# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/797707557
# Title: [De Natura Populorum, Eiusque Pro Loci Positu, temporisq[ue] decursu variatione: Ac insimul etiam, De Linguarum Ortu Et Immutatione, Philologicus Discursus] De Natura Popvlorvm, Eivsqve Pro Loci Positu, temporisq[ue] decursu variatione: Ac insimul etiam, De Lingvarvm Ortv Et Immvtatione, Philologicus Discursus (shelfmarks Leibn. Marg. 0,1, Stück 5; ZEN Leibn. Marg. 0,1)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=797707557
# Lines: 4,232 recognised on 125 of 125 pages, mean confidence 0.88
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 797707557:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 19 lines, status machine
a
.
∞
t
Ot
E
F
5
u
1
C
a
Xe
E
 E
a 3
Mitrosim-SySlem-Vertriet
0
111

## Folio  -  — 797707557:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
ibn.. Mie
innanotem non aeibnique
urs 
1

## Folio  -  — 797707557:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
De
a lURA LC
LORV M.
auget
EANSOVE ERO LOCI OSI
tu temporisque decursit varia-
tioneo:
Ac iimul etiam,
DE LINOV A RV M
RTV ET IM M V Y A-
tione,
Philoloziens Discursus.
A U C F O R F
EHIRISTOPHORO BESOLDO.
163
12
cosa
M
5os
 U B TN C A,
Johan-Alexandri Cellii.
A N N O M. DC. XIX.

## Folio  -  — 797707557:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
e
se i
et
need
 u
 en
e
du
e n
2
dYAR 1.
+ e B 2
es 28. 1 10d 1d 10 16 es
e
B
des e
A Asa omvi core
2E
6B
ieat 
sis istemo eqgepeoo
 eatn  deon a
Pietate vera, rara item ac varia crudi
tione Clarissimoriro;
ot  du  e aa
IEINIO, ROSTO
C. TI IDITSI, V. I. D. CO PI-
Cultisimo, exC.
AMICOSVO, ERATFRVTO
adfectu colendo:
Oberrantix ex amicitix monumentum.
heic L. M. P.
CFO

## Folio 1 — 797707557:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
C
oo
D B DB B C
B B B
0d0 1d 1t v 1d ∞ 1d d 1d 1t 1d et i
 
s  
C
otem d eoers
o
a
e
dc dare
5
si 8885 85 85 8588
8
D
M N LUM PREMO, OUALIS NA-
cura Populus sc cui impericatur; ab
eo qui vel Rempublicam admini-
Crare, vel de rebuspolicicisjudicare
velic, cognoscendum cA. Rcenim
quemadmodum Capiens Archice
etus, aditicium diucurnum extructurus, ad cujulris
materiae nacuram acque condicionem, Formam ad-
aptat congruentem; eciam quemadmodum Medi-
Cus, quemadmodum icem is quicquitae, respectum
ad subjectum habet: Sc e Cicerone de Oratore ceste
duo Reipubliex capica Cune; nosse Rempublicam.
_Cirium cognitos habere mores. II Faur, dicenre
Blalio duMoncluc, lib. 3. des Commentaires, sol. m. 167. b.
qu’un Capicaine de Gourerneur lage, e adrises
quand il est parrai les nacions cPerangeres, calche
cant qu’il peuc, se contormer à leur humeur. Parmi
les Allemans, dles Sursles, il Faut Faire Sarroux;
arec les Fspagnols, cenir leur morgire luperbe, ee
Faire plusle Religicux, e derocicux, qu’on n’elt;
parmi l’Icalien, estre dilerce et Page, nie l’OHencer,
ni caresler leurs femmes, ecc. Acideo de omnibus
Rerumoublicarum arcanis, nullum creditur majus;
quam ad rariossentiummores exinelinationes. Ci. Bodinus lib. 5.
vicacis cujulque leges et Formam accommodare d. Rep. cap. 1.
conrenienter. Mulcienim, dum inconsiderace Ci- num. 494.
ricatis Formam, alienam a populimoribus insticue-
PUNE, Imperia Aorentissima Fundicus CrerEerunE.
HO.
e
s  e eor esi es
 
N
B
ex
2dd ed
dim

## Folio 2 — 797707557:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
20
roCcenda est, inguic Tacitus, libr. 4. Dopuli quem
rexoreris, natura; quique cam callet, dicitur pru-
dens. In. eoque cumprimis crrarie Dux Albanus,
et coerrore Belgiii, e una sumprusincredibilesami-
sic Rex Hilpaniarum. Le Duc de AIbC, Y Fuc en
vore, lequel ne cognoistane pas l’humeur du pais
ionorancecoujours danscreule à un Lieurenant du
Ror) porca. le commandemens de lon maistre à la
poincede l’espée; e roulue forcer par la riolence
desarmes un peuple, qui ne le laille rainere que
par la scule necessice. Pierre Matthien, hist. de Penri
4. lib. 1. narrat. 4. fol. 203. Libenter uti Coleo auctori-
care prudencissimipolicicorum antonii Pcrez. Oui
in Aphorism. fol. 264. num. 92. ita Ccribit: Flxc demum
prudentia eMc ridetur; eAicere; ue parriculares cu-
julque Resnileses, contormes sinenaturx cujusque
nacionis.. Nec enim omnia corpora; unocodem:
que remedio curantur.. et rero Leges assimiles lune
medicamentis, poruli instar corporum esse viden-
tur. Acidem alibi, fol. nempe 3T9. numer. 352. (5 354
operole Principes moner;ne, dum aliarum, et De-
regrinarum inprimis nacionum exempla, in ad.
ministratione Rcipublica cemere imicaneur, can-
dem crertant s cum. methodus medendi, ctiampro
elimatis ratione paciatur rariacionem. Plucar-
chus quoque mores Cirium cognolcorenos. debere
poliricar. lib. 4. monet; _ ideo alicubr mulcis rerbis achenienlium
nacuram describic: iram eos gerere quide in prompeu
sedcamen placabiles esc, ec Cuspicaces maris, quam
vericenaces; Carchaxinecsrudes, melacholicos ma-
sistracibus obsequeres, lubdicis molestos, adxericula
Disricances, irx imporences, ee crudeles ce retere.
FlatC AMLEM MOTUM COgNICIONEM, neceAdRIRM
illC.
Scipio Ami
aluSdissertato
dissertat. 7.

## Folio 3 — 797707557:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
ille censer; quia propensionibus corum inter quos
cibivirendum est ignoracis, Facilius cogirarionestua
Falluntur: quod non minus in Ciritacibus, quam in
amiciciis Regum contingere consuerit. Fx quibus
camihi Cemper sencentia fuics: non propcer aliud ab
tistoriographis sparlas esse iniplorum Opcribus, de
moribus gencium narraciones: nisi ut legentes do-
ceancur, quomodo cautius, e majoro: cum Fructu,
Pacis belligi cempora: guberentur. Prudentor Ma-
ChiarelluS, 3. deRep. cap. 43. Cernimus, inquie cereis
Quibuldam regionibus, peculiares quoldam affectus
inscos, d nuno, e semper Fere eodem modo fuisc.
Ouodin cractando cum ejusmodi populis, diligen-
cer animadrerci debere; eECx Co, FucuraruM rOTUMI
erencus conjiciposse, aliquor exeplis docer. Hec hoc
Policicis Colum, Ped _ Jurinosero cognirui elt. Ulpia-
nuseniminl. 3T. 5. 2T. f. d. AEdilit. edicto.. F 9 quima-
cipia. rendunc; Nacionem cujulque in rendicione
pronuntiare debere relpondet: co quod nationem
Ccire incersic. Praesumptum enim este, quosdam ser-
vos bonos ese, quia natione non Punt intamaca;
quoldam malos rideri, quia ee natione lunt, qua
magis intamis habetur..
2. Non modo aucem diversarum Urbium
Disc
Regionumque, dirersi hominum mores e conluc- cap. 46. Micha-
cudines func; Colentque alix, alios homines pro- el Piccart. ob
creare, mollicie; duririe, manuecudine ac Ferocitate lir. dec. 6. cap.
differentes: led in cadem Urbe, plerunque ctiamFa- ulrim.
milia inreniuntur, eodem modo differentes. Id
quodmanifeste lacis in Romanà hiltoria licee con-
cemplari: in qua Urbes constat Manlios omnes Fuisse
Sereros et duros; Publicolas benignos ac popularesi
dixpios ambitiolos, uperbos et adrerlarios plebis.
Sic-
hiavelI.
r5. lib. 30
servathist. po-
M

## Folio 4 — 797707557:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
Sic9; ex aliarum Familiarum, alii quidam peculiaree
ores ex animi affectiones exrITOTUNE. OUX reS
cerce, non cantummodo ex cemperamenci diver-
licateprorenire potest; cum id proMlarrimoniorum
racierate immutetur: Ccd masis pender ex modo
ducarionis direrlo, quem lingula Familix habent.
Plurimum enim incerese, ut a ceneris amnio, hilce
aue iliis moribus altueseas; et de ee quapiam len-
eias bene aurmale. Nam quae in ipta acare reners
imprimuncur animis opiniones dequibulq; rebus,
Cx Lolent adexeremum erarem usque perduraro: et
exeo, quo in ceneris amnis animus fuerie imboucus,
Polent homines rerum nacuras meciri. Duomodo
enim alias feri pocuissee, uc (quod Lirius coltacuri
Appiiomnes ambicio iildem que cupidiracibustu-
erinc asicari. Sic Calsii leveri de cristes dicebaneur.
unde Vulcatius Gallicanus; nocum habes Cassium
homine Cassianae Peroricatis e disciplina: e dec as-
Ais quod Vulcatius aic, Avidium Caltium cacice
Principatum odisle, id de omnibus estaccipiendums
hicque tacite idem ralet, quod natura es propasa-
cione reluci gencis. nam ejuldé animi erac Calsius qui
Calarem incertecie, et alcer Caclius quem eero ob
Suspicionem conjurationis occidi jussit. Bruci con-
Sances dicebantur, Fabii patrix amantes: de caque
senceLirius; Gracum Pacribus Fabiorum nomen
quanquam plebiinrisum. Scipioneseranc ambicios
ebellicoli; Claudii superbi: un de Jacicus; Tyberium
Neconem macurum annis, spectacum bello, led re-
cere acque insra Claudix familia luperbia. Asinii
Feroces Fuerur: cestis Tacicus de Gallo Alinio; inrisus
pridem Tiberio, quod (ductâ in macrimonium vi-
plania Marei Agrippae filia, quae quondam, Lyberii
FueraE

## Folio 5 — 797707557:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
FieraEuxor) plusquam ciriliaagicaret. Laliospal
firi uchilarestristorix Romana commendane; LlOr-
censios uccloguenceS.
3.. Sed adhue Fere masisnationes, quam Fa-
milia rariare, _ inhiac lua rariecare constances esse
videntur. Ac adeo etiam raria e discrepans cst
nacura populorum, ue nec de gratis icu pulchrieu-
dine corporis, parilirer judicare deprehendaneur.
Cum Craeciinsignem Formiam excollererolune,
Pctr. Bellon.
num sublacam in lacus inclinane, pollicisque ec it- cap. 36.
dicis exerema conjunsentes, faciune orbeim; quasi
indicare reline, eis de quo fermo est, oculoseam
orandesesse. Mnod arecus est a Grecis auctori-
Bus, muliebrisformx judicibuscelebratum; quiFo-
minasforina insignis, unica VOCC TNarVODDaNOIS,
Feu amplis oculis, adpollarune: proDeoi clara liiDeri-
eilia nempe, quae laca ec apla Faciei graciam cori-
ciliare purane; concra aliarum nacionum sentun.
RE IdCO rCTOTES REaEUA EE RUMIEMAEA GFRCOTUMI,
Oculospraeorandes e comam referune promictam;
praelis quae numismacibus Romanis exPrirIUNEUI.
Sed aquis considerer orbem cerrarum univerluni,
acirem sentium quibus incolicur discrimina perpé. Cahustodis.
dac, Facebitur cerrenon illubens; Ingeniahominum, cap. 18. W’aic
a licu, Sedeque resionispraecipue Formari, e pro- mund. d. fa-
locorum rariecate immutari; ac cuilibee Regioni fol. 255. 8 alis
proprium quali spiricum, Ceu indolem auc Geniuim quos retero
adgnecum csc. Ecenim in omini gence, per altus
Succedentium Caeculorum, mores animosque MuI
cancium, harec quaedam ris inconcusta; quam ho-
minibus pro condicione cerrarum in quibus nalci
concigerie, sua faca diriferune. Hlinc illa ab anci-
guoricia, exparria Porre durantia, qua rocasin hi-
Etoriis
ob serr ac. liV. 30
18. anriq. lect.
derib. lt
. T.
cap. 10. n. 4.
lib. 1. Polie

## Folio 6 — 797707557:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Roriisgentes ant commendane, autnorane: uticthis
nacuralis lericas populos agac, curbidilgue InCCrEA
consiliis; illic pingeres graresque animiscristi super-
bia. eanquam (pecie arcanae Capiencia, FerOcianI.
Illi. Citim non colerene; aliiin murarionem, neCprO-
rila consilia, cemporariis ingeniis incum bane: apud
Caceros, placarinon polsicingeniuulcionis. Indeetia
populiin alium, lonse cumprimis d pacridremoeum
lolum cranmiorances, temporis luccectu una cum
moribus, iplam nacuram commutant; cam guenOre
habicationis genius, ablumere deprehenditur.
Paricer uc planca ad habicum: resionis qualicatem.
que, immurantur.: Id quod nocum planctacereri-
decur experiencia hodierna: celtatur nam que)0.
han TIuso LinCcocanus in Trinerario suo, cap. 29. L. uI-
Licanos. qui Indias Oriencales inhrabicane, certia sc.
neratione, colore corporis, habitu, morumque in-
clinatione, Indos fere nacurales repralentare.
Scd. cum. licus per Sc, hoc cficeronon poNtic, pe-
nicius inquirendum est in hujus rei caultas; quas
quidam. calestes conrersiones Siderationelque,
elledicunc: rationem ajune, omnium certistimam
apolog. F. R. C. ad constirurionem gentium, ac dispositiones rerum
pars. 2. cap.  moralium intuendas es percipiendas, rera signacu-
lorum caleltium inspectione, ec nacurarum hicro-
olrphicarum Cali imaginum concemplacione dari
Tolere; qua inprimis in hac interioraie praelertim
hominum cemperaruras atque complexiones, agant.
EcAcporro raciocimantur. In primo climare (Dia-
Meroes appellato) per Nabarhxam cranscunte, qua-
cenus gubernatur a Sarurno; homines complexione
nigriores, ut AchioDes, d lividiores, uc Amcricant
rEDCTIURCUP; GUICEIAI DEODEOESAEUENIJUXTA _quINO-
ctia-
R. de FIuCII
bus inrract.

## Folio 7 — 797707557:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
ctialem circulum dominium, rudes _barbarilunE
brucaleaspectihaber, e carnes humanas, morebe-
Riarum eriam, crudas derorare. Colene: Cuspicioli
Cune, cradicores, ec. In secundo climare (Dia-
Sienne dicto) quod Aorpcum per medium quali
diridic, Fupicer luum Imperium rendicarie. Unde
Ac, ut Sorpcii relisioni lacrilque Deorum riribus.
nacurali quasiinstinctu, polluerint, e oracula fucu-
rorum ediderint; homine (que illius paralleli, uc plu-
rimum Capiences, grares, honelti,justi, dulcis Permo-
nis, magnanimi, ec ralde relisioli semper Fuerine
inrenci. Climacertium (Dia-Alexandrum nuncupa
cum) radio luopenetransper terram lanctam, Mar-
tisregimini dedicatur; quod eciam nobis declarane
iltius plaga erentus exiciales ab origine producti.
cum in omniarare circa illum mundi parallelum,
nihil praecer bellum, sediciones, mulciplicem Ci-
vicaris illius Pancta ruinam, e assiduam ulquo ad
hunc diem capciricarem, bello ec viribus coactam,
deprehendamus. In quarro, Diarhodiosnuncupa
co, permediccarem Crracia extenlo, Imperium dc
Sceperum cenec ADollo, (cu solare illud camporum
caleltium ornamenrum; unde fic, uc haecmundi se-
etio Ccientix philo(ophica excellentia, et Poccarum
Opcimorum corond laureara, Colirhabo dedicacan
OrneTuT. Ouinto, Dia Romesrocato, Icalia e Sa-
baudia Cubjiciuneur, in quo Venusreriner dominium
Tuum: quare homines iltius plaga, luxuria, IcOr-
cationi, ex exceris carnis rolupratibus dedici, de pro-
elires esse oblerraneur. Similiter urbes regales
Cruxerunt, arces manuales InVeneruNE, e PraeCIDuE
opus illud cexerinum bystinum, corporis ornandi
gracia, norisinremcionibus auxerunc; Ludos, Co
maedids

## Folio 8 — 797707557:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
8
meedias,  Cantilenas insionissimas produxerue, etc.
Galliam dirisie Cexcumclima. Nercurio consccra-
tum. Fsinc Ac quod hujus lectionis incolae; adeo
nc inconstances, veloces, mucabiles, instabiles, de
moribusleres: e camen sciencias amac, Protersori-
bulquehonoreslibencer prabene; acumine ingenii
Dollene, ebene morati lune. Luna dominioac
cribuitur Ceprimum illud clima, Dia-Boriltenes
nuncupatum; quod per Crermaniam. Belgium, d
angliam transic; unde erenic, quod populustruie
elimaci lubjectus, ebriecacem; et pocacionem maris
quam ille caccrarum placarum amplectacur: le
oniores, et non ita ingenio acuri sinc hominestu
jus paralleli, quam illi aliorum: nili Spiricuscorum
animales piruita obruti, acque conlopici; vini ettica-
Ciaacuaneur, C exagrcentur. Einccciani cH, quod
Bricanni et Belga, per mare mobiles et ragabundi
sine, naciones exoricas, _ in ulcimiscerrarum orbis:
Parcibus Polcas, navisatione inguirences. Frinc:
Que nauca episcacoresnacurali inclinatione Aune:
PF huc quoque percinere ridetur, quod in tr. de ma:
trimonio Felix Malleolus f. 117. Fcribic. Hloc admiran.
do luis oculis viderune, ec murmurando dixerune
Viri pericissimi, cempore Concilii Constancientis
ibidem celebraci, de anno Domini M. COCCK VF.
_ seguentibus; copiosssime de omnibus: sicelesix
Cacholica Ainibus congregaci: quod nunquam vi
derine regionem, regnum, cerram, provinciam vel.
diocelim, in quibus. eoc per lingula cempora mo-
verentur caulemacrimoniales; licur in consistorio
Curia ConstanciensIs. Dixerune aucem AArOnO-
mi ibidem limiliter congregati, quod sicur lcalia,
TEGIMIMO MSC: nOM aOIIMIO AOMIMAMEIS InFUCIONC
MarEIs.

## Folio 9 — 797707557:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
9
Marcis, Bellicosissimi Plancca rideturcoangeriatu
ex Burgundia Cub Sacurno: Sic regio ex regnum Sue-
vix, in quodperrine diocclis Constancienlisprinci
Dalicer, lacistime sc necellicata ub lubrica luxurio-
(xque Veneris dominatione; uc dirisac limile limili
ad opusnacuralicerinereacum copiolistime. Ecdum
dc anno Domini M. CCCC XXVI. e lequenti-
Dus Fuecam in udiogloriola matris Bononienlis
diligencerque perquirendo, una cum studencibus ab
Ofticiali Curia Conlictorii EpiscopacusBononien(Is;
Fuimusnocabilicer intormaci, quod perillum annum
nulla Cuper Fadere marrimoniimora Fueric caula.
Licec incerdum de impedimeris consanguinitatis ex
aftinitaris, ac spiricualis conlansuinicaris Fuerinc al-
tercaciones, cocentiones; e declaracionis peciciones.
ACcamen rericas, quod in dictis regionibus _ prx-
Terrim Roma de limilicer in Bononiâ ex plerisque
Ciritaribus aliis, puellarum, rirginum, ee riduarum
aliarumque mulierum est canca nacuralis, arrificia-
lis, curialisque custodia, ee criam consuecudinis di-
Sciplina; uc riris vel juronculis eorum non parcaE
pecliceatinhionecta Frequentare contorcia, licce in
cerdum Cecrecisima fiane conrencicula. Et paulo
post: Vidimus insuper in Curia Constancienli raris-
sime, riros iplas mulieres judicialicer in Contisto-
rium Cupermatrimonio pecentes; sed communiter
iplasmulieres leu Camellas rirosimpetenres, ex qu’a-
doque duas rel eres mulieres, unum rirum cimul. de
Pemel, in rirum legicimum sibi, e quxlibec in Colidie
postulances. Rc in hoc ridemus disciplinx discre-
eionem cerre noctre mulierum, a Faminco Pexuico-
eius lraliae, proucpraemiccieur multum discrepancem.
Alii Astrologorum halce cradiciones, commenta
2
DUTa

## Folio 10 — 797707557:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
10.
puea essecensent, _ ideoq; aeris hoc cribuune cem
perici, alimentorumque generi; quibus nempecor-
porum varianeur cemperacura, quas porro animi
sequuneurmores, ue Galen. docuitlib. singulari. Oui
proinde medicosattrmat esse opcimosmorum mo-
deracores.. Illienim cum circa. mulciplices herba-
rum viresversentur, ominium optimé norune, quid
sem peramencum humanum perticiat, quid crercae
_ destruar. Duo incuicu Cardanus: Hlomo, inquitna
cura calidissimus acque humidissimus est: 0b id et.
iam malorum morum. Calore enim crudelis, do.
Posus, inconstans; ira cundus erasie. Flumido Vero,
Auxus, enerris, laboris impatiens, ec deliciarum.
amator: ueroque aurem gulotus, libidinotus: Ob
idetiam Capientes, cum sine calidistiminature, acque
humidistimi: propcerea nis proficiane philolophria
pellimi omnium Purc. Adjuracadhacperpecrandar
industria quam ex Audiis acquisirerune; et melan-
cholia, juae pingui trumore reloluro, ex supersluis
Audiis ac rigiliis, gignilolet: quecamen Scaliger,
Exerc. 274. Operose conturat. Iacdere quodncum
Fudicium sE, s quis exquirat; omnesillas jam modo
dictascaulasdirerseacem hacproducere, et plerun-
que concurrere reputarem. Ouin ee alix guoq3. cau-
ta, quarum in lequentibus mencio hecr accedere
Pubinde Polent. adatur Keckerman. disp. pract. 27.
problem. 13. (5 Petr. Andr. C anonhiero. I. del infelicita de
elihuomini letterati éguerrieri. fol. 13.
4. Fenuncporroin specie, qualiter se quomo-
do ratiore sicusmutentur mOreS, Paucis explican-
dumcric. Ubigeneracim e proresulainserere li-
ect: hominum complexiones, d indemores, suble.
qui remperamentum loci. Die Feltem arveissamen
Cander

## Folio 11 — 797707557:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Sander Baben allmes ein Barcer Dolee) danndie Gons
nenrein; dic Johan. Scuw pFF. lib. 8. cap. I. ad fin. Quam-
visidem lib. 5. Cap. I. Ccribar, in Tauriacensi pago (Sm
Curgom) quomagis dura Regio Sic, eo molliores ex
Bulchrasmasisfaeminasreperiri. Sed certe, Frigida
qui intrabitant loca, quales Sepeonerionales TUnI;
illi quidem animoli existune: incelligentia camen
e aere mivus Poterres trabentur. Ieaque cum liber-
cacem constanciuis tueantur, d rectâ tamen Reipubl.
racione lunc alieni; nec finicimis Imperandi tacul-
cace pollene: si Aristorelicredimus. lib. 7. Politic. Cap. 7..
ubifautor es amicus meus Michaeliccart, scitu digna pluri-
manotat. Dui Aliam incolune, ut incelligentes ec ar-
tificioli, sic pariim animol de imperio proinde sub-
jecti lune, pressique serricure. Nec hOcignora-
verePoeta. Lucanus lib. 8. clegancer:
Omnis in Arctois populus quicunque pruinis
Nascitur, indomitus bellis (5 mortis amator:
Duicquid ad E00s tractus, mundique temporem
Labitur, emellirgentesclementia caeli;
Illices laxas vestes, es suxa virorum
relamentavides.
Idem Lucanus de Furopais alibi:1
Populi quos despicit Arctos,
Felices errore suo, quos illetimorum.
Maximus, haud lethimetusurget; inde ruendi
In ferrum mens prona viris, animaeque capaces
Nortis, s ionavum est rediturae parcere vitae.
Seorenerionalium lane robur a audacia FaciE, UE Cx
pediriones regnorumque propagationes, Fere a SC- Fenecius it
vecutrione in Meridié procedant; et caldé raro con- observat. polit..
cxa Factas esse, historiarum monumenta restaneur:
ita quide, ut rictorias ommino paueas, ex omnime
moria
nuM. 324
Toha. Bapeista

## Folio 12 — 797707557:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
L. C
moriapetere liccat, quas Australes conera Aquito
nem obrinuerut. FTOcq; ek, cur mulci lapientes, non
cam. lureos, quam Parcaros mecuendos pucent; ne
in dicionem luam redigant Imperium Christiano
rum. Ilicenim ordo, echaclerieslegitur geneium
derictaru;ut AAyrii Chaldaos, illosMedi, GraciPer-
(aS, Parchi CEFQCOS KOmani POnOS, Crorchi Ger.
manos, Turci Arabes, Tarcari Turcas, Anoli CaL
los, Scocianglossuperarint. Ex prudencer judicare
pucojohanne Magnum Archi-Fpilcopum Uplalien.
Cem, qui Gotthorum Sueonumque ETistoriae lib. 4. cap. 19. de
Danisita scribic; Acorbella in alias cerras, vicelicer
Oriencales; Occidencales, Aultrales promoristenti
Quemadmodum in ricinos Crocthos, Porveriavos,
Suconesaccentarerune; enet protecto longelacior
corum principatus, quam Saxo Ccribic in vitâ Diri
Chanuti Reois: ubi cuam Daniam, parveilae cel
luris angistiam vocat. Rudacia vero sextentrio-
nalium populorum, constancia cciar ac Aducia co-
minuis puonandi censente. Vesetiolib. T. Cap. 2. CX C0
delcendic, quod a Solis ardoribus remori incontul-
cioresquidem, sed larsocamen languine redundan-
ces exiltunt. Naciones cconera qua Solivicina, ni-
mioq; calore exliccaca func; melancholicos inco-
lashabene, quibus proxcerea parum languinis cA,
quiqueidco natura ductu, languinis Cuncparciores
_ rulnera mecuere solent. Melancholici ricissim
cosicabundilunr; ex ideo concem placiri. Sanguinei
lunclaci, ec non ita perrinaces in indagandis natura
Sceroris. Unde Sepcenerionales a Meridionalibus,
oypciis, Chaldeis, _c. Philosophic mysteria didice.
runc. Consentic ctiam nobiscum Caelius Rodiginus.
qui antiq. lect. 18. cap. 20. ica Ceribie: Oui exustas a
S0l0

## Folio 13 — 797707557:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
1d
Solemundi parres incolune, ita caloris exuberantid
in excimiscorreri, ucincima frigoris plurimum con
cipiane. Proinde insignicer ad cimidicatem dege-
Merare; eadeflaminaciorem naturam; quo nomine
Ferricuri Fere mancipati, omnes animadvercuntur:
dilabitur enim calor, meacibus corporum laxaris, ec
quodamim odohiancibus; sideris provingui intem-
perancia. Argumenco est cutis nigricans, educti fo-
rinsecus insiricaloris copir. Ac qui rigencia mun
di pruinis seluquerorpentiacerune, nimio plus au-
dacia praecellune, candencibus corporum excimis.
erique camen intrumaniferique. PrporroSepcen-
erionales, ucrobustiores, ica quoq; viraciores luie.
DeIlandis ica Bletkenius Ccribie, fol. 30. Cs 33. vidi
Illandicum, qui connam Hlambursensem cererisia
plenam, tam Facile ori suo admoreret Bibens Cx
illa, ac si unicam habuisser menturam. EE paulo
Dost: Muleosin annos ablque Medicina; aue Modico
virune. Mulci annosC E. actingunc. Ac ridisenem:
quiCC. Secunc rixiste annos dicebat, ec. Conttan-
cinuseciam Porphirrogenneca, Imper. Constancino-
Dolicanus d. administr. Imperii, cap. 12. Filium mOnce
_ dic: Borcalibus populis univer (is, quasi a nacura in-
licam ese pecuniarum cupidicacem inlaciabilem;
undeomniaquarunt, omnia expecune, neq; Con-
cupilcenciam termino ullo circum lcriptam habene;
Ecct plura semper desiderane, de pro exiguo quod
praeticerune commodo, magna lucra acquirere
Doltutane. Friam quinimis a temperaco clinate re-
moci, ecad Polum propius accedune, a reliquisi dif-
Terre nolcuntur: ac inde Hippocrares, d. aer. 5 locis.
in huropa, inquie, genushominum est Seychicumm
sirca paludem habirans Mlaeorim, quod a reliquis
C

