# Leibniz Legible — https://leibnizlegible.com
# Work: https://leibnizlegible.com/work/800432142
# Title: Veterum Epistolarum Hibernicarum Sylloge (shelfmarks Leibn. Marg. 42, Stück 15; ZEN Leibn. Marg. 42)
# Original at the GWLB: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/resolve?id=800432142
# Lines: 7,244 recognised on 148 of 149 pages, mean confidence 0.84
# Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German.
# Licence: CC BY 4.0, Leibniz Legible. Machine output: do not ingest it as verified text; keep this provenance with the text.
# Wording rule: say "the machine reads it as …", never "Leibniz wrote".
# After the first blank line, page by page: a "## Folio <label> — <page id>" line ("## Canvas <n>" where no folio label is recorded), "# " lines naming its source image and model, then its recognised lines in reading order, one per line.

## Folio  -  — 800432142:0001
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000001.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 16 lines, status machine
s
∞
C
9
u
e
F
(D
u
II
C
0
D
Rlolim.Syslem Vertriet
n 
EHSISCI

## Folio  -  — 800432142:0002
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000002.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
 R.

## Folio  -  — 800432142:0003
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000003.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 1 line, status machine
ACHSISCHE LANDESBIBLIOTH

## Folio  -  — 800432142:0004
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000004.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 4 lines, status machine
eu
erra aherbrira et
t
na

## Folio  -  — 800432142:0005
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000005.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
da
un  m ote a 
d a
TIBERNTCARUN
STLLOCF;
Duae partim ab libernis, partim adliber
nos partim de Elibernis vel rebus Elibernicis
sunt conscripia. Nhec
IACOBISGISSERIU
ARMIACELANUS ArchiepilcOpuS
26
Collerit
Recensiut.
Epistolarum seriem proxima post prxetationem pagina
pd
p
demonctrat.
p
Opulculum raristimum, diu latis desidera
cum, postEdic. Dublin. ex Parilien. primum in
Germania nunc cditum.
t
t
n
et
 ad
HIERBORNAE NASSOrICORLM,
pis es Sumpribus FOFI. NICOL AI CANDRP. .
M. DC. X CVI
e
10

## Folio  -  — 800432142:0006
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000006.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 22 lines, status machine
12
e 
ense
a
dt. C eund tor sa sit
e
ab
5
uet
a is nt deu tentaa
ete
 liss
erii d 
1
ad  dai et 1
sut as dd et 11
daA
steet
da
15
e
2 u

## Folio  -  — 800432142:0007
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000007.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 30 lines, status machine
SUIMME REVERENDO
OATNIOMI SOIENTLAROM; IIONOROM.
FTDTONITALOM SPLENDORI
FXCELLENZISSINO VIRO
D OMINO
TOUANNI
a
F
du uL
SS. TTTEOL. DOOT. CEIEBERRIMIO, FTEISDEM
DAE FACLIETATIS, II SI LINCI. ORIEMTAL
FTTAIST. CCCL. INILLLISTRI ACADEMIA
nc
NASS. PROFLSSORI, FP BIBLIOI.
ORDTHARIO.
nno
i
ANTIOCITATUMCCLTORISTRENUO
REI LITERARIA PRASIDI
DISCENTILIM DESIDERIO,
HOSDITUM PATROCINIO.
FAMIILIA SIA INCREMENTO
TANTO TANTI NOMINIS VIROVENE.
RANDO.
Erarum Animum restaturus jusque in aternum
quasi derelicturus Specimen, prasentes Episto-
las. ex Bibliorheca botoa, scaclal 
dacrao esst doio
OHI. NICOL. AADRLa
pograpMuS.

## Folio  -  — 800432142:0008
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000008.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
N f   _ A  A   D  db f ib et d  ie  . _         f 
geeen c c    Co
n
dto
  d
et et pe tet
et
at   obu oagu satum ntum pensum cm  to. bos vedum o onu os
hed aovot. dod. do ddo sotie vode dor. odedod. eo o on das st
. t ttt t
602 640 + D1. adplio 6D16D  6d(D6d16 C   v
s
dao
LCCFOM S.
Dancum ad fidemrerum conferat Fpi
Solarum propriis temporibus scripia-
trum dilicens inspectio; cum ex aliorum
Annalium, iumea Flistoria Aueusta
Scripiorum lectione, comperium habent
erudisi. Flinceco parriarum antiquiia-
tum, Ecclestasticarum, praesertim, penitus coeno scenda
rumstudio ductus: ur Seduliinostriepistolas quas intra
CXI: proannos annos adhuc extitisse, ex lo. Prithemio
intellexeram) alicunde nanciscerer, operam inprimis de-
di. Verum quum neque illius, neque unius alicujuse
Veterum illorumnumero, justum aliquod bujus areu.
menti volumen adipisci possem: ad sd rear Nor COnVer-
sus, quicquid parsiminter chartulas meas ejus ceneris
ardoror reperire potui, addito ex libris editis supplemenio,
inunum literarum fasciculum conject. Unde jam, pro
unius alicujus aut alterius libris sincularibus, multorum
(5 diversis sibi ataribus succedentium disjecta tabula–
uno velutimtuieu conspiciendas se se offerunt: ex quarum
consideratione, quantum seu in pietale seu in doctrina
secu
ARMIRCF

## Folio  -  — 800432142:0009
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000009.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 50 lines, status machine
a
UM
esta
gent
ita
da
itra
Mio
de-
156
Der-
perit
eniB,
p
OIHI
abulus
arHM
Strin
scett
P R AE F A F IO.
seculum quodque vel profecerie vel defecerit, licebit ani-
madvertere. Nequeenimiamhic spectandum, quid
quisque loqui semper debeat; quam quid qu’aque atale
homimes dicere asueverint.
Id autem cumprimis memorabile est, quodin XX X.
Fpistola prodis Alchelmus, de exteris adcapessendumin-
eenicultum cater vatum int Libernia constuentibus: qua
ab illo ut Paradtilus quidam antno vus Circuluslacteus
depinqe itur discentium opulans verman sque pascuosanu.
merolicate lectoru, quemadirodum poli cardines altrr
feris mreantium ornantur vibrammibus siderum. Co
pertinet C Beda ille locus Flistor. Ecclestastic. lic. 3. C. 27-
Frantin (Tiberniamulti nobilium linul a mediocrum
desenteAnolorum gencempore linanie Colmanilipi
scoporum, relicta intula patria rel dirina lectionis rel
contmencioris rica gratia illo secelteran. Ec quictam qui.
demmoxse monaltica conrerlationi fdeliter mancipa
verunt: aliimagis circuincundo per cellas magilerorum
lectiom operum dare saudebant. Quosomnes Scorili
bentissine lulcipientes, victum eis quocidianum tinc
pretio, libros quoque ad leoendum ee magilterium exa
cuucim pexbere curabant. Priis remporibus verissimum
fuerit, quod deeadem Libernia alibi pronuntiat idem
semem fuisse irmoxium, et nacimi Anslorum lempex
amicillemm
Tluceriam spectat, quod de Asilberto Crallos Occi
den-
Dcd lib. HTis. Eccl. cop. 25. quam eandem historiam lib. P. de gectis Rexum MIL
cb. 3. Cuilic mus Mase Bue Cltans, Fbermen se senur hominum innocens cenuine si
plicieare, nitunquam malimotiens, oxpellat.

## Folio  -  — 800432142:0010
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000010.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
PR A F A FIO.
d
dentalium Saxonum primum, de inde P aristacacrvitatis
Episcopo, apud eundem Bedam lesimus. b Legendarum
ratia lcripcurarum in Flibernia nonparro tempore de.
18. ibid. MOratus est, C5 de AEdilrino: cFliberniam gratialegendi
adiic, et bene instructus patriam rediic, acque Episcopusin
prorincia Lindissitactus, muleo Eccleliam temporono-
bilissimerexit, (5 de Aletrido LCordanhumbrorum Rese.
a Scoctorum quicum verlatus incola terris,
Calestem incento spirabat corde Cophiam.
Nampatrix fines a dulcialiguerat arra;
Sedulusur Dominimrsteria discerecerul.
InFliberniami siguidem secedens (ut libro r. de cestis Ro
cum Anclor. refert Cuilielmus Malmesburien(i5) ibique
maono otiolicterisimbucus, omni Philo (optia compo
lueracanimum.
Albinus quoquequies Alouinus (cujus est ad Col.
cumlectoremin Scoriastoe Flibernia, XVIII. Fpistola)
de WillibrordoVlrajectino Srchiepiscopo, qui Balavos,
Firisios C Antuerpienses ad fideri Christi converrit, ita
scribit. Ouia in Ilibernia Scholasticam cruditionem vi.
uisse audirit, etiam quorundam lanctorum virorum,
Farmanarrante, Conrerlatione incitatus, exprxcipuebca
tissimipatris e EpilcopiFoberti, quicoonomentolan.
etusrocabatur, necnone Wicbera renerabilis viride
Cacerdotis Dei (quorum uterque obcaleltispatriae amo.
rem, lomo, parria coonatione que relicta, ITiberniam le.
celsit, ibique dulcillimo superna concemplationistru.
ccus seculonudus, Deoplenus, solicaria quoridic haurie.
DBcdo L.:
Ca 27.
Id in
Carm. de
VIT2S.
Curtiberii
P.K1.

## Folio  -  — 800432142:0011
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000011.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
atis
II
de.
di
AD.
Lb
Iqub
De
L
ola)
105,
ita
1L.
DlaI.
iride
AIO.
inse
istiu.
AUTIC.
bab
U,
DCa
PR A F A T IO.
bacconrerlatione:) horum bencus adolccensaemulari
cupiensrelisionem, cum connirentia lui Abbatis etra-
trum, in FTibermam relocicurtucontendit, praedicto
rum patrum setamiliaritaticonjungens; guatenus, ceu
prudentissima apis, ex corum propinquitare melliAuos
Dictatis carperetAores. C in suipectoris alreario dulciss
mosrirtucum taros construeret. Ibique duodeciman
nosinter eximuos simul pix religionis de lacrx lectionis
magitros, futurus multorum populorum praedicator,
crudicbatur. Flac inprimo de vit a Willibrordilibro, Al
eminus: C6 in secundi initio.
Venerac occiduis quidam de tnibus Orbis,
Virvircuceporens, dirino plenusamoic,
Orelagax, demente risil, deterridus actu;
Adce, temporibus Pippin, Francra felix:
Onemtibijam genint tacunda Britanmamater.
Doctaque nutrimectudiis sCdFlibera saCTIS;
omine W ilbrorduS.
aque iterum m 33. Capituo:
CIcdludum cecimi, tacunda Bricanniamater,
Patria Scorcorum clara magistra tuit.
Obi doctam Hliberniam, Cs claram Scororum p2
triam. Caroli MCaeni temporibus eandem fuisse habi-
tam, non ob (cure indicat. Ot quod de luacecinite PoetaoCcore
oprimus, denoltra Scotiamuliorectis possitusurpari.
Tecquogicum Lacium quateret Marsbarbarusorbe,
qu
Solaprope expulsistuichospitaterta C. amanIS.
i
s
Inc Sophix Cialxe, Soplux decreta Latina,
Docto-
Buchanan.
in sibvis.

## Folio  -  — 800432142:0012
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000012.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
P R N F A TIO.
Doctorelque rudis Formatoresque jurentae
Carolus ad Ccleas cractux.
Nam ex Fliberniatraductos fuisse Doctoresistos. len
lenter confirmat, qui vicammaeni C. aroli L. X L. circiter
post morrem ipsius annis scripsit. Lotherus Balbulus
Sancallensis monachus, narrationis sitae hinc ducto
principio.
Omniporens X Regum dispotutor, ordinatorquere
onorum extemporum, cum illius aciniranda Catuxpe.
desterreosveltoltaceoscomminuisletin Romanisialte.
riusnonminus adimirabilis statux capuc aureum per illu.
Baniet. L. Ctrem Carolum erexit in Francis. Oui cum in occiduis
mundiparcibustolus reonare caepisser, e studia litera
rum ubiquepropemo dum essent in oblirione; contio
duos ScorosdeTlibernia cum mercatoribusBritannisad
lictusGalliaderenire, viros e in secularibus ec inlacris
Ccripturis incomparabiliter erudicos. Oui cumnihilo
enderentrenale, ad conrenientes emendioratia turbas
clamare solehant: Si quis lapientix cupidus est, renia
adnos, ee accipiaceam; nam venalis cstapudnos. Juam
tamen renalem se habereprotessi lune, quia populiinon
pratuica, sedrenaliamercari viderunt: uc Sic vel lapien.
tix licutexterisrebuscoemendis, cosincitarent; vel (l
cur sequentia comprobant) per tale praeconiuminadme
rationem verterent atuporeni. Deniquetam diucla
mata lunc ilta, donec ab admirancibus, vel insanosillos
putantibus, ad aures CaroliRcois, semper amaroris di
cupidisimi lapiencix, perlata fuissent. Duitubomnice
ad. reri
C

## Folio  -  — 800432142:0013
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000013.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 57 lines, status machine
MHbib
WoH
siter
AlI
iall
UIl
Ciduis
literd
HI
1
MISaC
TaCris
hilo
ATbaS
CniaE
Uam
UnOI
apICM
vel(
racli
diuct
105ill
FOFISI
MHIC
Uete
Ip
u
PR A F A TIO.
critate ad luam eos praelentiam crocacos interrogaries
lirere ucipletama comperic, Capientiam secum haberent.
Ouidixerune: Fchabemuscam, ecinnomine Domini
dignequaerentibus dareparati lumus. Oucuminquisit
sec abillis, quid proipsa pecerent, responderunt: LOCa
tancum opportuna ec anmas ingenolas, exline quibus
Deccorinatio trantisinon porese, alimenta et quibusie
samur. Ouibusillepercepus, ingentisaudiorepletus.
primum quidem apud se utrumque ParrO TeMPOTCTC
nuit. Polteavero, cum ad expeditiones bellicasurgere
LIHUIL COTUMI NOMLINCCLFMIELYTCMinCalliarCC
dexepracepir: cui expuerosnobilisimos, medioeres, de
intimos lacis multos comendarit; eccis, prouenccel
Tarium habuerane, victualiaministraripraecepit, habita-
culis opportumis adhabitandum depucatis. Alterum vero
nomine c ACBNOMI in Icaliam direxie: cui emona-
serium S. Augustini juxta Ticnensem urbem delegavit;
utillue adeum qui roluissene, ad discendum congregati
pormssene. Audiro autem Albinus denatione Anglorum,
quam gratancer Capientes riros religioliltimus Reoum
Carolus ulcipere, Conscensanariremtadeum (s qu’a
sequuntur.
Fademipsa ex ChronicisMetropolis Arelatentispro-
ducunt Falii: quos foannes Rossus War vicensis seculus,
inlibro de Recibus it aremnarrat. Florencibushis dicbus
in Llibernia Cudiisliberalibus Prx CxterisiconIS, COnt
icduosScorosmonachos dellibermia cum mercatori-
bus
C vincenc. Spccul. historial. 1. 23, C. 173. dc anconin, Chronie, rit. 1 4i Cap. 4. 5. 12.

## Folio  -  — 800432142:0014
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000014.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 32 lines, status machine
L
R A F A T IO.
busBricamnicis ad lictus Callixe derenire, (5 post. C Uur
Rex Carolus resporisum duorum monachorum Fliber
mentium audisser; replecus saudio, ambos secum recinuie.
Tandemunum eorum nomine Clementem, in Callid
Pariliaerehderefecie. Flic vero Clemente Lncisiodorensi
Fpiscopo, at que illo Bonis acir Mocuntini antaconista
Cujus in WV. Fpistola fitmentio) C5 atate posterior E in.
ferior ofsicio; Clemens Scotus ille fuit; ad quem a Rat-
cario. Fuldensi Abbate Modestus _ Candiclus, cum aliis,
Crammatiex Cudendi oratia, in antiquo Abbatum Cae
nobiillius Indice smissus fuisselecitur. FjusdemCram-
matica quadam Collectanea a Wlelch. Croldastol citan-
tur: neque alius videtur esse Clemens, Vitae CaroliMa.
oniexarator, in C atalo eo authorum; quorumtestimonia
t q
a Wolseancor azio in Commentariis Reipuolica Roma-
naproducuntur nominatus. Socium aulem illius AIBi.
num apud ltalos inurbe Ticinensi suve Papienst areee
Carolacollocatum ab WWBino=neloinlocojam citalo
clare separat Notherns: neque alium Toanneur illum
Albinum esse existima verim. cui Rhetorica praecepia in
Scripta vidisse se testatur Georeins Buchananus; qua
AlbinoFlaceosive Alcumo. onleotribuuntur.
eque praetermittendum est Guil. Camdeni, virieru-
dirissimiCs candidissimi praeclarum hdc. testimonium. H
Arolo. Saxonesnostriillaxtace, in tliberniam eoriquam
ad Bonamum licerarum mercaturam undique conture.
Co. BOMS aBEacA. D M8. _c Anciquit FuIdenP. l. 1. c. 14, P 60.
h. 60 d. st n Nocis ad Patenerico YCF. P. 24. e 56. I Bucharamer, Scoricili s, in RcgE L. AV.
eneietm

## Folio  -  — 800432142:0015
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000015.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
Is.
at
lIIS,
1
at
Tan
Ma
Onta.
Ma
l
eb
ato
UM
AIH
Q
Teri.
MM. B
JuaM
AuNe.
TUINC.
Aexcldlo.
c. 14, P60.
PR A F A T IO.
runc.unde de riris lanctis (apissime innoltris scriptoribus
legitur; Amandatus est ad disciplinam in Lliberniam.
Similia quoque in (ambro-Britannicorum Sanctorum
Viris subinde occurrunt: quibus etiam, de Marco (5 Sul.
reno Britannis, istavisum est adjicere. Sic enimin ex
+
tremolib. 7. demir aculis S. Cermani C. apitulo, Pricus An-
rissodorensis de Marco scribit. Ouinatione Britto, cdu.
cacusrero in Flibernia poltlonga Pontiticalis lanctitaris
exercitia, uleroneam libipercorinationemindixit. Sictra.
ductusin Franciam, piissimiquereois C aroli (illiusnempe
qui Calvus est dictus) muniticentia illectus, apudbeato-
rum Medardi C Sebastiani caenobium anachoriticam
exercetritam; linoularisnostio tempore unicae philolo-
phuslanctitatis. De Sulgeno qui sub annum 1070. Fpi-
(copus Menevensis fuit, ipsins filius foannes hunc inino-
dum cecinit.
Exemplopatrum, commotusamorelegendi
TricadFsibenos Sophia, mirabile, claros.
Sedcum jam cimbaroluillet adirc rerectus
Famolam sentem (cripturis atquemasictris:
Appulicad Patriam rentorum Aacibusactus,
Nomine quam noto perhibent Albanialonsc.
Acremoratus ibi certe cum quinque per annos
Indetelusagit rotum, _EC.
Flisica digeltis Scororum rilitat arra:
ACmoxlcripturasmultomcditamine lacras,
Leoisdirina scrutatur laperetractans.
Altibiper denos xrricensjam placicus annos
ttrinoso
O

## Folio  -  — 800432142:0016
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000016.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 31 lines, status machine
P RL A F R T I O.
Congregatimmenlam pretiolopondere mallams
Procnus arcuca thelaurum menterecondens.
Polttrac ad Pacriamramcansjam dogrrace clarus
Venit, Cc invencum mulus jam diridicaurums
Proticiens cunecs discentibus uridligue circur.
Regcs, quempopuli, Cleri, cunctique colon
Omines emanimes venerantur rencelerena.
Inquo carmine, triaista notanda veniunt. I. Sulse
numlegendicansa, exerplopatra Fliberniam adire vo.
luisse: quodmore majorum hoc ab ille factum fuisse osten.
dir II. Tamet si Lorvacienses crassatoresnono post Chri-
sum seculo, duce Turcesio, insulam hanc per annos L L. N.
occupantes, Eeclesias fere omnes atque librosincendio
consumplerint: revixisse tamen bonarum litlerarum
Mudia, C seculo adhuc undecimo habitam fuisse lliberiria
(urin vic a Florentii loguitur Franciscus Cruillimannus)
virorum CarCtiloree SoCtillirmorum que olticinam.
TII. Adillaipsan (que tempor a libernes nostros nar icoxbi
Scororunomenrevinuisse. LCarratenim hic Johannes,
patrisuo fuisse proposirum, sendendi cratia, Tliberniam
Petere: Sednavigio, quo vectus illo pervenire cosit a verat,
adversis ventis acto, ad Albaniam appulisse; ibidemque
quinouenniisactamora, Scotorum demumarv a irvi
sisse, acqueillic X. Tel XIII. annos sacrarum Scriptura.
rum lectioni impendisse.
Flacea innumeris pancula, ad Fpistola XIII. illustra-
tionem, proferre visum fuit. Incateris si quid obs curi su
quod
J. Cira. d Cambrens. Povonsaph. Hlibetm. distin c. 3. c. 37. 43. 46. Tocetin in Vit : Pace. cir
pn aiaue

## Folio  -  — 800432142:0017
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000017.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 54 lines, status machine
s
V0
Ter.
Brt
XX.
ndio
HM
rIId
MS)
AIII
exlo
1bS. 9
aIT.
rat,s
2qub
1NVI.
uri.
sra
risitu
quo
Potec
PR A F A F IO.
quod ex temporis historia lumen aliquod desideret: et
facem, ex vetere memoria comparatam. prajerre co-
nati sumus. Idtantum jammonendum: ex us qua ab
aliis antehac sunt edica, plures epistolas huc addi poruisse
C illamnominatim, quae anno 7 42. a P apa Lacharia
7
ad Niltam vel itsanum scripia interm Romanorum
Pontificum s u Bonifacii Mocuncini existolas excusa
prostat. Omenim Saxoniconomine Wicanus sive Whitus
dictus est, ao Lupo servato ( aliis Latino vocabulo, AI
buinus eodem sensu est appellamms: isipse, quicorellus de
libernia (ut notace Thritemins) piadicationis caulare-
niein Thurincim; uhi a Bonifacio primus Barbarena
sive Buraburcensis ecclestae Fpiscopus est constituens. Ire
Oppidoenim Burabure. uxtafrizlar, ledi Epilcopalipole
luum receltum ordinarie Episcopum AIbumum dilci
Dulum suum Fliberniensem, monasterii urbis Mona-
chum: cujus fectuu agitur VII. Kalend. Nrorombrisi
quemadmodum ex MIS. suoretulis Nlicol. Serarius, re-
rum Mocuntiacarum lib. 3. notat. 29.
Ex imeditis vero plurimae sunc epistole, quas omni. licet adhibira diligem
ira, consegui nequivimus: inter quas e Recum nostrorum illae sunt, de quibe
in Caroli Maenivita Erinhardus. Scororum reges lic habui ad tiair
voluncarem per tuam muniticentiam inclinatos, uc cum nunquane
alirer quam Dominum, Ceque lubricos e serros ejus pronunciarene
Excanc Epistolx abriisadlcum missae, quibus hujusmodi affectuscor
rumersaillum indicaeur. Sed has ex ejus reneris alias, illis qui in transi
marinis partibus dezunt e tenebris eruendas relinquimus; earum quas domit
reperire poruimus editione hoc tempore contenti.
in EpiI. Decrec. edi mRomx. FOm. 2. epist. 2. n Bonitac. exist. 13F 0 Fup. in VEeX
 ioberche, c. 24. P lo. Frichem, de riris i IluAr. C. d. Benedicti, l, 91 c 190: V 1d. dc l. 3. C 207.
SER IF. S

## Folio  -  — 800432142:0018
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000018.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 42 lines, status machine
a Cs
  A f b  2  e f    f  f e f    p.     ie f Xt  _   
eetene etae   e ecte cta oto oe
 v D dd dd CWCvi ded tG
  s H sr H  4. s A. s d s H sx 4. A H s H
60d 6
sit 
de  ee c 1
DEPISTOLAR
QItA
ENTTIACSTLIOGECONTINENTUR.
E PESX, 1.
Recorii l. Romani Pontificis, ad Ppi scoposF.
bernia,
par. 1
Ejusdem Crecoru, ad Durrinum lipi
(copum
3. S. Columbani Flibernu
4. Ejusdem Colombani Rhychmica,
5. Ejusdem Columbam ad Flunaldum,
6. Ejusdem Columbant, ad Fedolium.
7. Laurentii Dorobernensis Archiepiscopi, ad dedios,
Fliberniae incolas,
8. S. Livini Fpiscopi Cs Mareyris, ad Florberrum Ab.
batem MTonasteruS. Bavonis,
0. Komani Cleri ad Clerum libernicum,
20. S. Calli Fliberni, ad Desiderium Caducensem P.pi
scopum,
22
r2. Cumiani Fliberni, ad Secienum Iuensem Abbalom
de Controversia Pascalis
23
12. Scori cujusdam anonmi, ad Aldhelmum Malmes.
buriensem Abbaiem.
32
2C
t est es
 eDx
A + s 1 L +. 3
Cod
RI
13. Aldo

## Folio  -  — 800432142:0019
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000019.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
Da
C0i05,
AB.
et
BL
bbaletta
Nalmes
13. Ato
SFRTES EPISTOLARUM.
B. Aldhehmi Malmesburiensis Abbaris, ad L. abfridum
v.
ex liberniam patriam rever sum,
1+. Adamnani (Juensis Monasterii Abbatis,
15. Bonifaci MTocuneini Archiepiscopi, ad L achariam
Romanum Pontificem de causa Uldeberli rallies
Clementis Scoti
a
rb. Zacharia Romani Pontificis, ad Bonisacium; de
causa ircilii, Ilibernie Sidoni
17. Fiusdem Lacharia, ad Bonifacium; de aliis quaestio-
nibus abeodem ircilio Samp (one Scoromoris, 46
18. Albini Nasiseri ad (olcumlectorem in Scoria,
19. Claudii Scoril rastueri ad fustum abbatem,
20. Ejusdem Claudii ad Ducter annum Abbaiem,
21. Gildae ad Rabanum Monachum,
icene, a Carolum Caluum,
23. Finsdem foannis, adeundem arolum,
49
50
SI
53
4
24. Anastasii Romana Ecclestae Bibliorhecarii, ad eun-
dem. Recem (arolum,
61
25. Dublinienscum ad L anfrancum C antvariensem
Archiepiscopum,
65
26. Lanfranci Caniuariensis Archiepiscopi, ad Cothri-
cum Recem Dublinia,
66
27. Lijusdem. Lanfranci ad Terdeluacmum Flibernia
Regem;
28. Fjusdem Lanfranci, ad Domnaldum Hiberniae Episcoxum,
29. Crecoriir. II. Romani Pontisicis, ad Flibernos,
68
30. Cilleberti Lunicenses. Fpiscopi, a0 E poscopos. Tibernie, deulu lccle
CasticO,
Collebertus Luncensis Episcopus, de Scatu Fcclesiae,
equl
13
I

## Folio  -  — 800432142:0020
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000020.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
SERIES EPISTOLARUM.
3r. Ejusdem Gilleberti, ad anselnum Cantuariensem Archiepiscopum, 65
32. Anselmi Cantuariensis Archiepiscori, ad cumdem Cillebertum,
33. Ejusdem Anselmi, ad E. piscopos siberniae,
84
34. W’axerfordiensium; ad anselmum C antuariensem archiepiscopum, 8y
35. Anselmi Cantuariensis Archiepiscopi, ad Mariardachum Hibernia
Regem,
36 Ejuosdem ad eundem,
37. Murchardachi ssiberniae Regis, ad Anselmum Cantuariensem Archie.
piscoxum.
38. Anselmi Cantuariensis Archiepiscopi ad Malchum Waterfordiensem
Episcopum,
20. Ejusdem, ad Samuelem Dubliniensem F.piscopum,
+0. Dubliniensium, ad Radulphum Cantuariensem Arcbiepiscopum,
at. Denrici l. Anclorum Reris, ad eundem Padulphum.
12. Bervardi Clarae vallensis abbatis, ad Malachiam tiberniae F. piscopum, 9d
43. Ejusdem adeundem,
44. Fjusdem, ad eundem,
45. Ejuodem, ad Hibernienses fratres,
46. Adrianiir. Pontisicis Romani, ad lenricum II. Anglorum Rezem. iob
47. Mlexanari III. Pontificis Romani, ad eundem,
+8. Ejusdem Alexanari, ad Laurentium Dublinensem archiepiscopum, eo
49. Giraldi Barrii Cambrensis, ad Guilielmum Verum Hlereforden sem Epsco.
pum, DeMicabilibus Hlibernix,
50. Ejusdem Ciraldi Cambrensis in librum terrium raticinum Proloeus, qui
adiectus est, vice. Appendicis, ad duos ejusdem libros raticinali
Historiae, de Expugnatione Hiberniae.
116
Professiones ab Ostomannorum in tibernia P. piscoxis, ordinationis suae tem
Pore. Cantuariensibus Archrepiscopis facta
AEdcari Recis Anclorum Charta de Olraldes lar.
Ucerii recentiones quae in finc Fdicionis Dublinienlis
repolica cranc, lingulisin hac Fditione L. Piltolis subjecta
proMajori Loctorum commodicate.
10
10
104
109
120
12

## Folio 1 — 800432142:0021
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000021.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
ibernia
diensin
9
9b
9
HM, 9d
100
102
104
106
109
110
Episco.
113
uS, que
icinalis
116
Ua tCm.
120
1
inienlis
ibjecta
Arelie.
a C+
o    A _ s de  est    _   f 2te A e  te  ie A  A .  
eoseea eneo eoto con corea3 otas est ons cotvec eota
a
La
k
un
este
at
ent ilasde de dera deda voda ddo dodo vode dodo dedo don ldo don enehsa
t eit  e A t.  t.  et 
e
os
n
ei
 ese baum neos egn eru, eu ru ean eanum noeum notuo ortui ponam 
et
L R U MI
d ai L
AILARUI
V L L O G F
TRECiORII I. Romani Pontificis, ad EpilCODOSERHR. Ei
e
exr
gCRIPTR restra Tumma cum graculatione Tulce. An. Ctrite
De
Di: Cederit in meuberioeralde laeciria simihi deso
S
Da reltra concipericrevertione saudere. Prima ica-
a   que Epiltolae rectrae tronsgrarem rospari perse
x
ce rsp
Tlibernix.
Grecorius. Universis Episcopis per Fliberniam.
C
(o s cucioneminnocuic. D ux quidem persecurio dum
adnonracionabilicerlultinerur, nequaquam pro-
isti
tcicadlalurem. Nam nulsi fas estretributionem
peaemiorum expectare pro culpâ. Dobetisenim lcire (licurbeatus
Exprianus dixit) quia Marerrem non facit paena. sed causa. Dum igicur
ica lic inconoruum nimis est de caros, quam diciris, perlecurione olo-
riari, per quam rosconstarad aecerna praemiaminimeprovchi. Re-
ducar ergo charicarem restram tandem incepricas hdei ad morrem,
guxvos gencrarie, Eccleliam. Nullavos animorum intentio a con-
cordix unitare dillociers nulla perlualio rependo vos a recto ilinere
detatiset. Nam in Synodo, in qua de Trobus capitulis actum est
seri Epist. Hibern.
d
aperO
vae 
R

