# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/798310073
# Title: [Joh. Georgii Wachteri, Phil. Prof. Origines Juris Naturalis, Sive De Jure Naturae Humanae Demonstrationes Mathematicae] Joh. Georgii Wachteri, Phil. Prof. Origines Juris Naturalis, Sive De Jure Naturae Humanae Demonstrationes Mathematicæ (shelfmarks Leibn. Marg. 41, Stück 2; ZEN Leibn. Marg. 107)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=798310073
# Lines: 1,832 recognised on 69 of 69 pages, mean confidence 0.84
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 798310073:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 19 lines, status machine
  e
X
 u
F
b
U
III
M
X
u
=
0
3
3
∞ 8
0
Mikrolilm-System-Vertrieb
l1
SACHSISCHE AB

## Folio  -  — 798310073:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
ea
2o
i
MB

## Folio  -  — 798310073:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 3 lines, status machine
lil. 4  
.
SISCHE LANDES

## Folio  -  — 798310073:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
oria ettrrea.
oc ler

## Folio  -  — 798310073:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 14 lines, status machine
TOTI. GFOROII WACATENI.
Phil. PrOt.
a LLLL LLFLlI
Sive
DC TDRE
NATORAE FNOMANAE
D3
Demonstrationes Mathematiea.
o 
e
a
 e () et
BF ROLINI.
rois ec Impensis sOL. NESSF. L l1, 1164.

## Folio  -  — 798310073:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 17 lines, status machine
..5 ∞ r).
.-
.
1
A. lisiL
 i s  . 
et
d. oit ina e . 8. . . 1a.
OVic
sCYA Det
 quo rg pompinae e a qu
:  a.  en s ad ad a.    u
sBI. OISSEISLCOE
. i .
nd iis    ct.  
5
   nt d .   a    1   B

## Folio  -  — 798310073:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
n
1
SFRENISSIIII AC POTENTISSIIII
RFOIS BOROSSTAF
SUMMIS RERUIM ADMINISTRIS.
TLLOSTRISSIMIS ATOVE EZCELLENTISSIMIS
S. R. TMPERIL COMITIBOS
FX ORDINIS AODILIBI EOCITIBOS
3
ADRATIS,
OMINO
ao 
a
CONTEI
a
ARTEIBERCE.
MINISTRO REOIS SEORETISSIMO AC
et
E MIN ENTISSIMO.
NIAZIMO CAMERARIO.
MAZIMO STABDLI EEVENATIONOM
MAGISTKO.
TIXREDITARIO CVRSOROM TRIBOHO.
. 2 1 E CHd
EP RELIQVA. d1 i.
NEC
  D

## Folio  -  — 798310073:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
HEC HONI
DOMINO
AL. RAID a
HIE RMANHO.
eguo
COMIIs
27
a
2
AC+ L.+ VOL. H BHI d
ETUISD. POTENTISS. REOIS
ARCTIODRATEGOETPRAEROTO MILTTIA
GE NER ALISSIMO,
VT FT
DONIINC
AOC+SCO.
COMITI A SAIW
2
ET
c
N ILGEENOLSIN
ETUISD. POTENTISS. REGIS
2
SOPRLMO AVLA MARESOALIO ET REROM
OECONOMTOAROM DIREOTORI,
DOMINIS SOIS BENIOMSSIMIIS.
TanC de VVRE NTATORA cractationem fure meritoque
ConlceraE
Joh. Georgius Zachter, Memminsi. Suerus.

## Folio  -  — 798310073:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
ILGOSTRISSTML ATQDE EXCELLENTISSTME
COMTTES.
ODHILLLIL BENTOENTISSIMII.
Tent Leces inter arma. At
silentibus armis Leces com–
amode loquuntur. Nimus
per DEI gratiam sub RF CF IN
GRVFNIO, cujus purpura nullo ci
vium Sancume tincta est. Coronam sibi
imposuit in Pace, in Pace illam tuetur.
Illud vero pene prodicium est, quod inter
p
Pacis fructus Trophaeanumerantur. In
toea truumphos acimus de lIoste non vi
(DC5 tamen fuso. Victorias, quasnon
e
vidimus, cum anelis C Batavis ex
aquo dividimus. Populos lonce dissitos
liberamus a Trrannide. Et mvalores
qs
uno pralio occidimus, ne toties interient.
Scilicet loncae sunt RF CVM manus, (5
a 3
ultra

## Folio  -  — 798310073:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
p
ultia diertos procensa.
aa 
s 6
es
In pluribus lo-
cis simut existunt operantur. lotus
in Aula RF. Z est, totus in Castris. Res
s
e
ati
g
uasmita se vider extra se facttubique.
it nunc etiam Berolini existens, magno
n
miraculo sueviae sude Liberator est.
Fucati sunt hostes jam
a 
pti
56
fucantes, de–
6
recti unt Terta puona, qui in prima c
C
secunda dejcrebant. Pot Leciones, auro
f
fops
s
fer
fulcentes, serro prostratae sunt, tot
p
Poq
q
tum sponte deposuerunt, ne prosteneen
1
e
tur, ut videri poterant Totam Sueviam
p
Bavari occupasse mortur.  alli cap
s
e equu
FVI. Tamque pudet itutam ambitio
56
nem audaciae sune. invita coeitur
ro
fateri. Suevos non habere Recem, nist
Imperatorem puenandum que semper esse
s
proSuevia non de Suevia. FlocII. IV
STRISSIMICOMICES multorum
leroum prodienm; sed unius Monar-
chiae

## Folio  -  — 798310073:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
e
s 
chiae benescium est. Debet dueria sa
lurem suam multis membris. sed uni
IMEERAIORI, ROMaNO, Unt RF
OI, BoruS(ICO, Um RFOMrAE, BII
tannica, uni RF.l
u
P
YBLTC AF
Fadetato- BeloiCx. Et hi quatuor
una Monarchia sunt. Videtis ered.
quamsilere non possim, post quam RF. X
GFEMENLISSTMS tot Benefi
qu
CuIB, publicis Co privatis ad me hominem
Suevum locutus est. Licet erea RF
is
CF M, quod licet etea DFV M. benesi
crorum adoratio. Sed non licet coram
66)
adorare semper curvis Reciam Maje-
statem. Fdcirco adV O5, TII. LV ST RIS-
pu
 616
SMCOMILES, conveno
at
CFMI m  obis compello. Fos enim
quasi stella estis, quae circa solem de
pe
e
novo deprehensac. Ciomites  Ministrac
Solis vocantur. Fllae Lucem Solise pro-
DInquo

## Folio  -  — 798310073:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
pinquo hauriunt, non sibi, sed orbi: Ra-
i
dios excipiunt, non rerment: Per illas
56
0
Solem videmus, illas in sole:  trum
separatae an conjunct ac sint, dubium est:
Dum videntur separatae, videntur con
junctae: F’eliciores, quo mazis se cum
Cuo sole confundunt. Tales YOs estis,
BBLTTONISSIMII DOMINI
eoque benienores, quo fonti benuenutatis
propiores estis. Accipite eredhanc pro
RF CF. cratiarum actionem devotissi-
mamCs humillimam. Aenoscite bonum
Gentis affectum, RF CIque haec dicite
VESTRO, aut nullum sibi suevos op
TArESIDOSREOTO M, aut cerre il
Jum SOT. F MI, quem vos comitatis.
56
Falete,  Libellum hunc tanquam pu
p
blicae gratitudinis sienum benigne acci
pite. Exarabam Berolini, d. 13. Sept.
Ano 1704.
PRO.

## Folio  -  — 798310073:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
LOL.O
2d
CY
L
F CTORF, MI.
LF LFC7
OR
F
Im explicare nitor, quid de LIRF
NATIIR AE sentiam, non puto à
ce exspectari, ue libellum confi-
ciam de Sillicidiorum ac de pa-
rietum jure, aue uc lcipulationum
ee judiciorum formulas compo-
nam, quae ee conscripra sunt a
multis diligener, ec lunchumiliora, quam illa, quae ad
gredimur. Hloc porius exspectabis, ur iplas Legum d
uris cirilis fontes paretaciam. Est autem jus natura res
Pariter nocillima d oblcuriltima. Ouid enim hominino-
tius auc ionorius, quam ipse sibi, ec jus luum: Omnes à
natura commoda nostra detendimus, idque nos arbitrz
mur Cummo naturae jure agere, eodem scilicet jure. quo
nati _ inlucem ediri lumus. At quibus de cautishroc vel
illud juris (F, aue unde exrera juris ec ofticii noleri capica
inveltigari debeant, plerumque ignoramus. Sicque ca
dem nostri juris, guae Nili obscuritas est. Patent Rumi-
Id

## Folio  -  — 798310073:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
p
na Hili, Sed origines latent. Neque INtEK SCTHEaIOreS
uris masis, quam inter Scruratores Nili conremt. Jusin
apesto elt, deriracio in occulto Cl.
Investiganci mihi caulashujus obscuricatis, Occurie
bac praeprimis Mechodiionoracio. Non conrenitdeMe.
chodo inveniendi justum, quia non conreme de Mecho-
do inveniendi verum. Alius hruc, alios illuic opinando
prolabitur, e dum atringere reritatem per le non porelt.
conatur illam accingere perhypochelin, ex adornare simu-
laerum rarionis, qua vericas de Tultiria urcunque repree
SeHLeNEuE. Verum quam sFallax sic Fuericque nunc de
olim plurimorumi in hoc genere ConatUS, non opus est
hidostendere. Gloriosius est iplum docere justum et
verum, quod difficile ee non ica obrium est, quam con-
rincero taltum d injultum, quod tacile e in promptu cll.
Vericas ipsa e lulticia, ubi semel alterrae sunt; Falsum de
injultum indicun, luppedicanr que respontiones adca, quae
obehe rolume, de non ralent
1
i edc
ctS Ee
a
leaque non jubeo hic quenquam exspectare longas
antecedenciuni scripeorum returationes. Turpis est ille
Liber, qui nihil aediticar, omnia destruie, aut magis de-
struic, quam aediticae, auc prius. Hloc porius agac li-
bellus meus, ur masis lensus meos quam distentus alie-
nos Lectoribus exponat. Novi naturam ee actuolicatem
Incellectiis, qui ex pLCrt nON CacUat Cupu, quique plus
temper