## Folio 14 — 797707557:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
14.
rentibusmanume differe, Sauromacae adpellaneur
FC paulo post. Cxrerum reliqui Sycha quod ad
Formam accinec, ipsi sibi similes lune, aliis dissimiles.
Dicue quoque Morpcii, ips incer le: Praecerquam
quodhi arehemericalore, illi ab incenlotrisorelune
compressi. Omnia hacpromore, Cruilhelm. Sau
Stiusdu. Barcas rhrchmis elegancissimis exponie; au
second jour de la 2. sepmaine, quosua larinosfecie Cabri
et Lermeas:
ouam mirabilium dives natura creatrix
Tlandvarii tantum varia recione locorum
lumores, color, es vires, crinesque modusque
Corporis humani; sed adhuc discrimina morum:
Sive quod innostram tandem consuetiomieret
Naturam; veterum sese primava juventus
Aptet ad exemplum, mutent civilia jura:
Aut caelitacitas sculpant in corpore vires.
Fronspulera Arctoo, frons dustri faeda colono.
illealbus, nicerhic: hic debilis, ille valenti
Robore: crispatis, crassis q hiccrinibus, ille
Tenuibus: hic musas, duros amat ille labores.
Hic calidus siccus, calidusque atque humidus ille:
Hlic ad latitiam segnis: propensus at ille:
Hicgraciles, alter plenas dat sutture voces:
Hic est fucatus, sed candidus ille: malionus
Hic illimitis morum clementia: (5 ille
Tardus, es hicacilis: constans sententia nunquam
Duic sedet illetenax: hicsobrius, ille perennis
Potor: es hicparcus, sed prodicus ille: furentum
Morelycanthroxon, segrexper inhospita saepe
Hicerrat; populo sociabilis ille: superbam
Hic vestemcerit; ille gravis velatur amictu
Pelliceo: est natus Mars ille hic natus apollo.
At mediam mediis qui sedibus insidet, ille
a-

## Folio 15 — 797707557:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
Naturam obtinuit, validis qui viribus antent
Niliacis, at cuinon tantae eratiamentis:
TransRhenum positos littusque binominis istri
Ingenio contra superet, queisrobore suppar.
Namg rotundat a sacri claustri orbis in Urbe on
Duos juvat eestaticis animam dare motibus, afrii
Caelorum certa repetita volumina lege.
Metiri; es stolidum superare per ardua vulous,
Vatis in officium subeunt: positiq boreis
Sedibus extremos, quorum fucitiva recedit
In dicitos anima; es qualis salmoncusolim
Qui foris es fonitus imitari, es fulmina possunt,
e
atqe metalla ornant variis es ligna ficuris;
Artisicis subeunt, es munera militisinter
qua sita gens illis, legum haud ienara capessit
fudicis illa vices, populos qui jure coercet.
Deniq primus amat formosa dona Minerva,
Artibus ille valet, magna huic prudentiarerum .
rerum non paucis cum Phaebo Pallas ab annis,
Sicelides Nymphae, Themis es Cilleniaproles;
Traudminus ecelida posuere Lycaa fub Arcto
Onam stadium Bellona sibi, sibi Mulciber LEtnam.
Particulatim eriam hac explicat Petrus C harrON
er. d. la sagesse. lib. T. Cap. 42.
Corpore 
Septentrionales sunt,
Meridionales sunt
Ingentes acq; praecelsi: P Parruli, Mclacholicis
picuicoli, languinci, albi, trisidieelicci, nioriisoli-
Pari, dedici conrerlationi,, carii; rocisacutx; curis
vocis contentx, cutis hi- durioris, pilisgs caren-
spidae de mollis, cibipatus- ris; crispi; Pobriie de-
Lque appetentes: robusti. lbiles.
Obruli, Cupidi, Cul- C Ingeniosi, Capientes,
insenio ei, faciles, leres, incon- prudences, acturi, per-
Lstantes.
LFIMACCS.
Re

## Folio 16 — 797707557:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
16.
Religione E Non deroti, nec lancti. E Superstitioli, coceplatiri.
Emilicares, Fortes, laboriosi, sa belloabhorrentes, pu-
Moribus cacti, non Lelorrei, hu- Tillanimes, (cortatores,
manis
Lelotrer, crudcles de
Cinhrumani.
Medii, in omnibus hisce partibus, cemperati
Funcacque mediocres, acfere neuerales: ee parcici-
panc de utrilque exeremis, proue ad hoc rel illud.
elima masisadpropinquant. Subjungie de aliam po.
pulorum dirilionem idem Charron
septentrionales.
Medii.
Meridionales.
Valent lenlu comuni. (discurluderatiocinatioc. Intellectu.
Forceslune, instarbe-) Ratione _ justiciatiu- Astucia rulpinâ.
ctiarum ec urlarum manapraedici sunt. lReligione Dirina
Mars. 7. Bellum. Tupiter 7. Imperatores
Saturnus corepl2
LUna S. VenatiO. INETCUT. S OrITOTeS. IVeNUS SAmOr.
In Arcibusa Aeriticiis Prudentia, cognicio- Sciencia veri de La
manuariis praecellunt. ne bonia mali
0
e
Idoncilunt ad exe- I Magistracus judi- lPontitices, Philoto
quendu e obediendu. ces, dc.
Phi, contemplacivi.
De mediis Plinius quoque lcribie, hist. natural
lib. 2. cap. 78. Mediorerea, Calubris verinque mictu
ea, Fercilis adomnia tractus, modicuscorporum ha-
bicus, magnaim. colore remperies; iildem Imperiar
gua nunquam excimis senribus Fucrunr. DePu
ropeisparicer, Ccumediis, Tlippocraces, de aer. (5 locis
nocar, valde eos incer le dissimiles e diversos cc;
cum quodmagnicudinem accince, cum quod adtor-
MAEI AEGUIEIADEOPEET LEMPOPUI COMFINSEFO MU
TaciOMCS.

## Folio 17 — 797707557:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
raciores, qua apud eos sine maona atque Frequen
ces; cum apudexeremos, infrigore velcaloremajor
aqualicasinveniatur. POrro aucem cemperamen
ilaudem Rharicis Flippocrates largitur, d. aer. (5 l06.
aclonge pulchriora de majora omniain Alianalcis
eamque Regionem Gracid multo mantucciorem,
hominum mores, benigniores d culciores one, aie
Caulam rero hujus rei remperacam milturam esse
censec; liquidem in medio Solis exortu, lita scac
auroram, remoca ab omni caliditare et frigidicate.
FC Paulopost: cam regionem proxume accedore ad
temperacuram optima costicurionis; ac virilicarem.
colerantiam laboris, acaudaciam, non huie natUF~
innalci, dec. Mlagis ergo Aristoreles collimat, qui
hanc praerogaciram luis Graecis adfcribie; belli in-
Superoloria qui excolluerunt. Licet Cic. _ Vitrurius,
Poltquecos Calius Rhodig. 18. 6. 20. Italiscam alfig-
nec: d hincurrique luoremperamento, luique Cae-
libenefieio, ec libertacem luam cucaci constancissime
Punc, _ Reipubl. gerendae periciam insignem ha-
buerun; fines etiam imperii produxerunc ee ampli-
ficarune, quin Graci cocum subjugare poruisteneor-
bem, nil in cor Rospublicas Fuissont Ccissi, adcoque
maluissent uni alicui generali capitiparere, dc una
omnes Rcipublic. Forma vri: quaeque enim UrbCs
Fere luo rirebant more modoque, ee alix acque
alix Urbes, aliam acque aliam Rcipublica FOr-
mam sectabantur. Cautiores fuere Cracis RO-
mani, quorum Imperium echi multarum crat pro
vinciarum; cam en quia una Urbs Princepserat, unde
in alia omnia regimen, uc loquitur Tacirus; Factum
CA, ut esseneomnium rerum dominis adeoque RO-
macapurtierer Orbis. Sed omnibushilec cempera-
menti

## Folio 18 — 797707557:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
menti quoadbonitatem, licem moret Cominaeusi.
lib. 4.Cap. 6. fol. 306. (5c. Qui conomine omnibus aliis:
Cralliam praetert.
5. Dui sub iisdem habicaneclimatibus, can-
dem semper alticudinem Poli, cundem scllarum
orcum e occalum; eandem dierum quancicatem;
Timul astacem ec hremem liabone:: GuX. Famen O.
mnia sub diversis Meridiani medieraribus ita muEa
cur; uccum his Moridios, illis qui ex oppolito media:
nox; cumque his soloriencalis; illis sic in Occiden.
cc. Actamen aquetere ac lacicudo, ita quoquemundi.
lacicudo rariccarem maximam inducie, et sub codé:
climare, magna diverlicas caloris ec Frigoris, humi
dicacissiccicacilq;, ee aliarum similium rerum inre-
Octio. Ouale. nitur.. Id quod unico cancum; coque Pac illustri:
perius in syli exemplo demonstrabo. Ad promoncorium Bona:
Ingc voc. exori
. Nod. est. pei incolaniserrimi lune: ex caulam nigredinis
act. cap. 8. hujus, calorem propinquicarem que solis omnes esse
Opinancur. Acqui cur magis hic correar Sol(ECaeli:
respectuloci calorem mecirirelimus) guam ad Ma-
sellanicum frocum, ubi candidissimi else perhriben-
cur. Ouod Sihianc niocedinem Solis adustionieri
Duere relimus: videndum unde FTispanis Icalilquo:
ille corporum candor: cum xque distene ab A
quinoctiali cum dictis Bona Spei incolis, hi scilicoe,
versus. Rustrum, illi vero Borcam verlus.. Oni sub.
Presbycero sohanne degune, subtusci func: in Zeilan
ee Malabar habicantes nigerrimi exictune, sub una:
eademque diltantia ab guatore; codemque caelii
parallelo. Sedhocmirarimagis quis posie, Brali:
lienses subcadem: cum Achiopibus lacicudine alb0s
ee, quinimdin cora America nusquam pracer pau-
c0s (in l0co Onareca illis dicto) nisros inreniri.
Oux
18.
fol. 330.

## Folio 19 — 797707557:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
9
Oux ejus coloris efficiens caussa, caeli ne aridieas dispuint Du
AUEVeFO FeEEX F. AuE Quadam FOTTAn InCOSNICA PEO-Vet. Mst. dIS
priecas Coli, an iplorum hiominum narura ratio
quadaminnata?. Alii censene, Deum ad inobc. item cap. 
dientix; ec contempeus Dirini indicium Chustum fol. 949. 5c.
atrocolore roluissénalci: denigros quor quoc Pine
in: Orbe, ex Chiamesia Fuisse productos, quod camen
Bodino, cap. S: meth. histor. non placet. Saneucue (IF,
Cac evidens hoc quodrolumus est, ab Occidentali-
Bus Oriencales nacura plane dirersosesse. EF UFan-
cea dictcum estiprogrelus Imporiorum a Sepcocrione
in Moridiem elle; ita e hoccurioli historiarum ad-
nocarere indasatores. Populares morbos qui ab Ori. Richterus
entead Occalum, aut ab Austro ad Arcton progredi- nom: 114.
untur, longe laceque grallari: conrra rero (i ab
Occasu vel Arcto reniane, nocerominuis, ee Facilius
curari. Amenianus Marcellinus cectarum religuit
Seleucid dixepri e aporco templi adyto quodam,
Chaldaeorum: arcanis. conclulo, labem exilu-
isse incurabilium morborum: Qui Marci: ac Veri
Impp. cemporibus, abiplis Perlarum finibus, adulq:
Rhonum _Gallias, cuncta contagione ac morien-
eium muleicudine Faedarinc.. NTon mulco: post, ab
Achiopiaverlus Seprerrionem, unirerlunr peneter-
rarum orbem, peltis illa popularit. Cujus quidem
Tac aperta racio est: cum Auster humidas Septen-
exionis resiones aMaric, calore pucredinem augen-
ce, de infrigido acque crassiore lemelincentoaérc, di-
utiushrarente.
6.. Nec vero eam Colum dirersitatem, srobi
terreni vel lacicudo, releciam lonsicudooperacur:
scd et in Climare uno codemque, de criam in
non mulcum distancibus locis, norabilem subinde
CeTHETO
Eatehac dere.
Langues, fol.
563. segq. ac
axiom. Oec

## Folio 20 — 797707557:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
2D0
cernere licetrariationem. Si quis enim consideror
recte (verbatsippocracis Pune, in lib. d. aëre (5 locis)
ridebit quorundam nacuram; montanis, Cytrolis
ac asperis locissimilem esse: aliorum reroaquola ae
exilia locareterre; licuc. quida pracorui ac paluduna-
curam praeseterunt, acque alii lune, a quorum plani-
eiebus nudilq; ac siccis cerris consticucio limilis exi.
Stic. Et fere infine libri ejusd. dicit: Cui alcam hrabitane
regione, planam vencis expolicam, ec aquolam, corii
Formamagna ac inricem limiles de crectx: animi
quoque corum existunt manlueciores. Qui rero
macra, aguiscarentia, e nuda loca cenene, ee que
comporum mucacionibus non lunt permixta; ho.
rumFormasneccse eAt ese asperas e reoeras, Aa-
va5 magis quemnieras; mores quoquecorum rigi
di lunc, pertinaces e concumacos. Ubienimmi
Faciones cemporum contingune trequentes, ee pluri
muninter se direrta; ibi _ Formas, _ mores, et na-
curas reperias plurimum differentes. Fc invenias
Fcre semper Formas hominum ac moros, resionis
nacurx compares. Ouin e omniaqua ccerrapro-
veniune, cerra ipsiusnacuram resixiune ec sequun
EUE, _CC. FclCasperi suncmoncans, campestresmot.
liores, Conrallesfere desidiores sunc. Rcitd dePeru-
ria, Pecrus Berrius, in tabut. contract. Fol. mibi 649.
Ccribic: Monces ibi admodum frigoriobnoxioseste.
incilq; Frequenter caderenires, nec arboresue plu-
rimum proterre; indequeionem ex cerra quadam
adhoc aptatorere. Porro inter hosce MONFES, am-
plasralles ac protundas reperiri; tercilissimis popu-
loque numerosisimas, cum aëre calidiortruan-
cur: equoqueincolas rallium illarum caece.
ris hujus cractus ingeniohores, animoliores, ac ci-
rilio-

## Folio 21 — 797707557:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
0
riliores este. Vidcetiam de Valesia, quae una Feré
rallis est, monribus alcissimis cincta, Orump(, lib. IF.
cap. T. 2. (5 5. Hlac ctiam direrlicas efticere vide
cur, uc apud Ahacieos, non mineis quam in media
Crallia lyems Exriar. Bellon. lib. 2. ob serv. 108. minor-
que Ala, non minus ipta Crallia Frigida existat.
lib. 3. cap. 15. Quamris haec illa maois (rE Sexrentrio.
nalis. Sunt es loca alta, frisida plerunque; vel prO.
ocer radiorum rellexum, vel propter media, trigi-
daque aeris regionis propinguitatem, rencoramq
incempeltatem. Acosta. bistoir. naturelle des indes lib. 2.
Cap. 12. (5 lib. 3. Cap. 9. Add. l’histoir. des troubles, tant
en France, qu’en Flandr. de Popelliniere o. lib. 5. f. m. 16T. b.
55 seg. Bellon. observat. lib. 3. cap. AT. quos omnind vide.
Iea Creta monces, propcer celsicudinem, hyeme co-
ea operiunturnire: Bellon. 1. cap. 5. Q in ldaontc, ac-
ris incemperiesadeo magna est, ur in iplis Canicula:
ardoribus, etiam meridie, ac nullo quoque spiran-
ve reco, insens leneratur Eris, Idem. lib. eod. C. 16. (5 seq.
Eciam altissimum monris Ahou jusum, propeer al-
cicudinem summam, Frigidissimam auram habet
quae diuverterri nequit; perperua fere cegiturnire,
quaeque permanet ulque in aectatem: parS POTTO.
ejuldem obrerla Seprentrioni (in qua ecian nix diu-
eissime permoner, ancequam distolracur. ) uberi-
Or acque magis abundans arboribus est; qua vero
meridiem spectat, arida est, serilis, nulla (que arbo-
reshraber: Bellon. T. Cap. 45. Nires eriam perperuas
Fere, Prrenaei de Apenminushabent. PE ut montes
Fxisidimasis lunc, ita moncicola quoque ad robur
ex corcicudinem Sepcenerionalium, eciam in locis
meridionalibusfere accedune. Sicque praecipuiRegis.
Turcici Duces, ex Albania moncanis lunc oriundi:
SOrAMZ. L. OHomAn. CaP. XI. ex semper rerx libereatis.
nolpi-

## Folio 22 — 797707557:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
_2.
holpicium Fueremores. Sprechr inproem. Palladis Rha
tica. Acicidem prae planicie prastac plerunq; mOnteso
qua derelaxienter philoCophatur magnus Phcolog.
T. Aendmihi in Christo paeris lococoledus; ad Ps. 104.
fol. 582. n. 3. Die Zerge seino Boues Ochahlammeris
Darin atterten Scetal Durch die latur Berehttet. Wirot.
enn sie seino gletch alo nanirliche Distilteroen) Da
rinn Coralle erallische Dingeochett2c. CC0 miesa
senaber die Dergnaturlicer veise hoch uber DerCera
c
Den) gebn Dimmel stebn meil dienaturliche inftuen
Dno Sinstus des himmelovno der Ocernen) ponderlich
ox
in den hohen Cebirgen sein Viret ung hacs in Fochuns
c
vnoheiliguns Der ecallen. Saes lebretdie Ertabruns
daß die raffrigsten Ardutcer auff den boren Oebirgen
e
achien vonmesender sustuenn vno inftus dep sdim
melo: aljo auchdas mann. folche. Arautier, von hohen
Bebirgen in Die Barten sepstantet verden s ensgehe ina
nendep Dimmelo Einstus und verlietren ibr: Sra.
C
DaheroFompieonun, ozeilicre Ceburu mundertichuno
oderliche remachobringe inmendigono aupwedis nach
demder Einftuß des simmelo ist: undist gemiB, moet
vanein sonderlichenunbare (iecigEcitvno (Finfluß deß
Dimmelo ist, onder solchem Bestienlieocetman: en sol
cer Veru, derDieselbansichzeicte. Darumoote Dero
nicheonge faorhie uno dabinzerstremet ligen mie eevan
Dic Sinder Bie ond Dahin (ceinhaussen zusamen tragen:
Condernourch sonderbare Dronuns uno Zustheilunq
ei
Botleo ligen die Derg onder einer gemissen suftuent
nowtrtus dep pmelosc. Acnelongiusaberrareri
deamur, quisnelciclelrecios ab exeremis Crorcho-
rum tinibus oriundos, moribus; lesibus, incticuris,
Relisione, Racu differre nam qui moncesinter eos
dccolune, auc Rlxcorum quoquenacio, Cxreris ha
DenEIS

## Folio 23 — 797707557:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
Decurferociores ac bellicoliores; Ctacu reromagis po-
Dulari, e licetia majore frulitur: Cateri cractabiliores
Cune, acrice culcu aliquato spledidiores; aristocraria
magis quoqi probare, aclicenciâ indomitâ agrectiu
hominu Fericati congruente, arctioribus quibuldam
legibus ac Religionum rinculis, constringere Lolent.
Sic rudes _ retractarii Sflricolae lune, paludicolae
Exandulenci, inconstanres de ingenio hebeciori PE
jam uc Vicruriasait; obnoxii morbis: licet aerem
Venerum e Paduonum, lalubriorem esse dicant,
qua ullibi in Icalia inreniatur. Denediger Perlicheit.
fol. m. 32. Sic e de Phasidis accolis, Hippocrat: d. aer.
es agnis lcribic: Regionem eorum cslepalustrem, ca-
lidam, aquolam, ee dentam, inbrelque in cam de-
cidere omnibus cemporibus, de magnos eimpetuo.
(05. Flincque Phalanos esse a reliquis hominibus
lonse direrlos; magnicudine nempe ingenti, ac
Corpulentia ralde excellences: Pallidum tamenprae
Ceterre semper colorem, loqui icem, uc A qui aliiho-
minum, omnium grarissime; ob aërem oblcurum,
ec maxume humectarum. Eciam aqua strumas gi
cont. 169.
onic quibudam inlocis. Gamp1 lib. 70, 6. 20. ad fin.
Liccoraleshorridi duris immanes, invidi e cciam in- Richrer axiome
quieti lunt. Tilque naturahoc dacum ese ridetur, uconom. 232.
uc semper appecantmajora; ob opporcunitarem, ut
puco, conticiendi, ex celeritarem quoris perrenien-
di. Insulani, omnium opinione mali sunc, adeo ue
veceri proverbio dicatur: omnes Inlulares bestia-
Ic5. Id quod accidere ridetur proprer Ferrilicatem,
qua feremoribusnoceririn air aenoe OiBen, uc Thco-
onis inquie.
7. Ac porro, uc prima e sccunda a PhzRciS accm. 231.
in rebus nacuralibus deprehenduneur qualicates; ac Marnix resol.
tis
2. forl. 4.
Lochter axiom
Richter. axio.

## Folio 24 — 797707557:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
24.
tis alias Puper addune, spcciticalque dicune. Sic e
insuper alix lunc sencibus proprierates quadam
omnino occulca: qua policus rariecaci minimé
adCcribi qucunt; sed carum caula, non minus acoc
culcarum qualicatum ex ririum in rebus nacurali-
bus, in obscuro lunt. Ec doces, ac genium, inco-
lem acmoresrariorum luropa Populorum lacede
Ecribit, Fuphormio Saerricus, in lconeanimorum,
cap. 3. (5 segg. usque adt cap. 10. exclusive. lea Salrianus,
lib. 7. d. subernatione Dei Ceribie: Cens Gocchorum
pertida sed pudica; Alanorum (Ceu lemannorum)
impudica, sed hospitalis est. Saxoncocrudclicate ef-
feri, Led pertidiminus; Franci mendaccs, led casti-
care renerandi. Omnes denique sentos, habene lIcur
Deculiaria mala; ica etiam quadam bona. In Atris
pencomnibus, nelcio quidnonimalum. Ecibi Ric-
cerstruluS, fol. 307. (50. Proprietaces nationum mo-
dernarum libere exponE,
Germani ait, Bellatores, limplices, benetici lunt.
Exhisaurem Francicanario, Cimplicior, es magis
rulticas ac rchemens.
Bavarica Cumeruola, conririis opera dlans, PrOCax.
Suevica, leris, loguaz, sloriola.
Misnensis, magnitica, locuples, (pcciola.
Turingicas diAidens, accenta ad parra. GuoquC, Con-
tenciolao
Saxones, dissimulatores, verluEI, ContumaCCS..
Accola superioris Rheni, Frugi, aperri, hospitales.
Helvetica, Conjuraca, alpera, armentaria
Beleicas equeleris delicara, tenera.
Tali, Cuperbi, cupidi rindicta, ingeniol.
Trispani despectores, contulcis rapaCeS.
calli, prxedici eles antibus corporibus, inEemPeraN
cscemerarii.
Ciim

## Folio 25 — 797707557:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 46 lines, status machine
5
Cimbri maoni, Fedicioli, horriblies.
Britanni, curbulonei, negociatores, laborioti.
Sarmatae, edaces, Cuperbis Furaces.
Bohemi, inhrumani, norarum rerum Audiol, ad
agendas pradasidonei.
Illyrici, Cre radali, mobiles, malioni, cumuleuatores.
Pannones, alperi rictus, cum Colo aurco, Tupersti
EiolI.
Cracanatio, qualisnunc est, milera.
Eadem de re, ctiam lequenres versus Barcaliushabet.
Frebdom. 2. Diei 3. lib. 3. sive Colonia.
Gensraenit Cermana auro, qua virida bellis,
Impatiens vallus, prudens cunctaror in armis
Tresperius, Latiusq. Furiccrudelis inholtes.
Gallica consiliis praeceps, Tlispana dolola est,
Cunctatrix Crermana, quibus gensIcala Drudens.
PenuiterTTclperius vivit, laurcque L atinus,
Regius in rictu Callus, Crormanus agrestis, ac.
Ec quae ibi plura (eguuntur.
PC de ejuscemodi propriecatibus, in Icalis cancun
quas deprehendere licet, Forciana agune quaestio-
nes, ubi exili codice comprehentum invenitur:
Duoshominum mores varios, quas deniqe mentes
Diverso profert Halaterra solo.
Inibique depradicantur:
Elorenciniparci.
Mancuani riles.
Senenlesmaonittei.
Novocomelesluxuriol.
Cremonenles exquilici.
Grenuenlesmodici.
ArecinitenuCS.
Papienlesagrestes.
ACtenles opipari.
Lucenses clegantes.
Anconicani Cordidi.
Mediolanenses copiol.
Vicencini abundantes.
Ncapolicani splendidi.
Pacarinimediocres.
Veneri oblonatur parro.
Bononienseslauri.
Perulini delicati.
2
diC

## Folio 26 — 797707557:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
26.
Sic _ inconsiliis, dicuntur.
Mediolaenses prestates. Genvenlesgnario
Veneci prudentes.
Lucani cemerarii.
Pilaniinconstances.
Placentini proridi.
Floreneini lenei.
Veronenses Adeles.
Ferrarienles Caueio
Lucenlesutiles.
Volici malioni.
BruciiCtupidi.
Mucinenles acuti.
Peruani Celeres..
Senenles: cardio
Pacarini ambioui
Oux cerre vel occulcam. plane, rel non ico
propaculam causam habere: videncur, ec dignam, in
quam rerum nacuralium ciriliumq; onarissimi, in-
seniinerros incendant. Addi porest Sceph: 6ua220.
decivil. conversat.. lib. T. fere circamed. Canontriero, in-
troduz2. alla polit. lib. 2. Cap. 5. (5 seq. fol. 244. WsG. 160.
8. Sed raria hac rariecas locorum hominum-.
acqi rerum, hancuniver licacem codecorat, pulchrio-
cemquereddic. demonstrae omnium rerum creata-
rum harmoniam, quodque D P. u S mundi CrCATOF
omnia Fccerit Capienter; hoc est, nitrilintiocmundo,
condicum. he Frustra, inutilicer nihil. Pcidcci pX
termictere non poltum, quin obirer hic lupinum ali-
quem, led. camen: communem, corum. redarguam
errorem, qui nil nili. quod Cuum est, pulchrum pu-
eane; qui alibi locorum, homines vicam rirere non
Donecentene: qui quati. (ux slebae adscripei, haud.
generolo et vere philolophico animo verique
Colmopolica, mundum univerlum animo: comple-
etunturs auccum neundiguaq; habicabilé esse ranis-
simesibi persuadent. Pirmissime credidic recustas,
eres in Orbe. Lonas inhrabicabilco: cNC. Macrob. 2. ad
Somn. Scip. cap. 5. unde Vergil. in Creorgicis.
Ouing tenent Caelum Zonae, quarum un a corusco
demper Solerubens, es torrida semper ab igni
m

## Folio 27 — 797707557:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
uamcircum extremae, dextralavaqe trahuntur
Carulea glacie concretae, atqe imbribus atris.
Duod extratosthene Crrenxo, Virgilium erant-
culine dicune. Madr. Funius. lib. 3. Animadver (. capit. 5..
Sicque ec Oridius I. Metamorph. CaniE.
Ouarum quae media est, non est habitabilis astu:
Nixtesit alta duas: totidem inter utramque locavit,
Temperiemque dedit, mista cum frigore stamma.
Arictoreles icem,. 2. Meteoror. cap. 5. mediam re-
sionem, quamcorridam rocamus Lonam, astericin-
habicabilem prorlus esse: quod calore exuratur
propter Solis ricinirarem, quodque pabulis careaE
ex aqua. Ouam. Cencentiam d Plinius. CA ICquUEuS,
cum lib. 2. cap. 68. Scribic: Luxmediacerrurum, qua
Solisorbiraest, exulta Aammis ee cremara coni-
nisrapore corretur: circa quam duae rancum incer
exustam ee rigencestemperantur; haequeipla incer
Cenonperria proxcerincendium sideris. Concrariu
planc leculipraererit; supedtae Hispanoruac Belzaru
narigaciones, ec quorundacciam cerreltres percori-
nationes aperuerunt; ex conostrum muleis nomini.
Dus bearius reddiderunt. Boccalini. 2. 6,. 90. Fol. m. 398.
es seq. Norinempeiltius Orbis lonse maximam par-
tem, ac etiam. jam ance cogniri mundi cam portio-
nem que E quarori lubstrara est, ac incraurruq; Tro-
Dicu continetur, Frequentissime habitari: quibus-
dam eciam im locis. pabulis: atque aquâ supra
omnes terrarum Regiones abundare magna et-
lam ex parte: temperatissimam este. Late ac
pluribus Joseph. Acosta. hist. naturell. des Indes. lib. T. C. 9.
Gocardus AP-.
(5. 10. item lib. 2. cap.. I. es multis segg. Congii Regnum chus in Histor.
ub ipa Lona corrida cst, ex ramen occuparamaeni(. ind. Oriental.
Carrum cap. 15.