## Folio 2 — 800432142:0022
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000022.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
VE TER AM EPISTOLARUM
aperto liguer nihil de fide conrulsum ese, vel aliquarenus immurari,
led (licur (ciris) de quibuldam illic Tolummodo perlonis est actita.
cum: quarum una, cujus scripea cridenter a rectirudine Carholicaeh.
dei deriabane, non injuste damnaca elt.
Ouodaurem lcribiris, quia exillo rempore incer aliasprovincias
maxime Aagellatur lcalia: non hoc ad ejus debetis intorguere op.
probrium, quoniam (criprum est: Duem dilicit Dominus, castrcat: sla-
cb. 12. c. cellat autem omnem silium, quemrecipit. Siigieur ita cA, ut dicirisi exeo
tempore magis diloeta cs apud Dcum e modis omnitius approba.
ta, ex quo Dominiluimeruirlustinere Aag,cIla. Quiarerononitati,
quemadmodum vos in ejus insulcacioncattiimare conamini, rario.
nem actendice. Postguam recordanda memoria ricilius Papoinur.
bcregia consticurus, contra Theodoramtunc Augultam d Acephalos
damnacionispromalgavicsencenciam: tunc Romanaurbs abhosti.
busadica _ captiracacs. Frso bonam cautam habuerune Acephalis
ainjulte damnari lune, polt quorum damnationem calia conrige.
rUnC: AbSIE. Hlocenim necnostrum quempiam, nec alios, qui Ca
tholicae Adci. Vtoriisinstituri lunc, vel dicere, vel aliquo modo con
teri convenit. Ilis denique cognicis, ab hâc quandoquejam delibe.
rationerecedice.
Clrigicur de Tribus capitulis animis vestris ablaca dubierate, possie
Cacisfactioabundanter infundi; librum quem ex Bacre lanctae me.
morix decelsor meus. Pelarius P’apa lcripterae, robisurile judicari
rransmicrere. Muemli depolito roluncaria detensionis Audio, pu.
rovisilancique corde lapius volueriris relegere; cum vosper omnia
secururos, _ adunicacem noltram reverluros nitulominus ese con.
Edo. Porroaurem Li, polthujus librilectionem, in ca quâ estisvolue.
ricis deliberatione perlictere; tine dubio non rationi operam, se dob.
stinacioni vosdare monstraeis. CIndeirerum tabica locurione, chari.
cacem veltram admoneo, ucquoniam (Deolustregance) fidcinostra
incepricasin eaus a Frium capitulorum inviolata permansie; mentistu.
more depolico, ranto cirius ad marrem vestram, quae siliossuIOser.
Dectat einvicac. Eccleliam redearis, quano vos ab ea quoridie expe
aari cognoscicis.
R E C E N 5 1O.
Ex Cregorii Regesto; lib. 2. epist. 26. Indictione 10. qua anneara nostra Corisitam
Ejuidem
932. resenbe

## Folio 5 — 800432142:0023
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000023.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
lacur
Atita.
Caet.
InCIas
TCOD.
1CXCO
Lita HI,
Fatio.
Ontige.
ui Cd.
lelibe.
Possic
D, PU.
mnta
CCOn
volue.
(cdob.
e Chari
SIVOSex.
IC expe
Cbristian
Ejuidem
ATBERNTCARUM STLLOOE.
Ejusdem GRECORII, ad Omrinum FpisCODUM. ReLST. L:
Trecorius, Ourrino Lpiscopo, (5 caeteris Lpiscopis in an. Chrit
Tlibernia Catholieis.
Eliacharicari nil longeest; quos dividunt loca, jungat existola.
LLacor itaque pexesencium ad Perri A postolorum principisFecle.
Cam veniens, Fracernitaris reltrae se asseruicad nosepistolas accepisse,
Casque in Flicro lolrmorum urbe cum rebus quoque aliis perdidisse.
In quibus, sicur iple aic, Auduistisinquirere, lacerdores ac plebes, qua
Westoriana hraereleoserrore contulae lune, cum ad marrem electorum
omnium Cacholicam Eccleliam reverruntur, urrum baptizari debe-
anc, an cerre soliusrerx Adei contessione ejusdem marris Ecclelae
rilceribus adjungi.
Erquidem ab anriqua parrum insticutione didicimus, ur qui apud
haerelim in Trinicarisnomine bapcizantur, cum ad Panctam Eccleliam
redeune aucunctione chrilmatis, autimpolitione manus, aut Pola pro-
Festione fideiad sinum marris F CclelIR REVOCenEUT. Unde Arianos
per impolicionem manus occidens, per unctionem vero lancti chril-
maris adingressum sanctxe Fcclesix C atholicxe Orions retormat. M0.
nophysitas vero e alios ex lola vera confestione recipie; quialanctum
bapcilma, quod sunt apudhaerericos consecuri, cunc in eis rires emun
dacionis accipit, cum rel illiper impolicionem manus spiritum lan-
etum acceperinc, vel iltiper protessionem rerx hdei lanctae e unirer-
Talis Ecelesix visceribus fuerincunici. Flivero hxrerici qui in Trinica-
eis nomineminime baprixantur, licur Tune = Bonosiani d Cataphryc es X ll. Bon
(quia e illi Chrictum Dominum non credune, ee iltilanctum Spiri. faci,
cum perverio senlu esse quendam pravum hominem Montanum cre-
dunc, quorum similesmulrisune) ex aliicales, cum ad lanctam Ecele-
am veniune, baptizantur: quia baprisma nonfuit, quoinerrore
Dolri in sanctxe Prinicaris nomineminime perceperune. Nec porest
hrociplum bapcilma diciiceratum: quod. licurdictum est, in lrini-
carisnomine non erac datum.
Nestoriam rero quia insancte Frinicatis nomine baprizineur, sed
eos ludaicae pertidix similes, incarnarionem unigenici non creden.
ces, suxhaerelcos error obscurat, ad lanctam Eccleliam cacholicam
renier.

## Folio 4 — 800432142:0024
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000024.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
VE FER ETM EPISTOLARUM
renienees, de verx hdei Armicare ee confessione docendilunt: ue
unum cundem queD ci e hominis silium, Dcum Dominum nostrum
lesum Christum credant, iplum existencem in divinicareance seculaq
ae ipsum tactum hominem in Enclcculorum: quiarerbum caro factum
oh. 2. 2A. est, ex habitarit innobis. Verbum vero carnem dicimusFactum, non
immucando quoderac. Sed lutticiendo quod: non Crac: VCar.
nacionis enim luxmy serio unigenicus parrisnoltra auxir. Cuanonmi.
nuic. Una iraque perlona est Vertum e caro. sicucipleait: Nemo
Jo. . 13. ascendit in caelum, nisi qui de caelo descendit, Filsus hominis qui est
in calo.. Dui tilius Dei in caelo, erac filius hominis, qui loquebatur
in TCETA.
FlincJoannesair: Scimus quia filius Dei venit, es dedit nobis sen.
sum. Duinobis quem sensum dederic, illico subiungie: ut cognosca.
musverum Deum. Ouem hocloco verum Icum insinuat, niliPa
irem omniporenteme Sed quideriam de omniporence Pilio senriat
adjungic: Et simus in vero filiv ejus lesu Ch isto. Lcec air verum Deum
Parrem, verum ejus Alium selum Chrictum. Ouem verum hlium
quidesse senciae, aperrius octendie: Hic est, inquie, verus Deus, ex
vita aeterna. Siioicur, Juxcacrrorem Nestorii, alius. Verbum, acque
alius esfechomoselus Chrictus; qui verusesthomon urique vers
Deus non cHet et rica acerna. Sed unigenicus Elius. Verbum
ance secula factus est homa. Hlic eAt crBO verus. Deus 2 ex vita
aterna.
Cerrecum liunc lincta Virgo conceptura cHec, ee loquentem
fuc. t. 2d scangelum audirer, dit: EcceancillaDomini, fiat mihi sibul. dii.
Duxcumcum concepiset, et ad Flizabethcognacam Cuam pergeret,
ab eadem El Zaheth. prorinus audivit: Ynde eco diena, ut maier Domini
C. . mei veniat adme. LccC cadem Virgo ex ancilla Womini dicicur, &e ma.
ter. Ancilla enim Domini, quia Verbum ante laecula unigenicusa.
qualis estpaeri: Mater vero; quiainejus rilceribus ex sancto Spiricu,
de ejusquecarne factus est homo. Nec alcerius ancilla, alceriusma
cer: quia dum unigenirus Dciexistens anrelaecula, ex ejusurerona
cus estliomo, inreltisabilimiraculo Facta estancilla hominisper diri
nicarem, e macer Dcipercarnem:
Non aucem prius in utero. Virginis caro concepraest de post
odum dirinitdsvenic in carnem: Led mOxuF. V erbum rencinWC.
6

## Folio 3 — 800432142:0025
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000025.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
M, NOH
Vrent.
Jonmii
L(FMI
quit sI
Vebalu
20bis set.
ognoset.
nilila
senriuli
Deum
nElium
Deus, e
3aCGHC
C VerUS
erbum
e vit
entem
Ldicis.
seret
Domint
NITUSR
Spitim
rilorm
IetM.
Pet dH
d patte
NLIAUIB.
M
i
eeulm
factum
et MA.
101
ETTBEANFC AR EM SFELOOE.
eo, mox Verbum serraca propria rerirare nacurx factum cAearo. Fit
pertectustomo; id est, in rericare carnis ex animae racionalis, narus est
perucerum Virginis unigenitus filius Dei. UInde scunctuSpEX Par.
ricivibus dicitur, houe Plalmistaaic: Ynxis te Dens, Deustuns, oleolae- PI LS. P
titiae praconsorribustuis. Einctus quippe cst oleo, donoridolicot Spi
ricus saneti: sedprae consorribusunctus est, quia omnes nosprius
peccacoreshomines existimus, es postmodum per unctionem. Can:
eti Spiricus Canctificamur. Ipse aurem qui existens Deus ance (x:
cula, per lanctum Spiricum in ucero Virginis homo conceptus est
in sinc Exculorum, ibi ab eodem. Spiritu unctus cAt, ubi concep.
tus: Nec anre conceprus, e poltmodum unctus est: lod hoc.
iplum de Spiriru lancto ex carne Viroinisconcipi, alancto. Spirieu
ungituie.
Hlanc ergonariricaris ejus voricarem quicunque à perveriocr
roce Nestori revercuntur, coram lancta Fracernieatis veltrx congrer
pacione faceaneur; cundem Nstorium, cum omnibus se quacibus suis,
e reliquas haereles anartiematizantes. Venerandas quoque Syno
dos, quasunirersalis Rcclesia recipie, se recipere es vocierari promic.
ranr: _ ablque ulla dubitarione cos Sancticas restra, lerratis eis pro-
priis ordinibus, in luo caetu recipiae: ue dum es per Colicirudinem oc
culca mentis eorum dilcuriris, aequo eos perroram scientiam recta
quaerenere deboanedoceris, e permansuerudinem eis nullam con-
crariecarem ret disticulearem de propriis luis ordinibustaciris; eosab
anriquihrostis orcrapiacis. Lc tanco robis apud omniporentem:
Deum aerernx glorix crolcatrerriburio, quanro muleos colligiris, qui
vobilcum in Domino. sinctine glorientur. Sancta. iraque Lrinitas:
orance spronobis lua. vosprorectione custodiat; rabilquo in amore
duo donamustipliciora concedae..
R. F C F N. S T. O.
Ex Regest. lib. 9.. Epist. 61. Indictione a. (quae in annum 6dr. incurrit: d. licees
manuscripsus. Vaticanus Iberiam hic leeat, pro Hibernia.
S. COLUMBAHI Elibomi
Tu. Vica quonvos decepisti, quanros leduxisti, GuanIOSEKCC: Circan
casti.. Duxe, dum fuxis, nihil es; dum rideris, umbraes i. dui num 6IB
A. 35
Cxxal.
E P 1SYSGS

## Folio 6 — 800432142:0026
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000026.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
VETERUM EPISTOLARUM
exalcaris, Fumuses, qux quoridietugis, _ quotidicrenis; qua renien.
do Fugis e Fugiendo ronis: distimilis crencu, Cimilis oreu, distimilis
luxii, limilis duxu: duleis stulcis, amara sapienribus. Ouircamanr,
nonrelciune: e quice concemnune. ipsicc incelligunt. Ergonon
esvera, (ed Fallax, re ostendis qualiveram, te reducis qualiFallacem.
Duiderod estrumana Vica: via esmorralium, ex non vita, a peceato
incipiensulque admorrem. Veraenim elles, licepeccarum prime
transoreltionis hrumanx non incerrupistsee, ee tunc calabunda ermor.
calis derenicti, cum omnescuos riarores more allignasti. Via ergoes
ad ricam, non rica, veraenim esria, Cednon planai aliislonga, aliis
brerisi aliislara, aliis angulta; aliis laeca, aliis criltis; omnibus simili.
tet Feltinans, e irrerocabilis: viaes, inquam, via es, led non omnibus
manitelta es, mulci enim ee videne, Ced paucite riam esc intelligune.
Sicenim Tubrilis es, e sicleductrix, ut paucorum liere scire riam.
Interroganda ersoes, exnon credenda nec vendicanda; transeun
datonhabicanda, milera humana Vica. Nullus enim in viâhabita,
Cedambular; ut qui ambulanein ria, habitent in paeria. Duare ergoru
2l. Dili morralis Vicahabicaris, diligeris, rendicaris:  Alcica es aperdiris,
concemneris a senlaris, careris a Calvandis. Pimenda icaque eshruma-
na Vica, de mulcum carenda; quae sic tugicira es, sic periculola licbre
vis, sicincerra, uc quahiumbra, aucimago, autnubes, auc nihil, aurina,
ne, dilsolvaris. Dum orgonihiles: Omortalis Vica, nili viximago,
tugiciraur aris, uenubesincerca, de Fragilisur umbra. uc lomnium: (I6
perceiceragendum elt, cam lollicire, tam caure, cam expedice, uc
viacorum moreadreram Parriam omnibus incelligencibus fectinan.
dumlic; decranlacto lecuris, de eo quod restattollicitis. Nihilenim
cibiprodestascendere, quod alcenderis, nili, quodrestac, eraleris.
Viaenim, e aCcensus quidam, puranda cA Vitahaec. Non quaeramus
in via quodtucurum estin parria. Labor enim ex Facisarioinitinere
verlarur; in parriarequies ex lecuritas paratur. Cavendum estirz.
quenobis, neforre perriam securilimuis, e ad veram nostram pa.
eriam non perreniamus. Suncenim rereranonnulliinhocitinerele
curi, a delides, liridi: uenontam in via, quam in pacria esferidean-
tur: e nontam voluncarii, quam inviti cunc ad pacriam, nimirum
jam perdicam. Ilicenim in via praeuli sunc paeria, e de brevivitax
cernam morremmereari sunc: intelices de frultraco commerciolai
ferisa
Autsis.

## Folio 7 — 800432142:0027
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000027.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
penel.
Nimilis
aMaM,
BdnOn
Ilacem.
DeCCaIO
prima
demo.
eredet
8a, alis
limill.
mnibus
Iligunt.
C viam.
inseun.
2abical,
ersOt
erdiris,
Na3O,
 uC
enim
TaMUS
ectira.
M P2.
IdCan-
niruM
vieaZ.
iolxi
TuaIi
HIIBERNICARUM SPLLOOE.
sunc: aliena caduca dilexerunt, de propria ecerna neclexerune
Duapropter quamvissinclaeta quamris blanda, quamvis line specio.
Ca, alienacerrena devicemus, ur propria aeterna non perdamus. Fideles Luc. n6. X2
inalienis inveniamur, ut in propriis ac nostris haerodes eficiamur:
donance Domino nostro selu Christo, qui rivie e regnatinlxculala
culorum. Amen.
a Desides. liridi, in Sancallens codice omiituneur hxe dux voces; non
male.
R E C F N 5 1O.
Deeo Trichemius inlibro de Scriproribus Ecclescasticie. E.x Flibernia veniensim
Calliam de Cermaniom, velur olim Dcurdum princepss culcus dirini de canobis
auxic de famulos. Cum adhuejunioressee, magnum sudium licteris lanctisim-
pendic: aded uc eleganri Aylo scripserie. Inrorum Plalrerium Commeneariorum
lib. 1. X qualdam ad tratres F. p. Aolas. Inier Epistolas vero hanc primum ediditr. C. L.
Melchior Haiminsfeldius Coldastus, ex vecustissimo codice Bbliorhecae onasterii S. Calli; in
quo, hocritulO PrAnOTaTA legebatUr INCIPIZ EPISTOLA, S. COLQMBANI ABBATIS.
quanquam in ea nullum apparere epistolici characteris vestroium, recte a viro
eruditissimo est observarum: sicut eriam, hinc sermonis sui 40. exordium mucuarum esse
Tomiliarum ad Fratres ineremo, qua inter Augustini opera ferumur. consarcinatorum. Et
(ane inter Columbani instructiones. seu Tomilias XIII. quae in manuscrioro Monasterir
Bobiensis habeneur, haec ips a ordine quinca reperieur; indeque descripra. Parisiu à
Thoma Messinebamo erpis est mandata. Nos vero, ex mutuâ ueriusque editionis
collacione, hanc sive epistolam, sive Homuliam aliquanto emendaciorem hio ex
oamus.
ELLEME COLEIMBAHI. Rlychimica.
Undusiste cransic, _ quocidie decrescit:
LNemorirens manebit, nullus virus remani.
Tocum humanum genus oruur uritur pari,
Ec de lunili vicatine cadic aequali.
Deterencibus viram morsincerra Cubripic.
OmnesluperbosvagOSIMArOEmOEtIS COrTIPIE.
Duodpro Chrilto largiri nolune, omnes avari
imporcune omitrune: post le colligune = aii.
Parrum ipli virentes Deodare vixaudent:
Moru cuncta relinquune; nihul de iphishabent.
EFIST. C
e
aderi
Duo.

## Folio 8 — 800432142:0028
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000028.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
VETERUM EPIS TOLARUM
Duoridie decrescit vica praelens, quam amant:
Indeliciens mano sibipaena quam parane.
Lubricum, quodlabitur, conantur colligore:
Echoc; quodseleducir, minustimenecredere.
Dilexeruntrenebras corrasmagis quam lucem:
Imicari concomnunericae Dominum ducem.
Vulrinsomnisreonenc, una hora lxcancuri
Scdxeterna cormenta adhucillis paraneur.
Caecinequaquam rident quid post obicum roltat
Peccacoriimpio quod impiccas praectat.
Copicare convenit cehaeccuncta amice:
Ablic cibi amare hujusformulam ricx.
omnis caront faenum, Aaorans licet Aorida:
Sicque, quasi Ros fani omnis ejus eloria.
Orto lolcarescir Faenum, e Aosdeperit:
Sic estomnisiuvencus, rirtus cum defecerit.
Vulcus Chrictiradiusprae cunctis amabilis.
Plagis diligendus est, quam Aos carnis fragilis
Caveco, Filiole, Leminare lpecies,
Duas moxingredietur non parra pernicies.
Plerique perpesi lunc paenarum incendiai
Voluntatis lubricae nolentes dispendia.
Poculum impiillima noli cu bibere;
EInde muleos plerumque vides lacosridere.
Nam quolcunque riderisridercinanicer;
Scicoinnorissimis quod Aebunc amariter.
Conspice, Charistime, sic eselibidinem,
Uc morlum morciterum: quod rincic dulcedinem.
Noli pronus pergere per rias morcalium.
Ouam mulriserenise conspicisnautragium:
Peroereincer laqueos cum lulpentispedibus;
Per quoscaptos cxreros incauros comperimus.
De cerrenis elerarui cordis oculos:
Amaamancissimos Angelorum populos.
Beacatamilia, qua in altis trabirat:
Mbisenek nOn SCmaE, ne que intanssvaxiue:
Joh. 3. 10.
FIa. 40. 6.
EPCF.L. L
IaC. X. EX

## Folio 9 — 800432142:0029
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000029.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
PTIBER NIC ARAIM SYLLOCE
Elbinon cluric, ubinunquam sicitur:
Ubicibo superno plebs caelectis palcitur.
Ulbinemomoritur quianemonaleitur.
UIbiaularesia (ac )calectis palcieut.
Ubirita riridis veraque est fucura:
QVAMRCCMOES, nCctarOriS ecUS, eA ConTumpeura
Laecilero transacto lacum Regemridebune;
Cumreoname regnabune, cum gaudente gaudebunt.
Punc dolor, cuncraedium, cunclabor delebitur:
PuncR ex Regum, Rex mundus, a mundis ridebieur.
R. E C F N 5 O.
ex duobus antiquis Bibliorhesa Sansallensis Monasterii exemplaribus edilit Coldastus:
guorum unum aercirouor, alcerum auctoris nomen praeferebat. Verum ex illum e mequo
que fugerat, quod a doctissimo Episcopo Kilmerensi. D. Guilielme Bedello est animadver sum
rychmis orationem eocam contineri. Or inter ea quae ad canendum digna Columbanum
edidisse scribit 2 Jonas es b Sigebereus, etiam haecnumeranda fuerit epistola. J’ersue
enim sunc parisyllabi omnes, modulationi accommodari: in quibus elisionum es quantita-
eis ratione pror sus neglecta, quaruordesim syllabarum numerus studiose est observatus. Enex
singulis per SixX: descripris. Paucula quaedam à nobis sunt leviterimmutara, ee tres quo-
que dempriver siculi, quibus nullus alius similirrchmo desinens respondere deprehendebatur.
nempe post distichon decimum terrium.
Dulchricudo hominum lenescens delabitur.
Post vicesimum. tertium. Ubilaudes Domininulla vox recinet. velporius (ut es sen-
sus es numeri syllabarum ratio postulas) Dulla vox non recinCt.
e post vixesimum. quinium. In qua malerelonans, nulla rox audica elt.
rujus generis versus, inter Bonifacii Mocuntini epistolas. complures cernuntur, octo syllaba-
rumnumero constantes: de quibus (in existola sexacesima- quinta ad Aldhelmum) ita
meminie Adilrraldm. Fliic noltia parvicacis F pistolxrrina contari modulaminis
carmina, binis generibus digecta subdidimus, Rc. quorum cercium non pedum
mensura olucubrarum, sed octinis (yllabis in uno quoliber verlu compotiiis cune
eademque liccera comparibus linearum eramicibis apcata) curlim calamo pe.
rarance coraxarum cibi lagaciltime c lacor, cransmirtens dicavi. Simplicibus ve-
rd hiscerychmis successunt demum versus. qui (ab inventoris, acputarur. nomine) L conini
sunt ducti ex rychmo pariter es mecro constantes; urpoce, in quibus tum similiter caden
tium, tum quantitatis syllabarum rario est habica. Cujus generis inter primos qui extanto
Couiliclmi Pictaviensisilli sunt, quos ad Epistolam 29. sumus producturi.
Ponas Abbasin Vica S. Columbani, c. 2. b Sigebert. delcript. F ccl. c. 60.
CPater, ucintra in (iplius AIdhelni) e, istol2 XIII.
Berus L.B. Ht. ltorn

## Folio 10 — 800432142:0030
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000030.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
EPISZ. 5.
al. in
onniso
VETERUMEPISTOLARUM
Ejusclem COLUIMBANI ad FILVTALDUM.
4. 3
ps
11 I. D I
11
dalibus innumeris decurrunc cempora viex,
Omnia praecercune, mensesvotruncur r ec annir
Eabicur in sonium momentis omnibus acas.
Oc cibiperpecuam liceat comprehendere ricam,
olesillecebras ricxe nunc sporne caduca.
Colanda luxuriâ virtus superacur honecta.
 rdec araricia ceeoaque cuxidine pectus.
elcie habere modum ranismens dedica curis.
Ditius argentum est aueo, viecuribus aurum.
1
Cumma quies, nil vellesuper, quam postulaculus.
oseroo verliculosmilicibi lape logendos: i
De meadieta ruis admictas auribus, oro
Se ce decipiae rana ee pericura rolupeas.
Dicequam breris cAprocerum reouinqueporetas.
ubrica morealis cico trantic sloria viEX.
da veniam dictis: Tuimus Forrasse loguaces. 
Omne quod estnimium, lemperritare memento.
Columbanus Tibernus analdo discipulo.
Sulcipe. Hunaldo, libens e petlegemento lerena
Dicta Columbani, tida ce roce monentis:
Duae licer ornacu carcanc lermonis honecti,
Vocatamen, mentisque pix celtanturamoreml 
Vire Deohidens. Christipraecepta lequendo, e 
Dummodoricamonec, dum compora cerca laluris.
p
Tempys ehora volac, momeneis labitur acas. 1
Delpice, quae poreum, tusitirx saudia vita.
 Nontragilessectoris opes, d inania luera:
Nec relollicirer circumAua copia rerum.
Sint cibi divitix, dirina dogmata legis.
Sanctorum que pacrum calta moderaminavieeer
Omnia quae dociles leriplerune ancemagistri,
el guae doctiloqui cecinerum carmina rates.
bd

## Folio 11 — 800432142:0031
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000031.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
Hao
AIBERNICARUM STLLOOE:
Hlas cape, diritias semper contemne caducas:
Inmencem queribi venist tromebunda Foneetus;
Ouam gelidae randem sequicur riolentia miorcis.
Lilrima jam Capiens medicacur cemporavicae,
lorpences (eniovires, morbolque Frequentes,
Incerrum que diens lethi, certosque dolores.
Mulcasenem Fragilis vexancincommoda carnis.
Nammaciecurpirabelcune languidamembra.
Tuncgenuum junctura riset, venalque peromnes
Illiusintoro Frigesciecorpore languisi
Sic baculonicensareus lustentat InCrEeS.
Ouideristes memorem gemitus: quidexdiamenriss
Sommusabestoculis, illum lonus excirat omnis.
Ouidcunc argenei, Fulri quid prodericauri
Improba congeries muleos collecta per annos:
Munera quid procerum: diris quid prandiamenlaee
Ouid meminisse juraceransactxe gaudiavicae,
Veneric extremi tandem cumterminus eri:
FTaec, dum rica volar, rigili quimento recractat,
Spernicarariciam, ranolque refurar honores.
Ouid modorerrenismonres incendere curis
Moreales cupiune: quid curpia luera lequuneur:
Semperararus eget nummo, celtante Poera,
Crelcicamor nummi, quancum ipla pecunia crescit.
Indigoc iner opes, nec habee quod habere riderur
IIle domisolusnummos abscondicinarca;
Diricias cumulans: dum Pele nelcit amare.
Plus amathaeredem, serrar cui cuncta tidelis.
Omimium Felix, parcus cui luftrciculus,
Corporisur curam moderamine remperer aquo.
Nonmilera capitur caecaque cupidine rerum,
Nec majora cupir, quam quae nacurarepolcit:
Non lucri cupidus nummis marluppia replet,
Necmolles cumulaerinearum ad pabula vectes:
Palcerenon pingui procurat Fruge caballos,
Noccrepidotales rolrictub Pectorecuras,

## Folio 12 — 800432142:0032
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000032.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
VETEREM EPISTOLARUM
C subiris pereat collectapecunia Aammis.
Auctractanummosrapiactur improbusarca
Viricur argenco sine, iam Cineriritur auroi
Nudinascuntur, nudosquoque TCrrRIcCEPEAE.
Divicibusnigrireleraneur limina Dicis,
Pauperibusque piiscalestia reonapatelcunt.
Cemnere diricias monuie Salvacoravaros:
Ouisquisamae Chriltum, segnicur veltigia Chrilti
Nambrevis de Eragilis morirurx gloria carnis,
Ouicquidhabet, rapidireloxtuga cemporis aufent.
Pulchrereridici cecinieroxcalia Vatis,
Cempora dinumerans aeri ricae que caducx:
Omniscempusagic, cum cempore cuneta rraLuINEuI.
AILEFHAHE CICMEHCAVICOS, _LCCMBOTAMUEAHE:
Accipiunt augmenea diesnoctesque ricistim,
LemporaluneAorum, cecinecluatempore meAis:
Siciccrum vilo veltitur gramine campus.
Temporasaudendi, lunc cempora cerradolendi:
lempora luncrira. Cuncrriltiacemporamorris.
Omnia dac. collit, minuirque rolatilecempus.
Ver aectas, aurumnus, hyems, recicannus in aunum:
Omnia cum redcunc hominiluanon redicaetas.
Llxec Capiens omni semper reminiscirur hora,
Arque domum luctus epulis praeponicopimis
Cilrimanunc humiliconcludam verba PtOCaEU
Sismemor iplemei verluscum legeris iltos. 
Lemporalichabeas optata longalenectae
R F C F N S. 1. O.
Acrosticbis utrius que nomen camplectens, à Coldastaprimum est edica, sed a subse.
guence Epistola dirulsa, quam ille ad Sechum quendam scriptam fuisse pucavit; fretus au:
thoricace manuseripii Sangallensis: in quo primus versus il a legebatur.
Sulcipe, Seche, libens d PerleDEeHLCIEFENA.
Nos vero inscriptionem alteram. quam in prima hujus Epistolae edisione exe sui codicibus ex.
pressit Cieorgius Fabricius, vel eonomine retinendam censuimus; quod non tam ad ipsani
acrosticbidem, quam ad sequens Carmen, ill a loquacitat is excusatio referenda videntur;
Da. veniam. dictis . tuimus torrae lOquaCES. 
C 3 2

## Folio 13 — 800432142:0033
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000033.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 81 lines, status machine
a subfe.
etu alt.
sib EY.
ad ip sait
IHY;
ud
ATIBERNFCARAM SVLEOOE.
EjuSdLCM COLLMBANI, ad Feclolium
Ccipc, quae(o
L Nunc bipedali
Condica verlu
Carminulorum.
Muncraparra:
Puque Treguenter
Murua nobis
Obsequiorum
Debicaredde.
Nam velur aectus
Flanribus AuAris,
Arida gaudene
Imbribus aIVa3.
Sic cua nostras.
Micta FrCquencCE
Laecificabie
PagInAMEHTES.
Non c90 polCO.
Nunc peritur
MunerZ G2ZR3.
Nom quodavarus
Semper cgendo.
COHOTESAE, aUTUM:
Duoc lapientum
Lumina CaCaL,
Ecrelurionis.
lamma peruris
Improbacorda..
Saepe netanda.
Criminamuliis.
Suogericauri
Dira cupido
E quibus icta
Nunc eibi paucae
Temporeprilco
GecarCTExAM.
Excirir InGCNS
Cauta malorum.
Aurea pestis.
Corruic aure
Munere ParVC
Ccena dearum:
AC cribus illis.
Mlaximalis ect
Oeta Deabus.
Hlincpopularie
FTOIGEnAEUIM
Dicia rCgna.
Dorica PuDCS.
suraque legum
Fasque Adesque
Rumpieur aucO.
Impia quippe
Pismalionis.
Regis ob aurum.
Celta leguntur.
Sic Polydorum.
Ilospes avarus.
IncicuS aurO.
Fraude necavit.
Fcemina laeDe
Perdic ob aurum:
Cacta pudorem.
Nion Y Tovis aueu
Eluxic in imbres:
ObculiEAUxUI, 
8.
1 dC
P2ST.S
Catue
recti.
d
osire

