# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/79771233X
# Title: [De Iure, Et Imperio Imperialium Civitatum, Dissertatio] De Iure, Et Imperio Imperialivm Civitatum, Dissertatio (shelfmarks Leibn. Marg. 0,1, Stück 9; ZEN Leibn. Marg. 0,1)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=79771233X
# Lines: 926 recognised on 33 of 33 pages, mean confidence 0.86
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 79771233X:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 19 lines, status machine
a
.
∞
t
Ot
E
F
5
u
1
C
a
Xe
E
 E
a 3
Mitrosim-SySlem-Vertriet
0
111

## Folio  -  — 79771233X:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
ibn.. Mie
innanotem non aeibnique
urs 
1

## Folio  -  — 79771233X:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 15 lines, status machine
de
  uog  
IXI
ERIO IMP F
RI ALIV N CIVI.
I A I Ib M,
NISSCRTA YIO:
A U C T.
ChristophoroBololdo.
Angil
E
1-
T U B IN O A,
Typis fohan. Alexandri Cellii,
A AXIO M. DC. XIX

## Folio  -  — 79771233X:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
8
b d 8g g88888BdB8
a ta et
D
. 2m
+d.
e
e
o
e no
ades    t rde
obilissimis. Amplissimis es Consultissi-
mis Viris:
H. E R ANCISCO RY.
DOLPET O. Sugoloc Inclutx Reip Argen
coracenlis X. III. Viro prudencissimo;
Et item
DA. TOTI. I F, ONIIAR.
DO FPELHERO, V. I. D. excellen-
cissimo, laudatissimx que Rcipublicae F(slinscn.
iS. C Omiliario primario, eC.
Pautorib. suis magnisi
SBTeTYAMCIX CG3C3
M. di.
 B

## Folio 1 — 79771233X:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
e
et e ld  
e an
Cdd
15
l 
extu
t.
dde
 dcm elemu  r d
e exe ex ex exes exees
est
8 8 D 8 8 8 8 D 8 8 A 8 5 8 8 8 8 B8 
e
88 8 B B 8
a 8
d
8
IBER AS Y A P E R YI CT.
vitates promereri, ut earem parilis atque
Stacuum aliorum ratio habeatur; ut ea-
rum Emperium explicetur, atque a ca-
lumniantium insultibus protecatur: verba
Alciati FCtipraclarissimi, in L. COLerC. III.
fF. de verbor. Fignit. pervincere queunt, cum ait; Solam a
antiquam indolem retinuerunt in Germania Civitates, quas ce
illi Francas vocant. P.c addic: ut enim imperatoris fasti- cc
eium libenter agnoscunt; ita tributis se acteris violentiaurze-
ri torannide oppriminonpatiuntur. Ouod es innuit era-cc
vissimus Fristoricus Franciscus Cnicciardinus, cum lib. 7. hi-
PFOF. NUM. 7. Liberas Germania Civitates sic describit: Re-ce
cornoscere eas quidem; pensionibus quibusdam certis es desi ce
nitis imperii auctoritatem; ceterum ipsas suis fere moribus ac ce
Magistratibus subernari: nequetam studere territorio am- ce
plisicando, quam libertati sua conservandae. Ft item Traja- ce
nus Boccalini, acutissimus Politiarum cenfor: CCNC. 2. Fa8
uagl. 6. Solas in Germania Civitates, eam liberae Reipublicae
formam invenisse fatetur; quae diuturnitate; et iam cum Mo-
narchia certare queat: hocq tamolim Gracos, (5 Romanos,
quam quoque Italos modernoslatuisse.
2. Verum originatio immunitatis, libertatisque imperia-
lium Civitatum; un a certe illis temporibus incepisse, iisdemque
occasionibus adscribenda esse videtur; quibus Ducatus, Mar-
chionatus, simile(qe dignitates successorie factae sunt; (5 ita
territorio furisdictio adnecti. Imperiique autocratici (Dex
Saneosureren DbrigEeis) fundamenta poni caeperunt.
A 2.
Ta
de. e B cbBB 
mous
c
en
es
u
2

## Folio 2 — 79771233X:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
rrian:La quod sequentibus verbis innuit Munsterus, Colmiograpt.
nal. FFC-, l1b. 3. Cap. 22. 24. _E iLCM 28. Onemadmodum; inquits
velor. va Imperatores, (5 Reres Germanico-Romani; Duces ac reli-
y
quos ordines: sic etiam antiquas imperii ervitates, ex sineu-
lariclementia ac liberalitate, immunitatibus donarunt; iisqu
Furisdictionem acpotissimam vectis alium partem, juriumque
n aliorum ad Fiscum pertinentium concesserunt. quod Cs pluri-
bussirmat Christophorus Lehman, lib. 4. D er Operrischen
Chronic) Cap. Y. qui quoque easdem sub Francis seu Caroli-
nis a Ducibus rubernatas, pleneqe ac plane subditas fuisse pro-
bat. dict. lib. C. 2. Ac (ane quemadmodum non it a liberiolim
fuerunt Duces, Marchiones, es omnes aliititulati Status, ac
item quae ipsis nunc omnibus; vieore Der Cando Dbrioteit
competere dicuntur; horum quamplurima quondam, non ni-
si exprivilerio singulari quibusdam concessaerant; immuni-
tasq es autocratia, latenter increment a sumpsit: it a ut ter-
minus a quo inceperit; ignoretur. Namque quod de Tsel vetidi
Scumpssius attestatur, lib. 4. Cap. 50. Daoben Sani. Srt
Derich 82. Beiten uberDte Bisco (F pF, Braven, Perint
uno Fvelenechauchihre Berrschadie Kom. Sanseri
Die Bohe DortoFettbehalten) 2c. id de plerisque locis aliis
dici potest: licet forsan unus v el alter citius acquisiverit po-
tentiam atque immunitatem. Ilicq etiam factum esse puto,
quod Bodinus, de Republ. lib. 2. Cap. 6. regulariter usuve-
n nire ait, cumscribit: Ouaepaulatim irrepere solent, vix un-
 quam percipiuntur: nec nisi conversione secuta sentiuntur.
duaratione es alia fere infinita, in imperio Germanico con-
piciuntur, quorum cert a oriso plane ienoratur. Et sic in ob-
scuro est initium septem Electorum; Regraitem Leris, seu C a-
pitulationis, in quam electi imperatores jurant. Electio in-
super ipsa, num inibi semper fuerit usitat a? dubitant non-
nulli; ac quando caeperit, haut omnindperno scere quimus: (5
omniahaec, ac similia alia eressulatente, tractuque temporis in
tron
drum ina
TC 13.