## Folio 28 — 797707557:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
D.
Tinum cractum, aëre ulera fidem porius quam mo-
dum cemperaco. Brumaenimcemporenullum fri-
GuS, Quodnoltrum aucumnum excedac, ibi reperi
a5; unde reltimentis quidem ad arcendum trigus
nullis indigene, parro existence dilcrimine inter
hremem eexstacem. Tiyems quidem incipicibicum
nostro Vere, Actas vero cum apudnos hrems in-
oreditur. Continux aurem ibiroris quinqi mensibus
ab Apriliad Sepcembrera ulg; plurix Cune, aqua de-
eidence copiola, ee suctis ad miraculum magnis:
quamtamencerra continuoper altacem calore ex
Siccaca, inprincipio omnem imbibit, ca vero repleca,
Aurii mirum inmodum aueti, undique se effundue,
acerram adedirrigane, uccora xltace, qua ne semet
quidem pluie, nullahumcctatione indigcat. In causi
lucEcheli, qui cum apud nosactare, apud iplosrero
hreme spirene, nubes ad moncium cacumina col
ligune, unde postmodum pluria indubitato descen-
aune. Caererum iplorum aeltace, quae nobishyems
CC, (piranE venti Fchesis ex diameErO contrariI,
qui Frigidissimi cum sinc, incensum regionum ista-
rum calorem moderancur, nubes e plurias ab ipsis
depellue, a adhasregionesperducur. DcMalaca, cui
poliAretici alcicudo, rix duoruoraduui est, comemo
rac Pedro Pexicira, relacion del camino (5c. 6ap. T. TCr-
ram ibi riridem semper e herbolam, ac tercilem
esse; aëre item cemperaro, lalucarique gaudore.
Terramquod arrinet polarem, nec cam habicacori-
bus vacuam esse, probabile mihi ridetur: equidem
Falluneur cum Hrelisco Ronino qui existimane, cerri
quomagis adpolum vergit, co ellecalidiorem xsta-
ce: cum quippe experiencia celtecur, Solem radiis
obliquis nil incendere, Ccd directis. vid M. Tlenric.
ndson

## Folio 29 — 797707557:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
9.
udsoni anel. descript detectionis freti. fol. 2. Nihilomi.
nus nocatu dignum cAe ridetur, quod de lrlandia
Richard. Scanihurctus, Ceribic: lib. T. dereb. Tribernic.
Fol. m. 26. Ouidtam Cuspicari lune, Flibernia nocionem
inde Fuisse deriracam, quod aqua ibi hzberniscem-
Doribus rehementissima Frisorum magnicudine,
conglacient. Ouodcerro seio, aliter csse. HIaberca
Incula aërem mirifice remperatum, u(que co, uE
multos annosliccat in Fliberniahybernare, e in ple-
eisq; parcibus rix aliquam slaciem, per toram hye-
mem, conspicias. Aqua enim pluria ibi Frequerius.
abundac, non ca tamen, ex qua mulcum decrimence
incola capiant. Aeque hic fallusrumor. Claudia-
num, auctorem alias opcirum, in Fraudem, ue veri-
Cmile est, impulie, cum inquIE:
Scotorum cumulos fevit glacialis Tliberna.
ac subpolis quoquererram tirmam effe, Acocta ctia.
Drobac. lib. I. cap. 6 hist. naturett. des Indes.
9. Geminum vero commistiones, ex populo
cum migrarione, bellilque promiscuis profecta;
Cupendam in gentibus effecere convertionem. Ca-
nonhiero tract. dell. infelicit. d. letterat. (5 guerr. fol. 30. (5C
Germanos corporis olim proceritare admirandos
Fuisse, passim in historiis legimus, plerique cacura
Cex pedes excedebant; cum apud Romanoslegendo
erroni, quinque ee lemis sufticiebane. vid Freher. ad
Petr. de Analo, I. cap. 15. fol. 69. A Gallis Iral05, 0b COr-
porisbrericarem ludibrio habicos, rerum reterum
monumentis cdocemur: inter quosmodoparum di-
Cerepat, aut nibil. Neque criam Germanos, e ulre-
elus ad polum populos, cam crinium Raritiem,: Ca
rulea illa ex caelia lumina, quorum passim Ccripco.
reSmemIMOTUNE, vid. N illiohium ad Facit. d. GerMan. c. 7.
FCFL

## Folio 30 — 797707557:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
30.
recinere videmus. Illam proinde sententiam am-
plectimur: nisi sentes miscerentur (ec ratioeduca-
cionis rictulque non mucaretur) peculiarem sin
gulos differentiam habicuros, ex quemlibee rel Fa-
cic, propriam nationem reprae sencacurum.
10. Praterea non prolocorum eantum stu,
rocabula rerum, habicusque poprilorum, et mores
eorum, animorumque inclinaciones: Ped licerarum,
armorumque sudia, lingulis insuper aecacibusra-
Icon Animo TIanEUT. Nam omnia lecula genium habene; qui
mionis. cap. 2. morcalium animos in certa Audia inflectere (olet.
Imoiplam locinacuram commucarcempus. Que-
dam eerates praecipue armis exercira; mox omnia
in quierem compositas cum Regnorumtum Reru-
Dublicarui in populis amor; nuc voluriinbarbariem
hominesnalcis deinde tacilioribus animis matuelce-
re, e post (xcula aliquoc ad siparum primà caligine
ingenium redire. Ita Caepius Orbis, culcishomi
num moribus enituie, Tubhdensqs deinde industrias
relue quodamnube, subducta est. Sic bellorum se-
rendorum racio non lemel immuraca fuit. Ance
Arpomnes. annuM, H. C C CC. XCPTI. quo cempore ambi-
tio acqueerror exeremus Ducis Ludorici adruinam
Icalia viam aperuerunes rationes belli serendi, di-
verlsima crancab iis, quas post amplectebâtur; op-
pugnaciones icem Urbium, praelia, velicaciones à
praesencibus disferentes, _ pene erane incruenta:
adeoucei, qui stacum aliquem obcincbat, difficulcer
ispotueric aufterri. Deinde vero coderentum est, ue
qui in campo Tuperior crac, idem belli simul uni-
verl rictoriam unico quali impetu reportaret.
Ouod si uterque exercicus in campum prodiisset
conteltim exsine moralonsiore, justo praeliodecer
tabant,
rum Fuphor-
Guicciardin.
Polic. 86.

## Folio 31 — 797707557:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
1.
tabane, e de lummâ belli decernebano. Sic line
Cxdc e Panguine, ec ne haltaquidem Fracto, Regnum
Hcapolicanum ec Ducarum Mediolanenlem, occu-
Dacum legimus a Carolo 8. Cralliarum Regc. Prosper
Columna, primus omnium divertam belli gerendi
racionem commonstraric, qui occupacis Ciricacibus,
impecum illius, quiin campeltri puona supcrior ese
Pocerar, recudit. Ouod camen non ica Felicicor ob-
cinebic ille, qui de Cirium carore de benerolencia,
cercum quid polliceri sibinon poltis prourilleMe-
diolanensium animos, a Crallis ad se noverac incli-
rances. Sic ecandem eminentissima cujusque Pro-
Fectionis Ingenia, pretissimis cemporum claustris
Circundaca Pure, ur Vellejus Pacerculus aic. libr. I. hi-
sor. prope finem.
20. Sed omnia, hactenis qux dicta fune, id
cantummodo rolune; a nacura quidem regi mores.
noncamen quasipenicillo depictos. Ouin ee nacura
(quae ubique una mater est) boniriri omni in loco
nasei poctune: ur ec de Principe Lampridius dicies
in Alex. Severo, fol. m. 223. AcA quam pravicacemna-
cale tolum, resionumre auc nacionum rarieras
implancas (Fere crenim ur lingulis hominibus; ica de
lingulis nacionibus sua quaedam ricia Punc, de cui-
bus rulons quoq; luaprorerbiahaber. vid. etiam quae
dixi supranum. 7.) decer ur illa ACCFAEUE, CCMPCFCEUT,
e corrigatur; rircures vero, lcuad cam propensiones
excicentur, ex roboreneur: quod monicum est DR.
Oachimi Cluten, amicimei, miniméneoligendum,
in fascicul. Paradox. thes. 17. Insuper morralibus sIn-
sulis praces indolem parria lux, adhuc proprium
aliquia Nacura concelsic; ac ctiam miraculo inzen-
ci, hominum unicuique Cua inrenie lineamenca
diver-

## Folio 32 — 797707557:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
32
diversg; partibus corporis, ac manibus cumprimis
ohorm. cax 10 impresie. Ec hinc eam mirabilem ludum; EOcho-
minum adfectibus, animilque raciatum;: tauc quie
Facilius cogirando allequetur, quam corporuominiu
Species acqueformas, suistabulis exprelsorit pictor.
Undenec dedecori suc lingulis, comunia ricianatio
nis. Siccenim Nacura mortaliucam codicis moribus.
nihil. Anxic, in quono aliquid desideres, volur ultima
artiticismanum; cujus LuperciliieAer, eoras prorin.
cias publico Faco relle cripere, ee indignari le ubi
peccacur, id est incerhomines, nacum esse: Pacellat
in omnibus (ux sentispracopstaror, simulque ca
cerarum averlaerix inridia. Frnoctra riciatidelicer
aonolcamus, ec rirtures in aliisnos delectent. Omnes
geces, ut jam reculi ex Salriano, licut peculiariamala
ita criam quaedam bonahabent. Tlucque Epectat ju-
dicium Camerarii, vere prudencissimi Viri, in Ethi-
ca drithmolosia, ubiaic: Scicum cRepuratur, lua vi-
cia, quibus aliquis laborar non ignorare, et nulla.
sens, auccirilis congresarion neque omnino genus
mortale reperitur inculpatu penitue aut incontami-
nacum. Hocidco. indignum docto ac bono ducen
dum est, inguirere in nacionum mores; ut perspici
ensquis ionominiamt gentis tux, aut lacetur senciens:
Fcca carere, autconecur illam deformicarem, can-
quam a nacura libi accribucam, exercitacionis quali:
comptu occultare, et fucilitatem concencione vir-
cutisderergere. AC receres quidem, reluci domecti-
ca probraannocarerune erium praecipuarum gen-
eium; Thracum barbaria, Phergum insipiencix;
Crracorum supersticionis: nihilominus camen d
Thraces uctorces, ee tanquam incelligentes Phereco,
Capiences Craci in adiTATIOBCFUCFUNE. SOCTa-.
Tem
TCON FU
FoOn. Cap. 2.
S. M. 60.

## Folio 33 — 797707557:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
3.
em autem Toprrus, ex Facie de iphusnaturajudi
cium faciens, e mulea acrocia ad praesentes de illo
dicens, noncommorir; Cedrera indicacionisceltem
enc illihaudpiguic: inquientem, ca quae dicta estene
incommoda, nacura quodammodo lua cic impli-
cita; Cciplum rero exerciratione honcsti, illacmen-
davisc. Inhumana igitur nacura, uc dictum est,
quod omnino inculpacum sc; non inest. Dirinum.
enim hoc erat: et haec rica aliis noxam ance alios
Ferr. Omnium que qua exticerune, sinc crimine de
reprehensionenihilest. Isvero optimus, qui boni-
care consilii, celeriter rincit adoriens se qualigermen
adgnacum mali, ne omnino pravicacis dicioni op-
preclus Cubjiciacur. Factenus ille. Univerlalibus
lanecausis, calique ee natura inclinacioni, etiam
Speciali; ad mores ubi rircutes inseruntur, tantum
ririum nunquam cribuendum est; quin cum Platonc,
Cummilque Philosophisaliis, poriores parcesinctitu.
eioni relerremus acque disciplinx: Specialior ca
caula est, rircucumque ac riciorum provinquum
magis instrumencum. Scd de hoc nocatu dionum
puco, populos medix naturx, maxume institurione
cgere maxumectiam credere bona insticurioni. Pic-
colomin. Ethic. grad. 10. Cap. 31. quem vide. Sed _ c con-
era, Educationis proprer depraracionem, aliisque
decausis; nacurales Nationum rirtures, in contraria
degenerare ricia experimur. vid. Sibyllam Trigandria-
nam Kornmanni cap. 63. Hlincin provinciis, Regnil-
que plurimis, insenu culeus Barbarici, Barbaries
erudicioni Cuccessie. Tota Sarmaria, non muleis ab
hinc scculis; instar conterminae Scrchia, equinis
carnibus, ex in plaustris domibusque ambulacoriis
rirebat; penitulque barbara carebat, quibus nunc
abum-

## Folio 34 — 797707557:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
34.
abundare ridecur luminibus Ingeniorum. Contem-
plari lubet Germaniam qualis nunc cst: nuper illice
raea de incractabilis quae fuit, v. Cluverium, I. antiqu.
German. capit. 12. anciquirus, lacrociniis dedita, cri-
Aisaspectu, horrida e inaccecta qua exricie;: nuncin
eam, pristina si quid adhuic. virrucis in mundo fuie.
reliquum, cratrola caccestatur MachiarelluS. I. de RC-
publ. cap: 55.. Pique incer reliquas Furopx prorin-
cias, juremerico Principacum cribuit Mlustrissimus:
Wiircemberg. Xc. Dux Fridericus Achilles, in Con-
Aetere lrem Fulcatione hac de re institura, admodum clegantis de
jucunda crudicissim aque rariecate reterca. Subjun
Sacur Scaligerererc. 99. d. subtil. ubi Puropam ec CrCr-
maniam inprimis, aliis. resionibus omnibus fere,
praefere. Ouam eandem propter caulam, Philippus
olim Boroaldus, cum in calumniam raperetur, quod
Maximilianum primum, CTErMAMONUM nON VecO
Rommanorum indigicasce Imperacarem, ita respon-
dit. Censco honorificentius elle. Imperatorem Crer-
manorum quam Romanorum, cum hoc téculoRo-
mana nobilicas decoxerit, Fccc et quisquilho. (uper-
Ricibus; Germania vero. Ac viris, opibus, ac ma-
enitudine Aorencissima. PrRLCTCA VOCAEO FOgEMRO-
manorum cum, qui Grermanisimperets credidi con-
venire ambiciolis, non simplicibus scriptoribus. IIa-
beoquoque perluasssimum, Cacracissimum Maxi-
lianum, non minuis libencer audire, uc Germanorui
dicatur Imperator, quam Rex Romanorum:: cum
alcerum rcipla fulciatur, alcerum. riculo cenus blan-
diatur. Ac vero Machiarellus, eas addie Cua aller-
tioni raciones, qua nunccectane prorlus: ita uE
quis ominari ponte, abicum parare virtucem,
cujus nomine cermanos laudac rir ille perlpi-
Cacil.
cusreru CLI
man. lib.. 3.
Cap. 27.

## Folio 35 — 797707557:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
35.
cacissimus. Prudenter Puphormio in ICon. cap. 2.
fol. 67. (5c. Alx, aic, Atricaque, sub Barbaris Im-
periis calus, et Graecorum Thracumque calami-
cas, praecipua humanitaris commercia in ulcimam.
Furopam coesit; ue ror cladibus a barbaris domicis
ex veluri Cclicioriparre execti noltras rirespollemus
recognolcere, auctimere alienas. Nos vero ad ma-
lorum omnium Cenlus pestitero LOpOrO FOTDEHECSS
nec divinam vim horruimus, ac ne inbarbararum
quidem sencium minas, tor provinciarum qua re-
Rabane, ralicurum cicarimus eobur. Eciam omni
diCcordiarum genere lacerarimas nostras opes, in-
dignoprorlisfarinore; ut quo duni corpori rix lac
exac, bellis odiilque in direrla difcoderer. Adde etiam
eund. Fuphorm. Icon. C. 5. f. 142. (5 segq. uli de Germania ju-
dicat liberrime. EE habomus cerre exempla populo-
rum, in pejusqui degenerarere, obria ubiris. Nacio
Judeorum, populusliberrimusolim, a Ciceronero-
cacur serricurinata. Oui quondam milicari inre, ec
omnibuscirilibus excelluere artibus Crraeci, animo
nunce corpore, Pocorditer corpene: e quos Solos
Barbaris dominari debere, cenluir AriHtoteles. 7. PO-
litic. 7. noltro jam tempore: Barbaris curpem ter-
riturem Terriunc. Olim ab Acheniensibuslegum ex-
emplum acceperune Romani; postrerummuraca ri-
ce a Romanis CrXCI. Fmund. Merillius. observat. lib. 2.
capit. 10. AF vero illudiplum. Saniclerorum agmen
jure cerror Orbis, Gracorum aliorumque Christia-
norum Toboles; non ex agris lolum, led pene dicam
hariscollectum, de mapalibus paltorum, alia disci-
plina cducacum, milices. suppedicar Turcarum Im-
peracori Forcissimos: ipsis etiam Turearum liberis,
omnium judicio praectanciores. Ouam in rem ex
Augc-

## Folio 38 — 797707557:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
38.
Ragerii Busbequii dere militar. contra Turc. instituend.
consil. hiltoriam Ccicu dignam reterre luber; qui fo-
liomihi 182. Ita Ccribie: Fiebat nonnunquam, uc cum
animi caula defenestra in publicum prospicere, as-
Sidentes Purca quoldam mihi comonltrarene, quos
propcerarmorum ulum, crronibus insticuendisprae.
Fectos dicerent. Rogabam qua gencc, auc quanatione
esent oriundi. Nam qui incer cosarmorum opinio
ne cantopere excellerone, nelcio quos Partlos, Ba-
etrianos autMallasetas cogitatione mihui Aingebam.
Sed audicbam huncesse FTungarum, illum Croacam,
cercium Germanum, mirabar equidem: vercunca.
men hanc cancam praeltantiam, ex ulu armorum,
qua apudnostractâstene, quodnobililoconaci, quod
liberalicer insticuci, quodmilicastent, proticilci suI
Dicabar. Pergebam quarerenum Tcirent, quemilli
apudnoslocumcenviltent, quodregenus rica sccuri
Fuissene: illi cum aliquantisper cogirassene, in me-
moriam renire libiajebane; hunc Colicum dicere, se
nescio cujus cogui Fuiste puerumm, alcerum se ricae
monastica iniciacum, illum vero cauxoni promen-
dorino locasse operas. Folquobelli, vel induciarum
cempore, intercepcos, acque inreliquaprada. Con-
Stantinopolim perductos, iniltius relillius Ballata-
miliam perrenisse. Ilic cgocriam magis admirans,
eequinam, inquam, heri poruit, uc ilti craderene in
cantos bellatores: commemorabant Dominos qui
bus illi obcigissene, domi habuisse riros inlignes,
magiltrosarmorum, magno judicio scienciaque rei
bellica praeditos, quibus (cum costum ex corporis
cum ex animi signis, dignosjudicâsent quibus opc-
xam impenderene) in disciplinam cradici cMent.
Sub guibus breri tempore cancum profccisent, uE
Omes

## Folio 39 — 797707557:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
39.
omnes aequales Cuperaront, e non obscuram tntura
rircuris spem de Pedarene. Secuta deindeFuise Della
in quibusnaraca srenue opera eximiae Forticudinis,
ab omnibus laudem, accestimonium reporcallene;
hinc ad cancam auetoriratem pervenisse. Lam veru
est, quod quidam dicere lolene; omnia ab utu e in-
Scicutione depederc. Romani, qui Craecis in Imperio
FucceReremundi, mulcam jam olim mecanrorpho-
Tem Passi Fuerune. Ouae sens, auc in agendo auc in
Paciendofortior: qua serricutis jugo soluciorelervi
rrihilominus repente facti, e terricuri asuefacti fIL;
ulque adeo ut Tiberium Imperatorem, cam prOjc-
etx serriencium pacientiae exduerie, et quories Cu-
ridegrederetur dixerie: Ohomines ad serritucema
Paracos. TIosicidem Heliosabalus, TogacaMancipia.
appellaric, reluri qui priltine dignicaris praecer (08a,
nil recinerent. Reipublica eciam insticutio aliquid.
heic opcratur. Ubinon in fua poreltacehomines ri-
vunt, neque lui juris lune, sed Dominis subjecti;
ibi, uc Hlippocrares, d. aer. es locis. judicat, non mul-
cum curiolitune, quo modose ad bellum adparent:
imomasistroccurane, ut ne bellico videaneur, ecc.
Fcpost. Bellicosiores Alanis Puropai lunc, non ob
calitolum racionem, led e proprer leses: non enim
Resibus obediune.
TI. Habeneparirer eriam lirtera, ut ec Impc:
ria suaFaca: Chaldaei, Perlx, Graei, Paeini, ex ordi-
neEmperia obcinuere, e licreras exeoluere. HTis Ara-
bes luccellere: de quibus, epist. ad Sceptianui IIber-
cum. in opusculis. fol. m. 420. ica Joseph. Scaliger Pcribit.
Olim optima arces in illa gence Aoruerune, cum re-
rum in lispania poriretur, ex opes luasin tora Atri-
ca Ctabilirisser; cunc enim dilcendis liberalibus disci
Dlimisi

## Folio 38 — 797707557:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
38.
plinis, Crmnasia cum opimis reditibus liberalieate
Recum, cam in Hispania, quam in Urbe Mlacrocensi
institura, echonoraria annua Doctoribus, ac Mari
Aris actribuca. ScisadhuicC ollegiaMaroci extare, led
redicibus luisnuda fuerue, poltgua arces bona in illa
gecetrigere caeperut: quodmaluijam eriâ (heu leculi
intamia) internos glilcere incipic. Florencibus igitur
Arabum rebus, cunc Cumma meliorum licerarum
impericia, in cora Rcclesia L acina crac; quum bonae
dilciplina incer Muhamedanos maxime vigerene
r. meum BII. EE profecto quicquid Lacini Scriplerune, poltquam
curs. de Sara- illos inscicia lua monuie arabum industria, id to-
cum Arabibus acccpcum debenc; Philosophiam, Mo-
dicinam, ec Machemacicam. Nam nullum Crraecum
Ccriptorem habuerune, quem non in Arabicam tin-
suam prius, deinde ex Rrabica in Lacinam cranlla-
cum legerint. Pcolomaimaonam Syncaxim, prius
exCracd Arabicam, ex Arabica Lacinam factam
tractare caeperune. Sic Euclides prius Arabice, de-
inde Latinc convertus, candiu incer nos obcinuit;
doneccapra Constancinopolis exules Graeci nos do-
cuerune, relictis lacunis ad iplosfontesnos conver-
cere. Arabibus successere Furopaei ec hosquinam
snc excepturi, noruncii, quibus Paci Pabula nOn.
Tune occlula.
12. De Linguarum immuratione, mulea dici
Pollene; lubet mihi rem alcius scrucari, e primo
quidem elegancem hanc discurere quaectionem, An
cerra quadam L. insuaica hoini sicinnata; uc sino
ulu dilceret macernam, illa Nacurali Loqueretur. 
vid. Platon. in Cratylo. S aue in caolim opinione A. gy
Peiiarque Pheysestuerunt, quicum nolcere rellent
qui nam primi hominum excirilenc; pueros duos
rCCOAS
ceniso adkn.

## Folio 39 — 797707557:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
3
cecensnatos, paltori cradiderunt incer pecora edu
Candos, jubences neminem coram eis rocem ullam
edere: nempeut qua roxprima ex his pueris crum-
perec, ubi inarticulare ragire dehristene, hanc diri-
meret licem. Ec quidem bimacusexactocempore,
intances Deccosidencidem clamareincaperunt: quo
modo Phergescunc panem appellabanc. IIcrodot.
lib. 2. a princip. Ouodsi rerum est, id Groropiitirma-
repolleropinarionem, qui Celricam Ccu Theuro-
nicam Linguam, ip la Hlebraa recultiorem enc pu-
cabac. Vid. Vander-Mylium de Linoua Belgica cap. 20.
Becco enim Celricum est, unde e nos achuic dicimus
Dec propictore. EcGermani Phergiam olim inhra-
Bicarerunt, vid. Rein. Peinec. von Der selbner anfang
lichem pertommen. fol. 26. ac icem roe, Phrroum rer-
bumest, celte CracrloPlaronis, ee nil aliud estquam
nostrum serr: n. enim raphacum, cst nostrum F.
Anne Forlan probabilis est lencencia Laurenciijou-
verris quiintract. sins. Ovel L ancace parleroit un enfat,
3
quin’auroit jamais ouy parler, pucat; linguas audiru.
cancum uluque dilci: ex sicnacur a Curdum, necesta-
rio quoque mutum; acctiam infantesinter mucos
educaros, vel gestibus animilenla demostraturos, vel
noram aliquam linguam inrencuros csc. ad de Pedro
Mexia. lib. T. C. 25. Claude Duret. hist. des L. angu. T. Cap. T.
AC E certa qua da lingua esernacuralis, cam Faciliiis
addilceremus. Oua dere Auguctinus. I. Consess. Cap. 8.
Cic Ccribic: Non enim docebanememajoreshomines,
praebences mihi rerba certo aliquo ordine doctri-
na, licur paulo port liceras; Cedcgo iple mêre qua de
diltimihii Dcus meus, cum semicibus ecrocib rariil-
quemembrorum mocibus cdere rellem Cenla cOr-
diS metur roluntaci pareretur, nec ralerem quae ro-
lebam

## Folio 40 — 797707557:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
Le
lebâ omnia, nec quibus rolebâ omnibus prelabâme.
moria, cumip si appellabanerem aliquâ: et cum sccu:
du cam roce, corvus ad aliquidmorebac, ridebame
e cenebâ hoc ab eis rocarirem illam, quod sonabat;
cum cam rellenc ostendere. Hloc autem cos velle ex
tmocu corporisaperiebatur, eanquam verbisnarura
libus omnium gentium, qua fiunc rulcu ex nucuocu
lorum, cacerorum que membrorum; actu de Ponieu
rocisindicance affectionem animi, in pecendis, ha-
bendis, rejiciendis, fugienditre rebus. Ita verba in.
rariis sencenciis, locis Tuis polica, et crebro audicas
quarum rerum siona eent paularim collisebam.,
mealq; jam rolumtates, edomiroin eislionis Orc, per.
lixcenunciabams
E3. Fingua Hebraa, uc _ omnes Orientales;
Occidencalib. difficiles admodum videneur; cum.
ex regulis aliisconstene, ee a nostratibus toro qualt
cclodistare vidaerur. Unde Dir. ITieron. in praesat:
vaniel. Ccribic: Fg0 adulelcens, post Ouinciliani de
Tuliilectionem; ac AOres RhecoricOS, Cum mein lin
sux hujus pilcrinum reclusictem, de muleo fudo-
remultoq cepore, rixcapissem anhrelacia, Arideiiaqu
verba relonare, ee qualiper crypeam ambulans; ra-
rum desuperlumen alpicerem, impegi norissimein
Daniclems ecc. Fracquoque lingua Syra, sre Hle-
brxamagno in concepeu apud Romanos: inde Dir.
Chrrlostomus, deS: Paulologuers; 2. ad Timoth: C. 25.
homil. 5. Tlebraam cancumnoverat, linguam; quae
cum caeceris, cum Romanis maxume, delpeccuicrac
Heg; enim autBarbaram, auc Crccam; auc ccia aliam.
quamlibee, ica uc Srram oderant Linguam: P. Sau-.
cemtruic illa Anicima, scc. Ec camen Hlcbeaa, anci-
guissimalinguarum, ac omnium prima est: hancque
eam:

## Folio 41 — 797707557:0045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
s.
am merico reputamus, de quâ scripcum est, Grenes.
cap. TI. vers. 6. (5 9. Sola hac ex lanetis reliquiis eA, gripe2. d. Va
quas ex Paradilo, ue minimum corrupeas habemus; nirar. scient.
in qua proinde lapientiam magnam, mysteria ma. lib. 1. cap. 3
xuma ablcondita esse, nemonesareporest. Cujus
rei argumento mihi incrincibili cAt, quod reliquas
omnes, regularitare vincie: ex A quas a communibus
regulis exceptiones habet (pura propter succurales.
e cum licreris que radiciaccedune, rocabulacrelcuE)
ex quam maxume regulares, et necellaria ridentur.
Porrocciam impossibile ommino est, uc catuemanaca
Perlingua, qua cerrashrabeaeradices, quodquenut
Lacjulmodiradix, non cribus liceris constet: Scque,
uc omniacam in magno quam parromundo, mylte
rium Prinitaris, manifesto pra seferat. Insuper ra
dices illae, omnes lunt verba, significancia actionem
vel passionem, auc analogon. quid; ex iisque omnes
reliquaeroces, cam nomina, quam aliarum parci-
um orationis, descendunt. Omnia inibi rocabulaca
PPOuE Certe decec) proveniune ex verbis: ver
ba luncoracionis Fundamenta, ex iisquenomina se-
cundum rectam rationem progiguneur; nempe ue
exactione, enersia aliore affectu, canquam effectus.
Commendari alicubi, Audium Flobraica lingua, Po-
lit. lib. 2. capit. 1. numer. 20. vers. 2. nec paenicet adhuc.
Honmoror eos, qui dicuntlncerprecesnoshrabere:
conter una omnes, et ride num in uno CapItC PeF
omnia concordent. Sic nos contra vertionem laci
nam, Dir. Hlicronrmo adscripeam, Cacholici con-
era Lutheri puonant. Lucherus spreric Tigurinam;
eciam a C acholicisnonnullistumme commendatam.
. rindic. Biblior. Tigurin. Joh. Jacobi Iuldrici passim, 5
praesertim cap. 4. ricisim Marnixius, deLucheri ad Dru-
Cum
Cornet. A.
cap. 2. AIdretC

## Folio 42 — 797707557:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
L20
um olim Ccripsc: Incer omnes autem omnium rer
liones, cgoingenuo Facebor, mihi rilam esse nullam
cancoabesseab Fbraica rericace incerrallo, acque sir
Lucheriverlo, e quamanarienostra. FX riciola Cer-
manica, Facta riciosior Belgico- Peuronica. (Abel. Cu-
riander, in vit a Drusi, fol. 13. Flanc quae (o, quis dirimee
licem, qui in Hlebraicis, non Crrammacicis Polum.
Ledomni IPraclicica antiquitace, hauc est. cnurricust.
Vergilius, Oridius e Terenrius, Germanicam indue.
runt togam; led quiscospro genuinis rali in liabicur
agnolcic; numne quis gloriari pocest, le sc auctorum.
illorum mentem perspexisse, qui cos lcuronice lo-
quonteis legie? Aliud adhue amplius in IPobraicis
lacet; nec pocest quis suctare Majestarem liccerarum
Dirinarum, qui Crammacicis de Logicis instrumé
eis conceneus, non mystica acque Proplierica rima-
tur: id gnodrix heri pacelt, sinc lingua illiuscogni-
cione. Ad tiancce diligenciam. Daniel nosinritat,.
cap. ult. vers, 9, (5 10. ac quoque Dirina Johannis APO-
calrplis. cap. 13. Vers. fin. Unicum verbum oporoucv
falcem Logicam in aerum Pheologicum immitc;
et duo illa dicta, non pocucruenobis Cabbalam com
mendarees. Focus mundus hicroglrphica: licera.
est, d libernatura; L ex, ciusq; figura, Christucadem.
racionerepra Sencant: Duret. hist. des languesc. 6. fol. 28.
5 seq. id god C abbala docct-
74. Mulea Scincadhuic alia linguae; quae Hle.
braica Dialectimasis, quam idiomaca diverlanomi-
nari poltune; Chaldaicanempe, Syriaca, et Arabi-
ca: ex temporis decurlu, vel aliarum commix-
tione enata. Chaldea in Babylone puricacem ma-
ximâ obcinebae, in qua cdoctus Danict; icem de Ile2-
eas, in ca aliquoc luorum Ccriptorum. DaginaS Cxa-
TarUnE.