## Folio 14 — 800432142:0034
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000034.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
VETERUM EDISTOLARUM
Rurcus ille
Fingicur imiber.
Amphiaraum
Prodidie aueo
Perhda ConjunK.
Hlectorisheros
Vendidic auro
Corpus AchilleS,
Ec relerari
MIUHCEC COrEO
Niora FCrUNEUE
Limina Dicis.
Nunc cgo pollem
Plura reterre,
Nibrevicaris
C aUtA VCTArCE.
Hlactibi, FratOE
Inclice, parva
Liccerularum
Munera mittenS,
Suggero vanas
Linguere curaS.
Deline, quaelo,
Nunc animolos
Palcere pingui
Farre caballos:
Lucraque lucris
accumulando,
Deline nummis
AddCrCnUMMOS.
CEquidiniquis
Conlociaris,
Muncra quorum
CrCDTARCCCPTASS
Odic iniqui
Munera Christus.
Hlac lapienci
Despicienda,
Dui Fugicira
AEque caduCR
Cernere debet
Tempora rica.
Sufticie aurem
Ictaloquaci
Nunc cecinise
Carmina vertu.
Nam nova Forlan
EsC videtur
Ilta legenci
Formula verlus.
Sed camen illa
Trojugenarum
Inclica Vates
Nomine Sappho,
Verlibus iltis
Dulce solebae
Ederecarmen.
Si cibi cura
Forre rolenei
Carmina cali
Condere versus
SCIPCF HE UMUS
Ordine certo
Dacrlus iltie
Incipiat pCs:
Indeleguenti
Parce crochaus
Proximus illi
Rice IOCCEUE.
Saepe duabus
Claudere lonois
CIcima verlus
e

## Folio 15 — 800432142:0035
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000035.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 52 lines, status machine
sut
HIBER NTCARUM SVLLOGF.
Jure licebic.
Tu modo, Fcacer
Alme Fedoli,
Nectare nobis
Dulcior omni.
Floridiora
Doctiloquorum
Carmina linquens,
Frivola nottra.
Suscipe laruS.
Sic cibi Christus.
Arbiter OrbIS,
Omnipocentis
Elnica Proles,
Dulcia rica
Gaudia reddat:
OnisineAne.
+Nomine Parris
Cuncta subernans
Regnati aerum.
Hlac cibi dictaram morbis oppressus acerbis
Corpore quostragili parior, tristique lenecta.
Nam dum praecipici labumurremporacurtu,
Nunc ad Olympiadis  cer (enos renimus annos.
Omnia praecereune, fugirirreparabile rempUS
Vire, rale laecus, crittisquemememolenecta.
R E C, F-W, S IO.
Ea manuscripiis Bibliotheca Monasterii S. Calli, anno 1604. a V. Coldasto eo Henr
Canisio edita. Versibus aurem bipedalibus a donicis est conscripta: elisionis syllabarum
occasione omni diligenter evirata, ut Carmen esset constanter erraov a Prr eoque ad can-
rum magis apte conveniret. Annexi sunt es Trexametri sex: in quorum antepenultima
etatem suam auchor ica indicat: ee . incc 2O Cde BOHE N
Nunc od Olempisdis cer senae venimis annos.p ei
relpluraliterporius. Olymipisctum cor senim. Vrista scripserie Columbanus, annum
agenSVeL LXXII. si qualvOT, vel XC. Si quinque annorum spatio (Parinorum quorundam
more) Olympiadicam periodum definiamus.
LALRENTII DoroberenLiS ArchepilCOPI
Scocos, Fliberia incolas.
AC EFIOZ. 7.
Dominis charissimis fratribus, P.piscopis vel Abbatibue
per univer jam Scotiam: Laurentius, Mellitus (s
ustus Episcopi, servi ser vorum Dei
Em nesledes Apostolicamore luo, Scutiruniverloorbecerra.
cum, in his occiduis parcbus ad praedieandum sencibus vaganis
Cireaan
81 4
6.
ine
alater
Ceno:

## Folio 16 — 800432142:0036
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000036.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
VE TF RUM EPISTOLARUM
dirigereci acque in hanc inCulam, quae Bricannia nuncuPaTUT, con-
ingit incroisse: antequam cognolceremus, credentes quodjuxra
morem unirerlalis Ecclelix ingredorentur, in magna reverentiâ tan-
aticaristam Bricones quam Scocos vencrari lumus. Sed copnolcen.
cesBritones, Scoros meliores, putarimus. SCOTOSrerd per Daza.
num Epilcopum in hanc quam superius memorarimusintulam, e f
Columbonum Abbacem in Cralliis veniencem, nihil discrepare à Bri.
conibusin eorum convertarione didicimus. Nam Dacanus Epilco.
pus ad niosreniens, non solum cibum nobilcum, sed nec in codem
hospicio quo velcebamur lumere voluit.
 Cujusjam proxime prxcePerunc Epistola.
Catera, quae de legitimo observandi Paschatis tempore sequebantur,
desiderantur.
R E C EN 5. 1O.
Desumpeum est hoc Existolae bujus principium ex Bedae Historia Ecclescasticae libro 2.
Cap. 4. ubi es reliquae parcis, qua desideratur, argumentum ita enarratum invenitur. LalI.
rentius non tolum novae, quae de Anolis crac collecta. Eccleliae curam ecrebati
led d recerum Bricannix incolarum, nec non e Scororum, qui Fliberniamin(u.
lam Bricannix proximam incolune, populis pastoralem impendere sollicirudinem
curabae. Siquidem ubi Scororum in praetaca iplorum paeria, quomodo d Biii
ronum in ipsa Britamnia, vicam ac protessionem minus Eceleliasticam in muliis
eslecoenoric; maxime quod Paschx Colemnicarem non luo rempore cclebra
rent, led a decima quarea Lun a ulque ad vicelimem Dominicae Relurrectionis,
diem observondum esse pucarene: Scripsic cum Coepilcopis suis exhorcatoriam
ad eosEpitolam; obsecraris eos e concestans, unicarem pacis_ Cacholiex ob.
servarionis cum ea quae toro orbe diffuia est F celesia Christitenere. Decodem
etiam Laurensio. in rita ejus a Corcelino Berciniano descripca, hac pertexiturnarratio.
Famaejus cransrolance maria, quis lux in candelaboro a civicas in moncenequii
obscondi; lanctus Teremanus archiponeFex II. bernix ad eum eranGIr, virian.
eae Caneicacis, uccres morruos sulcicasse perhibentur. Oui audiens bencum L. au.
rencium de Paschae obserrarione aliilque Apostolicis incticurionibus muuo con.
vencu dispucanrem, dedic manus veritari; suolque discipulos (indignames
quodcam divinus rircaliadvenae (ubiacerec) od vericaris lineam, luo exemplo,
cum luagenre correxic. vel porius (ut Joannes Tinmuthensis. ee ejus exscripior Jonn.
nes Caperarius, remnarrat) luam genem in pollterum corrigere latascbat.

## Folio 17 — 800432142:0037
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000037.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
L, COn.
OjuXI
atra lat
nolcen.
AI e
et DagA.
FC aBII.
sCpilco.
deodem
debaniM
icaelibro
FUV. LAH
gerebali
Jam in(U.
rudinem
Oe BrI.
Dmulcis
elebra
coriam
ce ob.
de eodem
narratio.
enequii
Vie TaM
am L. aU.
HOCOD
lignanie
exemplo,
pcor Jon
1o
TITBERNICARUM SILCOOE.
LIVIaI Exiscopi d Materris, ad Florbertum
Abbatem Monalteru S. Bavonis.
Udeo mira loqui; Solem hine lumine vidis
Fs line luce dies, lic line pace quics.
los poltquam populosconspexi luce lerenai
Solmminon luxie, nox fuicuna mitii.
Impia Barbarico gens exagicararumuleu
Hlic Bracbantaturir, meque cruentapetit.
Duidcibipeccari, qui pacisnuntia pOrtos
PaxeA quodporto; curmihi bella morese
Sedquaru lpirasfericas lors laeratriumpbi,
Aeque dabic palmam floriamarerrii.
Cui credam novi, nec lpe Frustrabor inani:
Duisponder Deus est, quis dubitare porest.
Actamen est aliquid maeltae Colacia menei
Ouoddar, nec penicusmepremitarra dics.
Gandapacac gremium, quome Forecuberelatoi
Inricar, mulcer, nuerit, amac, retovet.
FlIceC Florbertus, Quem virtus Aoreperornat,
CuiprobicasAorer, Aosprobitate viget.
Formagregis, decus Eccleliae, concordistratrums
Ipsc luis medicus, ee medicinalibi.
Duidreteram pietaris opus: quod mepercorinum
Obleguiis laeris dum Forer, addiconus.
Suflicerectrarrum tracrem dixiste Livinum;
Poncificisnomen perorarate Domini.
Ferelluspacriam, pompae morcalis tonorem
Sereri, derori, lpes Deusunamibi.
Actamen invenier, quod Chricto sedulus oHere,
Duodlic lum pouperhoclibind minuet
Plusaliquid praeltat ablenei munerelorgo;
Praelens continvismetoreroblequiis.
Hlaec quoque dum scribo, properansagicator aseIl
Muncrenossolico, ponderelalus, adir.
ErISt. 8.
n Chrile
RaL

## Folio 18 — 800432142:0038
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000038.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
 forrer
De5
VEPERUM EPISTOLARUM
Ruris delicias aftere, cum lacte buerrum,
Oraquo, caleoli plenacanictra premunt.
Hospica quid rectas: effer jam sedula greltum:
Collige divitias, quae modo poupereras.
Ferret, olussiccum, (ed nunc condirelicebic:
OIlula dura prius, uncta luaris exir.
AOLZ AN villa oravis, gua nelcis redderetructums
Tlrricas, lappas, curbene culta refers:
FIoc est quorccreor, quodhabec paupercularancum
Hlolpica quod micrie, vel mitri candaboni.
Ec piusille pacercum donismollia verba
Mirtic, ex ad Audium lollicitat precibus.
Acticulomagnum juberintionire Bavonem;
Agueleres eleoosele docusrumulo.
Necreputar, hso cum Brider Astulaliono,
Ouod soleat raucum reddere quassa Ponum.
Exigui rivipauper quam venaministrae
Laltorix cenues unda ministrat F opem.
Siccgo, qui quondam Audio Rorente videbar
EsePoera, modocurro pedester equo.
Ec qui Caltalio dicebar Fonte madentem
Dictao vertu posse morere Lyram:
Cormine nunc lacero dictane mihiverba Camcenai
Mensquedolens, laecis apra nec estmodulis.
Nonsum qui fueram Feltiro carminelaetus:
Oualicer esse queam, cela cruenta videns:
Necquidgamnovi: mentis rimor ilte procacis.
Ouemrosononlaedat, par darenolle pari:
OAcio certare pari si nempe reculo:
Peceo quod maonis reddere parVa MOTOF.
Magnamihi praestat lupplex qui vaerula polcics
Er ramenin venior cardus ad otticium,
Accin
 BohMaco. V. Ila llici. Janam quirelct robadatorioedaa, loI
ADEdem pasuscerricorii AloBenlis, cerrio milliaei + porru Cmucta, sive (edr
davo policus.

## Folio 19 — 800432142:0039
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000039.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
ACCiB
Eicitur, hocib
3, live 6d1
AIBERHTCAR UM SVLLOOF.
Accingar Cudio, quamrisnon riribus aequis:
Fstnonposselere, non renuisse bonum.
Ergo cibi ciculum lcribens, lanctitime BaVO,
Ouirolo quod nequeo, quodraleotacio.
Epicaphium Sancti Bavonis.
Eliparria rector, spesgencis, sloria regni;
Magnorum primus qui modo magnus cras.
Non quiamagnus eras, regioriamagnabcarun,
Sed concempra decusoloria magna tacit.
Pro Christo pauper, delpectus, rilis, egen (que,
Ec Christitamulis nunc capur acque decus.
Defunctum revocans, quimorrijuraculicti,
Monstras quippecibi jura parere poli.
Duam tutundacti, quaererenet, inclyre BaVO,
Ecclelam mericis procege sanete ruis.
TTaeC, Florberte pater, Livinus carmina mittens,
InCcripcum laceri munus habere dedi:
UEcum vastacus het locusille ruina,
Carmina conterret obrucus ilta lapis.
R F C F NS IO.
Deeo Christianus Massans Cameracensis. Chronicorum libro 13. ad annum Christe
633. 5. Livinusnacione Scocus, Archiepiscopus Fliberniae Candavum venic cum
tribus discipulis, 16. Tulii, Ind. et. 5. Manscilliemen(cuno. Deinde profectusad
Eleam, praedicaric Chrictum, muleos converrir. Ouidam vero indurarioccide.
runceum, 12. Novembris ejusdem anni. Zoannes Balaus (neutiquam vero, uri Dempste-
ruspuravit, ipse Massaeus) Hiberniam. Cylveltrem Scoriam (sive Moncanam Albaniam)
perperam interpretatur. Dehoc vero Tirini scripeo subjicit. F. piraphium Allorr ini Ba.
vonis australiorum ducum heredis, qui illum Ccandari per annum unum (vel
juxca Masseum, biennium porius (morte peaecesserar, Lorine d docte edidic, de
de quo eriam Holanus, in Natalibus sanctorum Beleii, ad aiem r. Octobr. Floiberio AB-
baciinlancti Bavonis memoriam elegincum carmeneronsmilir. Hos autemS. Li-
vini Eleeos, ex manuscripeo Corssendonekeano ab Heriberro Posiveydo descriptos communica.
vir mibu D. Rochaus, parriarum antiquitarum indagaror diligentissimus, quorum duo di-
sticha postrema ad Epistola epilosum referenda sunt, non au interjectum Epicaphium
S. Baronis.
2.

## Folio 20 — 800432142:0040
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000040.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
i
VE TERCM EPESTOLAREIM
ROMANI Cleri, adC lcrum Flebernicum.
Soctissim e sanctissimis. Tomiano. Columbano. C romano Dimao, e Bai
thano Fpscopis: Cromano. Ernianoque. Caistrano Scellane, es Seceno presby.
teris; Sarano, caeterisque Doctoribus seu abbaribus Scotis: Hilarus Archy.
presbyter es servans locum sanctae Sedis Apostolicae. loannes. Diaconus ex in
(
Deinomine a electus, item Joannes primicerius et servans locum
sanct ae Sedis apostolucae, e Joannes servus Dei consilia-
rius ejusdem Apostolicae Sedis.
A. D) Ccripta, quae perlacores ad lanctae memoriae Severinum Pa
La pam adduxerunc, (hâc delucccomiorance) reciprocarespon.
Ta, e ad ca quae poltulaca fuerane, siluerune. Quibusreleraris, nediu
cantae quaelcionis caligo indiscullaremanerer, reperimus quoldam
prorincix veltrae, coneraorrhodoram sidem, novam ex vereri here
simrenorare conances; Palcha noltrum. in quo immolatus est. Chri.
Cus, nebulosa caliginc returantes, de quartadecim a luna cumtlebrae.
is CelebrarONITENTES.
e
X
X;
X
Et hoc quoque coonovimus, quodrirus Pelaginna lixreleos.
apudrosdenuoreririlcic; quod ommino horramur,ut a veltrismen.
tibus hujulmodirenenacum superctitionis tacinus auteratur. Nam.
qualicer ipta quoque execranda haerelis damnata e, latere rosnon
debet: quia non tolum peristos ducentos annos abolita cst, led d
quocidie anobis perpecuo anachemace sepulca damnatur; e horta.
mur; ne quorum armacombultatunt, apudroseorum cineres lulei.
TENEUT. Nam quisnon execrecur suporbum eorum conamen aim.
pium: dicencium. Posse sinc peccaro hominem exiltere exproprid
roluntare, e non ex gratia Deis. EF primum quidem blasphemix
Culriloquium est dicere, cAohominem linepeceaco; quod omnino
non PoccCt. nili unus mediator. Dei ex hominum homo. Christus lesus, qui
AnO:
aSeverim in Romano Epileopatu, cum vocame, neceNor delignatu.
B Prapositiohaec: sen sus explendicausa; ex conjectura est adjecta.
c. Incereiderunr lequentia, quibus docebaeur. Dominicum Paschae diem
qui ta dicima luna usque ad visesimam primam (juxca Dlieanae Syno di ltacuta)luyui:
resdum cAS.
RIST, 9.
Av. Chricti
6390.
Atalo +

## Folio 21 — 800432142:0041
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000041.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
C Dat.
presbu.
Arcbys.
WI C IM
UM
UNI Pa.
elpon.
nectu
Oldam.
BPIC.
Chri.
lebrae.
releos
INCH.
NaI
nOB.
ed _
VEIa.
Colei.
R im.
Oprid
lemmiae
nnino
, Gut
13
IIID.
diem
IngI.
EIIBERNIOARUM STLLOOE.
Enc peccaro cA conceptus _ parrus. Nomcaereri hominescum pec.
cato originali nascences, celtimonium praevaricacionis Adx (criam
line accuali peccaro exictenres) porcarenolcuntur, secundum Pro-
phecam dicemrem: Lcceenim in iniquitatibus conceptus sum, es in peccatis PI. 51 2.
peperit memater meao
R E C E N S I O:
Anno Christi DCXX XIX. sede Romana per mortem severini Pontificis vacan-
re scripta sunt istae licterae. De quibus, ex consimilibus aliis ante quinguennium ad eos.
dem Hibernos ab nonorio Papa missis. ita scribit Beda lib. 2. Histor. Ecclescast. Cap. 19.
Misic Popo Llonorius licreras genci Scororum, quosin observacione lanetiPalchae
errasse compererat, lolerter exhrortans, ne paucicacem luam in extremisterrae sini-
busconsticuram, Capienriorem anciquis live miodernis,. qux per orbem crant,
Christi Eccletiis xsumarene: neve conrro Palchales compuros e decrera syno.
dalium corius orbis Donciticum slino Palcha celebrarent. Sed de Joanneo, qui
uccesoriejusdem Honorii severino uccessir, cum adhuc eser electus in Pon-
cificacum, procodem errore corrigen do licteras eis magni aurhoritare aegueeru.
dicione plenas direxits eridencer ostruens, quia dominicum Palchiae diem a quin-
cadecir. 2 lunausque ad vicelimam primam lunm (quod in Nicaenâ lynodo pro.
bacum cst) oporcecinquiri. Necnon de pro Pehogiana haereli (quam opud eos
reviviscere didicerat) carendanc repellena, in cadem illos epiltola adimoner:
curavit. Deinde existolam hanc adjuneit: sed quae de ratione Palcholis oblervantia
inea sunt exposita praecermiteie. Ouode in superioribus Laurentii cantuariensis ad Hi-
bernos literis. ex inaliis Vicaliani Romam Pontificis ad Osorium Nordanhumbrorum recem
(quas penultimo z. libricapiriinseruir) ab eofactum videmus, qui posteriorum illarum de-
fectus ex antiquissimis forcasse W hiebiensis caenobii schedi aliquo modo suppleri porerit; in
quibus prefixonulo Vicalini (V icaliani haud dabie) Pop= II. bISROmX, subjectum
repperi. onquam enim celebrare (debemus J anctum Palcha, nilssecundum
Apoltolicam e C actiolicam Edem, u intoro orbe celebratur à Christiond ple.
3.be; id est, secundum Apostolicam regulam CCCXVIII. lanctorum P~-
trum. c Compurm Fanci Cprilli e Dionytri. Nam incororerrarum oibe sic.
Christi una Columba, hoc est, Ecclehrimmaculota, lanctum PaCchx resurre-
sctionsdiem celebrae: Nam victoris sedes Apostolicanon adprobavie reeu
li Palchae: idco nec lequicur dispolirionem ejus proP alcha.

## Folio 22 — 800432142:0042
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000042.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
VETERLM EPISTOLARUM
EDIST.10. S. ALLIILiberm, ad Desiderium C aducensem
Erilcopum.
domino semper suo, (s Apostolico Patri, Desiderio
lapae, Tallus peccator.
m talis nuncius de clade a Massilia renie, quod omnempené
peorinciam depopulans vastet; Dominus ordinee custodias
mitcere, uenullus de Cadureino ad iltasferias in Rurenico, vel vicinas
urbespraelumac exire, no, quodablic, per quam liber occalionem tan.
cum malum in urbem vestram videacurinterre. Nam per ilta con.
rigua illis partibus loca custodixe policae sunc; uc nullus emendi aue
vendendi adicum penicus habeat, sinon Collicire cosicabiris praevide.
re; periculum mortisinstat. Pracere a debira reneratione laluremmir.
cens, quaelourin lanctis precibus reltris parricarem noltram memo.
rare dignemini, Dominc, verius Pater.
23
R F C F N S TO.
Scoria quondam bruca, nunc in Christo prudenvissims, nobis lumenno.
trum primicirum dectinavic KCilianum. Burgundis Columbanum, alamannis
Gallum: inquit Egilrvardus. Prologo in vitam S. Burchardi. e Geor5. W icelius, in
Vita Kiliani: Fx Flibernia, hoc est ScorusnacuS; Sicur Columbanus quoque e
Callus. A Callonostro. Erbs es monasterium Sancri Cralli in Helveriâ nomen aisepit.
Ejus Vita a Walafrido Strabo abbate auxiensi est descripia, et a Meltb. C oldasto annoratio.
nibus illustrata; in quibus, ex vetere quodam eodice, ista ad maternum Calli genus perii.
nentia produruntur. Fercur, prouc a quodam Flibernico ore accepi, quôd maler
S. CalliRegina tuerit ex Clngaria, e genuit cur viro X II. Elios ee lil. Filias.
Requieseir ejus lacrum corpus in oppido Formalin, in monacterio S. Benedeii
sito in quodam monce, habenteadlacera montis corrences duos; lInUS vOcatI
Dun, alius Iin appellatur. Super eodem monce licum eAt oppidum praetarumin
Friberni a. Hac vero Calli Epistola, inter alias ad Desederium datas, ab Henr. C anisioronBi,
Auriquae Lectionis, esMarquardo Frehero in Corpore Fransiscae historia scriproruni
est edita.
An Christi
640.
IHt

## Folio 23 — 800432142:0043
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000043.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
ensem
esiderio
elvicina
Ta COII.
nendiau.
relupene
custodii
DBEIHI.
praevide.
OCeMMII.
nnemo
genus per
luenn
AlamanNiS
Vicelius, i
qudgee 
nem aceDit.
pannoratio.
LOd males
X III. Elid.
. Benedia
INUS VOCdB
pratacum
EMI
010
ia scripto
AIBERNTCARUM STLLOCE.
GEIMMANI Tliberni, ad Secienum Fluenlem abba- EPISL. y
tem de Controrersia Palchali.
IN NOMINE DIVINO DEL SEIMMI CONFIDO.
Domnis sanctis ( in Christo venerandis, Secieno ab-
batiColumba Cancti es caeterorum Sanctorum (uccesso-
Serritufra-
tri) cum suis sapientibus: Cummianus supplea pecca-
tor, maenis minimus, apolocetuam in
Chrisio salutem.
TErba exculacionis meam Faciem Cancticaris resrx proterre pro.
cacirernon audeo: sed exculatum mehaberOVOS, WIEDAETES, CU-
pioireltem Dcum invoeansin animam neam, quod nOICOnLCMP-
cus restrioraciâ, nec lastumoralis sapientia, cum caererorum despc.
ctu. Lolemniearem Felti l’alchalis cum caeceris lapiencibus Tulcepi. frie, non
F00 enim primo anno, quoczclus quingencorum criointa duorum ut mox
onnorum a nostris celebroriorsus est, non sulcepi, Ced lilui: nec lau. infra.
dare, nec ricupcrare ulus, urpore Flebraos, Craecos, L.acinos, (quas.
linonas, utssieronrmus, aie, in Crucisluae ticulo Christus conscerarit)
luperare minime in sciencia mecredens: deinde apoltolum inter-
rorans dicentem, omnia probate; quod bonum est tenete; aNLCqua I. THCIL5.
oustarem, non fascidiri. Ilincperannum secrecus lanctuarium DCi 21.
ingrellus, hoc est, leripruram Cacram, verolui, + involvi; deindehi- forie
Corias, postremo Cvclos, quesinvenire porui. Frinveniprimum in cuolui.
Frodo deprimomenleese inquirendum secundum Hlebrxos. Scrip.
cum ecenim: Mensis iste vobis imtium mensium, primus erit in mensi Exi d, 122
busanni. Fc in lequencibus:: Decima, die mensis hujus accipiet unusquis. Ex. d. 12.
que aenum per familias es domossuas, es ser vabitis eum usque ad decimam 3. 6.
quartam diemmensis bujus, id eC, primimen(IS: immolabit que cumuni.
versa multitudo filiorumisraet, ad vesperam. Ec inveni hoc Apoltolum
deimmolatione Christi, non derelurrectione commemoralle dicen.
rem; Evenim Pas hanostrum immolatur est Christus. Item in Exodo: Lt 1. Cor, 5. 7
enstodietis diem istum in generationes vestras ritu sempiterno, Primomenle, Ex. 12. 17.
Guar- N9. 9. 13.
Circa an.
650.

## Folio 24 — 800432142:0044
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000044.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
VE TE R AM EDISTOLARUM
quarradecim â dic mensis. In Leritico quoque: Si quis ex mundus est.
éx in itinere non fuit, es tamen non facit Phase; exterminabitur anima
illa depopulis suis, quia sacrificium Domino non obtulit intempore (uo, Hoc
est, inprimomense. Floctimui, e inguilivi dilisenter quid Hlebrai.
quid Crraci, quid Lacini, quid Aorpeii de hoccemporeservarenee
Cenrirene: Quodin sequencibus demonttrabo. lcem in Exodo: VII
drebus comedetis azymausque ad diem X X1. _ in Fractatibus diligencerin.
veltigari, quid lencirent de XXI. crudicissimiviri, quo d Hieronymus
pulcherrime explanae, dicendo: Pascha immolat populus, es allasce.
lebrat festivitates, omnis ejus solemnitas die finitur octavo: prima dies in
aZymis XIV. alies octara xXI. Icem in libro quaectionum: AXIV. Luna
qua nobis secundum lecemprima est, rationem ealchae observemus. Omniu
enim plena Deus instituit: ideo a XIV. Luna usque in, XXI. hesVII. dicbus PA.
(chanobis celebrare concessum est; ut de hisrII. aliqui dies à parasceue us.
que ad resurrectionem concludantur: ut neque XIII. in passione sit, neque
XIV. aut XII. in resurrectione: neante primam secundum nos Lunam passio
Christi sit, ne que resurrectio ejus in primo die quo caeptus est mundus. Hlac,
Cor.5. 7. 86. quaectionc. lcem g1. Apostolus, inquir, falli non poruit, qui ait: Pa
schanostrum immolatus est Christus: quodnon suum urique sed legis est ver.
bum, dicente Moyse, ex erit cum dicent vobis fily vestri. Dua est deservirio
haec? es dicetis immolatio est, hoc PaschaDomni est. Duid amplius inquie,
necessarium ad testimonium: Lex loquitur. Apostolus probat hoc superestut
contradictor abjiciatur ut pervicax. Manifestum est enim transicum post
paschafuisse. Sancuisieiur salutem praestitit, non transitus: quia ut tran.
sirus non noceret, obsistrt sanguis, Hlocrimui. _ me perculic. Irem per.
Ccrurans inveni, e Origenem chalcenterum de vere adamantinum
dicentem: Est quidem solennis dies in mense primo, alia solennitas Pascha,
alia solennitas azymorum, licet juncta videatur az ymis. Principium namque
azmorum ad sidem easchaconjuncitur: Pascha autem iple solus dies appel.
latur, in quo agnus occiditur: reliqui vero azymorum septem dies appellantur,
Sic enim dicit: Facies solennuatem azymorum septem duebus. Deinde
Frangelio inveniemus. Inveni Dominum meum selum Christum
TvC. 22. F5. dicentem: Desiderio desideravi hoc P ascha manducare vobiscum; antequam
patiar, quod tlierourmus explanac: Finem. inquiens, carnali festivi.
tati volens imponere, umbraque transeunte Paschaereddere veritatem, com
Wall. 5. 17. Pensleem, Cu dixie: Non veni solverelesem sed adimplere, hoc etti
adde.
x. 12. 15
ExOd, 12.
26, 27.
forie
Enan.