## Folio 3 — 79771233X:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
e
troductafuisse, responderi solet. atque it a pariter quoque
Imperium es Furisdictio Regalis, Germanicis Civitatibus li-
beris, indies major accrevit: quod es placet duetori Responsi
Friabergensis, in puncto 2. a princ.
2. Sed agerem hanc altius repetamus. In Republica RO- arnoldus
mana; praeter urbem Komam; Municipia es Coloniaerant;
ngel
brecht di-
provinciis quibusdam sua leces singulari privilesio relinque-(quisit. de
bantur, quibusdam etiam immunitas a tributis concessa fuit:
Turild. ImP.
chcI. 143. 
quo respectu liberae dicebantur, nectamen minus populo RO- aliquor
mano summa vis imperii in omnes illasa manebat; aded ut le 44.
provinciales, nec minus Municipia habuerint Praesides suos.
Quodtum manifeste apparebat cum imp. Antoninus, omni-
bus subjectis. Romana Civitatis fus daret: manifestius au-
tem exeo, quodomnes Civitates, excepta Roma, privatorum
loco haberentur. Neque aliud tum Civitatum supererat re-
nus, quam faederatarum. Es sociarum; quae libertatem non
amittebant, licet impari conditione in faedus convenissent:
quod optime J. C. Proculus explicat in l. 7. de capc. _c postli.
reVeTI. Indeque Civibus Romanis, eo exiliicaus a abire licebat.
Fadem fereratione (ub Carolo Marno, omnes ditiones in pro-
vinciae formam redirebantur; illisque Fpiscopies Comites, qui
tam rei Sacrae quam Politicae praessent, fuere dati: ut ita
omnes subdita essent imperatori;, quanquam alia duriorem,
alia meliorem a victore obtinuerit quandoque conditionem.
Nam Es Carolus Magnus Saxoniae toti, es item populis aliis,
antiguis lesibus vivere concedebat. Et it a de Civitatum
libertate, Sigon. l. 7. de Reon. Ical. scribit: quod illarum li-
bertas constiterit in eo; ut leces; consuetudines, Furisdictio-
nem, mazistratus, vectisalia, sui ferme furis at que arbitrii
haberent. Libertas it aque earum erat, non a subjectione; sed
quda ipsis beneficia majora, es privileria ab imperatore con-
cessa fuerint eminentiora. Nam CS Ttalia Crvitates, sub Im-
perio Romano- Germanico erant: omnes etenim sacramen
tum

## Folio 4 — 79771233X:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
o
tum Recibus dicebant. Et demum eadem, tempore Honricirr.
Cs. Tildebrandi Pavae, exillorum dissensionibus fundamenta
iberioris jecerunt libertatis: donec tandem lonco tempore
post. magno precio, ab Imperatoribus tat alem illam (quamja-
etitant) acquisverint exemptionem. Sicqe si conjecturis uti
licet, fere est ut dicam olim Civitates in Germania impe-
riales, divita subditas fuisse imperatori, ut nunc Principibus
aliis suae Civitates Municipales. Primitus etenim. ix iis fu-
risdictionem, es. Imperium praesertim merum. Imperatores per
Praefectos imperiales (vulod vie Reichevoorappellitatos) so-
lebant explicare. ScumpH. lib. 6. Cap. I4. FOl. T49. CCcap.
Seg. inprinc. Ejusmodi Praefecti Civitatum, plerunque Co-
mites vel Episcopi erant; Eet man lib. A. C2P. 2. eC. lib. 2.
cap. 18. ac 22. qui ibi vicarium habebant, quem Ccul
Beisen indigitabant. De quo Simlerus lib. 2. de R cpub. FTcl
SIOL. verb. Vec. notat; apparere exlerib. L ongob ardorum, quo d Oehulto
Schuid 1. Beiß fudicem denotarit, qui de debitis pronunciabat, pignora
h.uS.n capiebat, (s creditoribus. satisfieri cocebat (unde (5 etymon
 vocis sit, à debito et que jubendo) non tamen habuisse plenam
 furisdictionem, sed Comitum potestati obnoxium fuisse. Eit
hinc sapedas Ochultheissen oder Cratc mmano mpes
ad vicinos Principes, oppienoratione concessioneve impera-
torum perveniebat. Sic furisdictio sive Advocatia Urbis Ti-
curinae Parinciia Ducibus ab Eenrico IV. Imperatore tradita
fuit nteste Onillimanno 3. d. Feb. Elelvet. Cap. 5. Fol. 350.
SeumpF. 6. Cap. 15. FOI. 15 I. quae postea ad Crves, aWen-
cestao pervenit. Scum pH. Cap. 19. Fol. 160. Sic (5 AN-
no T360. Eberhardus urtembereia Comes, viginti quatuor
SueviaEmperialium Crvitatum, latronus (5 Administrator.
Regentono EchiemBeri; abimperatore C arolo IV. constitu-
tusfuit. Crusus. Parc. 3. lib. 5. C. 4. HIorrleder. tom. L. lib. 3.
FOl. 626. Sic quogue bbas S. Galli, sape adfectavit Die dieteto
Boglen zu Oan et Wallen) quae postea etiam civibus cessit.
ScumptE. lib. 5, Cap. 6. FOl. 28. a. CCOl. 29. b, UF eF Cap. 8.
Fol. 450
Zidius iN n

## Folio 5 — 79771233X:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
FOl. 45. Et quoque Die Xeicho Dogtien, a subjectione censebai
tur separata. Ut von den Reichochaler oder Candernsidem
Stumpspustradit. lib. 4: C ap. 52. FOl. 327. Similiter ipsas Im-
perii Civitates, sapius fure pienoris, aliis Magnatibus trade-
re solebant imperatores; cujus rei ubivis Germanicarum re-
rum (criptores faciunt mentionem: enque occasione, adhuc ho-
die in Noviomarum. Incelheim, Oppenheim, Raiserolauternt.
5 alias quamplurimas Civitates liberas ante, seu imporio im-
mediate subjectas, vicini Principes dominantur. Munse-
FuS 3. Cap. 24. Ft ex hocforsan evenit, quo d in antiquis im-
periimatriculis, nonnulla reperiuntur Civitates, qua nunc
provinciales reputantur. Porro quoquemulta ex proprioes
autoeratico fure; sibi asserunt hodie imperii Civitates, quae
certis olim privilegiis, e5 quibusdam tantummodo, ab impe-
ratoribus lareitafuere. Ac it a Wilhelmi Ludovici TV. (5, C. a-
voli IV. Imperatorum beneficio, privileriati sunt Francosur-
tenses, Dapsienicheverseht noch von dem Keict entdussere
Werdentollen. (quale quo que privilerium ejusdem Ladovici
tempore praetendit Ticurinum. ScumpH. FOl. 255. libr. 6.
CaD. 17.) Richardus (5 Eudovicus FV. Defreyen Bes Francttur:
melle Ctau Francefort) rem Beftuns in Der Otaui zuc ter Prioilo-
sia, unofa
bamen e. idem Fudorious TV. immunes eos facit von allen sciculo in-
Raipertichen exactionen onno ufstagen. Non secus An- ce paucoS
anneoeut
no F25.7. Richardus Romanorum Rex, in diplomate quodam, c2.
frmiter e5 simpliciter protestatur; quod Crvitatem Fride- R
bergensem, Francofurdensem, Wexstariensem, es Gilnhusen-ut in cau-
sem, à se es Imperio nullatenus alienare seu separare velit:
(ed eas immediate sibi es emperio sit refervaturus. Et idem,
anno eodem, alio in diplomate, enixe assertat, quod C.i
vibus Fridebereen sibus logaliter promiserit; se infra muros
Civitatis ipscus, nullam munitionem vel castrum aliquod con-
structurum esse. Sic (5 F udovions TV. de anno r337 cratiose
Friabergensibus concedit, Das dic p Fanotchasider State
Prleobera, Povondem Reic gescheten nimiio sensolle
4. F1IC.
Sriedbere.
sa verotatti