## Folio  -  — 798310073:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
semper demonstrationes, quam annihilaciones amat. Idu
circo communem scribendi modum repudiari, e mma
chemaricum elegi, uc pollim certa ratione inveltisare
verum, e intellectum legentis cogere ad aAentum, non
Cohibere.
N
Ostendi aurem, non qua via ad inveniendum justum
eundem sE, led qua iverum. Ea romen methodo usus
Cum, qua Colet in Philosophia inrestigari verum, initium
FaciendO a DIVTHITATE, _ ex illa reliqua deducendos
Cujusmodi Mechodus sine dubio optima, nacuralis, et
unica est. Gionit enim scientiam optimam e perfectis (
mam, quae est effectuum per causas, dum ex iplo Deo, in
quo omnes chelauri scientiarum ee Sapientiae lunt ablcon-
diti, caererarum rerum veritares depromit. Deinde res
eo ordine cognolcie, quo sunt, primo Deum, et deiriceps
reliqua, quorum iple caula est, sicque dum cundem in
coonolcendo ordinem lerrac, quem res habene, in
existendo, non lolum oprima, sed etiam marime
nacuralis dici deber, non obltante, quod a mulris
repudiaTUE.
Inrerim Apologi2 d prolixa demonstratione prohae
Mechodo detunoi, officii nei nunc non erat, quihroc loco
urisprudenciam Nacuralem, non philolophiam primam
traditurus cram. Ob. eandem caulam nulla rarione te-
rebar, ea omnia ab initio repetere, qua cunque beneticio
huius mechodi Cica nTuram Bci d FlOums in seried
Dec

## Folio  -  — 798310073:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
ordine olim inveneram. Sufficiebat ex iltis omnibus pau-
caquaedam decerpere. Imo sufticiebat, ea qua instiruro
meo serrire poterane, nude rectisque rationibus postulare.
Iplas veroPostulatorum reddere rationes, nonhujus, sed
alterius loci crat. Traque libere e absque ulla demon-
Stratione poltulo quaedam mihi concedi, tanquam extra
dubium polita, idque lummo jure. Nam de Ccometrae
non Colent omnia docere, sed poltulare, uc quaedam sibi
concedantur, quo tacilius, qua reline, explicent. Facta
lemet concessione secure pergo ad reliqua, TAMELIMQUE CX
concessis elicio, quancum pollum.
Vercor aurem, ne illis qui nostrae Principia Philolo-
phixe aue concemmune, aut non assegeuntur, e praeterca
mathemacicis demonstrationibus allueri non lunt, nen
tem meam non sint percepruri. Echiscpodemetarcor.
me desure Narurae lencentiam forere hau neorericam,
led anciquistimam, de pene similem illi, quam MarcUS
apud Ciceronem de Legibus applaudenre Ouinto dc Atri-
cotuseprolequitur, nisi quod alia via ecalio ordine ununt
exaltero collisam. Placent autem ex Marciana Dillerra
tione sequentia.
Dei natura ratione, potentia, voluntate, mente, nu-
mine, naturam omnem rezi, praecipue vero humanam.
TImanam naturam esse mentis divinae participem.
adeoque inter Deum
omnem esse aliquam Rationis
ex

## Folio  -  — 798310073:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
Virtutis communionem, e
C
naturam perfectam consistere.
in his, virtute
ratione,
Nonopinione, sed natura constitutum esse Jus: Omnes
ad Justitiam natos esse: MTentem tamen esse imbecillam,
60
Is
a rectitudine naturali facile deftecti posse in contra-
rium, vana opinione;s
prara consuetudine: Et ab his
similibus que corruptelis igniculos a natura datos exstin-
e
o
e
humani nihil (ut poeta ait) a se alienum putarent, omnes
jus aeque colerent, experirenturque se ad participandum
66)
communicandum inter se mutuo justos a natura fa–
Et0s esse.
Onam esse hominis Definitionem eo naturam, Es hano
esse in omnibus eo sinsulis aequalem: neminemque su
tam similem esse, quam omnes omnium futuri essent, si
naturam suam potrus, quam consuetudinum depravatio-
nem C opinionum vamtatem se qui mallent.
In explicatione Furis naturam ejus a natura homi-
MS CC
Dei repetendam esse.
Jus proficisei à Lese, adeoque à Lese ducendum esse
Furis exordium.

## Folio  -  — 798310073:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
Lerem esse Cummam Dei Rationem; seu ipsain Det
imperandi probibendique Sapientiam: Flans Lesem ne-
que hominum ingemis excoziliatam, neque scitum aliquod
populorum esse. sed aternum quiddam, quod univercum
mundum receret: deoque principem illam Lesem eg
ultimam, mentem esse omnia corentis (o vetantis Dei-
Fx hac Lece illam alteram, quae humano generi
data est, recte landari: Nam Dei prudentiaminsitam esse
innatura, Cs hanc ipsam esse naturae humanae 2im C9 po-
tentiam, mentem, rationem. lesem, juris
66
injuria re-
Dici ergd non posse. Ledem naturae tum deniquo
caepisse esse Lesem, quando a Sapiente scripta est. Sempet
enim fuisse legem hanc. C illam non solius Sapientis, sed
Cummi Tovis voluntatem esse, quae seculis omnibus ante
nata sit, quam scripta L ex ulla, aut omnino civitas con
stituta sit.
Non aliam esse hanc lecem Roma, aliam Athenis
aliam nunc, aliam posthac, sed apud omnes sentes C
d
omni tempore unam esse C sempiternam: Ft huic L eet
nihil abrosari, nihil derosari posse.
Neque vero aut per Senatum aut per populum sol vi
hac Lese quenquam posse: Fum vero, qui parere recit-
Cat ipsum se fuxere,
naturam hominis aspernari.
Deni-
ulam.

## Folio  -  — 798310073:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
Denique nullo in cenere Dispurationis maris honesta
vatefieri, quid sit homini a natura tributum, quantam
im rerum optimarum mens humana contineat, cujus
o
muneris bolendi efficiendique caus a natie in Ludemediti
simus, quae sit conjunctio hominum, quae naturalis Socie-
tas inter ipsos. quam ex hâc Disputatione de Ture natura.
Plura alia ibi extane, interlocutore Mlarco prolatas
gux Cum noltris plane conreniune cujusmodi lunts
.Quod porius ignoratio juris litigiola lc, quam sciencia:
3. Quod rircus de ucilicas a natura leparari nequeanE: Ouod
33 justus non sIE, led callidus, qui non natura sed vel paena
oy. Nel ucilitare abi injuris arcetur, aut ad oficium moretur:
 Quod Civicas lic populus honectus, ee multicudo hominum
 coelesti descriptioni, mentique divinae, ec praepotenti Deo
i Parencium: Quod bonus ciris nihilo sele plus quam alte.
o3 rum dilioat: Cuod L cx se res bona ee salucaris, ad illam
on anciquislimam ee rerum omnium principem nacuram ee Lc.
 sem expreila. Quod Leges injustae non masis dici Leges
3 Dosine, quam pharmaca moreitera dici pollunt medicamen
33 ca, i quae inscii imperitique pro lalutaribus conscriplerunti
3 Duod plehilcica, decreta principum, sencentiae judicum
o nOn Constituone jus, sed natura: Duod si jus non nacuri
n sed beneplaciris populorum constitueretur, jus ehee larroci.
e nari, jus adulcerare, jus cestamenta Calta supponere; sthaec
o Cuscragiis aut Sciris Ctulrae alicujus mulcicudinis ProbarenEur
Verum haec ectalia dulcius ex iplo Cicerone bibun-
Ldcirco sinem praetandi tacio, Lectoremque ac
reli-
UX.

## Folio  -  — 798310073:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 11 lines, status machine
reliqua aceto, ca tamen lege, ut lequentia Typothe.
tarum errata benerole corrigere dignetur.
ac naturali.
P. 14. Lin. 18. legat, adeo ut his conceptibus
imarinatio aut opinio nihil admisceat.
id. Lin. Penulc. Pro. FL ioitur legae Est isitur.
IBid. Lin. uIF. Pro ex rationes legat ex ratione.
P. 28. lin. 8. pro officere legat efficere.
P. 36. Lin. 18. pro unius homines legat unius
hominis.
P. 39. Lin. 8. Pronatutae legaEnatura.

## Folio  -  — 798310073:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 23 lines, status machine
+
A
Rerum naturalium Potentia, qua existunt ess ope-
D
rantur, est Lotentia Der.
TI. Potentia Dei est causa absoluté libera, indepen-
dens. Co s
e
Sur juris. Adeoque fus Dermomma
est ipsa potentiaejus infinita, quatenus ut abso-
lute libera consideratur.
TII. FX Potentia Dei infinita infinita infinitis modis
sequuntur, adeoque per Potentiam DFI nihib
existere potest, ex cujus natura se sola non ali
e
quis effectus sequatur.
V. Fustitia DF T est ipsa ejus Potentia, quatenus suum
cuiquetribuit, hoc est, quatenus suam curvis rei
V. Mens humana tum demum ex porentia lua aliquid
arit, quando ex natura ejus, vel in IpSa v eb
extra ipsam aliquid sequitur, quod per illam
solam
e

## Folio 2 — 798310073:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
uo
85
E
d
solam adaegnate potest intellici: Dicitur aurem
operari ex imporentia si ve pati, quoties in na-
tura ejus aliquid fit, aut ex illa segnitur, cu
jus ipsa Mens non nisi partialis causa est, quod
que per solas natura ejus leres intellisi nequit,
sed necessario intellicitur per causas externas.
I. Virtus est potentia alentis ex solo ductu Ratio-
nis vivendi.
 Affectus sunt Passiones Mentis, a causis externis
lLL.
menti inceneratae, qu’a alens ad aliquid acen-
dum aut cositandum determinatur non ex Leee
Naturae suae, sed ex Lese Passoms.
Duatenus Fomines ex ductu rarionis vivunt, ea-
tenus semper C necessario conveniunt, seque
invicem juvant, adco ut nibil homini sit utilius,
nisi homo, qui ex ductu Rationis vivit: Qua-
tonus vero cum affectibus constictantur, eate-
nus semper
66
necessario sunt diversi. sibique
inzicem contrarit (6 nOXI.
CA. Llomines sola natura sua duce conantur in ea
natura, in qua orti sunt, perseverare tempo-
re indefinito, se corpusque suum conservare ab
tuert

## Folio 3 — 798310073:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 17 lines, status machine
m
3.d(3)E0d
tueri, prospicere sibi de potu, victu, ami-
etu securitate, C
similibus: Fadem natu–
ra duce conantur semper transire ad majorem
CF
3
ectionem, C habere secundum naturam
suam vel omnia, vet plurima. vel maxima.
fit hic eorum conatus ab essentia eorum actuali
non potest esse diversus.
v
Z. Tomines mutuo auxilio indisent. C in Societa-
te facilius sibi praesidia parant, quibus indi-
ribus facilius devitant, quam im
solitudine.