## Folio 25 — 800432142:0045
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000045.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
Baus est,
er anima
10, 10b
Hebrai
arente
d0: VII.
enterin.
Cromgmu
 allasII.
na diesin
IV. Lun
Omuit
Sicbus IA.
ascettet.
It, negul
am passit
5. HlaC,
alt; Pa.
est ver.
leservirio
inquiti
perest ut
cum post
uttran-
M DCE-
acinum
es Paschae,
namque
dies appet
pellantu,
Deinde
Chrictum
antequal
pali festiot
NCM, CBM
hoc elli
idde
ETTBERNTCARUM STLLOOE
addere. Iinde adpastionem veniens, reculque contummansresta-
mencum ee norum inchoans, quinta feria. Luna XIV. primi mensis
(quiestapudEebreos Nisan, apud Macedones spancoriacos, apud F-
SrpriosParmothi; qui apud Lacinos interdum Mlaerii, incerdum A-
prilis obrinoc parrem) velpera procedenre, accepto panc grarias
esit, benedixit, Frcoir, dedit discipulis luis, dicens: Hoc est corpus
meum, exc. Icem, Hiccalixnovum testamentum in meo sanguine. Mlane Luc. n
aurem Facto, Cextae videlicer Ferix, consilium inieruneomnes prin. 19. 20.
cipessacerdorum: altera aurem dic, hoc es, Sabbato Luna XV. Con.
venerune principes er munierune lepulchrum. UIna aurem Sabbacis
Luma XVI. Coluris gemicibusinferni, Currexic a morruis. Polt vero
diesocto. Luna XCX III. venic e Rccicin medio dilcipulorumm, ostendie
manus ec pedes elacus, ex dixic, Pax vobiscum. Dic auren LL. Postrc- Joh. 20. 26
Furrectionem, a sertadecima videlicer Luna, non a quartadecima,
eduxit discipulossuosusque in Berhaniam, e eleransmanus suasbe-
nedixic eis, ex cleracus estin caelum. Frcum compleretur quinqua Ra, L. t.
relimus dies (a resurrectione lcilicer in ZV I. Luna, non a pastionein
XIV.) Spiricuslanctus super Apoctolocum ingulossicucionis sedit.
Iindo Orientalis cota Fcclosia rres hebdomadastribus lacrarissimis
Colemnicatibus Domininoltri selu Chrisci renerabilicor. id est passio-
ni lepulcura relurrectioni depucarerune: Passionid XIV. in XX. Cc.
pulcura a XV. in XZI. rolurrectioni a ZVI. in ZXV. Lunam; sepri
manam prorererentia Dominicidiei consecrans. Ouia li X IV. L unâ
relurrectioni depurerur, (utros Facicis:) XIII. in sepultura, e ZII in
Paltionepraepoltero ordine tier. Hlac de resynodisin unum con-
regacis ob diverlicorem succellorum Apoltolorum (dum Apoctoli
undiquepressuris, utlegimus, acti e diverlis limitibus lparti ordinare
eyclum regularirer nequiverunt) id est sanctiPcrri clariculari e Pancti
oannis pecalici, alierius in circumcilionem alterius in praepurium
oraedicancis; inveni Ccriptum, excommunicandos e de Lcclelia pel.
lendos ee anathemarizandoscos, qui contra stacura canonica qua-
cerna ledis Apostolica (Romanae videlicer, Llicrololrmitana, An
tiochenx, Alexandrinae) reniune concordancibushisin unitare Pa
Schae. Nicanaeriam Synoduscreceniorum decem e octo Epilcopo-
rum estadiuncta, judicantium de obserrarione P’alchae anriguum C’a-
nonem obserrandum; per quem nulla dereliquo orietur Ecclesiis
Pery Epist. Libern.
diver-

## Folio 26 — 800432142:0046
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000046.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 45 lines, status machine
26
VETER LIM EPISTOLARLM
diverutas, omnibus rire dilpositis, e Eccleliarum pax e tides (inquie
runc) in Orientis & Occidentis partibus una aeguecadem servaretur.
Icem arclarensi Synodo lexcentorum Epilcoporum conhrimanre
primo inloco de oblerratione Pa(chae ucuno dic d unocemporeper
rocum orbem terrarum a nobis contervetur: ue univerlalis lcclelia:
unoore, iuxta Apoltolum, honoriticee Dominum unum. IIndeca
vendum est, uc Flieronrmus aic, ne extrannam domum, contra praeceptum
lesis, id est, extra Ecclesiam univ ersalem aenum typicum comedamus. LX quo
manifestum est (inouit) quod ludai es haretici e omnia con venticula dog.
matum perversorum, qui arnum in una Fecle sia non comedunt; non eos ayni
carnes comedere sed draconis qui datus est, juxtaP saiterium, in escam populis.
el. 47. I4 Athiopibus: FFhoc vereor, led vosconlidorare, quae luneconrenticula
quae dixi: utrum Hlebrxei de Craeci_ Latini e Eoyprii simulinob.
Terracione praecipuarum Colennicarum unici; an Britonum Scono-
rumque parricula, qui tunepene exrremi, (uc ica dicam) mentagra
orbisterrarum, hocmihijudicare. In guoenim judicio judicaverits;,
iudicabitur de vobis: e in periculo restro hoc pendet. Vosenimeltis;
capica e oculipopuli: qui hinerrorem per vettram obstinatiamin-
ducerur; redderis stricto judici racionem de uniu lcuiusque (juKFa P.
echielem) sanruineanima Senioresreconostri, quosin velamine
repulsionistraberis, quod oprimum in diebus luis ellenoverune lim.
Plicicer d hdeliter sinc culpa contradictionis ullius e animosiraris ob.
LFties. erraverune, e luispolteris sic mandarerune, juxra Apoctolum: omniui
.L.. probate, quodbonum est tenete, ab omni specie malâ abstinete 205. Sedves.
reor, ne accidac robis, ucunivortalis Cocleliae C’acholicae unanimére.
sulam malam. speciem tore indicecis: quodablic. Ouid plura : re.
nioad apoltolum, icem dicencem: Fratres; nemovos sedueat in parte
diei festi, aut neomenia aut sabbato, quae sunt umbra futurorum, corpus autem.
Christi Quod renerandae memoria lanctus. Ausultinus pulchre ex
PlanaE.. Dresfestus, inquiens, Pascha est, juxta Evancelistam Lucam,
dicentem; Appropinquabat autem dies azymorum, in quo nécesse erat occidi
rascha. Paiclia occidetur veriras ririticarur. Parsaurem diei fetti,
ZIV. Lunanontorus dies, in qua seducimur, sed in parce, ee (abbato
oriolo, e neomenia buccinata: quae luncum bra, non corpus Christi.
Imbra occidicur: veritas viriticatur. Ec hioc obseero diligenter in-
spicice: memitiiignolcatis, relmedirisatis, rerbisrectris, vel seripris
F0r
NIAtF. Z. 2
Exect. 3. 18
100d3 3. 8
Colol 20
26, 170
LuC.BE.

## Folio 27 — 800432142:0047
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000047.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 78 lines, status machine
ATCTUE.
malIe
drepet
Celelia
adec
RrEptuM
I. EX qu
ulados.
eos ast
n posi
enricla
CHEABI
Verittos.
I Cls
121 IB.
UXIa L-
amine
2C Cim.
ci5ob-
Omnia:
nere.
3 VC.
in parte
hre ex
Lucam,
rat obitcia
iei felm
laDOaIO
NCCL In.
eipi
aquie
IlIn ob.
SeoHO.
Chrsti
For
HITBERNIC ARUM SZLLOOF.
Forcioribus e cerrioribus prolaris, ad aliud meliusincelligendum, I
haberis; e c80 suscipiam grarancer, uchoc luscepie Sivero nonha-
becisi Cilere, ee noliconos haerericos vocare. Scripeum est enim: Va: P(a. 5. 20
qui dicitis bonum malum; es malum bonum ponentes tenebras lucem, ex lu-
semintenebras. Dicienim sumusflii, non noctis neque renebrarum,
ex carere debetis, quod de aliis dicitur: Mortificabant animas, quae non Crech. 15.
moriuntur, ex vivisicabant animas quae non vivunt. Non ergonos ros 19.
Odimus, sed nosreris detendimus. Flieronrmusicem adestauxi-pieron
liacor, dicens. Non est alia Romana urbis Ecclesia, ala totius orbis aestiman- exist. 85. ad
da est. Et Gallia Briranniae, africa, es Persises Oriens e India, es omnes Frascium
Barbarae nationes unum Christum adorant, unam ob servant reculam verita-
ris. Si auctoritas, inquie, quaritur; orbis major est urbe. E piscopus Ko-
ma, sive Alexandriae, exc. _ Post aliquanca. Hinc, inquir, praesidiis ful. Ld. exiA. 5B
ta mundi, Arriana tremitrabies: hine in tresparces scissa Ecclelia ad se ad Dama-
rapere festinat monachorum chorum circa commorantium. Anti. Cum.
qua inquie, in me insursit auctoritas. Fgo interim clamito: si quis
cathedrae sancti Perri juncatur meus est ille. Auc ergo duo mentiuntur,
aucomnes. Angultix mihi undique. Si e9o hoc clamavero cum
Flicronrmo, divinarum Scripcurarum incerprece e omnium haereri.
Corum impugnatore; a robisimpuonor: linonclamavero, ab uni-
verlali Ecelelia cacholica excommunicor, cui alligandi solvendiquo
auctoriras a Deodaraest. Ilisperseruratis, venio ad Crprianum,
eorum (uc aiune) sumendum; e invenio illum peneomnium de uni-
cacc LCelelix grarissimum: quidic, Abunopatre, es abunamatre in
bido
huncmundum venimus. es sic in futurum veniemus. Oui non hrabet abore
jamnon
unam marrem in cerra, nec unum parrem habebirin calo. Idco porest Deu
polcontestionem Trinicaris, in qui est Pater cum Filio ex Spiricu lanpaerem.
eto, sublequitur unius marris pia confestio, dicens lanctam elle Lcolo. qui Fecto
siamnon
siam Cacholicam. Curunus Adam Engitur, euna Fva delatere habet man
collicur et in mulierem Formarur? Honne lccundum Apoltolumerem
CVerian
mysterium marnum est in Christo, es in Ecclesia. Non estergo alcera Chri. dellncat,
stidelarere, sed una estFormora. Ilndcunus est inlarore Christi Eccles.
Selulanccamilicismysticus locus, de quo exiit aquaes sanguis: quae pho5. 32.
Ob, 19,34.
duo in lionaunius Ecclelix. nde una arca serratur dilurio, nec al-t Cyprian.
Ter2,  si potuit evadere quisquam (qui fuit extra arcam) Noë; es qui de Unitale
extra Eeclestam foris fuerit, evadet. Cinde urum rabernaculum in ccleso
IORCO

## Folio 28 — 800432142:0048
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000048.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 44 lines, status machine
VE PERUM EDISEOEAEUM
MOnEE NTOyS _ exemplar ostentum ost. EIndo unus locutus est
quud Dcum, in quo Moyses extremamanus supremae vidit, dicen.
EEDOinO: Est locus apudme, sta in foramine perrae, ex posteriora meavi-
debis. Perra autem exat Christus: Posteriora manus, incarnario;
foramen unum, una passio; locusunus, una Fcelesia Rouralicer in-
celligiporest. Videre quodnon viderur dexcra Domini nilinuno
loco; inuna perra, in unoforamine. Eina Raab mererlicis domus.
12 18 ab incendio scricho sub. cocceneo fune Calvaca. EInde unum Templum
810.
aSalomone construieur.. Eece quam bonumes quam jucundum, habitare
es. 133. L. fratres inunum. Dua omnia quomodo deunitare lccleliae explanato
lune, bene (urccodo) meminiltis. Ilispercerritus, ad alia meconver.
ei, e inveni augustinum (qui dicicur aqua denubibus) vertumde
BE12 6. Plalterio explanantem hunc; Per diem Sol nonurette, neque Lunaver
EKZI 1. noctem. Per diem à Solcuritur, quiprara de Christosencir; et per
Fer. 20. 9. noctem a Luna, qui prava de Ecclesialencir. UInde Scriprum est in
AaCF. 15.4.
NarC. Z. 1O legC: Duimaledixerit parri aut marri, morte morratur.. Cuid aulem
prariuslenciri porest de Ecclehamarre, quam si dicamus:: Romaer.
racy. Hlicrololymaerrar, Alenandria errat, Antiochia CrrAV, TOTS.
munduserrat: lolitancum Scori et Britones rectum lapiune. Item
Flicronrmus: Moyses, inquie moriens planeitur; lesus absque lachrymis
inmontesepelitur. Inlegemoriences, (ub LIV. Luna Dominum
crucitigences, plangam: sed cum Christo relurgentes in Frangelio
sulcipiam. Occurric mihiicem. AvgnstinuSPanCtUS, UBICOHETALOTS.
haereles lub anachiematis ciculo dilpurac; dicens. Tessares cadicaditae,
id est, quarranae decimae esehaereles eorum, quid Palcha ZIV. L uno
cum Judaeis Faciune. Lcemeractans Erangelium; deillis inguit. (Fx)
languentibus super piscinam unam lesus elegit quem sanaret: quia quisquis
Gregor praeterunitatem fuerit, licet venerit, sanarinon porest. Et hoc mihihor-
Moril. in rer, nilime consulacus velri Ada rario validiori e cerriori sententia
0b 28, 10
Derducat. Ouidplura: Ad Gregorii Popx, urbis Roma episco.
pi (anobis incommune sulcepti, e oris aurei appellatione donari)
verbame converei; quietsi pos omnes seripsc, tamen est meriio.
omnibuspraeferendus: ee inreni illum huns locum avudsobera.
etancem; Aurolocus est in quo conslatur. 65C.. Rurum est Lanctorum
malla; locus conslationis, unicas Ecclelia; ionis, ionis, cribulario
2. COr. G, 3. Trii. Dui erxo exraunnarem Lcelelix uritur, consari porest, pur
2
EXOd. 33.
1.F.2.2, 23
Ob. lib. 18,

## Folio 29 — 800432142:0049
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000049.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
meavi-
TnatoI
IICCM.
LinuIB.
AOIUIS.
emplum
Babitare
plans
COnI
exlumde
Luna per
; et pet
im est in
d autem.
LOIACE.
Icem
21SCli0
I. Luna.
vic. (F. X)
mitutior.
TenTentia
1ae episco
nedonaii
est merilo
uc fobea
TanCtOruI
nibulatio
porest, pu
Eait
Eusell
dicen.
ETIBERNTOARLM SEELOCE
farinon porest. Unde ee Paulus aic: Si tradidero corpus meum ut ar- PE. 3L. 3
deam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest, et reliqua. Icem
adcundem sensum incerpretancem e hunc verlum alio locoinvenis
Estomihi in Deum procectorem, es in locummunitum; ui salvum mefacias,
necinealeangelis, necincerra hominibuslocummunirum, id elt.
curum inrenie, nilihumilemunicarem; quem ArchangelusamilIcCE
nunc diabolus est, ee quem homoimitarus, illum amilie, se nuncnor-
euus est. Frhocrimeo: vosconliderare comparienter, FralrCS, (I X X Addend.
forici ex
meritoes, anignavia
Postremoadeyclorum computarionem diverlorum, quidunaz
quaequelingua de cursu Solis e Lunxe sentireci convorlustorus; licee
diverse alium in dic, alium in L una, aliuminmense, alium in bissextos
alium in epacta, alium in auomento Lunari (quodres laltum diciris: )
inveniczelos contratiune quemvosteneris ele contrarios. Primum
illum quem lanctus Parricius Papanostertulir e Faeir; in quo L. una a
=FIV. ulque in X LI. regularirer, e aequinoctium a X II. Kalend..
APril. Oblerratur. Secundo Anacolium, quem ros extolliris quidem a
ad veram P’alcha racionem num quam pervenire eos, qui crclum
T. XXLIV. annorum oblerrane. Ferrio Pheophilum. Duarto Dio
nrbum. Ouinco Cyrillum. Sexro Norinum. Seprimo Ausultinum.
Octavo Victorium. Nondlacomium monachium, Porpricanobio
rum Fundarorem; cui ab Angclo rario Palchae dictata eR. Decimorie.
centorum decem e octo Epilcoporum decennorennalem erclum
(. qui Crxce Enneaccdecirerida dicitur) inr quo Kalend. Januarii Lu-
naequeojusdem dici ecinicia primimensis iphiusque XlV. Lunae recto
sure ac siquodam clacissimorramiro, ignorantiae relictistenebris, Itu-
diolis quibulque cunctiscemporibus suncadnoratae; quibus Palchalis.
Colemnieas probabilicerinveniri porest. Iluncinveni ralde huielcu.
jusauctorem, locum, cempus. incertum tiabemus, )ele concrarium in
Kalendis, imbissenco, bin epacta in XIV. Lunai in primomense, in
D.
equi
Deleratur hic aliquid: de quo videnda Witsridi dispucatio apud Bedamo
lib. 3. histor. F. Cs etialc. cap. 25. Aldelmii inver epistolas Bonilaeii edie Mongunto.
AMA. 16O5i P.59.
Exlacivia existolae Cyrilli ad Synodum Carchaeinensem inepre adhuca: de
qua consulondus Dccarius, DOCLII LCNIBOTUI g. VOM. Y. P aB. Z EF. eF 1O1. 2.
3a8. 693. 894

## Folio 30 — 800432142:0050
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000050.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
VE PERLIM EPISTOLARUM
aequinoetio. Scrutaminique, ur C yrillus ric, quod ordinavit Synodus Ni.
cena Lunas quartas decimas omnium annorum per decemnovennalem cyclu
(que Victoriuspervicolimase octaras vices cum Ralendis D LZXII.
s bissexris C X ZZIII. in id ipsum undeortus est redire Fecic) ut non
fallamur in Luna primimensis; ex celebremus eascha in sequenti Dominico,
ex non faciamus in Luna XIV. cum Iudais  hareticis quo dicuntur Fessares
cedecaditae e consticurum est, inquie, in omnibus synodis, praeter Synodum
Canerensem es Caesariensem, ut non faceret ulla Lcclesia, vel crvitas, ex om-
nisrecio contraria his, quae stacura sunt de Pascha in Niceno Concilio. Et s
non scripsit Synodus Nicena ciclum Lunarem primimensis; sufficeret cyelus
lapidis Selenitis in Perside ad exemplum rationis Pa schalis. cujus candorinte.
pior cum Luna primimensis crescit ex decrescit, utnon faciamus commu
ool. 82046.
nem deemboliimo, e embolisinum de commune, id eR, breveman.
num Lunarem XIL. mensium de longo, id est, XIII. in quoatiorriram
Lunam Fallacicer celebraris, ur in primo mense inunicare Eccloliere.
rum agnum veri lEraelirae immaculacum immaculaci in una domo (licut
pexeceptum cA) comedamus, in quomense eduxit C’ain Abel juctum
incaripum ueocciderer cum; in erpo Christi cductiin praecorium
Pilari in sexta feria, quia in eadem dic conceprus credicurinute.
rO, _ morcuus est in cruce; dum in sextâ Feria morruus est
Adam in anima pro peccato in paradiso, e in eadem die obiitin
COTpOTE.
Hxcprobate, si rulcisi snon, renunciare Cacholicis rectimoniisi
inecuerum que ueriguehoc dicamus. Omnesnos manifestari oporiet
antetribunal Christi ut referatunus quisque propria corporis. FE noniudise.
Mac. T. L. 2 mus antetempus, donec veniat qui illuminabit occulta tenebrarum; ex mani.
GXLc. 6. 2. Sabit consiliacordium. Frnolite judicare, ut non judicemini: in guoenim
1. COr. 8. (2 judicio judica veritis indicabitur de 2obis. P. F quid judicas alienum ser vum?
2. COr. 5 13 Domino suo stat aut cadit. Onusest robis, ur video, quod dico: onus
elt _ mihi quod dicitis, nili verbis Scripeurx lanctxe probareriris. One.
raereo nostra invicem porremus: ex sic adimplebimus lesem Christi. Si
enim alcer alterius percuriamus infirmam conscientiam, in Christo
veccamus, silanumi Capimus, vobistapimus; li menee excidimus, Deo.
Si vivimus, Dominovirius; Simmoriimur, Dominomorimur, quis
Dominilumus. Obsccramus rospro Christo, ucnonnobisimprope.
reris
Vid. Damalcium in vica lSidori: apud Phorium, Pa8. 568. 567. Cdl.. 61ac.
2Or05. IE
2. C Or. 45.
Rom. 14.4.
ROm. 14. 8

## Folio 31 — 800432142:0051
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000051.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
Donirtibi
tur Eessale
Itas,  V
ilio. et
ceret gelue
candoriu.
IS COMMI.
Drevemat.
abiorrirat
ECclesiare
idomo (liett
beljuctur
DTaCOrIIM
LEUT INUEE
OrEuuS Clb
ic obiit in
Rimoniis:
ari oporiet
noniudice
M. ex mani
in quo enit
um servum
ddico: Ont
aVerirIS. D.
mChristi.
n, in Ch
idimus, l
OrimuE, G
obisimpre
selt
169. Cdli. 6 1abt
AIIBERNICARAM SELEOOE.
recsdummacrenostra: quia omnis soboles luae matris speciemimi-
racur. Clndeaccipimus spiricum, inde lprramus: Loquacirarem no-
Aram veltra hducia praestat.
Annoisitur (ucpraedixi) emenlo, juxta Deureronomio. Interro- Doutis2.
savi patres meos ut annuntiarent mihi, majores meos ut dicerent mihi: luC-
cellores videlicetnostrorum parrum priorum, Alibei Cpilcopi. Duerani.
Coloniensis, Brendini. Nessani. Cucidi,) Quid sentirenede excommu-
nicarione nostra, a supradictissedibus Apostolicis Facta. Acillicon-
presaciinunum, alius per se, alius perlegarum suum rice lua mictum,
in campo. Lene lanxerune, e dixerunt; Decellores nostri mandare.
rumpecidoneosteltes; aliosriventes, aliosin pace dormientes, un
meliora e poriora probaca a Concobapcilmi noltri e smpientiae e luc-
cesoribus. Apostolorum Dominidelaca line lcrupuio humilirer
nlumeremus. Poltincommune surrexerune, e superhiocoratio
nem (urmoris est) nobis celebraverune, ur Pascha cum univertoliEC
clelia in Fururo anno celebrarent. Sed non post multum lurrexie
quidam paries dealbacus, cradicionem Peniorum lerrare se limulans si
qui ueraque non fecitunum, led dirilit a irritum ex parce fecie quod.
promissum est: quem Dominus (uc (pero) percuriee quoquo modo
voluerie. Deinde rilum est lenioribus nostris, juxramandacum, uc
si diversitas oborta fuerit inter causam es causam, ex varia verit judicium in- DDeuE. 1 Z. 8.
terlepram es non lepram, irent ad locum, quem elerit Dominus; uE li cau
CaeFuerinemajores, juxta decrecum Synodicum, ad caputurbium sine
reterendae: milimus quos novimus lapientes ec humilesese, velue
natosadmarrem, _ prosperum icer in roluntare Dcihabentes, e ad
Ronam urbom aliqui ex eisvenientes, certio anno adnos ulqueper.
velierunt. _ sic omnin viderunt scucaudierune: se de valdé corriora,
urporerila quam audica, invenerune: e in uno holpicio. cum: CrFaCO.
e Hlebraeoi Scycha _ Aorpriaco, in Ecclelia lancti Perrisimulim
Palclia (in quomenle inteoro disunctilumus) Fuerunt: X antelan-
veta lic restari lunenobis, dicentes; Per torum orbem cerrarum HOC.
alchan urlcimus, celebratur. Cenosinroliguiis lanctorummariy.
rum; e leripcuris quas acrulerune, probarimusineserireurem Dei
Vidnus oculis nostris puellam cacam ommino ad has. religuias.
oculosaperiemtem, de paralyricum ambulancem, e multa caemonia
nodm Ni.
lem egelv.
XXXII.
CiC) Wt M
Spnodie
eCCli

## Folio 32 — 800432142:0052
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000052.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
VE TERUM EPTSTOLARUM
Flacdixi, non verosimpugnarem, le d urmenenpeticoracem in
domiciliolaritantem defenderem. Sed si quid Forre impolicum vel
riciolum perimmunda labia dixi, bicipi labii vestri Forcipe perignite.
F2. 6. 6. rumFsaionum altaris Dei carbonemtangice; e pexpucium incultilo.
olu. 5. 3 gii bilarister quacernis culeris Ben. Nun quinisdenis digiculis huma.
is cuniplebis praecidirepriorispexpuriis. Netas eltenim erraratus
nonagnolcere, e prolaca cerciora non approbare. Ilarecicorum,
esproprie. Cencenciam Cuam non corrigeremalle perrerlam quam
mucare defensam. Scienti etenim bonum facere ee non facienti, peccatum est
illi. Peccari vero stipendium mors est: a qua nos dirinaMajestas, de simplex
rinitas, dmulciplex apex, (tubrus quemnihil est, intra quemnihilest
cirra quem nihil, ulera queri nihil, Cupra quem nihil; lultinens omnio
Cinclabore, penerrans omnia linc excenuarione, circumdansomnia
sinc excentione, luperans omnia sine inquierudine) liberare digne.
TuE. Amen, AmeM.
GRANDIS L ABOR EST PRIIDENTIL.
R F C F N 5 IO.
Fam ex veteribus Cortoniina Bibliotheca membranis descripsi, boc titulo praenotai.
Epictola Cummiani, directa Segieno Abbatis ad dilputarione Luna, qui quidem
Sexierus non alius fuisse videtur. quam Segenus sive Segianusille (variant enimibi
innominis descriptione exemplaria) cujus in IX. Fpistolae eze xon facta est menrio; quem.
que uensis S. Columba insula ab anno 622. usque ad 652. Abbatem extirisse, ex annali.
bus nostris Titoniensibus didicimus. Meminit ejusdem ex Beda libro 3. Historiae, capiii 5.
vel 4. ut antiquissimi codices manuscriptis distinguunt) initio; es Adamnanus de S. Colum.
ba 1.op. 3.
2C, 428.
ROm. 6.3
EOISFI. SCOTIcujusdam anonrm, ad Aldhelmum Malmel
burienlem Abbatem.
Domino sancto, Capientissimo. Christo quidem charis
simo Aldhelmo, Scotus ienotinominis in Deo
aterno Saluiem.
m cepexltanrem insenio, facun diaqueRomana, ac rariotore
LITCTATUM (CTIAI CITRCOLUI MOTC) nON MELCIAM; CX OTECO,
tonte
Circaan.
680.

## Folio 33 — 800432142:0053
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000053.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Cacemm
licum vel
ecgpile.
idculrilo
Las AI.
I Lecatala
eretieon
exlam qui
Deccatumi
S.  limD
CNet MIIu
nenso
lansonnis
etate diet
TitUIO praetormin
istoriae, capitu
_, qui quili
variant enimi
mentio; qui
sisse, ex Annuli.
15 de S. C oluI
nBLalM
dem chari
in Deb
2, aCvatio A01B
M; CX OTCIUO
(On1b
ITBERNICARUM SYLLOOF.
Fonte videlicetscientix purissimo; dicere malo, quam ex alio quoli-
hocpocare, curbulento Magittropraelerim. Hlocsciropranolcens.
quodidcircoretiducialiter ita oblecro, ut me sulcipias, dloceasque
quoniam Fulgor (ccu dictum cA) lapienria praemulers ince tulgeile-
coribus, ac percorinorum mentes fugientium lapientiam discere
cognolcisi quiatu komxadrenatuisti, inluper quod a quodam lan-
dtoviro de noltro generenurriruses. Elaec compondiicausa luttici.
anci quia Citrumilicer per charitarem volueris artendere, non minus
perpauca verba, quam per plurimas Termocinationes perspicies.
Flaeccibi quoque lincericer dissero. Libellum quendam habes, qui
non estmaior acceptorio duarum seprimanarum; quem cgo legere
copio. Flocaurem brererempuspraedico, non coquod mihiplus
nonopus lc, Sednchaec pericio Faltidium in tuamencecrcer. Mini-
Arum quoque equolque, ur opinor, adipilcar. In hocautemtempore
mettis lacum accrelponsum sperabo. Orancem pronobis Beacirudi
nemcuam dirina gracia cultodire dignetur.
CMRISTE potens rerum, redeuntis conditor avin
Vox summi sensusque Dei, quem fudit ab alta
Mente pater, tantique dedit consortia reeni
impiau nestrae domnisti criminavita;
Passus corporea mundum vestire firura
Affarique palam poxules, hominemque faieri
Duemque uteroinclusum Mariae, moxnumine vise
Virginei tumere sinus? innuptaque mater
Arcano stupuit compleri viscera partu,
Authorem paritura suum: mortalia corda
Arrisicem texere poli mundique repertor
Parsfuit humani ceneris, laruit que subimo
rectore, qui torum laie complectitur orbem.
Et qui non spariisterrae non aquoris unda,
Nec capitur caelo. parvos conftuxit in artus.
Quon es supplecii nomen nexusque subistr.
re nos subriperes letho, mortemque Fuzares
Morte tua: mox aerhereas evectus in auras.
Purzatâ repetens lerum te luce parentert
Perypist. Ldibern,
epot
larum iobu
re P

## Folio 34 — 800432142:0054
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000054.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
VE FFRAM EPTSTOLARUEM
 foveas: festis ut sape diebus
ua sincercelebret rejunia sacri.
R F C F N S IO.
Aidheimus, cum estet detuc presbycer, Abbas fait monasterii quod Mailcubi
(vel Mai tduH) orbDem MInCUPANE: urinlbro f. Histerie, Cap. 19. Cvel. ut in Manuseri.
peis 18.) confirmat Deda. Est aurem monasterium illud, non in Scoriâ C ut Frichemius,
eumque secuti Cesnerus es a maledicentissimus Dempsterus, ariolari sune) sed in AnoliX
pesitum; acque olim Mail duFesburch, hodie Malmesburia nomine notissimum. Ouo
in loco aldhelmus à primo xvo intancia, acque abiplocrocinio rudimemorum, li.
beralibuslucrerarum Auciis erudicus. dc in gremiolanatae marris Ecclelianuni.
rus, vicam duxie: ut habet in b Charca. 8. Kalend. Sepremb. anno Dom. 675. data,
Eucherius Occidentalium Saxonum episcopus: a quoprimum caenobii, illius abbas constitu.
eus est ipse alatrelmus. Oua enimprius lugelborne, postea Utalduburi ex Maldunsbure
nomen habere saepie ab. Aldhelmi maxistro Mlaildulpho Scoro. FI, berno, viro summa
crudirione de bingulari vicx lanctitare: quemadmodum in Wilconix descripriene
docet Guilielmus Camdenus. Cui es Cuilielmi Malmesturiensis adjicimus restimonium, in
Mdhelmivica anno LIOf. ab eo exarata. Cum jarr majulculus a Canciâ in W elt.
Caxones rem caler; religionis habitum in Meldunensi ac cepir caenobio, quodsium
in civicace, quae anciquo rocabulo Mealduberi, nunc Mealmesberi vocacur. Id qui
dam Meldum, qui alio nomine rocarur Meilduls: narione Scorus, erudirione Philo.
Cophus, protectione Monachuslecerar. Out cum nacali (olo volumcarie catens
illuc devenisser; nemoris amaevieace (quodcunc cemporis in immensum eoloci
(uccreverat) captus, heremicicam viram exereuit: deAciencibusque necctariis,
Echolares in dilcipularum accepit, ur cx eorum liberalicare cennitocem victuscor.
rigerer. Illi procedenterempore maxistri sequaces, ex (cholaribus monachi ette.
ai, in convencum non exiouum cooluere. Iiorum exemplo e consorcio AId.
helmosintormarus ad Rucium, liberales arres plenieudinitcienrix adjecit. Vulle
jamliquet, quid illa sibi velint Scorinostriverba in hac ad aldbetnium existola: quodd
quodam lancto riro de nostro generenutrituses.
ddir de Aldhelmoibidem Guilielmus. Paceo de comparrioris, qui cerrarimad
cum Ccripra lua emiccebanc, ejusjudicu censuram lubitura. Praetereo ScoTOS, cum
maxime docos, quiidem Fecissenolcuntur. Quorum eliquosnon obscura lire.
racura nominsre polsum: moxime arerrilum, rexis Scorix Elium. Hic quicquid
licerarix arris claBorabac (quodnon adeo exile erar) Aldtelmi cormrierebat ar.
Birrios urpertectiingensilima eradererurlcabredo Scorica. Videndumieitur an
non Aet ilus sive Are illus ille aurhor hujus fuerit Epistola: cujus parrem quidem huis
ipsi scripto Malmesburiensis inseruit, integram vero, un â cum annexo Carmine ( quodd
 t alana  l FClle KCB. AnBlOr. l.B. I. Cap, 21
Quibus.
a Dem Rer. lib. r. Histor. E celeMasF. p29. 7.