## Folio 43 — 797707557:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
b
arunE.
430
Hlanc in Babylone Hlobeaei didicerune:
hancq; ex capciricate rerersi, suxque lingux oblicis
aliquandiu excoluerunt. Ita uc ee lingua Cbaldaica, vollarentue.
cum cemporis Hlebraicatueric dicta, quod ab Hlebreis Cornel. Ber-
Frequentarerur. Ance Babylonicam Capciricarem, cramus inpra-
eamnonincellexerune Craeliex; paritervenosSaxO: Nammarica
nicam; Belgicam, aucolim Celticam Arioristus GCr. tabraic. C
manus. Ouitamen hanc illi graciam reculerune, uc
pederentim Faedissime Fuerit corruper. Flincq Onke-
Jus ec Tonactian Largumilta minus quam Daniet pu-
ra
cum idioma habent; quod camen ca in parce lupe. dislectis opti
xac. Chaldaicas Paraphrales in guinque rolumina n
quae rocant, inPlalmos, Prorerbia, _ Jobum. AI 34. u(q. ad C. 3.
verorulous Ilraelitarum reducii ex Babylonico exi- 1
lioulca vocabula Ammonitica, Moabicica, Persica
ec Craeca cum permilceret Chaldaica lingux, Flic- Sfrinca nem-
rololimicanam consticuerune dialectum; qu’a Peripre
Cuntposteriores in Lege Paraphrales, ut e in librus-
Aher. Fadé eriam ridetur esse dialect, qua Scripeu est
sC
ROVIISHESUIC ARTSTFTectamentu camq; Linoua du in vovum
vulsdSyriacaMVOCANE. Aldrete L. Cap. 33. 37.65 tri- Spr.
bus segg. Atque ex hac luperiorum dialectorum den. de Diis
Kramicarum differentia duplex Pargum consticui- Syrdrum. pro-
cur ab. Hebrxorum Doctoribus;: Babylonicum e Buxrors in
lierololymiranum. Ucrumque ridelicer ica VOcanE, Oram. Chalda-
non quod iltud lingua Babylonica coscriptum fue.
Flerit, hoc rero Hlierololimicana: Sed quod illud qyi Add. Scal.
puxiore syloconster, hioc impuriore. Ouoeoder Epist. posth. 
plane respectu, Thalmud unum Babylonicum ap - m. 437. 55c. f.
Dellacur, quod puro magis sey lo sir exararum: alcc. 452. 630..
rum veroHlierololrmitanum; quodrarie commix-
co. Cui demum siiperrenie Rabbinica dialectus,
omnium genrium lineuarum concasionc ritiaEUS.
ald-
faro coparat.
Id. seu A-
a. AIdrC.
tC cap. 19. Qu
idem de He-
bixa, eiulque
diserere
ridetur. I. cap.
2.C5 vicbo
dict. lib. 3.
de de cadereo
De aliisqi lin-
suisaramxis.
VId. pexbAE.-
TOH. RIBCreI.
V idIEranFea-
CB
c. C
cum Te-
Adm. 1OA. Sel
Ce90. C∞ P. 2.
ica, (s in Le-
xic. verb.

## Folio 44 — 797707557:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
_4
Aldrete. T. C. T9. ad fin. C5 2. C. 8. Arabicaice lingua, miniis
VicoI. Fusj Quam Syriaca ad primaram lua origine, hoc cstHo
rusitib. 3. mi- Oraicam, accedic: recerisq; Aigrprix (uc credibileri
scel. Theolos decur) nonnihil admictum habet. Nam de habita-
cioarabum semper proxima Fuie LgYDtO, CC an-
ciquissima illis erane cum xgrpciis comereia, ab iplo
ulque principio generis lui: adeoquere ipld ab A gy
peiis Cuncoriundi. Macrem quippecorum Hlagaram.
cum Aorpciam fuissc, cum cciam lilmacli, Ctirpis A
rabum authori, Uxorem ex orproaccepillec, elta-
cur Cacrae licera. Punica parilicer lingua (Phaenices
AIdrerc. enim Chananaorum pars crane, indeque oriundi)
cap. 21. (5 32. Mere Hlebraica non Arabica crac, nili quod cempo-
Vadermilius. ris lapsu depraraca. Ac etiam Scena quadam Pc-
nuliPlaucinx, Hebeaa Punes ut exeditione Parci, no-
rissima liquer. Addo qua AIdrece, c. 35. lib. T. fol. 136.
ex Didacode Valentiaretere: Sicurlingua Crallica et
Flispana conreniunccum lcalica lire L atina, co quod
descendunc ab illa. Na Romani cogcbacilpanos, et
Gallos, guibusdominabatur, loquimodoRomano; ex
eo eciam, quod Romani habebane plures colonias
intlispania e Calliis, dec. Pehctam Cralli, quam ITi-
Tpaniloquuntur Romanum qualiin quibuldam lico
riss e Syllabis; e siclingua Ilispana moderna, nihil
aliud est, quam Romana obliquata. Ec idco Ilispa.
nipro majori parre incelligunelinguam Icalicam, dc
ccontrario; quod icta delcendat ab illâ. Fc cciam
Flispani incelligunelinguam Callicam, co quodam-
ba descendune et derirantur ab Icalica e Lacina.
Icem ergo pariter cA dicendum de lingua Hlebraica,
Srra, ex Krabica. Ouippecum omnes delcondane à
Chaldaicâ, uc dicic AIbuMaZAE, _CC. Pciam prOmA-
joripasce rocabula Hlcbraica non differune ab Ara-
Dicios
Cap. 200
Fuller. 4. cap.
d. ling. Bele.
Fol. 16.

## Folio 45 — 797707557:0049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
45.
Bicis, et Chaldais; nisi mucatis quibuldam liceris; ali-
quando inprincipio, aurintine. Ee ideo fudaita
cilicer addilcune Arabicum propcerricinicacem lin-
dua, ecc. Icem quia llmael Alius Abraha, ec Plau
filiusICaac Popularerune Arabiam:idco lingua Ara-
Dicaesipsi, Hlebraica ricina, e similis. PE lic linoua.
Syriaca e Arabica, dicicur Chaldxa alcorara, ec obli:
quaca: incer quas estcaca ricinicas, uc ait Ilieronrmus
in Prologo Galcaco, quod scad inricem intolligune..
bidem ab. Aldrere, fol. 137. ex Cuidone Fabriciore.
cenletur. Incer omnes hujulmodi lirrguas, cres po
rissimum maximâ in admiratione, fummogue
in precio semperhabicatuerune; Hlebraica, Gra
Ca, ec Facina:tum quod in ipsis, cam dirinarum quam
tiumanarum Fcienciarum monumenea lunt conser-
raca, ecamajoribus ad posteros, reluti Der manusera(
milla; cum eciam quodgloriola crucisResis Regum
ac Domini dominancium JE Su C H R iS P redemi-
prorisnostri, memorabilicicalohonorarae, eminen
cem quandam lupra alias linguas dignicarem Ainccon
Fccurae. Porroharum unaquaq;, velue arbor; quaecai
in cres diducta ramos; incresalias fermonis dialectos
diffula eAt. Hlebraica quidem in Babrtonicam sive:
Chaldaica, in Srram Cire Hlierololymicana, dc in Ara-
bicam; quam fadaei rocane linouam TImacl. CrraCa
Fonicare in Acricam, Doricam, e Aolicam (adde:
rem cgonora Oraca; _ alias ricinas) Romana vero,
que _ Lacina, in Tcalicam, Hlispanicam; e Francicam:
Sic in His cribus linguis, uc in plerisque aliis hujus
mundi rebus; qua vel incelligencia percipiuneur
vel subsensum oculorum cadunt, Dirina illa ee ado:
randa TR PN TF AS, POcOntIX; Sapientix; et Bonica:
eisrelucer. Omnes aucem simulcollecta, mylticam
irerum nobisreterune dodccadem: Proinde in cri:
DUS:

## Folio 46 — 797707557:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
46
bus illis porissimum linguis, cer maximus ille ac ter
beacus Deus, dirinam roluncacem Cuam nobis pace-
Prcerevoluit, ecc. Ee Tulcana HTebraea ricina fuie,
Tinonnostallic Bernardinus Baldus, in sua Divinatio.
ne. Num denique puncta Hlcbraoru, linclicceris re-
centiora: guadam accigi cg0 polit. lib. 2. Cap. T. n. 20.
vers. 3. FFScaliser etiam in E pist. vost b. fol. m. 48+. UE et
Druliusidnegar
I5. Linguarum diverlicacem ex: curris
Babytonica aedisseatione prorenire, auctoritas la-
Delins. ma crarum licrerarum non sinic dubitare. AC pOrro
eciam post Babylonicam contusionem, occulea de
Furop. sing. d. Causta, Are eciam ob mulciplices cemporum ac re-
macr. linc. fol. rorum mutationes, populorumquemistiones, bel
lorum occalionepocissimu concingences; ulq; adeo
lingux inter Ce micta, rariaca ac mulciplicarae lune:
UEPEODC incer Spacium cencum LCUCaTUM, PEOPTeE
innumeras rocum, accentuum que rarictates, di-
verlasque rocabulorum productiones aC COntra-
ctiones, difaculcer le invicem homines incelligere
Poltinc. Aldrete. T. C. 32. Reminimétuerune norailla.
in capis Senaar enara lingue, Hlebraica dialecti: etca-
men mulca cum Hlcbraicis communiahatuent. Id
quod_ Dir. Tlicronrmus obferrarit, e ideo lib. 3.
incap. 7. Fsaiae ica Ccribit. Uc rilum prabeamus ju-
dais, nostro quoque fermone Alma, Cancta dicitur,
omniumque penc linguarum rerbis ucuntur Hlc
braeis ecc. Ibique aliquoc exempla adtere. Oualia
camenin Arenarii L exico Hlcbrxo, Gcorgii Cru-
cigeri Harmonia, Andr. Hlelrigii originibus Cer-
manicarum dictionum, infinica viderelicet; Crraeca,
Germanica, Lacina, qua cum Hlebraicis concordane.
danc non id erenit ex commereio illarum na-
EtOnum
Duret. hist.
des lanoues
cap. 2. (5, sed
tricib. V. Scal.
Opusc. posth.
m. 119.

## Folio 47 — 797707557:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
1
473
tionum cum FTebrxis; ue Vander Mylius censec. d.
lingua Bele. cap. 17. SCd illam Babytonicam confulio- rid. Scaliser.
nem, Ferc est uc dicam nil aliud fuisse; quam litrera
CxCFCIL. 3.59.
rum radicalium inrersionem, cranspolicionem, lic
cerereradicalisadditionem, aut ablationem, roca.
liumque immutationem, ac. quod ED E Oplacuerit
in Fermologico Hebreo aliquando demonstrabo.
26. Nuncpressius d distincte magis, indagare
atque explicare lubet, linguarum mutationes, post
Babrlonicam contusionem qua acciderune. EF pri-
moquidem natura atque condirioloci, vel regionis
rarias linguas, direrlasque cum primis cAicit diale-
ctos. Sepcentrionales duriuscule magis, Australes
acque Oriencalesmollius acque lenicer, pronunciane
non Polum rerba; led ec roces iplas ad hancnormâ
efformare Tolent. Sic quoque pro aqua aerilque
qualicace, ex exmontium loliq; racione ca variatur.
adcoutinlocisnon ica dissicis habitantes, dilcrepan-
temcamen habeane dialectum. Ouodmonet Carda-
nus, qui lib. d. subtilit. TT. fol. m. 633. ita Ecribic: Non
est aliud in quo pliishromoabhomine difforat, cum
extera animalia iildem vocibus, coldem demon-
Arent affectus. Solushomo ab homine non plus in-
cellisitur, quem à leone hirundo. OuDE verO LnE
dilcrimina linguarum, explicare numero rixque
am. Sunc camen sex simplicia genera: ab orc, et hi-
quali sibilane; à linsua inera dences, a lingua exerca;
cum lxec duplex, uc in labus, ec inpalato; à gucturer
eapectore. Licet aurem hacomnia termediscri-
mina in lcalia inspicere: nam tlorentini guta, Venc-
ti palato, Ncapolicani dentibus, Tanvenses labiis pro-
Ferunc. Inunirerlum lingua quaruor modis simpli-
cibussermonem edir; acura, rellexa, Cuperius, inte-
FtUS,
Bect. 1.

## Folio 48 — 797707557:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
48.
rius, eelibera. Libera lingua est Romana: superine
inflectitur Anglicana Fiuncaucem modi composiei
quinguaginea lex, quibus addicis Pex simplicibus,
erune ex prolationis difterenciâ sexasinta duo lin-
ouarum genera. Sed lxc rariantur lingulaprono
minum ratione; ue homo Larine, orbecons GPaCC,
hombre Hlilpaniee, eciam i nulla cset in Drolacione
varietas. Ouadam etiam cM diftereneia in prolacio
nibusinam vel idem rerbum subjicitur pluribuspro
lacionum generibus, auc quadam iis, qua dam aliis:
quisisitur infinita genera linguarum cAenOn nOVC.
eic. Suncaurem exhis, qua non tacile nomina jun.
sune, uc Romana e Eispana. Ouadam mira Fali
Cicate ueuneur compolicis nominibus, ut Graca aE
Vid. Scalise que Germanica. Idem lib. 12. d. Subtilit. Linsux, diez
quoddirerla Cunt, de raria genera loquendi, id con.
Suto 2. 8. seq. cinsic ex locorum nacura: quum Irali rix pectorero
cempossincedere, Hobrai facillime, nec nili termé
cum quodam Conieu loqui poltune; inde cranllata
roces quumnon proxriam allequuneur pronuncia
EIOMCMI, degOneTAHE. Sed ec vulous, dun Uine cura
protercillas, vicac e adulcerae: undelinguarum va
ciecas alebe Cemper ducicoriginem, vincence mul
cicudine. Indeinnundinis milta collurie sentiumi
rariarum que linguarum, perpecuo alianomina lur
sune, quibus nalcencibus velur etiam lominibus;
neceseestilla, qua horum Locostabane interire:
17. PorroSecundo cempusiplum linguas im-
murat, ipsoque scculiprogreslu, ca rel excoluntur de
meliores, vel. etiam deceriores acque corrupciores
quandoquetiune. Aldrete d. antignedad. T. Cap. 20. Du
ret. hist. des langues. cap. 88. Verba ralene sicut numi;
rerissimu est quod FToratius, d. art. Poct. V. 68. Canic:
Mor
exerc. contra
Caraan: 259.

## Folio 49 — 797707557:0053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
19.
Mortalia facta peribunt.
Nedum sermonum stet honoses gratia viva
Multarenascentur, quae jam cecidere, cadentque
Ouanune sunt inhonore vocabula. si volet usus:
Ouempenes arbitrium est, es juses norma loquendi.
EE SIc POIrbiuS, lib. 3. sect. 22. Scribie: Linguam RO-
manorum, a Cadere primo; quod moxpostexactos
Regescum Carchaginensibusictum fuic, Cuorempo-
xeita Fuisseimmucatam; uc eriam percissimi anciqui
cacum, agrenonnulla, etiam ubi animum accende-
rinc potuerint explanare. Fadus illud, de quono-
Distermo est, ictum Cuic (uc ipse Polrbius retere) L.
Jun. Bruto, eMI. Valerio Coss. duo detriginca annis,
anteprimam Lerxis in Craeciam transfretationem.
PolrDius aute 370. An. Post, Scipionis AFricani, una
cum Panatio Philo(opho, praeceptor Fuit; tempori-
busPcolomxi fivergeris. Parilicer etiam Crermanica
nostralingua olim calistuit, qua nunc a Cermanis
Cermanissimisplanenon intelligatur. Faderis Lu-
dorici Germanix, ex Caroli Callix Regum, Caroli
Mlagninepocum, apud Argentoratum anno 842. PCF
culliformulas; uc ex verlionem recustissimam, tam
Saxonica quam Alemanica Dom. Orac. exc. Cdidic Fre
herus. Excac eria paraphralis linsuaFrancica receri, in
Cancica Canticorum Willerami Abbaris, qui clariie
Tub FTenrico III. Anno 1070. PhrchmoS quoque
compoluie Ochfridus, Frangeliorum continentes
delcriptionem; quae omnia, non exerciratis, anriqui
cacumque Germanicarum isnaris, aque Ferc ac A
chiopica oblcura rideneur. P conrra Lusci, regnan-
Fe larquinio Superbo, a Gallis rictis amaenam luam.
vatriam Eugiences, in Alpes concellorune, e luis
hiscenoris (cdibus, Ducis lui Rheri nomen indide-
FUMEo

## Folio 50 — 797707557:0054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
50.
runt: Fustin. lib. 20. propefin. Plinius. lib. 3. cap. 20. ibiq3.
eosloca iplaira efferarune, ne aui il ex antiquo pre-
cer Ionum lingua, nec eum incorrupeum retine-
FeNE. Livius lib. 5. m. fol. 138. ScumpAus lib. 10. capit. I.
censce, linguam illam Tuscorum corruPEaM, cu.
jus mentionem dict. loco Lirius Cacie, seve daB. Beita
ige CBurmelsch, quam rulgo Romanam vocant; et
quatam incondica verba fonosque habec, utferelie-
ceris expriminon postuc. Schudi descript. Rhaet. Alpin
cap. 2. Idquod recte pernegat Welserus in Commento.
rerum August. Vindelicor. nam. Fusci olim Latine non
loguebantur, e Rhccicum nuncidioma, Icalici rel
Callicihrodierni dialectus est.
18. Fercio, mulea lingua extincta e amissae
plane ridentur; cum nationes dericta aurpulle bellon
Subindepercorinis vel coloniis locum dare, vel vi
ctorum linguam addilcere coacti fuorunt. HIOc-
quemodo, olim creci, non solum A Caminori, IN-
Lulisque ricinis; Ced eTralia, acque Gallia Narbo-
nensl, arces atque linouam luam inculerunt. Sic e
pes hunc modum Romani, quorum lingua, terrico-
eiolaris exisuo concincbatur; per ltaliam tota, Atri
cam, Galliam, Flispaniam e Bricaniam ca excende-
eunE. Becman. manuduet. ad ling. Lat. fol. 29. Tsaac Pon-
tanus, Oriein. Francicar. lib. 6 capit. 24. fol. 599. Sic
quoque Germanica nostra lingua, in Prussiam, Li
roniam, es lace per recerem Vandaliam (receribus
Colonisund cum eorum ermone extinctis) propa-
gacatuit. Aceandem (4.) ulicatissima olim racio
crac, nororum idiomarum producendorum; cum
sens senci commixta, et qualibet Cuam ex PartC
mucaric, nec ramen alterius linsuam pertecte addi-
Scere quiric. Bodin. method. hist. Cap. ult. fol. m. 495. ICa
Barba-

## Folio 51 — 797707557:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
Barbarorum incurlio, e colonia Frequentes, hodi-
ernam progenverum rernaculam Crraecam: de qu’a
Bellonus, lib. T. cap. 3. Omnes promilcue idiomace
Joquuntur, ex receri corrupto; led alii aliisornacio
re: corum camen rocabula majorem habene attini-
carem cum lesitimo Ciraco idiomate, quam Iralica
rocescum Latinis. Sic Anglica lingua, maxumead
recerem Baxonicam accedic; sed camen Francici de
vecustissimi Bricannici lermonismulea habet. Durct.
cap. 74. fol. 873. Tlaceciam occasione naca fuere al-
lica, Iralica, ex Hlispanica lingua. Rquidem Galli-
cam, leu Prancicam quod adcince, ejus naciricacis MachiarelI.
Occalionincquem odo diutiusimmorari placet. SFa- liV. I. POTanUS
bo, quistoruic sub Angulto e Tiberio; Grallosnegat org.
Csedicendos ulera Barbaros, mucarosjam in Roma-
F
num morem d lingua d vica, quoldam e cirili gu- ball. c. 2. Tul.
bernatione. Jurenalis Satyr. 15. 2 ers. 28.
Galliacansidicos docuit facunda eritannos.
lustrem hanc, ee locuplerem maxume provinciam in
Imperii Romani, rariae Cermaniea nationes, diver- So. m. ol
sistemporibus rexarunt: Franci aucem (propriis ex
origine lua ledibus, aegi ab ulcimis Barbarix lictori-
bus arulli. Panceyr. Constant. Magni: late Rhenan. lib. T.
Reinecc. inpraefat. Poet. incerti, de vit a Carol. Magni.) pC-
nicuseam lubegerunt, ex Romanis ademerunt. Scd
cum regionem hanclatevatentem, Pranci nec rere
ribus spoliare colonis, mulco minusnoris incolisre
plere Cralliam quirene: in unam una cum callis coa-
luerunesentem; idq; Factum aulpiciis Merorei, qui
Callos e Francos in unum corpusredegit. Girard. I.
hist. de France. fol. 19. Ec fol. 33. POstCFIAM NOMICI VeCUS
Callia amise, illudque rictoris populi astumpsIc:
Girard. fol. 39. e Childericus primus, a Callis simut
dc
hist. Florent.
2c.
500. FIOrO-
MMIan. Franco.
Cxl. Scaliger.
in exist in prae-
at. in exercit.
esaur. 10.

## Folio 52 — 797707557:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
5Z
acFrarCis RCL electUS; Girard. fol. 40. ec per Clodoreu
Fide Christiana Cuscopca, conjunctio erancorum 
Callorum contirmata: Cirard. fol. 58. Oucmadmo.
dim icem a duobus hisce discrepencibus populis,
Rconum unum pocens ec sabile, de novo consticu.
cum; sic e ex Lacina Germanicaque, noratranco.
Gallica lingua naca fuit. Franci mamgue, lecus ac
putat Bodinus cap. ulti. method. Germanice loguebâ.
FUT. Merula. in praefat. Willerami Rbenan. fol. 106. (UE _
Burgundi. Rhenan. fol. 108.) Accum Cralli mulcicudine
Francos, aliolque populos calliam inradences supe.
rarene, ex pertoram cralliamhidilpergentur; quam-
Dlurimas roces Lacinas addidicerine, sed ad Forma
e constructionem GTermanica lingua connexeruu,
atqi pronunciarue, Lacinamq; dialectuconcinuiscier-
manisinis detormata condiderut. Inde proamavi, ic
Babe seliebes i ay aime trabui amatu; que astufait; was
Bastugechans quid habestufactum, 55c. dixerur. II Cu CO-
percum habemus, quam incondicein orerulsi eilli-
ceratorum Lacini cermini Conene: idem Francis ali.
ilque, qui Gallias insederune accidise, dubio omni
Caret; e ex conon Syncaxistantum, led ee rocabula
quoque corumque inflexiones, contagium corru
prionis contraxerunt. Vicilim a novis luis hospici-
bus, multas roces atumplerune Calli, ipsique pari
ter corrupcum illum sermonem Lacialem, uc a Fra-
cisincelligi possene, affectaruue; partionique nori
hujusidiomatis opemtulere (quinejam ante Bar-
barorum irruptionem, plebs Crallicana, Fortan La-
cineminus pureloquebatur.) Sencentiam hancemea
firmat, quod rarenter Franco- Callica vox reperi
tur, qua non cermon Latinum aut Germanicuni.
Oltencet. Pleraque descendere primirus a Latino, de
Pede.