## Folio 6 — 79771233X:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
4. Hlic illa sese quaestio obviam fert; quid inter Civita-
tes Emperiiliberas, SsCivitates simpliciter imperiales inter-
sit? vnder Den Reich Facten ro denen 10 sic frene
deichostau nennen. Non enim semper, omnique tempore eo
rum conditioparilis fuisse videtur. Constans multorum opi-
nio est; simpliciter imperiales Raiperliche Seichosatr) illas
quondam dictas esse Civitates, quas Germania Reses vel Ca-
sares condiderunt; es quae imperio statim ab initio addictae
fuerunt: ac in ejus rei testimonium, in ipsis plerunque insi-
onium suorum scutis, vel aquilam inteoram, vel aliquid ex
aquila habent. Tlasque Urbes, Petrus de Andlolib. I. Cap. 16.
nominat Civitates insirnes: ibique adnotavit. Marquardus
Freherus, easolim sub primis Franciae Recibus, villas publicas
fuisse dictas; veluti quae Regni es Reipub. essent, non Princi-
pum. Comitum. Ecclesiarum. Liberas vero Imperiales Civi-
93
tates (Frene Keiche AaI) eas reputant indigitatas; qua olim
sub jneo fuerunt Episcoporum, vel aliorum, eaque potestate li-
beratae ultro sese furi Tmperiali, sed cum quadam reservatio-
ne subdiderunt: (5. eas ideo aliis fere majorilibertate, privi-
legiorumq uberiori candere censent immunit ate: .
D3
5. Nec absonum est, quod alii dicunt; cradus F ibertatis
Civitatum ad Emperium pertinentium, ex eoprovenire; quod
vel ab initio quaedam majori libertate donatae, vel posteatem-
poris successu, privilesia magis illustria promeruere. Et suc Ci-
ves Colonienses, in formula homariali, qu’a Resi Romanorum
Semet devinciunt. Cives liberi vocitantur. Verbaita Conant:
Diesen EasBeut, vnno Diesen Fagauonno von diesem
33 C
33
03
Lase forts Buldenwirfrene Durgervon Esn, vuferm
lieben Peren B. JI. Dsmischen Ronto, etrem uno Bolo
zusein, Gehalnisse onos onfem Vcibern, onnovusem
Sindern, vuser Ctac von C oiten 1. Seche onno Durger
Preuheit, Oonder argelistent habent Statuta e5 Concorda-
ta der B. Frenen Reico Otau CounFol. 5, _Fol. Seg.
Eidem

## Folio 7 — 79771233X:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
Sidem in dem Suldungo Detes Romge Sigismundi; ea-
dem Civitas Nobilis indigitatur: Burgermeister vnno
Rhas uno die Durrer Der Folen Gract Follen. Moxsub-
junctum invenitur. Dao Die vorgeschribne Giaus vor an
Dern Ocacien in Seurichen Eanden CEDler fundirt, vuno
Dieselbe tau) mit manniger sande Preyhelten vnno
CChre, bannen aumanis faltis sezetchnet seie. Oua dere
C5 Arnoldus. Engelbrechein disquisicione de Turildictio-
ne Imperii chel. 53. _ scq. ita scribit: Cune Civitates. ce
omnes imperatoribus subdita essent, (s ab illo Praesides datos cc
haberent; factum est postea, ut Principibus es Ducibus cum ce
territorio es universaliejus fure investitus, cum reliqua totâ ce
provincia es ditione, Civitates quoque una in subjectionem ce
Principum transcrent: nisispeciatim sibi es Imperio eas reser-ce
varent Imperatores. Inde imperiales, quod solum Imperium ec
immediate agnoscant, es eorespectu etiam liberae dicuntur. ec
Hoc interim certum esse subdons, quod inter Civitates Tmpe-ce
riales, non quidemratione subjectionis, quae eadem es indivi- ce
dua semper existat; sed respectu privilesiorum differentia re-ee
periatur. Dua eadem ratione provincialium non eandem. ce
esse rationem recte dici possit: cum quaedam majoribus privi-cc
legiis effulgeant; quibus vix ulli imperialium Civitatum ce-e
dant; quaedam minoribus sint contenta. ab eadem etiam oxi-. ic
pione non abborrere autumo Compilatorem Cameralium De-er id. March.
cisionum sivepraejudiciorum, in verbo Ciricas. quemetiam
Srephani d.
Turisdiat.
sequitur Amplissimus Rutger. Rulandus, de Commission lib. 2. PaPF. 2.
ParC. 2. libr. 5. Cap. 4. (ub num. 4T. Verum ita loguitur
Cap. 1, 1IH. 82.
Vrchner. d.
Compilator: Si differentia inter liberas es Imperiales Civita- u Y. Signit.
tes subesse censeatur, semperpro eohabitum est: unam Civi-
cc verb.
ec Frere
tatem imperialem plus alter a liberam esse: it a ut Cives atri- c Keichs.
butis veljure migrationis sent immunes. Siciu, quasdam Ci,  Ftâtt.
cc Paur-
vitates, ut ulmam, Tailpronnam, Lallam Suevorum, Essbin- u meist. d.
eam es alias similes reperiru, cum quibus ante discessum man. rurisdiee
si
lib. 2. c. uIF.
MUM, 25.