## Folio 35 — 800432142:0055
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000055.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 67 lines, status machine
Maiicubi
rummiu,
1M. D1d
Aunobure
O luamd
le scriptio
onitim, M
in W etta
rodCium
Id quio
De PhilO.
le CaTENS
neoloci
auSCot
ehi et
eio AId.
Ic. Unit
quicquid
CTEBAEAF
Manusseii.
est Aatisia
Orum, lI.
liaenui.
675. dalH
as constil.
cesariis,
: quodo
Quibus.
HIBERNIOARUM SILLOCEi
quibusdam Donraleo, ab alis Claudianorribuieur) ex Vinensis es ingolstadien sis Biblio-
theca Manuscriptis inter Bonifacianas edidit Nicolaus Serarius, qui eriam in Nocis, non alium
hic Scorum accipiendum esse quam Llibernum, recte monuis.
ALDITELMI Malmesburien(iS abbatiS, ad Lahfri- EPIST. 15.
dum ex Fliberniâ in parriam revertum.
Domino, venerabili praconio efferendo Co Canctorum
meritis maenopere honorando, Lahfrido; Aldhel-
mus exieuus in Domino aternam
salutem.
DRIMIITUS, (a Paorum procerum praecorumque pio pocissi-
Lmum, parernoquepralertim, pririlesio) pancorricum poemara
que passim b prosatori subpolo promulsances; sridula vocum sym
phonia, acmelodix, cancilenx que carminemodularori, hymnize.
mus, praecipue quia tandem alma cdicum puerpera s lobolem (ob
inexrricabile sonsprocoplacorum) piaculum prilcorumque chiro-
Scaphum peccaminum obliceraturum, rerris cantundem destinare
dignarus el: luridum quilinguis d chelydrum crilulcisrancida viru-
lencaque romeniem per serum renenacorrenda reira cortionis in
carcararrulic. Fcubi pridem ejusdem netanda e narricis f’ermulin
cerrulique eruda tanis colebantur Aolidirare in protanis, versâ vice
F 2
disci-
a navrcor. L. cumorum, ubi pracer puridam Craecilmi affectationem (quae in
hac epistoli crebra cst) observa XV. voces à licera P, incipientes; ac la Puena
porcorum Porcii poeta exemplum auchor cranstutislet.
b Patrem incelligic.
CFilium. d xeavdeor, aneuem.
e Serpentis: uc apud Ciceronem, in Reodemic.
f FOETOAAERMENSIIL Saxonum idolum hic alludic, cujus in Francicis
Annalibusad Ann. 772. tic mentio; quodqueterme sive Morcurio puracur foisse
Policum. Veceres enim Germanos Deorummaxime Mercurium coluisse. Contirmar in
Germania lua C orn. Pacicus, ex Figinhardus in Cestis Saxonum, apud Adamum
Bremensem Hist. c. 5. ubi eciam de LR MINSIII. is videndus: ur de Rich. Verte-
Bat. Rectirur. Anciquicas. Anglican. cap. 3. d Clollarium D. Hlenr. Spclmanni
noctri, i rminsul.
 Dccerrulis, relbinnulis, vid. Augustinus de Zemp. Cerm. 215.
Circaan.
jum 690

## Folio 36 — 800432142:0056
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000056.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
16
VEPERUM EPESTOLARUM
discipulorum gurgultia (imd almx oram inum aedess architecti inge.
niotabre conduneur.
Faceor (Cocaliearis Fracerna cliens, altique municipatus muni.
Ccps) poltquam vestram repedancem iltuc ambroliam ex sibernie
brumolis circionum intulae climacibus (ubiter bino circicer Annoruim
circulouber (ophix lugens merabatur erricoriimarginem. Brisannici
Colpicem applicuille. rumigerulis reterencibus, comperimus. ilico (ue
dammiger Aagransque Aosirabac am or) ineftabiles alrichrono graces,
pansis in cdico urrimquerolis, cripudiances obculimus, poristimum,
quodcc exulem alousarbicer priscam pacerni visicanrem clientelam
ruris (exrula poncitrans glauci, en ormelque dodrancium olareas ac
quelpumiteras limphanemphiae obstirpationes, circili cacinapro.
cellolum lulcanre lalum) reducere, oranre navarctio, dignatusetto
uc ubi dudum incunabulis errocinii edicus rudibus adulro renus pu
bercacis aevo adolereras, nune versa vice (Tuperna opiculanci praero.
racira aFEatim tuleus) ab ineolatu excerni ruris repatrians, pexecepcoris
vocamine indepeo lortirogue Frecus tunoeris.
Illudaeque almicari Bescirudinis velteae ex penecrabilibus prae-
cordii nequaquam promens dissimulo propalare (ad augmeneum,
MyCtisque uereoreripudium, imoadE doxam onomatis crri) magno
pereinolerisse: quodprxconio ciera modum rumoris scortica in (0
Iodegencium (quorum concubernio parumpeF FrCFUIS CS) cou coni-
cruali quodam bontu, feagore numbolo emergenti, audicus nostri
quaciuntur; e perrorcanea que celluris stadia lectionis opinio, pagis
prorinciilque dirulgata, crebrescit. Si quidem tam creber mearis
eA (ictinc illineque istuc illucque) navigero eguoreas trocantium cal.
le surgices, relur quaedam conrribulaapium germanicas nectarFabre
conticiencium. Nam quemadmodum alcernarim, reciprocatacel
lemcenoctis nebula, mellistuum examen emersence axetonusathe.
se Licanae) slilcencium culmina ciliarum perRorulenta, ad crates
graciles, larcinarum, Rarabajulans gestmina alporrat: eodem mo.
do, nitallor, lurconum conslobaciolectorum (dunninq tat fagio) a0
relidua lasax discipulorum cacorra, Rorigeris hasiooraphae ex aevisi
non Colum arres Gramaricas acque Gcomerricas bis cornasque oml.
las Phylicie arrismachinas; guinimo alles orieae potioraac eropolo.
itanirie reeis ptrurnnr ai
SiCX

## Folio 37 — 800432142:0057
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000057.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
Linge.
muni.
BIbEIHM
anOcu
Eritanuu
ilico(t
IOeratim
illimulu,
larCom.
naTusetti
Tenuspu
DEI pTEIO
ecepiOII
iBus pla
IDENEUM,
IMAgNO
tica inlo
CCu EOHI.
cusnostri
110, Pasis
er meacus
irium cal
eCtar Fah
rocataut
TOnUSaIII
3 Id Cralb
Codem mB
1a+ fu e1) dt
phaeexalim
ienelam
rinapr.
125G I
ledpo
EFBER NLC AR IMI SYL. L. OCF.
sicae dispurationis bipercita bis oracula (aechralibus opacorum mellica
in aenigmacibus problemacum) Ciriculose lumences carvune, ec in al
veariis Cophiae, jusi medicatione loco renus terrancta condentes, ab.
dunt. E quorum cacalogoruam proticilei lolerriam, prada onustam
aequerorrence Aueneisherolancti proxinatam redundanrem que ex
cellenstama pererebuir.
Duamobrem cuum attabilem dilcipularum, ceu cernuus, Cingul.
carim arcuacis poplicibus lubnixisque precibus eAagico; uc oblicera-
e nequaguamemorii excedar, quod h. Pacilicus caelelti ambeolin
peaedicus, (lubrogarus i genicore jurc haeredicario, bis quoccinis
temporum lucris Iraeliciex plebis imperii scepiro Fungens,) alino
ductus (piramine promph, dicens. Bibe aquam de cisternatua, es Auentd Pcor. 5.
putei tui: derrventur fontes tui foras, e in plateis aquas divide; Solus v. 15. 26.17
habetoeas, nec sint alieni participes. rui. Quapropeer his lacris imburus
Cagminibus,jusi conamine orthographiae aperico surgicem, de licien-
ciarisato aera mencium: quarenus germen achralis extaleos (rivis
Facundisquein orrhodoxorum, Caroris ludore, sulcis lacum) nulo
corridx obstaculo liccicatis obcinente, Pultulanssliscac; e uherrim
ipilla. Deiluftragio, leges demum macureleat.
Nam idcirco lupplex tam obnixc hac cernitur oramen luggel
lise, quod nonnulli superma nolcuntur (ophia praedici, de arcanaluce
enormiter reterri: actamen quod gratuica caelicus muniticentia, Dei.
que daplili dedicione receptantes (proprio Faceltancemericoru quae
Cu) adeprilune, nequaquam (8zoplylacio scienria reseraro) plene
promulgances, se dparriculatim lurconibus largienres. Iam (scata
transelicae experimencum auctoricaris) nequaquam Hagrans ly ch. Matr. P. ISI
nusclancule tu scacatetrae scculicur larebraurna, qui candelabri lum. WatF. 25.-
micate cunctis limbido lumine lucere decuic: necnon Prultracalenei 18. 27. 303
Eenora subrerraneis clanculaneur obstructa. l Cablonibus, qua crape:
zicarum numerolismonera oporruisteurnumilmacibus protigari, no
torce, uc iners adepeo (legniciacorpens) mancipiumralenco, lupre:
mosersattulorum in squalores rrulus praecipiretur; led porius euax.
E 33
h Saelomon: qui a pacenomen obrinuie
 genisori, vel, à genitore, porre David (Ci.
estee
 vrra secundum, vrin Bomtacii MSsunimi epistolis, de apud. Cyprianum
quogueo d. arenisi urip Cildx epistolo

## Folio 38 — 800432142:0058
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000058.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
VETERUM EDTSTOLARUM
eneeque inoresturus cripudium à prolarore piopromereatur. UInde
Plalinioraphusraces, ob hoc proprix piaculi expians Aagicium con-
Sciencia, Cacro peaelagio orlus intie: Justiriam ruam non abscondi, et
reliqua.
Sed haec milellus homuneio dictando volvens, scrupulo anci-
pici excemplo quatiens angebar: (cur inquam) bernia, qud carer.
vacim iltinc lectoresclassibus ad recti consluune, inestabili quodam
privilegio efferatur: ac  iltie, Fxcundo Britanniae in cespice, didalca.
li Aegiri Romanire Duiricesrepperiri minime queant, quicaelectis
cerrica enodantes bibliocheca problemata sciolisreserare le scilciran.
tibusraleane. Quamris enim praedictum siberniaerus, discenrium
opulansvernansque urita dixerim palcuosi numerolicarelectorum,
quemadmodum poli cardines altriteris micantium ornencurribra.
minibussiderum: alt tamen climaris Bricannia occidui in exrremo
Ferme orbismargine lra (verbi gracia) ccusolis Hammigeri e lueu-
lento Lunae specimine poriatur, id es, Theodorointula Ponciticarus tun.
senci, ab ipsorrrocinio rudimentorum in Aore philolophica artis
adulco; necnon e ejuldem (odalitaris clience Adriano duntaxaCUE
banicace enuclearâ inestabiliter praedico.
Et audacter in propatulo conrectans, Pellaci Fallicaris Frivolo
neolecto, aequa veritaris censura crurinanre discernam, criam (i Beare
memorix Zhedorus, lummi Sacerdorii gubernacularegens, sibernen.
sium olobo discipulorum (ceu aper truculentus molosoru caracto
tingence vallacus) Siperur: limaco pernicicer Grammarico dente,
Jactura dispendii carens, rebelles phalanges discurit, _ urpore belliger
inmedicullio campiorcister, legionum phalangibus sextus xmulo.
rum lpissis, mox nerrolisten solacertorum volis arcu, spieulilquo ex
pharecrâ exempris, hocest, Chronographix opacis acurilque ly Ilo.
ilmis; curma lupercilii erpho curgens (amilsâ ancilium cestudine)
ceroadances, lacebras anerorum arras (erium phanre rietorc) praepro.
PCTC PCTUNE.
Neu camen haec philosophando, Scoricos (ciolos (quorum cem-
macorua lagacicas dogmarum taro aliquancilper n abula cAt) sugil
lare a quoquam aurumer; (quippe cum laragerem praeconium cu-
dens altabilicer cexere noctrorum, non lugillationem ridiculole ca.
m id elt, usa; uc apud Flieconymum eriam aliquories.
Pl. 40. 10.
et

## Folio 39 — 800432142:0059
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000059.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
CDD.
scendi, B
Qud ealus
li guonala
TC, didann
QuiCca
Se sciletut
dilcettune
electorum,
neurvibra.
IR ExTremO
eri _ lva
licacustun.
Ohicae ariti
INCaXACUE
eis Trivolo
nGBCaIa
Mibernen.
mcacacta
codente,
ebelliger
15 ~muIO.
ulisque
ilque
rectudin
DEC) pEptO
IOrUMGEn
ila ell
Econium
idiculol
puloanei.
ATBERNTOARUM STLIOOE.
emmans rutnigerare vestrorum: ) sed porius, jociltae scurraeque
ad dicacicace cemreraria loguentium, fcacernae n ironia dileetionis
Oblenu Carillabarur. Si vero quipeium, insciria suppedirante, + Locus
harrula troneole conrincirur pagina promplisle: ue Versidi- corruptus
o Digna fiat fance elincio surro fuzax fambulo:
Neu timeat scriptor terrentis ludierae lingnae.
Sic semper cupiunt scripeorum carpere chartas,
Vt caper birfutus rodet cum dente racemos.
Nec tamen emendans ricubancis eramma Poëtae.
o ad hunc barbarum verliculum opponitur, haec glocta
non admodum celle concinnu) in margine Manuseript. D. Rob. C orconi d
Thomxe Alani. FuRX gI GO, id est, vireo imperrante novere à de marriminio exposita,
incer feras enutrita, sctarum consuetudinibus assuescens: quae alionomine Zucurna. Paure
blingio. id est, rosam sratre vel alio quolibetamico: ut diena fieret illa fucax gurgo, Farm-
R F C F N STO.
Ex quatuor antiquissimo odicibus descripta: quorum primum suppedicavie mihino-
bilissi. us Dominus Cuilielmas Ho W ardus de Na orrh. secundum D. Robertus Cortonus.
terrium Thomas Alanus Oxomensis,  ex Recia Bibliocheca quareum amicissimus Patricius
Junius. Scripsa est aurem stycoa impedito es implicato; ut non admodum mirari subeat.
eriam Cuilielmi MCalmesburinis remporibus repereos. fuisse, quibus hujusmodi aldhelmt
Scripra naulcam pepcrerint. Hen accendemibus quodjuxcamores genrium varien.
cur modidictominum. Lutu, de cestis Recum Angelorum lib. T. Cap. 2. ad dicti con-
Firmationem porro subjiciens, Macos involure, Komanos circum specte, 6allos
sxlendide, Anglospompalce dictare lolere. Porro Fahtridus sive A hEridus (E A
enim Anglo. Saxonum, A C Morum diphrhoneo respondet) adquem, post sex annosstu.
aiis in Fribernia. impns ia est haec Epistola: non alias esse videtur quam F. adFridus
(ab aliis F. ad Ferd, a Gulousaam iam P. etridus dictus) cui Deda Vitam Cuthberii (olura
oracione à se descripiant avit. Quemque F. dBerTO anno Dom. 698. in Lindissarensi
episcoxatu surcessisse, ex Dummon ses Ecclessae Historia a Turgoto conscripra, e Florensii
Wigorniensis Annalins usimus. ntequam verd ille Episcopatum est adeptus,
Epistolam hanc scripeam sgder: licet in Rexio Manuscripe. rirulum hunc praefixum
habeat. Tricipic Epistorhelmi Epilcopi. Verum, cum post ann. 698 ad Scbire. Ur-
nensem Episcoparum Aldhema prorectum fuisse constet: nos priorem Malmesburie
CuS aIC3
n ciscorciae
bulo, id est reversione, vel sine laberis.
Us Abb aris appellationem resinere maluius.

## Folio 40 — 800432142:0060
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000060.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
VE TERUIM EPISTOLARUM
DAMLLAMI FTuensis Monalterii Abbatis.
Indrostres de vita S. Columba.
P R OL O O USi
DEacinostriParroni (Christo TuHragante) viram deleripeurus Tratrum
Aagicationibus obsccundarevolens: imprimis candem lecturos
quolque admonere procurabo; ur tidem dictis adhubeane comper.
eis; e res magis quam verba perpendant, quae (uc aectimo) inculca,
_ vilia esse ridentur meminerincque. Regnum Dei non eloguentie
exuberantia, sedin Adei Rorulentia constaro: e nec ob aliqua Sconea,
orouae vilis videlicec linguae, aue humana F onomata, aur gentium obseu
ralocorumve vocabula (quae, ur puco; inter alias exterarum genrium
nile (cunelinguas) ucilium, e non sinc dirina opiculatione sestarum,
delpicianererum pronunciationem. Scde hoc lectorem adimonen.
dum pucarimus; quod debeaca memorix riro. plurastudiobreri.
tatis, etiam memoria digna, a nobis lumrpraecermilia: e qualipauca
deplurimis, adericandum fastidium lectorum, linc cararaca. Echoe
(UTarbirrOr) quilquehaeclecturus Forre annocabie, quod minimade
maximis perpopulos tama de eodem Bcaroriro divulgara disperle.
rici adhorum eriam paucorum comparationem; qua nunobtericae
caraxare disponimus.
t exarasa, ag. ro xaa.
F PIF OC E S.
Post horumerinalium lectionem libellorum, quisque diligens
annocerlector, quanti e qualismeriti lanctus (axepe lupramemoratus
Pexesulvenerandus, quantx ex qualis apud Deum honoriticentiaetue.
ric aestimarus; quaneae ex quales Angelicae apud iplum de luminolu
Frequencationes Fuerine; quanca in eo prophecialis oratia, quanta di2.
lium efticiencia rirturum, quanta e quam Frequens cum divinilumi
nisclaricudo in carne morcali adhuc commemorancem circumtul
ecessum lerir. Duin cciam post ingrellum animae detabetnaculo corporis
lanctissime (licuri quibuldam electis oltensum, habetur compertum)
locum in quo iptius lancta paulant ola usque hodie cadem caeteli
claritas
ExIAT,14.
nomina.

## Folio 41 — 800432142:0061
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000061.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
Ua Scoti.
Um Obi
noenrium
rectalu
adImONCM
idiObrer
vali pauca
Ica. FCho
minintau
dispet.
loguenit
obceritet
aCcIs
iceniatu
Dem
lumin
UaNId
1lO CO1
et
HIIBERNTCARUM SYVLLOGE.
claritas frequentare non cessat, e lanctorum frequens visiratio ange-
lorum. Fchaeceriam eidem beaca memorix riro a Deonon medio-
cris est collara gracia, qua nomen ejus non tancum pertocam nostram
Scoriam e omnium eocius orbis inlularum maximan Britanniam clare
dirulgaripromeruit, (in hac paera d exrrem a OccaniBricannicicom-
morarus insula) sed eriam aderigonam ulque Flispaniam e Gallias, ex
ulera Alpes Penninas Icaliam licam pervenire, iplam quoque Roma-
nam Civicarem, qua capurest omnium ciricatum. Lantus de talistro-
nor rocibilis eidem Sancto incer caetera divina donacionis munera
Condonarus (citur à Dco, qui le diligentes amat; e eosquicum ma-
oniticamelaudibus, magis ac magis gloriticansimmensis lublimac ho-
noribus: qui est benedictus in laecula.
Admonitio Adamnani ad Scriptores.
OTccro eos, quicunque roluerinthosdelcribere libellos, imo
Pociusadjuro per Christum judicem laeculorum; ur postquam diligen-
cer deloriplorine, conterane e emendent cum omni dilioeneia ad
exemplarunde excraxerune: ee hanc quoque adjurarionem hoc in
loco lubscribane.
R F C F N S IO.
De Adamno pluribus aeit Beda libro. Z. Histor. Eeclescast. Cap. 16. Ceolfridus
Abbas in Epistola ad Naitanum Pictorum recem, ibid. Cap. 22. indeque Matihans Florile ens
ArinO exatix DCCL. Roruic rirbonus d liceratus Adamnanus presbycer Si AbbaS
monachorum qui crane in inlula Fli. Flicmissus ad aldEridum regem gratiâ le-
pacionis, cum viderer ricus Eccleliastica insticurionis e observancia fecti Pa(cha-
lis, concinnorrahitur ad consensum. Oui cum domum rediller, curait (UOS, qui
erancinintulalii, ad callem perducere veritoris, nec valuir: navioanique in
Eliberniam, pene omnes ad legirimum Palchaerempus oblervandum induxie.
Scriplcidem vir Dominilibrum de locoDominicae narivitatis, passionis e alcen-
Tionis; licum que Perrae lanatxe mirabilicer descriplit. Editus est hic liber ingolstadie
anno 1619. a Jacobo Crersero, tirulo adammani Scorohiberni: ibidemque anno 1604.
abHenr. C anisio, (tomo 5. antiquae lectionis) libri ejusdem tres de S. C olum b a. cujus ope-
ris Proloeum paulo correctiorem ex MS. nostro bis damus: addito eriam, ex alio Cortonianae
Bibliothecae codice. Epilogo hactenus inedito; una cum adjuratione qua transcriptores obte-
statur author, + trenai in libro meei o7Sous ∞ es Fusebii in Chronico exemplumimitarus,
 Apud FusCb. lib, 3. Hlist or Eccleliast. ca p. 19, 20, d Flicconymum, de Seriptor, E ccle lracto
esserii Epist. Bto
in venao.
C

## Folio 42 — 800432142:0062
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000062.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 35 lines, status machine
VETEREIM EPISTOEARUM
BOIMC Moguneins archiexilcopi, adL achariam
cuum Ponciticem, de causa Ildeberti
Callie Clementis ScOE.
Excellenti simo Patriatque Aposiolico Pontifici, (5 ex
auctoritate sancti Petru Principis Apostolorum mari-
serio freto. Fachariae Papae. Bonifacius exieum
servus ser vorum Det, optabilem in Christo
charitatis salutem.
DOSTOTTAM me anre mnos proxe criginca sub Familiaritace d
 servicio Apoltolicx ledis, anvente e jubence renerandae memoria
Antistire Apostolico Cregorio, anteriore voco constrinxi; quidquid
mihilaericiae reltristirix acciderar, A postolico Pontitici Colebamindin
care, ucinlaeris limullaudaremus Deum, e in criltibus ejus conlilio
FobOrareT. Iea e nunemihiliceatindicare, pictati vellrae supplico.
VeM. 7 Sicut Ccriprum eR. Interrora patrem tuum es annunciabit tibi: seniores
tuos es dicent ribi. Nocum enim licparernicari veltra, quia poltquaim
indionomihi mandaltis in provinciâ Francorum (licur a iplirogare.
runc) lacerdorali Concilio d Synodali convencui pixesse; muleas in.
jurias e pertecutiones passus lum, maxime a Fallis Saceritoribus, ab
adulceraris Presbyceris seu Dinconibus, e fornicariis Cloricis. Mari
muscamenmihi labor tuir conera duoshraerericos peltimos, e publi.
c0s, e blalphemosconera Dcum, e contra Cactiolicam fdem. UInus
qui dicitur aldeberr, natione generis callus ect; alter qui diciturcleo
mens, genere Scotus ect: specie quidem diverlii led PondeieDeccuo
TUIM PaTCS.
Concraictos obsccro Apostolicam auctorirarem restram, quod
meammedioerirarem defendere de adjuvare, ee per Ccripra restrapo
pulum Francorum de Crallorum corrigere Rudeatis: uc haerericorum
Tabulas e rana prodigia ee ligna praecurloris Anrichrictinon lecten.
rur; sedadcanonicajuca, es adviam vera doctrina Conreitantur, d
uc perrerbum reltrum ictiluxrerici duo mictantur in carcerem (livo
bis
18Z, 18
Ar Chricti

## Folio 43 — 800432142:0063
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000063.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
iriam
bn
Mast
Vieum
pritated
DeMMIIB
W’dquie
am indiu
conlilio
upplico.
Seniores
AEquam
TOSAVC.
IICaS in
ibu5, 2b
Maxi.
ex publi
D. EIn
CiTVEC
DeCCAIB
1I, 90o
veAtra)
CTICOTUM
in lecte
aNEII, d
CM (siVo
bid
FTIBERNICARUM SPLLOOE.
Bis juctum esse rideatur, cum ricam e doctrinam illorum vobis inti.
mavero) e nullus cum eis loquatur vel communionem habeat, ne
Force termento doctrinx illorum termentacus aliquis percat: led (c-
oxegacivirane, sejuxca dictum Apoltoli. hujulm odi iradui Satanae in 1 Cor 5 5i
ipteritum carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini, e juxta Frangelicum Mac. 18 17
DexCcprum, dum ecclesiam non audierunt, sint nobus sient Fthnici ex PublI- I. TIMLK.
cani: donec dissant non blasphemare, ncc Ccinderecunicam Christi. Pro. 2o
pcerictosenim perlecuriones, d inimicicias e maledictiones mulco-
ram poxulorum parior: _ Ecclesia Christiimpedimentum Aidei ee
doctrina rectae (UlInCE.
Dicuncenim de Aldeberto, quo d cis lanctistimum apoltolum ab-
Rulissem: parronum, a oratorem, ee rircurum factorem, ee siono-
rum oltentorem abstraxissem. Sed pioras vestra audiens ritam ejus,
judicer ex fructu, uerum vestimentis ovium indurus intus autem lupus ra. Matc. 7. 15.
paxFuissee, an non.
Inprimara enim erarehypocrica fuit, dicens, quod libi Ange.
dus Domini, in specichominis, de exeremissinibusmundi, mirx e
16.
tamen incerex sancticaris religuias actutister; _ exin de pocuisser omnia,
uxcunquepopolcerir, à Dcoimpetrare: ee tunc demumperillam
simulationem (licur Apoltolus Paulus praedixit) penerravit mulcorum 2. Tim. 36
domos es caprivas duxit post se mulierculas oneratas peccatis, quae ducebantur
variis desederiis, e mulcicudinem rusticorum, dicencium, quod ipse er-
Terric Apololica laneticatis, ex ligna e prodigia multa Feciser. Dcin-
deconduxic Epilcoposindoctos, qui le, contra pexcepea Canonum,
ablolure ordinarune. Tum demum in tantam luperbiam clatus cst,
uc le aequipararet Apoltolis Christi: ex dedignabatur in alicujushono-
re Apoltolorum vel Mlacrrum ccleliam conlecrare, e interrora-
vic, quidroluissenchomines vilicando limina lanctorum Apostolo-
rum. Poltea in propriohonore luo dedicaric oratoria (vel uc verius
dicam, lordidarit) Fecir cruciculas e cratoriola in campis, et ad Fon.
res, rel ubicumque sibirilum Fuic, _justic ibi publicas orationes cele-
brare; doncemulticudines populorum, (preris caereris Epilcopis, e
dimiltis anciquis Ecclesis, intalibus locis conventus celebrabant, di.
Centes: Merica Lancti aldeberri adjurabuncnos. Ungulasluase ca-
Dillosdedicadhonoriticondum, e porrandum cum religuiissancti
eesriprincipis Apottolorum. Fumdemum, quod aximum lcelus

## Folio 44 — 800432142:0064
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000064.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
+4
VE TER EM EDISTOL AR CIM
e blalphemia contra Deum ese ridebatur, Fecie. Venienre enim po.
Dulo ee Proleraco anre pedes ejus es cupienci contireri peccaealua,
dixic. Scioomnia peccata vestra, quia mihi coenita sunt occulta, ideoque non
est opus consiteri ea. Securi erroes absoluri de peccatis vestris praeteritis, re-
verrimini ad domos vestras cum pace. Fc omnia quaecunque lanctum
Erangelium hypocricas sccisserestacur. suo habiru, in celu de moribus
irmitatus est.
Alcer auremhxrecicus, qui dicitur Clemens, conera Cacholicam
concendit Eccleliam: Canones Fccleharum Christiabnegac, et re.
Fucac eractarus; ex incellectus lanctorum Patrum, eronymi augustini
Grecorii recutat. Synodalia jura (pernens, proprio lenluaAurmati le,
Poltduos alios sibiin sduirerionacos( subinom inc Epilcopi) essepolle
legis Christiana Epilcopum. Judaitmum inducens, judicaejuctum
ele Christiano, uc, si votuerie, viduam Fracris defuncti accipiocuxo.
rem. Iplceriam concratidem Panctorum Patrum contendie, dicens;
quod Christus Alius Dei delcendens ad interos, omnes quos interni
carcer decinuie, indeliberaset, credulos es incredulos, laudatores
Dei limul e culcoresidolorum: e mulca alia horribilia de Praedestina-
sione Dei concraria hdei C’acholica aftirmat. Quapropter de hoc quo.
quelixrecicoprecor, uc per licceras vestrasmandare cureris Duci
Carolomanno. ue micratur in custodiam; ec lemina Sacanx lariusnon
Teminceme Forlitan una oris morbidarorum oregem polluor. Valere
Canctiratem restram, ae prolperis profectibus saudere in longicudi
nemdierum optaS.
R E C E N S T V.
Incertae est Aeris oanae S7nodt, an 7 45. habita: in qua contra Clemenrem Scotum,
hujusmodi lata est senventia. Olemens, qui per luam Autriciam lanctorum Pacrum,
Aocura relpuic, vel omnia Synodilisacta; inferenseriam Chrictianis fudaismum,
dum praedicat Fraeris detuncti accipere uxorem; insuper d Dominum selum
Chriltum delcendenrem ad inferos, omnes pios e impios exinde praedicac ab.
Araxisse: ob omnitit lacerdoraliofticionudarus, de anachemaris vinculs oblio-
cus, paricerque Dei judicio condemmens, vel omnis qui cius facrilegisconsen.
Terie praecticarionibus. Videantur de Adelberri es Clemenris causa Z acharix Ro.
mani consificis Responsa, inter Bonifasii existolas à Serarioedias, num. 138. 139 87 144.
AC

## Folio 45 — 800432142:0065
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000065.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
lIm PO.
radesrion
doc quo
etis Duci
eiusno
ACa IUd,
DGuENON
ItIs, 11.
aCtum
caribu
holicam
aC, dl1B.
Augustint
reIaE, ,
esepelle
dejuttum
DrACUTO.
C, dicens;
15 inFerti
Udatores
Valere
noicudi
etm SCotilI;
n PaCUM
udailmum
um selum
a dicacab.
eul3 obligt.
Bo Cone
ICHar RV
39 6 194
HIBERNICARUIM SILLOOE.
ZACFLKIA ROmani Pontiticis, ad Bonif acium; de EPIOZ. 16.
Causa Virgilii, Iliberni de Sidonni.
Reverendissimo (5 sanctissimo fratri Bonifacio C oepi-
Scopo. Facharias servus servorum Dei.
lrgilius e Sidonius religioli viri, apud Bijoariorum provinciam
degentes, luis nos licteris vilitarune: per quas incimaverunt,
quddd rua rererenda Fracerniras eie injungerer Christianos denuo ba-
prizare. Ouod audienres, nimissumus concurbaci, de in admirario
nem quandam incidimus, lihrabet. uc dictum est. Reculerunc quip-
pe, quodtuerit incadem provincialacerdos, qui Larinam linouam
penicusignorabat, e dum baprizaree, nesciens Larini eloquii, infrin-
sens linguam diceret; Baprizo te innomine Patria, es Filia, es Spiritu
sancta: ac perhoc cua reveren da tracernicas consideravierebaprizare.
460
Sed (lanctissime Fracer) Cille qui baprizarir, non errorem aurtiaerelim
ineroducens, sed, prosolaionocania, Komanx locurions infringen-
dolinonam, (ucsupra tarilumus) Baprizans dixiller; non ponumus
consentire, ut denuobaptizentur. Ouia, (quodcuabene comperrum
habet lancta Fracernitas) quicunque bapcizacus fuerit abharericis,
Innomine Patris ex Filii, ex Spiritus sancti, nullo modo rebaprizari de-
beac, ledpersolam manus impolitionem purgari debeac. Nam(tan-
etissimetracer) hica est, utnobis relacum est, non amplius acc illis
praedicecurhujulmodi; Cedue lancti P’aeres docemr e praedicant, eua
Canctiras udent conlerrare. Dcusreincolumem custodist, reveren.
dilsimetracer. Dara Kalendis fuliis, imperante Domino piissimo
Augulto Constancino, a Deocoronato, magno Imperatore annovi-
celimo sexto, imperii ejus anno Y quarro, Indictione quarta Plenco
l  10  1 i a
an Chritti
ACCdLFdao
A Jacobo Merlino Colonia anno 1530. cum IRdori Mercatoris Canonum ex existola
rum Poncisicarum Collectione primum est edita: ex deinde, tum intomis Concilioram tum
alibi sapius recusas De Virgilio ex focis Thadaus, abbas Scoorum Patisbona, et C HTO-
nico Fundiciovis Scocorumista resert. Tempore eodem (quo de Hiberniavenii Ri-
tianus, cum duobus sociis suis Coloraronano) velic emabilis curma Sanctorum
ot