## Folio 53 — 797707557:0057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
pedecentim in dies magis à matrice luarecessirse,
nemo nesare ausic. Vecus Francico-Gallica lcri-
prura, huic quoquerei idem Facie; muleas namque
licreras ea haber, quibus origini lacina masis quam
pronumciacio moderna accesI: Ec habeo cciam pro
certo, licreras quas quielcentes rocarelicet, olim pa-
citer prolatas, nec à scriptione pronunciatione fuisle
difcrepancem. Gallorum anciquicas, inquir Jol. CTar-
nerius insua inst. lins. Gall. cap. d. litteris. Quo luorum
verborum seu dictionum Gallicarum, a L acina lin-
sua descendentium originem ligniticarce; multas
in Ccribendo licerasrerinuie, quas camen in legendo
omnino reliquit. Quodradiolum raldemolestum-
Guetuiclectoribus, _c. Idq; cum animadrerrissent
moderni (nimirum Jacobus Sytrius, Ludoricus
Meizrerius; Jacobus Pelererius, Janus Anthonius
Bartius, d Petrus Rammus.) linguam Crallicam repur-
sare cupienres, illas omnes fere quicscentes literas
expunxerune: adeourjam seripeura per omnia fere
ipsipronunciacioni conreniat, ec. Pro antiquo scri
bendimodo, accerrimepuonat Guithelmus des Au-
cels; ejure quidem: licec enim lectionem Faciliore
ita reddancnoratores; ad incellectum camen, iisqui
Lacina linguam cogniram habent, idnon conducir:
ac quoque difficilior hr Callis, ratio addiscendi Ld
cina. Tandem exemplo cridenei adprobabo, quon-
dam Ceribendirarionem, cum prolatione planc con-
venille; e cam quam nuncridemus circahac diver-
liracem, cemporis decurlutuisle introductam. (raIi
ex calidochault Fecerune, quod hodie scho proterre fo-
Tenc. Ac rero id rocabulum olim Kalt vel Kault EU=
ille pronunciacum, ex Flistoria non injucunda, qu’a
excac apud, Goldactum rerum allemannic. Iom. I. fol. 8T.
parescir cridenter. Chkchardus Eleemoynarius
homi

## Folio 54 — 797707557:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
54.
hominem quenda comesticum ad hoc destinarie, n
siquoscipauperes relpercorinos dicerer, clamin do-
moadhoc decreca lararet, radorce, relticos retice.
rec, a noctibusjuslos utneminidicerene, d lecmitce
rec. Accidit quadam die, uc ci contractum, Gallum
genere, carruea adrectum, ut solebar, committeret.
Ouem ille grostum quidem secraltum, cum cororir.
curum annilus clauso super sololosurjussus est oltio,
rix in ras laracri provolreree, maledicens (erae
enim irascibilis) rereaic, simpliciorem quam D0.
minum meum hodienescio hominé, quicuibeneta-
eiac, discernere nescie; mili quoquetam pinguem
helluonem dorlolustollere injunxit. AF contractus
cum aqua sibilaracrinimis rideretur calida, crallice
rustice, kalt, kaltese, aic. RCille quoniam Teuconum
lingua, frigidum est, Lonat, ecgo, inquie, caletaciam:
haustamque de lebere ferrenti laracro, infundic a-
quam. Reillecum clamorehorrido; PramiKalt c
Kaltelt, inquic. Fnimrero, aicille, si adhuic Frioidum
est cgohodichrixero, cibiillud caleticabo, et hau-
riens adhuc ardentiorem infudie. Ac ille bulliencis
aqua Ferrorem Ferre non lultinens, oblicus contra-
Etura cicus alturrexie, laracro exiluit, ad ostiumre
Cludendum ut Fureret relociter currens, cum pestu.
lo aliquandiui luctatur. Scdec hominem ubi decepto-
rem ridic citionem ardentem ab igne dictociriusra-
piens, grandes line numero nudointresie.
19. Nunc Farraginem proxonam, GalIo- Fra-
Cicarum dictionum, qua pura puta Germanicae luer
neciph Calli unde cashrabeantsciunt; idcoquein Lc.
xicis luis, ac alibi passim, in illarum cermisindasa
dis, ranonilumire letorquent.
A-

## Folio 55 — 797707557:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
55.
lesne Cabula, Xlen OchuchaBlen.
aller, ire, Vallen. Nallus, Callus, Belgice een 
Amuser, occupacum cac. vonmussig sein. suß enim
ocium est.
assembler, assregare, versaniblen.
Avanture, Fors, Forcuna, Ubentheur. e perperam qui-
dam scribune adrenture, quali descenderce ab
adrenire
Avensle, cacus, vhnenil.
Attrapper, deprehendere. Froanven Sic Trape, ein
Oirii oder Ochline.
Bacin vel Bassin. Pelris, Decthet. Sumitur etiam pro
salea; à ce quil estoic Faieprelques à la maniere d
umpecirbassn; comme le peurroires anciens lc-
Dulchres.
Bale. Follis, pila; Daal.
Balle, Faleis; DaHI) Faller) allen. emballer, eimpas
een: eniballeur; Dalenbinder.
Bansproclamatio DeF Praeconem. Cujac. in com. lib. T.
Feud. in praefat. appeller a ban; es fiches, einen offent
lichoureheinen Unschlagciriren. Similicer ee Galli
adpellaneles bans, Die Vertunot: Dver Vubruruns
Derverlobtens Foin der Rirchi ein zeiclans voc dee
Dochseitgeschiet. Four es moulin banier, vel banal
verbandtoder verussie sublens oder Zachtuchin
Darein man zumahlen vno bachen verbannecist. Sic
quoque Crocmani dicun Vinverbantersdabistver
riessis uno verbonner Forst. Ire Zuinq uno Danspro
cerritorio: Da etner zu zwingen vmdvannens dao ist
Bugebietten vno. zuverbleten Batt. Padem ratione
jurildictionem lignac: uc Dluttbanssurisdictioeri-
minalis: vide infr. verb. Eschevin. Calli cciam di-
cuneban, ex bannir; Die Dce) in die ch ihun, dao is
erent

## Folio 56 — 797707557:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
5.6.
offeniteh verriefsen over excommuniciren: hinc.
Forbannum, Forbannici, relegatio, releraci. TTo-
toman. in Lex. Fend. verhannerte) verbannung. Iser
banscriereban, id estcrier le ban, in oas beer verbana
nenoder foroern, cdictum quo tcudacarii ad mili.
eiam in diem certum crocantur. Arriereban
an solehes zum anvernmahil geschiche, Uberban
Ttalesimus in scripcoribus rerum Germanicariin
bannum folrerepropcer Flerischli: id elt derre
etatae vel delerca milicia panam lultinere. inibi
quoque dicitur Bannicus, in hottem qui csteroca-
CUS. Hlotom. in ductionar. Fendal. AC Fere cAt uc pur
c
cem, Baniere, vexillum, Cionum, Panier atinens
descendere a Bar. Diemeil non Uliero Peinertoniche
Bannercc, danistein Fatueehen, oder velher nicn
su Dannenmachigehabe, ein Danier dorsre funren.
vid. Nicad. in Dictionario major. verb Banniere, C5 verb.
Pennon. DBarausserzuseten dabvor setien ein Da
Mer 1. vihi waranders, dann so mansert ein setnlin
mennet, gevesen. Zno hac namblich ein jede Otaus
aucheiriieder Berr, Feiliersen Danier gehaberdaruno
Dererin Rocen seinem Sionis hugetogen: id quod.
adluisin Elelreciis, ubi mores prisci radicaci vi-
dencur, ulu obfervatur. Sic dicimus Dlurtann
ser
oder Dlurschilor; Zapen Der Regaliens rexillum.
Praecorium. Duo Pollenalle Die jenigen Sursten fo
dicicholehen Diesen Ochilor su Fuhren mache haben
vid. Petr. Albinum. im Cachsischen Ctambuch. fol.
234. Pertiner huc quod Ccribie Blondus, Dec. 2.
lib. 2. Roma perca cempora, lingulo lemestri da
tus a Pontifice Urbano Senacusjus dicebat, eUr-
Bis custodia corius administracionis, Banderesii.
erchane. curam. Eaenimresiminisformaincbo
aV. C

## Folio 57 — 797707557:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
averae, ex quo Senatores s Pontitice externosha
Dere caperane: dictique fuerunt Banderelia re.
Xillis, Callieorel pocius Crermanico verbo; Ban-
dislonseprius in Icalia appellacis. Singulae enim
decuria luo incorno(cebantur signo, ee quisubillis
ConTcripeierant, paricer cudecurionibus Baderesri
appellabantur. Cuin eBaron Baro, cx sencecianon
Bullori a Baniere Pou rexillo denominatur: quali
unus ex opcimatibus, der einen Danier Fuhrt: un
homme duhaule justicier. Girard. fol. 373. tom. F.
Sed vide Discur(. meum de Baronibus. num. 15.
Banc, relbanque, Ccamnum, Dane1 Banquier Prape-
aita ZechBler) Viner so su Dance sinet. UTurpa-
cur quoque banquier, pro sragulo. Uin pfulbi
elchenmanaus den Banctlest. Fxco quoque di-
citur Banguet, etn alze.
Bande, aur Bandelette, Fascia, (F in ∞ indet banoi binde.
veceribus Fracis Fuit Binda, ricta. Bander les yeuxs
Dte Dugen verbinden. Inde Bandepro fodalicio:. UE
bande des senidarmes; qualunici ec colligaci.
Bassalettes, Picardi ancillas e filiolas rocane, quaene-
oocia domestiea curant. Germ. ZaBle. Balinc,
Regis Thuringorum uxor, Childericum Sequens.
Girard. fol. 44. tom. T.
Bastard. Spurius DascarDt.
Bec, roltrum aris: bequer, bequeter, velbecher, im-
pecere rostro, Pinen.
Biserrent debise. Borcas. Veceri Pranciea lingua, Bisan
curbo cst, e Bizzedon, Fremuerunt.
Blesser. lxdere. blehen vertenen Bnarvat.
Blen Colorcaruleus, Blam, Dimmelblar. Blevet. bla
we Pornblumen. L ac. Baprilecula.
Bloc. enbloc. Cummacim. a Cermanico Dlor) delcen-
2
dic

## Folio 58 — 797707557:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
58.
dic, unde e hodidincondice Facta, rel’accumnila
car Blocet rocamus: Blocul. Bloquil. Bloccace, Blocaille.
DlochauB. Bloquer les passaces, mit BolhernDen V eB;
verlegen..
Bord, Ora, Dors) dianis ubern bordi werffen.
Boscare, vel Bocase, arborecu. Dusct gebuschI. boschel
Ducholh. Bosquet nemusculum. B05. O1. Bosc. Pi-
Cardis pour Dois-
Bottes; Vel Potines, Ocrex. Dossen Sliderestiselo.
Bouc, hircus, Doct:
Boucle, ein Ductel Bouclier, Alypcus, Ccuoi weil ex ipi
wic eingrosse Durel
Boulevart, Propuonaculum, Dolveret:
Boure, Pourgade aCir. ropr 6., quodcurrim notae vel
castellum, Durg, OchloboderCcati. Unde Durderi
ctres, in oppidishabicantes. ex Faulxbours PrO. Quo
quidam, uccestacur. Nicod. Forburs Ccribuntr Do:
burgs Dorstatt. V. meinfra verbo Faulxlours: Vecerti
eriam Prancicalinoua Burgi, Cumicur prociricate
velcastro. Orol lib. ult. Valecinian Burgundionui
nori nome oppres:: hosgnonda ubactâ GiCr-
mania a Drulo er Tyberio, Percastra dispoltos in:
magna coaluiae gente, aEquC CFIANOMCN CXOPCTO.
Cumlisse: quia crebra per limitem habicacula co-
Cticuca, burgos. vulso vocane; liodicque praevalidai
manusin Crallia, Ccc. mansuece rirunt; non quasii
cum Cubiectis crallis, sed cum fracribus: Christia-
DIS. vid. Ouillaume Paradin. lib. T. Cap: T. annal: Bur-
gund. Rhenan. fol. 52.. Vix. Crgo est, ut adstipuler.
Luitprando, lib: 3. Cap. 12. qui aucumati domorum:
congregacionem, qua muronon clauditur, Dur:
dum vocari. Nrequeeriam lioc admierunt Grerma-.
nica verba: Durostal) Durosrio Durggra uri
vo91) 26..
Brai-

## Folio 59 — 797707557:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
1Ci
alt
Braires ejulare, larren.:
Brandon, Faz. BranDr.
93
Braque, e diminurir. Brachet, canis Callicus, caniso:
dorus, velodorilequus, lagax. Drau:
Brevet, diploma, Driefs. BrerePapale, Pontiticisre.
Scripcum. Brere teltacum, cujus mencio fic in fure
Feudali, liccera cestimoniales. Sed fuic. rox. haec
etiam uturpaca a Latinis, prochiarculis sculibellis.
Calv. in Lex. Furid. Ad de Lydium in Clossis L atino- Bar-
bar.. verbo. Brevis.. Lindenbroe. in: Glossar. verbo:
Breve D
Rrillant. cadians, glanzend; unde Zrillens conspicilia.
Brosse brossaille dumerum; hinc Drossen Oprossent
vel spreisseno.
Prouet, iusculum, Drus de inde Brodium.. HTilp: Bro-
dio; oBroete: Teal. Brodetto..
BrunsFuscuscolor. Drauns Prunet, Dreurlet..
Brunies Germanice Drunne I. Thorax: ein Drusto
harnisch vombrennen oder glannen. Nam d Callis.
Brunirs est: Polire. Hlocquesen su Brunia accipitur
in Legibus Salicis, Ripuariis, Logobardicis, etc.
Exepe. Anciquus Rtirchmicusliber, ds. Delventuchl
indigieatus:
Darumhmilich euc geben)
Fin Drinne munesam..
Realibis.
SreFunoten Delmetiamens.
Qnd auch Die. Drinne ganB).
Dabmansiemustanschaven).
manchem meitten schrant:
Ita: Caroli. Magni consticurio est; de Bruniis, ue
nullus Foras. nostro. Regno rendore praelumar.
Tydius in Clossis; operib. Clemansis; quae juncta, verb.
3
Brunia:

## Folio 60 — 797707557:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
b0.
Brunia, es verb Bruncae. Alii pucane loricam, to-
camqueadeo armacuram, alii galcam cancum sI.
omiticare. ad de Clossar. Lindenbros.
Buche lignum, buchettes, qui cheene des arbres. Pleme
buschleoder Reib.
Buer, lixirium; buer, lincea lixirio pursarc. EDaus
weschi Dauchen.
Buisson dumecum. Dusch.
Bur, Vel Burean. Un habillement depecic, pris. Deurte
Ichepleidunu.
Burin, Buriner, Cealprum, calarc. DorensDorer.
Butin Batiner, Peada, praedari. Duc Diuen: beuttens
ausoie Deuclausfen, sreybeuiter.
Carder, carderlalaine, pectere lanam. Rarreni Dder
Sarcerschen.
Corneam nucleus, Rerns cerner des noix, enucleares
BIβ auff den ferneneroraben.
Chaerim anxiecas, Ccrupulosicas. Charriner, Collicicare
Chrineoder greinen, quod ecia olim ulurpatum tuie
procuriolum, Colicitue difsicilem esse: un deolim
exichecon riri Principis cujuldam Der CBriner.
Cihampion, vel Campion, cercacor pro alio dacus in du-
cllo. Samprrer. Champier Remvren. qu’à de re pul-
chrecotom. cap. ultim. Disp. Fendalis. Ecest in rece-
ribuslesibus, Campio duellum, uc d campus, quale
Rampf unde campo se innocencem efficere, in
campum exire, campo dijudicarc. vid. Lindenbr.
Clossar.
Chance, calus alca, Gchant.
Chef. CapuE, RoVHI SaX. SEDF. CTF. XaIDaN.
Chemer, macerari, angere lc, sich Pumen belumern.
Chisfre, Siffersa Hlebraicorel Arab. onam ab Ara-
Dibuszifferx nostrates inventx.
Chosquer, concurrere, Ooulen.
t

## Folio 61 — 797707557:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
61.
Ciller; nictare, morere. Billen.
Cirons, manuum ceredines. Girlé.
Choisir, eligere, optionem Facere, Fiesen) erriesen
Elaquer. Klaxfen1 claquedent, Beentlarven, oder tla
viten.
Eloche campana, Otore) mouconclocheman, en Lait
Bamel, Io gemeinlich ein glocen antraqu. Coldast in
Constic. Carol. M.. Ut clocas non bapeiZCHE, nCC
carcasperperticas pendane, propcer grandinem.
Cochecilium, Chursch. Nicod Flungaricam rocem
eRecensee
Coser, sarrire, un grand coseur, sarrulus. Sofen) onno
Cetoses recus Franconicum. Merula ad Willera-
mum. Fol. 76..
Cotte, Autt. corre d’arties paludamentum, corre de
mailles, lorica. Fr Fallit Scaliser, qui in. append. ad
rergil. d Craca roce crocota, derirat decurtata
Parce anteriori.
Conillon, celticulus. a Or. RoneO, _ Cerm. vet. NuII..
Unde Becanus, Herculem interprecatur Testicu
lum communem. Persenim estcommunis: unde
Deerstras) Beeri exercirus, collectio multorum
hominum. Berbers) commune diverlorium, Da
man in gemein sich verbirget, oderondertiallel.
Comper vel copper. ab scindere. Rorpen, abschneiden: Gr.
nonroo. unde capus, nobis Rorr I en. verschnmer
Baan..
C ouperose, calctiantum, Aos. vel rola cupri, Rupfferr
wasser rilage couperole, ein Duperiu aupges
Schlagen angesichi
Court, breris, Furr.
Cousim pulrinus, Stussin.
Cnampe, Spalmus, PrampII.
eatb.

## Folio 62 — 797707557:0066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
162.
Craguer, crepitare, Prachen, craqueti, eingerrac
Croc, uncus, harpago, sruct.
Croupir, deldere. Croupi, Rrus oder setrimbo.
Cruche. FEydria, Scrus.
Cuirace, Thorax coriaceus, acuir, RuriB.
Cuves cupa, ei Susse: inde Ruffer.
c
Dasue, Pugio. ein Dolch einturner Dagen.
Danser Danser, Taltare. D anB) Dankei.
Descocher, arculagieras emittere. unde Germ. Rochers
PharCEra.
Desser, vel deffier, dithdare. Feidam vehDes (cubellum
indicere. Hottom. in Dictionar. fendal.: Devehoen. in
venicur eciam difaduciare. Lydius in Olossis. Fe
Faida, est inimicicia, vel rindictamorcis. I. inden
brog. Phenan rer. German. lib. 2. Faidam rocabane
Franci, simulearem avercam, qu’aunus alicui, ret
pluribus bellum indicic.
Dome. Norrmannice FBumbrirc quasi Templum
Dominicum. Ical. il Duomo. ( aII. Maistresse eoliser
Cummum Templum. Itisp. El asseo id est orna-
mentum. 
Embles Secreto, clara. Demles Beimblc.
Escarlatre, purpura, Ocharlach. Franco Calli autem
rocibus incipiencibus ab S. Tubseguente alia con-
Conance, plerunquepraexonune E. UE, Sccphanus
Estienne Exiricus esprit, _C.
Escarmonches pugna relicaris. Ocharmunel) a Oraco
Xapun. Quod estpusna.
Eschars, ParCUS. SarG.
Eschanguette, Specula:vom Cchamens qua li Ochale
suece, ut cencuit D. Caspar Simonius, amicus meus.
Eschevin Ccabinus. Ccop) Gehop Cchopenstul
Drchell (opens Franc. antiq. scopeno, pro sudice.
AM

## Folio 61 — 797707557:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
61.
An speculoSaronico, incerpresjudices Banitorro.
Cat; quia bannum, rel judiciu Regium colerrane.
Fsclau vel. Fsclave, Terrusompririus, elaf) Oclas
gual Sclarus, quosCermani debellarunt, ec inser-
rieucem redegeruntv. melib. 1. Polit. C. 10. num. 62
Escrevisse Cancer, Prebo.
Fscrimeur, Sechurivom Gchirmen. Ical. Schermire.
smail encaustum. Tcal. Smalco. Ochmalis Ochmelh
elaB. Fxech. T. vers. 4. Zycer. ducictisimum quid.
Espan PalmuS. Opan.
Esparonier, ParCere, Cparen.
Fsperons, Calcaria, Oporn.
Fsprevier, Accipiter, Operbet
Espier, insidiari. Dus veter  espie vel espion Ovedert
Speculator.
Esquadron curma, Schwadersagmen quadratum.
Fsquis Ccapha, Cchi.
Estace contignatio, Ctoc) sic e Scala, Srege,vom
Oletgens Scyn; Crr. cectum.
Estaller relestaler. exponere merces, ausstellen odet
per
DieVahren auplegen. Sic installer in otacio collo-
care: quo verbolnnocentiusucitur, inc. post elect.
extr. d. concess. prabend. Estel, _ ur logrur rulgus; estau
vel estalilocus in quoresrenales disponiitur, Gtall
Oder GtanDes CF. seaua.
Fstayer, Fulcire, Creuren oncersteurens onterstumen.
Fstoc. Rappieroder Ctecheri d’Cctoc, gestochen Tumi-
cur cciam Fstoc, proerunco, rort oder Slo.
Estoupper, obdurare, versturpenoder verstovten.
Estour, contlictus, Cturm. S0 prend aussi es anciens
Romans, pour, altaue de rillo: uenocat Nicod. l
ectour des venes, contlictus rentorum, estourbil-
lon, curbo; curmwino.
Estuves, Thermae, Ombe) Baostuben.
Faillir

## Folio 64 — 797707557:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
6. A
Faillir, delinquere, Faihtenober fahlennon a Fallere
quia non conrenie LisnIFICaEuS. Faulte, Sebler.
Faulcon, Fale) couc oileau de proye. Palconem ad
Dellat Volacerranus, Serrium Cirammatieum UC.
alE LeguuEuS.
Fauves Futrus, Tulve.
Faulxbours, Luburbium: alii, ne Nicod monet, Pcribiie
Forboure, Vorstast Lorburg. Scd placeEnune Or-
chooraphiareccpea, uc sc quali Falla urbs: e inde
Forlan Fal. velpfalbureeri, non vericires. Ouorum
mentio Ecin BullaC acol. 4.
sees, Fauna, vebnen fehen Hymtec erfem, Veneres
marina. vid. praesat J. Fischart. . E Menzerosin bist. Pe-
tri von Ctausserberq.
Fem lonis, ferrie phrysum rerbum, ut jam supra
dixi.
Feultre, SulB) videatur Baysius de re vestiaria capit. 2F.
Filerum, Barbari rocant LCripEOTES.
Pisre Altulabellica. DA oder D FeiA.
Fin Feins. Ain or, Feingolo. affiner, purgieren) Anterent
Fenmachen.
Finances, Dublica Faculeares. Sinann I faire finance Sl
nanzoder xucher treiben.
Elacon Vel sascon. lagena, Slasch. Ical. Fiasco. FTilvan.
Frascos Vel Flasco.
Flesche. Sagicca, Slisch.
Flente tibia, Fistula, eleutte.
Fol Culcus, pro quo alii Ccribune faul, Fautl) Pavn 6
malus, poan o, ridiculus.
Porest, Cylra, Porst) Childebercus in progmat. IIaS O
mnespilcaciones, qua lunt de ficri poltune in uera.
queparre Auminis, sICur nos tenemus, et nOAra:
toreltis eAt, rradimus ad iplum locum..
L OP

## Folio 65 — 797707557:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
65.
Fourrer. Fuern fourrure, Succer) Sourrace Suteruns.
Fralater, eransfundere, verlassen.
Firanc, liber immunis, fren. Unde Francten) qualis
v
c
Freve sneen. Sneten namque idem quod inco-
la cs: quasi
v
Om Bom (Chomcscerra, regio; Sue-
vi dicut Ban, a rns, racar unde Hlg0v. quasi Ulman
80vi Pasus AlemannOruM. ) EE ex COPEOVONIE
Frequens terminacio Suericorum oppidorum ac-
que Dagorum, Flingen Keirtingens Eubingen) Deo
vendingen Eneringen,
wotners indigena Durger.
Frange, tmibria, Fransen.
Frecate, Celox: unde fers nauclerus.
Frez Frechement, recens, frisen) refraisebir, etfrisihen.
Firicherelfrische. Terre delaissée enFriche, dcrelictum
Tolum, Eroesoin derBrachlge FichruerFrischen.)
Frize pannuscrilpacus, frizer Freissen. Inde Sueris ges
Freno pro lertis rusticarum puellarum, crilpis.
Froisser, calcare. Vereri Francica lingua dicebatur
freison, velfroison, InEerIEUS.
Oain, vel, uc olim scribebatur nain. Cuins saigner,
lucrari, gewinnen.
Galles, imperigo, Pcabies: undé adhuchodieLCxtOTES,
Oblcabiem, vocantur Balle.
Gaquiere, Picard. Francice, jachiere, noralisager, vex
inder Drach leg1) oder geactert ist.
Garbes Tarbe, vel gerbe, manipulus, Carve.
Gardes relguarde. Ouardia, custodia, Warte, quomo-
doadhuchodie speculas rocare solemus. Sic di-
cimus Bemarsam, circumspecte. Carder, custodi-
re, vermabren oderverwarten. Inde nomina deli-
mencia in ZVart; uC. Candemart) Euiimart, ddcar
quarIIIC. Cardien eultos, Bermatrer. Sic quidam
2
PU-

## Folio 66 — 797707557:0070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
66.
pueant cranson, dici quasiquarson, eiis Anabso aufi
Waset. Sed Dn. D. C aCp. Simonius me monvit
olim; Garton, per mecactesin licrerae unius, dici
de rearcrs id est, Facuus: ficque dici, faire du carson;
produsot. Icem Carse, AilleFolletre, petice FOIIC.
Cardin, Picard. Francice Tardin. TTOrEus, CharI.
Garnement. nequam  gaentemandnut:
Carrous, Faire sarous, boire alut. Car oder allaubirin
eten.
Cersault, Bcerfalce. Dn. Calp Simonius olim cense.
bac, ita dici, aicpopâ nucor: ec aliascundem I ierceleF.
VOCaFI, TCIOBUHS:
Geron, vel giron, linus. Ceren J. OchoB.
Cilisser. Picardis Gisebers labi, slischens. Crr. 7nigeo5, vi
CcoTus, glurinotus.
Conce succur. Curget Froiltart. lib. 2. cap. 30. ulurpae
Courgoul. Corgias Boller. Ilinc (monente D. C. Simo.
sorgiaser, le plaire ex sorgialer auffblasen) en les
Paremenslivr. des Marty ag. 32. b. lib. T. au trajcte
des afflictions..
Gratter, escrattigner, CCalvere, Prahen. Grateleux, Ica-
biolus, Frahig. P.Cest species quaedam impeciginis,
quam Die chratrel, rulso adellane Sueri..
Craver, Cxlare, Chraben) engrarer, incidere (Int:
graben.
Oris, canus, suan oriseli gribgrai
Crippers Crupper, erhaschen greisten: dicune quoque
Craphioner acraphiner, mitdem Chriffenoder Rlau
ven fangen. Criphes, vel crisfes. Plavent Chriffe
Crupe, velaeraphe, Dact oder Brappe.
Cros, crasus, (oB. Crossoyer, Ingropieren majulcu-
lislicteris seribere.. Minute adpellane, DaB PFO.
choeollum.
Ma

## Folio 67 — 797707557:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
67
cuarir, Carare, vom metren, bemasren oder gevebren.
Ouarent, rindex licis, auctor crictionem praectans.
Der einem wehrichasse leisten muß. Guarentare vel
Cuarencilare, luscipere alcerius caustam. Hotom.
in Dictionar. fend. Tlincnobis N eBri quali (BweBrI
sladius, quod nosrindicet e securos reddat. PA
Scautiojudicialis Saxonica, Ouaranda: quod Hiae
anDiemebri vel reneralicer omnis cancie ica dici
vevele, sevehrung. Hlacque ratione instrumentum
dicitur Onarentigiatum, ein wohl vermatrie s’over
versicherte obligation
Guerre Bellum, gemerroder gemirr. EtGuerra, relWer:
Fa sno: cancum dicitur belluguod auspiciis. Cummi
Principisest lusceptu: verum ee quod suscepicali-
quispriracus, cum perlequitur inimicicias luas.
FTotom. dict. Fendal
Onesde, vel guedde, Tlacis, slactum. Ical. Onado wedet
s
ende.
Cuinder, Cursum tollere. inden. Cuindal, ein XBinde.
Onespe, Velpa, Vesv.
Enise, dstanters veiB) à la guile, nach setner weib.
Hache, Securis, hacs hacher, zerrhacten mit Bactben
zerheisen. Hachee, ein gehdetio.
FTacquebouse rel arguebuze, ein BacenbucB.
rraillons, panniculamentum, Barose Cumpen
Trair, Odise, Bassen haissons wlrhaffen.
Traire, relhere, cilicium parin RleDt.
Faiter, aroir ere, nach seinem willen leben. a Deilter I se-
renum: Crr. arre 6). inde souhaiter, desiderare. VCc.
Franc. ling. Ficitinca, roca.
Erale Forum rerum venalium, Dalle. PF. ancov, arca.
anxides Gathhatten, unde loca ubi cognieur Cal,
communiter rocancur hallen.

## Folio 68 — 797707557:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
si
68.
Falebarde hasta, Dellebardt.
Haleeret, Thorax. Balhgereot quala restis colli.
Trante hastile, Ochasis Bandineo.
Tianter, verlari, handlens Bondihieren.
Happer, capere, Baschen. Pap, Instrumentum rinito
rum, quo Curculos prchondune ee abscinaune.
Claran Halec, Baring.
Cardi, audax, Rech vom harrsForcis. Unde Detoharii
Liebhart.
Elardes, vala, Baver) allerlei gerath oder Bap.
Flarnois, armacura Darnasch: enharnascher, behart
naschen. Casp. Simonius censuitolim, rocem hanc
dici deaeranis, aeranid e, pelli agni: pource qu
Onmetroit des peaux d’aisneaux aux harnois des
cheraux, comme encor rorons nous au jourd
hur, queles cheraux desroulliersen Ont.
Ccarpes BarpA cychara, lira.
Pase, un riet licurre Femelle, on appelle unchale;
BaBo
Claster Praefeltinare, hastit, Fectinus, Bastig.
Hlaubert. Faulbert. Haulberse haubergeon, lorica, FIalIBCr-
a Balbberg. Demaille a maille, on Aclchaubero-
con. Proverb. In Cupra laudato rhrchmico libro, in
dem Beldenbuch (xepc rocabulum illudcoinsentu
usurpacur. Incercarera schabet:
Dasprach der Camparteres
Seh binnoch ungemebret
Beh ond bring mirdoch Beres
ein halpperg onomen Ochmetoi.
EEalibi:
Daensricet sie den Perrens
Die Frame loresam
Schicono sein Ochveremu Ebrent
Demi Balbvera sievanam.