## Folio 4 — 798310073:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
 s
4
t e d
 
latu n  nat
m
m n it u
E
Nullius rer essentia actualis sine jure
existentiae suae concipi porest.
DENIONSTRATIO.
Tam in qu’acunque essentia vel natura exittat, in
d
11
illa porius quam in alia per sulticiam Dei existit
quata Postul. IV. adcoque, ur per lC Patet, JUrE
existit. C. F. D.
SCTIOLTOM.
Pague nomines in naturis quidem luis lummo jure exi-
Aunt, Ccd quousque in naturis luis jure vel injuria ope
rentur, sequentes propolitiones declarabunt. Incerim
valdcerrant, qui exhde Proxolitione subito inferunt, unum-
quemque jure naturx sux operari, quicquid pocest: AuE,
inumquem que jure nacurae lux habere poteltatem in actio
nes luas, non in alienas. Nam, ex sequentibus patcbie,
hominem, quatenus ipse agit, mulea injuria naturae sux
operari, ex tum agenda omittere, tum omittenda agere.
guatenus vero alii agune, laepe corum actiones lummo na-
curx sux jure aut cohiberE, aUFadjurare.
PRO.

## Folio 5 — 798310073:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 23 lines, status machine
ROPC
STTIO
e
II.
Nullius rer essentra actualis sine jure
naturae sua concipi potest: Seu
quodidem est, posit à quacunque
natura aut essentia sinculari, ne-
cesse est aliquid esse juris secundum
illam naturam, qua ponitur.
DEMONSTRATIO.
Am positâ quacunque natura sinpulari, necesse
est illam ponii perpocentiam Dei juxta Postul. L.
ee ex illa se lola operationes quasdam sequi per can-
N
dem pocentiam, juxta Postul. LIL. Qux quidem po-
centia eriamtum, quandores naturales constiruit, linc
pon
jure concipi nequie, parta Postul. IL. adcoqueresna-
turales in quacungue natura per porentiam Dei exi-
ane e operentur, sine sure naturx sux concipine-
Queune. O. C. D.
LOROF

## Folio 6 — 798310073:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
(6
a
GORDLLARIA.
Tot erod sunt species Furis naturalis, quot sunt
specres rerum in naturis puis acentium.
TI. Oui in diversis naturis existunt, eorum jura natu-
ralia nihil invicem commune habent.
lLL.aliquod jus naturae, quod humano generi pro-
1
i
prium. C omnibus in illa natura existenti-
bus commune est.
TV. Potentia Dei illimitata est fundamentum omnis
Furis naturalis, etiam ejus, quod humano de-
neri proprim est.
V. Impotentia humana non potest ullius juris inter ho-
mines esse causa.
VI. Naturae humanae convenienter vivere, est secundum
Tus naturae humana vivere.
VTI. Jus natura humanae est immutabile, quatenus nisi
mutata humana natura, mutari nequit.
SCHDETOMI.
Tandoquidem nulla res sine Fure Naturxe sux conci
Di pome, hinc apparce, quod uniuscujusque rei
is naturale in convenientia e disconveniencia
cum nacurâ sua quaerendum sit, ee quod in hoc jure
dedu-
I.
1

## Folio 7 — 798310073:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
m. so
7
)
6dd
seducendonnice aetendendum sic ad id, quonatura, le (0ld,
ducis, quacenus areliquis nacuris distincta concipitur. Itaque
nacura ipla legem tur tacie, et ulcimum suris tui argumen-
cum el. Ec hinc Axioma suris nacuralis est, ductum na-
curae sequendum. Verum ad hoc, ur naturam prout in (C eAt,
ejusque ductus immediatos pernO(OaMUS, requITIEUT aCCUTa
tissima Phy licesde Deoee orcurerum, de praecipue ipsus ho.
minIS CoGnitIO. Ab hus principiis pender cota cognitio fu.
ris, sicurpenctralia a foribus. Si jam quaratur, quid AE
Jus Nlacurxe, quod humano generi proprium eAt, ec quo-
modo detiniendum sit, respondco, quod sus Naturae hu-
manae juxca praecedentia nihil aliud sE, quam id, quod TTo-
minem decet, quatenus homr est, ave, quod conforme est
inter homines eà solâ de causa, quod in natur a humana per
potentiam Dei existunt e ex illa sola operantur. Et hoc
sus inpolterum cum vulsoJOS NALORA. in genere ro-
cabo, non obsante quod praeter humanam plures alix na-
curx exittane, quae jura lua nacuralia habeAE.
GTIDLTDM
TI.
Vamris aurem dubium non sIC; omnibus omnino
hominibus pertrasum esse, quod TuS natUTX CX
convenientia cum natura derivandum sit (id quod
ipsum rocabulum furis naturae ctatim indicat:) Ni-
hilonasseri poterar; uchominesnatura ienari, huicme-
ditationi eanquam oncriulera vires gravi luccumberene, nec
invenirent exitum, unde ad cercitudinem emergerent. Mi-
rum ergo non est, illos ad varia postea tiomenta delaplos
esse, quo magis sciendi cupiditate arderent. Nam quo
masis homines sciendi cupidi causas et principia rerum
isno.

## Folio 8 — 798310073:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
a
30
(8
um
gnorane, ec tamen plura percipiune, ed majorem illosfin.
endi poreltatem habere necele cA. Caperunt igieurtan-
quam in Nautrasio decidua Philolophix membra hinc in-
de arripere, sc modo voluntatem Dei, modo Socialita-
tem (qua voce provensionem hominis ad Socictarem intel.
ligunt) modo aliquid aliud pro Principio eligere, et ex il-
Lo adornare conclusiones; quibus sibi aliisque quodammo.
do laristacerene. Verum uerinque de ubique circa Fores er-
ratum est. Voluntatem Dei caulam esse Puris Naturalis, si-
cuc ex aliarum rerum, quis negate ausit Voluncate Dei
insticuta e pertecta est humana nacura, adcoque ec jusna-
cura, nec tantim Voluneate Dei, led cciam julticia Deis
Sapiencia Dei, ec reliquis actributis. Verum hic non de
Principio juris consticuriro, sed de cognoscitiro quaeltio
est, quod non potest esse tam latum ec eam oblcurum.
Ouid aurem obscurius Voluntare Dei: Aur SI reS clara est
Voluntas Dei, quid eadem latius: Nonne verlamur in
Reono Nacurae, in quo nihril nOn ex DecretO Dei decurriE,
etiam injuria: Non jurant haec remota cognitionem no-
stram, sed impediunt. Propius accedendum est, e rei
cujusque jus ex nacurd lua aeltimandum cst. Illirero longe
STaVIUS CrrANE CaTCrIS, Qui Posthabita dirIMX RACUEX CON
TemplATIONE PTINCIPIA jUTIS MACUITA C ETIVIO DECUNE, EE CN
una hominis qualicace, puta Socialitate, EOTUM nAEUFR
jus Cuspendunt. Nam lu videntur omne officium ho-
minis officio ciris terminare. Ouod u omne ofticium
hominis officio ciris terminatur, sequirur, quod voi-
que nullum sic hominis naturale ofticium circa virtureM
circa Relisionem, imo ne circa le iplum quidem, extra
Societarem, live citra reflexionem ad alios. Id, quod non
Colum Falso, se detiam periculose aMeritur. LLSIC PONEM PeF
Omnea

## Folio 9 — 798310073:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 23 lines, status machine
noo
(9) des
cilé ostendere suoa ex ienoracio
omnes clu sencentias
cum crloles ponadrin
umen-
ne nacurae, divinx ee humana, omnes cirea hocar
PROPOSITIO TIL.
nusquisque summo naturae suae jure
ea aeit, quae ex naturae sua neces
sitate sequuntur: e contra nullo
naturde (uae pire ea aet, quae non
ex naturae suae necessitate, sed aliun-
p
de a causarum externarum
orturis impulsibus sequuntur.
DEMIONSTRATIO.
Vicquid ex naturae humanae necessitare sequitur,
Lper pocentium Der inde lequirur, juxta Postul.
 juris naturalis
Supponamus jam, hominemminime ex naturae lux
necessicate, sed ex aliis caulis eperari, nempe exterris,
qua-

## Folio 10 — 798310073:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
m. (10)
ne
quatenus ab illis tanquam crmba a maris Auctibushuc
illuc agicatur, trahitur, imo rapitur _ dexerminatur sd
aliquid agendum: Maniteltum est, hominem per hy-
Pochelin ex impocentia Mlentis opcrari, juata Postul. V.
hoc est, manitectum elt, ex Coroll. V. Prop. praeced.
hominem in hoc statu nullo natura luxe jure operari.
.L
SCTIDLTOMI.
Vemadmodum ergo sol summo naturxe sux jure urit,
caletacie, illuminae, moret, vivificat: Ica homines
Cummo naturae luxe jure ca exeqruntur, quae ex naurali illo-
rum asendi pocentia Auune, ec per illam Tolam adaequace
effici e intellisi porsunt. Porum vero ad quxe homines pa-
tiendo impelluntur, alia ratio est. Illa enim non pollune
esse juris naturae obcam tolam caulam, quod exnccessitare
naturae humanx non P=quuntur, quodque homines ca non
Toli, sed a causis externis impulsi faciune, e quod haec Fa-
ciences non jus tuum, sed alienum sequuntur. Nec obstat,
quodpotentia caularum exrernarum, quibus homines prae-
ter naturam impeiluntur ad agendum, sinc criam pocentia
Dei, juxta Postul. T. Onde videtur lequi, quod homines
adhue summo jure agant, quicquid postunt, quia livele
Colis sive a caulis externis adjuri operentur, TemPCE CK PO.
cenria Dei ridentur agere, adcoque per Postul. II. jure quo
dam agere. Nlam ad hanc objectionem multa responderi
DOHunE. Praprimis rero respondeo: Quodhiequaestiou
nOm

## Folio 11 — 798310073:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
503 (IT) E08.
non de quocunque Jure naturali, quatenus natura prouni-
verto lumitur, ex quo quicquidrequitur surisniverlalis cst:
Scddesure narurali, quacenus natura pro re lingulari e ab
univerio distinctâ Cumitur. Ac ejusmodi sus nacurale non
Potentid univerti, qua Deus ubique porenter operatur, sed
uniuscujusque rei porentia provriâ e nacurali detinitur
juxta Coroll. I. Prop. Il. adeoque nulla potentia CxtranCa3
quancumris porencia Deilic, Jus naturale tundure pocelt.
Caux juris nacuralis intus ex natura e consticutione cujus
que rei accertendae unt, non Forinsecus ex consticutione
Oniversi. Igitur non quicquidhomines per quamrisocivo-
tentiam operantur, jurisnaruralis est, Cedhoccantum, quod
ex iplorum propria e nacurali potentiâ (prout omnibus ex-
craneis potentiis coneradiltinguitur) Auit, ec perillam solam
incellisiporest. Neque ex principiis noltris contrarium Cx-
corqueri potelt.
SCTOLIDM MI.
Vandoquidem autem POcentiA DE I a SanEtITATE DFI
Phocest, a rectirudine intellectus e roluntatis ejus
separari nequeac (uc alibi demonstramus ): hinc manite
cum est, quodea, qua ex porenciahominisnaturali, sc (o-
Ia Auune, ex per illam lolam intelligi postunt, non Tolum
licire hanc, quacenusporentia Dei, quae ellentiam pocentir
humana constituie, abtolure libera cA, sed etiam recte
Aant, quatenus illa potencia d lanetitare separari nequie, ut
Postularimus. Echinc porro incelligimus, quod vocabulum
TNRIS NATDRE, non sic duncaxat rocabulum Liberta
vis, ire declaratio euo, quodcancum modolicirum de illi-
Cltu