## Folio 8 — 79771233X:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
e
sich deb UbhugoBalber abfndenmusse. Sed vicissim illud
3 in aliis Crvitatibus in usunon esse, ut Aquiserani arcentina
Spira, Wormatia; proinde etiam eas; simul liberales (5 Impe-
riales Civitates se nominare. Mox vero subiicit idem auctor:
3. Audivies aliam rationem, quod plurima Civitates imperii,
 teneantur. Imperatori quotannis ad certam: pecuniarum
3summam, quasipro tributo, vel subsidio; aut aliam similemin:
 recognitionem: si non quotannis, tamen centis modis es con-
ditionibus, puta, quotie scunque imperator aliquam eivita-
 temtransit; vel ingreditur; cujus ratione es intuitunon (unt
n liberae, sed merees proprie imperiales: Veras ergo (5 genui
nas causas differentiae bujus; sibi videri concludit; quod pro-
priees per excellentiam libera Civitates: sint; (5 ita soléant
nominari; quae sincularia es insienia privileria a Caesar: Ma-
jest. antiquitus inepetrata es concessa; aut ejus probarasha-
beant causas: quod nempe a communibus imperii collectis ex-
emptae sint at que liberatae
6. At vero ut certum habetur, liberas imperii Civitates;.
liberiores extitisse aliis simpliciter imporialibus dictis: it a il
lud contro vertitur solum, unde liberior immunitas illa de
scendat; quaveoccasione, sumpserit ansam at que oricinatio
nem ?: Et sicurid quod Supra num. 4. relatum a me fuit, sa
tisfaciatminus; ei suegero es aliam a Beato Rhenano lib. 2..
Rer. Germanic: eic. CTermanicum Rconum, mihifo-
lio 129. proditamrationem (cui etiam Ryrianoer in An
nal. Trererorum parc. 13: astipulari videtur, Agit ibi
Rhenanus, de Imperii a Franco. Gallis in Germanostransta-
ntiones (5 itascribit: Onum bac fieri viderent Civitates quae
. dam in Csalliis quae non serviebant; fed tantum certis condi-
 tionibus agnoscebant Francos; de quarum numero praecipua:
fuit drelas, cum circumjacentibus oppidis, Geneva ad L acum:
Lomannum, in Sequanis resontio. Tullum in Leucis, in Ner-
 viis Tornacum (5 similes ; (S C. ad Germanicum Imperiumre
sicere.

## Folio 9 — 79771233X:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
sicere caeperunt sic suae libertatis compotes permansura: ac
Nam compluscula Civitates Romanis praefectis usa; Visorot- cc
this es Burrundionibus pertinacissime restiterunt; ut boni cc
consulerent Barbari, quod certis pactis (5 faederibus eas obno- ec
xias baberent. Sic es Peucerus, in Cbron. libro.5. dicit, Im- cc
periales Civitates immunitatibus inter fese dissimiles esse, ed a
quod veteri Romanomore aliamunicipiorum, aliae sociarum ic
Civitatum saudeant fure. Sed probabile maris esse vide-cc
tur, quod alii pertendunt; imperatores Recesq Germanico-Christoptu.
Romanos, eas ab initio Civitates proliberis simul es imperia-Fehman
 lib. 4. CaP. 30
libus aenovisse, quae jam sub emperio Francorum faciem Zus9. 4, c 6.
Civitatishabuerunt; imperioque paruerunt. Et quae postea: ab
imperatorum officialium; Ducum nempe, Comitum; simi-
liumve furisdictione. e5 administratione liberatae fue-
runt. Id quod indicare puto Dithmarum (fidum rerum
Germanicarum scriptorem) qui lib. 5. de exemptione Wor-
matienst:
Urbs Normacensis saudectemporibusictis
Libertare lua; cujusmanebacinunibrâ
Hactenus; atque Ducum Fuerat (ub lege luorum..
Burchard Ancisteslacatur, _ incer Heriles
F. X animo Proceresi quodnorimecampliustroctes.
Fere autem, quodtunc imperatores secularibus Magistrati-
bus ademerunt; Episcopis tradiderunt. Ita Coloniense s Mo-: rid. X vri-
andr. INAM-
suntinique Archipraesules, ut es Episcopi Spirenses alrique nal. Trevc-
complures,: in Civitates a Ducibus ante vel Comiti- COL. Part.
UIF. FOl, 2250
bus subernatas. Imperium furis dictionem que vel om. e (c99.
nem, vel in casibus saltem quibusdam acquisiverunt:
quodes testatur Theodoricus de Niem FOl. BLT: ubi de Dttho- cc
neT. ait: Pene omnibus Cathedralibus Ecclescis in Tralia; 5al-. et
lia Germania Burgundia eS. Lotharincia constitutis; multas ce
Civitates, castra oppida, villas, es multa alia dominiatem- ce
poralia es furisdictiones donavit; es omnibus illis Fcclestis ce
propria insienia perpetud deputavit.. Arcbiepiscopos, quoque
(5FpI-

## Folio 10 — 79771233X:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
 s piscopos Ducatibus, Comitatibus es Baroniis communi
n vit; quibus nobiles (5 potentes vasallos subjecit, atsemper est
n sent adrepistendum, es manuforripaganis es hareticis inop
portuno tempore fortiores. Sic es Siconius lib. 7. d. Regno
Tealix scribit: Ecclescasticorum bonorum amplitudoeratma-
xuma tempore Ottonum, praesertim vero Fpiscoporum; quo
rum es reverentia summa, (s Jus in Civitatibus somperam
Plissimum fuit. Episcopis vero Abbates proximi incesserunt
lucq item respicere videtur id, quod in literis pacis constan.
tiensis habetur: In Civitate illa, in qu’a Episcopus privilecio
Imperatoris aut Rexis comitatum habet; si consules per ipsum
. Episcopum consulatum recipere solent, abipso recipiant, sicut
consue verunt accipere; alio qui unaquaque Crvitus. Crvitatis
recipiat consulatum. Altamen hadieinter liberas es simpli
citer imperiales Crvitates, sive abinitio liberae relictae, seu. pO2
Ptea immunitate donatae sint; quo ad immediatam subjectio
nem nihil interest: sed omnes fure parilicensentur: In Impe
mietenim Constitutionibus. C atalozoq. Statuum iis. adnexo;
ac inmatricula imperiiper copulam (55) utraeque conjuncun-
tur, ac Frege vno Reiche Grate simul omnes indistincte
vocantur: nec in enumeratione etiam earum ibi innuitur,
quae liberae tantum, vel imperiale s. appellitentur. Sixrinus de
Regal: lib. L. Cap. 4. HUM. 78. Paurmcist. lib. 2. Cap. uIet
NuMI. 24. NecperPraefectos amplius Caesareos, sed per ipsos
Erves, ac Macistratus a se constituios, furisdictio omnimodam
Es reliqua eis una omnibus concessa potestas; explicatur. Oui
etiam Caesari es Imperio, ad reddendasrationes fustitiatan-
tum administratione exceptâ, haud obnoxii censentur. RC
lvonlum. Acactensix Ingolctadiensis Fom: 5. Consili
rariOr. GErMAH. JCC. ConSII: 24. Qualt. 23. MUM. 185.
_ mulc. Ce99.
7. Civitates Imperiales ad Comitia Imperialia vocari;
ibique sessionem habere, ac. nominatim in Den MiBelnischen
Una