## Folio 69 — 797707557:0073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
69.
Deriratur vom bergens dieveit der Ba1B gletejam das
stum verborgen oder bevatrt muroi. Ouasi muni-
mencum colli. Meconrmice lumicur pro lorica-
eo, Furem scuriser. Unde Fcuda Forica apud Si-
seberrum, Tub Annorroo. d apud cirardum, in
istor. Gall. fol. 357. Fiet de Hlaubert: Nelcheo einer
miteinem Rurisser bedienenmuß.
Flavée, praeda, Baab.
Faure, narale, octium, Bases Ochifflande
Traye CcpS, Bage.
Fleaulme, salea, Velm. Ical Flmo:
Elerault, Fecialis, Berolo1) vid. Cirara. m. fol. 377. PF
Fuic olim arssingularis, Hleraldica dicta; de cujus
origine deranit. ride Cornel. Agrippam. capit. BF.
er. d. vanit. scient. Polixe Aneas Sylrius, Lpist. 126.
Elerberge direrlorium, Derbera, vide supra couillon.
Fermine, aut Frmine, vel Ariminc. Tcal. Armelino,
Flisp. Armino, Bermeltn. Mus armenius, rel ue alii
volune, arancus.nom d’une pecice besteletro, arane
la peau blanche; que nons Fouruie de Fourrures
trelexccllentes.
Hober moreri, Beben: nete hobe de la, hebe Dich niche
vondannen.
Focheter, qua Pare, Boschen. Hola Boschal incerjectio
Oltium percucieneis.
Tlonnir, dedecorare, verhonen.
Froqueton, tunica milicaris, Bai) roc.
Houe, houveau, vel hoyan. Figo, Dani MarIT: Zouer
Damens oraben.
Eoulette, Bolins houletre de conil. CFinPuino Bolin.
Fcourd, velhourdis, Thcacrum, Ochauwbin Burt.
Honseaula, Ocrex, Bosen. Tricuehonse. OtrimvA.
ucher inclamare, oIen.
tadivos

## Folio 70 — 797707557:0074
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
70.
ruis, octium vom sauß.
Tulorte arisnoctumma, Dn. C alp. Simonio, vom 
len  Sachcheulens quasi Burlotte.
Tutte, en 5) ut
C
facque sac weiber vocto
Taveline, Favelot, halta Cchefflin.
Isnel. Gchnell.
Tube Fupp, Fupin. Surr) Koet.
Lai Vel Cay laicus, Cay) a naoE.
Faid detormis, laidiss Beplich. Laidoyer vel laidanser.
maledictis inceNere, beleidigen Beblich machen.
Caisser. linquere, laen.
Lance, Lancca, Eang.
Lande, Candis Begent.
Lansquenet, miles mercenarius Eanototnent. Scdhoe
norum rocabulu est.
Lapper, parram canum more edere, Ichlappen.
Lates actula, EaFI.
Lendes, Are Ceodes, hodic leaulx, Are lovaux, pansim
apud Cermanicos, d Franco- CallosHistoricos
dicuncur, qui rulgo subiceti adpellantur: homa
sio obstrieti FeudistisHomines dicti. Cujac in prin.
Feud. comment. (5 FTotom. in Dictionar. Fend. Linden-
broc. in Clossar. verb. Leudes. ezo intr. de Baronib. n. 15.
Ceui Lehentene Armeleursprohominibuslibercinx
condicionis. Fc usurpatur quoque Litus prolerro
Fo. Cydiusin Closs. C5L indenbr. in verb. L itus.
Lippelabium, Cirpe.
Fischers licher, leseber, vel lecher, aueicher, lingere, 
_en. CTF. RCIXCIV.
Lissere, Ora, leisten
Loque, ou loquette, pannioulamentum, Coit; Loque
reux, Picardispannolus, herloes serlumpelo
obt

## Folio 71 — 797707557:0075
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
12.
Fot OBIfaire les lots, ercilcere in parces aequas, Die loB
machen. Fetter aux lots, Dao EoB Darumo werffen. lo-
tir, Torciri, losen
Zuet, Testudo, lanrs Fortan a xenus, abscista Cyllabo
prima.
Maiore, macer mager.
Maintes mancher.
Maire, Scaver14. Der ehrer. Vaire du palais, Trilpau.
Major domo, Magister curix, aula, vel Domus.
Daupinaieri Bormeister. PalatiiComes. Freherorig.
Palat. cap. I. De cujus dignitace, Cacu ec origine,
magnisqueinerementis, d de hujus ofticii aboli-
cione, vid. Girard. hist. 6all. fol. mihig0. 107 -+ 40. 154
257. 170. (56. T77. 467. 490. 536. Inde Mairie, datet
erei Racusmajoris domus. Meiermic, MCrOrCUSO
Derandere vbererisfioder vbermeat.
Manguer, decNe, manglen.
Manteli vel manceau, pallium. Eanteli quorum u
crumque est ex Lacino, Mancelum.
Marc. Exisstamencum. Sara.
Marche, velmarque, limes Mar) quasi Bemerc  ex
quoctiam estmarequer. zeichnen  nocirens meretent
marque noca. A marca prolimice Cumprâ, dicicue
Danemaret dle are Drandenburgi Cceirmaree
Die arc Desterreic. Cirard. fol. 294. Deit Diese
Canderetm an Deh. Romischen Reicho Chranhen gea
devesen. Frotom. in Dictionar. Feud. verb. Marchiones.
Ica etiam rulgo dicisolet, dao Orrmaret mit dem
andern. Tispani, nominant comarcanos, vicinos.
Candroleut. Marches etiam restigia dicuntur: quate
ereheichen. Irem Marche Hisp. comarca, une
Concrée dupais, districtum uniusrillicationis, aue
dirionis Exinde Manguis, marchio, Eargra.
t
AnnOM.

## Folio 72 — 797707557:0076
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
uyas
72
snnon. lib. 5. cap.. II. Reliquic Marchiones, qui
Reoni finesruerentur, d hostium arcerene incur:
Tus. Marquisat, MargorachaHC. Mais. auiourd-
hui cesnomsdeMarquis, ex Marquitat, comme
infinis aueres, lone perrerris et contundus, par l
imporcunice des pluseurs alpirans à noms de
hauces, dignitiz, de se concencants de cela: ur aie Ni-
Cod. inz. Marquisat
Mareschah. Marschalcus eguicum agister. Etaro
Ihalce: qui se Conestable, nominacur. Cirard. fol. 537.
Ctameister Sarstaller: a Mar, Circ SdrH. C. Cquo3:
_ Ochala, quod ancig. Francica linsua signiticat.
Terrum. Urlpergensis, in rica HIcur. 4. Cr0deschal-
Cus, non verus (sc: uenomen Lonac) Ccd fctus Dei
lerrus.. Marcomanni, oie Mahrer cum equitacu.
pracipue praeltarinc. Mareschal, cciam proferrarion
fabro lumi Polec. fur enen Busfichmide: qua dere
eriam intra dicam, ubi de Celricis verbis..
Marsoin, Cusmarinus, Decerchmein.
Ulas, vel matz; malus, Den oder Mastbaumo.
Matter, vincere. Deau oder mueomachen.
Mener, ducere. Daherbleibenoch ein Diene) Robineo
ne etu dsenbuo.
Mescam mesel, meselerie. L. CpFOLuS,. SaIIS DEaLRI D.
Calp. Simonius ex Icalico corruprum putac; Mal.
di S. Lazaro. Quamalalerie.
Ncurtre, meutrir, meutrier, MOrD Sorden Morde.
Nignara, blandiloquenculus: mignon, delicix. inne:
eAtnobis liebe minnialiehleblic: et corrupce di-
cimus ruls annoli nubsc proinnialich is.
Menino.
Mortier, incricum; arenacum. ortet.
Mutim, mudinerie dedimachersseere
L6BerS.

## Folio 73 — 797707557:0077
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000077.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
Nicher, nidum Facere. Sustern.
Nonne, nonnain, Monialis. Nonne Gorm. CA castra-
ca. Nonna rocabulum habes apud Hlicronymum
in Epistola Enstoch. Sed d Monachi Nonni dicuntur
apud cundem. Ziphilin. in Domitiano: Saepenoctu
cerramina exhibebat, in caque Nonnas emulie-
res ineroducebat, veras xas ruvairas. Nonni ce-
iam Cune praepoliti Monachorum. can. 18. Synod.
aqui granens. Anni 816. In Regulis B. Benedicti:
Priores, Juniores luoss Fratres nominene; funiores
aucem Priores luos, Nonnos vocene, quod in-
celligitur patorna reverentia. Apud Agrpcioso
Tanctimonia praelignes Monachis Nonni diceban-
EUT. Rhod. lib. 5. Cap. T2.
Nuque Sa Benie Suctem.
Ost, exercicus, Foudiltis dicitur Hostis. Notom in d. Fend.
Indehostenditiae, quarum mentio fc, lib. 2. Feud. ti
tul. 40. 5. praeterea. Bostendienses serricium bellicum
quod ValallusDomino praeltarerenecur; uc obser-
varic Ercherus. Inde deducicJoh. Lydius in 6los. V.
bostis. hostage, obles: ex obstagia, da sicheneralo ein
Bensel Mellen muB.
Papecray Plrcacus, Davengan.
Pattei palmapedis, Daus Pfavot.
Perle, unio, Pertin.
Picquer, Fodere, Rimulare, Dicen. Picque. Epieet
Piete. Forlan de renantondere.
Pieces particula, Pisset Dihe.
pilier, columna, Pseiler) Cr. runn. Saxonibus e Bolgis,
Temper p. eMtab inicio dagelcharum, sibilum nem-
De sculiceram F. rejiciune: ec ita pro pferois dicune
Deroi. Pal. Pro D Fali DersisproxfersioE.
ripespiper, pipeur, Dei1 D Feisser Dseissen.
 2
et

## Folio 74 — 797707557:0078
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Au
pisser, meiere, Dissen.
elaces arca, Plak.
Plaider, agere caussas, plovern rabularum: moreblar
terare. hinc Barbaricum placitare, ex placita peo li
te. Totom. indict. fend. Placita Criam judicia ac. con-
rentus lunc, ad discepeadascauslas incticuri. Trinc-
mar. exist. 3. Conluccudocune cemporistalis crat,
uenon laepius, Ced bis in anno, placita duo cene-
TENEUE.
elastre syplum, Dflaster) Or. rNa de. Plastrom loriea.
hincnobis remansie Plaimer.
elat, Eben, Aach un deplacpais, Plac Felo. uturpa
cur etiam pro cacino, fur en Aachechusels ei
inblati. CF. 3. nar (6, lacitudo.
Priser, laudare, preissen PreiB.
Ouille, Rigeloder Regel.
Rafraischir, exfrischen.
Rainsem ramulculus, SeiB.
ans velrens, ordo, Kinstranser, in enen ins sellent
haranguer, perorare, im Ningreden.
Rassombler, contrahere palantes, versamblen I ~. TuD:
ANembIeT.
RMUS, Dau ratepenade, SledermauB.
Rente, redicus, deni. Cultinde enimetster qua
AOL.
Reistres, Neluer) Led hoerocabulum, ur de Lansquenet
nostro demum scculo ciermani. Calliis incule
TUnE.
Riche, dires Nich oder ENetcB.
ister, rapere, mannesrielraselo il; on n’yalaisse ne
riffles ne raffle. Tlincque (monenteDv. C asp. Simo-
Se
nio) apudHsispanos es rifar. Qam Die Optnler
eluiame seheniodermanu manesmas ausjaB)
durns

## Folio 75 — 797707557:0079
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
Daran seder sein quocam gibe vnodarnah srilever.
es habensou.
aime verlus chychmicus; vomsusamen retmen dex lei
HenOyulaben.
Robbe reltis, Dioc) Rocbet velrocquet, vectis rilis, boguei
ton, cunica. Rauba rec. Theocilc. L. Vectis. Lindebros.
inOlossar. 2. Walaraupa.
Roc, Velroche. FupeS, Or. suZ. Cermanis eAt. u I Pro
cacuminemontis.
Rober, Praedari, rauben.
Rolle, roulle velroole. Cacalogus, ein NOHes ROVCI 1 vro
Dars concrerolleurs CBegenschreiber.. Rouller; Tonens
ruplen, rolucari, inde, Mou. Roumagen) rouliersi
rector, Moller.
Ronde Focundus, RonDo:
Roscean. Arundo, AoBr.
Roturier ignobilis, einer ve der gemeine RDHIRoerer.
Kosse, vel Roussin. Fisp. RoZin. RoBI Dengst..
Rostir, Forrere, allare. Mosten.
Saccacer. mettre tont a: sac depopulari, Caeman.
machen inde sich besacten.
Sales aula, Caali. La loy Salique Caalreche (quod RO-
bertus Genal, Epilcopus d’Auranches, curiolus.
inrestigator antiquiracum moner) aulicumnem
pejus, ab hieredirare Salica cerrae Fominas exclu-
dens: cui contrarium est Eandirem; Foeminas in:
verraguanon est Salica, ad luecessionem admir-
cens. Salica terra, quae Resis vel Coronx proprias
auta Resc in Feudum data eA. Oiaguin, lib. 8. F d1
nobiseadem racione. Cammerouti vocicatur. Pu-
blica nempe praedia, quorum pensionesfilco. Pol
runtur. vid. Lindenbr. in Glossar. verb. Salica terra. Sa-
lestadium. Meropolis, da Dle Bofnam I DDeE
onsi

## Folio 66 — 797707557:0080
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
sonsteinxalacium ist. Nec est quod Salicam legem, a
Salinsis, vel Saliis populis, aut à Sala Aurio, qui
Thuringosdiridica Sorabis, deducamus; cum ex
communiori opinione, Pharamundushujus legis
Fucrit auctor (quamris virard. I. fol. 2I. del hist. de
France, cam juniorem ene pucec) eoque tempore
Francishrauc Salii vel Salingi fuerine nuicupaciinee
cciam ledes luascumhabuerims in Francis Orien-
cali. Legem aucem Salicam. pessimam este Fran-
eis, Mejerus, in annal. Flandr eradie e caustas ali-
guam muleas addic: Ced camen merito, scul oracle
dela France, e rempare dela dignice des Francois,
xepucatur. Videtur auec Caat antiguirus Cer-
manis, domum ligniticase: un de Galisuchen sid
cA Ccrurinium domus. Lindenbr. Glossar. v. Sala.
Sales Cordidus, salisi Depla.
Saulse, Cuthi Calicura.
Scier, vel Sier. Secare, Odgen) Odge sceure, Cagsvan.
Scneschal, Praefectus prorinciaru. V. Cirhard. tom. T.
fol. 376. Schalcus est ministor, incerdum eciam da
num Fraudulenter datum. Lpdius in Olossis. Son re-
xo, vero, areseneste, de sente, armenta vocantur, in
lesibus Ripuar. _ Anglorum. Lindenbros v. Seni-
schalcus. Tlelrecii adheic dicune eln Gener.
Serceant; lictor, Ochera Ochertant. Epist. Balduini
Flande. axud Arnold. Baronibus, milicibus, Par-
Ziantis, omnique populo Chrictiano. V. Lindenbroe.
v. Servientes. Sarzieances ergo ridentur larcinas
Portances, quacharceants, oncraci, Ccectentnec
Dder EFDB.
Singler, Geolen.
Soc d’une charrue: DluS) Ceegover Fysin Deb  AugB
NOmCT. Sommier relsoumier. Jumencum Carcinariun
Gaum
66.

## Folio 77 — 797707557:0081
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000081.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
Gaumrobsun cheralporcetaix, ou porre bahiuri.
Ical. Somiero, carallo ec alere animale ctii porca la
Foma, vel Calma autcarca. Hlictorici sonmarium vo-
canc. Sic Diertimarus lib. 3. Chron. P. 33. Cum Sou-
mariis plurimis, quasi pecunia Carcinaris. Annales.
Crodetridi Monachi pag. 275. Tlactenus rehiculis
necelaria deporcabane; ex hoc jam Coumariis usi
Fnc. ~. Cydium es Lindenbroe. Tlincnobis Gaymeri
ite auff demeaum fubren. Datier auch en Oaumt
e
over Com Zein nachi Breihganischereich Covil ist
alsein oB ungevahir eriragen tan. Pciam CTalli
vocan sommiers, crabes compactiles, entez lesuns.
dans les autres: quazusamen gesaumet oder gefuget
Soviller, Fcedare, suolen, besiolen.
Soulde Cipendium, GolDI. Souldoyer, DesolDe. Souldart,
vel soldac, Golda11. Goloner, derombemen Goto
Dienet: cum e corra ralaltus, Feudi luinomino ad id
Acobstrictus. Soldata, Feudictis Aipendiuest, militi.
concentum; in pecunia relannona; Tub tidei de ob-
Cequii codicione. Solidarii alienigena milices, mor-
cedeconduci. HTot in Dict. Fend. vid. L.yd. V. Salidatus.
Soupper, canare: à Cerm. Cupx) somaneuman gleict:
u anfango ees Slachlesens ausgesteu. Cic. 5. Fuscul..
Dionylius Sicilix Pyrannus, nesans se jure illo ni-
oro, quodcana capurerat, delectacum. Dudwirs:
Supp, vom Supvenoder Cuvten genannt.. OuaH.
Gurvren, Purflen, à Corbendo.
Suere, ucerssauxasor. Dioscorid. lib. 2. 6. 107. Paccharum.
Sueil; limen, Ochvelli
Sur, acidus. Gauor, sur.
Taille sectio, Faille: Iremcollecta, collacio, Creuort
Ochahung: Dteveil man sie vinlege oder aupitelle..
U Curpacur eria Faille d Fraco. Oall. proproporrione:
00

## Folio 78 — 797707557:0082
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000082.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
28.
GodieZeurschen Wercemeister auch 2 Bellunqu nen
nens debelle taille, dem alle. Clider mohl gecheilt ddex
proporcioniere sennot. Tailler. Cecare1 theilens enio
Swevschneloen Failleur, Cchnetders qualuchester. Tail
loir, asiette trenchoir,  aller.
Tarse veltareues pelta, Farich.
Tarir arere, Barrenober dorren verseceneri
Taster atcrCetare, Lasten.
Tetre, tetine. Mamma, Elere.
Tonne, tonneau dolium, Fonnes FaB. Sic dicimusein
Fonne Dier) alh) icem ein Lonne (BoIDL. Tonne-
lier Fomnelev. Siefter: entonner; cin Fonnen) in. en
SaBchlagen. entonnoir. Lrechueri damieman etvas
in ein aBlasset.
Tousses, cirri, 3opH.
Fournoyer. Lurniem ragari, a tourner.
Tourte, eindort.
Trace veltigium. Frappe Frarnes Lrat) creuen.
Trencher, incidere, Srennen.
Treves, inducia, Pax, Treuca, aFrew) quia Edc incer
Policacontirinacur. Treuga Domini, Pax Dci. Idco
Carnorens. Fpist. 90. Ouia Treusa Dciest, non
Communilese sancica. Claber. Rodolph. Fist. lib. 5.
Cap. I. Hloc inCuper placuit univerlis, veluci vulgo
dicicur, uccreuga Dominivocaretur: quae videli
oernon Polum humanis Fulca praeconiis, verum
etiam multorum Divinis suffragacacerroribus.
Trompes trompon, crompetre. Frommes Fcommeiit
Trompeteurrommeter.
Troth, trotter, discurlare, Froccens oder Frouulen.
Trouble, cumulcus, vom Frieos troubler l’esprit, Dao Cea
muiberuben. Pescher en l’eau trouble. imtruben Wasa
Ter Richen. Frispani dicunt; Lriobuelto, sannancia de
prescaneres
Traes

## Folio 79 — 797707557:0083
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
Trousser, Tuccingere, Gchurhen.
ralise, Fellib riacoria pera: devaliser berauben.
a
rivier, Viers odereners pilcinao
e
rogue aserwogen) 2astervell.
Fc ha Cunc Franco- CTalliex voces, quas ex Ger-
manico desumpeasesse, obicer. observari: nec dubiii
eA, quin diligenciam meam minus curiolam, sub-
cerfugerint alia complura. Infinica paricer in vul-
saribus dialectisFranco- Gallorum rariis, lacent. PE
cexrusplane lum, omnia Fere qua in Franco-Crallica
Linsua, non ex Lacino orginationem habene, Fran-
SisaCC, auc alcerius. cujuldam Cermanicx dialecti
quamriscanobis nunc minuis cognica hent. Cterma-
nicanempe roces, duriulculae lunc; quod emonee
Schudi, qui in descript. Rhet. c. 36. Antiqua ec primaim
Germanorum leripcura jam rix pose incelligi Ecri-
Dic, non quod lingua ipla ulg; adco sE mutaca: Ped
Quodmajores nottri, qui primum linguam Germa-
nicam Seribere cencarerune, agre d cum magnadis-
lculeare poruerint qualdam difaciles voces, d per-
plexas (plabas licreris comprehendere, qua vo-
ram es genuinam exprimerene prolationem. Duri-
ciemhanc, molliacallorum labia micipare conantia,
Paclatim caita corruperune, uc rix acne vixquidem
pro Tcutonicis hodic recognolei postint; quae rere
calia ab inicio Fuerunt. Mulra eria vocabula Icuronica
recustate lunt oblicerata. Flaud nOS,. ut. (5 supra n. 17.
dixi incelligimus genninam Francicam dialectum
recultas quae reliqua adheic est, in quibusdam libellis:
quomodo ergo lub recte tam perexrina, cam nunc
deprchendamus: Nam e nunc Crallum, nottratis lin-
dux plancignarum, Crermaniculegentem lcripeum,
incelliger correnemo: _ Fatetur Illuttrils. Scaliger, in
Post. Fixist. (ol. 434. Fe Anslum, p et Hora qua dxancem
larine

## Folio 80 — 797707557:0084
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000084.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
80
Laeine verba Facientem, non magis percepisse, quam
Si. Furcise uisscElOCuEUS.
20. Sed parilicer mulea rocabula mere OrX
canica habere Fraco. Crallicam. linsuam hodiernam,
Oblcerant palsim docti. Nicod. in Dictionario majori
Feur. Stephanus, tract. de la conformit. de la langue Fanc. es
Crec. Quanec Ciermanica, nececiam Larinacenlen.
cur: nam Grraca nonnulla, Lacio prius donacas
exinde Callis communicaca fuere; pura Cataloguss.
Decalogus, e similia Bquae alia lune, de quibus hio
non esemihi lermo: Seda lpccimen Crraeco- Francon
Crallicarum rocum produceretubet.
Acariastre, OmloB) sol acariastre, de noom reluaquor id
estcapuc quallanaes inccapice.
aiore Acidus, ACerbUS, ayet O.
Aise, V. OlUDFaS, Cetor6.
Albrent, Anas deplumis, Begerdos.
Arrest. Supremae curix judicatum: aegesor, dosma
placitum..
Ause. Aqualiculus, arrcior, dolium, Vasculum
Badault. Ineprus Balan 9 Odiotus.
Bailler. Conterre, Banco Micco.
Baler, bab Saltare, CaltariO. BamCCoV, BaM1OoS.
Bast, CliccHIC. Baesa (Co, DOTEO.
Baver Baβa e, IneDeirE, baveux, BaBaE. Sarrulusi
Botarones, co raexa Orapilcium Calica.
Botes Velbotines. Ocrca Brrrrae, Crepida.
Boules Globus. Bon O, Jaculus.
Braire. Clamare, Begxco, Relono.
Braise. Pruna, Bea con FCrrCO.
Bramer. Beauco, in vocem crumpo:
Braquemar. Beaxospraxaceg, Ensis Falcatus, vel breris.
Brasser. Begorco, bullio.
Bravet

## Folio 81 — 797707557:0085
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000085.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
8.I.
Braver. Primum locum sibi relle adCcribere. BegBec
Palmam FerO.
Brebis. XecoBaerov. Ovis.
Briser. Frangere, nes (o, leco.
Brouster. Cdere, Besout, depalcere.
Caler. Velacontrahere, zanauo, remitto.
Car. vae, nam, enim. Hlilv. Ca. en lusar de dezir por-
Gue.
Chable. anco Funis. Postollus cZ FIcbra doduoic hgH.
Chef. CapuC,EDaN.
Chopine. Pinca, ruda, xeonra menlura vinaria Paril.
Chere. Vuleus, laecus, raipe, saude.
Chier. XCcW. C acare.
Coin, rcrsaer angulus.
Coitre. Culcirra, noim, cubile.
Collenomae, slucen. Coller, M 
Copter, axeo Io percutio.
Cotrir ariecare norter Verberare.
Cremaillere, Danseisten: a necpdio pendeo.
Crier, e Criquer Clamare, a ue co, Arido, aut a verbonex
nco: quod estidem quod Arideo vel crido.
Crouler, neser, quatere, pullare.
Crrerel Sire. Dominus, nve 6, velutmoderni Crract
dicune rve6: hoc nomen Epccialicer Impp.
actribuentes.
Dara, mistile, aedis, culpis celi; aeco adapto.
Disner. Prandere, darvcirs exnare.
Donc, Vel don, oor, erg0.
Dru. densus, Forte ab. ad eos, maturus, plenus.
Eclat, vel esclat, altula. F sclater Fransi aularim, Xna0r5,
Fractio.
Enditer, relendicter, Indicare. Erdasis, delatio, erdemrouo,
Erdcix S
Enta

## Folio 82 — 797707557:0086
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000086.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
60
Entamer. Erucr. Incidere.
Fschalas, vel Picard. PCcaraS. X aegZ Palus cuiritis aHi
GaCUE.
Fstase. erm contignatio.
Exomnier. EEour, absenciam fure jurando pursarC.
Fagot. Peum 6, manipulus rirgultorum.
Pardean. Falcis, pépnor, Onus.
Fol. Sculcus, poanos, quod incerdum lumitur proridi.
Culo.
Frisson LTOrrOr. Prissonner, horrere. Deinn, Pior.
Caillard. Hilaris, acaillardir, ay aouas exulto. OCr
man. (BaHI. HICbr. linz.
Galoper. naxra Ccn cquum ad insrestum exuleantemo.
UEgeTE.
Cap. Hlilaris, rarcos laecOr.
Cibonlee. Nimbus, quasi guleoan, id est repentina jaoui
latio, Facta exacrointerram.
Cl. Vilcus, raoios, lubricus.
Gobelet. Vel Coubelet. nuremer, poculum.
Corrier. Velticus delicace. rave 0, Cuperbus:.
Grimper, repere, Xeiuum ca, manibus nicOF.
Grincer. reusavssannire, grunnire.
Ouerdon. Pramium, reed (O lucrums.
Cuerpir. mucare Colum. cer veco SCFPO; rCPO:
ale relbaste, à oleperustus. n (O, doricc an (, SOl.
Heron, Velhairon, ecuchas; aedca.
Heureux. SeIOS, FOTLUnaCUS..
Rogueton. Xilav cunica.
faillir, veren siamco, mitto. Tallet missile:
Tumbe. Picard gambe. cibia, naepern, POplE
ci. Picard, itei, exc hic.
Laidoyer. Nosdoeu Conviciari
Furd. Noedeo, simplOH.
rtibie

## Folio 83 — 797707557:0087
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
esea vet it ei Me. A. 3
Malade. PanaxoS, XGOF.
1B.
Marmot. poeuco, SphinX, lamia, srix. marmonset, ein bosi
fieruns an einem Dronnen.
asc ber. paoraoda mandere.
Mat. pa lacoo demens.
alenestrier, cibicen: pnsip, procus, quinupcuraspuellae
cantu a mulicis ambibac.
Mlincer. Cenuare, puoro, comminuo..
Nocquer. Mana irridere.
Monstache, uosaE, labri superiorisbarba.
aiez. Rolidus, qualireo novus: niezer, inconsulce
agere. rea (co, Cumjurenis:
Noise. alcercacio. voooes leditionem moreo.
onchalant. voxeans, ignarus; indiligens
Orgueilleux. Superbus, oera. Tracundus. Orgueit
enorgueillir.
Oser. 01005, Vimen.
Oster. cber, ubmorerai:
On. 3Ubi.
Paise velpase, aais, Puer.
Dais velPays. Regioraress Patria.
Daracon. en Dubbunde, dao alleo vberr1) a oe ayeses.
Praeterire, vel a nuegnari Couci; importune pro-
Dello. Parancon lcribunt lcali. Forro indo delcen-
dic Paragium Fcudale verbum; de quo Hlocom. in:
dict. fendali.
Baresse. mecors; desidia, remissio.
Parler. megnaxeor, loqui, obloqui. mexnania Parolen.
Parleria.
Dener. mreada PrO nrer, ela borare. pene relpeine, nny de:
roi O labOE.
Plaguars, Prosrammaca..  aues. cabula. in. quib, IIo.
auc aliud feribimus.
BIa-

## Folio 84 — 797707557:0088
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000088.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
8.f
Plagues. Incrustationes, rnaxco; inerusto.
Poison. Venenum, roois, Pocio.
Prent. X0c0) 6, primus. emprent, quati eiur eco) 9: cum
enimnumerare incipimus, er  earor dicim; id est,
unum primum, Budaus.
Ran. PiCaFd. pyv, OVIS.
Rapetasser, Vel Raptasser, parrer, Cuere, relarcire.
Ravasser vel Revasser. Rever vel Resver, delirare per
Tomnum. resuerie peuBasuos, Occupacio mentis. pep-
B(6 ragabundus. rel pE Bco, CIrCUMVEFEOCFEO, Va
cillo: peubevar, rasari, Auetuari, in delirio aurem
CIECLMVETCIEUT CE VaSAEUEMOMS.
Ride. p. 75, FV9a.
ROc. pCoC, FUDCS.
Ruc. puun. Via urbis. Kuse, actu altrane nlarusin, curis.
Sarpe vel Serpe, aern FalX.
Sener. Caiver, lecare.
Siffter. opnour Sibilare.
Tapinois. Lacencer, a ranavos, humilis.
Tare. decrimentum, pdoeg corruptio.
Fas. Cumcilus, Täosco, ordino. entasser. Unfassen.
Thalent. desiderium: undeentbalande, ab edenornS, PFO
pentus.
Thaller. Jamer, virelcere, pullularo.
Tifer, Ornare, Comero, TuOO, Fa(FuS.
Tiller, tiller duchanure, Den Tlachobreche. Timcv Crellore.
Touiller; donco. Doulmachen verfuren
Trepanner, Terebrare, Ten arco; percundo.
Frigueniques. Teixcor ver O, Contentio decapillis.
Trou. Foramen, trouer, pertorare. Jeaco e coneraet. pco
Dertoro.
Truffer. TeuDco, Tublarino.
Tuer, Oecidere. Duco, macto.
Tumbe, rel. Tombe.xupB , cumulus.

