventar crande, si dirien debole. Botero. P. d. derti, fol. 54. b. Duivi ac-
quirit civitacem. Capenon inde Fortior, vel pocentior reddi Coler: Fem-
porenamquebelli, non sine periculo retinetur, tempore vero pacis
haut absque lumptu. Ve Soderini apophcesmareter, idem Boterus, dicto
Tibr. fol. 5I. b. SiC _ ImIPLUdeNEIR MAXILIMXNOTA est, incipere, quae quis
ance vita lux finem perticerenon potelt. Ouonomine CarolusBui-
oundus a Cominaeo culpatur, lib. 3. Cap. 3. ad fin. fol. mihi 204. Tcidemr, ve
corporis cacochymici incrementum, hydiopis prognolticumr est: ita ec
Rempublicam bene pursatam elle decet, capax quae Cictalis augmenti.
Nauque qua comparantur hello, à Republicamale inctituta; ea potius
ad incericum illius pertinent quam ad Iimperii magnitudinem compa-
Lanrdam. Fgregie Nicolaus Machiarellus, discurs. lib. 2.. cap. 19. Idque
nonanimadvertens Sebaltianus Portugallix R ex, perdidit le, undcum
Cuis. Tlieronymus Conestagius, de comunctione Porrus all. cum Castell. lib.
r. Sane in corporibushominum Pacius est, modicam Racuram cumr Cani-
cate habere; quam ad molem giganceam, perpetuis aolictionibus per
venire: nec cum perveneris requiescere; le d quanto grandioribusmem
Dris, tantomaioribus agicarimalis. Beacus Ruonstinus, lib. 3. de civi-
tatEDeI, CaP. 9. FE Cune quoque qui putant, Indiarum detectionenr
plus damni, quam commodinon oibi solum Christiano: Ilippolytus X
Collibus, Cub nomine Totr. Werner Bebharot. In den Firrklicien Sisch.
reden, lib. 2. cap. 6. Boccalini, cent. 2. ras guasl. 90. Kectermannus, in
Synops. Oeconom. Cap. 7. fol. 90. 8 Dispur. practis. 28. thes. 45. (ed X ip (I5
Flispanis adterre: quod alicubi in lcinerario suo Fugo Lin(cotanus,
Probac. verum ea dere in capire sequenei plarib. dicam. EF in luperpio-
vincia sunt occupandae, quib. oncra imponi queant, ut Respublicadomi
tans, libera relinquatur. Ergi bellonon aggrediende sunt provincix
tola, ee quae nostram Rempublicam exlugunt. Et praesertim haue
contul-

## Folio 24 — 79749524X:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
esbd sos a Oorbobs
consultum elle videtur; alienis viribus imperium augere. Achue verd
imprudensmagis est, si quis alienam potentiam jurec: trmumque pro-
dic axioma, Machiarellus, Cap. 3. de Principe. Alionx potentix auctorem
perdere Sciplum. Non item esttutum, lonse dissitisresionibus impe.
tare: cum unio X contiguitas maximum Faciatrobur. Boteror. de raxi-
on distato, fol. mihi 10. ICan. de Narnix, sect. 4. resolur. 3. Diltancibus lo-
cis, auxilio esse nequimus: d etiam inijs, Imperii lummi respectus cel
Cat.
VTII. Inimperio, quilonse latéque dominari, viresque luaser-
cendere cupit; ibi omnia ad bellum spectare, benéque ordinata milicia,
Cummum qualibonum esse decet. Ita apud Purcas, Belli semperprima
e praecipuacura est. Soli Turcae miliix sudent artes Xx Scientiasne-
oligere lolent. Solum bellum oftensirum gerunt. Non arcibus epio-
pusnaculis. Imperium, acquilitam que pocentiam detendunt: Sedpo-
eius exercitu lemper instructo, de paraco. Milices institutione diligenti,
Fortiores, e ad hellum paratiores reddunt. Militum copias ingentes,
exactamilitari disciplinâ coercent. In bello gerendo, viribus propriis,
non exteris aut percorinis auxiliis innicuntur. Ducesbelli, praeticiunt
exercitui praeltantillimos. Expeditiones non interrumpunt; non quid
hostile, acergo relinquunt. Eixercitus non occupant circa expeditiones
parvimomenti. Imperator exercituitere in bello adelt. Oidinc decen-
ci, magnoquererum necellariarum adparatu, bellagerunt. C opiasd
viresnon diridunt: nec limul plus, quam ruum bellum, nec item diu
unocum hocte gerunt. Cchiac omnia lacissime perlequitur, RenatuS
de Lusinoha, intract. de incremento, conservatione, es deca su imperio-
rum, libr. I. Extat de ingeniosissimus Thomae Campanella Practatus, de
Flispanica Monarchia; ubitam belli, quam pacis enumerat varias ai-
ces, quibus Imperium illud amplificari; totique orbi imperitare polsit.
Libera cumprimis R cipublicae perniciolum est, externum augmentum.
Ulnaque Roma, diu latis exteris imperitavit. Achenae, d C arthago, Im
perium cale, et (i nactxe line; id tamen tueri nequirerunt. Fereque est,
utdilsentiam d politissimo PaoloParuta, qui lib. L. Discurs. 13. sentire vide.
tur: Monarchiam minus commode magnam potentiam tueri, ac De-
mocratiam. Ftindehocnomine Boccalini, cent. 2. rage. 5. fol. mihi 20.
maxume commendat Liberas Germanix Civitates, quod magis suam
tueri libertatem, quam aliis lervitutisimponere latag ant ingum. Ora-
cialicet olimtam militum Forticudine, quam prudentià Ducum, non
celleritRomae: actamen haut ita late extendere Crxci Tmiperium potue.
eunt, ac Romani. Onia nempe in mulcas Respublicas paeras, quarum
quaelibet alcerius pocentiam habuit (uspectam, dirilatuir. Nec item
Siciltam
24

## Folio 25 — 79749524X:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
Dt
pell
test
RealB
s
D
de Tnerementis Imporiorum.
Siciliam adquirere Achenientes, nilitem ecresie in gyptoiidem etfi-
CCFCPOEHEEUNE. Paruta dict. libr. 1. discurs. 14. Veneca Respublica, li-
cecminus obnoxia sit civilibuscurbis, et ided melius insticura videatur,
ipta Lomana veceri Civieate: tamen non potuit, ad parilem poten-
eiam pervenire, non lolum, ucMachiarellus alicubi lentie, propterle-
ses e incticuta, pacimagis apta: (ed d propter circumstantias alias mul-
tas; quas Paruta congessic, libr. 2. Discurs. I. Aded eriam metuunt V ene-
ei sux libertati, ut nolint Senatores uosnimismaonos, Belloque exter-
noillustres teri ac potentes. Vid. Boccalini, cent.X. ra55. 79. Cur aute
Principes moderni, iisex seculo prisco, tam in rebus serendis, quan
Imperio dilatando, nullo modo requiparari gueant: indasat idem P’aru-
ca, lib. 2. Discurs. 6. vbi Alexandei Maoni, C aelaris e Pompeij exvedicio-
nes, cum rebus geltis solimanni, CaroliV. d Francilci l. confert. Se-
culis ab inicio Regnorum primis, bellaserebantur, slorix masis, qua
Imperii cudio. Pultinuslib. L. a princ. fol. 2. Ad moremfere Equitum il-
lorum. quos Galliles Cheralierserrants vocare (olent. Talesque Fue-
runE, Ferculis de Argonautarum expeditiones. Post Monarchiis, aliis-
que Imperiismagnis qui praetuerunt, alios ur lubjugarent, operam de-
derune. Hlodie non bella sunt, sed bellorum cumultus. Fch in postre-
ma senecta, multum sic bellorum: nontamen res geritur simili animo-
rum visore acque labore. Nunccumuleus assidui sunt, quibus HUNEva-
Pationes, non Imperia ConsFiEuunEUE, auEOEnantuE; Richterus axiom.
historic. 46.
TX. Aliquando item interest subdicorum, Principem haue poten-
cemnimiselle, neque late imperitare. Sicque pocentiam luorum Do-
minorum, semper impedirerunt Flandei. Cominaens, lib. 6. Cap. 9. fol.
mihi 553. Beloioque tori, exitiolatandem fuit accessio Regnorum ITi-
Spanicorum. Ec inde ortum ducune, Privilesia Subditorum, ne ii Prin-
cipem excrdcerritorium bellum rerentem, sequi teneantur. Ilis, in
quam, perniciola Principum ambitio anlam dedit. _ ideo procurave-
runt, ne ad lubicum luorum Dominorum, animae atque corporisiactu-
cam pati cogantur. Concludo haec omnia optimo consilio Thome Mo-
eis quilibr. 1. Veopia, fol. mihi 36. 8c. ita Pcribit: Populi Achoriorum,
Elcopiensium Insulae ad Furonocum oppositi, bellum olim sellerunts
ut Regituo aliud obtmerent Regnum; quod aftinitatis antiquae cau(sa
Sibicontendebat hereditate deberi: consequuri verotandem id, vbi vi.
derunt, nihilo sibiminus moleltiae esse in retinendo, qnam in acguiren-
dopertulerune; verum aidua pullulare semina; vel internae rebellio-
nis, vel externae in dedicos incurtione; nunquam dari FaCulCALOM CXCF-
citus dimictendi: compilari incerim se, efterri Forispecuniam: alienae
oloriole

## Folio 26 — 79749524X:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
in Decad. derc.
bus Occanicts
PaCIMI. Letta
Discursus Politiens
oloriolae, Tuum Cansuinem impendi; pacem nihilo cutiorem, domi cor.
ruptosbellomores, imbibitam libidinem latrocinandi, contirmatam
caedibus audaciam, leges. contemptui esse; quodque Rexin duorum
Regnorum Curam disteactus, minus in utrumvis animum intendere
pollet. Cum viderent alioquicantismalis nullum Fore finem; inito
eandem consilio, Regi luo humaniltime fecerunt optionem, retinendi
utrius Reoni vellet: nam utriusque non tore potestatem; pluresse elle,
quam qui à dimidiato Rege subernari queant. Ita coactus est, bonusil.
le Princeps, noro Regnocuipiam ex amicisrelicto, antiquo contentus
esse.
C APEIT TV.
Continens C’onjectanea de l1000 Orbe–
totui hoc cujunt atum transtatu est in pecliare diss. hoc tito Conjectaren de no
20 orbe. quae etium in hoc eolumine compucta est
Es. Ile Christe, Admirabilis elt inp.imisque cupenda, ut anteau-
LnoScentum _ quod excurrit (Annonempe post Chricti nacivitatem
MICDZOTTIT.) unius anourmi cujusdam instinctu (quem tamen
Dembus. hist. Bernhardus Aldrere. lib. 4 d. varias antiguedadt c p 17. fol. 567. Anconiu
Verer. lib. 6.
Toh. Metellus.
TCrus, In eleo2.
ristita episto.
Sanchetz de ITuelra vocat) unius Christophori ColumbiCennenlis, fe-
licissimo au Tu, unus masnanimx Famina (Ilabe Ila (c. C aCtIIILX R eginX)
liberali Cumpeu fuerit Factum; hominibusue Porus planéinnocelceret
l ad Ancontu. Orbis (magnitudine vixantiquo cedens). X quiomnibus in nostratis
Auxucinum. Mundiparte constitutis, penitustum incoonituserat, quemque in re-
praelixa Histo. rum existerenatura, ne in comno quidem unquam cositarant. illagis
etiam, magisque in admirationem omnes meritotrahit; intinitas Cere
bus geltis Em Praeter Noviillius Orbis duas principales partes (Americae d Perurinae,
manuelis, Lu- Texrx item Australis nomine insignitas) omnigenas quocue Intulashinc
Ticamx Regis. inde inimmenlo Calo, a Mnono rerum Moderatore dilleminatas, terrae
ac caliqualicate difterentesi aliis Columbi restisia prementibus Nau-
tis, interea quoque cemporis comparuisle: hominesitem, omnibusillis
interris passim inveniri, numero quidem infinitos; sedtamen pariter
ut distantia locorum, ita quoque moribus rivendique ratione, ab aliis
nostri Mundinotisincolis omnino separatos. Sane restrae tales tantae-
que sunt, ut velmeditantis superare captum, vel ad mentis quoque stu-
Fabular. Fabu. fem adigere polle videantur; quocies carum consideratio, animum
129. Fol. 250. Mllisentis cordatiquo viri subire continsit. Juhnc, Chriltiane Le-
_C. Penric. Sal ctor, potentiam Opiticis Dei; Tuhinc admirabilem, ab omnique hu-
ana prudentia alienam, hujus Mund animadrerte subernationem.
Complectere, quaelo, cositatione, quam ridiculos se prabeant illi, in
princ. Frasivus le Eppido, in sua qui rilla caulare impotentes doimaNEuI; eOque nO-
mine
ctrus Martyr
rix Cleronsm
Olorii de re-
ASeronymus
ria Ladix Oc
Benzo, in histe
cidentalis spar
FIM. Toh.
YValchins
Schornndonsfer
Ss. in Decad.
muth. ad Pan.
cirollinova rc
verra. tIc. 1. 2

## Folio 27 — 79749524X:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 49 lines, status machine
de Inerementis Imperiorum,
mine, in Mundounice respici se debere vanissime sibi pertuadent: nec ollcurtu de In-
quam exiguum ipatium, cerritorium quoque latisamplum in munda- lula Aclancici:
no occupet globo; necitem qua Majeltas atque libertas sic Philolophi qui cluidemin
Colmopolicae, animolatis lobriaperpendunt.
2. Norum hunc Orbem, exploracum derectum que iri aliquando,
multorum rel racicinationibus, vel conjecturis, coontum praedictum. Petr. Berrius.
que jam olim fuille ridetur: ee admirationemmeretur cumprimis Org. L abul. conera.
culum Senecx nostri, qui in Medae a, ad fn. Actus. 2. ita vaticinatuI.
Venient annis secula seris,
Ouibus Oceanus vincularerum
Laxet; ingens pateat rellus,
Tiphysque Novos deregat Orbes:
Neque sit terris ultima Thule
Fidem hujuspraedictionis, erentus ita ex omni parte comproba-
vic, ut nequeam adstipulari (prudenti aliasrerum estimatori) Tosepho
Acolta, qui libr. 1. di l’histoir. des indes, 6. 11. Caluhaec, et ex licentia poc-
tica prolata tuisse putat. Marcus AntoniusDelrio, in commentar. ibid.
AbEahamus Orcelius in Tabulis Indiae Occidentalis. Sedunde Ccirit Dan-
res, In adverso polo, quatuor else sellas loco Cynolurx? in princ. de pur-
rator.
a0mivolsi a mandextra; ex posimente
Al alero polo, es vidi quattrostelle,
Non viste mai fuor che la primagente.
Id quod navigationes, seculo Dantis ignotae prorlus, multis annis
Post, demum aperierunt. Fraian. Boccalini centur. 2. ra55. 90. fol. mihi
396. Et Christophorus Landinus, in commentar. ad Dantem plane ine-
pric:nectum enim id cognitum erat. Ouin nec dubium habere queo,
idem hoc Cumanam indicaville Sibyllam; quae (ut ex luo sensit Vergi-
lius interpretatur) ica est vaticinata.
Alter erit rum Tipbys, es altera quae vehat Areo
Delectos Heroas.
Carmenenim illud Sibyllinum, quod Ducolicis Maronianis EsloG.
4. Conspicitur insertum, non solum vaticinatio est de adventu Christis
Sed de spectare videtur ad secula post sublequuta, de quae nec dum hodie
Tunt Enita: quod (si Deo placueric) alio loco commonstrabo. Ouid, (I
Flaiae Prophetiam, qua est cap. 1S. huic accomodemus? Vae terra, cymba-
loalarum, quae est erans Aumina Aethiopix. Ice Angeli velo-
ces, ad gentem convullam, ee dilaceratam (per atanticum scie
licet mare) ad opulum cerribilem, post quem non est alius: ad
sencem exspectantem et coulcalam; cuius diripuerun Rumina
FCLLaM
Schmidius, en
Lindarum co.
mencariis ad-
dicus invenicur
Etar. libr. 5. In
amcricae de
Tcripe.

## Folio 28 — 79749524X:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
edo seeo  Obebtbdta
terram (dilurium illud, cuius mentio fit infranumero 10.) Ancemessem
tocaesoruit, d immatura perfectio serminabit. Relinquetur simul
aribusmontium, e beltiisterra; ec aectate perpetua erune lupereum
volueres, d omnes bestiae cerrx liper illum hremabun. Intempore
illo deferecurmunus Domino exercituum, a populo divulto. _c. Ft
acostam. lib. 2. Cunt pariter hâc qui dere, LLobadiam quoque Prophetam loqui cenlenr
cumvers. 20. Ccribie: Fx transimigratio Eliorum Iliael qui Chennaanim,
ulque ad Sarphach. Ercransimigratio feruschalaim quae in Sepharad,
possidebant Ciritates Ausri. UIbi Tonachan Clzielis, opcimus de apertil.
Limus Prophecarum interpres, in Chaldaico paraphrali, pro Sepharad
(
pharad (quippe quod componitur ex L Je _ u rel y) constimatio
nem descensionis aut Imperii notat: quo d epitneton haut impertimenter
adcribui Hispanix porest. Ec quidam etiam sI (Sarphac) proFran.
cia sumunt. Benjamin Tudelens. in Prinerario ad finem. Illud quoque
Constat; Inlulares holce noros, a luis Diis, quos Zemes adpellane, paulo
ante (ispanorum adpulsum, ejulmodiresponsum accepisse: V’enturam
cd, indutam reltibus sentem, qua lubigerer resionem, de iplorum pa-
riter aboleret Deos: umemoria mandaric Bembus. hisc. Venet. lib. 6, aC
retert etiam Benzo, historiae novi orbis, lib. 2. Ca P. 8.
3. Aenunc nobis exquirendum erit; quomodotot jam setio secu
lispraecerlapsis, haetanta magnicudiniscerrae, Currul X OpuleHEx, POtue.
sint lacere nostrates: praesertim cum non in oblcuro aliquo orbis angu.
lolita Cint; Cua sed amplicudine, in Zonas remperatas parirer ac intem.
pecatas, lonsissimistractibus extendantur; uc li ad hancce terram per
Zonarum unam, commodenavigarenon liceret; eadem tam en per alia
adiri pollet. Duod siperpendimus in satiabilem auri arsentique tamem,
quanonpermare Coliim, perqueterrasi (ed a per laxa perisnes, vel ex-
tremosulque Indosmortales feruntur: mirum certe est, neminem ad
cam opulentissima Regna hactenus adpulisse. Neque minus hoc accidit
mirum, (ERegum d Monarcharum lummam dominandi cupiditarem
consideremus; qui ut etiam ex remotissimisterris, Reenis luis facerent
accectionem, nihil incentatum reliquerunt: Quomodo cos seculistot,
tot Regnorum dicissimorum terra, potuerit occulta manere: Lt aliasho
minum estcuriolicasmagna; dum nova subinde inquirere, summostu
diolaborant; dded uc etiam ea, in visceribuscerra abstrusa quae conti-
nencur, non effuserint aciem humanam: ut vere liceat mirari, ea quae
in ejusdem Cuperticie lunt, tot seculisincognita poruisse permanere. A-
rittoteles quidem in libello de Mirabilibus auditis, rerolimilem hujus rei
rarionem ad dusit, dum ita lenibit: I Aclantico mai estsatserculisco-
lummddu
28
Vid. Tosephum
CaP. 15.
Tan. Drascus
Ouxlt. Ebrai-
Cax LiD. 3.C. 53.
Ochmit
in diseurs. de
TnTuIa ACIaNE.
FoI. 262. 8c.
alch. dict
Fabul. 9. F01.
2610 _C.