## Folio 11 — 79771233X:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 53 lines, status machine
LD.
unno Schrdbischen Dene disperciri; experientia in du-
bium vocare non sinit. Et quidem ea sdem non votu solum con-
Sultivum, sed es decisivum habere: sane maxis est ut dicamus,
Duamvis enim eeucerus in Chronico libr. 5. Fol. IDI. 438. de Christ. Fetie
mani lIb. 4.
Ervitatibus ita scribat: Farec suffracia ferunt, nec dicunt a c. 3. l. L0L 
sententias in Comitiis, sed fere, ubi quae monenda aut corri u Aruma:
eenda esse censent, expojuerunt (nam quo d ab his viri excel- a BI II.
lentes sapientia, es edoctirerum usu ad ducuntur, ad delibe- cc. diteurs. 1.
cc TB. 3. C.dH-
rationes, (s in consiliaadhibentur, magni earum sententia a ten. 1
funt) deinceps a decreris communi consensu, sese non sejum- c. Sy1105.
sunt. Cui quoque assentit (talicus Folitiei Zhesauri author,
cc =H. 2(7. lIF.
M. 60. Natalis Comes, Petrus Bizarrus aliig. Attamer ser. dili. ad B ur.
BuI:  FH. 5
tentia haec, veritati es forsan quoque praxi, cumprimis vero lic. L, B. un-
aquitati contraria esse videtur. Sand cum Civitates ad Co- ning. dC YAF.
mitia vocontur, cum ibi audiantur, cum imperii Recessus ab spcc. 1h. 10s.
iis subscriptione sixilloqe muniantur; ex eo illas quo que votum Casp. Pit.
habere decisivum, nec pedibus in aliorum sententiam ut eant schio adN 2
caless Co-
coei posse, liquido satis apparet. Ad haec. Crvitates sub hac mic. histor.
verborum formula ad Comitia vocantur: iconne neben
allen andern Eranden helfen hanotens rabrschlagenvno a. ccors. Ob
Echlaesen. Lidem in quamplurimis decretis imperii, haec vel. rechr. d.
similia circa finem adxoni solent verba: Dno wir CBurfur c. 6. n. 76.
sen Fursten, Praelaren, CBraffenvno Peren, unddeB D.
Dicicho Frene onno Keichopatre, Cesanoren Borschaf
aSpinder
tenmno iBemaltohater Bernach benant, belennen offenti Fol: 101. S
chermit diesem UBschieo, Das alle und jede Duncien vno
ricusmuonferm guicr. Wissen, Willen und RaBtvor  pac. rell
genommen ond beschlosen sein 2c. Quo quidem quid cla-
rius es ad rei propositae comprobationem dilucidius propont tiic de g
possit, viderenon possum. Si enim Statuum (inter quos et iam cinsulari,
nominatim referuntur Civitates) scientia, voluntate es con- Ludosiet
OrempHES
silio, mit gurem Dissen) Disen vno Matt) alleonno jede Hieronyno
Urticut dum Lamb.
ce adAUF.
C, aci FII.
VniverlItu
ac MM. 342.
cc tib. 1C. FOI.
ac Turildict.
ca _. LdC. R C-
1 l18. C+P. 10
c Sring.
a dispur. d..
cc F. 39. C05.
audvermano

## Folio 12 — 79771233X:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
1Y2.
Urecul ntche alleinregen vorgenominen Pondern auet
beschlossen zuverden: quidni omnes Status voti deciscoi
participes essent. Imperatormon cum Electoribus solum; sed
es cum Civitatibus, ac illiut (s Civitates, vicissimcumem-
veratore habit a deliberatione conveniunt in unum. Hioc sane
necessum minime foret; si fus suffracii Civitatibus denes a-
um esset.. Nam cujus in negotio assensus non necessarius est;
ut conveniam vel transicam cum eo, nulla me necessitas corit.
Ominimo cum teste Ulpiano, in l. X. 5. .3: FF. de paet. illede-
mum, qui ex diversis motibus consentiunt in unum, conveni-
redicantur; resipsanos fatericosit; siquidem admittimus
conventionem inter Status C5 Imperatorem, ut Civitatibus
fus suffrasandi (quienim aliasdiver (os animorum motus in
unum conferrent?) lareiamur. Flincque Imperii Statusi Ses-
Surae es sententiae dicendi potestate actuali, definitur. Secun-
dum Naturam etiam est, eum commoda habere; quemes in-
commoda subsequuntur. At nemo sani cerebri necabit; ma-
gnam onerum partem Civitatibus incumbere. Eadem quo-
que Natura docet, neminem cum alterius damno locupletem
fieri debere. Duis autem hoc eventurum non videt; si reliqui
Status; Civitatibus imperialibus pro libitu imponerent Col.
lectas. Probatur idem hoc formula Furamenti Friderici: I.
Imperatoris: In Christi nomine juro, non solum Principum.
 sed Cs Civitatum consilio nesotia confaederationis es Collesii
Universitatis, (5 quae omnes e5. universos concernunt, tra-
 Etanda esse. Sic es Guntherus in Licurino lib. I. prodit: Im-
perii Civitates, ad Imperatorum quoque Electionem vocatas
fuisseolim, inibiq. jus disponendihabuisse:
Exomniregione Auune, ad publica Regni
Commoda: de Cummisasere ac disponererebus
Pxactaratione parane.
Et paulo post:
Sic poltquiam ledere Duces, dubioque rolucane
Pectore

## Folio 13 — 79771233X:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
Pectore, Cuicanei Regni eribuantur hOnOreS 3
Saxones, e guorum Ripuarianominecellus,
Westralixque Urbes, STForicaruraregenCES,
AIOBTOGIIQUODUCESCDEUME.
Et iterum:
Ouaque uos Urbeshucdirexere pocentes;
Claraque Teuconiei, cojerunenomina Regni:
Sic idem Author libr. B. alium describit conventum Imperia-
lem; in eoqe de Recalibus seu Fisei fure tractatum fhisse pro-
dit, ac aits:
FExc Lioures Cacrorribueruncomnia A(CO.
HIxC, ec si qua parifuerane obnoxiasuri;
Praelaci, Proceres, missisque porentib. Urbes,
Libera Komano liquerunt omnia Reono.
Sic es Rudolphus I. Imperator, filio suo: Alberto, ex com-
muni erincipum es Civitatum consensu, austriam concessit.
Gerard: de Roo: Maxume huc conferunt det a Francofur
tensium Comitiorum; sub Ludovico Bavaro; super injustis ar-
riculis Papae Romani; celebratorum: quae habentur apud
Goldast. constic. com. 2. Fol. 9r. ubi inter alia sequentia re-
feruntur: Tunc quae sroit Imperator de Civitatibus Aquensi, ce
Aucustensies Uberlincensi es aliis si adessent? Et dicto; quod ce
sic; dixit Nunciis Civitatum: Vos andistis decretum es consi- ce
lium Principum. Vosigitur Nuncii exite nobisq. vestram de- ci
liverationem referte. Illiq’ exeuntes, diuq deliberantes; ad cc
Principes rediere; (s per. Civem Moguntinum: de mandato cc
omnium taliter responderunt: Domine. Civitates adverte: a
runt, qualiter Papa. cum articulis ad laesionem imperiiniti- cc
tur: Et cum Civitates non possint stare, nisi cum imperio, C5 cc
imperiila sio earum sit destructio: si Dominus Papaintalibus. ce
persistere vellet, nosinsistemus omnib. vis, quas cogit averunt a
Domini Principes Imperii. Fi quarente illo Cive a Nunciis, si ce
ita esset? omnibusque Nunciis dicentibus, quod sic: Imperator ce
exates multiplices referens, (5c.
POTrO 15.