## Folio 85 — 797707557:0089
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000089.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
5
Fxc  aliaadhuic plura, in Franeo Gallica lin-
ua vocabula inveniuntur, ostentancia manifesto.
Ciracanicam agnarionem: Ced eam unde obtincant,
in obscurolacicare rideeur. vid. Abraha. randerM yliur
tract. deline. Belhica cap. 9. C5 ibi in addit. cum Perionio (5
Trippaulto decertatemjunge ful. C. as. Scaligerum, in Epist
num. 18. fol. 50. e5c. In Hlispanicâ lingua, mulca Pu:
nicarerba unc, qua Ilebraea vel Arabica ridentur.
Bernhard. Aldrete. 2. Cap. 28. FF etiam Jol. Scaliser in
Epist. posthum. fol. m. 489. Quarcam parcem Flispanica
linguae, Arabicam esecenfet.. Sed Facilis et cerra cA
conjectura, Maurosqui mulca per secula ITilpaniam
incoluerune, ca illic inculissc. Constat quidem, CrX-
cam linguam Crallis olim, ancequam a Romanis de-
vincerentur, non adeo incoonitam fuiste. Drurdes.
in omnibus Ferepublicisrebus, priracilque rationi-
Bus, licreris Gracisusilunt. Cxlar, de bello Call. lib. 6..
UDi Frocomannus innotis, non Colum licceras, Ced B.
verbaOrxca tuisse concendie (quod camen Toh. Scl-
den, in Fano anglorum, fol. 18. nCgaF) Pariter, ut Lupe-
rioribus seculis, cam in Germania, quam Callia
instrumenta publica e res aliae quae alicujus mo:
menci fermone fere Lacino conlcripea fuerune.
Sic ex Tacitus, d. morib. German. non procul à prin-
cip. Monumenea e cumulos quoldam Crracis lic-
ceris in scriptos, incontinio Cermania Rhacixque
adhuc excare dicit. Fuit quoque Massilia, colo-
aia Cracorum; ee Crallorum Academia conimu.
nis. Scrabo. lib. 4. Ouicunque lune clegantioresibi
homines, ii, inquie, (c ad dicendum Exphilolophan-
dum conterunt. Icaque Urbsca paulo ame Barbaris
Locoludilicerariipacefacta, canrum Cracarum lice.
rarum Audium apud Gallos excicaric, aut contra
cuum quoque formulas crxce conscriberent. LC.
tiodié

## Folio 86 — 797707557:0090
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
nekerchio
et Ado lx K., Prugens. d acd. pptanc. grae
qii s alsim le Germmne e graeu
in
Podienobilissimis etiam. Romanorum perlua(IL,. ut
dilcendi Audio, pro. Acheniensu percorinarionem.
Psilienlem amplecterentuE. Ouos cum videne
Galli, quia in paceriritur iplquoque habentes oeiu
huicrica insticuto impendune: nam ex priracim et
Dublice a Ciricacibus ue Mediciica ec Sophiltx con
ducuntur. Adeoquoper Massilienles; magnus echo-
minibus e rebus impolicus est nitor, uenon Craecia
in Calliam emigrasse, sed Callia in Crraciam eralaca
videretur. Fustin. 43. num. 4. Anneergo cum CTracas
doctioribuse Gallis non Fucricignoca; accidie indeo
utCrraca roces usurpareneur, uc apudnos L acina:
quia maxime Fere qui Lacini, Crraci quoq: Termo-
nisnoticiam haberent. Sic enim Jurenalis, Satyr. 6.
Senon putatulla
Formosam, nisi quae de Tusca Graculafacta est?
De Sulmonenisimer a C ecopris? omnia Grace.
HoC sermoneparent, hociram audia curas,
Hhoc cuncta effundunt animisecreta, quid ultra: 5
Concumbunt Orace.
FC ex Ouinciliano, lib. F. C. 2. liguet, puCrOSRO-
manosprius Crrece quam Lacineloqui plecunq. didi-
cise.. Verumhaud queo quin ica lenriam: Fch illa
vocabulanune Cermoni nostro sine oblolera, nihil-
omninus aliquando cTermanica, hoc est, mere C et
cica, velpocius Francica fuisle; ex cognatio Crerma-
nica Craecaque Lingua, neminem doctum lacere
Doces. vid. Orig. Ling. German. Andr. Ftelvigii. (5 qua-
dametiam Crusius habet in Nomenclat. Graco- Lat. F.O8
etiam, quostlenricus Steph. Cracos loguendi mo-
dos, Crallismodernistamiliares, oblerrarit, lingu
larique libello inclusie; omnestere, paucissimistan-
cum excepris. meTOS CNC, puro Cermanismos. Nec
Fuie
86

## Folio 87 — 797707557:0091
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
8
Fuic adeo Frequens olim lingua Graca in Celcis, ut ad
vulsum pocuerint quaeda inde rocabula perrenire.
Calarenim, lib. 5. de Bello Gall. ad. 9. Ciceronem à Cal-
lis oblestum, epistolam Orxcis conscripcam licceris,
mictic; ne ca incercepea, ipsius ab hostibus consilia
cognolcantur. Id quodtocidem Fore rerbis com-
memorat Dio. Verolimilem icem reddichancmeam
conjecturam (. Quod nempe a variorum Germano.
rum irrupcione, rocesilla Gallia Fuerine illaca, e
vere Tcuronicae sine; licet jam ab ipsis Cermanis,
Siencarmista. Ilanc, inquam, meam conjecturam.
verolimilem reddic id, quod eam in. Irispa.
nica quam scalica lingua, ctiam nonnulla GPX
ca, exFereeadem. gux in Franco. Gallica, deprehen-
duneur.) Hlocque alii obserrarune, et Nolarerranus,
lib. 30. com. Urb. Cruit Fermolosiam aliquorrocum
Tralicarum, ex Graco. FcHTilpanorum, Dicha, Forru.
nas nilaliud elt QuaM GIERCOTUI FuXy. ic Hs panin Ayio filius a quaeco 17os. Ri pluv. a gr.s
:2F. Placetmihihic inccrxonere d aliam phi-
lologicam considerationem. An nimirum Gallia,
olimulufuerie Cermanica lingua : Idq; adFirmo, ec
Factutuisse in Celris porissimum puto. gid. Schudi,in
descript. Rhaet. Cap. 38. Videlsaac. Pontani Ttinerar. C all.
Narbonens. (5 lib. 6. Oric. C. ult. fol. 608. Ad de Cluver. lib. F.
capit. 5. (5 segg. aliquot. Cmilhelm. Paradin. tr. d. antiqu.
Burcund. statu. Cap. 15. Cambdenum; in Britan. a princ.
Non fuit recus Celcica lingua, Germaniea Ox FOTO.
Flincq; CX Car, lib. I. d. Bello Cali. Peribic: Dropcer linsux
Gallica scienciam, qua mulea jam prioristus lon
einqua consuecudine ucebatur. Pe Pacitus, de morib.
Germ. prope fin. Cochinos, inquit, lingua Ctallica,non
eseCermanos arguit. Sed camen Crallicam d GTer-
manici dialecto rantum discrepasse (urcermanica
M
CuDe.

## Folio 88 — 797707557:0092
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000092.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
6d.
superior _ inferior; _C.) perluadent mitii rerbas
qua ex ordinemox referueur; quae licerrarie a Grx:
cis vel Lacinis auctoribus (qui Coli ca habene) liene
distorta: Schudi fol. TV4. (5: FI6. vere camé Teutonica
Func; quamriseciam Romana ciricaris jurodonaca.
Ideoque Onincilianus, lib. r. cap. 9. Verba divridic in
Facinaac percorina. Percgrina, aic, ex omnibus ello
gencibus; uchomines, uc insticuca cciam multa veno.
runt. Taceo de Thuscis, e Sabinis, ee Praneltinis
quoque. Namuccofermoncurentem, Vectius Lu
cilium insectatur, quemadnodum Polliadoprehen
dicin Firio Pacarinicarem: licet omnia lcalica has
beamproRomanis. Plurimum Gallica raluerue, ecc:
Alpes. Ilidorus origin. lib. 14. cap. 8. Callorum,
ait, lingua, alpesmontes alei rocaneur. Pelic hodie
etiam nunc in Helreciis Zlpenindigicantur: in Suc:
via Zibens Die Xauch IID. C a Par quoque r. de Bello civ.
Albicorum meminit Barbarorum, circa Massiliam
incolentium monces. Ilincquejudicio Dn. C alp. Si-
monii Crermanicum Ruxic; der Ulp: trucermta: COr
Porisoperelionocturna, e luftocatio quadam, roci
Spiricuique, liberum incercipiens meacum; F’aunorii
in quiere ladibrium. Or. pans. alias Ochromlet
OchreRle SCACBERUHI2C.
ambactus, apud Fnnium lingua Callica dicieue
lerrus, ceste Festo. Hememinit Ambachcorum acqi
Cliencum Gallicorum Cxlar, d. Bell. Call. 6. Lingua
vec. Francica ambacbeman, cstmminicter. Lydius in loff.
verb. Ambactus. Ambalcia, Crerm. estopera. Ambacli-
ten, opcrari. Ambastacorminister. Lindenbrog. verb.
Ambascia.
repennes. Columella, lib. 5. cap. T. Semijugerum,
inquiE, GraIII ALFIPCMILOMYOCAAE. RBCSIMO, apud olf
firm

## Folio 89 — 797707557:0093
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
89.
fum, fol. 252. dcuno Arpenne, amphoram vini, ecc.
Franco. CFallis cMadhuc Arpent. vid L. Yd. in Clos.
Bardus Crablice cancor adpellatur, qui viror um
Forcium laudescanit. Sext. Pomp. Festus. P. FL UCanUS:
Plurima securi fudistis carmina Bardi.
Ammianus Marcell. lib. 15. BardiForcia virorum illu-
Arium Facta heroicis compoluca versibus, cum dul-
cibus Lrra moduliscancicarune.
Beccus, ucrestatur Succonius, in. Vicelliifine, ralee
Galli gallinaccirostrum. Franco CaII. Bec. Ut ee Bcl-
zis: nobis Colum remansiererbum. DectenoderDi
eten cundere rostro.
Bodincus, Bodinc. Dodenloß. Plin. lib. 3. Cap. 16. Ligu-
rum lingua, Padus rocatur Bodincus, quod signifi
cactundo carens. Polyb. lib. 2. fect. 4. Padum ejus loci
habicacores, Bodencum rocarere: hinc oppidum
juxta, recusto nomine Bodincomasum, ubiincipie
praecipua alcicudo. Hlincque lacus acronius roca-
cur Bodensee Podamicus lacus: finus icem magnus
Cochia interioris, Bodine adpellacur
Bulcae, Pomp. Feltus, Bulsa, aic, Cralli Pacculosscor-
ceos appellac. Franco (aII. Bouzette vel Boulgette. Dulg. aly
Candetum, ita Calli appellane in arcis urbanis spa-
tium centum pedum. in agrectibus aucem. C L. Colu-
Mellot. 5. Cap. 1.
Caracalla. Cognomentum Bassani, Eilii Sereriim-
per. De quo, aic Sparcianus ipse Caracalli nomen
accepic a restimenco, quod populo dederac, demisso
ulque adcalos; quodance non Fuerat: unde hodicgi
Anconiniana dicuntur Caracalla hujusmodi, in ulu
maxume Romanx plebis Frequentaca. Inde reAac
caraques velcasaques, dasum Cuillaume Paradin, hist. de
Egon. lb. L. Cap. 34.
ut
Licrste3

## Folio 90 — 797707557:0094
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000094.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
90.
Casnar, a(TeCtaEOT; e Gallia duCcum. eA, ur die.
Ouincil. lib: I. Instit. Orat. CaD. 9.
Cecos dimiere: SCrr. ac. FI. Aneid. Vers. 743.
Direptumq ab equo dextra complectitur bostem
Hloc dehistoria, inguie, cractum est. Ptam Cajus sul.
Calar cum dimicaret in CTallid, d ab hocto rapeus,
equoeins porcarecur armatus; occurrie quidam de
hostibus; qui cum noc, _ infultans, aIE; C FC05
C F5 a R. Ouod. Callorum lingua dimicre signiticac;
et ita Factum est. HIoc aucemipse Caelarin Ephime.
ride lua dicic, ubi porpriam commemorat Felicita-
CCM 3.
Celtae. CX CaF: F. de bello GalL. in princ. Terciam Gal.
lia parcem incoline, qui iplorum lingua Ccltae; no-
Ara Calli appellantur. Bodin. c. ult. metbod. fol. 437.
Peribit: Celras nihil aliud sixnifieare quam equices,
idque ex lingua FTcbraa probat. Scrabo. vero lib. 4.
Celcasincallia a lui restimacione adeptostioc nomes.
dicie: vomgelten.
Oruides, dehistate Calar. 6. de bello 6all. fol. 133..
5 segg. Plin. de iildem lib. 26. cap. ult. iea Fcribic. Nihil
habene Drurda (ita suos appellantMa505) risco ex
aebore, in qua signatur (smodo Acrobur) Cacrarius.
Jam. per le roborum eligunelucos neculla lacrasine
illatronde conticiune: ue inde appellari quoque, in-.
cerpreratione Craca (aopis) Domut Drurdu rideri.
Hlocomm in Comment. ad lib: 6. bell: 6 all. cap. 4. dc Cu-
ilhrelm: Paradim +. Cap. 2I. TTist. Lusdunensis. Oblerro-
runc; vecerum illam Callorum consuccudinem.
etiam nunc in muleis Crallia locis recineri, cum anni.
inicio clamitane. au guyP an neus: id est, ad vilcum an
DuSHOrS. Cdramris aucom cesto SuctoniO, Cap. 25.
Claudius Imp. hanc Brurdarum religionem apud
GallO53.

## Folio 91 — 797707557:0095
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000095.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
OT
Callos, dirx immanicaris, sc cantum ciribus (ab ANS.
sucto incerdictam, peniciis abolereric: actamen Fuisse
Scquidem mulieres Druiades, ulque quo callia Chri-
stianimum recepit, lacis constat. Lampridiusenim
reterr, calem cunci Alexandro Imp. paulo anrequam
apropriis milicibus occideretur exclamase, Callico
Cerrronc: radasnec rictoriam speres, necmiliti cuo
credas. Et Vopiscus Rurelianum quogue Callica-
nas consuluisse Druidas; Ccisicancem urrum apud
ejus posteros Imperium permaneret, tum illas re-
Spondise dicit: Nullius in Repub. nomen, quam
Claudii posterorum Fucurum. Fc in Numeriano ejus-
dem: auctoris, simile responlum a Druide muliere
Diocletiano reddicums BabCEUT:
Dunum, recori Cclrica Lingua significat mon
cem: Ein Vergoder DiBel. Beloa adhuichodie dunen
adpellât, Die Banobero soam CBestadtdeB Sceroscindci
locamari rieina, agseribus vel promoncoriis muni-
ca. Underulsara eArerminatio oppidorum, ad mon-
tium radicessica qua lunc: ur, F. uxdunum, L audunum.
Ruoustodunam Fuliodunum, Melodunum, Cala-
rodune Crellodunum, quonominc olim adpellaba-
cur Gteyrin Desterreich. D. Cuillaume Paradin. lib. L. C. 7..
del hist. de Lyon. Bodinus, cap. ultim. meth. Perperam.
DonnoS, DoinOSintEEPEELaTuE..
Fporedix, Eporedicus. iea CaHleequorum domito
rem adpellabant. Ubrichter der Dferot. Schudi cap. 38.
auc quasi Dereitter Preroretder I. Beloico idiocilmo.
Calban. Suecon cap. 2. Galba qui seroni in Im-
perioluccesie, sic dictus cA nonnullis, quod prapin-
suisfucrierisus; quem Calban Gallirocant. Aoydi-
us I Fchudi in Rhaetiae descriptione octendic eriam nac a-
care Helrerios pinguem ee cractum hominem, riculu
1
FatV

## Folio 92 — 797707557:0096
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000096.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
92.
(FaID) rocare. Sed Romanos GaIb. PrO Kalb, Vt
Cajus pro Cajus proculisc. Nicod. CralbC: VOx
hodic. Callis ulirata, inquie, parcem illam ance
rioremthoracis, Ccu: indumonti virilis, quod Ca-
ligasretinet; Vulso pour point, asniACac: qua qui-
dem golrpioreterta est, et abdomen praepinsue et
lam inpueris ex exilibus corporibus oltencac. Ilisp.
carbo in eadem fere ulurpacur. sirnificatione. Sed
meo judicio superior opinio probabilior est. Vopi-
Icusin Aurelio. Incerhac fuie Pecricus (qui Cub Au
xel. Trrannidem in Callia exerenie) Chlamide coc.
cinca, cunica Calbrna, braccis Gallicis ornatus, _c.
Marcialis adpellat Cralbinum pro delicaco. (aII. Car-
bes vel salbe. Ical. sarbo, inde carbato.
Gannum. Khonanus 3. rer. Germanicar. CcribiC, ea
roccinCelrica lingua denorari ein S elB. Dver Greins
_ indeadhuc in Hlelretia quibusdam locis, ein. Set
odernihle der C: ein, ein (auo oder Chhaune snomima-
ri. Um aud davistam Gelsen oder Otam. Scumps.
lib. 5. Cap. 14.
Cessatae. trans Alpesad Rhodanum habitantes
Cralli: ee propcerea quod mercenariam miliciam
ObCUME, GCAAEA NOMLIMAMEUE; uc aic P OIY b. lib. 2. n. 6.
Forlan q. Cesamblete.
Clastum, herbaplancasini limilis. Ica in Callia
vocatur, qua Britannorum conjugesnurulquetoto
corpore oblica; quibusdam in Cacris a nuda ince-
dune, Achiopum colorem imitances. Plin. 22. 6. T
Lenca Fiene hodie allis dicta (TTisp. LCgua)
_ duomillia pastuum continens. TCdor. Oric. lib. 15.
cap. 16. Menluras viarum nos milliaria dicimus. GrX-
ci stadia, CralliL cucas, A orpeii lignes, Perla para-
Tanga5. F.Epaulo post; Leuca finicur pastibus quin-
Bentis. Ammianus subfinem lib. 15. ubi exordium est
Galli-

## Folio 93 — 797707557:0097
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000097.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
93.
Galliarum, exinde non millenis passibus; sed Lcucis
itinera eriuneur. PFCodem, lib. 26. fol. 338. Teltc; 14.
Leuca, 2T. mille palluum continene.
Macum.  in Freunoschaffe. (quamris Bodinus
cap. ultim. method. fol. 314. aNerac, quid magum csce,
neque Cermanosneque Crallos apcruisse) Ilsomure
im Cachsischen Kechien Ochweroimas) Der nechste
agnacus, Opulmagproximaagnaca genant.
Marcha. surr, equus: non Colum hodierna Bri-
conulinsua, scd e Germanica; uc probar a restatur
Cujacius. in Com. pr. tit. I. lib. r. fendor. PauCar. lib. 10.
Bini semper administricquite sequebatur: zoi cque:
Aris e ipliperici, de equis, inguie, simutinstructi, ecc.
nominane ordinem hunerernacula lingua Trimarci-
siam. Fc cquorum nomen Marcas esse lcias apud Cral
l0s. Ancccentum, et quod excurric annos, ordoille
oujus Paulaniasfaciementionem, diccbatur une laco
Fournie deConarcher e constiller.
Varga. Cypl. genus, ica in Bricanniâ de CTallia
vocarum. Plin. 17. Cap. 6. nObIS, Morgel.
Pades. GaII. Picca. Plin. 3. cap. 17. Pachbaum.
Petoritum. Ouincitian. Inst. Orat. T. capit: 5. FC
cus (. in Cchedis a Componio Laro relictis) Pecori-
cum e Callicum rehiculum, e nomen ejus dictum
elle existimane, a numero +. rorarum. aliioce, quod
hiquoquepecora quaruor rocent. Idem habetur in
S. P Omp. Festo.
Planarati. Plin. lib. 18. cap. 28. GallOs aratro: du
asaddidisse roculas, Ccribie; idque genus rocare pla-
naraci: hic roxrati, cum germanicoraoplane con-
renir: _ Forccan id Gallicum, est Ciermanoru P fug
raDe vel PluoraDe.
Lin. Lenis. m, Gerr. Feste Placone, ndes Phrygurm
nOK.

## Folio 94 — 797707557:0098
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000098.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
94.
non cracum rerbum est, uc eriam lupra alicubidixis
FcCranZIUS, SaZ. lib. 2. cap. 22. Fcribic: Comices de
Pirmoncin Saxonia, Callici generisnobilesfuisse, e
idem cscac li deignico moncedicereneur.
grem. Rad
Rheda. Gallicuscurrus. Ouinc. lib. T. cap. 5. C0(0-
lum Ciceronem uci. pucat: Seda Varro apud Noniui
cap. 2. 65 6. ejus meminit. Veceres Franci rehiculi
illud genus rocabant Fin Madimagen.
Solaurii. Gotoner. C XFaF. 3. de bell. 6 all. fol.. 67.
Derocos illi Soldurios appellane; quorum haec est
condicio; ut. omnibusinriea commodis una cumhis
Fruantur; quorum Coamicicia dederint, ec. 2 id. H10-
toman. ibid. in notis. cap. 5.
e
Vergobretus. SuMMUS CXCCUFOF, ZBercthobert. Su-
mum magistracum. Vergobrecum appellane A
duis quicreatur annuus, e vixnecilque in Cuos ha-
becpocestarem. Cae Carlib. T. fol. 10. FIocom. in not. 6. 4.
Es Schudi. cap. 38. Rhaet. descript.
Uri. C∞CaI. 6. de Bell. 6all.. fol. 140. Uri, inquies
Callicarox et, quaferiboressionificantur. Conlen-
tic MacrOD. 6. Saturnal. cap. 4. Cerra. Uurocho. Brt
einmilder Otter: Die von Vriin Belvecias reliquiae
Tauriscoru. ScumpFF. 6. C. 26. Drid cs groB. Drach
Oppidum in. Wiircembers. id est aqua multa. D ch.
ectaqua: unde Uachens Aquisoranum.
22. Icalicam similicer linguam hodiernam,
incursones Barbarorum, corumque Termonis cum
Romano commistiones effecerune. Constat nempe
ex anciquicacum monumencis, tam OAtroCiothos,
quam Vil Gochos; Herulositem de Rugos, maxume
vero Longobardos, Icaliam occupac. V. Machiavel. I.
bistor. (5 Khenan. d. reb. Germanor. L.adem occalio, ITi-
(panicam produxir linsuam; dueri enim in calliria
regnUM

## Folio 95 — 797707557:0099
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000099.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
95.
reonum constituerune: a Vandalis Vandalutia non
menhabet. Cacti ex Alanis Cachalanico Regno iniciu
enomen dedere: Gochirero Trispaniam in tocum.
Romanisademerune.
Ac quaedam Icalico Germanica verba recen-
Tereopera precium est.
Alabardam Dellebare.
Albersare, Serbergen. Alberso. Serberu communisre-
CeDEUS: ut supradixi.
alla. FIn) ulna Anglicana.
amazzare. ensen eRReH.
Andar, irc wandern.
Anitra. Uncen anas aquatica.
Arenga. Devins.
Aventura. Zbentheur.
Balco, Podium; cabulat: Baleen.
Baldo, Baldanzo, audax, alacer, Der geschoinooder balo
gerusttB. baldamente geschmtio1 Baldanza, alacri-
Ea5.
Balla Ballotta, Dila, DaBl. ballare, eripudiare Buvffen
odersvringenmieem DaBI.
Banco. Ccamnum, Danas bancbetto, convirium. Bane
et..
Bandiera. Danier, Vexillum.
Bando. Bannum, Dans verrufung. Banditore. PrXCO,
bandire, publicare a suono ditrombe: edicere.
Barca, Oncrarianaris, Daru.
Reccho. Dor. F bccco, diciamo à chilascia siacere
alerui con la propriamoglic: perchequecto ani-
male, dicionon (encadira. Vocab. d. Cru(ca.
Becco, rostrum, beccare, bicten.
Bessa illulio, hinc viderbersen.
Benda. Falcia, Dinde.
Biancon

## Folio 96 — 797707557:0100
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000100.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
Bianco, albus, BlaneeB.
. 6
Bicchiere. Serphus, Decher.
Biondo. BlonD) selB) Rarus.
Boleia. Dulg) Ilippopera.
Bosco. Sytra, Bo(ch. Boschelto, Paruum nem
Botte, dolium, Dorin.
Botrino. DeuI Praeda.
Bracco. Drac canis rectigacor.
Bruno, Brunetto. Fulcus, Draun.
Camarlingo, quaestor, Cammerling.
Cambiare. Wechblen uncc oBCamb.
Canto. Cant SaZ. DFO DrI.
Cappa. Pallium, Scapv.
Cbiachiare, dargen gaten CaII: caqueter.
Cima. Binmens vercex: FF Succi rocane, Fiemen die junn
OproB an den Daumen.
Civetta noctua, enl Saxonice Elevit.
Cossino. Pulrinar, Rupint oder Sitben.
Daram SICa, Dege.
Dansare; Danten) Danza. Dant.
Drudo. amicus, Fraui veriravet cui tdimus.
Flmo, 8alea Delm.
Falda, Sult.
Feltro, epanno composto dilana comprestainsiemc
enonceslino confila.. Sith..
Fiasca Flaschs Oenaphorum.
Fino, Fein. affinare, expursare, Femmachen.
Foderare, soppannare, ivestimenti, SDetern. fodero, Fuuer
sodero dispada. Vasina. reste foderate, gefuieri Rlaio
Fozo, im pecus, Qage, hinc Vasserwogen.
Foresta. SylvaFors, alD.
Eresco Sriich. Frescbexza, risor. hinc fresco, trigus a-
mabile.
 altia. 3. Felis, SaB.
Cialo

## Folio 97 — 797707557:0101
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000101.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
Siallo, purumpucum Capic Suerismum; silrus, getbs
Giallezza, ColOrcrocouS.
Giardino, Charoten, vicidarium.
Oittare, Schiten Werten) CaII. jetter.
Cramo. deam, griboram crictis, maectus
Graltare. Scabere, Traken. CalI. gratier.
Crosso, BroB. Cracus.
Onanzia. gena, Dangen.
Guardare, Conleerare, guaren.
Cuardia einmariB. Cuarnire, munire, vermahren.
Guastare. DBusten ucrum que a valto.
Cuerra. Dellum, Chuers ein Omerroder Banc machen.
Ouisa. velB wip modus, racio.
Haraldo. DerolDt.
Fuose, Bofens dicicur eriam Vosa Loceus.
indarno. altfrandisch1 andran, vel undam, in ra-
nuId.
Innaspare Dasven. Contrahere in alabrum.
Lanciare Ichtesen Lancia, Eank.
Lasciare, lassens relinquere. L ascio legacum.
Mancare, Sscangelen) C arere. manco, detectus, dangeto
Mantello Pallium, antel.
Marca. Etare. regiO, Ora. Marea dAncona marcbiare, sie
marcare, zelchnen mariten.
Martora. Marces, MarDeT.
Milza. Iplen, DdB.
NOZZO. SesTURII DeMUHI. MOZZArES ETUNCaFC.
Nappo. Poculum, dcavA.
Panca, Dane Cubsellium.
Pancia. ZBanst. VenECF,
Panziera. lorica, Danner.
Perla. Marsarica, Perim.
exzo. senr tructum
ricehia

## Folio 98 — 797707557:0102
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000102.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
08.
Picciare, Bicen) picchiametro, pulPacio
Pisciare. meiere, Pissen.
Recare, afferre. Deimen) recten.
Riccos dives. Reich.
Rima, Reim, Verlus homioreleutus.
Risparmio. Ersparung. parlimonia.
Roca. Colus, Aoetens doctenstuo.
Korna, Ccabies, deauDI.
Rosso. rUDCUS, XIOTI.
Rubares Rauben rapere. Rubatore; Tauber.
Rnvidam rudis, impolicus, rauch, rufig.
Salassare miccere languinem, sur Udertassen) Salasson
Uverlaß.
Saccomanno. ealo, Gactinan.
Scalco Serrus, Schalet. Sumicur etiam proconricio
OchalaBeit.
Scambio. permucatio, Daher BleibC MoFamI. ut supra in:
Cambio.
Scampare. Fugere, sich stamven.
Scaramuccio, rel Scaramusio. relicaris puona. scharmut
Bel. G. ein Zermischung der Gchaaren, uc d Callidi-
Cumemestee Propugna
Scarso. Paras Darcus. Scarsita Rargheit.
Scarlatio. purpura, Ocharlach..
Scatola. Pyxis, Echachlel..
Scbermo, detentio, Ochirmung. Schermare, Cchirmeno
l’arte della schermas Fechrunst.
Scherzz Ocherk. Scherzare, la Ccirire, (ch erhen.
Schiavo. mancipium, Gclar.
Schiera. aeies; exercicus, GcBaaF.
Scranna. Tcamnum, Ochrandto.
Scrignio. Cchrein: uerumque à Ccrinio..
Segare, lecare, Gegen.
Senno. prudentia, inus un denamfenmens betrachlen
Sergen

## Folio 99 — 797707557:0103
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000103.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
sergente. accenus, minister, Ochergant) V. Crall. Ser.
seant..
Smacco: Ochmach. Smaceare, schmaben:
Smalto: encaustu, Cchmelt. Inde Smaltato, geschmetnie
Urbeit.
Soldato. Coloner. Soldare, Desolden.
Soma. Carcina, onus, Caum. unde Gaumrob..
Spada. FnAS. OpaHBa. CFF. ∞ )n.
Spann: Palmus. Opann. CIF. omdauyo.
Sparviere. Cperbers accipicer.
Spedale. Opitalo.
Spesse volte. DicmahIi pro oftiermabil.
Spiedo respedone, veru. Opiep) BradispleB.
Spione, E.xploracor, Opeher. Spiare aus vehen.
Sproni e Speroni, Ovoren.
Stalla. Stanza, Cabulum. Ctau Dder Crandi.
Stampa. Forma, Ccamp(I. Stampare, Kamprren iructen
Stansa. Perrica, GTan8..
Starna: Ctaai.
Stucca, em Stect. Steccare, Bestocten rallucircuinjicere..
Stivali. Ocrca, Civel..
Stizza indignatio, OMuh)hinc AukIg.
Stocco. Cirps, Gioe Cumitur etiam pro Estoc Crallico..
Stoppare. Cixare, Obdurarestuxis, verstorren
Strada, via GIraB.
Strale, Sagicca, celum, CeraB1) D fell
Stusa: cherma. Dadstuo.
Stelo, Oriel. Suppa. CurVo.
Taeliare, incidere, dividere, separare, Chellen. Taslia-
cura incilura. Fagliere, Leller.
Tasca: Peram La(ch..
Tastare, Palpare, lericer cangere, lasten
Cetta. mamma, EWH)OX. n du, rr dos.
Tromba