## Folio 12 — 798310073:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
3CL2) Eet
mines, quatenus focii lunt, lederiam vo.
cabuium FConestaris. Eive declaratio ejus, quod in see na-
curi lua bonum alemalum, honellum aurinhonectum, ju-
ctum aue iniquume. Panctum auc protanum est, ciera ullum
relpectum ad loclerarem aut legem excernam. HChOC et,
quod plerique sens nacuralis Scripcores decorlerune, quo
rum alii cum mazlulo humani generis damno auc ritiis palam
paerocinati lune, aue rirtuces in Regno Dei nacurali non ad
miserune, nisi forte larratas, qua officiis cirilibus unice cir-
cumlcribuntur. Lt horum principia non aliam ob caulam
Falta Eune; quali quia ad conclusiones inhroneltas, DCOquE de
GOROLLAEIA.
L. Omcquid homines, qua sui juris, suae que potesta-
tis sunt, per solius naturae suae motus ess leges
operantur. id summo naturae suae jure operan-
tur; Ft hoc eorum jus tanto majus vel minus
erit, quo major vet minor est eorum acendi po
centia.
p
LI. Sieut homines nullonatura (uae jure a causis externis
duei se patiuntur: Ita passiones ipsorum, qua
60,
passiones animi VOcantur, C
guacunque ex illis
sequuntur actiones, aut coritationes non sunt ju
ris naturae. Neque ex eo, quod quis causis ex
terms, utpote fortioribus; non potest resistere, jus
asendi ulum a natura habere potest.
citum est inter H
Vircuci concumeliolas deducunt.
L L b

## Folio 13 — 798310073:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
2 (13)6
un
Si quis per Dei potentiam, qua existit.
q
Operatur, a Dominio rerum externarum se li-
C
berare, C affectus (uos aut debellare, aut o-
mmino excludere 2aleat, id quidem sum mo
naturae sua jure aset.
PROPOSITIO
IV.
Dureouid hommes ex Potentia Mentis
June (quac est pars ipsorum potis
sima) sive intellicendo sive volen
do operantur, id quatenus ejis sunt
causae adacquatae summonaturae
une jure operantur.
DEMIONOTRATIO.
AEC Propolitio est consectarium Proposicionis
 Lanecedentis, e praecipué ejusd. Coroll. l. Oui
vero praecerea norunt, quid sic mens humana, es quod
sic parsquaedam arerni ee intinitimrellectus DCi, adco.
que pocenria rere dirma, quamris tinita, illi de hac
piO.
TTI.

## Folio 14 — 798310073:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
proxolitione mulcommus dubicabune. Cumenim pon
centia Dei ex omni lui parce sic libera juxta Postul. II.
 praecerea omnis juris naturalis funda mencum
juxta Coroll. IV. Prop. TT. mens utique illa omnia libe-
re de lummonaturx lux jure operabieur, quaecunque ex
pocentia agendi ejus le Cola AuunE.
SCTIDLTOMI.
NTa est mentis humana Potencia, quae Cocitatime de-
finitur, e jam Incellectus, jam Voluncas, jam Rccta
Racio, jam Virtus rocatur. Quando Mens sibi conceptus
_ ideas Format de caulis ec rationibusrerum, tunc quatenus
illae idexe intra terminospurae attirmationis consictune, dici-
cur Intellicere. Quacenus vero Mens in ideis suis sibi pla-
cet, acque ex illis operari conatur, catenus dicitur lelle.
Porro, quando conceptus mencis tune adaequaris id ctt, 12.
les, uc ex una, Cumma, et prima causa, in Peric et ordinei
clare e distincte deducant reliquas, idque Cola mentis po-
cencia, adeo uc his concepritius ue imasinacio o.
pinio nihil admisceat, tunc intellectus mencis dicitur
Recta Ratio, aut Ratio simplicirer, ee Voluncas opc-
randi secundum iltam Racionem rocatur Virrus, ut dixi-
mus Postat. VI. Ondc jam Cacis pacec, quodnam illud LIE,
quod mens jure opcratur: Nimirum quicquid cogitat aue
aeit, quatenis rectâ rarione praedica est, aut cadem ducitur,
id Cummo naturx sux jure cogitat et agit.
Hc igicue
uris Ilacuralis ex rationes ex virture vivere, de guia
rCCC

## Folio 15 — 798310073:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
3S1
ecta ratio DEum esse docer, DEum lequi de colere.
le nones at leliqua.
SCTIOEIOMII
Operest, uc ostendam, quid Mens humana nullo naturx
Oluce jure agac. Mens humana, quae Cogitatione defini-
tur, a causis externis muleismodis atticitur, quae iptiusagen-
di pocentiam raldeminuunt. Aficitur enim Spcciebus re-
rum sentualium, guae ex ipsa ejus POTenTIa nOn OTIUNEUE,
scd a causis externis, prout corpus sirc Comniando sive ri-
ilando varios accipit motus. Et hisce mens incognitione
caularum nonsolum non juratur, sed eciam impeditur, quin
ee in varios errores imporenter crajicitur. Deinde cadem
Species Forinsecus acceprae excitant in mente varios afectus
quae mentis operationes non lunt, sed mera pastiones, qui-
busmens pene ad imporentium redisitur. Acque hinc jam
pacer, quod homines, quarenus opinione, imapinarione,
aut affectu ducuntur, non sint carum rerum, quae cogitant
et aount causae adaequarae, sed potius caula impotentes, ad
eoque nulto jure caulx, per Coroit. V. Frop. II. Conter.
Coroit. II. Prop. praeced.
SCTOLTOMITE
Acillime aue enfalteamus, uerum ex potentia mentis
 Prepus d Ca aliena potencia opcremur. Nam quan-
domens ex sc Told operatur, tranguilla et ab omni aHtcctu
libera est. Ouando vero ad operandum aliunde determi-
nacut

## Folio 16 — 798310073:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 26 lines, status machine
oo
3(16)
a
ANOneS eE perturbationes intra le Cenrit.
Duid autem taulius, quam Scacum Mentis aequum a Ere
mulo, tempellacem lorenam a nubila, percurbationem à tran
quillicate, conttanciam ab agiratione distinguere;
tracur, Ratim
GOROLLARTO M.
2
ta LBeolosia, qua ex potentia Rationis sequitur, ju.
ris naturae est, neque alia Relicio Nacuralis di-
r
ei debet, nisi haec. Ft hujus Theoloriae partes
esse Poltulata I. TI. III. IV. nemo dubitare po-
N +
test. Nam praeterid, quod ex Potentia Ratio-
nis demonstrari possunt, pendot ab his postu-
e
latis totius furis Naturalis cognitio, adeo ut
nemo (alvo naturae suae jure sibi alium Deum
imaginari possit.
PROPOSITTO
Flomines, quatenus sola natura (ua
duce ducuntur, summo naturae sude
jure aeunt, quicquid possunt.

## Folio 17 — 798310073:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
DEMIONSTRALIO.
Rec propolitio coincidit cum Coroll. I. Prop. III.
 se
e contirmatur ex eo, quod nullus motus aut co-
natus, Qui immediare ex natura hominis oritur, ex dux
alicujus actionis est, possit ab essentia hominis actuali
esse divertus, led necellario sic ipsa hominis natura,
qua existir, _ opcratur, juxta finem Postul. TX. Nam
inC sEGuIEuT, Quod Omis acto, qua ex ejusmodi co
natu proticilcitur, sie naturae conveniens, uti patet, de
consequenter lesitima; per Coroll. VI. Prop. II.
SCTIDLTOM I.
Nhoc sita eA vera hominis Libertas e Exelicitas, ut ope-
d recur ductu natura Cux, non alienae. Ft quamvis na-
cura univers longe Fortior se nacurd hominis, quia homo
pars universi eAt, ec torum quaris parte porentius est, non
ideo tamen juris nacuralis est serrire legibus alienis, juxta
Prop. III. Ouod autem Theolosi dicune. Nacuram ho-
minis corrupeam este, ec ideo non sequendam, id recte
incelligendum cAt. Vires nacurae humana raldé dimi-
nutas esse, casque minime exaequare potentiam univertis
sed ab illo infinite superari, certissimum cAt. Omnco
enim nascimur ionari, et praecerea affectibus obnoxis
quos difficile cst semel admissos cohibere, difficillimum
non admirtere. Verum hoc non obstante vires illae ut.
cunque diminurae servane naturam virium, ec nequaquam
per impotentiam, sed per porenciam ramdiu detinienda
TUnEs

## Folio 18 — 798310073:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
50 (18
uca
unt, donec a caulis externis rineantur d redirantur in Per-
vicurem. Duod ubi Ac, tateor, nos eo in calu nullo natu-
rae jure naturam corruptam sequi. Meminisse aurem debe-
mus, cum nequaquam sola nacuri lud duceasere, qui aHte-
ctibus ducitur, juxta Postul. VII.
SCTIDETEM I.
Temadmodum autem homines natura sua duce recte
asumt, quicquid ponune, ita hoc corum jus naturale
prorlus illimitatum cA, ex potentix corum naturali lemper
commenturatur, juxta C oroll. I. Prop. III. Ouinnec à Crea-
core nisi destruetis e mucatis in aliam Formam corum Na-
turis limitari potest, juxta Coroll. VII. Prop. II. Quid ergo
censendum sic de subcilicate corum, qui flobbehanis rictu
principiis sus naturae humanae sic limicane, ut dicane, tam
diu jure naturali licitum cse, quod unusquisque à natura
Pocel, donec non appareat prohibitio lummi Lesislacoris,
qui Facultatem asendi naturalem limitet (putant autem vo-
luntarem hrujus Legislatoris ex instinctibus naturalibus, d
finc creationis, melius coonosci ponc), in propatulo elt.
Primo enim sus nacura humanae praeter necessicarem limi-
tant. Cum enim voluntace Dei natura humana instiruta E,
manifectum cAt, cadem voluncate simul instituta esse omnia.
quae ex illa, sc Tola, sequuntur, ec cum idKus Sanctusec im-
mucabilis sC, nihil cx illa natura, le lola, sequi pollc, quod
Deus aliquando velit esse irricum. Deinde qui lus nacurae
Sic limitane, videntur in Rcgno Dei nacurali duas Dei vo-
luotates, duas institutiones naturales, ec consequenter duo
Tura nacuralia, secum invicem pugnantia, concipere, unum
originarium, quo Deus licicum esse vule, quiequid homines
a nacura poctunt, aue rolune, alcerum limicatirum, quo hanC
liceH