## Folio 14 — 79771233X:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 51 lines, status machine
Responsum
Turis in cau-
.
8. Porroverocum Statuum antoeratica furisdictio ex
eo provenire dicatur; quod immediate Imperatori subjician-
tur, es pro membris imperii h abeantur: Liberis proinde in
Germania Rebuspublicis. Collexio Imperii Statuum adlectis;
suam in Crvitatem es districtum, subdito (que ejusdem, su-
perioritatis es territorii axioma, aeque ac principibus asserere
non dubitarem. Ouamvis enim hanc sententiam nostram,
Aulico-politici quidam. (hoc est, qui Civilem suam discipli-
sa Frrberanam ad Aula cenium auramque accommodare student) es
puncto 2. inprimis Andreas Knichen non uno loco, ac ex professo in re-
Cail. 2. 0b-
TCrY. 57, N. 7.
litatione apolosetica, 5 Fpopsi oxpuenare conentur eamta
lib. 1. d. pac men veram firmami esse. persuasum mihi plane est. Et
Publ. cap. 6. quamvis dissentientes, Fura Terriiorialia in Civitatibus no-
n. 11. UF d d.
acrect. c. 9. minetenus Imperatori, transcribant; ed tamen hoctendit. Ut
. 1. Thom. Principes vicinos, in districtu ejusmodi Crvitatum ea sibi
cchaet d.
ruciidic. comparasse, faciliori operâ seu titulo magis specioso asserere
FI. 44. lIF. 2. queant. Nihil nunc dicam, communem pronobis stare opi-
Dn. D. Bocer
era +. d. Tu. nationem, vulgoque de Civitatibus imperialib. idem quod com-
riId. cap. 8. muniter de Frincipibus pronunciari: eas nempe in suo terri-
n. 31. ec. e toriotantum posse, quantum in imperio imperator. Sed lubet
Er. d. Colle-
ctis, cap. +. mas is aliquas preducere rationes. Imperium haudsolum super
N. 24. V C.
Ampl. R1tG.
Principes, sede super Crvitates est fundatumnt dicit Petrus
Ruland. J. de Analolib. T. C. 6. Ft nempe membra Emperii sunt Civitates;
Commiti. clasiscivitatum, una cum Ordinib. Principum E5. F. lectorum,
ParL. 2. lib. 5.
c. 4 n. 51. e Imperium politicum, vel Jus Majestatis Reipublicae Romanam
Lcy. Paurm. eque ac alii, etbroindiviso representat. Nomen ided hocstatus
a Turisdict.
LIbC. 2. C. UIF.
AUImCI. 24.
Imperii (vel Emperii Civitas) haud in ane magis at que Prin-
cipis
Marchias Scephani erac, d. Turisdict. lib. 2. pAFF. T. Cap. 2. num. 3. Varemundus. 2.
d. Faderib: Fol. 29. Apoloria meri Imperii, Civiratis Spirensis in Camerales, Fol. 7.
Scipio Centilis, lib. 3. d. Lurildiet. cap, 22. Sinrin. de Res AIib. 1. c2P. + MUM. 82. Ca.
spar. Klocke, dispurat. d. Collect. th. 10. Cluren, in Falciculorer. quorid. th. 27. F0-
hann. Dauch. i hrporyp. junct a Encclopaedix Knichiana. Lohann. Dauth, Tunior.
in dispuc. quie FOm, 2. Tur. publ. interta quaest. 1. Braning. dispur. de Vniversit.
ch. 19. Caspar. Ziesler . auArez X. in limit. num. 45, e C. F01. 57. e 9. LaNDEjaB. COn.
Cluil. L. 1, 203. d C. F80cr. d. Lurildict, quX. l. 17.

## Folio 15 — 79771233X:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
5
cipis imperii (Relchofuren) esse decet. Certe Civitatibus
baud nudum nomen Status cessit virtute sua amictum venit,
ornamenta ac jura sua secum trahit. Ac. Status essentia
(praeter suffraciiferendi jus, uemodo dixi) in eo quoque con
sistit; ut C aesarem in suo territorio repraesenteti; e5. tanquam
imperii membrum, participet de eminentia. Jureque totius.
Praterea Civitates imperiales, propria Territoria habent,
es Emperatorem eo nomine immediate recogno scunt. Habent
erso (5. fus territorio adnexum; quod aliud nil, nisi superiori-
tas est; Dte EanDB. Dorigleii. Cui enim. Territorium com-
petit proprie sumptum (puta, ut emperii Statui) eidem quoge
competit jus Territorio cohaerens.  In pace Constantia; multa
passim privileria, (s autoeraticum Jus Civitatibus tribu-
tum videmus: idqe non pertinet ad (t alicas solum Civitates,
Sed (s jam tum ad corum normam, alia complures in Germa-
nia fuerunt. Et. ante Rudolphum primum (à quo ea liber-
tatemhabent, Cehmann) S. CaP: T06.) non liberamagis L. om-
bardicae fuerunt Civitates, quam hodie imgeriales. Quod Sc
docui in discurtu d. JuriId. 9. 17. Accedit quod Germanicae
Civitates, cumplura Recalia, jam per multâ secula; sine con-
tradictione habent: Imperium nempe merum ac mixtum,
plenarium beneficium Religionis; contrabunt item faedus,
MynC. 6. ObCCPV. 2. mittunt L esatos, (5 Bella sesserunt sa-
pissime cum Libertatis suainimicis; nec crebrius fere aliud in
bistoriis invenitur, quam Der Giduiserles ono Gunomup.
9. Dn. Bocerus quidemintract. d. Collect. C. 4. mum.
Finali, superioritatis seu territorii fus. Civitatibus adscribit;
improprie tamen id appellari die Bote Landor Furfeliche
Obrlotei recte arvocari Die Cando. Dbristeir) Die Dbere
Eandor Perilistett. Sed qui principia politica sustarant,
isporare non possunt, fus princip ale non hic à Principe ut Mo-
narcha dici, sed a Principis fure: quod etiam est in Demo-
crati, aquamvis id non sit penesunum. qua dere quoq; in.
Er