## Folio 29 — 79749524X:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
de Tnerementis Imperiorum.
tmnas, intulam olim a Carthaginensibus repertam esse; a mullistune
hominibus, led Feristancum habitatam, arboribus Frequentibus reter-
cam, Ruminibus plurimis ad navisandum idoneis irriguam, a conti-
nente aliquoc dierum navisatione remotam. Ftaddit: Cum animad-
verterene Carthasinenles (qui olim Ocenno occidentali, ut hodie fere
FTispani, impericabant) compluscules mercatores, hominesque alios,
Eercilicace loci, amcenitate, aerisque elementis allectos, luamibi Eixille
ledem; veriti Cune, ne si Insulae illius tama ad alias nationes perreniret,
magnus ex rariis cerrxe locis ad iliam tierer hominum concurtus; qui
Fortan postea peculiari imperio constituto, SibI BONFANEUM PEATIpCLEE
illiusInCula Felicitatem, sed ex ex ea Carthaginense Imperium intecta-
rene, ciremaris dominium extorquerent. aublico idcirco contilio
decrererunt, morte etiam indictâ, nequis postbàc eo navigarer: de ne
ab iis qui jamdum illam Inculam occuparane, periculum sibi metuendu
ellec; omnes eos, quibus quidem potiri potuerune, expelerusit, auE
intertecerunt. Acquehocfortalle modofactum elt; ue cum Cartha-
cinenlibus id prohibentibus, de etiam hostiliter avertentibus hocten-
cantes, nemlo amplius ednavisare auderet: Intula inde illa quae line
dubio Anterica, vel eidem vicina erat) cum non Fuerit explorata. Pio
credibili icidem alii lumune, neglectas etiam fuille halce regiones, pro-
pter Imperiorum, Romani prxlertim, Gracanicique commutationesi
quarum ane occasione, cotus noster Orbis, bellis vactationibu lque ju.
Bicer ardebat: de quia Barbarorum primum incurtiones, tum e Tuici-
ci Imperijincrementa, vires e cogitationes Furopaeorum, ita in (c ex
rotoconvertebant; uc navisationibus instituendis, non ullus iislocus
relingueretur. Pautica quoque Peris, veteribus incoonita fuit: Cuido
Pancicoll. in Novis repert. cap. 1I. de ibi Salmuth. Petrus Bellonus, ob ser-
vat. lib. 2. Cap. 16. Fsienne Pasquier lib. 4. des Recherches, Cap. 22. (vbi ta-
meneam, iam tempore Ludovici sancti, in ulu tuille probat) ideoque
Fere lemper cerrarum orastancummodo legerunt olim narisantes; nC-
moque le facile vacto Oceano committere fuit aulus. Lubet de aliam Hostor. Naode-
hic lubiicere narrationem, quae aliqualem quoque luggerit rationem, bursensis, CCnE.
cur non citius indagata tuerieterra illa nona. Cum circa Annum d nati- 8. C. 10. Fol. 785.
vitate Salvatorisnostri DCCC. Vergilius Fpilcopus Fridentinus, Divi. Vlch. dict.
ni verbi Collicitus propagator, de Ancipodibus (quitranc dubie Futuri e
Cenc hinguirerentur) cum Bonitacio (Germanorum Fpi (Copo primo) e geergertinder
Termonesinstirueret, et disputaret, ac pro adhrmante concenderet par. Hloria Boni-
ce; agre remhanc Bonitaciustulit, erroneum que Versiliumjudicarit, Facll. c. 40. 20y5
ac etiam apud Pontiticem maximum male lana opinionis reumr esit.
Poncilex, qui nec ipseharum rerum rationis momenta lat capiebat; Vei- consHo. 4. Ca
silio 13. 8 seg.
e
LX sentnO
Fab. 9. F01. 258
Cyriacupan
Chyon, TOM. 2.
des dirertes len

## Folio 30 — 79749524X:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
Discursus Politicus
viliosilentium indixie, anachemate illietiam, ni delisteret, interminz
EUS.
4. Sed ut ut hactenisenueratxe conjectura prohabiles lint: caulla
tamen sublimior omnino, mihi subelle videtur. Fenimiriimille, qui
temporum periodos de ligna, nurabilemque seculorum, vel per tran-
lennam modo in spexit harmoniam; qui lcit, Deum Catera ponderasse
aerum, Xt mentura temporamentum esse, ac numero tempora nume.
raIC: Esdrae lib. 4. cap. 4. vers. 37. ille, inquam, opera tacillima deprehé.
det; COnTonantia MaXIIam, _E eypicam Cubelle harmoniam; (1) inter
tempuspopulillraelicici ex : Syptoliberati, (2) intertempus Ecclelia
primicirae, postSalvatorisnostri pastionemr, (3.) d tandem etiam inter
seculum Erangelicae reformationis. Exinde que lumen intertur hautob
tcurum, prophetiis, prophetiarum que complurimis erpis. Pervene-
tat opinio factarum viecutumr in gypto, ad omnes gentes; tette Ra-
chabmeretrice, qua hospitio sulceperat Tolux exploratores, in seri-
chontemmillos. Iosua Z. vers. 9. 8c. Ac inde quoque lib. 1. Samuel. cap.
4. vers. 8. Deus TCraelis, a Philistaeis gentilibus rocatur (Idololatrarum
Phrali) Dijillustres, quipercusserunt : orptum. Vid. Drusium, ad loca
in demonstrar. difficil. Samues ibid. Sic _ jam ante Jucxorum Metropoleosevertione,
Erangelium per Mundum unirersum eftulum crat. Debuerunt enin
Apostoli, celtes esse Salratorinostro d Flierololymis, e in tota judaeir
e Samaria, _ ulque ad ulEiimASFCEFAS ACFOr. T. Ver s. 8. TIT OMNeM TerEaM
exirit Conuseorum, d verba eorum ad ultima cerrarum orbis: aic Div.
Paulus. RomanOr. 10. ver(. 18. Ouiidem alibi scribic: praedicatum esse F.
VaIGCLIUML OMIHICPCRtuEa quX est CuB Ca lO. ColossenS. F. Vers. 23. Ita etiaI
Theodoretus, Craecar. affectionum curat. lib. 9. fol. m. 125. noltros illosDi.
Ccatores e Publicanos,  nostrum illum seytoromum (Paulum intelli-
sic, ut puto) ad Eranselicam legemr, non Romanossolum, et qui sub
Romano Imperio rirebant; Ced Scyrhas d Sauromatas quoque, Indos,
Athiopas, Perlas, Seres, FTircanOs, Britannos, Cinimerios, Germa-
nos, omne denique gennshumanum, ex omnes nationes, adtirmatin-
duxisse. Illustre etiam celtimonium est Pertulliani, de propolitonoltio
inprimis accommodatum, qui lib. advers. Iudaeos, tit. de rativitate
Christis Salratorinostro credidille contirmat; Getulorum varietates, de
Maurorum muleosfines, e omnes terminos Isispaniarum de Cralliaru
diverlasnationes, e Britannorum inaccella Romanis loca; X quoque
genLeSSAEMATAEUM, ADacorum, d Germanorum, e Scytharum de
abditarum multarum rentium, e Provinciarum, de InCularum multa-
rum, nobisignotarum, de quae minus enumerare possunus, Christo le
submisilse. Parilicer vero alcerum Dei Filii adrencum, praecelluram
Frangelii
C
Xobert. Abbat.
Anichrit.
Cap. 3.

## Folio 31 — 79749524X:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
ed
de Incrementis Imperiorum.
3I
Frangelii praedicationem in universo Mundo, jam cerre olim annuncia der aulx Har
cum pexdictum quetuit. Ouodh inter omnia ea, quae praedixit) he- poccarem Di-
Cus Chrictus, certum aliquod sui adrentus indicium quaerendum elt; vinum, parr. I
nullum certius existere Sanctus Augustinus, EDist. 78. 80. ad Hespch. a Fol. 19. L. WI-
ait: quam ubi Erangelium in cototerrarum orbe fuerit pradicacum. FF quC 255.
apertissima enim hâc de re legitur sententia Salratoris noltri, dicentis:
Matth. 24. v. 14. EEpraedicabitur hoc Frangelium Regni in orbe uni-
verso, inceltlimonium omnibus gentibus (quae certe rerba, proprie et
non Cynecdochicus (unt accipienda) d tunc consummatio veniet: cu-
juserpus est, destructio Ciritatis e Templilierololrmitani. Fst ideoq.
consummatio, complementum omnium Prophetiarum, quae Faciune
mentionem temporis extremi. Fchoc incuitu Origenes quoque cract.
28. in Marrh. insequencia scribit: Si quiscemeré dicererule, Lvangeliu
jam esse praedicatum in orbe, in celtimonum omnibus sentibus;. COn-
sequenter dicere possit, jam venille furem. Late C ardinalis Bellarminus
lib. 3. de Poncisice, cap. 4. Sic isitur F. rangelium est prae dicandum, qud ex
omnibus gentibus, de cribubus, de Populis, e linguis, Elij. Regni col-
ligantur: ut in Apocal. Dir. Johannes cap. 7. vers. 9. praevidit. Hlaecque
jam modo inceperunt; non lolum per Ecclelia ex Lrangclicanormare-
Formationem: led d (quae non linemysterio masno, inidem Fereinci-
dic cempus)novarumensularum derectionem. Eibi Colummodo unus
ex Fracribus Prancileanis, circiter quadeaginta hominum millia, Pacro
Fonceinxille retertur a BOTerO. Relar. parr. 4. lib. 3. IIbi etiam Paties So-
ciecatis selu, de li qui lune alii, Romano. Catholicae addicti Relisioni,
Ferenonnisi Frangelicam Edem; superlicionibus plerilque relecatis,
docere, Philippus Hicolaiprobare conatur, lib. 1. de Regno Christi, Cap. 1.
fol. M. 53. 86. ac ibid. fol. 90. 8c. ut _ W enceslaus BudoW etz in circulo
horolorii 8c. fol. 206. 856. Ac quod aliasadtinet amplisTIAS FCFEX POF
tiones, quae adhuc dum incognita manene (nam laneterra Australis, de
circa Ancareticum Polum, procertia orbis parre habetur, vide tom. 5. d.
Nercure Fransois, fol. 120. ecc. ac ad de libellum supplicem Ducis Petri
Fernandez de Duir, quae juncta est descriprioni freti, ab Tenrico Tudsono
detecti. vbi mulca de illa dustrali terra. vel in quibus hac etiam Xtate
nocra, nondum annuntiatamr elle Christianam Religionem constat:
Spestamen omninome pulcherrimatoret; Favente clementia Dei, ca5
brevi aperiendas, in illa (que Sacra Chrictiana implantanda elle. Our
ambisemus de Centium ad Hdem rocatione, (ait Scraphinus Firmanus
in praefat. Apocalyps.) Ei in novis Indiarum regionibus; quae de sicus ma-
micudine, de populorum trequentia, tocam vincunt Europam, Pastin
antonate non cellac Lranselistuba: Add. C al. Curionem, de ampliudirre
RCBMK
Vid. RemacIs.

## Folio 32 — 79749524X:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Discursus Politions.
Reoni Dei, lib. I. fol. mihi 44. ec. ac fol. 50. 8c. Sane huictantae rei, viam
amplam voluit aperire Deus, per potentiam Ilispanorum: eolque cau.
didissimuslistoricorum Tac. Aug. Thuanus, lib. I. fol. m. 5. ad hoc magni.
cudinis culmen erectos esse, Capientistime censec; ut cum Christiana
promulgacionem Religionis, in omnescerras ante seculorum contum.
mationem oporteat diffundi; quo ideo elsene, quitam lonsinquas ac
difficiles, vieibus luis freci, Cusciperent navigationes, quique ilii inter
corgences, incognitum ante Chrilti nomen, vel perperam celebravene.
Nam certe miraculis, d vicxe innocentis, optime COnVeKtuntuE genteS.
Exemplum eiusrei memoria dignum, habet Fictoria Pripartita, lil. 2.
cap. 21. Thomas Campanella, cap. 3I. Fispanicae Monarchiae; eonomi-
ne cumprimis, Imperium Thispanorum, praecedentibus Monarchiis
cunctis praetert; quodhisce terrarum immensis spatiis dominetur, quod-
que Deus in eorum manus, illas non sine miraculo siverit perrenire. Ibi-
demque in quo impegerine Fhilpani, ac quomodo eiulmodi defectus
queant relarciri, non imprudenter monet. Flegantistime Baltilta Cu
vini, in proles. Pastoris Fidi. de Rese ITilpanorum.
A la cui monarchianasconoi mondi.
Alvostro possente altero Sole,
Cheusci dal grande, e per voir chiaro occaso
Si vesson d’ogniclima
Nascerprovincie, eregni,
Fcrescerpalme epullularero fei
ennnenmm A CUB
Neanco quando annorta il sol tramonta.
Aciam Cupra alicubi dixi, arcano Deiiudiciotantam clademAme.
ricanis fuille imiltam. Indeque Ferdinandi Cortesri (qui Perude
Mexicanam Cubegit regionem) Srmbolum fuit: Judicium Domini ad-
prehendit eos, e fortitudo corroborarit brachium meum. adde Mon-
caione lib. 3. des essais, Cap. 6. Fol. mihi 918. 8c. Bellarminus icem, lib. 4.
de Fsclesiamilitante, cap. 7. ex inde Ecclelam Romanam vere Cattioli-
cam elleconcenditur, quod ejus fides per tatum orbem, et etiam in
Indiam ucramque Fueritpropasata. Idemque ibidem cap. 12. C atholi-
corum, non Flxreticorum else scribit, intideles conrercere ad tidem:
Duam etiam ob caullam, ad introducendam nempe gentrum plenitu-
dinem inovile Christi, de ne inhiac parce nostrates, legniores Romano-
Cacholicisline; uegus restituerent, quod ob avaritiam crudelitatemque
Flispanineglexisse dicuntur: Panctonuperrimezelo motus, egregium
libellum, tustus Freurnius edidit (Johaninis. Medici illius pexestancissimi
BlIuS) DeLexationead Indos capessendas inleriprum; omnium piorum
relectione

## Folio 33 — 79749524X:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
de fnerementis Imperiorum
relectione dignum. Porrd eciam ingens illud spatium cerrae, immentus
illetractus, de vere alcer Orbis, qui post irrupcionem Hispanorum, va.
REuSMOX AcEricu(que adparebat: habitatur iterum nunc, coliturque. Li-
PliuS2. de Constantia, cap. 22. Ac plures nunc in Tndiis subditos Christia-
noshabere lispaniarum Regem, pluramonasteria, Ecclelias, Civita-
ces, ac Caltra plura; quam alibi locorum: Fliud Nicolai scribit. In der
Seven Relation, bon Best: vnD Ds Sndien, cap. 1. Inibique multos elle
Epilcopatus, Academias duas, quamplurima Collegia Societatis Telu,
infinitum que numerum Christianorum, Aubertus Miiaeusretert, tract.
de staru Relisionis Christianae. lib. vlt. qui idem lib. 2. Cap. 15. eiusdem tra-
ctatus, Ctacum Religionis Christianae, in India Orientali depingit.
5. Eciam non curiola, vel inutilis consideratio else videtur; anne ve-
eeribus vel Craecis vel Romanis, sentibusve aliis, notae fuerint illae, quas nunc
Indiae Occidentalistitulo indisitamus, resiones. Id quod lane multas pro-
pcerrationes grarissimimomenti, nesandum esse quamplurimis vide-
CuI. Nam ee olim Saneti etiam Patres, cerram haut rotundam, neci-
ded Ancipodes ellecentuerune. Alios nunc obmicto, unus acque al-
ter cancummodo audiatur. Lactantius Firmianus, inst. Divinar. lib. 3. Acosta, L. CaP. r.
cap. 24. Ouidillis aic) qui elle concrarios velcigiisnoltris Ancipodas pu-
cant; num aliquid loquuntur: aut est quisquam cam ineptus, qui homi-
neselle credat, quorum velligia lune superiora, quam capita: aut ibis
quae apudnosiacentinversa, pendere; Fruges e arboies deorsum rei-
luscrelcere; pluvias, de nives, de grandinem, lursim versus cadere in cer-
ram: Fcmiratur aliquis hortospentiles. inter leptem miranaeraris cum
Philolophi, ec agros, de maria, ecurbes, de montes pensiles Facere au-
SInC: Et paulo post: Si autem rocunda etiam cerra Foret, necelle ellet, ut
in omnes Cceliparces eandem taciem serat: id est, montes erigat, Cam-
postendat, maria consternat. Ouod si essec, eriam sequeretur. llud ex-
de Cap. 7. dc8.
e
c
cc
c
tremum; ut nulla terra parssit, quae non ab hominibus, caterisque anima- c
libus incolatur. Sicque pendulosistos Antipodas, coelirocunditas adin. c
venic. Pariliatere Dirus Ausustinustrabet, lib. 16. d. Civit. Dei, Cap. 9.
Ouod Ancipodas elle tabulantur; id est, homines a contraris parte, ubi ce
Soloritur, quando occidienobis, adverlapedibus nostris calcare recti- ce
sia: nulla hoc, inquic, ratione credendum est. Neque hoculla Historicà ce
coenitione didicisse se adfirmant: Sed qualiraciocinando conjectant; co,
quodincra conrexa caeli, cerra sulpensa sic, eundem que locum mundus c.
hrabeat, ee intimum _ medium. Ec ex hoc opinantur; alteram terIE cC
partem, quae intra est, habicatione hominum carere non poste. Et ali-c
quantum post: Nimis ablurdum est ut dicatur, aliquoshomines exhâc in c
illam pactem, Oceaniimmensunte trajectu Marisae, ac perrenirepo.
ruictei