## Folio 19 — 798310073:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
o
19) Ed
licentiam naturalem postliminio (quah actâ paenitentid) ex
aliis causis vule esse cohibitam. Ouod quam absurdum AE,
omnes vident, qui Nraturam Dirinam aliguomodo contem-
DaCI LuInE. Denique sententiam pravam prarius corrigunE.
Nam illud, quod Hobbelio aneritur, homines id omne ju.
re nacurali agere, quod poltune et volune, non servan-
dum auc limitandum, sed rejiciendum fuerat. Multaenim
hominespassionibus affecti volunt ee ponune, quae juris na
curalis non lune, eam tolam ob cautam, quod homines ca
non ex necessieate naturae tuxe, led aliunde impulsi operan
tur, etiamsi praecereâ nulla undique prohibicio aut Fimita-
tio Furis Naturalis appareat, ut patet ex Prop. TII. Vide-
tur quidem restrictio illa, quam afferune, simul medicinam
alterre, tam periculola concestioni. Verum tancum abelt,
ut iltis limicationibus luis ab PTobbClio recedant ut porius
per Circulum ad cundem redire Cogantur. Primo enim
fines rerum creatarum plurimum nobis (une ignoci. Fe
quamris manifestatio Dei lic finis cummus ec latis notus
univerlae creationis, ex illo tamen bnc nihil, quodadcogni-
tionem juris nacuralis Faciar, concludi porcst. Deinde quid
tine instinctus naturales, ec quomodo ab affectibus, (quos
illi nacura humanxe partes constitutiras esse credunt, adco.
que perinde instinctus naturales esse, anerere coguneur
differane, auc internoseantur, nondum expotuerunt. Sicque
adhuc in Cumma incercitudine verlantur, quousque Deus
Facultares iplorum naturales limitaverit.
m
ion servatio sui est juris naturalis.
DEMON.

## Folio 20 — 798310073:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
8 (20)
DEMIOASTRATIO.
Omines sola naturâ lua (non institutione aut
L  exemplo) conantur le conterrare, juxta Post.
TR. et per Prop. praeced. id conaneur jure narurali.
COLIDLL AAIA.
I. Fiomo summo naturae jure prospicit sibi de cibo, pa
6
tu tecto, vestimento, medicamento.  smilibus
utilitaribus.
lL. Tlomo summo naturae jure tuetur corpus suum
bellumque jure cerit adversus eum, si ve similem
seve dissmilem, qui conatur vitam aut prae sidia
vitae sibi eripere, aut quocunque modo essicere, ne
jare suo potiatur.
LL. FIomo summo naturae jure generat Sobolem.
eamque tanquam partem suam vibissin confervat
66 
Euetur.
IV. Tomo nullo natura jure scipsum interficit, ne
tuns quidem quando a causis exterms victus Co
natur malum majus minori evitare, tum quia al
terius juris est, nempe DFI, cujus jure existit
juxta Demonlt. Prop. I. adeoque jus in se nul-
tum habet, tum quia jus non habenti timor sive
impotentia non facit jus, juxta C Oroll. V. P Fop. HI.
_ COroII. II. ProP. III.
dea

## Folio 21 — 798310073:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
d(21)0d. 
an. 8o.
CTIOLIOM.
Isce plura alia addi possent, quae jus hominis nacurale
A circa bonum dccircamalum, circa (ciplum ex circa alios
quoscunque, live in eadem sive in dirersa natura exi-
Aentes, appolice masis declararene, et ex hilce conlectariis
plura alia deducerent, nile hoc Ccripto nobis provolicum
eHet, non tam riros, quam fontes iplos accinsere. Nequis
autem tus conserrandi lui latius extendat, quam per natu
ram rei licer, obicer hic onnotamus, illam demum Conter.
rationem lii jultam dc aequam nobis censeris ad quam ho-
Mines Fola nacura sua duce impelluntur, uc cA in Demoni
stratione hujus. Id quod raro admodum concingit. Vulgo
enim tromines non cam nacurd lua duce, quam opmione: de
alfectibus reguntur, se que tancum putane indigere, quantum
concuviscune. Ondepollca Ac, ut alcer alterius conservatio
ni plurimum obsic, ec dum quisque conservare le praepo.
Rere Audec, se aliosque destruat. Cujusmodi contulio nom
Porest cRe juris nacurxe. Idcirco leguentia Lemmata pron
Donimus..
F. F pIMIA T.
Omrini conserracionis. ux Audiolo, millo naur
 rx luae jure licer judicare de Bono vel malo ex
opinione vel affectu, adeoque nec secundum judicium
illad agere.
eliiat ulecte acula sne lcat scclate clc
e llilate alum mannielia Ct ex auECCEdOMEIBUS
lequelar co quod conserratio sui sinc lioc jure concipi men
3
AUEdF

## Folio 22 — 798310073:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
3(22
E
oc
queac. Sed non licethomini debonovel malo judicium terre,
que secundum judicium illud agere, quarenus opinione aue
fFectu ducitur. Duicgnidenim homines cogitane auc agunE,
quacenus affectu aliquo sune affectisid junta Postut. VII. non
ex lege nacurae luae, sed ex lege paltonis coricant es agunti
h. C. Juata Postul. V. eximpocentia mentis cogitanE _ aGunE,
adeoque per Corolt. V. Prop. II. nullo naturx jure cogitane
ec agunE. Fadem ratio est opinionis, qua affectus. Opinio
enim es animi sententia, non ex ipso animo orta, sed aliun-
de ingenerata, adeoque pastio se affectio mentis.
L. F MIMIA II.
FFeCFUS TUNE motus e conatus naturae humanae,
 conserrationem luam modo illegitimo quaeren-
eis, tam in consequendo bono, quam in avertendo
malo.
PHOcLemma eodem modo demonstratur quo precedens.
im u
Nam quando natura humana affectu aliquo aftecta c,
tunc mens asitatur a caulis externis, juxta Postul. VII. 2dco-
que ex impotentid asie, juxta Postul. V. et consequenter
nullo jure agie, juaeta Corol. V. Prop. II. Dcinde affectus
tunc animi pastiones juxta Postul. VII. adeoque per Coroll.
II. Prop. III. nuilo nacure jure in mente exiltune ee OpC-
rantur. Duin eciam experiencia docet, homines affectibus
obnoxios tinem conserrationis lui non obrinere, juxta P0
stut. VIII. Videmus ergo, quod jure naturx nemo alteri
iraleatur, aut ex ira vel odio injuriam vindicet, aut ex am-
Ditione vel araricia aliorum bonis e libertati insilictur _C.
et quod illa conserratio sui, quae juris nacurx cA, non pa.
trocinetur sceleribus aue Aasiciis, ut quidam putant.
L.F IIV.

## Folio 23 — 798310073:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
n
IF MIMIA III.
Onserracio sui, qua cum alterius de praecipue
innocentis ac lui similis damno et interitu con
juncta est, non est legirima jure MatUNa.
Tla contervatio luis quae cum alterius damno AC, irratio-
nalis est, ex ex aftectu proticilcitur, juxta Postul. VIII.
Ergo juxta Lemma praecedens illegitima est. Inde POrro
consequitur, illam demum Conserrationem lui jure natu-
rali lexicimam esse, qua homines jure luo se contervandi
absque alterius deltructione potiuntur. Loquor autem de
damno innocentis. Nam nocentis alia videtur che ratio
juxeta Corol. II. Bujus. Loquor etiam de damno erga limi-
dem. Nam distimilium, ec eorum, qui coca nacura a lc in-
ricem ditterunt, non porest esse idem jus naturae tanquam
inter similes commune, juxta Coroll. II. Prop. II. AC proin-
de li quis borem mactet alimenti aue cerumenticauta, vio-
labic quidem Jus bovis juata Coroll. L. ejusd. Prop. Ccc non
idco violabit jus nacurale, quod humano generi proprium
eAt, uti parct. Nihil ergo obctat, quo minus brutis, aliis
que rebus, in diversa natura exiltentibus, ad conservacio.
nem nostram utamur, prouc nobis conrenie, modo se usi-
bus nottris non immilceat Luxuria aue Sevicia. Si quis
camen malie abstinere elu animalium, licebitilli lummo jure
herbise oleribus esse conceneum.
L. L MIAIA
IV
Otelraco iu Legirima ine Lemperaca at Ca-
stimonia ConcipinEGuIE.
Woec

## Folio 24 — 798310073:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
n
MD
(24) 658
Ocet enint experiencia, nimio cibi, potus, venerisque
vora humana aelligi, corumque rires extau-
: C contra, aemperancia e caltimoniâ tirmari. Fric er-
e suris nacuralis, cemperanter ex calce vivere. Ouemad.
mocuim autem Chaltimonia non cst, lemen plane non cmit.
tere, licut nec lemperantia, cibos plane non admittere:
Ied ob divertam corporum humanorum consticutionem dit-
Sicle Imo impostisile cst, lemperantia aut castimonia cer-
tal nencuram consticuere, sed a nocencibus e jurancibus
omus ne oa malis liciri de illicici indicatio AE.
IF MIMIAV.
um hominis utile à Vircure separari nequE.
TAm quo magis homines ex ductu Rationis, hoc cA,
juata Postut. VI. ex virture virunt, co magis eos
contervari necesse est, juxta Postul. VVII. adeoque rera ho.
minum ucilicas a vireuce separari nequir. Praeterea expe-
rienciâ constas, lua singulis viciis esse incommoda, iisque
homines non jurari aut beari, led potius perturbari de de-
srui. Id quod alibi demonctrare luscipiemus.
i CC
F
eROPOSITIC
conservatio proximi est pris natu-
ralis.
DEMOL

## Folio 25 — 798310073:0045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
on
ATDNSTRATTO.
uctulo proximi ex potentia Rationis sequitur.
juxta Postul. VTIL. ErsO per Propos. IV. elt juris
E. D.
SCTIOLTOM.
DVanto ergo magis unusquisque quaceniis ratione du-
Lcitur, bonum illud, quod reliquis hominibus optat,
cupiet liberis vel parencibus suis, quibus nihil pocest esse
proximius. Leaque ee indulgentia P’arencum in Liberos, de
Charicas Liberorum in Parences mulco magis juris naturr
erune, quam communis illa benevolencia, qua omnibus
promilcue hominibus prodesse conamur. Pocest eriam Cx
alio Fonte deduci, quod jurare liberos, aut juvare parentess
multo maxis juris nacura sIE. Videmus enim P’arentes (0-
la natura duce diligere partus luos tanquam parces suas, et
partum Cola natur a duce, non lege aut institutione, sequi
ac diligere parencem luum, nisi alia ad sine caula, quae illos
aliter dererminent. Adest igitur instinetus naturalis se mu-
tuo jurandi, adeoque ec jus asendi lecundum illum instin.
ctum, juxta Prop. V. F.E quia instinceus naturales solene
esse Forriores ratiociniis, ec pocentiam mentis in agendo
maeis augere, hinc apparet ex Corolt. I. Prop. TII. quod Pa-
rencum ex Liberorum mutua auxilia majori natura jure exer-
ceancur, quam quaeris alia, qua solo racionis ductu invicem
OraectamuS.
naturaliS.C
PRC