## Folio 46 — 800432142:0066
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000066.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
4.
VE TERUM EPISTOLARUM
de Flibernia, videlicer S. Firgilius Lpiscopus, cum aliis seprem Episcopis lancis.
iulcilque aliis lociis: qui proxoluerune Domini vestigiaac Sanctam corram eor-
porisoculisvidere, a morereverendorum Parrum SCOtOrUM, _C. S. Virgilius
Salizhurea E pilc opus est Factus. Caceri ejus Coepilcopi Salzburgae in ministerius
Operis Dci remanteruneusque ad diem obitus eorum. Carerum eorum locius, vi-
delicee B. Fullus, apud ulminster gloriolis opcribus increpidus permansic. EcB.
Dectanus cum aliis duobus opud Frisingiam, duoque alii opud Rorebeata ola lun
cerra commendaverun: _S. also apud altenminster. EF siclanctus erexbearo.
cum rirorum dirilim in divorlslocis reona ccleltin lunc adepei. ex WViculens Huu.
dius, in furaviensium sive Salisburgensium Episcoporum Casaloeo. B. Virglius, nacione
Hlibernicus, exnobiliprogenie orcus, a Scephano Papa d Pipino R exC FranCO.
rum ad administracionem Epilcoparus furavienlis deltinaeus est: Sed à Regeper
duosfere incegrosannos, proprer eximiam crudicionem eclanctimoniam vica, re.
rencus est, poltea verohonoritice ad Orcilonem Boiorum cum remporis Ducem
dimistus, ab c0 Epilcopacum accipie. Dissimulaca aurem consecracione, pene
duorum annorum spacio, b Ponciticem secum habuirproprium Dobdan nomi.
ne Craecum, quiixlum securus erat ex pacria. Is incerim iplius munere tungeta.
cur. Poltulantibus deinde lubdiris, Boji(que Poncifcibus, consecrarus est anno
Christi q C. ZVII. Calendas Tulii. Crxco aucem illi Mlaoistro e Sacerdori Dob.
daneradidit Orilo sedem Chiemenlem: ubi speruic ille Scholam, de agmina di-
(concium quam plurima habuit. Mirarer verd ex Pibernia nostra hominem Cracum
prodiisse, nisiscirem in agro midensi apud Trimmenses aedem sacram extitesse, qua GFXCX
Ecclelia nomen ad hunc usque diemrerinet.
a Vid. supr. epist. 2. P. 3. B Ftabuit secum laboris en corona parricipem Episcopum Co.
miraniem de parria nomine Dobda, ad per solvendum Epi scopale ossicium. inquie Vitx S Virgilii
delcripror, Fherhardi salisburgensis epilcopi dilcipulus. Vide etiam Aeta Ruperri primi Su
lisburgentium Episcopi, apud surium, com. 2. dic 27. Marcii.
EREST. 17. F. IABDEM ZACTIARIA, ad Bonifacium; de aliis
quaectionibus ab codem irsilio d Sampsone
SCOTO MOLIS.
Reverendissimo C sanctissimo fratri Bonifacio Coe-
piscopo, Lacharias servus servorum Del.
Criplcrererenda Fraternitascua, reperisse re quendam presbyre.
rum, genere Soorum, nominc hampson, curancem à ria reciracis; di.
CCM
An. C lvdCL

## Folio 47 — 800432142:0067
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000067.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
landiio,
ETAM COE.
Viceilius
ministerio
IIIS, HI.
IC. E1D.
ea beaio.
ea ella luI
Buleni HII.
US, nation
BC FTanCB.
a Regepe
AI ViI_, IB
IS Ducem
OHC, pett
idan noml.
ellingeba.
Us Cs annO
dociDob.
reminadi.
eM GraCHM
qua GTRCH
Discoxum eo.
eS Virgilil
Prir S2.
AC diI
(onb
et.
pleso) b
Ialiorum
Ci0 Coe
CCM.
HTBERNIC ARUM SZLLOOE.
eencem ee afhrmanrem, line Mylterica invocacione, auclavacrorege
nerarionis polle heri Cacholicum Chrictianum, per Epilcopalisma
nusimpolicionem. Flic aurem quihoc dicit, racuus cst Spiricu lancto,
e alienus a oraria Chricti, acque a conlorcio lacerdocali abjiciendus.
Duisenim nilibapcizetur, juxtapeaccprum Domini. in nomine ra Matt 28.
tris, es Fulii es Spiritus sancti, ee lic per manusimpolicionem con(c-1o.
cretur, Pocestesse Catholicus: Fluncnequissimum rirum, calia peae-
dicancem, ab Fcclelii Deilancta condemnarum expelle. IIIosau-
cem riros, qui abharericis baptizatilune, d dubietastener, quod in
nomine Patris, ex Filii, ex Spiritus sanctinon lune bapcizaci; inguiura rei
vericate, si ab erroneis lacerdoribus baprizatilune, hos F sinc dubio  forchoc
(iuxrapraedecettorisnostribearae memorix Crecorii Papae, e lacro
rum Canonum eradicum cibi Mandacum) JF implere non omic- +F bapeim
tas; ne in xcernum pereant, Cedporius Franselica consecrarione eari per
MicaS.
Calveneur.
Inrimatum est eriam à Carctirare rua, quod rirgilius ille (nesci-
mus dicatur Presbyter) malignatur adverlumre, proeo quodcon-
Fundebaturare, cironeum se esse a Catholica doctrina, immissiones
Faciens Orileni Duci Bajoariorum, ur odium incer cc e illum Teminaret:
diensquoda anobiselletablolurus, unius detuncti ex quacuorillis
Epilcopis, quostuaillic ordinarit Fracernicas, dicecelim obrinere.
Ouod nequaquam verum est: quia mentira est iniquitas sibi. De el. 27. 120
perrersa aurem e iniqua doctrina, quam concra Deum ec animam
tuam locutus est, siclariticarum fuericica cum contireri, quod alius
mundus ecaliihomines subterras linc; huncaccieo Concilio, ab Fc.
cleliapellelacerdoniihonore priracu. accamen e nos scrinenLesprae-
dicto Duci erocatorias depraenominaco rirselomirtimuslicteras: ut
nobis praelentarus, ex subcili indagatione requisicus, si crroneus
Fuerie inventus, canonieis Canctionibus condemnerur. Qui F0h. 4. 8.
enim seminant dolores, ipsi metunt eos. Sic enim (cripcum Clt: Caviento
Perversa coerationes separant a Deo; probata autem virtus corripit inci. 1. 3.
pientes.
PeoSidonioaurem ee rireilis lupra dicto Presbyreris, quod scrip.
sic Caneticas cua, nonovimus. Et illis quidem, uc condecobar, commi.
nando lcriplimus: cux aurem Fracornitaci plus credulicas quam illis
admirreur. Siaurem placuerir Dco, rica comice, se di ApOHtOlICX CO5,
millis

## Folio 48 — 800432142:0068
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000068.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
48
VETERUM EPISTOLARUM
missis Apostolicis licreris (ur praelatum cst) evocahimus. Docuisti
Accl. 22,Y.
enim cos, e non usceperune: e Factum estin illis, licur leriprum est
18. inlibro Sapiencix. Dui docet fatuum, quasi qui conclutinat restam, Are-
Fcll. 16. 23 nam, es salem, ex massam ferrifacilius est portare, quam hominem impruden-
tem, ex fatuum, es impium: Ouoniam qui minoratur corde cocit at inaniai
ex vir imprudens ex errans coritat stulta. Ton erso ad iracundiam pro-
Tim 4EVocetur corcuum, Fracer: Led in patientia cua ubicalesrepereris, admo-
3c. 5. 19. he, obseera increpa; ut convertantur ab errore ad viam vericaris. Ec si
converlituerine, salvasti animas corum: Evero in duricià permanle.
rint, mercedem ministerii cui non perdes: illos autem, juxta Apo.
Fir. 3. 10. Aoli vocem, devita.
Deuisreincolumem custodiac, reverendissime e Panctissime trater,
DacaKalendis Maii, imperante Domino piissimo Augucto Constantin.
aDcocoronato, magnoimperacore, pacitico; Imperii anno X XIH.
Pacricicacus ejus anno VII. Indictione primâ.
R F C F N 5 IO.
HeC unacum duabus epistolis praecedentibus, non solum in Bonifacianarum existo.
larum habetur volumine. Sed eriam in Bonifacii Vica ab Ochlono descripta, at que a Suri
(tom. 3. dic 5. Junii) es Serario (lib. 3. rer. Mocunciac.) publicata. Ouas cdiiones, e
inter se. e cum Romana consificarum Epistolarum editione contulimus. Neque haub
tamen existolam, quae longiuscula erat inteoram hic descripsimus: sed quae ad Samplonis
es Viroiliicausam perrinebant inde excerpea dedimus. Exrat vita Virgilii nostri, Carin.
chix apostoli, a quodam Eberhardi Salisburgensis exiscopi discipulo literis consienata, eb
Heur. Canisio in Antiqua lectionis comis edita: cujus hoc inicium. Beacistimus Virgilius
in Fliberma inlula de nob. li orcus prolopia, liccerarum cudiis ica animum applier
vic ucincer doctos sui cemporis acque Climaris, doctissimus haberi poruisset. 11.
que indenata est hac, quae inter illum es Bonifacium interc essit. de Antipodibus controversin:
de qua videndirerum Boicarum scripeores. Joh. aventinuo M. V el serus. LIHteraruM veroViI.
silis monumencum hocienullum superest: si Clollarium forie exceperio, a Co lasto, i
Notis ad C olumbanum (P. 83, 152. 85 155. citatum.
C

## Folio 49 — 800432142:0069
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000069.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
iDlu
evisti
stam, AIB.
Impruder.
ItaF IanI
CAS, allMB.
eh. E
ldiam pro.
Permanse.
eala AB
imetrai
Constanim
AOXXII
marum epise
ediion
Sampion
ostri. C aet
enata, 
11S 18
us Controi
TATUM verBl
acque a SI
Neque btit
num appl
Docuiset. 1
60a ast
TIIBERNIC ARUM STLLOCE
ALBIII Magistri ad (olcum lectorem in Scotia.
Benedicto macistro
EPtSI. 18.
Es pio patri Coleu. Alouine humilis an. Cheiste
Levita salutem.
A ETDITA Canicare _ prosperirare pacernicatis restrae, roris (UE
LAtaceororvilus sum risceribus. FC quia curiolumce nottriitineris
pucari relrerum in mundonuper gectarum; perhosrulticitacismex
apices, cua providencia innorelcere curari, len au dita leurila. Primo
lciar dilectiorua, quod (milerante D00) lancta ejus Ecclelia in parri-
29
busFuropapacem habet, proticir, e crelcit. Nam F antiqui Saxones F id. R.
_ omnesErisonum populi, in stanre Rege Carolo (aliospraemiis, et alios vrosextoals
minislollicitance) ad tidem Chrilti converllunr. Scdonnorran lacto
idem Rex, cum exercitu irruie luper sclavos, quos nosrionudos dic
inus, eolque lubesicrua dirioni. Graci rero cerrio anno cum el. HB
venerunt in raham. _ a ducibus Regispraetari ricti Fugerunt ad HVCS:
quatuor millia ex illis occilt, ee mille captiri Ceruneur. Similter de
Avari, quosnossiunos, dicimus, exarlerune in Traliam, ee a Clristia-
nis superaci domum cum opprobrio reverli lunt: necnon _ TupCE
Baurariam irruerune; qui ec ipliab exercicu Chrictiano luperari e dil-
verlilunt. Eciam e ejuldem Christianissimi Regis duces de Tribuni
muliam partem H spaniae culerunt a Saracenis, qualicrecenta m. Ilia in
longum permaritinia. Sedheu (prohdolori) quodiidem maledicti
Baraceni (qui e Acrareni) cora dominaneur africa et Asia majore, maxi-
mâ exparte. Dequorum egrellione, cux reneranda prudenria du
dum (ucxltimo) Ccripli.
Decarero (Parer landtimme) Ccincreverenciarua, quod cgot.
liustuus, e soleph vernaculus cuus (Deomilerante) Cani sumus: e cui
amici cori qui apud noslune inpeolperitare DeoTerriunt. Sednelcio
quid denobisrencurum sic. Aliquid enim dilsensionis. DiabolicoFo-
mencoinstammance, nuper incer regem Carolum ee Regem offan
exorrum eC: ica urverinque narigacio incerdictanesotianribus ceslet.
Sunt qui dicune, nospro paccesse inillas parces micendos: Led oble.
ero, ur veltris aerotanctis orarionibus manences vel cuntes munia.
ur. Nelcio quidpeccari, quia rux l’atermitatis dulcissimaslicteras
Prii Epost Lbern
mule

## Folio 50 — 800432142:0070
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000070.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
VELLLUM EPTSTOLARUM
multo cempore non merui videre: ramen pernecellarias orationes
Taneticaristux me quoridie senrire credo.
Mtilicharicari rua aliguid de olco, quod vix modo in Brirannii
t qrii- invenitur; ue dispenlares perlocanecellaria L.pilcoporum, ad furili.
asem ho. carem hominum velhororem Dei. Mtili quoque quinquaginea siclos
noris Dei. Fracribus de clecmolyna Caroh Kegis: (obsecro ue procooretis:) et de
riea elcemolyna quinquaointa siclos: _ ad AWArales FraErCS BAIBu
vincea, cringinca siclos de cleemosyna Regis, ee eriginta de eleemo.
Enamca, ee viginci liclos de cleemolena paeris tamiliae arcidae, a vi-
sinci decleemolynamca. e per lingulos Anachoricastres liclos de
Puroargento: uc illi omnes orent prome, et pro Domino Regeca.
rolo, ue Dcus illum conterveradcurelam lanctae sux FCcleliae, de ad lau.
dem egloriam luinominis. Exauciarrosomniporens Dcus prolan.
Eta lua Ecclelia intercedentes; ec proticere Laciar in laluris xeternae
DOlperiTaTE.
R F C F N S 1O.
Carshujus existola d Cmbielmo Malmesbariensi. libro T. de Cestis Regum Angetorum
cap. 4. producitur: sed incerram ex duobus antiquissimis Cotroniata is bd C uN
descripsimus, in quibus ex alia ad Tolephum illum habetur, cusuo in sab etstoli salta est
mientio: ubi de C Olco vel C olcano, itameminit. Sanus ell magilter velter C olcu, d
lani amicicui, qui apudnoslun.
ENKZ. 1a CALDII Scori PresbYteri, ad TLISTLIMI Abbatem.
A
fs.
Ca Praefatione Commentariorum in Mlatibaum.
NINe octingencesimo decimo quinto lncarnationis Salratoris
L.=SESEIChricti posquam piusac mirissimus Princeps, S. Ecclesia
Carhrolica filius Ludoviens, anrro secundo Imperii fui, cclesti fultus
auxilio, acversus barbaras nationesmorilterexercitum; acque abe.
unce ec dilcedenre cua paternitare ex palacio jam dicti Principisad
charum dilectum que cibisemper cui monalterii porrum: iniunxilti
mihi, ucaliguod dionum memoriae opulculu in exposicione Lrange.
liiadlegendum dirigerem Fracribus monalterii restri, ec. Ad quol.
Cuit
Ar. C. heiav

## Folio 51 — 800432142:0071
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000071.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
Dralteribo
Oeceadiii
i
a0
TCS:)
res bala
decic
rcidae, I1.
5 liclosib
ORCd.
sinca liclo
 a
El Plom
IS XIBIM
uM AngeloIM
Becae Codicibm
istola facta 
et Colcu,_
Dbac
DauM
SSaIVatOn
S. Ecclelia
electitu
2lque abe
Principisa
r: injunxit
nCLranB
Ad qu
CUt
TITBERMICARUM STLLOGE.
cunque rero l per hoc sire per aliud quodcumque opusculum
asticia nominis miperreneries intercessionem peccatorum meo-
ru lupplex ab omnibus exquiro: lubnixa prece depolcens, urita a
 Domino nostro Aagireris, uc omnibus delictis meis
atque peccaris (omnibus opiculancibus vobis) consuccudinaria cle-
mencia e copiola bonirare deleris, de sinon ad idem praemium, Cal-
cemad cumdem vos portum quicus F ridear perrenire.
R F C F N 5IO.
Deeo Bostonus Furiensis, in po L. atalogo. Claudiusmonachus, ee disci-
pulus laneti Becae lecuncu salam. Aoruiccirca annum Chricti 815. de Ccrip (IF
ex opulculis Origenis, Flierons u, Ambrol. Iilarii, aueustini, Rutini, foannis.
Fulgencii, Leonis, Maximi. Clegorii ee Beda; super Erangelium Macchaeilib. 3.
Fum annum, ex istos aur  Commentariorum borum Praefatione authorip se comme-
morat: cujus ea tantum pars hic est adscripea. quem aci finem historiae anni 815. intomi 9.
Aopendice, ex Vallicellana arvis an bibliorheca acrexuit Caesar Baronius. Nosverd
inceorum hoc opus cum alibi vidinus  Cantabrisiae, in Collesii Benedictini es Aulae Pem-
 fort. nOE
P. 9. velic
Perrenire.
brochianae Bibliothecis.
Ls CLALIDII, ad Dructerannum AbDateM. EPtOK. 20.
Praefatio Commentariorum in existolam ad Galatas.
Domna ussmo.  in Christo summomihihonore (in-
culariter excolendo. Dructeranno Abbati,
Claudius peccator.
Res, nitallor, excodapliusjam perrranleunerem porenmni, quod
meadhucin Alre Colpicisarro, in palacio puprincipis Domini
is; Modo Imperatoris) derentum locordia senlus
mei, cua tervida ectioneadorlus es excirare, uc aliquem Fructuo-
sum laborem in Epolismagistri Ceneium adsumerem Apostolieauli.
Sedquia laboriuda rurbinibusmundi depressus, hactenus parere
juctioni cux nects  hargienteDc0) inilto Ouadragelima
tempore epilceum beacijam dicti ApoltoliPauli ad Calacas, excracta.
ribusbeacoru Augustini ee Hierongmi Paerum, permixtisprocurari
ordi-
Luaoo umRCG

## Folio 52 — 800432142:0072
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000072.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
VET ERLIM EPISTOLAEUM
Ordinare lentenriis. In quibuseractaribus cum ad conoruencem et.
policionem mulcadeesecernerem, verrimeadalios librospextari
jam patrisi sugustini; e exinde eam, quae in illis decrat tractacibus;
explere Audui expolicionem. Nonnusta etiam, uemihivisumm est, inted
illorum locutionem, mea ctudui conjungere verba; qua ueramque
expolicionem absquescissione conjungerene, ee legentis exercerent
Cculum, de Castidium tacerencericare. Llancincerim; quali manubius
qualdam, tuae orans dirigere Cudeo Pancticari: ue quories cam manu
cenueris _legeris, meimemor cRedioneris;. ex in unum conjungu
immmerlaubique praesens Christi charitas, quos spariarerrarum dilso.
cianc. Decacerisvero Existolis, jam mulca inmanibus noltris ienen.
TUTCxCCPTA: ad quas (si Dominusvoluerie, _ vicam acque lalurem
concellerie, orancibus vobis pro. nobis) ad expolitionem illarum
quantociuspocuero, occedere procurabo. Pius ermilericors Deus.
reverendam mihibeacicudine cuam, ad profectum a ornaum be
cleliae lux, et annismusciplicare dignerur, et meritis. Valein Domi.
nO, Vit. Dei, e memento mei.
R E C F N SI. O:
Habeneur Claudii in existolas Pauli Commencarii in Bibliorheca Caenobii C assinensis:
Cex dono Theobaldi Abbaris, ut ex Cbronico Cassinensi Feonis Ostensis, lib. 2. cap. 53. intellin
Sit) es S. Cermaniin urbe ancissiodoro; unde enarrationem existola ad Balatas, cui hab pre-
fixa est prasatio, descripsit Perrus Pesseliarus, es Parisiis anno 1542. in lucem emisit. Rjus.
deminlibros Mosis, Judicum es Rush Commentarii (quorum meminit Trithemius) ana.
Iicubi adhucentent, nescio: ex libris in Leviricum, has tantum sententias cuatus invenibs.
 Sicur qui lanus fere rorms, proparre aliqua leprolus, remorerur, d caberna.
culonimmundus; sic qui L.egisprxecopcs eranlore dicur ex aliqua porce, nihil ex
cultodiamandari juratur alcerius; qu’aeransgressorunius reus ect omnium Item,
Chriscus in Ciuce carnem luam tecienobis chbilem. Nilienim Cuissereruei.
otixus, acrificium corporis ejus minime cOmederetur. COMedITE AULEMHuNB:
nmemoris Dominicae passiovis. Crucem iamen prreveniens, in Ccena Apocton
lorum seipsum immolavic, qui postrelurrectionem in cesli Pabermaculum suum
lansuinem introduxis, porranscicacrices pastionum.
x. Cludrus luper Lericleum; l1b. 2. Cap. 4. FIF. de lepraxorporis aurcuris, citat. d mar
hinem Flesychii in Levisicum. manuseripi. in Biblosheca R 81a.
GILDAE,

## Folio 53 — 800432142:0073
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000073.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 71 lines, status machine
ENTemer.
Cospratui
actalibus,
 elt,int
anigu
execerem
Imanubi
CaM mai
Conjunest
21 ereM di.
AriS Ien
UC Talurem
E illarur
ClSDe
racumea
In Don
D. 33. IMtel
CuIBaCprA.
ii cassimenti
nisit. Ejus.
Mins) aBd
atus invenilu
a CaberHA.
rcc, nihilet
perilum. Ieiti
ilser eruci
DUTCM BUMB
end ApOIO.
eutum (ou
(ita t. A) MAI.
BILDA
ETIBE R NIOARIM STLLOOF.
SILLLE ad Rabanum monachum.
Praefario inlibrum de Computo.
Dilecto fratri Rabano monacho, Gildas peccator
in Christo salutem.
Fgimus seriptum in Proverbiis; Meliorem sapientiam cunctis pretio. Prov. Si 1
sissimis: es omne desiderabile ei non potest comparari. Ideoque (Fra-
ter dilectissime) graciasago Dco, qui cibi eiusamorem inlpiravic, cu.
juspolessiormundi diricins contemnie; teque reddit suo Fulgorede.
coracum, ee proximiscuis profectuolum. Pecebas ergo, uc quibusdam.
de Compuropropolicionibus, carum que minus perfectisrespontio-
nibus, quasmiti proculerasnelcio a quibus confactas, Aylum adhi-
berem; calquecibi lucidiores redderem. Eeciquanrum poruisled
noneoordine quoibipolias repperi: quia contula leriesrim coono-
scendiabCculie, e tadium lectionisinrexir. Pleraque ergo, quae iitii
magis necellaria ridebancur addidi; e ordinem inipsisrebus dispon
nereconeendi. Inde quoqueerenir, dum brevitari Suderem, e ta-
meniplarum rerum vericatem pacetacererellem; Quoduniuslibri
quancicarem dericare non polsem. C’ompolui quidemexnumeroe
temporum articulis quendam Dialogum, e nominicuoiplum dicavi
In quo Fnccesaria mihi ridebantur incerrosandi, f Discipulinominc, Fforr. ad e
e quae cespondendi F Maxistrivocabulo pexnocari, e non hXCTaN. qux
fort. In.
cummodo propriis racionibus, le detiam ex antiguorum dictis, ee lan cerrogin
ctorum P’acrumlontenciis, enocare curari. Ideo (Fracer charissime) da e re.
haeclesens, lciasmenon disticulcari veiborum auc obscuricari len sponden
daoo
cenciarum uduisse, immo magis plana quaeqi Faciliagi collegisc; et
qua ex proprio inserui, ad dilucidandam iplam vericatem laborasio
magis, quam aliorum impericiae insultasse. Nulli enim mepraeForo;
ledbene quarencibus, e fidem Cacholicam rice serrantibus, pro mo
dulo. meo. comirem spondeo, aejuniorem subdo: quodmitii divinai
oracia concedatur quamdiu vivam, serrorum Chrilti serritor, e bene:
docentium audicor. e bene laborancium aliquantulus adjutor exi
Ram. Dilectionem cuam masestas CHrisTInUINCR IN PErPCTUUM COM.
lerrare disnetur, lancte trarer. Memoremrenoltri obseero, ueguanco
d
ciciuiss
EP1ST, 310
AM. C hristi

## Folio 54 — 800432142:0074
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000074.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
VETERUM EPISTOLARUM
ciriuspolsis exemplaristius libri, quod cibi ad relcribendum direxi
ablolras e mihiremittas.
R F C F NSIO.
Habetur ManuscripE. in Corroniana Bibliorheca liber ejus de Computo, 99. Capiculis
constans: praesixa Praefatione hac ad Rabanum; quem ex monacho abbarem Fuldensem vest
annum saluris 820. factum fuisse constat. Illud vero rempus aecari Gildae illius quariiqua.
drat, quem genicorem Elibernienlem Scocum habuie scribis Balaus es Cuduillein
Anibus Scororum Fribernienlium ex Lalando addit, quanquam Historicum opus, quod
abueroque illi tribuitur, illudipsum plane est, quod in voracioribus exemplaribus Ninia eri.
a s
EPIST. 2I. JDAMTITIS Scori Fricene, ad Carolum Calrum,
Francorum Regem.
In Preopacitia, Latine a seconversa. Carmen.
Anc = libam, sacro Crxcorum nectare Farcam,
LL Adrena Toannes Xx spondomco Carolo.
Maxime Francirenum, cui resia Cemmata Fulgenti
Munera rociteri linccibigraca cui.
Vosqui Romuleas nelcitistemnererechnasi
Actica ne pisear Tumere ormnalia.
Ouorum si quaedam pormescincilla relucet
TIlibus Rusoniis, si liber aspicire.
Mollectum sinon nostrum munire laborem;
Firmetur restriponderejudicii.
Siquidnodosum durumvenoceturiniplo;
Parcire. Cecropidis Atricarela lequor.
Achimendosus declinerrramice recto.
Mellisuo restro Famine corrigice.
Duod si quorumdam mordeturdenre Feroci;
Iloclere, namquemeo concisicflieronymo.
aciBlu, liberatiomem quae vino HC.
Ht FOrF. sendo a GLXCO avErda, quo d libare Lignificat.
An. Chricti

## Folio 55 — 800432142:0075
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000075.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
m direri
99. Capiu
uldensem post
_ GuarIIGuI.
Atuduisten
UII OPUE, qu
bus Winiedi.
alrUI
pMeH.
n.
HIIBERNICARUM STLLOOE.
Elc vero ctabilis maneat fundamine Armo;
Resalistachmo tigere lutticier.
Erediderim multostangentum Cumma Cophia
Non delpecturos donula noltra Forc.
Sudorisque graris rencabune carpere fructum:
Forlan virturem vilia verba renene.
Sapelolene spinis redolentes creicereAOrCS;
Nodosae viris CumitururaFerax.
R F C F N 5 IO.
Dehoc. Cuilielmus Malmesburien sis lib. 2. de gestis regum anclorum, cap. 4
Hloc tempore creditur Fuise Toonnes lcocus, vir perspicacis ingenii de mulca
Facundia: qui dudum concreponcibus undique bellorum Frogoribus, in Fran-
ciam ad Carolum C alvum erantierat; cujus rocaru Hlicrarchiam Dionphri
Areopooicae in Lorinum de Crxco veibum e verbo eranstulie, es Nicolaus L.
in existola adipsum Carolum Kelacum cA Apostolarui nocro, quod Opus B. Dio-
nylii Arcopasica, quod de Divinisnominibus, vel C celestibus ordinibus, CrXco
delcriplic eloquio, gnidam vir Toannes, genere Scorus, nuper in Pacinum eran-
Rulerir. Huicvero translationi pramissum est hoc ad regem Carolum Carmen: Cujus
primum distichon (quodricuh vise reliquis versibus super seriprum fuisse videtur) vir do-
cusita legendum censuit:
Eiimc lbrum, lacro Crxcorumnectare Carrum,
Adrena Toannes F pandomeo Carolon
 paulo post:
Parcire Cccropidis; Arrica vela sequor.
X vel man
ao
Ejuldem TOAITMIS, ad cumdem Carolum.
In eadem Arcoparirica Praefatio
Gloriosissimo Catholicorum Recum Carolo, Foannes ex
trenus sophia studentium, (aluten.
AIde quidem admiranda, dignisque rircurum laudibus elt exag
reranda, Cacholicorum virorum reliciolissima lollicitudo: qui
dum rix humanse periculolis exagirari videntur xruminis, Rxsta-
MeM
FDESC, 230
Circaan-
num. 858

## Folio 56 — 800432142:0076
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000076.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
VETERUM EPISTOLARUM
menmeneis incentione dirinarum rerum laboriolis inrestigationi.
Duspurgati, Tructuolis inrencionibus illuminari, perperuisimmur.
bilibulque rericaris atque dirini amoris concemplacionibus perfectii
nonincermoreales habitare, sed in caelectem conversationem murui
penicus osejudicandi lunc. In quorum numerovoselle cancticros
nullus recte restrosaffectus incuencium dubieare permicitur, piiltime
oloriolisimeq; Regum, quandoquidem cirilium (plulque quâmeiri.
lium) bellorum maximis altiduilque percurbationibus, d insupererii
paoanarum senrium barbaricis incurlibus Chriltianorum regnum
pallim inradentibus allisi; non camen regatis animictabilicare dejedti
(qualiquoddam immobile laxum Nepruni limice naturaliter de.
Exum, crilpissimos ralidistimolque caerularum cumultus cabili dun
raquefroncerexellens) cocoreltra mencisintuiturotaque cordisce.
vocionelanctarum Scriprurarum secrera (ducente Deo erarionis lu.
minc) inreltigaris, inveltiganrelque diligiris. Penon Colum Latialis
eloguimaximos lanctissimo sque auchores perquiritis; verumeriam
inquomencum aedilicarionis Cacholica Adei, novis modernisquee
dicionibus, in laudem Christiani dogmatis, sellados Patres pio attectu
addidistis consulere.
linc ck quod ingenioli nostri parricarem non dedignatiellis
impellere, necnosrelur oriolos inercix que Comno lopitosperpessi
eltis dormire: ne dum ssesperiis Colummodo apicibus sudium impen.
dimus, 2d purissimos copiolim olque Oranum lacicesrecurrere, tau.
umque inde lumere non valeremus. Tulsionibusicaque rectrisne.
que volences, nequeralentes oblictere; rudes admodumcironesad.
huc selladicorum Ctudiorum Faremur, (quidenim pudeat nos tateri
veltrae mansuecudini:) ulera riresnoltras (iplocam en Ducc, quiett
2 COr. 4. 5. luX mencium, e illuminat abscondita tenebrarum) libros quaruor landi
Parris Dionysii arcopasitae Epilcopi Achenarum (quos scriplicad Zimo.
Theum Epileopum Epheliorum) e decem Epistolas ejuldem, de Coix.
comLacinum cranltulimus. Opusvalde (uc opinamur) antractuo.
Cum, longequeamodernislenlibusremorum, mulcis inrium, paucil.
queapercum; non solum propceranciquicarem, verum cciamcaele.
Etrum aleirudinem mysteriorum.
Ferrur namque praetarus Dionyscus Fuisse discipulus acque adjuror
eauli Apoltoli, a quo Achenientium consticurus est EpilCopuS. Cuus
d