## Folio 34 — 79749524X:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
Coropius Beca
Discursus Politicus.
cuille; ut eriam illic ex uno illo primo homine genus instituereturtiu.
manum, dec. Ouin d constans illorum quoque, Antipodes qui allerue
runt, opinio tuit(cui Cicero d. Republ. lib. b. et Pomp. Mcla, CaP. I. lib. L.
acmaxumi quique sufteagantur) plagam corum penitus nobis incooni.
cam elle. Ec Ciceroinprimis intertulum maximum internos de illos
artix doras Oceanum existimavie, quem nemounquim penetrarit. Cui
de Macrobius adstipulatur, in somnio scipion. lib. 2. CaP. S. ad fin.
6. Mentio quidem AEI. Regum, CaP. 9. v. 26. 8 6. aC etiam 2. Para-
nus in Hispan. livom. cap. 8. ver s. 17. ec. classis a Salomone e Fliramo, ad adrehendum
lib. 6. ad kn. e aurum ex rii (Ophira) emilla: unde etiam multaauricalenta, rel
IIb. 7. lace. post
Genebrardum
que alix pretiolae allatae fuerunt. Tlanc Ophicam eandem elle cum A-
Mornaus. de re Mericanosera, Tunt qui adErLCRCNIEaHEUE. Ajunc enim, locum ubi (0).
ricare Relisio. verunt oram, portum elle rubri maris; inde per Aichiopicum Oceanis
nis, CaB. 26. Fol. ad Americam commodo cur sunaves pervenice potuille. Ajunt, nomina
minis 15. Schms
aius. de AelaME.
F. 262.On. D.
non admodum discrepare: Ophiram etenim candem else, quae hodie
Peruana; praesertim cum eadem Flistoria lacra, aurum illud ex Optira
Fansiur, in C0. praestantissimum, alibi aurum Peruanum vel ex Parraim (y
TuItaF. aC PFO-
vinciar. FuIO-
Da sprerosari
Soleat indigitarc. 2. Paralip. Cap. 3. vers. 6. Ac vero clalsem illam Salomo.
nis, haut occidentem verlus, sed maois in Indiam Orientalem intendis.
Se vela, probabile mihi est: quod de Tosephus, libr. 7. ex antiquit. bap. 2.
HTispaH. FoL. 210 centere videtur. FF Ophira ab (que dubio sic adpellatatuit, ab Optrir
sugus) filio sektan, ex polteris Semi, cujus Genel. Cap. 20. ver (. 29. mme-
tiotut: quique, Tolephoceste, lib. P. antiq. Cap. 7 una cum Fratribus Cuis,
sedem constituit in Oriente, e a Cophene Aurio Indixe, ad AAyriam uI.
que habitarit. Inibiregionem Ophiram, auriditissimam fuille, ejus-
que aurum, puricatis nomine principem cennille locum, credibile est;
e indenon Hlebraeis solum, Ophira per translationem, quamcunque
Sainhuch. Cupra auriteram regionem designare; se d _ aurum bonum, acque defecatum,
dict. oc. Fol. 31. corrupte oberzum, quali optririzum, indigirari caepit. Salomonis
_c. Acost a. 1. c. Ideoque classis adterram Ophiriam demillaz Paprobanem, Malacham,
auream Chertonelum, alialque Orientis auriteras adpulit rerras. Nec
penraslocr. FoI. etiam probabileralde est, ur India Orientali, auri dicissimâ relicta, ad
2Z. Becman. in Ilam Occidentale, per eor spatiorum millia clalsis mitreretui; ad eam
praelertim regionem, cujus per continentem nulla nocitia potuerit ha-
Beri. Etdehocicidem resis elc ACosta lib. 1. C. F3. NOmen P’eru novum,
de Originibus, nec iplis illiuscerrae incotis coonitum elle:  item quid ac ubi Perraiim
cap. 21. ad fin. inveniatur, docte Franciscus Junins enodat. n nor. ad cap. 3. vers. 6. lib. 2.
Paralip. _ item Clari(s. Buxtor H. amiCUS M EUS, iM LeNiS. Hebr. verb. PAI-
varim sol. mibi 614.
8
ra. OraT. PFO
aliisque locis
Pluribus, qua
indicac Index
T. Faraaoua.
verb. Ophir.
reanderinor
DIS LEExX ex
PliCac. PaFE. 1.
13. _ Ccq. Schina
ler. In Lezic.
Oris. Lac. LInE
verb. ObrixII.
Curl. Postellus

## Folio 35 — 79749524X:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
1.
de Inerementis Imperiorum.
35
Famolaporro navigatio est Flannonis Carthaginentis (de qu’a cujus inseripese
pluribus. Mariana, histor. Hispan. lib. I. Cap. 21. 87 seq. Ut de Lambuli Oraei Discours sur la
ercatoris, cujus Diodorus Siculusmentionem Facit. lib. 2. Bibliorhec. navisacion d
n. 55. Exc. Veruntamen omnes illae Indiam Orientalem; non de quà nunc
Fermoest, Occidentalem versus directae fuerunt. Nec etiam errores Me. Porlones. WI
nelai, e icem navigatio Endoxi (quo de utroque Scrabo disputat lib. 2.) (5 le Vcrers
ad alias, quam Atricam, de quasdam Indiae orientalis Regiones perti- de Sesen. Lcihan.
sisse comparet: add. Plinium. 2. cap. 67. Secus ac erudicissimus W alchius
putat. Saepelaudato loc. fol. 260. 89. 509.
8. Sunt qui Americanos ex decem Crrelistribub is deducant. Vid. Tambol. CLes
Claude Duret, Bist. de Lang. Cap. 7 8. fol. 933. Libroitidem EIdia 4. Cap. 13.
vers. 40. esc. Cublequentia inveniuntur verba: IIae lunt decem cribus ca- . Vid. Acost à
peira abductae ererra lua, diebusHToschehae Regis, gnem captirum ab-
duxit Schalmanalar R ex Allriorum; qua deporcata cis Aumen, posted
deportata sunt in aliam cerram. Iplautem Sibi hoc consilium cepe-
runc, uc derelinquerent multitudinem gentium, profecti in ulterioretm
Regionem, ubinunquam genus humanum habicarie: ut ibi observaret
lesicimaltacuca, qua non obserraverant inresione lua. Per introitus
aucem Auminis Fupheacis angustosintroierunt. Ec in eam Regionem
perventuris, tuit viamaona, icer unius d dimidii anni: regio aucem il-
La FTar (charetrocaenI. Punc habicareruntibi ad ultisi umusque tem-
PuS. AchaeC, ve apocerpha, vel vana sunt. neque enim dubium est
mihiullum, quinquartus ille Fsdex liber, multa alias optimae nOLX CO-
pichendens, quamplurima quoque admixta habeat. ab aliena manu.
(de auchoritate huinslibri q. FIdex, vide Bibliandrum, in somnio Esdrae,
fol. 7. Tacob. Cappellum, vindiciarum pro Casaubono. lib. 2. Cap. 5.) Ouii
e, licet ibi vera Flistoria recenseretur: attamen ad Americam haut cam
reterri polle, exindenon difticulter colligere quimus; quod Judxi tena-
cissimi lunccam linsuae, quam ceremoniarum Flebraicarum. Ouarum
ne restigium quidem ullum ed locireliqnum est; cum FameN CaEUM
conterrandarum caussa, Tudaeosillos se ab aliis separalle, ipse comme-
AnOTetFIdtaS.
c
sc
C
ec
ce
9. Alijitidem adhisc inveniuntue, quijamolim in insulisillis, ab acus de-
FTilpanisrecens indagatis, Christinomen annuntiatum Fuisse, putant: cichristi. C. 5.
cummonimenta tidei Christianae, interris sepulca Fodiendo fuerintre- Fol. 110. _C.
perta; ut OCorius in histor. prodic. Marinaeusitem Siculus, in Flispani- Philippus Ni-
co Chronicocontendie; locaicta, quondam etiam a Romanis perlustra- colas, lib. d. Re-
catuisse: ex eo, quodnumus antiquus, Augusti Calaris ettigienOTAFUS,
EnoChrict,
Tupra laudaro
in aurifodinis sit inventus, millusque in rei Rdemad Summum Ponti-Joco, loneo Ay
ficem, per Archiepiseopum Conlencinum. Duo dequidem Fere cdm 10. Berriu, in
Facile
Viderractatu
Hanno drclsce
parun pilor
Baptiste leham
nissio. Cux la Ma-
risation de
ectib. 2. CaP. 23.
monrac. AI-

## Folio 36 — 79749524X:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
but (as L Obittbbs
tacile refutari potest, quam dicitur speciose. Mirum est, numum uni-
cum repertum elle; praeterca vestigium nullum: mirum amplius, nu-
62r. Z ipsius ehs mum illum in aurifodimis latuisse; nullum poste eductuim unquam.
Hlistoriam narrabo, a Bertio verillimam judicaram; ex quo judicare li-
cet annontucus aliquis sublic, Tub Augultinumo, vel etiam lub lapidi-
busillis, gnibusfigura crucis in sculpta, guqiue in Americarexerti Fu-
ille, pethibentur. Circa idem propetempus, quo Emmanvel Portugal-
lix Rex, orientalem Indiam subegit; Ellysixone, in Poetica laude Aore.
battermicus C ajadus: is carminibus Latinis, commeneus est SibyIli.
nam raticinationem, columnismarmoreisincitam; qua per ambages
lignilicahat, luh imperium d ditionem Lulicanocum, In dos aliquando
perventuros. Lapides eos, dato opera detruncans (uc aliqua inessent
veltisia antiquitatis) in promontorio quodam prope oppidum Syntram
obruipraecepit. Uibi vero marmora defolta, vicium aliquodfecille, ex
liumore cerreno judicavicsad certam diem invicat amicos in villam luam
quae loco proxuma fuit, ubi raticinium occultatum erat. Mumigitur
accubuissent omnes, ecce termiconunciatur, in fundo foltionibus in-
cumbentes in lapides incidisse, quibus lictera inscrixex ellent, indices
maeni Thelauri; sic enim rustici opinabantur. Nec mora, limulomnes,
insenti alacritate, selictis epulis accurrune, columnas defollas intuen-
cur, conteltimque extrahi jubent. Legebancur poltea carmina Sibyl.
lina.
Volventur saxa litteris, es ordine rectis,
Cum videas Occidens.... Orientis opesi
Canges, Indus, Taguserit mirabile visu,
Merces commutabit suasuterque tibi.
Tum veroomnes prose quilque verlusillos Fatidicos admirari, eoldé
curare delcribendos, perterre II iponem, totique porro oltentare
mundo. Aliquid Fortesimile acciditictiulmodi Fugicivo Augustinumo
Illud(smodo rerum) mirum magis videri pollet, quodprovero Flilpa-
niscribunt, de exiis Lipsinsretere: dict. dissertat. 19. In valle quadam
Provincia Chili, oppidum etle, quod Imperiale ab hac caulsa indigire.
cur; quoniam in plerilque domibus de portis, agnilas repererunt bici
picesFormatas, ut hodie ridemus in Imperii Romani signis. Ec auvet
admirationem, quodnultaiis in locis aris sit biceps, quam potuerint
adumbrare. Sednecidme permovere potest, ut ideo Romanis halce
cerras adcribam. nimium enim recens est Aquila bicipitis inventum;
decum si America coenica tuittet, haut ea pocuister in cam clara Flistoriae,
direcacumque illius leculituconostatere.
A. FLTHB
r abut. in de.
scriprione A-
merica, Fol.
Siolog. Scoic.
lib 2. a NerEat.
29. L. dl. 125.

## Folio 37 — 79749524X:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
de Incrementis Imperiorum.
r0. Veruncamen nil obstantibus hactenus adductis, verissimum Coropins, in 
omnino miti videtur; InFulas, adjacentem que noviillius Orbis conti-rigin. Antuerp.
nencem, e olim mulcaante secula Orbinostro non plane incoonitam in Hilolcovis
extitilse: nec (ut Salmuth in not. ad nova reperta Panciroll. Cap. 1. fol. 53. Euo. L. ixsins
Acosta lih. T. cap. 1I. Tacob. Martini, PhiloCophus WictebergenIs, Dispu-
Scoicx Phrsio
l0g. libr. 2. d1(-
tat. Miscellan. fol. mibi 599. aliique reputarerunt) in secreto Divinae Tan. CErPAE. 19 Lan
cummodomentis huculque lacirille. F. K etenim apud Platonem, in Cri- sius, E pist. MC-
tia ac Timao (ut d inDlucarchi Solone) memoria recustissimae Insulxe dic. lib. I. Exist.
63. Joh. Thomas
aclancidis, aded maenae, ut ACia atque Africd ampliorem esse scribat. Procotus, in de-
Aceandemita describit; ur mihivideatur non locum esse dubicationi, scripe. naviba
quin Orbishiccenorus, autpars, aut ipla (ic Platonica illa terra. Peimo Marrini Forbis
enim Facit, locatque Insulam iltam grandem, ad Fauces Caditani maris, Ceri Anoli.
qux lonse latéque, introrsiim scilicet pateret; d ex qua cransitus esset
Bernh. Aldre-
te, lib. 4. Cd p. 17.
ad Insulas alias, ac ex iltis icerum ad oppolicum continentem, mari ad. Schmtatus, cl.
jacentem. Hlaecsiconsideras _ serutaris; nil aliud dicere videtur, nilI, Intul. ACLanE. F.
InCulam illam magnam, sacim ab Flilpania Fuilde; ubi etiam hodie adhuic 258. de seg. Dn.
(Polquam illa illuvione periir, ejus velur tragmenta Tuperlunt: C anarIX D. Lanscus C0.
CuIF. d. Princi-
Forcunatae, ac liquas aliastota Africx Ora, d interior, Insulas habet. F. X pacu Prou
illa porro, memorat Plato, transicum in Insulas fuille (easpata, qua ciar. FurOp L
nunc quoque praeiacent continenti; Cubam, Flispaniolam, TamaiCam, OTAE. CONFTA
_ plures) ac ex insulis in iplam continentem: nempe vel in Peruanum Filp. Fol. 331. ee
Ccg. V ander-
valtum cractum, el in valtiorem Mexicanum. AUE, S terrX Spacium prpl. eraet de
icamaonum, undis ablorprum tuisse negas: accipe ea omnia de pela50 Linguâ Bcloi
oblirioms ut quoque placuie Postello, in libr. de Orieinib. cap. 9. Fol 35.) ca, Cap. 25. MIs
quodcerre orbem hunc cognicum aliquando ablumpsit. d rix velligia chel. Sergn. de
aliqua ejusdem, apud posterosreliquie. TTEut contra haec disputenevi. Montarone. C.
des Eltatocap.
rigrarissimimulti, nontamen latisrefelli pollunt; cum experientiate- 30. a prIN. ErM
cericnotum, ea quae hisce de rebus Plato ex Ade Aiorptiacae Hlistoria der. Lumnius,
nareat, cum Indiisnotris convenire. Praeterea Proclus, Marcelli cu- intract. de vici.
jusdam A Thiopicas Hlistorias adducie, in quibus haec eadem manifestis nicac. excremi
Judicii, lib. 1.
Cme contirmantur; Achiopum que rebus gesris inserta Fuille, produn- cap. 12. ey lib. 2.
CUT. Mar(II. FicinuS. in Arsum. Critia. AcForlan ex Aclancidis apud A- cap. 1. 4. ec 5.
Erpcios, qua reliqua memoriatuic, evenic; quod (uE AmMIanISMAI Add LpCuhin
Cellinus notat, lib. 17.) in Obelilciseorum sculpea inveniuntur, volueru, Scerscttam, d. pe
ren. PhIloCopII.
feracumque etiam alienimundi, generamulea (vid. Postellum, dict. cap. 1ib. 7. cap. 5. ad
9 vbitradie, etiam Indos Occidentales hieroslyphicisvei: Guod e no- fin.
eat ClaudeDuree, tract. de Langues, cap. 79. fol. 944. 8 seq.) Non huic Kecterman. in
distimile eAt, quod AFlianus, variae histor. lib. 2. Cap. 18. retert: Midam Conremplac.
Pheysix Regem, a Sileno didicisle; C OntImenEEM UNAML, EXEPA MUINdLI L. FCFEX mOTUI.
2
FIIBE,
tol. 112. 225 Salu