## Folio 26 — 798310073:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
e
3
n
PROPOSITIO
s
 0
Transire ad majorem persectionem, e
rivare alios hommes in hoctran-
q
situ juris naturalis est.
DE AIONSRATO.
Omines a natura conantur trantire ad perfectio.
ctionem majorem ca, in qua naci lunE, juxta
Postul. F.X. _ GuALCMIIS RLaIONC AUCUNEUE, CONaNtuE
alios quoque cotranleuntes jurare, juxta Postul. VIII.
Frgo juxta Prop. IV. E0)
V. tranlicus hromium ad ma-
jorem perfectionem eorumque mutua in hoc transiru
auxilia, furis nacurae CunE. Q. F. D.
SCTTOTTVM I.
N quanta imperfectione, h. c. in quanta corporis animi.
que ImpOTencla, rerimque ommum IGnOranCIa, InOPIa
et indisentia, unusguisque nottrum nalcatur, experiencia
lacis consnt. Ladem experiencia conllae, hominem a na-
civitaco lemper conari, ut at conditionem majorem e me-
liorem ca; in g+2 Ortus EFE, cranlitum Faciae, H. C. UE Vires
corporis ec animi emper majores acquirac, cundo ab intan-
cia ad puericiam, a puericia adt adolescentiam, ab adulelcen-
cia ad reliqua: nec hoccan:em, sed cundod necestariis act
ucilia, ab ucilibus ad jucundu a jucundis seMDEE ac MajOra,
Cague

## Folio 27 — 798310073:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
i
5
in
7)
eaque vel omnias rel plurima, vel maxima. Trinc videmus
homines ance omnis libi prolpicere de cibo, poru, cccto,
deinde de Bonestiori restimento ex domicilio, nec non de
eibo ex poru lauriori, posten de Doms et Familis, aliisque
volupeatibus ec obleccamencis. tic hunc progressum dixi
aliguomodo ese puris nacura. Verum ne insana mulcitudo
2d tranc Oracionem meam adhinniat, canquam Magiltrum
Cupidicaris iuxe reperierit, dico, illum demum transitum
Turis naturalis esse, qui sola nacura ducc AE, uE CA in De-
monstratione Bujns. AAectuS autem RON CRC PAPFeS nAFUPZ
humara, sed ejusdem appendices: Xx 205, qui cz afFectibUS
aliquid agune, non ex solis nacurae humanae legibus, scd
F
Orxe: crea ex aliis legibus opcrari, juata Postul. VTI. Ouin
illos nullo naturae six jure judicare quo transcundum siE,
2deoque nec jure cransire quo judicarum est, juxta De-
monst. Lemmatis T. Prop. VI. Porro nullaS volupraces jure
naturali licitas ese, nis HOnCCtaS, juxta ScBol. II. F rop ITI.
nec ullum honestae rolupeacis ulum ultra parcum e modi-
cum; juxta Lemma IV. Prop. VL. denique neminem natu-
rae suxe jure cendere ad majorem pertectionem cum decri-
menco alteriuS, juxta Lemma TII. ejusd. Prop. ex Prop. prae-
ced. Proinde omnes illi, qui sub praetextu cransicus NaTUrA.
Iis ad iajorem pertectionem, cum maximo multorum da-
inno eranseune 2d Dominacum, Divitias, ec alia, quibus non
recta Racio, sedambitio, avarita, ee luxuria, adcoque opinio
sc aftcctus nomen perfectionis impoluerunt, quique in vo-
lupracibus se volutane aut inlorectis, aut honcstis ad nau-
Jeam usque ex impocentium oblectantur, nullo naturae sux
jure id taciune, et revera non ad majorem, sed minorem
natura suxe perfectionem cendune. Id quod ex doctrina
affectuum Facile demonstrari Doset.
ma 

## Folio 28 — 798310073:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
me
(26
POTTOTIOMI.
E hinc porro parct; quid circa auxilia Juris Nacurae Is
man
ec quousque officium hominis se hic extendat. Idimi
rum in rebus honeltis aliorum agendi porentias honelle ju.
ramus, minime vero in AagITIIS. NNam quo masiS UnIS-
e
quisque ratione ducitur, H. C. juxta Prop. IV. e Schol. L.
ejSd. Frop. quo unusquisque juris cui nacuralis oblervan-
tior ClE, eo mazis conatur officere, uE et alii ratiOnC du-
eantur, vitamque Capienter instiruant, junta Postul. VIII.
ac proinde praris hominum cupiditaribus (quibus vitae r2.
tionali et perfectae nihil pocest ese adverlius) nulla auxilia
subministrabie, quin potius cummo natuex jure conabicur
efficere, nE tantum conseguantur, quantum concupilcunE.
Ouare non clt, cur ganeones aut Sycophantae, qui alieux
libidini aue ambitions auxilia lua vendune, ad hanc Propo-
licionem nostram applandant, qui nullum hominis nacurale
efticium, nisi honectum agnolcimus.
SCTIDLTUM MMI.
FOItus dubico, Fore muleos, qui non aliam ob causam
opiniones male coharentes nobis impucabune, quam
quia dillinguere non polsune, quid Mens humana ex poten-
ria ua, sc (012. quid ex imporentia opcretur. Lc horum
in graciam breviter hic exponemus, quid st Cupiditas. Lae-
titia Tristitia, et quo jure in mente exictant dc non existant,
OPCTenEUT EEnOn Opereneur. Constus cranscundi ad majo-
rem perfectionem rocatur Cupiditas. Verum hic conacus
non semper ec necellario est affectio e passio mentis, led
aliquando est appecitus meneis naturalis ec rationalis, ut est
in Demonstratione hujus. Onatenus ergo calis est, necesta.
rio

## Folio 29 — 798310073:0049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
i
0(29
edm
rio est vel instinctus mentis nacuralis, cujus causae nullae da
si porsune, nili quod per illum mens a natura decerminaca
concipieur, ad aliquid agendum; vel ipla mencis vircuspro.
ut est detinica Postut. VI. Ouicquid vero uE, necesse ett il-
lum esse pocenciam mentis propriam ex natiram, ec conse.
quenter lummo nacurae jure in mente exictere, junta Prop.
I. ee Overari, juata Prop. TII. e IV. Verum quando hic
conatus ditectus auc passio menris est, alterius longe naturxe
elt. Tunc enim est appetitus mentis praecernaturalis, men-
ei non ex (e Tola, led praeterea ex aliis Can(IS InGEHCTATUS3
lisquo vel externis, quomodo ex oftenla generatur ira, Cx
vilu ec contactu concupilcentia, ex morum direrlitate odi-
um: vel incernis, sed nullo jure in mente existentibus de
operantibus. Cujusmodi lunt omnes pastiones Laetitix de
Priltirix, quae in mencepraeexictune mentemque ad hoc ret
illud cupiendum decerminant. Sic mens a Superbid (quae
es lpccies Laecitix per modum passionis in mente existen-
215) dererminatur ad ambiendum Dominatum, et alia infini.
Fa. F. contra ex Abjectione (qua est species Pristicia icidem
per modum passionis in mente ezictentis) mensad alias cu.
Diditaces determinatur. Quomodo aurem cognolcamus,
verum ex porentia mentis proprid, an ex imporentid laete-
mux aue contrictemur, aperiendum nunc est. Ouandoho-
mines ad majorem perfectionem transcunt, cunc quatens
iltius transicus gratam perceptionem habent, dicimus illos
latari: ex adverlo dicimus illes contristari aue dolere, quan-
do appetitus Cuos naturales coerceri sentiune, quo minus
ad majorem perfectionem cransire possint. Ilac Laecitia ec
Pricticia duobus modis existere possune in hominibus, vel
tanquam actiones; vel tenquam pactiones mencis. Ouando
Mens Laeciciae huc Fristicix tuxe cauta ac e quata eAt (quod tico
quando

## Folio 30 — 798310073:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
1. 3 (30)0d
guando mens ex consideratione porencie aue imporentis
luae sibi ipla placee auc displicer) tune Lxericia es Tristicia
mencis, unt aetiones ejus mencaless 2de0ge liciix jure nu
CUITX, juxta Prop. IV: Ae quando Aens Lxtieix auE Tristi
tix lua causa cancum parcialis cst, h. c. quando Letitia et
Pricticia men:is praecer iplam mencem achuc alias ec plures
caulashabene, lire exerinfecas (sicue Adulatio Lxeticix, vi-
cuperium Tristicix causa cA), vel intrinsecas, sed nullona-
curae jureinmente exiltentes, (cujusmodi lunt variae mencis
cupidiraces, e quarum prospero vel improipero luccessu ra-
ria Laeciciae e T. risticixe specieS in enEC OriUNEUE). Tune
Laecicia de Pristicia meneis, non lune actiones montis, sed
Dastiones, adeoque per Corol. TI. Prop. TIT. jure nacurali
illicicae. Verum quis haec disticilia lune, ad consectiria
properamus, acque ex innumeris, qua deduei porerant, haec
Pauca decerpimus.
CiOROIL ARTA.
T. Tiomines summo naturae jure tendunt usque ad sum
3
lapot
mum bonum C summam fae Ucitatem. Verum ju-
dicium de summo bono eo
summa faelicitate jure
naturali non est penes affectus, juxra Demonlt.
L EIMI. I. PFOP. VI.
Fomines summo naturae jure conantur, ut tum
ipsi tum alii habeant mentem (anam in corpore
sano, ut se aliosque ab errore
ionorantia, a do.
TI.