## Folio 57 — 800432142:0077
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000077.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 76 lines, status machine
curalerd
lernisquie
SP
dignarielli
105 perpell
um impella
ITTCFC, Mal
veltrism
LITOnCSal
nOS tarer
HCC, quI
Icuor lat
licadZ
lligationi.
ISimuIa.
udtectii
Dec muiale
Constiruros,
clspiillium
C quameiu
Clupeteit
Um regnu
licale desel
5 ctabilid
re Cordisie
CrationislI.
olum Lauls
vecua
eI, de bit
accactu
 palo
TCcIAM CCI
Eque adju
OpU
1
TIBERNTCAREM SPLLOOE.
_ Cucas commemorar in Actis ApoCtolorum, e Dionysius Fpi(Co- AP. 17. 3C
pus Corinchirir anciquus: beacus quoque Polycarpus in Lpistola ad
Fceleliam achenarum. Eusebius icem Pamphili in Ecclelia-
Rica hictoria; nec non eciam lanctus P’apa Grecorius in homelia
Cua, ubibrericer Angelorum ordines expoluir. lunccunden quo-
que monpealaciriri, ledaliimodernicemporis, allerune (quantum
Vica ejus a Edelibus viris eradira cectatur) cemporibus Papx Clementis
(succeltoris videlicet Petri ApoCtoli) Romamvenille, et ab eopraedi-
candi erenselii graria in parres Calliarum directum tirisle, ee marey-
rum sloria coronacum fuilse, cum beacilsimis luis conlorribus, Rustice
Ccilicet aEque Eleutherio.
Hlaecigicur noltra qualilcum querranslacio, non quidem prolixae
indisec (ucarbieros, apologixi cum omnibus ejus amulis (quicum
que e qualescunque line) Facillima un arelponsione poltimus occur-
rexc: Vestrae videlicer Cellicudini neque pornitte, neque debuisse
non obedire. Siquis auremnimiscardae auenimis inulrata redaroue-
eic elocurionis: aerendae non me cancum led e sc iplum nihil pollei. COr. re
plusaccipere, quam quodipse dictribuie, qui dividit singulis propria n.
pront vult. Sin reco oblcuram minulque apertam praedictae incerpre.
cationis leriemjudicareric: vidoatme operis hujusinterprerem ese,
non expolicorem, ubivalde percimesco, anetorre culpam fideiin-
terpretisincurram. Acli aue supertua quaedam luperadiecta cNC, auE
deinceoritare Crraeca constructionis quaedan decle arbitratus Fuerit:
recurrae ad codicem Craecum, unde cgo interprecarus Cum; ubi For Y fort. six
rasseinveniccicane F esse, necne. Hloccamenmihiidoncum tore
atbicracuslum: omillis aliorum conjecturis, unius lolius arbitrio ue-
CAMDEFE, CHIOBOFECE MCOBTEMDETATE.
Sanctus ergo Dionysius (urpraediximus) Preoparita, exvicovi
delicet Marris denominarus, (Ares enim a Craecis bellum vocatur:) pri.
misjuvencuris lua Aoribus Academia Rudiis crudicus; deinde divi.
noacqueinettabilimiraculo solaris Pelypleos, qua Facta cltcontixo
Dominonostro lesu Christo Crucispacibulo commorus, ipse liguidem
uc in quadam Lpiltolarum luarum commemorac) dum eler iuxta
Heliopouum cum Polycarpo Epilcopo: Cxeteri (que quiruncaderane, di-
vina procuranre proridenria, mirabilem in modum conspexerac Lu.
nam Sol subcuntem, ac perhoclolem defecisse. Moxquelanet II-
sseris EpisC. Mibern.
a Vid. Henr. Scephani Schedialm. lib. 1. Cap. 19.
AMUMn
517

## Folio 58 — 800432142:0078
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000078.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
VE T E R EIM EPTSTOL ARUM
mumvirum, apoltolorum dilcipulum, ierotheum videlicet epilco.
Dum, sccurus, cujus in cercio hujuso perislibromencionem Facic, eun.
demque Magiltrum luum venerabilem nominae, caererilque rune
Temporis Coipilcopis postA poltolos in Theologia praeterrenon du.
bitac: cum quo, multisque aliis sanctis in unum conreniencibus, Chri.
stum postrelurrectionem corporalicer est conremplatus. AderaME.
queibi, (ucip(c air) lacebus trater Domini e Perrus verrex Apostolo.
rum. Talibus accantis admonitus, dirinarum que Scripcurarum my-
Steriisilluminatus, leripsic hoslibros, hortance neque postulantelan.
eto Timotheo, aliilque quorum nomina in procellis hujus operisse.
pihime declorat. doctrinamque breviterintinuat. Sed praelencisO.
perisincentionem, brevicerincimare nececsarium duximusi quota.
cilius. L eSor Audiolus ingrediacur.
PRIMEIS icaqueliber, qui inscribitur de Calestissierarchia (quod
nos, nonverbum led sentum experimences, possumuslaciie dicere,
de Caelestr Pontisicatu. (eu de Caelesti summo sacerdotio) norem cceleltium
vircurum dispoliciones enumerat, ordinat, segregat, conjunsiti ea-
rumquelanctis cheologis dirinicus maniteltatas lym bolicas Choces
Sioniticaciras imaginationes mysticas) luculenter exponit. Ordinat
quidemin Tuperiores ee medias d ulcimas. Scgregatverointernas
cer Flierarchias. Conjunsitprimasulrimis, d ulcimas primis perme.
dias; micabili extremitacum e mediatacum rarione condunans.
Dilsimilium quoqueFormarum descripriones in P’rophericisvitioni.
bus, plusquam limiliu caelestes substanrias expresius insinuarecon.
trmac. Nullamque vilibilium Ccu invilibilium nacurarum, ab inicio
incellectualis crearura ulque ad exeremum cerrenum que vermicu
dum, nominari; ex qua dirina Pheologia quandam limilirudinem ad
signitiandam omnium rerum caulam (DF. IIM videliCeC) non
meroduCat.
SECTIDES vero, cui est inseriprio de Ecclesiastica Hierarchiou,
humanae nacurx. (Salvatorisnostri sansuine redem pex) unitacem de
nunciac, e similicudinem caiectis lacerdocii, (guancum pestibile cA)
morralibus adhuc ordinatam: cujus lummusP’onrilex ipse elt, quicam
SIbI pEF EraclamCOaPCarici qui otiamcous LLeratehia, ceeteRium
Ut

## Folio 59 — 800432142:0079
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000079.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
et exilco.
lquelune
EaetLeun.
CnOnOI.
aTUt
ulandela.
aleD.
15i Gud
chiasquod
InC dicerer
Celeltium
UngICi ed
15 (hocelt
Ordinat
DINTCENAS
15,DCFMC.
aaWMaM
is vi(IOM
UATCCOH
ab iniiis
vermici
idinemal
CC1) n
Mibile eAt)
A, quieam
eelestivi
Guis
peista
HIBERNICARUM SYLLOOF.
quidem eererrestrium, principium est, e medium, ee Anis ad quem
omniareteruntur. Flaec iraquenostra llicrarchia instar caeleltis eri-
partira est; in eresleilicer Flierarchias. Ourrum prima (cemporali
quidem ordinc, ulrima voro dignitare) legale sit Sacerdoriumi quod
in rariis raldeque oblcuris symbolis per legislarorem Moysen plane
carnali adhuc populo, licerxe que non spiricui lerrienci, distributum est:
cujusmaximus character erac Tahernacului illud in Arabico monce
figuratemonstrarum. Secundarero, qua estmedia. Sacerdorium quod
nuncest: Fccleliam diconovi Toltamenci, sub gratia quidem consti-
cucam, parcim (ymbolis vilibilium lacramenrorum dispolicam, parcim
verovericaris concemplatione pertectam; _ est finis praecerire prima,
inicium verotucurae tlicrarchia: quae estterria, jam ex parceinchoata
in primiciis concemplationis, perhcienda vero poltoloriam Futuro
relurrectionis; quando, vilibilium lacramentorum velaminibus lub.
lacis, iplam verirarem perspicua claricare contemplabimur. Ideoquo
praelens Eccleliactica (lierarchia (uc diximus) media cstincer legalem
praeceritam de calestem fucuram: gnoniam non Colum aternarum
rerum lymbola peragit e rilibilicer conliderat, uc legalis praterita;
led e piricualem incelligenciam inveltigare, inrenireque non celtat
ut calestis FueUTa.
TFK TIEIS dehinc continer dirinarum nominationum virru-
ces, ideo que de Divinis nominibus rocieatur; quia in eo lecrerisima (ub-
cilictimaque relerantur mrsteria delInicare e Trinitate diviux elten-
cixe. hoc ek, quae nomina dilerecam, qua unicam inlinuant Deitatem;
quae per scinhrumanato Filio conveniune, quae hunius Tolius omnium
caula inprimordialescaulasprima processio, ac percas icerum a Cum-
moulquedcorlum mulciplex cheophania; in genera quidem, in spe-
cies, numerolque vilibilium e inrisibilium narurarum ubi luperna-
curali contemplatione docere perlpicitur. plus limilia ese _ apPrO.
pinquare Deocasquae non sunt quam quae lune (noncamen priracio.
ne substanciae, led Tuperexcellentia naturx) quid distacinter causas
_ Cauactas malum nihilesse, neque inrerum narura sublittere, ne-
que u, neque rircuri, neque opcrationi nocere: ca quoque
Odxe perpltrationem de Deodicuntur, per excellentiam iniploin.
elligenda cAC.
pante

## Folio 60 — 800432142:0080
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000080.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
se
VE PER UM EPYSTOLARUM
OTIARTCSde Mrstica Theoleria, quantum cearetior sccaereris
inserrrionibus, cantum largior in lensibus. TInde d in duas maxias
Loricx dilciplina diridieur parces; cataphaticam plane e apophaticam;
id clt, in ese, _ non ese, ubi analptiex artis FeguliS UTIEUF; _E HOSPTR.
clarissime commonec, per priracionem omnium quae dicilevincellioi
Polunt, oporcere ad vericatem quae est caula omnium qua ab, ca et
peream, ee in ca, e ad eam, e proprercam creatalunt, per excellen.
TiaM CNCNLIX RCCUTECTE.
LETMATNE Gidereo viony us auxic AcheNaS,
Preoparites. masniticulque (ophos.
Primocommorus Phabuslubeunda a Selend,
Pemporequo b Aaurokxus crac Dominus.
Moxur converlus, mira Rupefactus ectypsi;
Consequiturz audens ssierotheaducera.
Ouimoxedoctus: praeclarus namque magister
Pncumacis excclFOMEEFENAEUS CPAE.
Necmora, pertulgens caleltis luce d Cophia,
Attitas edocuit, de quibus ortusadest.
Namque FeruncPaulum, qus Christum spaxlicin OrbeMs
Ipsi Fclices impoluie ManUS..
Altmoxperfectus Doctoris e lmmachusinctans
Rexit Cecropidas pervisil farchiereus.
Alca dehine volicans Paulum lupra altra lecutus,
Emprrei caelicerria regna vider.
Sulcipicad Seraphin pritios, Paneto(que Cherubin,
Echereosquerhronos. quo ledecipleDCuS.
POAhOS. virtutes, dominatus, aeque potentes;
Aominibus lacrisenicet ordo leguens.
Apxcore-
Mencibushouramiscertiairaxis inest.
Elosigicue numeroscerno ter limire septos,
Pradicti paeris myltica dicta docent.
a o2KMI Cuna. b SDBC, CruCI. C _d dV a2O. Spiriens. d oovias. sapientia
Z. Commilito. faezcecvs, Pontisex. 8 Craecus ilte versiculusin
MS. exmplariob imperito librarioieserse depravacus; uc a nobis omnino retti.
mminoH PODET. H segriors, calestibus i a E15 orde
RECEN.

## Folio 61 — 800432142:0081
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000081.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
CCrreris
AaXIMAS
haticam
ROSPTR.
Incel
ab, cab
excelten
Diac, sadienit
rerHCMIUS
AMBItB tel
RECLM
TIIBERMTCARUM STLLOOE.
R E C F N SI Ot
Haec eriam Epistola pramissa est libris S. Dionylii Accoposicx. gnos Johannes
Frigens rranstulic de CnaecoinL. scinum, jubenceac postulanre gloriolistimorege
Carolo, Ludovici Imperacorissilio, ut habetur in libro Manuscripe. quo hic sumusus.
Colleoii 5. Frinitatis Cantabrigie Joannis quoque nostri putantur esse Exserpea illa, qua
interMacrobii scripta feruntur. De differentisde lociecacibus Cracil. atinique rerbis
hac ad finem notatione adjecta. Explicae deAoracio de libro Ambrolii Macrobii
Theodohi, quam Johannes carplerat ad discendas Craecorum verborum resu
la5. Atque ita etiam censuit P. PithaeusV. CL. esehunc Johannem Scorum, virum
illum Crxcae Lorina quelingux pericissimum, qui Corolo imperacori coaernens
d Dionysii libros Locinos Fecit: quemadmodum in suis ad hunc libellum noculis monuit
Johannes Opsopaeus. Refert 10. Balaeus (Centur. 2. seriptor. Britann. 6aP 2.4.) es eum securi
alii transtulisse eum, in creslinguas, seilicer Chaldaicam, arabicom e L acinam,
Aristocelis Mloralia delecreris secrerorum, seu recto resimine Principum. La
rini seripri duo penes me sunc Manuscript. exemplaria: quod posterioris alicujus Lohannis
opus esse, mihinon est dubium.
AITASTASII ROmanae EccleliX Bibliochecaru, 20
eundem Resem Carolum: deidem ArcopaILICIS,
∞ Johanne Scoto corum Interprete.
ebo
Mucat. 
Ncercaerera cudia, quae tam laudabilis actio quam Caluberrima com-
monicio, quineriam odoritica volans opinio de virucum ac morum
quantiracecuorum (d Dictatorinclycc) mortalium menres excitac, et
ad effodiendum Capiencix horcacur velue chelauros; illud quoque
nonmediocricer eAadmirarione cupendum, quod non solum Lati-
nos Parres, cd e Craecosrimarinon cellas, ec Kloman a lingua pollentes
Pelalgarumtacisrerum non experres. Tu quippetacis, quiadtacien.
dum luscitas ee horcaris: quia e nos sapemasnam domumtecilte
dicimurnon camenmanibus, sedattati bus. Beacusitaque Sreopacita
Dionyssus Achenientis anriltes (quem incer excera constae indultriâ
cua, praectancillime Principum, in Lomanum lermonem rranslatum
(cancum est, ucipso vatenciusnolti, ad incelligendum difficilis, quan-
cum Cerinone lublimis: immo quanto difficilia unineclectu _ alta
MyAC.
CirCA aM-

## Folio 62 — 800432142:0082
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000082.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
l
VETERUM EPISTOLARUM
myCceriis, quae ipse perscrutacus, Cuperna rerelante graria, didicic; e
arcana Theologix (dirina sc ducence manu) ingrectus in lanctuarium
Deis ablaco relamine penecravit.
Mirandum igicur est, quia Pierascua neccalia indiscussa religuir.
Sedhic licetinterra ambulet, tanquam in caelis converlans ambir.
icaur, veluri quidam (ucita taceamur) angelus vel caleltis homo, lan
eta lanctorum ingredi contemplatione ridearis, e ad abdica e adyca
dirinx ineftabilitacis (quancum pollibile est morcalibus) acutis spiri-
accessisse. cualium oculorum rilibus t accepisse credaris. Mirandum est quo.
que, quomodo rie ille barbrrus (qui in Anibus mundi policus,
quanto abs hominibus convertatione, tanco credi pocuic alterius
lingux dictione. longinquus) calia incellectu capere in aliamque
linouam transferre valuerit. Johannem innus Scotizenam virum,
quem auditu comperiper omnis lanctum. Sedhoc operatus estille
aetitex spirirus, qui hunc ardencem paricer de loquencem Fecir. Nisi
errim exgraciaipliusigne charicarisAagraller, neguaquam donum
linsuis loquendi procul dubio lulcepissee. Nam huncmagiltra
chariras docuit, quod ad muleorum instructionem d aedificationem
PaCTaviE.
Verum etliadmensuram dacus estci spiricus: ipse ramen, pater.
nis doctrinis im bucus, quancum pocuiefecie, et prodesle proximisul.
trarirestentarir. Siguidem praecer illa quae hunc laruisse proban.
cur; ex his quae sparlim a quibuldam de praedicti Paeris lermonibuse
exiltolis ancenos interprecara inveniuneur, plurimum ucilicari Lubera.
Xic; quia caneo ltudio verbum de verbo dicere procuravie: quod
genusincerpretationis (licer e ipse plurimum lequar) guancumrillu.
ltresinterprecesricene, cua protecto solers experiencia nonionorat.
Duodeum non cgisse ob aliam caulam existimo, nili quia cum esset
humilisspirieu, non prxelumplic verbi proprietatem delerere; ne ali.
quo modo a sensus veritare decideret. Iinde Factum eA, uctantum
virum, quiper se (quia incima ee ardua quaeque urriusque philosophia
penetralia rimari propoluic) perplexus noctris intellectibus videba.
cur inera cujuldam labirinchi difficilia irretirer, ec in aneris profundio.
ribus inrisibiliorem quodammodo collocarer; et quo interpreta
curum susceperat, ddhuc reddererincerprerandum.
ud.

## Folio 63 — 800432142:0083
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000083.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
aetuarium
Maleiri B
a lengll.
(aIS acuoIB
homoial
dica la
2CUIIS lom
lum est qua
nei posis
deuic altei
in aliamest
nam virull
eracUS ellib
inEecit. Ii
uam dom
InC magill
lificarionet
MCM, palu
FOximiSII.
AC proba
monibusi
licaci luber
vic: quo
lancum ill
lonignois
uia cumen
ereTe; n
ECL, VETaNI
ephilolopa
Ctibus ridem
TISPFOIUI
en 1Ci
HIBERNLOARUM STLLOOE.
Ouapropeeripsemerito auxius, caepisedulo quaerere, siForre
reperiri poruisler praeceptor quilquam vel aliquodlcriprum, quoenu.
cleance, tantus Pacornobis liguidiusillucesceret; de (quiajam perin-
cerprecis industriam lingux nostrae Fucratrraditus,) noctris paculis
reddererur perfectius incellectinus: Cum ccce repente paratheses (IVe
Scholiaincum (quae Costantin opoli polirus videram) ad manus vene.
re, quibusurcunque incerprecacis, mihi aliquantulum magiscmicuit.
quae inmarginibus interpretari codicis ejus, ue in Crxcorepperi, mox
incerprecata urcumque (donec a docto eliiisinLOrPFOTAEENEUE) re-
spondencibus signisinterpres ego Caris imperirus appolui. Veltraque
oloriolae lapieneia porissimum tore miccenda immerirojudicari, ve
scilicec, quae fuic alcerius interprerationis horcatrix e auxiliaerix, (IE
etiam nostra qualilcunque lulcoperix e approbarrix. Iploruur aurem
Scholiorum Cire parathescon quae cun que in calce lui lignum viritiexe Ceu-
cistrabene, a beaeo Maximo Conteltore d monacho inventanarran-
Tur; exrera vero lancti Johanni Sycopolirani exileopi esle Feruneur. Sane
ubi a verbis incerpreris (cnoliaipla dilsenrire vidi; uc Lectorguid de
appolica dictione incerpres senserir, quid scholion insinver indisficul-
ceraguoscat, e rerba incerprecis scholioinlerui, et quaticerealcholit
compolicorpraculericinnui. Sed e, licubi opporcunum forc con-
speri, exme quoque (quoniam elle aliter non poruit) paucillima
quaedam, ex qua facilius ab incelligenre agnosci poteranes inter-
Dolui.
Praecereanorandum est, quod licerranex glorixranea que scienriee
sve antiquiraris ilte lanctus Dionysins Fuerie, nunquam ramen aligua
opulcula cum cdidisse (nisi Fallor) quaecumque Orthodororum
(cripeaeradicio prodie, priusquam Romani Poncitices (videlicet Ore-
corius, Martinus, e A2atb0) dictorum ejus in conleripris luis mentio-
nem fecerinc, d ea perhac probabiliajudicamces admilerint. Crecorius
scilicet in homeliâ capiculi Frangelir de cenrum oribus _ decend
drachis; Martinus in Synodo sua guam R omx contra haererieos cele-
brarie, e Aracho in Epiltola quam ad sexcam synodum deltinavies
unde ego veram esse Crxcorum oxinionem conjicio, perhibentium
libros ejusapeioribusharcricis oeculcacoss donce longopoltrem
pore ex opulculis ejussolus codex quinunchrabetur, cARomae ropce.
rus, cacerilque mondum invenis, in CirxCtam a(paEFaBUS. Edidie
Crd

## Folio 64 — 800432142:0084
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000084.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
64
VETERUM EPISTOLARUM
enim alios, uripleinnuir, libros; quosnec Craecus quisquam, nec ad.
hiue poruicinrenire Lacinus.
Et quidem Cucasin Actis Aposolorum, Fusebiu sque Pamphilie
aa 17.Dionysius Corinchianeistes, de co quaedam mirandaeradunc: quae vero
Ecriplir (nilime obliriotallar) omminonon eradune. Suadec aucem ad
hocira credendum eriam illud, quodnemo probabilium Penctacorii
(licurejusmoris estpriorum dicta exponendi, ex luis opulculisiule.
rendi) seripris iplius ucieur, auc horum cujulviam reminilcitur. Deni-
querirmagnus es AposolicxledisPERCCPEOE Constandinus philolo.
phus, quiRomam sub rencrabilis memorix darianojuniori P’apare.
niens, S. Clementis corpus sedi lux reltiruie (quique corum codicem le.
pememoraci ememorandi Pacrismemoria commendabat, de quan.
cum ucilicatis medulta ejus habebat, audicoritus comen dabat) solitus
crac dicere: quod si lanctos, videlicet priores inscicuroresnoltros,
qui haererieosrix es quodammodo cum Fulce decollarerune, Diony.
sium contisiller habere; cum acuco illos gladio proculdubio truci.
dactene, innuens profecto hujulmodi dicto, quia quorum ostaborio.
hus _ Forre cardius obstruxerune, Facilius es acurius sive relocius (esi
Quippe dacurum ligniticat d velox) obmurelcere coesislent. AC polt
praelacorum lanctorum sedis Apostolica peaesulum memoriam, tam
Seprima ee Octava Synodus, quam Lacini e Cirxeci Doctores, non so.
tum quis renerabilishic pacer scriplericinnuune, Ced ee restimonia
ex Scripcuris ejus Frequenter astumunr; ucleilicer Cenlus luos de dicta
canci viri reddant auctoricaris pondere grarida, e cunetismorralibus
approbanda paricer ex sectanda.
Deus omniporens gloriam cuam arerrenis ad calelte reonum
transterac quandoque.
 de quo vide Anactais hujus Praetat. in Octaram Synodum (1omo 3. Conci. general. editu
RLOM, PATF. 2, Pa8, 181)
R F C F. N 5 IO.
Idem hic de Johannis Scori translatione ab Anastasio ferrur judicium, quod postead
Rocero Hovedeno larum est, inpriore parre annalium. Cacolrro satu Flierorchiam 110.
nylii Arcopasiea in Lacinum de Grxcoverbum e verboeranstulic: quo tr, ue vix
incelligatur Lacina licera, quae volubilitare mogis Giraeca, quom policone con.
Arvitur, nos. a. Exhâc aurem Episcola intelligimus. Craeca in Dierysium quae M inimo
tribuuncur Scholia, non illius esse ommia. sed lolannis Sycopolitanii exiscopi a us dieoeis labere
admisitl.

## Folio 65 — 800432142:0085
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000085.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 61 lines, status machine
AMec nd.
L. Gua 1ei
II
Pamphilil
Cautemal
Tractao
CIII.
e0
bat, d qua
dcesnollie
velocit
CnF. ACP
OTIAM, ia
IFCS, BOMI
cestimol
luOSC
MOTTaHIO
ete reg
VIn, guo Des
Herorchidi
1: 900 t1, 1
A pOLIIIONeCB
sium ga Mit
s li
TXTBERNICARUM SELLOOE.
edmixias. Unde es Prologo in Craca edirione Morelliana ritulum hunc praefixum videmus
Hebnoy ∞ r aeris M Elus, n n us ro ZVnonNErS. Prologuslanci Maximi, veli
secundum quoldam, Sycopolicani.
DETBLTCTIENSICIM, ad Lanfrancum Cantuarienter
acchriepilCOpum.
enerando sdeta (antuariensis Fcclesia Nletropolitano
anfran. Clerus (o populus Ecclesta Dubliniensis
debitam subjectionem.
EPIST. 25
Fsrae Parernitari est cognitum, quod Fcclelia Dubliniensis (qua
Hibermae intulx merroxolis est) suo lic viduacapaltore, ac decti-
curareetore. Proprereaclesimus presbrreru nominePatricium,
nobissusticiencissiecognicum, nacalibus ex moribusnobilem, AVO.
Rolica _ Fcclesiactica dilciplina imburum, hdcC acholicum, inscrip.
curarum Cenlibuscaucum, in dogmatibus Eccleliasticisexercicacum. K
Duemnabis quantocius perimus ordinari Epilcopum: Quacenus.
auctore Deo, regularicernobisprxeste ralear d prodelle; e nos lub
ejus resimine Paluoricer milicare pollimus, quia incegricas pexliden.
tium lalus est subditorum: ee ubiestincolumitas obediencix, ibi lana
estForma doctrinX.
+ HX B. Lantranci L. pist. edirxe suns cum ejusdem operibus cura _ Aud. D. L. uea Dacherii
MOn, BCM, COnET. S. Mauri, Pa. 151648.
R F C F N 510.
an. Chrictu
1074
poria cum hujus Fpistolae argumento connexa, ee in Dubliniensibus es in Cantua-
Dumanus, epilcopus Dublinienlis ciritacis in Chrilto quierit, e inEcclesa sanctae
Frinicacis, juxca magnum altore, ad dexrram iplius, est sepulcus. Podem anno ad
reximen Dubliniensis Ecclelix L. antroncus Archiepileopus Concuarixe, petence
CodericoRese. DublinientisEcclelix populo e clero consenciencibusdceligen-
cibus, in Ecclelia S. Pauli Londonix Pacricium lacrarie anrictirem, accepia prius
abipso examsinato Profetione, de lud obediencii (modo ancecellorum suorum,
ieeste CC adthiben dd: Cacratum que in parriam, unde renerat, re
mituc
rienson aitious om intm. e dnoos ineate 2  10)40
jEpist. Hiberne

## Folio 66 — 800432142:0086
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000086.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
66
VE TE R EIMI EPESTOLAREIM
itir, danscases Codericoreenlo et Perdilraoo moximo Regi HI.
Dernix. In Cantuariensibasrevius, hoc modo. Zanfrancus, ordinationis fua QuAEtO An-
no. Catricium Dublinia ari in Eliberma lacrarir Epilcopum Londonix: d
quo de profetionemaccet, alicrerasei, deFerendas Regibus H bernix, digyas
valdememorix concractidie. Nofessionem, cujus hic fit ensio. Pacina LIS. exhibemus,
ex eodem Corroniana Bibliorhecae sadce desumptam. C quo praesentem Episcolam descripsimus.
Eiorae vero ed Recesmis s proxime subsequuntur.
LANEIMCTCI Cantuariensis archiepilcopi, ad
Gothricum regem Dubliniae.
Lanfrancus non suis meritis, sed eratia Dei Archiepi
scopus; slorioso Flibernia reci Gothrico, (alu-
tem orationibus,
T Enerabilem Feaerem ac Coexilcopum noctrum Patricium, quem
(charissime Ali) Fxcelientia restraadnos consecrandumerant.
ilis, honeste lulcepimus, debitis officiis secundum Caronicamin.
Cicurionem laneti Spicieus fraris cooperante) Cacravimus, Cacratum
adledem propriam cum celtimonio licterarum nostrarum (morean-
recellorum noltrorum) remilimus. Oui quamris de gloria vestra
mulcanobis bona, multisque landibus dionanobis reculeric; non ab
re camen esse crectimus, li pex dicanda veltra Audia noltrâ adhiores.
tionepussamus. Sicurenimignis Aante renco clarius lucer, de major
efficitur. lc rera rirtus veris praeconiispulelicius enicelcie, ex in melius
AUGMEHEATUI.
Rogamusigitur, licurrogari opoerer preciosum lanctae Fcclelia
Alium quarenus Fidem rectam, 2b ivlo Deo _ lanctis ejus A poltolis
aeque orchodoxis Parribuseradicam, cum omni meutis lnceritate
inviolatam ceneatis; Fidciconseua opera, iquaneum rires luppe.
runc, exhibeacis; Cuperbis aulloram, hrumisibus placabilem veseram
Celhrudinem oltendacis. In cegro veltro perhribentur homines, leu
de propriâ, seu demortuarum uxorum p rentela conjures ducere:
aiilesitime sibi copulatas proarbitrio et volunesce relingueresnon
mulli luas aliis dare, et aliorum intan da commatione recipere. tlac,
et 
EPIST. 26,
An. C hristi
e
174

## Folio 67 — 800432142:0087
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000087.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
oR esi HI.
QuDEDM.
neonix: 2
culae, dionas
S. ExiberuI.
ascripsimu
2613
alit
Ci_m, Gue
dumerant
OnicamiI.
(aCrAIUIM
(MOTCAN
Oeia veltit
C; nOn d
2dBOFHI
de majot
C in melib
a Eccleli
6 A poltolB
Cinceritale
ires luppe.
I velEram
Omines, let
es ducerei
dCTCZHOB
vere. Habi
et l
HIBERNTCARUM SVLLDOE.
e i qualuncalia crimina, propter Deum ex animam vestram in cer-
ra porestatis restex corrigi jubere: rale (que ros cum dirino adjurorio
veltris sub diris exhibete, ur a amatores bonibona amplius diligane,
_ appecicores mali praras actionesnequaquam exercere praesumant.
Hloc enim Faciences, ec diurius cum terum cemporalium felicitare in
cerraxconabicis, e postcerrenum regnumtine tinerconaturiadca-
lectia regnamigrabicis.
Dlura e prolixius robis seriplissem: Sed haberis robiscum prx.
dictum Ancistiem rectrum, monasticis insticurionibus a puericia enu-
ericum, (ciencia dirinarum licrerarum Ccrennistime crudicum, bono.
rum operum ornamentis (in quantum cognolcianobis poruic) de
centissime adornatum. Ouem deanima reltra vobislapiusloquen.
cem hintento corde audieriris, audientes ur parri spicicuali (in hrisqua
adDcum percinenc) obediericis, obedientesca, quae vobis ab eo
prolaca Fuerine, in area pectoris restri repoluericis: (peramusper
milericordiam Dei, quin neque rosperniciole errabiris, neque
lubdicos robis in pravarum actionum pertinacia Ctare diu permileri-
cis. Omnipotens Bominus contrainimicos mentis er corporisbra-
chio virturis sux Fxcellenciam vestram detendat; ee poltlongam
hujus saeculiricam; ad cam, quaetinem non habet, sclicitorros
perduCAE.
R E C E N S I O.
Gochricus hic non alius fuisse hubst quam Codredus, ozomento Crerus
de quo in Chronicoregum Manme, auannum 1066. italegimus. Codredus lub-
vonricsibi Dublinam, de masttum parrem de Lainellir. Seoros veroicapel
domuir; ur nullus qui tabricaret Horem rel (capham, aulus ellec plus quanelos
clavosinterere. Rexnatusale leadecim amnis, de morcuus ett in intula qu
rocatur a16.
dest

## Folio 68 — 800432142:0088
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000088.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
VETEKEM EPISTOLARUM
Ejuldem Lanfranci, ad Terdelvacum Iliber-
Mlae RCoCIM.
Lanfrancus peccator (s indignus Cancta Dorobernensis
Ecclesiae Archiepiscopus, magnisico=libermae Reci Ter-
delvaco beneductionem, cum servitio 6
orationibus.
TCIlam Deus majorem cerris milericordiam impendie, quam
L Acum pacis ac julticiae amatoresad animarum leu corporum ou.
vernacula prorehit: e maxime cum bonis Regibus regna hujus
undirconanda commitrit. Hlincnamque pax oritur, dilcordisio.
picur, e (uebrericer cuncta corplectar) Chriltiana religionis obser-
vancia Ctabilicur. C uod populis sberniae divinicus cunc collatum fy.
ille prudensinspector inrelligic quando omnipotens Deus excellen.
ciae reltrae jus regix pocectatis luper illam eerrum concelir. Pocenim
taneaque: bona de inagnicudinis reltrae erea Bonos pia humilieare,
Conera pravos districta sereritare, circa omne hominum oenus di-
Screcilsima aequicare, Fracer e Crepileopusnoster Patricius narravit;
ut quam vis vosnunquam viderimus, eanquam rilostamen vos disi.
oamus, etanquam rilis e bene cognitis robis lalubricer consulere, et
lincerisime lervire cupiaus.
Verum inter mulca qua placent, rclatanobis lunt quae dam oue
dilplicent: videlicet quodin regno restro quilque pro arbirrioluo
leoirime sibi copulacam uxorem, nulla canonica caula incerveniente,
relinquie, e aliam quamlibet. seu sibivel relicta uxori consanouinita.
ce propinguam, sive quam alius simili improbitate deleruic. maricasi
Seu torniearia lege, punienda sibi remeritare consungit. Ouod Epi
copiabuno Episcopoconseeraneur. Ouodintances baprilmmo sine
Chrilmare contceraro baprizaneur. Onod lacri ordines per pecuniam
ab epilcopisdantur. Hlaecomnia, e li qua lunc similia, CGIMIFA EvaH.
gelicam se Apoltolicam auctoricarem, contralanctorum Canonum
prohbitionem, concra omnium orrhodoxorum l’atrum, qui nOspIX.
cellerune, heriinstirurionem; nallus qui lacras licceras vel medioeri.
ser lesit, ionorat. Dua, quamo in conspectu Dcisanctorum que ejus
amplius
BPISF, 27.
An Chricti
074.