## Folio 16 — 79771233X:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
XV0
Franui. FO. ~g2. C5 de hoc non videtur puonandum efse
. quiacum Danthio in hrDOErDOS. dicere quimus: Licet Bas
3.r0 Comes, vel Croitas immediata, es vocem imperii decisi
vam habens, non possit habere Lanoofurstliche Derichibar
Peit (uti species sunt disparata) in suo genere tamen eadem ju-
 rahabet, quae princeps in propria ditione. Et paulo post: Illud
summum imperium in Principe, Canoofuritlic; in Comite
Brdfflic; inCivitate Ccaiclich) Dber: oder Serrligretr
vocari patest. Fateor cum Dn. Clutbenio aliisque, in Syllor.
cH. 27. LiE. C. Civitares non habere personalia Principum tu.
ra. Lt nempe quamvis ticulu ac dignitatem; personalia que-
dam privileria concomitentur: sed tamen non ideo concludi
potest. Croitates non habere realia Territorii fura: Ab istis
etenim diversa sunt ea, quae competunt persona: illa quippe
Principem quoque subsequuntur; qui Territorium es fura
Territorii non habet; dienitarnam que Recalis, sine Juribus
Resalibus consistere potest. Alrar. Valalc. de fur. emphy
CEUL. Gucoct. 8. DUM. 34. Sic econtra; absonum haut est, ali
quem habere Conitatum, ESComitem non esse: quia etiam ju-
rareralia sine titulo recali subsistere queunt. Unde Andr.
Barbatia Consil:7 r. nUr. 3. Vol. 3. scribit: Ptiamsi quis Co
mitatum non habeat, seu recalem dignitatem: sotamen ha-
beat castraes loca, in quibusresalia exerceret (ex quo forte ad
eum spectent paenae; (s muletae) esse mibilominus de ipso, (5 C a-
Aris, ac locis ipsius, non aliter indicandum; quam de Ducatus
Comitatu, (5C. Fx quo satis conspicuum est; nihil titulum bie
exerari. Cadd. tr. meum de Appellat, Cap. 2. CCCE. 3. ubimon
vi Resem vocari Cape quimonarchanon est, (s Ducem
quandoque nominari, qui plenissimum habet dominatum)
 qus que quddComitis aut Ducis nomen, minimé hancemi-
nentiam largiatur, sed subjectio potius immediata; pariter
ex patace meridiana clarius dlucescit, quia Comites munici-
Pales (t it a lequar) seu Eano sassiinveniuntur. Fs in Sila
sia

## Folio 17 — 79771233X:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
1.7
Paitidem Duces ac Principes sunt mediati, ques non puto  a-
raterritorialia, ad instarnostratium habere. Sicqe non Prin-
cixis. aut Ducis nomen, sed imperii adjectio (quia AcrekroF
en, Netmsgraen)existunt) Jus Principis territoriale prae-
supponit.
10. Sanelibera es imperiales Civitates, ab ipsismet imice-
ratoribus, Nobiles ac nobilia (acri komani imperiimembra
appellitantur. Auchor grundlichen Dexichto, Deo Beilinen
Kelchosta Fridebera, Otano, Diegalien, 2c. becreffenis
Parc. I. PunCt. 15. num. 14. Cinculum ereo suum militare
habent (ibren BeerichHo) Das ist Dnverschio ver Kitcer
Ichafioder Nobilitet. Ouodprivileeiis Caesarum Saxonum
manifeste constare, ait Johann Dauth funior in Tira dilpuE.
Tom. 2. Tur. publ. insercd. quae R. I. a princip. Eadem et iam Sch. Ceor.
Bechrius Er.
lancta es inviolabiles vocitantur. Inspecie nam que Civita- d. (CCUTIE. 
tum Imperialium securitas, eluc et ex Reformatione Imperato-. Calv. Con d.
ris sigismundi, de Anno r436. qui eas, non solum Die wurdige cli. 161.
Reichostate appellat; es libertatem suam aCbristianitate
habere dicit: in Der Belklichen Reformationc. 3. VerL. TI.
verum etiam exprese ea (dem indicitat Betllo, in Der welt
lieen Reformacton1 c. 10. Sanctum autem auctore Martia-
noZC. est, quod ab injuria hominum desensum atqmunitum
existit. L. B. In Pr. D. d. rer. diril. e qualic. Ouod sacrileso
conatuviolare attentant ii, qui Civitatum libertatem, jura
ac privilesia, qu’a vis arreptâ occasione, quantum possunt, im
minutum vel etiam prorsus abolitum eunt; earumq. Cives,
tanquam Rusticos muro indusos, alto supercilio despectant,
iisque injuriose insultant: cum tamen nihil aequius sit, quam
omnes es singulos imperii ordines at que Status, sese invicem,
secundum cujusque gradum dignitatis es qualitatem; pacis
publicae conservandae gratia, comiter atque officiose observa-
re bumaniterqe sustinere..
XI. Minime ered obstat, quod oesanniunt nonnullii ci
C
2
vitates

## Folio 18 — 79771233X:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
100
vitates Regalium esse incapaces. Guippe quemadmodum:
populusliber, etiam in Democratico Scatu, aut in Laocratia;
ipsa plebs, jure optimo habere porest Majestatis Jura; etiamse
ibi Nobiles non sent Imoiienobiles; Nobilibus imperare que
unt: ut in lelvetiis usuvenire videmus. Ita pariter Croitas
superioremrecognoscens; aeque ac Marchior Dux, Comes, (5C.
recalia ut obtineat, impedit nihil. Quae eodem Censu (ed
aliis. rerbis proxonit Ca lpar Kloke, dilpur. de coneri
Buc. ChCL. FO. F+ hoc idem est quod Dauthius. in Flypotyp.
Cect. 4. extruore conatur generalem Principis definitionem,
quae tam Civitates quam Barones; Duces; Comites; (5C. Com
prehendat: quodque supra num: 9. dixi; Principis jura ad
Scribi quoque nis licere, qui Principes non existunt. Nec pato.
investiturae solum vicore, territorii illa fura Principes habe-
re: quipponon omnes Crincipatus Fendales sunt; sed in dubio.
allodiales praesumuntur. Sixein. cract. d. Regalib. libr. I..
cap. 4. num. 63. Ttant iterum concludere possim: Territo-
riihocce fus; Territorio immediate imperatori subjecto inbae
rere: inprimis sipossessores membra imperii, universalisque il
liuspenes omnes Status residentis Majestatis, participes exi
stanto
Cail. 23 0b- I2. Ouinimo si ervitas imperiicerta lece, pacto vel coni.
Terr. SA m. ro ditione, subdita alicui Principi sit: aut in ea Princeps fura
Focersll. CO13
rect. cap. 4. quaedam sincularia (merum puta imperium, vecticalia, sal-
n. 27: d seq: vum conductum; Den ForFF) vel similia) ex praescriptione;
Sixtnus de
Regal. lib. 1. 2 et conventione habere comperiatur: extra eam tamen con-
c. 4. n. 82. ditionem at que jura, isthaec libertate sua, jureqe quod ut impe-
Clutens. In
SyII. Ch. 27.
rii Status habet, placide frui potest: nec ipsum Territorium
lir. c. ad Fn. aliaque Regalia Principis esse censentur. Sic in Gostaria; Dux
Mac: Sceph. Brunsnicen (is, insionia quaedam obtinet jura: licet ea imperii
 1eg.
Civitas libera sit. Ejusmodi quoque conditionis fuit Noriber-
caicum in ea Marehio Branden burcensis, Bureraviatum si-
bradbiie vendicaret: ul (5. Magdebureum, in quo Dux Saxo-
Ba
C.DP. 1, 18. 3l.