## Folio 31 — 798310073:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
e
2) E5
re conantur in liberis suis, quam in aliis homini.
bus, juxca tinem Scholii Prop. Praeced.
III. Et in universum id unusquisque summo natura
.
Ture aert, quo corporis aut ammi eins Potenta
ancetur, Co omitrit, quo minuitur: Contrarium
VerO, quo cOrFOrIS aut anim ejus potentia mi-
nuitur, aut roboratur, nullo jure acit aut omittt.
Quapropter etiam summo Naturae jure remove-
mus id omne, quod transitum ad majoreni perfe-
ctionem praepedire potest, Es e contra asimus,
quod eundem juvare potest. Et hine populi qui-
dam Africani, cum non possent gererare autam-
pliare familiam inteoro Cos
quidem summo jure amputabant.
duequid ad Tranquillitatem
Eo
indolentiam
animi conducit, summo naturae jure asimus:
E
Omictimus, quicquid eidem offecit. Et hinc
summo naturae urre derutamus occasiones: qu
bus mens nostra perturbari solet. Fodem jure
alios homines, mae tranquillos, (o quiquid
in nobis nondum Catis percuratum est, magis
exulcerantes, a conversatione nostra praecidi-
S.
Duin eo beneficia eorum, quatenus Et
bertati

## Folio 32 — 798310073:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
(32) 
bertati nostrae insidiantur, eodem jure recte re-
pudiamus. Et in universum summo naturae ju-
re conamur nos liberare ab affectibus, animum
sive nimis efferentibus. Sive nimis dejicientibus,
e
sive in longingua ( dissicilia protrahentibus,
ad
tum C acausis externis, affectus more solito ex
citantibus.
VI. Domines naturae sua jure non solumne cessaria eo
utilia. (ed etiam jucunda sectantur, e. 8. Musi
cam, C quicquid sensus illorum suaviter mol
67 P
literque ferit, aut etiam dolorem ) Lristitiam eo-
rum cum honestate levare potest. Duin etiam
alios quavis honesta delectatione afficere, hominis
efficium est.
LL. Philos ophia est juris naturalis, tum quia ex po-
p
tentia Rationis sequitur, tum quia omnes a na-
tura trabuntur ad magna e inusitata noscen-
dum, tum quia transitum ad majorem per
nem hand parum juvat. Ft hujus Philosophia
traditio  propasatio etiam juris natura est.

## Folio 33 — 798310073:0053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 25 lines, status machine
DROROSITIO
LL
lommes summo naturae sua fure ne-
cessitudinem quaerendi utile suum.
cum aliis hominibus juncunt.
DEMOASTRATIO.
NSocietare quacunque, ibi duo vel plures, vires
B. suas invicem jungune, ad producendam muruam
ec communem ucilitarem de lecuritarem, majorestpei-
p.
fectio, quam in Colirudine, juata Postul. X. adeoque
transitus hominum ad locierarem elt juris naruralis
qudta PrOP. Praebed.
ALIA DEMONSTRATIO.
Ominem esse animal lociale, naturaliterque cen
  derc ad conjunctionem cum aliis hominibus.
nisi alia adsinre caulx, quae illum alicer decerminent,
experienciâ constat. Fadem experientia constat, unum
quemqi cirius nascihomnem quam milanchropum, ei
Colanarur a lua duce tralui ad benerolentiam ante, quam
ad Fusam ec odium humani generis, quod ex contem-
placione ririorum ejus demum orirur. Ouod aurem
E
Tola
(33)

## Folio 34 — 798310073:0054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
C
 34)
um
ola natura nolela duce fur, id legicimum ese ridimus,
CORDLL AEIA.
arque hinc jam patet;
 non solum res familiaris
conjugio eo
607
domestica, quae
amncitia absolvitur, sed etiam reS
publica sit juris naturae.
Dudd Ciricas nihil aliud sit, quam multieudo ho-
+
66 S
e
minum, maioris utilitatis
ecuritatis gratia
potentias acendi suas naturales invicem inno en-
licitatem.
communem fe-
SGHOLTOMT
Psharurae, ood humano generi proprium ost, quo unus.
quisque pertectam ucilitatem quaerit, juxta Prop. VIII.
vix concipi porest, nisi ubi homines jura habene communias
ubi communibus riribus sc jurane ee cueneur, ubi candem
elebam inhabicane, et ubi ex communi omnium sentencit
virieur. Nam quo plures invicem lic conveniunt, et quo
pluresnecellicudines sic jungune, co magis singulorumucili-
raci ec securitati contulune, uei pacet. Dubium ergo non
ct, quin scacus hominum nacuralis ee oprimus c loculis,
conjusalis, ec cirieus, non solicarius.
ilLe
rop. 1
ita C
lin

## Folio 35 — 798310073:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
t ud a
SCTIOLIOM
TI.
Vamris aucem bruca homini sine ralde ucilias quateniis
Lillis muleis modis serrari de juvari potest homo, illi
tamen qui relicto humano genere brutorum amicitias; con-
jusia, ec Locietares colune, nullo jure nacurali id taciunt.
Primo enim cranscune ad minorem pertectionem, quod est
conera jus natura, juxta Prop. VTII. Nulta enim bestia cA,
quae homini eam apce quadrce, cum ad producendam mu-
tuam utilicacem et auxilium, cum ad conciliandam mucuam
delectationem e oblectamentum, quam homo homini. DC.
inde junguntur dissimilibus, hoc es, juxta C oroll. II. Prop.
TI. iisi quibus nec amicitia, nec conjusium, nec conjunctio
ulla, jure nacurali debetur. Denique quateniis brutorum
consuecudine delectantur, id quidem Faciune, sive ex Feri-
tate, quia Ferinos mores amant, eosque libenter imitantur,
sive ex libidine, lire ex Milanthropid. Sed haec principia
aetionum non lunt juris naturx, juxta Coroll. Il. Prop. L1L.
Duacenus vero iisdem cohabitant, non Colum in se luungue
jus naturale, Ced eriam in DFOM peccant. Videntur enim
libidine sua nihil aliud agere, quam uc spcciesrerum (de
cum illis jura rerum, juxta Corol. I. Prop. II.) contundane,
ee monstra producant, quod est peccatum in Deum, junta
Postut. IV.
SCTDLTOM
aL d0
Demadmodum aurem conjunctio hominis cum bestia
Lcum jure naturali pugnac, ut super. Schol. Octentum:
ita non quaeris hominis cum homine conjunctio promiscue
juris nacurae est. Nam Conjurium, Amicitia. Civitas, qua-
tenus jure naturae existune, Cune res bonx, et locietas ho.
necta, ec porulus honectus, qui nec metu, nec libidine, nec
E 2
ambla

## Folio 36 — 798310073:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
mo
nn
36
n
ambitione, nec avaritia, nec quoris alio afectu, scd (ola
virtuce ex ratione ducitur. In ejusmodi locietace unusguis-
que sponte e natura lola duce jus naturx sux colic, de alce
rius jus quoris modo adjurat. Verum de Conjugio, Ami-
citia, Ciritare, in qua homines non potentias agendi (uaS,
Led cupiditares, spes metusque luos, hoc est, imporentias tuas
cum aliis hominibus aeque imporentibus jungunes aliter A2-
cuendum est, nimirum quod ejusmodi conjugium, amicitiar
Civitas non sIE juris naturae, juat a Coroi. II. Prop. TII. 8C
quod plus semper detrimenti quam emolumenti secum Fe-
rac, juxta Postul. VTII. Si quis aurem icire aveat, quousque
hominum Cocictaces jure nacurae existane, ec operentur, hoc
illum superiores Propolitiones, cum Corollariis, Scholiis, ee
Lemmatibus suis, rite inspectae, claristime edocebune. P. a-
dem enim Societatis, quae unius hominis ratio cA, et quod
huic jure naturae non licet agere le Polo, nec conjuncto cum
alio licer. Sit sic univerle de jure Ciritatis, tanquam de ju-
re unius homines pronunciandum ect.
SCTIOLTOMIV.
1
Vperest, ut ostendam, quid liceat Ciricari jure cirili, qua-
cenus injuria nacurae exictit. Dico, quod ejusmodi Ci-
vicati cancum liccat jure cirili, quancum eidem conducu.
Nam quatenus exictie, sine jure nacura lux concipi nequits
eta Prop. IP. ec quia nacura ejus supponitur consictere,
in muleiudine impocencium, majoris ucilieatis causa alle-
etus suos invicem jonsentium, hinc manifeltum est, quod,
quicquid ejusmodi Crritas ex effectibus luis sibi bonum aue
malum esse judicat, id omne jure nacurxe suae, li. c. jure cirili
secte AGaC, AUE OMICaF. Hcaque Eidem terrabi, donecuri
cacem

## Folio 37 — 798310073:0057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
no
C
on
tarem, et piratieam exercebit, si conservari alirer non posre,
Dellumque gccet cum vicinis quamris innoxiis, si crantire
ad majorem perfectionem, nili destruetis illis, non portit;
idque asee congruenter naturae lux, adeoque jure civili, ut
Datet ex Prop. II. Nec obctat, quod haec de talia jure na-
curae lint illicica, juat a Lemma TII. Prop. VI. Aliud enim
eAt jus nacurae agencis, aliud patientis. Hlomo valecudinem
Tuam jure nacurali curat, juata Coroll. I. Prop. VI. Ced que-
cersiis aeger est, non tenetur esse Lano corpore, sed jure na-
curxe Cuae xgroraneis id omne asit pacicurque; quod ex na-
tura morbi lui Auit. Similicer pronunciandum est de Ci-
ritate injusta, quod illi jure civili, R. C. jure narurx UX,
quatenus est locietas malionantium, mulea liceane, quae in-
terim jure nacurae humanxe lunt prohibita.
 PI)
O(V5.
Thisce me omnes Furis Naturalis Fontes brevirer
oscendisle puro. Perveni enum meditando ulque
Ad CIVITATEM, e norxe discipliux fundarenta
polui, quae VOCatr DOEITTCA. Fchujusdemum
efficium est, praeter alia mulca Leges terre, Furis civilis
ex sure Nacurae aperire foures, de substernere funda
menta suriscontuleis Legumque cuttoribus, unde inci-
Diatie, ee rostris rebus bene consulere pergant.
Siquisiam sus Natura velirredigere in Leges ex
abulas proprexigmaros, arima prxelidiaIm anTCCC.
ti
denei-

## Folio 38 — 798310073:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
3d (36
lan
dentibus inveniet. Deum ex animum cnique loum
esse colendum, aperiet Scholium I. Prop. IV. Parences
_c Liberos esse diligendos ec jurandos, docebit Schol.
Propositionis VII. amice cum omnibus converlan
dum, habita laecicix e triluscia cuiulvis ratione, nemi-
nemlaedendum, luum cuique rribuendum, de omnibus
benc merendum; uninscujulque jus promovendum.
e intinica alia indicabie Schol. ejusd. Prop. nCC NON
PrOP. VTTF. Modum in rebus seruandum, temperan-
cer vivendum d re quid nimis, subminictrabit Lemma
IV. Propositiomis VI. Ec si eosdem tontes recte in-
spexeris, prabebum cibi conspicienda tanquam in spC
culo, omnia reterum Sapientum praecepta, qua vietu-
tem de vitam bene beaceque transigendam concernunt,
e omnia denique hrumanitatis sclocialiraris officia.
Ipsum vero sus nacurale, sive in Leges redactum
Fueric a Capiencibus. lire intra naruram lapientum con
tiltat, semper haber vim L. Cgis ex incentione creato-
eI5. Incelligo autem per vim Legis nihil aliud nili vim
obligandi. Sed norandum, quod haec vis obligandi,
non apud omnes cadem, sed apud diverlos diversa (ic,
alia apud Sapientes, alia apud isnaros. Ouodne quis
Tinistre accipiat, senrenriam meam de obligatione
uris Nacuralis Falius explicabo.
DiCO.