## Folio 38 — 79749524X:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
Discursus Politicus
30. Acosta. In zicers in er. de imasine, quae in Luna adparet, aliquid nareat; quod hue
facere polle, putem: Sedtenebricolum id est, qualique lub crepulculum
videncis, ae rix ita clarum adparet, quam ca ip la imaso Lunae, de qua
ibiagit. Ineroducit isnelcio quem Philoloptium Syllam, Familiarem
Cuum, narrantem quaedamtabulola; led umbram qualem qualem ha-
bentia veri. Dicit, a Beitannia dierum quinque navisatione, Occiden.
cem verlus, Oorgiam Insulam jacere, L ultraillam, alias tros. in quaru
una Barbaritingant, a Tore captirum detineri Saturnum. Supraor.
siam, stadiis quinguiesmille, R item lupra Insulasalias spatiominore,
Quandam elle maxumam cerram continentem. FIxC de Caetera, quai
Bi sublequuntur, Occidentali Indixe aptiltime Abeah. Vander-Mylius
accommodat, in elegancis. de Lingua Belgica cractatu. Cap. 25. fol. 106.
es segq. multis. Sic et princeps, ac antrguissimus Poetarum Ilomerus,
lib. F. Odys. duplices Ethiopas facit; Orientales, dt alios adhuic Occiden.
cales: ac ad utrolque invilendos, lacrumque eorum convirium adeun-
dum. epcunum piorectum tuisse fingit. Fe licet nonnullisint, hanc
qui AEchiopuum dirisionem, non de dictantia terrarum, sed decransitu
Bili lumune: ratione cujus alii cis, aliiultra habirantes. Orientales de
Occidentales diciqueane: non desunt tamen cruditorum interpreta.
eiones, qui AEchiopas Orientales, eos qui sub AF erpeo lunt, dicumt; sive
siresultra ciss Tiluliciinveniantur: Occidetales vero cos, qui in Aclancidis
Insula (qua nostra America est) habicarunt. Duxe sententia, _ olim
Cratetistuit, ut lesicur apud Scrabonem, libr. 1. (Duin a Plinius, Natu
ral. hist. lib. 6. Cap. 32. in Retantic a, AF chiopas Flesperios locare videtur.
de eadem intntula, Nextunum Fuisse cultum aic, quem nimirum II0.
merus adconvirium lacrum AFchiopum utrorumque, urpore luorum
cultorum, profectum dicit.
IV. Acneprileastabulas consectaritantummodo videamur: recen.
tiora, ec vere gestarecensere lubet. Dualo, quid aliud, quam Inliila
ce quaedam America vicina tuie, cujus Aristoteles, lupra ame, num z. lau-
a dato loco, mentionem Facie, de quam iplam, relei sane vicinam, Dio.
ac dorussiculus, lib. 5. num. 19. ica describit. Atricam vertus, permagna
cc quaedam Inlula, in valto Oceani pelagojacet, dierum complurium na-
a visatione, a Libra in occatum declinans. Frusiterum ibi lolum, cujus
a parsmagna, inmontes allursit, nec exigua se le incampos expandit: quae
ce etiam amcenitate praesellic. amnes enim navigabiles per illam decur-
ae runt aquibus hrumectatur.. Frequentes ibi Paradili, variis arboribus
cc consiti, ex pomaria innumera, dulcibus aquis interlecta: villae etiam
ec Cumptuolisaditiciis exornatx, ex compotoriae in hortistabernx, Aorido
paim dispolitu occurlant. Tancâ denique Felicitate excellit, ut Deorum
AOI
a1128. 10c0. Fo1
C2 P. 22
8

## Folio 39 — 79749524X:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
de Inerementis Imperiorum.
3E
Cb
non hominum habitaculum esse videatur. Olim, propter remotiorem 
areliquo cerrarum orbesitum, incognita erat; sed hâc tandem occatio- cc
ne reperta tuit. Phaenices a recultissimisinde temporibus, crebrasmer. a
catura gratia narisationes insticuerunt. Ac primum juxta iplum ad Co- c
lumnas trecum, in Furopae peninsula, uibem poluere Gades nuncupa. cc
cam, hacque ratione, inrestisat a ultra Columnasora, cum lictora AFri- ce
cae leserent, rentorum procellis, ad longinquos in Oceano tractus ab- c
repti Cunt: permultostandem dies, vicempestatis, adt Inculam (de qu’a a
jam dictum) adpulerunt, naturamque ejus de Felicitatem, d se primituis c
coenitam, in aliorum deinde notitiam perduxerunt. Hactenus Diodorus. c
Solinusitem, Polyhistor. cap. ult. d Plintus quo que retert. lib.. 6. Cap. 31. cc
Tubam, exquisito Aclantico mariulque in occalumi, etiam Gorgonum
InCularum meminisle; ultra Corgonas, Flesperidum Insulas, dierum
quadraginta navisatione, in intimosmaris recedere linuS. In SulaS FOt-
CunataS (quae ita aliae ab Hlesperidum InCulis lunt) contra laeram Maurita
TIXjaCCrC.
22.. Clemensporio, dilcipulus Divi Petri, in Epistola quadam, 
ceani mentionem facie, ee Mundorum qui trans iplum exictunt: ita
Sanctus Flieronrmus ex eo citat, tom. 9. ad Cap. 2. Epist. ad Ephes. AC quo-
que Origenes, periarehon lib. 2. cap. 3. ut de Fulebius, de praeparat. Fvan-
sel. lib. 15. Cap. 50.54. 856. Mundosobmagnicudinem, ut credo, adpel.
lavic. Et de iildem quoqueterris, quisnoi accipiec lubens: Quod ex a.
liorum senlurecenset Avicus Declamatorapud Genecam,. Suasor. 1.) du
2ic: Ferciles in Oceanojacereterras, ultraque Oceanumrrursus alia lit-
tora, aliumnasei orbem. Clarius, linostratemvora inspiciamus, vix po.
cuic ectari, auc delignare; quamviscum Avito ridiculum id Fuerit vilum:
ideoque addic; Facile ilta Anguntur, quia Oceanus navisarinon potest.
Palam etiam Seneca ostendic, quaest. Nacural. lib. 5. Cap. Ult. RCgCSMaGHOS,
sentelqueignotas, ultramaria esse; dtimet etiam, ne aliquando in no-
IEtum excurrantobem. Nulla, inquie, terra, tam lonse remota est,
quae nonmittere aliquo luum malum posie. Ilndescio, an nunc ali-
quismagna sentis in abdieo dominus, Cortuma induls entia CUMeNS, NON
contineat intraterminos arma, anparet claslesignocamoliens? Et haec
Cane Indis Occiduis erenerune, ignarissimis ITispauorum. Maroicidem
cerrx illiusmencionem tacit; de racicinatur, etiam Romano Imperio eam
Tubiiciendam: Pneid. 6..
jacet extra sidera tellus;
Extraanni, Solisque vias; ubi caelifer AIlaS
anem humero corquet stelis ardeneibus arcum.
EiXEa

## Folio 40 — 79749524X:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
Discursus omn
Extra Sidera, quod eam locat, Planetas intellige, qui intra Tropi
eosdecurrunt: K ideo, velut interprecans additiexera Solis d Anni vi-
25. Frodultratorridam ponit, ac quidem Austrum verlus, e arlà zora
nobis. Sic d quod de Rclance lcribic: haut de illo Atricae est accipiendu,
Sed eo, quem Platocelebrarit; quemque iltis in locisregnarille reteit.
Addatur Claude Durec, histor. des Lansues, cap. 78. fol. 932. Vbi plura
teltimonia habet.
13. Rctandem nunc lubmanurascieur nobis, disputatio admodii
intricata; ex quanam rente, ex qua item terra, quovecempore, tiomi-
nes. e animantia etiam religua, perrenerint in illasregiones. Nil cer-
te exdoctrina Divina (Genes. cap. 9. vers. 19. Certius est, quam Indos illos
Occidentales, non avloZ Doros, aut etiam sioreteis; (e d ex aliqua Orbisno-
Ariparte (Xxeciam postdilurium univertale) eorum sirpem edtransta.
camelle. Antiguicus sane Fuisse cultam, neque paucis rerio seculistia-
Bicari caeptam; cum alia permulta restantur, cum pocissimum eatio Im-
sibi de Ameri. Perti constans, atque certa, urbium, X viarum superba sructura, aediti-
caagir. ac de ciorum splendor: qua omma, cum apudillos fuerine lumma, necelse est
primim exigua fuille; eminimis autem ad maruma trahinequiverunt,
nilicemporis longiorimora Flortus inibi Regiusfuille tertur; in quo
herbx, arboresque cum luistruncis, pamis, Fructibus, ex Tolido auro, et
molectabane, qua inpomariisvirae. Fertur d Regium fuille conclave,
in quo omne animantium genus ex gemmis erat; opere partim legmen-
d. diverl. lecons tato. partim calato, partim etiam ex plumis varie conterto. Scd d au-
tiquitatem cumprimis restatur id, quod de duabus Regiisreterunt viisi
quarum alcera per planitiem campolque sratai ab uibe Peruana Duito,
ad civicatem ulque Cnsco, milliarium quingentorum spatio excurrie
augent ejus decus, lapidum Se Caxorum Kupenda moles, non equis aue
Bobus (nam illis CaruerunE) Ced humaris solum manibus aggesta. Per
itinera etiam disposita fuerunt diverloria ampla, Eplendida, ancena; qui-
busreoius omniscomicatus recipiehatur. Vins halce Guinacara R ex
(quinon diu ante Flispanorum adpulsum rixic) verpurgari parietesrui
nolosrestaurari, exornarique Fecit: opus alias iplum, vetultissimumju
dicatur. Exinde quoque convincipolle puto, jam ante secula multa,
terrastasce cultas, e ab hominibus intrabitas Fuiste. quia inibi xedificio
rum ruinae magnitudinis admirandae, X item Gizancum olla inveniun-
tur: ut Acolta, lib L. cap. 19. fol. m. 39. e cap. 25. acteltatur. Ouales ho-
minesjam olim, multorum ante annorum spatiatuerunt, de mundo ad
id costam, Lenium vergente desecerum: quodd noratF (ras. lib. 1. Cap. 5. ver s. 52. 86.
14. Adhacversita arbitror habendum; non calu, tempestatibus-
reinvitosjactatos (id quodtamen aliqui putant) primoshabitatoresim
Occiduas
verrim, in la
bul conrract.
Maeniudine,
admirandis-
queEmperiiMC
XicanI. (C.
nicilta habet
CrYOon, COII. 5.
Exarlimo
Ab. P. C. a P. 18. X
1c8.

## Folio 41 — 79749524X:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
de Inerementis Imperiorum.
AI
occiduas Indias, velucénautragio emersitte. Ecquisenim animalia illas
oux norus orbis habet, de quidem noxiamulta, illuc transporcaric: ln- lib. 1. de mirabe
de quaelo factum, uc animalia nobisnoca, non habeat ilte ordis; nosre. libusscripturse
id prorsiis carcamus illis, qua inibiinveniuntur: namque aliasibi, ac cap. 5. e (cg4.
apudnosanimalium specieselle, multis AColta, lib. 4. Ca P. 33. 46 Segg. do-
cet. Non ideoque quod Bernhard. AIdrete. 4. cap. 17. ad fin. fol. 567.
prodic. Adem mereri videtur; Fispanos primum cerras illasincolis re-
plerisse, de proinde jure nunc iniildem dominari. Obstac etenim ocea-
ni incerjacentis immensa lacitudo. Ft sane minus credibile videturs
Placonicam Aclancidem, vicinam quondam Atricae d Furopae extitille,
exeaque innorum porroorbemincolastrantiisse; ut quidem Liphius
censet. dict. dissert. 19. ad fin. Mihi pocius iple novus orbis, Insula AIlan-
cica est; oblirionis, non aquarum sursice, ut d supra num. 10. monui,
abCOEPEA.
25. Omnind ersd, planéqueneceTarium eAt, terra, vel per atreu-
tius aliquodtretum, homines illiictransrille: _ eosintuper, Serchica, Theolog. Z. CaP
Ceu Crmbrica originisfuisse, rectissime cre do. Filio Noachi Lapheto, L. Vandes.l
dilacacionem promilit Tehova, Genes. 9. vers. 27 FF hoc est etiam etymon de L. ingud Bel.
nominis eiuldem. Btus namque ex ulu Chaldaeo atgnue Syro (REF 3) la- BIcd, Cap. 25. d
cus atque amplus Fuie, nOtaE. (Ouod d placet Chaldaeo Paraphralta. 245. 0sebh. -
vid. Deulium, ad loca Cenel. cap. 6 de Dn. BuXcOrHt. in Lexic. verb. P ( ) costa.l. C. 24.
Benedictiocerte haec, cerrissimum habuit eventum. Nocum etenim
es tocam Curopam, laphero e polteris ejusdem obvenise majorem ici-
de Alia partem. Nempe peninsulam illam grandem, quae ab TIsico (InU
Traperuncem ulque pertingic; amplilsimosicidem cerrarum eractus, d
Cappadocia, ex Armenia, a Media Parchra icem: ab Inclo porro, Scy-
charum, Sacarum, Serumque provinciis de a Sinis quoque (seu Chinis.
uc Tulicani, qui sibilum nequeunt exprimere, pronunciare Tolent) ad
ultimas Orientismetas. Inde lursum versus, ad ipsum ulque Polum:
univerlam, inquam. hancce plagam septentrionalem, cujus maxuma
pars Tartaria, live Magni Cani Imperiumhodie indioitatur, F00, Indico
quemariterminatum. Duum ided Sacae seu Scrchixe, semper muleitu-
dine hominum abundaume, solique pariter omnium nationum, Frequé
cibus misrationibus fuerint altuetil de lane ex alia in Furovam populi
ab omni xvo sic influxerune, ut proximus priorem, perinde acgue unda
undam procrudere viderentur) ided e plulquam probabile protecto est,
ab inde etiam lndiam Occidentalem colonosaccepisse. Resnimirum cer
tissima est, sentesunirerlas, exhic, quam nosincolimus continente, in
quastibet Orbiscerrarum plagas, canquam colonias, initio fuisse dedir-
ctas. Hinc itaque America primum incolas acceperit necelle exit.
ArGu
Et nalde B.
Angustinum.
Col. Fsallerso
Aeicellan.
ib inaddic. (ol.

## Folio 42 — 79749524X:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
42
Discursus Politieus
Rcquiex omnib tractibus nostrae continentis, aptissimus lonse est, laphe
ecusicte: Cire jam Seythicus, Sarmaticus, Cimbricus, aut Cimmericus;
vel quo alionomine censeatur. Non quippe solum luc reculimodo)
plenus ille semper fuitinnumeris examinibus populorum, quiitemto-
Dustissimi, audacissimi, ee considentissimi omniumnacionum exticere;
quique intrepidi, e animis prxesentibus, quodvis periculum Cubire pa.
rati essent: Led ee insupericto idem tractus, quam minimumremotus est
ab Oibe illonovo. Contra omnes continentis iltius partes, quae ad
Meridiem vergune, mari undique immen (o, ab India Occidentali sub.
moventur: e populiipsi timidiores, minulque bellicolinec unquam
migrationibus allueti; led placida potius quiece, regionum amcenitate,
ee beatarerum qua fruebantur copia, delectati, cabiles, d quali sedi-
busluisadfiximansille leguntur. Satisergonunc apertum esse vide
EUE: Americanos a Taphericaterra, id est, Sextentrionalihoccetractu,
in illam lonse amplistimam regionem, de rerenorum Orbem concel-
Silse: seculisque sequentibusulcerius etiam (lua sponte, vel a tinitimis
Fortioribus pul(o5) Freto Magellanico superato, in climata Australi polo
vicina processisse. Nihil quippe impediebat; quum tretum illud mire
angultum exiltat: utpote alicubi unius, de perpaucorum alibi leucarums
ut attestantur, qui id perlustravere. Ftuc planius athuic meam expli-
cemmentem; ex Sepcentrione Orientaliori, in Americamhomines per-
venisse puto. Nam etlicommodalatis eo, pet Thulenaccesioforeti
Cimmerica tamen Coboles, quia paulatimprogrediendo, in Thulen, e
alias ei proxumas insulas, serius est delata; ex cicius ab hominibus Ame
ricam exictumem occupatam: non eos exindé huic concessisle puto. A(I2
verO, uECateraSOmnes Mundi regiones; siC d Americam, illa quam
monstrari via, primis suishominibus, uc mihi dubium non est, instru-
ic. Flomopermus in Ala creatus: eFamilia Noachi, tanquam lemi-
nario, nundus secundus in ACia repullularit. Continensilla maxume
vicina Americae, ex ex ea, brevissima etiam crajectio est: imo, ut Eliud
Nicolai In DerRelation bon DP. uno Z est Sndien multorum testimo-
niisallertat, necullum interiacetmare, merx que tabulae lunt, quae de
Freco Anian, hactenus credita fuerunt. Fccertissimum esse, MarcuS
Wellerus Boicar. lib. 1. dit; cas resiones, prius cultastuisse, qua Arme
niae moncibus sunt viciniores; ac etiam aditu faciliores: _ item antiquo-
rum profectiones, cerra e pedibus, non mari ee classe luiceptas fuissé.
Tlisque ralde conveniunt ca, quae commemorat Antonius Calvanus
(Generola sirpis Lulitanus, quique diu apud Moluccenses cum pote-
Aate tuie in quodam, de Inrencoribus Horacum certarum libello: Chi-
nenles

## Folio 43 — 79749524X:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
de Inerementis Imperiorum
penlesnempe (quos ille Tabencosrocat) rehementerattirmare, sele
omnium primos, in longinquas Orbis regionesnavibustrajecille, de
maxumae insuper Serchix parti, olim Fuille dominatos. Inluper, d Chi-
nensibushilce Partaris, aut Orientalibus Serchis, repertam, cc incolisre
pletam tuisse resionem Americanam; ex eo quoque prorsis credibile
videri ait: quod ejuldem nationes, de moribus, rivendique ratione, ec
corporis quoquetorius hlo(oculis ridelicet parvis naribus simis, et ad-
huic proprietatibus aliis) persimiles Chinensibus existane. Probabilem
adhuc amplius reddit coniecturam meam; quod interiora de mediterra-
nea Indix occidentalismaois, quam maris liccora exculca fuerune: quia
Ccilicet illaterrestritran icui ex China viciniora. Iea enim FTispani, qui
primo appulsu in lustra d mapalia, humilesque inciderant calas; ubi pe-
nicius Cunt ingressi, Rorentissimas, populosiltimasque civitates invene-
runt, e alia ad huc plura, quae quicquid Antiquitas noltrajactavit, aut mi
rata est, longo interrallo superare dicuntur. Vid. Philipp. Moruaum,
de veritate Relisionis Christianae, cap. 8. fol. mihi 133. 8c. e suprame
num. 18.
16. Ouinde linguam Americanam, nescio quid Cimbricum, Peu pander. Mylius
priscum Peutonicum relonare, Cunt qui dicere ausinE. Vox Papas nO- d. ca. 25 a princ.
bis Furopaeiscommunis esteum Americanis. Tidem Idola, Deosque de dd tin. Veshet
Tuos, Pasodirocant. Becanuslane diceret, sic eosdici, ex Cymbrica in Mtenrular.
originatione, quali reconciliabiles Deos; Par namque reconciliatio
est, Cod Deus. Fsque Papa vox generalis, pro Pacre. Bignonius in notis indorum Occi
ad veteres formulas. Cuairas iplis. Aabella dicuntur: Cimbri Waeiees dental. Claude
LBaher) eadem rocant. Toposcesmencapitis illis estia Top quod verti- Buret. de l’hi-
cem Conati adderet certe BecanuIS _ Hos; quod tegmen elt Femoris aux Albir. des Lan-
cruris. Lama iplis ovis eltinobisetiam Camb agnus. Et qui ex illo rc.
deuntorbe, alia similis obserrasse dicuntur. Acadtirmat Bibliander, serrim Fol. 934
Postellique cestimonio trmat, Punicasnon Polum voces gnamplurimaS a c. 954. _ c. ubL
Americanx admixtas dialecto; se d de L acinas: uEHomo, bape, ibbo; quod quoque alia ast
chomo, habe relcape, ito. Inveniri _ Orxecas;ut Chulcas, quodonnasae hancnostram
Conac hoc elt, onerariam narem: cui et Belgicum Dulc, eadem congruit spectantia, le-
significatione.
17. Nunctandem, siper continentem, aur Fretum aliquod an su- na ntan
cum, exmundoreteri, in novum illum homines perrenerunt; omnis tur
disputatioremovetur, quae elle potest de transicu beltiarum. Nec impe. 21. L ippus, 1L)
dic, quod aliaibianimalia, Feraeque bestia, ac in Orbenostro. Cuique diet. diNterr. 19.
exenim region, procalo, atque etiam solo, Cua quaedam animantia, Fol. 125.
jam ab initio asignavit Deus. Sic de parilistere in Atrica, de AC extre-
madi-
CaP. 5. Aaut Po-
rest. de Linoua
SueS. Cap. 78.
S (c99. Pra-
dssertationem
etione dienissi
Acosta, lib. T. C.