## Folio 19 — 79771233X:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
nia similiter Burgeraviarum sibi adserbit. Sic (s ex Jure Ad
vocatiae, Ochun vnno Ochirmogerechrigteit; Die Cando
Furiliche Dorioteit non potest induci: licet dicantur Die
Dberste, vel etiam Erbschirmhern. Ideoque Dominusprohis-
cestanquane subditis, in Camera supplicare non potest.. Quae
praejudiciis Cameralibus roborat Dn. Kuland. de Interroga-
cOr. lib. 2. C. 3. H. T2. CC lcq. Imonec homasium semper subje:
ctionem inducit certum enim est, Coloniam: Acrippensemil-
lustrem esse sacri Komani Imperii at que liberam, e5. prae aliis,
ut supra deductum, praecipuam ac nobilem. Civitatem:
veruntansen Archiepiscopo homarium praestat; cujus ver- ec
ba ex Stacutis. Coloniensibus. folo. 8. referre lubet: Diesen ce
agheusi vnnodiese Fagau, vnnovon diesem 5 a9 Fort) u
Bulden wir Frere Durger zu Csuen onferm s. St. F r cc
vischossen von Follen Erem ono siolozuscin, alslanq et cc:
uno helii Rechce onno Fhren, ben onser outer alier Be. ce
condes Diemirondonsere Vorfasiren Berbrachihaben 2c..
Sic pariterlicet in: ac circa Tlacen avensem Civitatem, vigo-
reDer Candevoonen) multa Resalia habeat serenissima Au-
striaca domus; non minustamen ea Civitas imperialis ma-
net, plenaque in caeteris fruitur superioritate; uc deducie au-
chor Consiliis de Rugustana Contessione pro Ropubl.
Hlagenarrensi, Cub quall. 3. in Simptiorem. Suppli-
cacion. TOm: T: Parc. T. CitUL. 3. FOI. 266. Idemjudicat de
Aucusta Treverorum, multisque firmat Ryriander. in Annal.
passim, Pexsereim FOl. 228. ut es de oppido Friedbero
probat multis in locis, Christ. Cehman 1 ac etiam auctor Re
Ponsi bac de resingularis.
13. Dicendum nunc esset de Civitatibus, quasmixti vul-
sistatus: appellant; quae nempe imperiales. partim partim
sunt provinciales. Dicendum item restat de Justitiâ Han-
seatici faederis, randaticarumqe Civitatum; quae marnam
partem non mere imperiales; liberaque existunt: sed cum ea sin-
sularem requirere videantur dissertationem, tantum nune
in

## Folio 20 — 79771233X:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 47 lines, status machine
in etimon voculae Darisse inquirere placet; cumvideam et.
jam doctissimos id velle, ut Danssei quasi am Dec dederit
huic nominationi oricinationem; quod etiam amplissimus
Rutger. Rulandus censet, es nominatimhac in parte a mese
dissentire scribit: Parc. 2. lib. 5. C. 4. num. 56. quod s placet
Wehnero in verbo Dansicesta ubi dicit, Dains Panso
sec. Oehe ono Znsehes ober am cehe Gtait) dictas esse
quodmaxima parsearu mari adjacent; unde Unfehesta
es litera TI. ephonia gratia successu temporis adjecta, San
Tehestace fuerint adpellatae. Verum huic opinioni nec nunc
assentiri possum: sed easdem potius ab antiquo Cotthios
verbo Uniii denominationem accepisse puto. Vocabulum
Reincr. Rei utem KN, proprium Corthici idiomatis (quod Tenteni-
necc. in pro. um fuisse dialectum, extra controversiam est) muliorum
lix. Fom testimonio denotat eos, qui cateros mortales. fortuna es
c. 3. F0I. 25. Opibus antecellunt; Teroum es Semideorum proximi con-
ditioni, ac velut humana fortis terminos ecressi: un de (5
ris. Franci Vernacula nostra, additione aspiratae. Transos olim proce-
Car. Cap. 8. e res nominavit. Ouin es nunc hodie in Helvetiis; (5 Rhe-
tia Die Dansien Nobiles es optimates, à plebeque factio-
nem diversanifoventes, adpellantur. Indeque Fradrianus Ja-
nius, eeymontrancorum deducit, Den austiquasi Sreye
Dansen. Sic es Franci, in Antuarios ac salios divideban-
tur. Facitus etiam Anabariorum meminit, quos quidam
interpretantur Ans buren, seu ut nos loquimur, Suenet
Firneme Daoren. Nec ambicam, inde nata nomina. Anse-
sisus, Anscarius, e5c. Pariter idcirco. Dansse CtadlesUrhes
praecipuae sunt. Urbes necotiationibus, opibus es confaederatio-
nibus potentiores. Non excutiam hocloco quae adfert pluri-
bus, sed nimium infirmis conjecturis. Coropius Becanus, ad
ostendendum; Ancrivarios, eosdem cum ansibariis, esse: nec
etiam quod comminiscitur etymon fricidum satis. Planseati-
cae societatis; ab ansie Germanica voce, quae respicionotat.
Verbatam en ejus non pisebit adjicere, vel sidei ereo: ila enim
eat
Mdrianus
Tunins IA
Batarix
Lustoria
C. G. FOl. . 73.
teg. hilc. Fu-
sac Ponta
nus lib. 2. O-
libc. 3. Cap. 1.
FOl. 1BT.
8 93
20.

## Folio 21 — 79771233X:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 16 lines, status machine
270
ea habent, Francicorum lib: 2. Ancrivarii proximi Cbau- ce
eismajoribus, olim habit abant inter albim es Visureim. Lon- ce
eobardis inferiores; que fit, ut illos eosdem cum ansibariis esse ce
credam: (5 Facitum diversitate nominum deceptum, diver- ce
Sos populos putavisse. Et deinde libr. 3. Frequens fuit inter ce
Principes Francorum anlegisi nomen; quo societatis obses, ce
vernaculis nostris denotatur: quia use socictatem signat, ce
ab An. sieI quod est respicio, vel rationem cujuspiam inre ce
quapiam cerenda babeo. Unde Civitates Ciermanica inmer-
ratus consaederara ansee Greden) id est, sociae Civitates cc
vocantur. BiB. vero vel C (e obses nominatur. 
Bactenus ille. Cum quo detabula.
manum. 3t.
F XY
l 1o

## Folio  -  — 79771233X:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
AE IF

## Folio  -  — 79771233X:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
1
ERSACHSISCHE LANDESBIBLIOTH

## Folio  -  — 79771233X:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
5

## Folio  -  — 79771233X:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
a
uo
SACHSISCHE LANDESBIBLI

## Folio  -  — 79771233X:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
SACHSISCHELAS

## Folio  -  — 79771233X:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
e
y
a
V

## Folio  -  — 79771233X:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
i
u

## Folio  -  — 79771233X:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/79771233X/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
1
i
e
its
J. p
oliatee
ad n ae eu eu 
esdiee  subli
narcb. hy toc. t
ttatibus nbate
ase
Marcetate.
Crene is
il. etl. V 1
L1
e nicisne
MrOM
1
1
s
n: BBIC A1I.L. UBi it I d .
 si
e
211 i
3d.5. 5
  5. 30 
1 v m.
CA
Loibn. sy
laru
Di
di