## Folio 39 — 798310073:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 28 lines, status machine
o
Bum
Dico, Dcum in Reono suo Naturali homines
duobus modis ad taciendum voluntarem suam obli-
arc: Alios quidem interne, quatenus mentibus illo-
rum non tolum juris lui cognitionem cxactam, led
etiam praeltandi volunratem, de pocencrum sufficientem
indidic. HIoc modo solos sapientes obligat, qui Deum
praeeuntem sponte ac lubenter leguuneur. Fic dum
Colis natuta sux legibus hoc agune, hinc apparet, illos
Officium luum agere, ex obligatione interna, sive tali,
qua ellentiam eorum consticuir. Reliqui obligantur
a Deo externe tantum, Guatenus DeuS suS naTUTR,
prout est in mencibus sapientum, a Ducibus. Philolo.
phis, aut Prophetis, curarie reterri in cabulas, cOtiquC
mundo promulgari. Hloc modo obligantur Coli ionari,
qui cum sint Dei ee lui dererum omnium aererna qua-
dam necelsicare ionari, nihil sciunenec aeune, nisi quod
a CaUlIS CxFErIIS dOCCNTUI dE PaLIUNEUT. EE hOS CeI-
tum est, non obligari a Deo interne, lalcim non adae-
quate, quia li obligacio illa interna ec adxequata cAeF,
pocentior eslet omnibus ligamentis externis, et jusna-
curae serrarer. Quod minime tc. Incerim paucissi
mos ese, quos Deus interiore modo et adequato obli-
at experientia laris manifectum cst. Vuleo enim ho-
ines nihil minus, quam jus naturxe luae seGuUnTur.
EC quamris rama sic suris naturalis pexectamia, ut ho-
MIBeS

## Folio 40 — 798310073:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
d (40
nac
latem de Feliciratem
1E
perducere posset, Ei jure luo urerentur; homines ta-
men vulgo plus semper lerviturem de percurbationem
amant, et lequi Leges LIniver(r, ac jura aliena, quam
lua, Malun.
g0
C. 2
Patet interim ex praelenti elaclatione, quodnemo
de Jure naturae vere judicare polli, nisi coenita prius
raLIOnC NatuEX, tam Divinae, quam IIumana, et naru-
rae etiam Liniverh, ec urrum nacura hominis cum uni-
verla conveniat, nec nc. Oua omnia cum sine Phi-
losophicae considerationis (Philolophia enim, uti a
veceribus definicum, est rerum divinarum et humana-
rum, caularum que quibus ha res ContinentUI, COrNI
tio): Ilinc apparer, illos surcconsulcos, qui Philosophi
non lunc, ad Tractarionem suris Naruralis esse inido-
neos, adeoque haec Sacramenra BTaturae nullo natura
Tuae jure accingere, juxta Coroll. V. Prop. II.
Nolo tame luis prirare Laudibus Veteres fure.
consuleos, qui uti scoica Philolophia plurimum ad.
dicti erans, ita boni ex mali, honesti e inhonesti Prin-
cipia non poterant ignorare. Quid autem in noltris
Scriptoribus (qui Philosophia aut inrica, auc non Caluta-
ta, ad Fractarionem suris Nacuralis subito provolane, dt
BOVI

## Folio 41 — 798310073:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 29 lines, status machine
13 (4T) SoS
novicia principia tanquam Deos de machinâ ostendunt)
Phrilolopho aut Philolophia magnopere dignum (IE.
non invenio. Nec mirum, quia plurimi ita lunt aHte-
cti, ut Philolopi videri noline. Et horum maxima
industria est, demonstrare, suris naturalis Explicationem
non Philolophia led surisprudentia partem cAe, ne (I
Philosophia pars esser, praelidiis ejus indigerent, qui-
bus illi plane sune desticuri. Deinde etiam hoc agune,
1
ut truncatâ semel Philolophia, iplosPhilosophosd con-
templacione furis naturalis longe arceant. Ouod Forte
concingat, aliquem corum Tractationem hanc Culci
Pere, illum longe grarius, quam talcem in alienâ meste
Ferunt. Deniquenaturam linc natura, sus sine poren-
tia, officium hominis Cine homine explicare nituntur.
Duod quam absurdum (c, omnes vident. IInde mirum
non elt, cor incer illos esse diverla opinantium consi-
ctus; gnorpoltunt esse species linea currae a rectâ de-
Clinancis.
Nec obstat, quod Viri quidam Docti, d citra con-
.
trovertiam Philosophi, Tractationem Juris Naturalis à
nostra longe diverlam susceperint. UInde sequi vide-
cur, quodinipla Philolophia, quae cantas demonstrario.
nes promicic, nulla certicndosir. Nam ad hoc multa
relpondere pollum. Prxprimis vero respondeo, cau-
Cam, quare omnibus Philolophis à me dissentientibus
circa sus narurale alirer vilum est, non ese errorem

## Folio 42 — 798310073:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
no
v.
Pd (42)
e
od
in Philolophia, led direrhtaremrespectus, giiâ non co
dem modo humanam naruram consideravimus. Non
Pocerant illi pro Eruditione lua ignorare (neque etiam
a
ronorabant) quam dictincta sic hominis ab affectibus suis
nacura, se quam mere accidentaria sine, qua hominem.
agitant d perrurbant: Sed lui tantum officii esse pur
nc
Parione juris nacuralis hominem speccaie,
e
non pront in Cc cR, led prouchic e nuncesiltit, id est,
prout pars liniversi est, e a reliquis unirerti partibus.
intinitis modis circumagitur. Id quod ego ofticiimei
elle minime puravi. Icaque relpexerunt hominem
Licur nos supra Cirirarem, Schol. IV Prop. ult. ee Par-
curiverune conclutiones, noltris valdo dissimiles, cu
jusmodi lune, quod unusquisque a natura tantum lia-
Beacjuris, quancum haber agendi porestatis, ec quod
jure nacurx nihil prohibitum censeri queac, niss quod
nemocupit, e nemoporelt, de similia, qua exiplorum
considerandi modo necessario Auunt. Ouod (c0.
dem modo humanam naturam respexisseus, quo
illi, idem forsan placuinset, nobis, quod illis 
quemadmodum vicissim illi sinc dubio ad nottras
Lonclusiones delapsi esfent, si eundem consideran-
di modum probastent. Verum uter contiderandi
modus in praesenti materia a Philolophis rectius
adhibeacur, mmed quidem senrentia quivis dijudi.
care poret, qui considerareric, omnem rem tum de-
n
um

## Folio 43 — 798310073:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
mum Vere
4.3
om
recte considerari, quando prout in se est,
consideratur. Pocerant illi spectare hominem tar
quam parrem universr, si delcribere illis OrigInCS re-
rum humanarum in Cenere (non artendendo ad ido
quod juris est) propolirum fuisset: Ced in quaectione
uxIS, Quod humanx naturae proprium elt, non pore.
rant illam nacuram cum reliquis contundere, aut can.
dem, uc junctam cum alia, considerare. Quemad.
modum enim c. 8. Gcographo, Sueviae nociriam tra
dicuro, non actendendum elt ad praelentem iltins ccl
luris faciem, quam exbello Cirili, et Callorum Bojo-
rumque ralcationibus accepie (ejusmodi enim deleri-
prio hiltoriooraphi porius quam Ccographi esie vi
decur): Ita sus naturale descripturo, non ad caulas ex-
ternas, carumque inmentem irruptiones, non ad holtes
mentis inteltinos, per lenluum toramina illaplos, adeo
que non ad affectus ec Cupidicares mentis, se d ad men-
tem iplam ee lolam, ejusque agendi pocenciam natura
lem, minimeque adrencitium, accendendum elt.
Incerim multos esle, qui affectus a causis ex-
terris proticisei negane, non ionoro, sed philoso.
phios esse nego.
Nam Ci Philosophi esenE, eX
concemplatione natura perspicerent, attectus in Men-
ce humana, sed non de Mence humana celc, ne-
que in illa nisi praecernaturalicer per inturum cau-
Carum

## Folio 42 — 798310073:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
u
0 (A. 2)  u
larum externarum exictere e operari. EF hOrAM CrTOE
non ut praecedentium in nodo considerandi modo, (ed
in iplo concepturerlatur, coque periculolior elt. Nam
li aftectus lune parres natura humanae, qua ad illam
ita spectane, scut proprictares ad esfentiam, seguitur,
quod affectus sinc animi humani actiones, non paltion
reS, e hinc, quod aftectus sint motus se instinctus na-
turales natura humana conserrationem Cuam quaeren-
tis, e sic porio, quod ex dfcctibus vivere, (IE nacuIX
humana conoruentei vivere, e consequentei, quod
inusquisque lummonaturx lux jure lequatur, quo illum
affectus luustrahie, juxta Coroll. VI. Prop. II. Quodof-
cium hominis sir aftectus luos alere dc augere, juxta CO-
roll. TII. Prop. VTII. d quod illi, qui affectus luos mo-
derando aut evellendo minvune, contra nacuram delin-
quancjuxtaidem Coroll. ejusd. P rop. Ouibuspolicistoram Phi-
lolophiam ee lurisprudentiam nacuralem, es omnem denique
boniec honelti nociciam ac dilciplinam evertinecele ec. V’ ir-
tuscerte aur nulla, auc fucaca erit. Nam si ex dictamine AAC.
ctuum virere, ensque quam minime moderari nedum exclu.
dere, Furisnacura est, vircus in Regno Dei naturali nulla cst.
Auc li aliqua eAt, erir ex duobus vel pluribus affectibus sc invi-
cemEdercencibus compositas adcoque tucata d larvata. Vir.
tusautem tucata pene nulla est, de incer viria splendida recte
numeratur. Detrahe illi splendorem ec gloriam, quam habet
apud rulgus, ex nil nisi pucidum scelacon remanebit. Verum
haec ex talia a surisprudencia nacurali non tam PrRCIPIUNEE,
QUAM LUPPONUNCUE, WE Patet ex Postul. VL. e VII.
I A NY T V M.

## Folio  -  — 798310073:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 17 lines, status machine
(uD,
SSIMO
eiuem
ef
oside
senid,
ssint.
BIOH.
LLV.
EquE
C
CrO
Ata.
iam
enet
CI
CHE LANDE

## Folio  -  — 798310073:0066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
SÄCHSISCHE LANDESBIBLIOTHEK
 e

## Folio  -  — 798310073:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 2 lines, status machine
co
homen

## Folio  -  — 798310073:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 9 lines, status machine
e 
e
e
 t
e
tt alt
ri
ibo  u
 u

## Folio  -  — 798310073:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/798310073/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 27 lines, status machine
sd
l
e
b u  t  
e e 
 
peestin
1
 
e
etici as
a
qe
dea et 
i
d
e so
11
Lcien.
ar5.
L4
e
e
a
d
e
e