## Folio 44 — 79749524X:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
Discursus Poliricus.
m2 diverstas est: non Leones, non Fieres, non Fleptantes, Furgnu
noltra  Ouin d pilcesinmari rariantis sunenatura, qui
C, Vel aCuPNEUE: UEquOGHCaVES.
ut
 TIRISTOPILORI
BESOLD I ICFI
OR B F N O. Y O.
Carmen Respons:
AELTORISSCTPTOHIS, ECCLESTR YATMTHOENSIS
Paltoris, s vicinarum superincendenris.
S. Duopuerum hunc CM R L5ZV utantomoliminc portas,
LIsta perhorrendiRlumina magna Maris:
Formolum hunc puerum risper Mare ferre protundum
CHRESTOFERUS vere Maximus altereris.
Magnum opusaggrederis, multa Virtute parandam
Taudem oneris tanti difficilisque via.
Ouicquidages tandem, sunt omnia plena periclis,
Tellus non cravius pondus onusvetulit.
Hleic opus, x sculeo reltigia robore frmeS,
Signavia es monstret lampade certa Senex.
B. Non Onushoc repuro non haec dilcrimina Ponti
Horreo, non sevi murmura dira maris,
Ferreper lonocospopulos Achlantis ad Oras,
Perque eoli oppositi (quotquot ubigue) 10c05.
Ferreper Oceanum, maria omnia, e undique pontum,
HUnC CHR LSFV M: haec nostri meta laboris erit.
inInlula siquajacet terris incognitanoctrisi
nTustranda huic puero est: Puncnovus Orbis erit.
Nonmororingrati Scipendia lubrica Mundi,
Non suffracantis plebis alumnus ero.
Respeccans humeris puer hic respondit ab illisi
Non Onus hoc grave sit, sed laboriste levis:
SumProtectoregocuus, de tuamaximamerces,
Sum Clypeustuus; es parstua magnanimis
D. Nonegotemiror reteres dixiseBESOFDYMS
Si Puerhibrua pars; C rede BESOLDUSCris
Ered

## Folio 45 — 79749524X:0045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
de Tnerementis Imperiorum.
Frgodgc sc vere semper dicereBESOEDUS;
Per mare qui C HR LS Z V M ferre paratus era5.
Pergebonis Ventis, euer immerlabilisundis
Fertur; es in medio sumine rutuseris.
C AP. V.
De Pacifica, seu Voluntaria Imperu
Amplisicatione.
AMIplisicatio ab externo quae st; vel estroluntaria, vel violenta. Ad
illam Spontaneam retero exterorum oblationem: qua Crri RegnIn
crevit; Zenophon 1. paed. qua Imperium auctum est ROIANOTUM:
cum plures exittimarene, melius se lub eorum poreltate vivere polle, qua
in lua libertate. Lirius, lib. 4. Etita Capuani; licet peopterciritatisno
Bilicatem, propter aori fertilicatem, primum post Romanos locum in
Tealia obcinerent: Romanorum camen amicitiam de auxilium advertus
Samnites, cum impetrare nequirene, iisdem se dediderunt. Liviuslib.7.
apud quem Princepslerationis: Ouandoquidem, inquie, nolera cleri
adverlus vim acque iniuriam iucta vi non vultis, restra certe detendetis.
Ieaque populum Campanum, urbemque Capuam, a9x0s, delubra Delii,
Divina, humanaque omnia, in vestram, P’atres conloripei, populique
Romani dicionem dedimus; quicquid deinde patiemur, dedititii ve-
Stripalturi. Romani etiam civitati Cua plurimas Civitates lociasad-
iunxerun sibicamen imperium expotestatem reserrantes. rid. Machia-
vell. 2. Discurs. 4.
II. Nonnullis quidem. Emptio alicuius territorii minus genero-
Tus augendae Reipubilica videtur modus. Ita enim scribie Machiavellus
2. discurs. cap. 30. Nunguam cernes eam Rempublicam, aut pacem ab
hoctibus, autagrum, rebemque aliquam pecunia comparaise: omnia
aPIS AEquCrirEute PaTaVerunE. Ec pauloPOR, Lonoum estrecentere,
quocoppida, cum Elorentini, cum Veneti, pecunia emerint. Sed iidem
postea viderunt, quam inepre a se Factum (IE; CUm CerHereNE, quX AUIO
comparataellent, terro conserrari non polle. Fcnihilominus apud
Tohannem Scumpstium, lib. 6. Der Gchweiber Chronic, cap. 20. iurc olo-
riatur Respublica Figurina; quodplusquam Ducacum possideat, defe.
renilnon, niliiustociculo emprionis. Die Cract Zurch hat ein fiir.
stenchumb in ibrer beherrschung, ond das alles chrlich an sich gebraches
Durch saufoder PFanorschaAI. Falianamque illaesa conscientia pol
2
Sidentur

## Folio 46 — 79749524X:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Discursus Politiens
Edentur, ad quod sane parum respicere videtur Machiavellus. Nota
etiam Cunt laudatissimi Ducacus Wurtrembergici incrementa, perhune
modum: ut pasim Dominus Plartinus CrusIUS, PERCepFOEmeUS, inAn-
nalibus liis deducit. Incluta etiam EIlma, (ic crerit; quod noratFelix
Fabri, Nonachus CIImen(IS, lib. 2. histor. Suevor. cap. 4. Sic que ea adquisi.
vit Caltrum Ilelsaltein, cum oppido Gislingen, d univerlum Domini.
um illud in latum ee inlongum, cum villis, caltris, praediis, pollestioni.
bus, de ommbus teloneis: pro quibus omnibus ingentem auri chelau-
rum, Comicibusillius ditioms dederune. Inhac emptione (ut predi.
etus Fabri retert) practica invidorum, erina vice, de manibus Clmensiu
Fuit Comitatus illeraptus, e semper restitutus cum racillatione qua-
dam, quousque contractus tuit per Papam dc F Cclehiam, perque Impe.
ratorem de Electores, ac patriae PTobiles adprobatus, sigillisque omniui
roboratus. Nobilisitem Comitatus AIbCgg, cum C altio de oppidon
omnibusque adtinentiis, Iudaeis, a Comitibus de Verdenberg oppi-
onoratus fuit: ex eorumque manibusillum Tulmenlesredemerunt. Ad-
dicque idem Fabri, post emptionem ITeltastein, Comitillam quae Re-
oinatlungarix erat, in omni locutione, quando mentionem de Illme.
Trousfaciebat, adpellalse Elmenses Elios luos; X dum interrogaretur,
quare ita loqueretur, dixille; quia ipsi virum meum de mehereditabut.
Ecinvehicicem in Cui temporis Ellmenses, quod non emerint, Comita.
eu sirchbera Caltrum Fllerbach, Dominium Pochbera, eMarchionatu
Burga. c. Sed laude plane dignissimi lunt, qui operam magis dant, ut
vicininon cogantur rendere lua bona. Exemplum memorabile tiuius
rei Scephanus Pasquier habet, lib. 5. des recherch. Cap. 9. 5. Or a la
suite.
TII. Tlic paricer retero Clnionem: quandonempe ex pluribus op.
pidis exilioribus unamagna constituitur Ciritas; (cuius rei exemplaco
moda recenset Bodinus, lib. 4. de Repub. cap. 2. num. 389.) vel quando
Respublica d Regna aliquot, in unum Imperium concrescunt. Bartho.
Jomaus Musculus, tract. de success. anomal. part. 2. 5. T. num. 17. fol. 7.
Ouemadmodum etiam Castra, Lurisdictiones, Fcuda, Rc. uniri dicun.
Eur. Welenbec. consil. r. num. 52. es consil. 4. num. 205. Tlancque specie
Einionis, proprie, _t latis bona Latinitate, Incorporationem Pragmatici
vocant. arg. l. 3. C. de bon. vacant. e incorporat. lecus ac putarit Duaren.
lib. 5. de benesic. 6. F.F regulariter per TEnionem, hant abCorbentur privi-
legiaunitarum provinciarum. Fralm. a Chokierrract. de lurisd. ordi-
nar. in exempros, parr. 3. quaest. 22. Sic etiam plebs, Peu villa, (i Fueric al-
ceriunita, ac illa cui Facta unio est, debitis fuerit gravata; creditores a-
verenon polsine contrabona villae hauc obligatae. Polt. Innocencium,
Alptions

## Folio 47 — 79749524X:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
de nerementis Imperiorum.
Alphons. Modicius, in 5. plebiscitum, quaest. 162. Necitem servanda
sune Scatuta villae dominantis: nili compacibilia existant. Poct Baldum
e Felinum, idem Modicius ibid. es quaest. Seq. Fxempla varia huiusce
Vnionis, ubiris occurrunt. Sic enim crerit Imperium Romanum;ho-
stibus veniam dando, d eosdem in Ciritatem accipiendo. C asparus
Facius, polit. Livianae, parr. 1. arte. 15. Sicque Regnum Romanum e 5-
Dinum Romulus conlociarit: Led camen hâc alte rem temperavit;ut cu-
Farit omne lus Imperii Romam conterri, ubi ip se primas obtinebat. Fa-
cius, arte. 16. Flocirem tne R ex FTostilius Albam urbem, quamvis
Parencem Komae, amulamtamen, diruit; cum prius omnes opes urbis,
iplum que populum Romx transtulisser: prortus ut consanguinea Civi-
casnon periisse, sed in suum corpus rediilte rursus videretur. Ouod A
commod enon possint dirui urbes, respiciendum erit ad consilium A-
rati; quo rolebat Vibes singulatim imbecilles mutuo servari, tanquam
commodo publico illisatas. Faciusibid arte. 30. Ouod Belsa uniti ob-
Cerrant. Recte de Romulo Rucilianus.
Dumque adfers victis proprii consortia iuris,
Vrbemfecisti, quod prius orbiserat.
Vnde Roma communis patria fuic, Civitatibus in participatum
Reipublica adscitis. Romanique tantum arte raluerune;ut populosple
rolque eodem die holles, habuerint de cires. Frgd ut Vergilii usurpem
reiba:
Paribus se Fesibus umbae
Tnvicta cenres aterna infaedera mittanto
Si Tupiterunam
Esse nelit Tyriisurbem, Froiaque profectis,
Hiscerire probet porulos aut faedera iunsi.
Ac veronil aliud exitio Lacedemoniis, d Acheniensibus fuit,
quan quam armis pollebant; nili quod victos pro alienigenis arcebant.
Cocoque caelo errarit Amilcar Caichaginentium Dux; qui hoctes c2-
peirosalios occidit, aliosviros bestiis obiecit: unam tantum belli dif-
Colutionem credens, li aliquando hostesradicitus evertere posset. Vide
Facium dict. tract. part. 2. Cap. 8. Sed ad recentiora accedam exempla.
Lichuania cum Polonia unita Fuit olim. Cum enimlasello, magnus Li-
chuanix Dux, circa Annum 1386. Hledrigi, Elia Ludovici IJungarix de
Polonia Regis, in exorem ducta, Sacro Baptilmaterinctus, Vladislaino
menunaque Regnum Polonia, Baionum, Reoni consensu accepii.
Peaecereaque secum tratres guatuor. de gentem Lichuanam, contra-
etiseius Idolis, lucisque immensis, de exemplo luo, ee cunicarum in
concurlancem pannolam plebem larsitione, ad Edem Christi conver.
eit

## Folio 48 — 79749524X:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Discursus Politicus
tic: ac insuper Ducatum suum Lichuanix, Samogitia, _e RioviX, cum
Alexandio Vicoundo,liisque Fratribus Suis, Reono Polonix incorpo.
ravic, e perpetudunivit. Diplomaca e condiciones hruius Elnionis,
lacobusFElalius tabee; in tract. de Provinciis polonicis, es extat tom. T.
corporis pistoriae Polonica, fol. mihi171. Du idem auctor, dict. tom. 1. fol.
179. devariis Ducatibus, cum Poloniaunieis, vel urtiendis, pluribus
acic adde Scacuta Polonia verboEinio. Sicqueeidem Regno, Anno
Chrilti1561. Livonia accessie; cum orariac diuturno bello, mutisque
cladibus a Moscoritis afflicta, valtata, e magna ex parce in poteltatem
corundem redacta eller, leque a serritute e crudelieate hostili diurius
tuerinon poller: acque ita Ordo Milicum Fentonicorum in Lironia,
cim RoruiCE AN1OS357. abrooacusfuit. Bucholces, in Indice Chro-
nolosico. Pariter paucosante annos, reliqua Regni Navarrenis (le
Pais de Bearn) cum Franco. Gallia, unita Fuerunt: Anno nempe 1607.
curante FTenricoTV. adeo ut in posterum nequeant divelli; indeque
Porro arariicorum OHicialium nomina e munia lublata Fuerunt. Ro
dolphusBocereius, commentar. lib. 14. fol. mihi. 353. ec. Sed vero eria
Tub Anno Christi 1616. Q Anno sequenti controrerlia mota fuithuicco.
junctioni, ac nempe Calli praecendebant, Regni Callicani succellorem
sibi quali despontare Principatum matrimonio civili: dotisque habere
rationem, (i quae territoria habeat prius. Regerebant Bearnenses, ve-
rumid esse, de ditionibusiis, guae Regni superioritati sublunt, Beaeni
autem Principatum absolutum esse: Contundique d aboleri per hancce
Vnionem Privilegia de Tura lua, nec line Statuum convocatione talem
innorationem, utpore quae ad lesem tundamentalem spectet, hori po.
tuille. Vide l. A. Fom. d. Mercure Fransois, (ub Anno L516. fol. mihi 218. es
segq. multis, es tom. 5. sub Anno 1657. fol. mihi 233. Reonum limiliter
Suecia e Sconia, itaindilolubilicer unita lunt, acque coniuneta; ut u-
num de catero Regnum debeant censeri, uniusque Regis praesidio su
bernari. Fxerelis Flistorica Depolitionis Sigilmundi III. PolonixRe
eis, fol. 7. Ducatus etiam W urtcenbersicus, aliquoc Principatibus, Co.
mitaribus, Baronatibus, aliisque territoriis minutis quam pluribusco.
Sans; a Maximiliano I. Imperatore in unam indissolubilem que prorin-
ciam (lemperad Primogenitum qua debeat pervenire) cedacta, Duca-
cusque citulo splendido condecorata fuit. Cum tamen nihilominus
tam Statuta, quam Privileoia, aliaque Jura, ponderum item ac mentu-
carum snomon disparilis utique ellet; de hâc inparte Christophorus,
Proprudentia, qua pollebat lingulari, omnibus hilce requissimam dedit
aequalitatem. Scociamicem de Angliam, suxerioribus Annis, IacO.
busuriusque Regniheresuniric; masuaque Bricannix Regem, la
primus