## Folio 100 — 797707557:0104
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000104.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
200.
Fromba. Tromma. Zrom. Trombetta, Frommet.
Trottare. TuCCurere, Frocten.
Trovare. inrenire, Fressen. Trovato in vecus, angetrore.
Varare, vel varcare, fabrn. rarco, Fabre undeferg.
Vsberei. Balpberg v. CaII. Haubert.
Zibellino Bobel. demurc Poncico.
Zufsa. SopH oderraurhandeli rixa.
23. Nec etiam Flispanica negligenda viden-
cur: quorum cum linsuanostrate Harmonia, peci
men exiouum licet, adponam.
Adarea Dartich, CaII. tarse.
affinare. Finirem feinmachei.
Aizzare. Behen.
Arte. Ures dlatur.
Bore. Dutins FaB. CaII. tonnento
Dicha. roxn. FOrruna.
Drama. Drom.
Dranda. Draucs amane.
Esmalt. Ichmali coloris species.
Falta mangels Fehle. Faltar, manglens Fehlen.
Flanta. FleuiP feis.
Gatto, SaR.
Giallo, veljaldo, (Belb.
Onisa. DBise anier.
Taldas, Sahlc. balda demonte, Baloeetneo bergo1 vato
Denenim est propendere.
Hechizera, Bar. Hechizar, verheren Beraubern
Cijo, aCrr. vi6, Flius.
Tincar. BercenI antenden.
Lanza LanR.
Land Cautt.
Finda EInDIhart.
Lista Eetst.
xalco. Ba
Que

## Folio 101 — 797707557:0105
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000105.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
20
queso ReB.
Rabo, cauda. dB..
Rato, rast.
Rneca, RoeE Runccelo.
Segar. Gegen) Iccare.
Sucgra Cchwiget.
Tinta. Dines acinctura.
xercas. Cergen.
24. Neclolum Lacina lire Romana lingua, ir
locisubiplebi vernacula crac; per Germanos, quiim-
perium Romanorum in Occidentis parcibus cverce-
rune, modojam dicto depraraca; e in Ilispanica, Ica-
licam, acque Gallicam (harumque infinicas feredia
lectos) distractatuie: Led _ ipso Termo Lacialis, qui
erudiorum inpeculio remanse, maxumam partus.
est immurarionem. Id quod neminem lacerc p0-
cest, limodonon fuerit percorinus in Ccriproribus,
qui a Carolo Maono, usque ad scculum nostrum hoc
praecedens, quo licrerae policiores reductae Fuerune,
onumencum aliquod inmemorix Sacello consr:
narunt. Scicapeaelerrim e cdicta, scarene restigiis
nostriidiorilmi: Legespuca Wisigororum, Burgun-
dionum, Salica, Alemariorum, Bajurariorum, Ri-
puariorum, Saxonum, Anglorum _c Werinorum;
tirisionum, Lonsobardorum, Siculorum de HcaDO-
licanorum; Consticurionesicem KaroliMag. e TIlu-
dorrici Imperacorum quae omnia antiguitacis de
etiam prudencix Germanica; preciolum concinene
chelaurum, ac nuper Audio indetento, Viri Clarist.
Frid. L indenbrogii, una rolumine edica; et Clocta-.
rio ucilistimoillustraca lunc. Iplum eriam quouri-
murjus Feudale, abundat usque meris Germanis-
rais, Franco. Callicilinisu et lcalo. barbarismis; 2c in
CupeF

## Folio 102 — 797707557:0106
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000106.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
102.
Super complures roces Theorilcashabet, quae ab Tn.
terprecibus, anciquitatum cermanicarum igna
eis, milere corquentur, ec ex praejudicio plerunque
nobis, veraque originin per sencentiam quasi adi
muncur. Porum aliquam mulea Cubiungam.
Alodes allodes Alodum. Alodium allodium. Proprium
cujusqi hominis pacrimonium, _ Feudo opponieur.
Callorum rero alen, ou aloy, vel uc L anguedoes dicue
alod e alo lonse aliud est quam alodium, ue lumitur
inlibris Feudorum, Totom. dict. fend. Verb. allodium. FF
mere Germanica esthxec rox, alledir. Xu s’enim
quodomne est, auseccarum dictionum rim, quib. ad
dicur, quemadmodum apud CTallo Francostres: ut Ila
reche QuguI QUmarIIC. WolFcanc. TIungerus in noris ad
tabulas Bovillianas. V. Glossar. F ondenbr. verb. Alode (5 quae
dixi Polit. lib. 1. cap. 6. numer. 4. V erf. 7.
Bannum. Vid (upF. Dansindictionib. C all.
Breve testatum, vid. Brevet. in dictionib. G all.
Cambium. permutacio, liverei alcerius proalce-
ra substicucio. FTotom. DaBer istnochben den Z euschC
geblieben, ein Kohtam: ec Belg. Femen. Camplor,
Dechbler. Vid. Coldast. aleman. tom. 2. num. 16.
Camera. Fornix Cammers Chheweib1 undepro A-
rario lumicur. Feudum de Camera, Cammer Cehen. V.
mePolit. lib. 2. cap. 9. n. 4. 2. 8. EF. c in co ligniticatu, apud
CracosF acinolque, jam dinin ulu fuic. Varro d. re
rust. I. cap. I. C amaras marmorato, e parietes pari-
mencaque landabilicer Faciunc. Val. Maximus 6. 6.7.
5. 2. Inter Cameram ex rectum. Basilius M. HIexaM.
lib. T. FTomil. T. d snoaS FoY SC QVOVCSCIKaa CgV.
Campio. Vid Champion in dictionib. Callicanis.
Curtis relcortis, Curia, aula: de cuius raria lg-
niticacione, Hlocom. in dict. Do Curi, quod est circui-
TUS

## Folio 103 — 797707557:0107
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000107.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
030
s. Aliivom schursuc sc qua si domus sepimento cin-
eta. CaIL. l. acour. Curia etiam proComitiisHOFaren
cer lumi (olec. Long. 1. lit. 34. L. T. Non Polum deno-
cac autam, Ced e unde redicus ad Aulam. Ouoincui-
cudicie Perus Benerenc. Curtis rulgare est Callico
rum, Pcuemansus lcalicorum. Dauren SO.
Feida vel Faida, Feho) inimiciria. Flinc difsidare.
aut dissdariares inimicicia vel bellum denunciare. Pai
dosus, dittidarus. Hisp. desascar. prorocare, lacellere,
e desasio de dos, cerramen lingulare. SaII. defpier, pro
voquer. se deffier de quel qu’un: ssidarssi di alcuno.
Felonia, capicale Facinus, et Speciatim pertidia
Valalli. FTotom. Deducitur a GaHo- Francico Felon, Cho-
lera. felonnie, acrocicas, impetuo(Ira S. la guerre est felle
id eA, cruelle. Froissard. T. Cap. 299.
Feudum, ut recte Fotom. C. I. disp. feudalis observa-
vit, a nulla Latina roce denominarionem habec, Icd
mere Germanicum est. Nectamen adscipulari queo
Flocomannoibid. qui illud a Cermanico Feho, dedu-
cic. Feida enim; quod estbellum, nullum cum Feudo
Seubeneticio, rationabilem harmoniam habec. Ouin
ec leripeura recus, repugnac: olim namque Phoedum
Ceribebatur. Al. h. Stadens. fol. m. 248. 264. 197. (5210.
Teis. quaest. 2. In Chronicis Flandria, subw ilhelmo Imp.
Faedum, CaroliTI I. Imp. Constieucio de Fendis, edita
a Marg. Frebero, Foedum rocat. In antiquo instrumen-
c0 Tudorici Comitis Palarini de Turringen, de An.
7290. habetur, Ture Feodi, quod rulgaricer dicieur
Manlein, h. C. ETanleben. Inde Vigeliuscenset, Fov-
dum esc quasiroetum sire Zogrhumb; consonante
Oraeca lingua, cui Bonduae, administratio, vel auxi-
lium est. Longobardinanque, de alii Germani, Ica
liam occupamres, administratores, colonos, rillX, PrE
diis

## Folio 104 — 797707557:0108
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000108.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
20 A
diis ec. Dogtoder Verruliher, ad cempus cereum;
vel ad diesricae, in cerra derictâ bello constituerune;
candem adhliostransirejus hoc permisere. Ec inde
lib. I. Feud. tit. I. Sepcem variacionesjuris. de seudi
diucurnitare, reteruntur. Aclib. codom tit. 14. d. feu
do Marchiae, _C. inFeudocomicarus vel Marchia, vel
aliarum dignitacum, non est, inguicJC. CucceAio lc-
cundum rarionabilem eluim; Led hodietrocestulur.
Pacum. Pandem Feudicta, omine beneticium ec si
pendium, etiam quod in pecuniâ conultir, feudumi
Ledabultre dixerunr. at vid. quae dixi de etymo Fendi Po-
letic. lib. 2. CaD. 9. n. 4. V. 4.
Fodrum. Sutter annona milicaris. Protom. Fride
ricus Imp. dépace Constant: Fodrum consuecum e Re-
rale; qua Colene, et debent praestabant. Pecrus dei
Vincis. lib. 2. Fpist. 29. Viarum asperitas, Fodri con-
Auentem incerdicae.
Cuardia, vid. Cupra sarde in dict. Gallicis:
Ouarenare, rid. Lupraguarire.
enastaldus. Occonomus, procuracor domus de
rei Familiaris, Praefectus curris, Cubernaror rerri.
corii, ACFOT. Fotoman. Casthalter Oastreller. War-
Detrid. hist. Loncobard. 5. tit. 29. AlZCCOnCmMUTatO:
dignicacis nomine, de Duce Cactaldium vocitari.
praecepit. Vicus Amerbachius in Capitol. Carol. Magni.
Basteller Ccacchalter. Terminatio Bald a Balten, (er-
vare dicitur, ica uchiccadem sic etrmologia Germa-
nis in 3ast: rel Scasthalter, ex ehehalis qua Larinis in.
Terro. Inde aldias et aldio, pro lerro scu hominc. pro-
prio, aldia, proancilla dicitur. ClOII. vecc. aldiones, in.
calia, Lidi seu Fiscalini in Francio. Ililpanis Castar, eAt.
impendere, insumere pecunias: et Gastador, ille quii
impendic; de eastes TumpcuS.
e

## Folio 105 — 797707557:0109
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
TO5
Ouerra: Vid. Cupr. guerre.
Fauberticum fendum: Vid. FTaubere.
Trominium. Fomaze, CalI. Lanothulolgung. HIomo.
Deannspro lubdico. Cujac. lib. I. Fend. (5 Lindenbrog. in
motat. adt W arnefr. lib. 4. C ap. 3.
Fostis e bostenditiae. rid. OA.
Investitura investire; Domvesten) Aemare: devesti-
re enesenen. Vide Hocomon. in Dictionar. Feud. ubi
probat, non delcendere rocabulum hoc a velte. Ica
lesitur, in Chronico quodam Crermanico reculto:
Dleelbeers onomuroiheii, Bemali Sraseon DD ICBE
Diesuliodem Reiservon den Komern (Befestret nge
Benmarot. Adde quae dixilib. L. Polit. cap. 9. num. 4. Vers. 6.
Fendisride Leodes CTall.
Mambureus. Adrocacus, rel CuratorRcipublicr.
ambureium, vel mundiburdium, CF aII. Mariburie, Cura-
io. Fsoceman. C in ann der Burg. Ruc à Mundio, quod
est cucela: ue Sic Mundeburdis, onus cucela; unde
Germ. Vormunos Der einenverspricht. Zumundig, der
einem andernzuoer (rechen steet. Eunois qui est lui
Juris. Lydius (5 Lindenbr. in Olossar. Verb. Mundeburdis.
Mansus Sire mansum, cA ager cercimodi. TTotom.
Dict. seud. DanBmateI interprecatuF. D. a (IUS. A renti-
nuslib. 3. hubam ex mansum quae bigis aratur. C UF-
ein ex hotam; qua quadrisis. Cujacius se PichauS;
praedium; Fundum aur horodium esse pucane, unde
euericolonus c, ac familiam commodepoltic: ac in-
uper rectisal e cenlum Dominopraelcare. Ica Man-
sum e Curtim (cin BofoderSeieren, mecairic) pro-
miscue dicie Gerhardus)C. Feudista, lib. L. F. t. 1. 5. se
quis demanso. Icidem in diplomare Henrici Imperaco-
ris, apud Lazium lic ulurpacur, ubiica habetur: Unii
resalem mansum, cum omnibus suisperrinentiis, a
WIEFL.

## Folio 106 — 797707557:0110
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000110.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
106.
cegalem mansum cum omnibus cuis pertinentiis, de
ucriusque fexus mancipiis, cerris culcis ec inculciss
areis, adificiis, pracis, palcuis molerlinis, aquis,
aquarumqi decursibus, pilcacionibus, (ybris, rena-
tionibus. laginacionibus, cum omni ucilicate, Oux
aut Ccribi aut nominari pocelt, in proprium cradide
runc. Fcica mansum, est quast domus, manlio: Cratl.
maison.
Marchiones. Vid. CaII. Marche.
Marschalcus. Vid. CaIt. Mareschal.
Moreanatica, relue Baro a Taucenbers. lib. 2.
F. +. 39. Pesic. Morgeng abica, orgengab. SpCC. SaXOn.
art. 20 Sruon vernembr, was ein jeslich Deannvon ei
tersart Peinem eib su Dorgengab geben) des dior
gens alo ermitiruLisct gehet vor essens. Longo
bard. lib. 2. Fit. 4. Si quis L ongobardus morgincap II
Xori fux dari roluerit, quandei cam sibi in conjusio
Fociarerie, ita decernimus, ec. In pactione Cunehe-
ranni ecChilceberri Regum, _ Brunichildae Rcgina,
apud GresOr. Turorr. lib. 9. capit. 20. Tam in doce,
quam in morganasiba, hoc est, macurinali docc. E2C.
Placitare, vid. GaII. plaider.
Saicalex, rid. CaII. Sale
Scutarius, incerdum cxram scrutarius, lumieur
procomilice, qui scuco canciim est armacus. Hlinc
scucagium, Terricium (curi. Hlincquesfeuda Ccucite-
rorum apud Cujac. lib. 4. Fend. tit. 74. Dieciner mu ei
nem leichren D ferdebedienet.
Soldata, ein Destaltung v. Souldéc. 6aII. adde quae
dixi Polit. lib. T. Cap. 9. num. 4. 2 ers. 8.
Treuca, vid. Call. Treves.
Vassus, cliens. Vasallus, velW assallus, est diminuri-
rum. Kotom. Disp. Feud. cap. 2. Dom Fassen DDex (ap elr)
veit

## Folio 107 — 797707557:0111
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000111.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
107
eil sie jorem Serren gefuses oder verbunden selno: odee
meilman micibnen die Cander fast, und im ZwangBalt.
2. Fleis. part. Y. quaest. 2. num. 76. (5c. F. Aque hoc ccy-
mon vom fassen) propiusprimiciro; cum Oesei (à
quo vocem hanc derirat Girardus, hist. de Franc.
tom. T. m. fol. 375. ut es des affaires de Fr. fol. 397.) auECF-
iam Lonseln (quod urpuro placet Dn. BOcCrO) COn-
venianc eancummodo diminuciro. Adr. Turnebus
etiam, ad vers. lib. 2T. cap. 15. aliam habee norationem.
Inde Vatallus, idem quod Ligius est, verbunden oder
gefasset. Namurrecte FToromannus Disp. Fend. Cap. 7.
eradie Licium Fendum, nullam consticuie speciem
Feudi Engularem. Adde quae dixi Polit. lib. T. Cap. 9. n. 4.
vers. 5. Vastallarium, vel Vassaricum, est obsequium
Valalli. Vassallitium, ralallicliencela. Froistard, tom. 1.
cap. 27C. d grandhonneur d vassellage.
Cumergo, non tolum rocabula multa; sed _jus
Feudale iplum, mulcis in parribus, simile sit consueru-
dinibus Gochicis, Lombardicisque: ueprodie Olaus
Magnus, hist. Septentrional. lib. 14. 6. 25. Crranc idco, qui
orisinem Fcudorum à jure Romanico delumune; id
quodcam em arridermuleis. Hotom. disp. feud. capit. 2.
Eeis. part. I. quaest. I. Irec eriam iis adstipulari pontum,
qui CaroloM. inrentionem Feudorum adscribunt.
V. Girard. tom. 1. de l’hist. de Fr. fol. 37r. (5c. ubi is laté de
censuum jure. Occalionem e originationem, ni Fallor
hujus moris, Patelcir exiis, qua luprâ dixi in verb.
Fendum.
25. FclI vero, Gallioa, Tralica, Tispanica, uE
e Anolica Lingua, una eademque rarione acque
Occalione (incursione nempe Germanorum, eo-
rumque linguae cum Larina comixtione) orrx sient;
nam et Bricannos, tempore Rorenris Imperii RO-
manis

## Folio 108 — 797707557:0112
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000112.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
108.
anilatialem Termonem ulurpasle, rerosimile mitii
est. Feramen omnesheccelingux, a lcmultum dit
Ferentes; ac quoquenna qualiber carum, in diale.
etosseu idiorismos rarias dirila est: vid. de dialectis
Gallicis Scaliger. in opusc. posthum. fol. m. 123. FIocque
excoaccidille puro: quodquasdam inregiones, ma-
jor quam alibi copia Cermanorum concestiF. Sicq;
in Anglia multoplus remantic Saxo. Crermaniciler.
monis. In Callia e Trilpania, corrupcamasis Fueriie
vocabula phrasesq: Lacinx: ad quam Icalicapropiis
accedit; rel quod illicia aceminus puratuerie Larina,
velquia major Crermanorum mulcicudo In CaS re-
sionesirrupic. Tandem exhoc discrimen cam varium
induxie; quodilliipsi Germani, quibusImperiiRO-
mani prorincia cellerune (non lccus ac cciam nunc)
dirersssimis dialectis loquebantur. Scd qua huc
ulque de rulgarium Icalica e Gallicana, simili-
umque linguarum. origine, dicta CunE; xObur
non lere caipune exinde; quia demum post Bar-
barorum in Tcaliam acque Crallias irruptIOnCM
linsuxillaorrx, necinrerum geltarum monumen-
eis, reltigium carum anciquius excar. Procopius, qui
Tubjustiniono rixit, persici belli lib. 2. dDud Romanos
Stratam riam signiticare auctor eft: quod in vulgari
idiomare verum, in lacino talsum; uc merico jam
cum relgarem apud cos. linguam Fuise credi. pOssIF.
Idem lib. 4. Signiterum, Komano Termonc Bandopho-
rumdicilcribie, cum id de rulsarilocutione, non de
Lacina crahatur. P.E LipCuS cap. 3. de rectapronunt. ling.
Lat. infin. Idem circa Mauricii Imp. cempora, uc ec
Annum fustinianai Imperii 38. Probat, eque Pecto
Crammarico demonstrat. Carsonastasium lezieur.
apudCedrenum, e in margine habetur; Carlona-
Calium pucrorum lationem, Carconnium Lacinis
PUCTuI

## Folio 109 — 797707557:0113
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000113.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
109:
Dueru eC. teste. Fod. Lips. centur. 3. ad Belgas existola 44:
quodplane conrenircum Icalorum Garzone, Fraco
Gallorum. Garson, ue _ Hispanorum Carzon. AEi
dis, cempore CaroliM. Prancosadhuc Germanicetu-
isse locuros: e indemocierna Franco: Callicam Lin-
ouam, Polteriorem aerace esse. Carolus quippe Ma-
suus, barbara et anciguissima carmina, quibus
vererura Regum actus _ Della cancbantur, scripse
Bmemoria mandaric. Inchoaric e CTrammaricam
Parrii ermonis; mensibusnominaimpoluie, quian
ec id cempus apud Francos parcim Lacinis, parcim.
Barbarisnominibus pronunciabantur, ex Tanvarium
appellarie WinterSionath: Febr. Bornung. MarE:
CerinDonath. April. SsterSionatB. Majum Tune
onach. Jul. Bowimonaih. Norcmb. Berbistmonath..
Decemb. Sailichmonath Ic: AIb. Abb2S ScadenSISCX
ginhardo. ScdCarolum M: Cermanice fuisse locu
tum, tirum habere neminem decec; fuit crenim
is in Germanianacus, ec educacus. Girard. tom. I. fol.
M: 163. 55C. (8 fol. 174, 55 ego Polit. lib: T. Cap. 5. num. 34:
vers. I. 65. tr. desucce (s. (5 elect. reg. lib. 2. dissert. T. num. 9.
Uc d cempore, quo Franci Monarchiam Romanam
obrinuerune, omnes Occidentisregiones; communi:
Francia nomine indigicabantur: Hotom. in dict. Feud.
verb. Sabica: ac in Turcia adhue, Francorum quoque
adpellario, in laco illo significaruulurpacur: Nccumi;
prorincia illa, quibus adnosruscculuusgi, Pranciae
remansienom C, Gallia Romana adpellirabarur: ec inde
apudRheginonem, sub anno ∞39. Ludoricus, filius
CaroliM. cognomnatur Rex Galtix Romana: Ia
ex recustieranco-Gallici leriprores; qui heroum gc.
ctaresque alias deseriplerune Les anciens Romans rO-
cari Colenc. Fdisp. Romances, et Romaneeros. Omnis.
dicio.

## Folio 110 — 797707557:0114
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000114.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
210.
dicio recerui Francoru, hoc est, Galliasaiesol. Scalio
in operib. post b. sol. m. 125. Finibus Romanorum circur.
loripearkkono, Occano, Pyrenxis, Alpibus,. e MC.
dicerrancomari; jam dudum cum Francorum rige.
rencopes, in duas dirila parces: in Franciam Tiotiscam,
vel Tioscam, id eA Teuconicam; ec Franciam Roma-
nam, (5c. PEpracipit. Canon Concilii Turonenlisi lul
Carolo MI. celebraci; ut Epilcopus homilias aperee
cransterre Audcat in Romanam: linguam aue Theo.
cilcam, quo Facilius possincincelligere cuncti. Dileri.
men hoc aperrissimum reddune Faederis Formula,
Ludorici Germanix, e. Caroli Crallia: Regum; qua-
rum C5. supra, num. 17. mentio facta fuit: Quae que extane
apud. Nichardum, d cum noc. Nobilissimi Freheri
extat. Franciergo inlocisulera Rhenanis, Crermani-
cum Termonem inrenerune(relexCelcicoreliquum,
vel quem Alemonnorum incursiones trequences in-
culere) auereromulcicudine iis in locis abudaces; L. a-
tinui plane excinxerunt; uc in Allacia aliisq; veceris
Crallix (CeuAstralia provinciis) mulcis. Pandem au.
Spiciis Capeci; Franci, lingua leporati, eriam Impe
riodirilituerune: cumque Romanailla corrupralin-
sua, rusticana ance rociraca, excoli; indielquepoli-
cior esse capic. Uc. jam recus rix incolligatur, quod
xpelaudacum Fxdus docet; es etiam virard del hist.
de Fr. tom. I. fol. m. 57 L. attestatur, de lesibus a Nortmannis,
Gallico sermone Anelis olim scriptis; loquens. Scd nunc
necluaritace, necetiam copia, Icalica ret Castol-
lanae cedit; quod. ec TOl. Scaliger, in opusc. posth. fol.
m. 123. non dissicetur. Pe C aroli. V. judicium fuit de
Linguis orbis Christiani: Fspanola grare, Francela
melindrola, Ridicula Icaliana, Folea Alemanna.
Gallicam dicomagis exculcam indiesreddi; quaris
TUnE

## Folio 112 — 797707557:0115
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000115.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
Y13.
une quidicant, camtempore Prancisci I. optimam
excicine. Ab ejusobitu (inquie Bera, tr. de Franc.
Ling. pronunt. inprinc.) Ac paulacim una cum mori-
besimmucacam fuisse constat, uc ne rix ac ne vix
quidem adpareat, ubi candem puricas delicescat. FF
ane ridoremihiridcor, idem habere Patum Franco-
Callicam linguam, cum Romana; qua post acacem
Ciceronis, affectaro e conciso acumine inguinata,
tandem rigida d minus gracas Facta Fuic: uc Scripea Ta-
cici, Seneca, Ammiani, Srmmachi, Sidonii, ec. ac-
celtacur. Accalis etiam Fere est moderuorum aucto-
rum Crallicorum Permo. Poera cum primis in caussa
Tunc, uc linsua policiores reddantur; iisq; Crallia abii-
dac: quis aurem tuerie primus, docer Girard. in fin.
3. libri Tcalica linoua maxume Aoruie olim; in Cag;
Dances, Boccatius,  Perrarcha, noriciis praeferun-
Fur. Videcamen hâc de re dispurantem Aulicum Ca-
Stilionei. lib. I. Hlispanica criam olim alia, ee rudisma-
SiSFuiE: uE in Epistolis aureis Overara docer. Tncre-
mencum aucem suum lingux illa vulgares, mori à
noltrare diverlo debent; ee quia nempe, non omnis
erudicio L acina veste occulratur: Ped quoqueex vul-
paribus libris hauriri Capientia porest; quod de na-
ciones illas reddic culciores, et aliis Brabarasminus.
FF Cic de. linguis minura hacco a me obicer obser-
vaca, libuit cradere luci. Scio non multos, imo
Paucissimos calia curare: Led exrorsirhoc amOr exO-
cicarum linguarum; quarum aliqualis cognicio, li-
cec me jurarie parum, plurima camen affecie dele-
ccarione. Sculcam quoque cnc, clementiam re-
pucari, cum eoc ubique nugis occurras, periturr
Parcerecharta. FEcueoretiam me Labeonis An-
cistii

## Folio 113 — 797707557:0116
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000116.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
3
eistii exemplo, de quo Agellius lib. 13. capit. 10. Peri:
Bic;. Fum furis Cirilis disciplinam, principali seu-
dio exercuisse, es consulencibus defure publicere.
(ponicane; liccera lque antiquiores, alcioresque pe.
netrasse: caque praecipue Ccientia, ad enodandos
plerosque juris laqueos ulum cnc. Sciascriam bene
vole Lector, in deriracionibusrocabulorum, uc
aicisidorus. licere dirinare. Sicquo
nOS Sibi (CEVCE C H R L-
S. F I. 5..
e B
B. 
e
a 
A 1d 13 163 1bo 1o vt 8 Si 10 1 13 1d vd 1 13 8 1 
F PIG R A MI MI A
In Tractacum.
Clarisimi Viris
IIRISTOPEIO
RIBESOL D I, DF I A-
 
cura Populorum ee Linguarum.
immuracione.
Somanigena Phlecetontica seminacentiss
 o Mirag divisi scribere jura fori
d
Ut Christispateat: quid sit cognoscere Solis:
 Temonem, tenebrasnosseqe Cimmerias;
atg rosam, vepresinter quasi, carpere deturi
Quae deinde ambrosium spiret odore decus,
Sufficiat? cura at que labore dedisse Besoldum.
ingenii astriseni tot monumenta sui?

## Folio  -  — 797707557:0117
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000117.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 18 lines, status machine
Dum sic Cimmerias motâ face diseutitumbras,
Accessum furvanectimet ionis aquae.
Elle sibi, quod non fuerat consumere luceo
Elucubrandum noctereponit opus;
Aurea scripta dat aut quovis potiora met allo,
Dum Pietas Frelice (eu Cimosura sibi est.
Ulterius percens, mutantem Prothea lineuas
Dat nonunius gentis in orbe genus
Naturamve. Quid heic. es quo cergemate diguuse
Et qu’à magnifica laude Besoldus erit e
ptius haut poterant tot sentes tot quoque lingua
Duam tam facundi vindicis ore loqui
dut.Pl. l. M. G1Co.
ean- Sebastianus Nie
landus P. L.
i
 
5i.

## Folio  -  — 797707557:0118
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000118.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
1

## Folio  -  — 797707557:0119
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000119.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
1
ERSACHSISCHE LANDESBIBLIOTH

## Folio  -  — 797707557:0120
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000120.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
5

## Folio  -  — 797707557:0121
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000121.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
a
uo
SACHSISCHE LANDESBIBLI

## Folio  -  — 797707557:0122
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000122.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
SACHSISCHELAS

## Folio  -  — 797707557:0123
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000123.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
e
y
a

## Folio  -  — 797707557:0124
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000124.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
cioe
ru

## Folio  -  — 797707557:0125
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/797707557/jpgs/default/00000125.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
1
i
e
it
J. p
ui
ad n ae eu eu 
esdiee  subli
narcb. ytoc.  t
ttatibus Inbata
ase
Marcetate.
rene
il. etlat 1
21
e nicisne
MraOMQ
1
1
s
a:MPIE A2HB UH E.
 e
e
211 i
Bd.5. 5
a  5. 30 1 
1 v m.
LA
Loibn. sy
laru
Di
di