## Folio 49 — 79749524X:0049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
de Inerementis Imperiorum.
primus insignivic. Fchinc Symbolum illud Regis, aureis eius infcri-
pcum, sed a paueisincellectum: Henricus Rosas, Regna lacobus. Flenri-
cum scilicet incellisitillum, qui duarum Regracum Familiarum in An-
alia, perpecuis odijs incer lede Regnocontendentium, Porchica nem-
De  Lancastrica Tura unita, per matrimonium ad posteros luos pro-
pasaric: quarum una Rubram, altera C andidam Rolam, protusioni-
bus Centiliciis habebatihacque ratione, securitatem ac tranquillitatem
Regniluiprocurarit. Nicolaus Bechius, de pact. illustr. famil. Cap. 8. fol.
327. 85 seq. OVVenus, episram. lib. 3. num. 39. quiidem, num. 38. hâc de
Unione icacanit.
Lesibus inter se varii, qua Lece coibunte
Luneat eos Regnil Lex ea Summa) Salus.
Sednechecce Unio caruit ditticultate, quas Ordine, et ex Oi-
dinum monitione, recen (etPier. Macrhieu, histoir. d. France, lib. 7 narrat.
2. num. 13. fol. mihi 652. 8 segq. Sed prohâc Vnione prolixe dillertavie
iple R exlacobus, in Conventu Ordinum Anno Chrilti 1603. quae est in
operibus Regiis, orat. 1. ec Albericus Gentilis, orat. sinsular. dernione Re-
enorum Bricanniae, idem que R exlacobus, in Basilico doro, libr. 3. fol. mihe
234. 8 seq. quae in Vnione liene obserranda, monet.
TV. Sed de quaedam contra Vnionem Peorinciarum a Regnorum
disputaripollune. Sicque in Beloio, ubi Vnionem roluisse diciturtli-
Spanus, hoc impediic illam, quod subdici Vnionem noluerunt: qui de no-
Juisse potuerune per placita conventionum. Noluerunt autem Belgae
Vnionem, d cum Vnione Regem: quia quantum crelcebant honore il-
lonominis Regii; tantum sibi videbantur decrescere libertate. Etvere,
quantum crelcebant ab unitione, tantum decidebane, de ed amplius
mulco 3 Privilesiis plurimis, quae vicasunt earum prorinciarumi dicen-
te AIberico Cencili, dict. orat. fol. 52. Aclane interdum non unitur vel
incorporacuriverum deroratur vel supprimitur, pertalem VnionemRe.
numparrum amagno. Boccalini vent. 2. d. Parnasso. ra58. 14. fol. mi-
hi9z. Flocque incuicu Lulicani, coniunctionem Reoni sui, cum Castel-
lano xcreculerunt nec adhuc hodieaequo animo FerunE. Ita putant
Arragonenses, sibi nocuisse, quod Fuerint Caltilix iuncti. Boccalini 2. di
Parnasse, rag8. 14. fol. mihi 92. e3 seq. Sic paricer Norrresia Regni, cu
Danico conjunctionem, haut illi Regno prodesse dicunt. Tanus Minoe
in recorsione imposturarum ectri Parri, cap. 14. fol. 113. Et ita BsteLUS:
Noerresia populi tuerunt olim valde porences. Angliam diu aflize-
runt, Franciam direxarune, cuius parsinlisnis ab ijldem accepit deno-
minationem, de Norrmannia vocatur. Et idem paulo post: Rconum
Noerregix curbis exagitatum perrenit ad Danos, qui ue de illo sint
securin

## Folio 50 — 79749524X:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Discursus Politicus
Securi, incolas dure tractane, eosque Facultacibus (xoliane, nec miseristo
minibus, (pesestmelioris Fortuna. lacobusitem Zieglerusin Schontan-
dixlua: Norrregiahoctempore est lub potestate Danorum. Ilinon
legitimosmodo reditus, e vectigalia tolerabilia imperat. le d omnia co-
moda corradentes, in Daniam transportant; Imperii diuturnitatemin
Subjectorum intrmitate constieuentes. IIxec Norrregix eAt fortuna:
neque ipla aediticiaurhium. Cuam amplicudinem, et vecerem dionita
cemtueri pollunt;nec spes est ctatus repacandi. Publici enim convencus
inrem non admittuntur; nemo ex arbitrio suo reterre audet, aut opere
centare, incertus de omnium voluntate. Sic itidem quondam Roma,
Cannensi clade perculsa, Principes Lacinorum in Ordinem Senatorium
voluie adoptare: venempeanimilociorum, ad imperium Romanum
tuendum constantiores ellent: Led hoc impedirie magnanimicas Manlii
Forquati, qui claca voce denunciaric: Si quis lociorum inter Patres Co-
Ecriptos sententiam dicere au lusellet, continuole cum interempturum.
Valer. Maxim. lib. 6. cap. 4. exempl. r. vbi tamen vide Scephani Dighii
adnotat. FECane(I Roma cum TEaliE FiilTetiunCta, HOCNOIen ROma-
num extinxillet. Divitem noluie Norrmannia, celiquae Callix iungi.
Cominae. lib. 1. cap. 13. fol. mihi 87. Pec prodest Imperatori vel Regi, al-
terire superiori, CeiusV alalli vel Optimates, nimis magnashrabeant di-
tiones, aut caspossideant regiones, quae lunt absolutiluris. Ita pruden-
cer ClemensIV. cum investiret C aeolum I. de Regno Neapolitano,
has conditiones adiecit;ne Lombardiam, Puscram. aut Reonum Impe-
riumve Komanum, coniunoeretcum illo: hocque cum Fecillet Caio.
lus V. Bulla ollemniin Comitiis Francoturri, de Ture Tuo, priorique co-
tractu, protestatus est Leo Z. Pontitex Maximus. Sic cum Ilenricus
TI. Rex Anolorum, dimidiam fereCalliarum partem, partim luccessio.
ne, partim atrimonialibus pactis obtinuillet, nec porroiple, nec luc.
cellores eius, Regibus Callorum, debita serricia latis lubmisse extribue.
runt. Alia Fxempla habet Flenninsus Arnileus, relect. Politic. lib. 2.
cap. 2. fol. 247. Et porro aliud Vnio, aliud deditio est. Ouamvisnamque
in dedicitios, mitius semper conluli rideatur, quam in bello captos; Mi-
ChaelPicCarE. decad. 10. Cap. 9. actamen deditirii in provinciae redionitur
Formam; aliudque est R egnum unicum: aliud, Reonum provincias ha-
bens. Sicque Philippus PI. R ex Ilispamarum, qui primum Lutitanis,
requissama obculit capicula Vnionis. Conestag. lib. 4. fol. mihi 226. 86.
acirem lib. 8. fol. mihi 405. es seg. Sed tamen post plenariam Lulitania
Subiugationem, cum que nullae amplius belli reliquia superellene; Re-
onum illudtere inprovincia formamredactum, ab iplo Rege, Madeidi
aula sedem habente, subernatum tuit. Coneta5. l1b. 10. fol. 49+. Pan-
demque

## Folio 51 — 79749524X:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
de Inerementis Imperiorum.
SB
perrique au non cerritoria Colim, led de Facalicer, hoc est, singulari
providentia divina CamiliasPrincipum interdum divelli, seu uniri, incer-
dum coirerurlus: ut obserrat ee exemplisillustrat Richterus, axiom. Bi-
Roric. 13.
e
C A P. V I. E TUL T IMEM.
De Extensione Territorii Violenta: ac
quomodo novum Regnum conserve-
tur atque sirmetur. Vbi plu-
ra de Coloniis. Ca-
stellis (9C.
Mpliticatio Reipubtiex, seu Territorii extensio coacta, Ture Belli
Hc: deditione nempe, vel expugnatione. Ius autem deditionis elti
ut populus cum urbe, 28r0, aqua, terminis, delubris, rebusque omni-
bus, in potestatem d ditionem veniat victoris: quemadmodum Formu-
la dedicionis apud Lirium, lib. 28. Ostendit, de pluribus RadulphuSFOr-
nerinsillustrat. rer quorid. lib. 4. cap 24. ITos vulod vocamus. UuH
Bnadrno Dingnad sich ergeben. Interdum etiam fic deditio cum pa-
Eto, quo libi, qui se dedune, certi aliguid relervant. Deditionis autem
memorabilia exempla recen set plura Piccarcus, dict. decad. 10. CaD. 9. EF
memorabilis inprimis est illa Mediolani: cuius Cires cum multis mo-
dis, Xe laepius Fridericum Barbarollam irritallene, Augustam etiam in-
Fando dehonestamenti genere violassent, entrem à d supplici dedicione,
juoum quod cories excullerant, ulero subiere. Flistoriam Dubravius de-
scribit, histor. Bohem. lib. 12. de elegancissimis hisce verlibus Cunche.
LIS.
Ouas postquam leces es spe leviora rebellis
Jam dudum populus gratanter pacta recepits
Continud totis effusi maenibus omnes
Procedunt: primusque suocum Praeside Clerus
reste sacranicidus, nudo pede, supplicerultu,
Verrice dimisso, nostra monimenta salutis
Signa Crucis praefert. Post hinc in vellere pullo
Infausticires, vestigianuda prementes,
Indicium que suipariter, peenamquereatus
admotes

## Folio 52 — 79749524X:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
GomssL olticus
Admotosnudis portant cervicibusenses.
Ee primi illorum prOsErALI COrPOTELOTO
Caesaris antepedes, trepidis confusa querelis
Pauca semunt, venium que suis excesibus orant.
FIOC Eantum, veniam que sonant. veniam que loquuntur.
2F. Veruncamen pactum deditionis, et (i vi R metu fueriefactum;
non minus camen quam voluntarium, est servandum: ut contra Barto-
lumr, aliosque maoninominis interpretes disputat Bodiirus, lib. 5. de Re-
puhl. Cap. b. M. 59 4. Sanenon hicagitur ex Edicto Pratoris: led exbe.
eium Ture. In caulsis privatorum, contra bonosmores dGirilem locie-
catem est ( priratus priratum cogat: verium ut dolus, lic vis vel metus,
iustus est fere inpublicis causIS: isque ex lure Centium prodest, nec
prohibitus reputatur. Tlocque innostrocalu concta Voluntas, secun.
dum quid, pro libera habetur: quia hoc se modo dedere malunt, quam
extrema exspectare. Et quis eltquinesciat, pacis conditiones, fere
semper invitisdari, ee a rictis ri acque metu accipi; ut quod dicisolet,
Minima demalis. Nemotamen, aut Princeps, auc legistator extititun.
quam, qui quodrictoripromilillet exe qui recularet, quali vi coactus
id fecistet. Sedtamen d deditio, Tuam habere debet aegIiFaLem: uE
onui, lib. 2. politic. num. 36. vers6. 2. Res verd expuonatae, Mactisju.
si absolute cedunt: indeque iustissima hunt, rerum belloiulto adqui.
Sicarum pollessiones: qua neque repeti unquam ex cadem caulsâ pol.
Tunc. DionyI. PlalicarnalS. lib. 3. antiquitat. Komanar. Ideoque quod
ructo adquiritur bello, iniulte repetitur.
TII. Nuper partum Reomuntueri quam acquirere, mulco diffici.
lius ese. Totr. d. Matnix, lib. 4. resolur. 4. Dubiumque nullum videtur
quinminoris industria, de laboris sit, acquirere Regnum, quam partu
iam in suoctatuconserrare. Kichter. axrom. Bistoric. 216. Ecenim exi.
sux lapevires, riholtesincautos de imprudentes nacta lune, etiam
Dexralida Imperia circumvenire pollunt. Sicque Alexandri MagniDriI
cipatus, pene detluxit prius, quâma ab eo fuerit partus. Etnobilis est
de PverhoKege tama, Cemper illum parandis, quam retinendis Regnis
exticisse meliorem. Indeque apud Fraianum Boccalini, cent. I. ragg. 35.
fol. mihi 249. es seg. non ad Parnassi felicitatem admissus tuit L’amerta-
nes: eoquod nora Fuerit moliens niliprioribus trmatis; quodque lon-
sisicinecibus percursarit, qua nequibat obtinere. Et Canc Imperium
norum, nec bene constitutum, prudenterre oubernatum; eiquiidac-
Quiric, srare pocius est, quam urpotentiorem cundem reddat. Fran.
cilC.

## Folio 53 — 79749524X:0053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
de Tnerementis Imperiorum.
d
citc Cuicciardin histor. lib. 4. Verum subeilis est Disputatio, de ratione
administrandi Regnum norum. Suntque dchic, arcana de Ragitia do-
minationisin utu: uc ego iam monui, lib. 2. politic. Cap. 5. num. 12. AC S
quis Princeps, occupet aliquam urbem aut regionem; ei Reipublicae
Formam plane novam instituendam esse, tradic NTicolaus Machiavellus,
i commentar. Cap. 26. Sicut iple Princepsnovus est, ita in Cuo Principa-
cuomniainnoret: novos Mlasistratus, noris nominibus insignicos
creet, ad eosque elisathominesnorosibona hominum opulentorum
pauperibus distribuae, eolque dicet. Fidem huic, ut dictolococen-
Tet Mlachiarellus, nora urbes condenda, antiquae diruendee, habitatores
deuno loco inalium transportandi, adeoque ica omnia cransterenda
erunt;utneque opes, nequehonores, quisquam in ea prorincid posside.
ac quinon cogatur contiteri, se illa ab ip(oPrincipe novo obtineie. Cru
delem elehancce dominandirationem, Facetur ipse Machiarellus; de
non modo Chrictiana, Ced humana quoque ritxe adverlam: quam ob ie
ab omnibus fugiendam, ac longe maeispraeterendam privacam ritam,
quam ut cum eanto hominum dispendio atque calamitate regnare velit.
Noncamen alia ratione imperium conserraripolle. Remulam alicu-
insImperiourbem, ubi capta est, dirui rectius, quams ut superctes relin-
quatur, placet Richteroaxiom. Bistor. 123. ACita Komani, Albam emula
Imperii lui, Fundicus diruendam censuerunt. Libertatem qui qua-
dam ex parteminuune, acrius timulane, quam qui adimune prortus.
Flaut quippe sperandum est, in oblequio populum retineripolle; aut
qui lemperantea liber fuie, nilrexarmata ciritate, Richtei axiom. Oeco-
nom. 27 4. Flincque (referente Lirio, lib. 8.) Romanis retultus mos fuit,
cum quo nec taedere, nec aequis lesibus amicitia junserentur, no prius
Imperioineum, tanquam pacatum uti, quam omnia Divina, humana-
que dedidisset, oblides accepti, arma adempta, frx sidia uxbibus impolita
Forent. Ita Cuilielmus Nortmanniae Dux, Anslia conqueltor, com-
militonibuscerras Anslorum, pollessiones que assluentiori contuliema
nusilludque parrum quodremanserat, lub iugo poluit perpecux servieu
tis. Ex quocirca Norimannorum adventum, praecer ipsum Regem, n0
Fuit in Angliais, qui allodii ue loquunturiure, possederie Fundum. Mi-
nimeetiam apud Scriptoresrarum est, illum quali puramm putam novam
undiquaque Legum induxisle Faciem comminilei: de larixic etia nOn
paucas. Anslorum icem isidioma in tancum abhorrebat, Gnod Leges
TerrX Scatutaque Anglicorum Regum, Callica Linguarractarentur, to-
rensiaitem negocia Gallice disceptarentur. Lanus Selden, lib. 2. Tane
Anclorum, per Discurs. e praeserrim fol. 68. ac 71. Hloc idem Dani ante,
in eadem Anelia tecerunt; e in Suecia cumtacere vellent, conjunctio-
RCM

## Folio 54 — 79749524X:0054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Discur(us Politicus
hem Lanici d Sllelemperii impediverunt. jusum enim tale impo-
ni sibinoluerune Sueci, non plane debellari. OlausMagnus, histor. Se-
ptenerion. lib. 8. Cap. 38. ACin Regno Terricuei allieto, ita comm ode con-
Terratur Emperium nuper parcum; si maiorem sibi concitient Farorem
Occupatores, quam receres Dominihabuerune. Nec ullum mel, Cac.
chacumve ullumtam dulce est ori puerorum; quam auribus Domini
Ciruteriallube scit Pheodoriciapophcegma: Aliorum Force Regumprae
lia, Captarum Ciritatum aut praedas adpetune, aut ruinas: nobis propo-
Licum est, Deojurante, lic vincere, uc lubiecti se doleant nottrum do-
minium cardius acquisirisse, vid part. 2. Discurs. ad Tacit. fol. 64. Non
corpora solum, sed a animi devictorum, in noltram potectatem lune
redigendi. at, Nohe visto conarrorancia conquistar los coracones;non ai-
Logantia animosaliorum capit, Fy cnguirie, d. conceptos morales, num.
558. quodtamen benerolentia de humanitas tacie. Norum Imperium
inchoantibus, utilisestelementiatama. Pacit. histor. 4. Er Lucanus
lib. 5.
Mitissima sors est,
Rernorum sub Rege nOvO.
Elequenori populinovis alluelcant, _ nostrum juoumpatiantur,
oncribus, a triburis sune levandi. TaCic. Annal. LIb. 2. C~O ACFaL. Cap. 4. 1.
72. vers. 3. Jlocque secutus consilium Fui Crrus; gen immunitatis de d
Terricute liberationis spe, contra Medos Pertas concicarit. Tustin. lib. I.
Ec Alexander iniensR egnum, immunitatem cunctarum rerum, pratee
militia racationem dedit. C urr. lib. 2. Addatur Marnix, lib. 4. resol. 4. qui
idem resolut. Seg. eradic, novum Principem, innovo Principatu, nil
naois, quam innovationem vitare debere. Echuius etiam lensus elle
debent ii, qui noro Principatui ut gubernatores loco peaefreiuntur, quod
monet Cominaeus, lib. 5. cap. I. fol. mihi 364. Idque capio de co, quiluie
Successionis ad Regnum luccedit, vel qui Regnum a veteridominoser.
sicute preslum acquirit. Arcem autem noviter acquilitum Imverium
conterrandi ignorans, Eduardus I. Anglia Rex, quinque vicibus
Scoriam coram devicit, cocidemque perdidic. Froillart lib. I. Cap. 27. Calli
icemidonei non cenlentur ad provincias, bello quae parEx FuerunE, COn-
TervandaS. Dn. D. LanCIuS, in Oratione contra Calliam, fol. mihi 281. Id
que Sicilia ucraque, Brabantia,  locaadhuc alia fecere coltatum. C aro-
luspraelertim VIII. Facili opcra, Regnum Ncapolicanum acquisirie, de
abinitio Galli orati omnibus erant; led araritia elibidine, mozodioo-
mnium sese expoluerune, d omnia quae acquisirerant ibi, amiserunt.
Cominaeus, lib. 7. Cap. 6. fol. mihi 633. 85 segq. Et in quo peccarerititem
Catolus VLII. Pex Calliarum, poltResnum Neapolitanum occupa.
CImi

## Folio 55 — 79749524X:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
de Inerementis Imperiorum.
cum; idem Cominaus, pluribus deducic, dict. lib. 7. Cap. 14. 8 lib. 8. Cap.
13. fol. 673. 8 fdl. 800. contemprusnempehostis, ec alia, quae ibi legi
pollune; actere defectus eosomnes incurrerune, qui nupernon diu BO-
hemia Reonum ulurparunE. Addatur Machiarelli PrinCePS: Ca. 3. qui
eoldem Gallorum errores describit: de inter alia ita inguit. Imperiasum
comparantur in provincia, qua linsud moribus instieutis discrepat; prae-
cipuum illud de viridioris remedis elt, ut is qui ca est adeptus, lira pea-
sentia, e domiciliotulciat. Duemadmodum Purcain Graecia censuie
Faciundum; qui omnibus legibus ad illud Emperium recinendum set-
vatis; non pocuillectamen illud conservare, nilied commioranduim,
atque ibihabicandum consticuillet. Ec post idem: Animadvertendum
est, homines aut blandiciis deliniendos esse, aut prorlus extinguen-
d05.
TV. Expopuliincremento, ac ejus ocios ac inguietaturbâ Colonia
deduCUnEUE, Optimeque ACgHISIEX HEMTANEUL.RE IN CO CONCULTIECXTeENU
incrementucum interno, unum que alteri luttragatur. Necessariui enim
eluc in unum autalterum locum adeptae dicionis, reluti clares Colonia
ictantur; veluemulcum tuum Eguitum, cum pedicum ibi alatur. ACVe-
ro in Coloniis non mulcum impendic Princeps, _c nullo auF CXIGMO COS
Tumpeu deducie, ac retinet: eos aurem duntaxat oltendie, a quibus ag1os
autert de domos, novis Colonis alsignandas, quique ad totius dicionis
rationem, minima pars cumcenseantur, etiam dispersi a rerum egen-
ces dimissinocerehaut pollune. Machiarellus in rincipe, dict. cap. 3.
qui idem histor. Florent. lib. 2. a principio. Inter magnas _ admirandas
rationes, prilcarum illarum Rerumpublicarum, e Imperiorum conser-
randorum, quae hoc seculo interierune; non immerito noinacur Itu-
dium, quod in exstruendisnovis Civitatibus atque Coloniis frequenti
in ulu fuit: _ qua ibi eam inrem plura habentur. Cip(ius, lib. 2. de Con-
stantia, cap. 28. Colomisnil ad vim Imperii Frmius; nil vicissim in subdi-
toscosiraritrictius polle. Vnde Vergilius in Fclor. ait:
Ouod nunquam veriti sumus, ut possessor aselli,
Diceret haecmea sunt, Veteresmirrate Coloni.
Suncautem Colonix cacus hominum, qui ex publico ciritatis
Tux consensu, in locum certum lunt missi, eodem jureviventes. Itaque
Tolebant Coloni eftingere patria Simmlachra, de eius plerunque nomi.
re, Clibem, Aurios, ac montes afticere nominibusiisdem; quod de V et-
giliusdocet:
Effigiem Xanchi Troiam que videtis
Ouam vestrae fecere manus.
Vndcetium rideturnacum, ut Corinthis exegerint d Coreyrenti-
OUS

## Folio 56 — 79749524X:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Discursus Politicus
bns. ut Colonix in publicis sollemnitatibus, legitimos ac debitostono.
resredderent conditoribus luis. Ouodtamen Corerrenses ita inter-
precabantur, ut Colonia omnis, luam Metropolinhonore prolequatur,
Si libi ab ea bene tiat: sin male, ab ea canquam noverca secedere, jus tale;
esse. AC Romaninonhonorem Colum, (ed e obedientiam requirebant,
inColonosque Imperium sibi reserrabant. Ante omnia vero ad deten-
Tionem Reipublica, milites ex Formula paratos habere semper, ac si plu-
ribus opus ellet, plures dare, ac quicquid aliud imperaret, velletquepo-
pulus Romanus, enixe Facere cenebaneue, ita ut Calus publica ex ipsis
pendere videretur. Casparus Facius polit. Tiviana Part. 2. arte. 7. Id-
que exeoliquet, cum bello Punico ex triginta Coloniis, duo decim ob.
Rinatenesarent, Conlulibus etse Milites, qui legerencur, de pecuniam,
quae in Scipendium daretur; tantus paror hominum animis estinjectus,
utmagna pars, de Imperio actum elle reputaret. TIbique populusRo-
manus habitabat, dum Colonias in omnes provincias milit. Atde Co-
lonips Romanis vide L histoire de Lron, de Guillamne Paradin. lib. L. 6,
7. Liplius, lib. admirandor. cap. 6. Ac Ccribit item de Coloniis Cracoriu
in Panathenaic. Flocrates: ezinde Cracos diciores  copiolioresfuille ta-
etos; magisque consensille, cali d canta hominum mulcicudine libera-
205. Barbaros extorrese prohigatos, lubmillioribus animis; duploque
maiorem fuisse Crrciam, quam initio tuerat, Factam. _c. Pertinechuic,
quod habetur Fxodi, cap. 23. versic. 29. Non eijciam eos anno uno, ata-
cietua, ne terra in Colitudinem redigatur, & crelcant contra te bestix.
Daulatim expellam eos, donec augearis. addatur Ludicum, cap. L. versic. 28.
Actulles etiam Peaduccius; in Turc a vincibili, tit. quomodo bello capta,
retineri es defendi debeant, fol. mihi 319. 8 seq. Cuadet, ut C olonixe in
Flungariam a Germanis deducantui.
V. PostColonias optimus modus acquilitorum contervandorum
el insticutio Timariarum. Amuraches, bellorictis Principibus, non
oraviores impoluit pacis conditiones, quam uc nulam luam lequeren-
cur, ec copinsluascum exercitu reliquoconiungerent. Fius filius A-
murathes, ubiBulgaros, occiloeorum Principe, domuit, alio efficacil
Timo remedio accrescendae pocentia ulus est, Coloniis copiolissimis ad
limites Imperii collocatiss prioribus _ antiquis incolis, e propriis ledi-
bus aliohabicatum eraductis. Praduccius, dict. tractat. fol. 207. 8 232.
Paulatim inde introductx Fuerunt Pimaria: quae feudis non absimiles
videntur, arc. traditor. a Darid. Arcente nocar. Turis, tit. defeudis, fol
mihi 217. exc. Tohanne Niellio, Dispur. feudal. 1. Thes. 1. d CharissimoFra-
tremeo, Johanne Gcorgio Beloldo, in Dissercatione de origine Feudo-
rum. Turcici autem Equiratusprxectantia, in spahisconsictie; qui sti-
pendii

## Folio 57 — 79749524X:0057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
peOrUm.
vendii lococertos reditus habene, quos illi Pimari vocant. EAtque Ti-
marum, pentio, vel assignatio quaedam, redituum certorum, qui ex Fum-
dispercipiuntur, bello acquilicis: qui certa proportione inilicibus di-
Aribuuntur, quorum prae cacerismarnanimicas emicuit, quique lre-
nuam in bellooperam navarunt. Fermolosra est a roce luun dicta, qua
Coniticat honorem: unde de Theodoroleginurs, quod a Licinio Auou-
Ao, aicem Hleraclea, acceperit inricem Timari. Vide Lazium, Sora12i-
rem, in Orroman lib. 1. Cap. 15. 8 Thelauri Politici Compilatorem, part. I.
fol. mibr eI6. relat. de Constantinopoli. Veneti Imperium Cuum in Crpio
itatirmare Cateserunt: dum roluere, ut omnes, qui ex Venetâ dicioneo-
riundi, guinque ibiannismorarentur, nec mechanicum artitciUM ex-
ercerent. Pririlesia Nobilium illius Regni obcinerent. Sceptianus de
Lulisnan, en la descript. de l’Iste de Crpre, cap. 17. fol. mihi78.
VI. Coloniarum autem deducendarum ratio muleiplex est: Bodi-
HUIS, Mechod. historis. cap. ult. ad finem. aut enim incola viribus hoctium
expul(, ledes alias quaerune, ut Peojani post urbis eversionem inLacium.
Hlecrulci, qui de Tusci dicti lunt, a Gallis de Tcalia dejecti, in Rhaetiam co
lonias deduxerunt. Phocenses Prrannide Pexfecti Regis Perlarum af-
Ricti, in Celcicam sedesmucarune, ut luctinus Ccribit; ac Rempublicanr
Massilienlem condiderunt. Chananai, ex 2910 Palaestino abFlebrxis c-
jecti, in Illyrium X Pannoniam navigirunt; ut Rabbi David Kimhi ad
finem Abdix cestatur. Deduci eriam Colonix Polene, mulcicudine abun-
dante, vel propter inopiam agrorum, aut incemperiem cceli Alii. inquie
alicubi Seneca, longo errore jacti, non judicio elegerune locum, sed lal-
Sicudine proximum occuparut. alii aemis sibi jus in aliena terrafecerut.
alios excidia urbium luarum, alios domestica sedicio, alios superAuen-
cispopuli trequentia, ad exonerandas vires emilicsalios pestilentia, aut
Frequentesterrarum hiacus, dut intoleranda soli vitia ciecerunt, alios
alia caulla excivit domibus luis. Vixullam terram invenies, quam nuc
indigena colant. Sed hiie maxume spectant Colonix ex, quae Imiperii
cuendi ac propasandi caulsa suscipiuntur: quales fuere Romanorum,
quasque lispani in utramque Indiam deduxerunt. Nec hucreterendae
populorum emisrationes, qua olim trequentissimae fuerunt, quasque
tinsulari de operolo opere, W olfgansus Larius describit. Sane Gothi,
quimagnam Puropae, Alixe, de Atrica partem, luo imperio lubiecerutr
ex Cochia, Suecorum haut ica masna provincia exierunt. (ita Suecicen-
Cent, vide Leres Suecorum, lib. 2. cap. 1. Recortionem Taniminoris, 2d-
verlus Pecrum parrum, in locis, quae monstrat index, inverbo, Gorhorum)
Primam antem miorationem, multis ante Christum seculis fuille Factas
AaleS eOrum acitectatuL: d ex iis inpriis Olaus Petri, ac TohanneS
MasMUS,

## Folio 58 — 79749524X:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Discursus Politicns
MaonuS, lib. F. Cap. 15. Quibus e exteri adstipulantur; Procopius, Tornan-
des, Keanzius Rc. Mentionem icem huius rei Fecit lohannes PEI. R ex
Succorum; cum Scephani Poloniae Regis Legatis, responderet: Cothos
uos, eadem Virtutemilicari; quaolim orbem fere tocum dericerunt,
adhiic praedicoselle. Ftitaque eam Lironix partem, quam iure optimo
maxumo, luorumque Fortitudine acguisicam teneret, nullo modocede-
re Polonis; ledarmis detendere velle. Laurentius Esciller, Snseinee
Geprencrionalischien Distorien parr. 1. fol. mihi 30. Cothorum poltemi.
grationem sedes rariae Fuerune. I. Cochlandia. 2. Vandalia. 3. V Valachia
Flungaria. 4. Thracia. 5. ACa. 6. Tcalia. 7. Gallia Aquitanica. 8. ITispa-
nIa: Cuius Reges, de Familix omnes, Gochicam originem adhlichodié
jactant. Videatur VVolfoanous Laxius, de mieratione Cent. fol. mihi
577. Feadierero probabiliter magis Tonas Koldingensis, insua Daniae
descriptione, parc. L. fol. mihi 33. 8 6. DanOS, SuccOS, _PTortmannos, Or-
tu sc renere Cochoselle; ac prounâ ca lemque Comericae radicisstirpe
Cinc ommni ambionicate repucando, Xx Gothicum primum ac principa-
lillinum nomen, senti Boreali unirerla, primis temporibus impolicui
elle, Ex iisdemque locis d Cimbri fuerunt profecti. Ioh. ScumpFF. lib. 4.
cap. 9. 8 lib. 6. Cap. 27. Der Ochueiher Chronice. Alterainlignismisratio
de irrupeio fuit sentium Sclavonicarum, quae Ilenetae linguae Dialectos
habene. Eccertia Arabum in Regiones Orientales. AChae alixque gen.
tium pereorinationes, resomnes mortalium eranidas else docent; nOs.
que exules d errantes, donec in hac Eragili cure holpitamur: monentque
uc eastanquam Auxas e caducas despiciamus. Sednec interim calu ex
evenerune, verum sinoulacipeoridentia Dirin2, ad paenam e correctio.
nem recerum colonorum. ut lubinde ingerit Salvianus. Evidentem et.
iam Faciunt potentiam e Majestatem Dirinam, quae libilo quali vocat,
sentesnobisignotas. Cur autem eiusmodi hodictransmisrationes
haut in ulu amplius lint, Scephonus Pasquier inquirie, lib. T. des Reche
rch. cap. 3. fol. mihi 20. illudque exinde evenire pucaci quia nempe forti-
tudo militaris degeneravit in callidam verlutiam ledentaria quietis. pu.
eatqueCalliam, quxe olim innumeram bellatorum curbam ettudic; nunc
cocidem Scribas, Notarios, Advocatos (chiquaneurs ex saste papiers)
suppeditare polle.
YIT. Fst X genus Coloniarum, authisnon absimile, in coptivis ab-
ducendis, populisrecransterendis vid. CampaneIl. de Monarchia H: spa-
nica, cap. IT. fol. mihi38.  ita decemtribus Hlebraorum, primuim, de-
inde octorelimo post Anno, reliquae in Chaldaeam abductae Fuerant; dt
Fere intorum cerrarum orbem dispersi paulatim. Cunaus, lib. T: CaD
15. fol. 245.  lib. 2. cap. 23. de Republis. Hebraor. Firmos Resibusterme
e

## Folio 59 — 79749524X:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
de Inerementis Imperiorum.
est, sentes pro lubidine huic illuc transterre, pecudum in morem; quas
Pastoresnunc inhibernos, nunc in aestirostrajicinne (altus. Ita enim in-
geniapopulorum emolliuntur, mutanturque; d qui in Tuo (olo quod-
libet audent placidi sune, quietique in alieno. Ft siC Ruouctus, Germa-
nosulera Albim Aurium lummovit; ex ijsque Suevos d Sicambios, de-
dentes se in Galliam traduxit, atque in proximis Rheno aoriscollocavic.
Sueconius in rita, cap. 2. 1. ubinon placet correctio C alauboni, qui alium
peoSueris populum substicuere audet. nil enim certius est, quam Sueros
in agrocirca Khenum tuisse collocatos; eorum que posteri _nos lumus.
Certebellum, malciplices habere ridetur tines: aliguando excidio dele-
cur, vel expellicur populus derictus (uc factum Fuit Chananaeis) aliquan-
ddredigitur in Cerricurem (ita Franci in Callia, & Alemannia, Germani
in Sclaronicis prorinciis, ex habitatoribus Fecerunt servos: ut dixi libr. I.
politicor. Cap. 10. ad fin. aliquando cributarius ft victus, de arma ei, nOcC.
dique adimunturvires (ut Graecis Faciunt Turci) aliquando luisL esibus
virit Imperiumque Victoris agno scit populus aliquis; huicque sulticies
eA a Cuo Praefecto regi, luoque praesidio prorinciam teneri(d ita Ililpa-
nia, lcaliae, Belgidque imperitanetTispani) incerdum etiam Colum pensio
datur (quemadmodum olim Regibus multis impericarunt Romani)
Adhasque Difterentias Liriusrespexit, easque ad duas species princip+-
lioresredesir; cum ait: Cum Callis pro salure; cum Carthaginen sibus pro
Imperio tuisse pugnatum.
VIII. Inlocum Coloniarum, more quorandam. Fortalitia, relMI-
licum Praesidia perpecua substicuta Fuerunt. Ita peaesidiismilicaribus, A2-
cutisque cutodibus serravit captam Idumaeam David. 2. Samuel. 8. vers.
r4. Lurrium etiam custodum, mentio (E4. Res. Cap. 17. vers. 9. EF LiCFan-
dem, ipli quogi Romani imperatores, provincias luas, Custodibus (quos
in Clausuris ec Bursis serrabant) Coliti tuerunt retinere. Ouoru _ in l. 2.
S. Et homines 4. C. deoffic. praefect. Praetor. A fric. mentio AC. Ad de BernAr-
do Aldrete, lib. 4. d. varias antigue dades, cap. 27. Acicatotus olim Rheni
cractuscalia Castella d Bursoshabebat. Nam sic Ammianus Marcel.
linuslib. 28. fol. mihi 392. Ccribir: Valentinianus R henum omnem, a RhX-
tiarum exordio, ad ulque Fretalem Oceanum magnis molibus commu-
niebat, castraextollens alcius, e caltella, curresque assiduas perhabiles
Locos, ee opportunos, qua Galliarum extendicur lonsicudo. nonnunqua
etiam ulera Aumen aediticiis politis, Cubradens Barbarosfines. Mentio-
nem etiam ibidem tacie munimensi celsi de curis quod ipse Valentinia-
nus aprimis auspiciis tundarat, praeterlabente Aumine Nicro. Memo-
racitem Clarissimus Freherus, ad ausonii Mosellam num. 330 alt25 c254
rocundascurres, paltim ad Rhenum, et ad Mosellam, in superciliismo-
cium

## Folio 60 — 79749524X:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Discursus Politicus
cium apparere operistirmissimi, et utique a Romanoilloavo. Fc addits
iis polteriorem atatem, plura aediticia d propugnacula, circum dedilte.
Fasque obtervarelicere, in Mosellae tractem in plurimis castris, ac adRhe-
numinGermanica etiam ripa, Clunnorum icem tergo. Ilocque pari.
cex turrium genus, etiam in Gallic a Francia, vecultissima Cactella habe.
re: Quodquia ipsius Domini retusium acque recepcaculum eAet, Donjon
quali Dominicum, vocare Colent. Ac Franci, pariter ut Romani, Bello
partasprovincias, Burgis conserrarunt, eaque Nobilibus dederunt; qui.
businsuper serrirent dericti, ee rusticim viciniâ habitantes. Ita uttam
ex Romanorum, quam Francorum quoque Burgis, etiam in Cermania
reliqua esse censeam, recultissimorum cactrorum, passim quae obriaru.
dlera lune;multa tantum nomine nota, Coloque aequata, multa lunc, quo-
LIII CtIAM NOmen IBnOTAEuIE. Fnerunt erenim illa castella, vel obloci
incommoditatem, Bellique mucatam rationem, sponre derelicta; vel
quia postlatronum receptacula fuerant facta, a Magnatibus destructa, de
incensa. Guntherus in Ligurin. lib. 5. ver (. 223.886.
Adde quod invictus discurrens undique Casar
Praedonum castella, juxis horrentia summis,
Et vix spectandas celsis inrupibus arces,
Expugnare manu, sparsis que evertere muris,
rrere vel stammis avide properabat: e ipso5
artifices scelerum, Regni turbare quietem,
Et miseros crebris solitos Boliare rapinis.
V et cruce, vel gladio, vel longo carcerisusit
Perdere gaudebat, non exorabilisultor.
Similium que ractationum, ubique Germanica Hictoria suppedi.
tat Exempla.
T3. Atvero medipshisce Cicadellis, e praelidio militari perpetuo;
Fructum Colontarum, rectissime Bodinus. libr. 6. de Repubb. bap. 2. nuM.
644. 86. quam lonsissime prxeFert: ad de Renatum de Lulinga, lib. 1. de
norement. Imperior. Cap. 3. X Thelauri policici, part. 2. Cap. 7. Compilaco-
rem (qui pleraque ex Lulingano translcriplIE) Fe pariter contra Citadel.
las, prolixe disputat Ructor du MiroiFrancois, lib. 2. dial. 2. fol. mihi 591.
es segq. Sane Colonix a Cicadeltis de militaribus praelidijs, tantum di-
Aanc, quantum a Nacura, Vis. Ilodie Fere Principes (ait dicto loco Bodi.
nus) victis urbibus, peaelidia perpecua imponunt, quo nil intolerabilius
est: quianempetancum abest, ut ricti vincentium Imperiis alluescere
condileane, ut non prius a novandis rebris conquielcant, quam aut prx-
Sidia interemerine, aut arces ceperint, aut Principes finitimos ac popum
les accersierime ad bellum. Si Reses Callorum, Iutubsia Capta, Colou
nins

## Folio 61 — 79749524X:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
de Inerementis Imperiorum.
niaseomitillent (ut quondam Celtarum Reges Fecilse dicuntur) ea non
tam Facile a Francorum dicione ac pocestate defecillet. Nec verotsi-
spani (censente Bodino) oraesidiis militaribus, nulla Colonis deductâ,
perpecuum eius Regionis Imperium tuebuntur: ac Belgasjam pridem
Coloniis Flispanorum, ad Imperium retinendum conjungi necellefuis-
Cet. Unde d Campanella, varios pexlcribit modos, quomodo omnes
Flispaniarum Regis ditiones, nacuraliratione conjungi, de individuo
qualinexumilceri queant. Ex Coloniis quidem dux conlequentix ad.
inodum periculolae promanant. Prior iplum Principem concernit,
qui verorum e nacuralium pollellorum, quosagris de Fundis, bonisque
aliis spoliavit, eaque inter luosmilites de colonos divisit, oftentionem,
immortale que odium incurrit. Altera inc ommoditas, quam qui in con
Loniis nimium Aducix ponunt, experiuntur;novos respicit colonos. hi
enim cemporis succellu; provincia, in quam deducti fuerunt, ecclimati,
ub quovirunt, moribusque cohabicatorum, ingenio e complexioniita
alluelcunt;ur non minori deliderio ac sudio, adquirendae libertatis, qua
prioresincola, in quorum locum illi succesterunt, Aaorent. Id quodFa-
ciunt praesertim colonix illae, qua lonoius a lua origine distanc. ACame
Lulitani, ne in India regionibus conserrandis, inconvenientia similia
pacerentur; alium coloniarum deducendarum modum, e mulco secu-
eiorem, minusque iniquum excogitarunt; dum nempemoros colonos,
non unavice, nec agmine immento, sed paulatim itineribus diverlis, in
provincias recens inrentas deduxerunt. Nec inceorasprovincias no-
vis colonisimplererunt; (ed prout commode in regione parta vivere po
Eerane, paucosvelmultos ed collocorunt: cumque necellarium videba-
cur, prioribus alios addiderunt; atque hacratione, Colonias paulatim iu-
Aa hominum mulcicudine complererunt. Gon omnium populolissi-
mafertur, cuius incola affinitatis vinculo dudum coaluere: illorum e-
nim tiliasin macrimonium duxerune, illisque luas vicissim elocarunt,
ac hocmodo in unam quali sentem coiverunt. UIndelactum, ut nunC
quietam eetranquillam invicem vicam degant. Ilacqueratione, sen-
Sim, ut rix adpareat, Culicanorum in illis provinciis multitudo augerui,
ex populus adnomen ex Imperium Lulicanicum promorendum, ampli-
Ecandumque, semper promptistimus existie; de singulis amnis, nume-
rus colonorum contirmatur, acque augetur. Echas Coloniarum For-
mas, mulco securiores detolerabilioreselle, quam vererum colonix Fue-
LUnE; cempus, ec quocidiana experientia celtatum fecit: Siquidem per
illas, anciqui habitatores luis pollessionibus nequaquam expelluntur,
Ced in iis conserrantur; de ut luis tacultatibus Frui tranguillius queane,
ab omniri et injurid desenduntur. Accedit exiam vinculum adtini-
Cat15,

## Folio 62 — 79749524X:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
sodss L dodorodis
tatis, ac conlanguinitatis, quo incola reteres, cum colonisnovis, animi
aftectu (yncero, utuaque Benerolentia, uniuntur e conlociantur. RO-
mani sub finem imperii sui, pexsidiarios milites habebane, quibusnon
Tolum parta tuebantur adversushostes, Ped d leditiones prohibebant.
Veriim eorum insolentia, non intimum tenet locum inter caullas perdi-
tionis Imperii illius. Aldrete. dict. lib. 4. cap. 26. Rudiamus Procopium,
lib. 3. debell. Gothis. Romaniexercitus Principes, de simulmilices ipsi,
res lubditorum diripere, contumeliis ex sceleribus nil reliquum faco.
re, adamatasque habere in praelidiis fceminas, luxui ac temulentie ope-
cam dare. Tcalicisunirerss relinque baEur, ut ab utroque exercitu (hO-
Aili scilicet _ Romano) gravissima paterentur:nam de agris ab hostibus
prirabantur, _ supellectili omni, ab Imperatoris, ut dominantis, mili
tibus. Adhaec accedebat, quod cum rerum necellariarum inopiapre.
merentur, ut rapulare impunehipollene, de plane deperdinam et Ro.
manosmilices iplos, cum luos ab holte tueri nequirent, ne luorum qui-
demtade factorum pudebat; Ced proeorum sceleribus effecere, ut Itali
Barbarorum de(ideriO FeNeLeNEUT. Tcem Ccribit SalvianS, libr. 4. In-
terea, inquiens, vastantur pauperes, viduxe semune, orphani proculcatur
intancum, utmultieorum, e non obscurisnatalibus edici, e liberaliter
insticuti, ad hostes Fugiant, ne perlequutioms publica atflictione mori.
antur: quaerentes scilicet apud Barbacos Romanam humanitatem, qula
apud Romanos Barbaram inhumanitatem Ferre non poltunt.
X. Inprimisitem prodest ad Imperii novi contirmationem; per
prorincias derictas propasatio L ingux, Morum Legumque, quibus u.
titur rictor, e est lane de iure Victoris, mutare Linguam, imponereque
Tuam. Lours Suron rom. F. de divers. lecons lib. 2. Cap. 2. EF V alerius
Maximus, lib. 2. Cap. r. Testatur, Mlagistratus Romanorum operam dedil-
Se, ut lingua eorum difTunderetur: _ Craecisnon permillum tuilleagere
cum Romanis, ne in Graecia X ACa, nisi Latine. Prudenterhac de re
BEaCUSRLHeMAnUS, rer. Cermanis. lib. 2. ad fin. fol. mibi 210. O miram,
inquit, Romanorum dexcericatem, X indicibilem felicicatem. Ec non
miretur quis. eripinon potuisse Romanis provincias, qua nonminus
Romana erant, quam ipla Roma. Fc idem namque Rhenanus, libr. eod.
fob. 207. ubi deProvinciariingna tractat. Pranscanubianx, aie, provin-
sia, Rhaeciaprima ec secunda; at que Cisthenanae provincix, Rhacix pri
mapars, pars Maximae Seguanorum, Germania prima atque lecunda,
Postguam a Romanis lune lubactae, Termonem Romanum omnes acce.
Perunt. Vide Tuctum Liplium, de pronunciar. Latinae LI. Cua, Cap. 3. Cui-
Lelri. PerKinC. in ementiro Carholicismo, fol. mihi 327. 8e seq. TILaCuFOn-
anum Orixin. Franci6. lib. 6. caP. 2 4. f0l. 599. Me in D. sserbatione, de Lin-
suarHI

## Folio 63 — 79749524X:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
de Tnerementis Imperiorum.
onarum mutatione, num. 18. Velleius; qui vixie Tiberio imperante:
Inomnibus, inquic, Pannoniis. non disciplina cantummodo, sed Linoux
quoquenociria Komanae, plerisque etiam licterarum ulus, ee Familiaris
exetcitatio erac. Callis cerre communiter notum erat idioma Latinum,
In Concilio Furonensi 3. cap. 17. Anno Christi 370. jubentur homilia
verti inrulticam Romanam Linguam, aut Theoriscam (quam Franci
Gallia inculerunt, ex quae inciricatibus, apud Nobilesque Frequeserat)
quo Facilius cuncti incelligere postint, quae dicuntur. vide Fstienne Pal-
quier, lib. 7. des recherch. cap. 1. Oua _ occasione de Callis agens Strabo
Augulti iam aero:negat dicendos eosulera Barbaros; utpore mutatos in
Romanummorem, e lingua d vita, quosdam X civili gubernatione.
Abiere etiam inmores dx cirilitatem Romanorum, Linguam que L ati-
nam accepere Lulitani, caeterique Hispani. AIdrete, l1b. I. Cap. 1I. (5 seg.
ubi mulca de hocce Romanorum instieuto. Sicque Strabo, Turdetani,
maxumo qui ad Becin lumt, plane Romanosmores allumplerunE: ne
Sermonis quidem vernaculimemores, ac plerique Facti lunt Lacint, ee co
IOnOSACCEPCTUNEROmAnOS. Fuit de in AFrICa, Latima Lingua, vulgo
quoque admodum Frequens. AIdrete lib. 3. Ca p. 26. R ecte itaque Beatus
Rugultinus, lib. 19. de crvitate Dei, cap. 7. Data elt opera, ut civitasimpe-
riola, non solum jugum, verum eciam linguam Cuam, domitis gentibus
per speciem locietatis imponeret. Ouod Pliniuslib. 7. Cap. 5. benetice.
eiam incerpretatur, in laudibus lcalix ica loquens: populorum dilcordes,
Ferasque linguas, Termonis commercio contraxic ad colloquia, sehuma-
nicatem homini dedic. Et Pane adeo Frequens in Callia d Flispanii, L 2-
rina tuic lingua, uctrequentissima Barbarorum illas in provincias excur-
Cones, corrumpere, non abolere illam potuerint prorlus, Fenempe ab-
Tonus plane est Lconhardus Arerinus, qui Epistolar. libr. 6. fol. 273. vul-
sus,d licreratos(etiam Ciceronis, seculo) Romx, haut idiomate eodem
Fuisse loguuros cen set: quam vis Dialectum Rusticorum, aliam fuille lu-
bens concedam; ut probat, quod ex Varrone retert idem AretinuS.
Duodnempe rusticipro villa, vella dicunt, ec pro vectura quoque vella-
cura: ac pertinet huc, quod Livio Patavinitas, nelcio quae, fuerit objecta.
Sane Gallia olim ula fuit Germanica lingua; potissimum in Celtis: ut vel
invito Rhenano, fol. mihi 210. Probane: A:sid. Schudi in descript. Rhaet.
cap. 38. IEdaCIS POnLaNUS, in Ttinerar. Call. Varboneins. ex lib. 6. orig. 6ap.
ult. fol. 608. 55c. F90, de Linguar. mutat.num. 21. FF restantur BOC, qua
passim habentt lictorici veteres Celtica verba. Alpes, Ambactus, Bodinc,
Bodincus, Brogx, Bulga, Celcae. Dunum, Eporedicus, Calban, Magumo
Marcha, Marga, Rheda. Soldurius, Vesus, Clri. dec. Addatur C luverius,
German. lib. L. 6a P. 5. 85 segg. aliquot. Cuilielm. Paradin. tract. de antiq.
Sta5

## Folio 64 — 79749524X:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
Discursus Politicus
Stat. Burrund. cap. 15. Cambdenus, in Britan. a princip. Linguahaecma.
gnam partem cessi Latinae; d ea Barbarorum incursione corrupta, in il-
lam, qua nunc in italia, Callia ex FTispania viget, commutata fuit. Oua
de re pluribus 2g0 in dict. Dissertat. de linguar. mutat. per Diseurs.
ZI. Alii, nilampliticandae Reipublicae consultius esse autumants
quam bello acquilitas pollessiones acnationes, in provincix Formamre.
dactas, erigere in Ducatus, Marchionatus, aliosque Principatus d C0.
mitatus; ex milicibusqe nobiles facere, ac iisalsignare certa castella. Oua
catione, illustri Aidelitate, illustrius Imperium effici solet: quemmoré
Franci, Carolusitem Magnus, X etiam Imperatores adprobarunt Ger-
Mani. FTCTIAM. RIEChMer. de RepubI. DispucaT. 16. thes. 3. lit. a. e
Dispurat. 17. thes. vit. Famque consultiorem, cum propagationi, tum
conserrationi judicaverune; quam priorem Orientalis Imperii ratio.
DeMI, Per PExSIdes _ PExtOreS precarios, subernationis administian.
da. Vulteins, lib. L. defend. cap; T. Reinking, lib. T. Class. 4. Cap. X6. nUM. 1Z.
es segq. Feuda icem stabiliunt Imperia, ac conserrant noviter parta. Fa-
que Longobardorum moribus genita, de introducta (videatur Dilerta
tio Fratrismei Tohannis Georoii Beloldi, de orisine Fendorum) utilitate
epraectantia, omnibus fere Regnis de populis le le insinuarunt, de quali
ultro suscepta, d crocata, magno omnium lavore dominari caeperunt.
Paulus veroBulius, lib. 1. de R epuBI. Cap. T2. in fn. hac in parre ica distin-
suit: ut quidem praedia de arces in Fcudum conterri utile ducat; qud
sint qui exisente occalione, milicent Cumptibus fuis: Regiones vero
inteorae conteranturparum cute. Idque Imperatorem Turcarum pro
morehabere, caque re munimen libi Imperii irmissimum elle reputa
ee. Astmaxume, hac inre, ad hypochesn, Scumaceriam Cubiectam, ra-
riasque circumstantias eltre spiciendum: nec intheli aliquid ctatui po.
celt. Etparicer nonhue mecetue reterri, modusille; quem nonnulli
ulurpant: Occidere nempe d pellere vereres colonos, ut poltea vacux
resioni dominari polst. Pierra del Parag. d. Boccalini; cap. 10. fol.
mihi. 38.
ZII. Sed quid siFeudum ad Imperium revertatur; quomodo id al.
ceri concedi pocest. Sunt lane quinesant, Imperatorem, line Peocerum
allensu, de membris Imperii inCionioribus, in calum etiam caducitatis,
aliquid disponere polle. vid. Kosenthal. de feud. Cap. 10. Conclus. 17. deBet-
lium, eract. de pact. illustr. famil. fol. mihi 552. Uinde Subverentur nonnul.
li, ut Tus, quod Screnistimi Saxonia Duces, in Clivia, e TuliacensiDu.
cacu, pexetendunt; in concertatione acutiori detendiqueat. Verum
intirmiorismomentihaecco ratio est, Xx habermulcos, maxumaque
auctoricatis contradictores. Magisurget, quodaiunt, Tuliacensem,
Bergen.

## Folio 65 — 79749524X:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
de Incrementis Imperiorum.
velgensemque Deeatum, tanquam Feudum (pariter ut omnesricini
Principatus) ad Foenmastranlitorium, d Friderico III. de Maxaemilia-
no l. Imperatoribuss dumbnix Duci Alberto, in praeindicium lesitimo-
rum heredum concedihaur pocuilsé. Vide den curtien Opecial De
riche, von demn Gachssischeninceresse. XC. Colonix, Anno
1010. Ime ecuamasis recentia scripta. Sed e hac in parte eso
F 1 N 1 S.
l. T. S. +. C. T. C.
65
iure amplio; nec judico deignotis.
1.
TI.
ELENOHUS CAPTTUM.
amplificationi, seu auomento Reipublicae operam dandam esse.
DeRcipublicae interno aurmentoim: primis aurem, de S dificiorum
TTI.
TV.
slendore.
De amplificatione, seu Externo incremento.
Continens Conjectanca de Novo Orbe.
V.
De Pacifica, seu Voluncari a imperii amplificatione.
 asono Lbdorolenta. ab guomduo nodu ttuben
tervetur atque sirmetur. Vbi plurade Ciolon, islto 

## Folio 66 — 79749524X:0066
# No recognised text on this page (recognized).

## Folio 67 — 79749524X:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
1
ERSACHSISCHE LANDESBIBLIOTH

## Folio 68 — 79749524X:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
5

## Folio 69 — 79749524X:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
2a
SACHSISCHE LANDESBIBLI

## Folio 70 — 79749524X:0070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
SACHSISCHELAS

## Folio 71 — 79749524X:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
e
y
a

## Folio 72 — 79749524X:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
Cio
3
u

## Folio 73 — 79749524X:0073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79749524X/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
1
i
e
it
J. p
ui
ad n ae eu eu 
esdiee  subli
narcb. hy toc. t
ttatibus nbate
ase
Marcetate.
rON eiis
il. etl. V 1
L1
e nicisne
LMraonibu
s
1
s
n: BBIC A1I.L. UBi it I d .
e
211 i
bdse
  5. 30 
1 v m.
LA
Loibn. sy
laru
Di
di