## Folio 69 — 800432142:0089
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000089.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 59 lines, status machine
et
rneis
d
IC, Quam
OTUM OI.
SMa hu
(Cordiaio.
niS obles.
Macumtr.
exceller.
Focenim
dumilicale,
cenuS dl.
BaTTaVIII
AVos dili.
nsulere, e
dam qua
birrioluo
venientei
aMQVIDiIa
C. marical
Duod Epi.
ocilmo line
pecuniam
WBITAEraB.
CanONUM
VINOS PIX.
mediocit.
AIM Gueejus
a DIIud
HIBERNTCARUM STLLOOE.
amplius sunchoerenda, tanro Audiolius vectris lunt sine aliqua dilatio.
nejustionibus prohibenda; d niliprohibica corriganeur: diltrictistima
cerroris vestrilevericare punienda. Nullum enim Deo velmajus vel
oracius munus ofterre porectis, quam l dirina et humana debitislegi.
busgubernare suderis.
Memoresigitur dirinijudicii, quo de commisso robisreonora
tionem reddicuriectis Dec. Epilcopos e religiolos quolque rirosin
unum conrenireiubere, Cacro eorum convencui praesentiam veltram
cum vestris optimacibus extribece, liasprarasconluecudines, omnel
que alias. qua a lacrislesibus improbuntur, a regno veltro extermi-
nare Audere: quacenus Rex Reoum, se Dominus dominantium,
cim riderie Rcgiam majectarem veltram praecepris tuisinomnibus.
este lubjectam, lervis quogueac hidelibus fuisprorimore e atioree-
insmantueram, inimicis divina religionis diviro zeloinfeltam; iple
quoguevosreltro(que sdeles clamantes ad se propitiacus exaudiae,
holtes conterar, pacemque robis in hoc Exculo Ctabilem, de in Futuro
vicam aecernam concedat.
R E C F N 5 IO.
Tanc, ex praecedentem Existolam. Annalibus suis (in anni 108O. Historia)
inseruit Casar Baronius quam utramque, ex Cortoniano oprimae notae Manuscri-
Peo. emendatiorem ha mnimus De barbara aurem ista (qua non solum in Hiber
nia, sed etiam apud A  saxones. es Scoros in Britannia invaluerat) legitimas uxores.
deserendi consuetudine. Sidendus Cambdenus in tiberniâ sua pag. 765. ex Joannes
Picardus, in noths aMelmi lib 3. epistol. 147. ubi tamen Ferdelvacum i adb
quem et hac a Lan) a, es vicesima nona a Cregorio VII. data est Epistola)
Gochrici lucceltore pperam consticuie: cum eodem compore Cochricus Du-
blinia regulus, e Feraus (quem nostri conidealba et O duiain nuncupant )
s bernta aa suerit.

## Folio 70 — 800432142:0090
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000090.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
EDISX. 28.
DETKRUM EHISFOLARuM
uidem Lanfranci ad Domnaldum Ilibernie
Epilcopum.
Lanfrancus indienus sancta Cantuariensis Ecclesia
Antisces, venerando Flibernia Fpiscovo D. (5 iis
qui sibi litteras transmiserunt. Salutem es
L.
beneductionem.
Nicinerepolici, de aciricace in quanobis ledes F pilcopalis est, longe
asepolicieramus; quando licreras releras, nuncio reltro deterente,
Tulcepimus. Iuem cum rogallemus ur lalrem paucis dicbusnobil
cum maneret; quarenus perquisirislibris, congruum procaptuno.
Stro ad consulca veltea responlum robis reterree: pecirioni nottru
efectum negaric, e se diuriusnon porlemorati mulcis allerrionibus
allegaric. Ieaque dulcilsimam nobis fraternicatem vestram parerna
charitare monemus, neindionum robis lic, quod detantarctambre.
viceere pondemus.
Reverâ ex procul putsa omni ambiguitare lciaris, nequerran.
marinas Lcclelias, nequenos Anclos, hanc de intantibus ceneresen.
tenciam quam puraris. Credimus enim generalicer omnes, omnibus
aecatibus plurimum expedire, tam vivences quam mexientes Domi
nici corporis de lanouinis perceprionelese munire. Nrectamen(i,
peius quam corpus Christie Canuinem lumant, contingic bapiiza.
t0s, Carim de hoc laeculoire; ullatenus credimus eos (quod Deusaver.
tac) propterhocin xeternum perire. Alioquin veritasnon cAecverai,
MaL. 10. Quae dicic: Om crediderit e baptizatus fuerit, salvus erit: _E perPio-
Phetam: Pfundam super vos aquam mundam, ex mundabimini ab omni.
businiguitaribus vestris, quod debaprilmo cne dictum: omneshujus
Centenciae expolicores concordirer aReverant. PE Perrus ApOttO.
1. Pet S. LI. JUS: Et nos nunc similis forma salvos facit bapeisma, e P aulus A posto.
lu5: Duotquot in Christo baprizati estis Christum induistis. Chrictum
est enim induere, habiratorem Deum per remillionem peccatorum
in schabere.
Na
an. Cturitti
1081
l
Excct. 3C
l. 3+2

## Folio 71 — 800432142:0091
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000091.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
CIMIE
al Cltiton
Olleterente,
lDusnobil
EOCAPHIIB
icB ninoli
aAtceciom
neGUEIa
tenerelen
es, omnibu
ENTCSDOM
CCTAMeN
1gic bapII
dDeuSAI
R eNCEreH
: e perB
imini abom
omnestius
etrus APOII
autus APOI
Etam Pdielt
a lL TaMBI
S. Mristu
O
npecCa
ETIBERNLCARUM SYLLOBE.
Nam Centencia illa, quam dominus in Frangelio dicir: Hisiman. Toh. 6. 54
ducaveritis carnem Filii hominis; ex biberitis ejus sanguinem, non hahebi-
tisvitam in vobis, quaneum ad comeltionem oris, nonporestge.
neralicer dicta ellede omnibus. Plerigue erenim lanctorum MaEry
rum aliee bapcisarum quoque diveris exctuciaci paenis de COrpOre
migrarerune. Fostamen innumero Mlarerrum computace lalvos
credir Ecelelia, perillud reltimonium Domini, quo dicicur: Dui me Matt, o32
confessus fuerit coram hominibus, consitebor es ezo eum coram Patre meo qui
est insaio. Intancem quoquenon baprizarum, simorre immimente
urgeatur, a delilaico, (ipresbucer delic, bhprizari posse Canomespeae-
cipiune; nec cutm camen, lilcacim moriatur, a contorrio hdolium le-
jUNgUnE.
Nccesc esterso praedictam Domini Cencenciam (ic inrelligi, qua-
rerrus delis quilque aurini myteriiperincelligentiam cavax, carnem
Christi elanguinem nontolum orecorporis lederiam amore et lua
vicate cordis comecar de hibar: videlicer amandoe in consciencia
pura dulce habendo, quodorolalurenora Christus carrem attum-
plr, pependit, resurrexie ascendic; eimitando reltigia ejus, e com
municando passionibus iplius, in quanrum humana intiemitas paeitur
e dirina eioraria largiricionatur. Iloc est enim vere ec lalubricer
carnem Christi comedere ex Canguinem ejusbibere.
Duam lencentiam in libro de Doctrina Chrictiana beatus Aug Agoust. de
sinus exponens, (ic aic. Facinus vel sacitium jubere videtur. Firura Docte.
erro est. praecipiens passioni Dominicae communucandum esse, ex suaviter at- Christ.
que urili er in memorid recondendum quod pro nobis caroejus vulnerata Cf. 1b. 3. c. 102
crucisxa si. (Figuram rocat Eguracam locutionem, neque enimne-
Satreritarem caenis e languinis Christi: quad plerisque schilmaricis
vilum est, de adhuc non cellac vidori,) e Dominusin Frangelio:
Durmanducat carnem meam, et bibit sancuinem meum, in memanet ex exo Jot. 6. 5Y.
in eo. Duod exponens beatus. Aurustinus, 2ic. Hhoc est nam que carnem Avoust. i_
Christie Caneuinem Cabubriter comedere ex bibere, in Christo manere, ex F VngCI.
Christum in se manentem habere. Iam ex Jndas qui Dominum eradi. Poh erast.
diccum carexis Apostolis oreaccepie: Scd quia corde non eomedii,
udicium sibiaeternae damnarionis accepit.
Frexctiones saecularium liccerarum nobis lolvendas misi-
Ris. Led Exiscovale propolicum non decor operam dare hur.
julmode
160

## Folio 72 — 800432142:0092
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000092.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
D2
VETER LIM EPISTOLARUM
jumodi Cudiis. Olim quidem juvenilem aetarem in bis derriri.
mus: sed accedentes ad palcoralem curam, abrenun ciandum eis
decrerimus.
R F C F N S IO.
Huc spectant quae in CancuariensibusAnnalibus, ad annum II. Lan franci, memori.
rur. Eo quoqu: cemporemilit in Tliberniim Domnsido Fpileopoliceras, (der
doctrina pinguedine reFercas. Hasvero, in tomo epistolarum Lanfranci non inveniu,
Decreris Synodicis ex Pontifiiiis ab Tsidoro Mercatore collectis, cum in publica, Acadeniu
Cancabrigiensis. tum inprivata D. Roberri Corroni Bibliotheca. subjuncta reperimu
Dommaldus aucemsire Dotnraldus, cujus etiam in 33. ec 34. epi Ctola sit mentio, M.
machanus videtur fuisse Archiepiscopus es tocius Hibernia Primas.
GREGORIIVII. Romani Pontiticis ad Flibernos.
Grecorius Fpiscopus, Servus servorum Dei; Tor-
delvachoinclyto Reci Flibernia, Archiepiscopis, Fpi.
Scopis Abbatibus, Proceribus, omnibu (que Christianis
Fliberniam inhabitantibus. Salutem (5
Apostolicam benedictionem.
DErorbemuniversum Domini felu doctrinaretulic. quoniamisqui
 dethalamo suo tanquam spon sus exivit tabernacubum suum in sole consti.
ruit: ee nemo est, quicaloris ejus fuleorem effurere possit. Ilujus auctor.
tas lanctam L.ccleliam in Colida perra Fundariti _ bCaTOPFTRD,
a perra venerabilenom en hrabenci, ejus jura commilie, quam eciin
Cuper omnia mundircona conctiruie: cuiprincipatus, d pocestates,
_ quicquidin saeculo lublime riderur esse, (ubiecic, illo Ilaix comple.
co Oraculo. Penient, inquie, ad te qui detrahebant tibi: es adorabunt
vesticia pedum tuorum. Bcaroigitur PF. Z RO, ejulque vicariis inter quos
dispenlacio dirinanoctram quoque lorrem annumerari dilpoluic) Dr.
bisunirerlus obediencia similirer e reverenciam deber: quam menie
derocalanctx Komanx Lcelelia exhibere reminilcimini. Vosaurem
uccharissimosfilios) exhrorcamuriultTiaI exCrCCrC, Cacholicam
Ecclelix pacem eueri et dilis creiplam que dilis enres ulnis charicais
robis
C PISF29.
CIrCa AB.
1085.
Pl. 19. 4
BId60.

## Folio 73 — 800432142:0093
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000093.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
Sdetriri.
indumeis
AEI AEIMMH
ncta repul lI
liceras, (oeit
inon invent,
lica, Acalei
Enettio, M
ibernos.
Deti 
Opis, 
hrissici
6)
Oniamise
n Sole con
1uS auctor
OPETR
Quam eii
e Porestalbi
laiae compl
e adorabit
iis (inter qul
dispoluie) 
QuaM MCn
1NI. VOSaUICI
Cacholical
Inis Chariial
vob.
HIBERNICARUM STLLOCE.
vobis adjungere. Si qua vero negoria penesros emerterine, qua
noltro diona vidcancur auxilio, incunctanter adnosdirigere Audero:
_quod juste postulareriris. Deo auxiliance impecrabiris. Vata Sucrii.
VL. R. al. MaFE.
R L C F N S IO.
Hanc quoque Epistolam, in Cregorii Regesto nequaquam inventam, eidem isidori
Mercatoris Collectioni annexam reperimus: es quia nullius certi anni, quo scripta ea fuerit,
comparebat indicium; ad postremum Pontificatus illius annum referre libuic. AnNO auteM
2085. vitaillum excessisse constat, 15. vel 16. annis ante obitum Cuiberti Antipapae, qui
ab Archiepiscopatus Pavennate ad Romanum Pontificacum evectus. Clemens III. est dictus,
in quem a Guilielmo Pictvien (i Leominiisti ediri sunt versiculi, quos (ut ad 4. Epistolam
sumus polliciti) ex Manuscripeo quondam ad Subcentoriam Phorneyae apud Halifaxen ses
perrinence descriptos, huic apponere visum fuit.
Wilhelmus Canonicorum beaci FTilariiminimus, Wiberto.
Nometra concemnascibi seripea videre Rarennas:
Consilium lanum ne crede cibitore ranum.
Adcormane ciroratione truendo redico.
Si corhabesmundum, monstrabiere furibundum.
Duiconera calumjacis impenerrabile relum.
Lc pacerincaucum, quicornua ponisin alcumi
Erencucristirconum polcenscibi Chrilti.
Tulanis penicus in ludibrium Cabilicus;
Oui lanctx sedis Papam Foreremale credis,
Duom factus praedo violalti corpore taclo.
ScatmeriroDemens nomenribi stat male Clemensu
caput erroris per mulca AvenCE cruOriS.
Nunc manifeltabit error cuus acque probabie;
Ouosrelut arsentum Adei probac experimentum.
ErGO QUaMPEODETE LUIA COEPTA CAVCIO TeHCIE:
Ec Faltu sprceo quid sis morirure vider
Papae prostratus cransactos edc reacus;
Ecveniam quaere, culpamqueruam protirere:
lt pius in dulcor, ramen aeque criminisultor,
seri Exit. LaboM.

## Folio 74 — 800432142:0094
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000094.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
VETER UM EPISTOLARUM
FBFCCLLMunicensis FpilcopI ad EpiICOpOS
TlibermIa.
De Ysu Ecclesastico.
Episeopis, (e) presbrteris totius Flibernia, insumus
praesulum Gillebertus Lunicensis in Cbrisio
Salutem.
OgnEU MecnOnRpexCeptomuleorum ex vobis (charissimi) C ano.
nicalem consueudinem in dicen distroris d peragendototiusEe.
clehastici Ordinis officio scribere conacus tum, non praesumprivo, sed
veltexe cupiensparere piissma julsioni; uc diverli e schilmaciciillior.
dines, quibus cubernia penerora dclula est, uni Cacholico e Rom.
nocedant OF- i0. 1 uid enim magisindecens aurlchilmaricum dici
Poreric, quam doctillinum unius Ordinis in alrerius Eccleha idioram
elaicum heri: Ouicumque ergo Cacholica membrum se prohreur
Eccleliae, licur un â tide, Spo, charicare, in corpore jungicur: ita Deum
orc _ ordine cum caereris membris laudare jubetur. IInde Apo.
 . COlus: VF unanimes uno ore honorificeris Deum. Sicut igieur lingua.
rum per superbiam Facta disperlio, ad unitarem in Apostolica humili.
tare ducta elt: sic ordinum per neoligentiam e prxlumprionem
exorra contulio, ad consecratam Romanae Fcclelix regulam perre.
Arumltudium e hrumilitarem ducenda est. Ouancum ergo debeat
morumunicasterrari aAdetibus, quamvis ex multis locislaerae Seri.
prura manitestum lic; praesens tamen Lcclesiae depicta imago oculis
subjectapatenter ostendie. Namque omnia Feclelia membrauni
Epilcopo, videlicec Christo, ejulque ricario bentorerro A postolo, acque
in ejusledepresidenti Apoltolico, subjicie ab cis manitc sor guber-
nari. Elxccandem praemiaprocantulo opere arobis omnibus ex.
voltulo; uclicuhic Dcum uno corde d ore laudare debemus, licei,
veltris precibus adjucus, un a robilcum plallere in caeleltibusralere
erear. Amen.
Subjiciebacue in Manuleripris, quibus tric uli Camus exemplar BuS, Eeclesiae
depictaimago (cojus in superiori Prolooo F. ctacAmencio, de in prox mo libellole.
quicur explicacio,) hac eircumm daca ader, eg pi.  C A feguram Mumds hebuu. fuit
EPIST3O.
Circaan.
num 10900
est 11A

## Folio 75 — 800432142:0095
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000095.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
Insitm
mi) Can
lororiusto
noo
IeuF Ssl
licahuua
mpcioltem
aIM DCEW
roodebet
SldCTRSci
na5O Ocul
DCMDraUII
Ostolo, aigui
Ccctocgubet
OmnIbuS et
demuS, liceti
Ribusralei
et B05, Dectest
IDI
naciciillior.
Co d ROm.
paticumdei
ETta idiom
(C prohieu
P: IEa DCUI
ex Mo nbetlole
ponis Babuut. it
AIBERNTCARUM SILDE.
enim tricemerata. In superiori parce erant aves, tanguam Angeliin Caelo. Inmedioerant
Pomines (scilicet Noi. es familia ejus) ngua hob auao. no naa  tipti
Schema illud CDac utus hic OmitTeTE.
lia, tanquam anima in inferno. Vetul, d halcegraphicorum exporum defectum,
atddt
u iclectot lulloliLelo
DeStatu FCClesta.
Mago gencralis Ecclelia supra nocaca, primas nominum litcceas
proiplisnominibusidcircocontince; quia spatium scribendiipla
nominarocanon habet. Intimaramen linca cria cora vocabula de-
scribie. Moniales. Canonicales, vel rniversales. Ee tora quidem
imago Pyramidis formam praecendit: quia inferius ampla est, ubi
carnales ee conjugaros recipic; superius aurem acura, ubi arctam ri-
am religiolis ex ordinatis proponic. Neclola generalis Forma lupe.
rius arctacuri (ed e singulares tormulae, quasipla concinet in supremo
aCUUnEUT.
Peima ergo Pyramide (quam in siniltra parcerespicis, P. subscrip.
cum) Parochiam nominane: quae in lummo sacerdorem hrabet, et lub ip(0
Diaconum, cerrium Subdiaconum, quarrum Acolirhum; quintum Exorii
stam Cexrum Lectorem, leprimum ostiarium. Amelarius camen no-
rem dicic gradus Ecclelia; addens Psalmistam et Episcopum. Sed ta-
menEpiscopus, Archiepiscopus, Patriarcha, e Prophetae, generalis FC
dlelixe oradus lune: Cingularis verdillis rancum luperioribus pertecta
ek; quiainbaprilmare e corpore Domini veniam largiendo, Alios
Tuoshdelesad caeleltem parriam eranlmitrie. Ouia vero quilibet de
chorosolajussione Presbrreriporest ofticiopsalmistaefungi, plallere
scilicersire cantare; in numerograduum Lcclelixe Psalmistas non po.
nimus. Scprem ergo gradus  sepriformilpirieu lingulis collari lune
Ecclelis: quia quamris singulae in eis perlona non lerriane; omnes
tamen sexrem oradus lustinens lolus Sacerdos, Omnipotentioratan.
erminictrat.
Duiaurem lubhisoradibus, inera sinum parochialis Ecclesia
conrinentur, critarie diriduneur. Ex quibus luperiores in Pyramide
Ora

## Folio 76 — 800432142:0096
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000096.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
VETERUM EPISTOLARUM
Oratores incellise: e quia quidam ex eis conjugari lunt, idcd virosez
Faeminasnominarimus. Sinittrales vero in l’yramide Aratores lune,
tam viri quam Faeminae. Dextrales quoque Bellatores lun, viri acque
Foemina. Necdico Faminarum ese otticium Orare, aEBTO, AUECerre
vellare: Sedramen his conjugaex Cune atque lueserriune, qui orane,
_ aTanE, _E PUIgMAnE. Nec Sejunctas aB FCclelia pucamus praesenii,
quas Christus cum marresua collocat in ceelesti. Lc hostres legi.
rimoshdelium ordines abinitio admitricEcclelia, ur pars in ea (Clerus.
videlicet) oracioni racans, alios ab impecu Fallacis inimicideten-
dac; alia labore deludans, ab aliis rictus penuriam repellaci
certia milicia lcudio dedica, caereros, a corporis hostibus lecuros
reddat..
Sccunda vero Pycamis subicribitur Monasterium: et haberin
acumine Abbatem, e lub iplo sex oradus, qui iple Sacerdos est,
acque lub his orarores ranciim: quoniam non est Monachorum
baptizare, communieare, auc aliguod Ecclehiasticum laieis mini
Atrare; nili Forre, cogente necellitare, imperanti Episcopoobe.
diane. Ouorum propolicum est Coli Deo, relictis secularibus, in
Oratione vacare.
Fla5 icaque duas lvramides (Parochiam Scilicer _ Canobium
subjectas porsidet Pontisicalis Ecelesia: quae _ ipla, in modum Pyra.
midis, ad balim duabusminoribus ampla, in lupremoacuieur, de lub.
lcriritur E piscopatus, Pro eo quod Epilcopoin summa lede dirigicur.
Cui proparvicare spacii, parrula punctis nocata supponitur Pyeamisi
uc declaret spiscopum in. Fcolelia propria ledis habere sacerdores et
careros ex oradus, e tres lupradictos Aidelium ordines: quod er
numero punctorum pater. Wecidcirco duxrantum L.celelia l’on-
isicr lubjiciuneur, quodduabus postir esse Conrentus: se d per unam
OMHes Parochias,  per alCeFAI OMIBeS Abbarias. QuaS FeOIE, ObTIne.
retiourarur. Obcinecenim uemininum decem LCcleHaS, uEpluri.
mumveromille.
Hloceodem ordine dinslequeneos Fpraislides (Parochiamvide.
licer de Monasterium) Secundo uppolitas EpiscoroConleat. Ouirur.
lum duo. Episcopi, cum luis Fecleliis, uni Archrepiscopo lubjungun-
tDE. Cujus Ecclelialubleribieur procaesis: de haber in proprialede
sep. em gradus, et tresordines tidelium. altabet erso exira l’arochiins
et

## Folio 77 — 800432142:0097
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000097.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
15 leduos
 habeti
cerdoselli
raCHOuMI
ICis MII
copodle.
cibuS, l
anobiim
1II PyIB
F, e IUB
dirigieul
Pyramis
rdoces
quodet
lelia P’ot
Der Unal
C, Obtine
UtpluII
Duiru
Bjuneur
stacta
virose
resluu.
iciatque
aUICerte
ui orati,
Peaelenii
cls lest
ea (Cleru
icideten.
repellali
hiamvide
Obd
HIBERNTCAREM SELLOCE.
ys
Monalterium: ec ucplurimum riginei Epilcoposregit, nemini.
mumverorres. Adcundem modum alii duo Epilcopi lubneccuntur
alceri archiepissopo. Sed e duo Archiepiscopicum luis Fccleliis e
Epilcopis obediuncuni Primari. Cujus Ecclelia subleribitur Primatus:
ec hraberin propria lede seprem gradus ex cres ordines tidelium, extra
veioParochiam e Monasterium; de uc plurimum obediuntci sex
Archiepileopi, ueminimum unus, eodem quoquemodo alteri Pri-
maciinlecunda pagina, obediunt duo Aechiepilcopicum luis F pilco.
DiS QuaLUOF.
Ouipostremum duo primates terviune uni e summo Romano
Poncitici Papae; cujus Feclelis subscribitur generalis, ec habet l’aro-
chiam, Monalterium, Epilcopos. ee Diocales. Nocetiam lecum in
lummum Arcarelider: quia licur Noe Arca praeerat incer undasdi-
lurii; ica Romanus Pontif ex resie Lceleliam in Auctibuslaeculi. Ous Eptr. 2. 14.
bus utrisque praecmine Christus: quiorriulque Feltamenti legista-
EOrCRE, es utraque fecit unum. Cummus l’acertamilias, qui excubances
Adelicer in hoc rabernaculo honoritice coronat in rogno. Conjon-
sieur aurem lmperaror Papa, R ex Primari, Dux Archupontitici, Co.
mes Episcopo, Miles Sacordori: quiaictae pertona paresillislaeculari
DUSIHRCdCCEFHUNEUF.
Expeditis ergo incommuni speculationetiguris, ee membris e
capice Fcclelix: nunc quid lingulis ordinibus convenine explice
mus. Conjucuorum eCt, nullam ulque inlextam veletiam leprimam
proseniem lansuine sibi conjunctam, aut illi quem habuerie aue
quaharuielibiproximus, vel commatrem ducere uxorem: cum
quibus enim semeljuncta est Eccletia, eum cildemiterum replicare
illieium F dicer Ecclesa. Conjugnris etiam praeceorum cAt; uE _ + ducit.
ipli domum Domini Trequentene, ibique Deum suppliciter adorene
e precencur: primicias, oblationes, eedecimas luashdelicer pertolvanti
malalolerter devicene, bona deliderenteringuirene, ec omninola-
Aoribusluis obediane.
es ostrariorum vero est, cerens horas obserrando designare: e
Ecelesiam, cum hisquae incarocludunrue, servare; ut nultus suceus;
vel Gencilis, sire caccchumenus, lora lacriticii incorlie, nec omnino.
canis auc aliquisimmundus lire langeinolencus in eam ineret, care.
re; excommunicatoseliminare. Lectorum aurem est aperre si di-
B
Ain

## Folio 78 — 800432142:0098
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000098.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
VE TERLM EPISTOLARUM
Aincte in Fcclchia omnia, praeet Epistolam d Frangelium, legere.
Fxorcistarum elt criam, Aducialicer adjurando e imperando in nomi.
ne Domini, de obleltis corporibus damonesefugare; lirecatechu.
meniline. Sive bapcizati. Acolychorum elt, luminaria cerrishorisac-
cendere e extinguere; alcaris ex lacriticii necelsaria ad manum Sub.
diaconipraeparara habere. Reguehi quaruor Ordines in officiisluis
Tolentindui luperhumerali, albâ e cingulo: _ tamen polunrpertrui
conjugio.
Subdiaconorum est. Epitolam legere, aquam e vinum caliciin-
Fundere, oblaram parinaimponere, e lic ad altare Dincono deferre:
Sidcirco castoselle, cum supradictis aurem vestibus, in linistra manu
Fannonem, _ quali scopam cergendi altare _ quoddam onusDo.
minilereportane; ex cunicam strictis manicis in Colenniis induune,
Diaconorum CM dicece; Exeant qui non communicant; de Humilitate vos
adbenedictionem; e. Humilitate capita vestra Deo; e, Ite missa est; e
Benedicamus Domino; _ F. rangelium legere d pronunciare; lacriticia
supercorporalialtatuere. Sacerdori ministrare, Palchalem cereum
benedicere; d in ablencia Presbyteci baptizarc, ee horas celebrare:
Aolam eriam luper sinistrum humerum Ferre, ee indui Dalmaticain
Tolennibus, id est, cunica amplismanicis. In Feltivis aurem Oua-
Fon. Non dragelimae Finduuneur Diaconus e Subdiaconus calulis intora Milsa,
induunur nil cum lEgunE.
Sacerdorum aurem Cunt quaruordecim ofticia, praesse, subesse,
orare, ofterre, praedicare, docere, baptizare, benedicere, ezcommu.
nicare, reconciliare, ungere, communicare, animas Deo commen.
dare, corpora lepelire: de quibus lingulis perrractandum est. Praesse
erodSacerdoris est; juste de lingulis subjectis discernere, poeniien.
ciam recte e milericordirer injungere, e praeciperemanluere. Subesse
vero est; Epilcopo ex animo humiliari e serrire. Offerre aurem
ejuselti panem ee vinum cum aqua lingulis dicbus immolare, e
inlolenniis ZeDeum, et Benedictus, de Maenisicat, _ anre lacriticium thus
super e circa alcare e facrikicium incendere. Diaconus enim ante
Erangelium incensat altare. Orare quoque iplius est; supplicirer
Dcumadorare (ueFactura ua) ee pro admirandis operibus taudare,
ebenedicere, pro percepris beneticiis gratias agere, et properci.
piendis deprecari, quodrorum maximé in celebrandis Hloris ec Milsa
Pera.

## Folio 79 — 800432142:0099
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000099.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
legCIB
in noni.
alechi.
SAOTISAB
num Sub.
Otticiissi
mlccaml
A OnusD
is Induu
C; lab
em cdiel
SCeleola
almaliem
lucent
CC, Cubet
EXCOMM
COMIB
Clt. Pra
E Dcenie
UCIVo
ferre auto
molare,
suppltem
ncalieii
Dodetetie
umilitae
missactid
coraMi
iEciumel.
S enim du
bustauidat
eplop
Ol
eta
TIIBERNTC ARUM SILLOOE.
peragitur: de quibus quia breviternon porest, in sequentibusrracta-
BitUT. Praeducare etiam ejusest Genciles, Judaeos, inhideles velcarechu-
menos acloraciam Baprilmi rocare, d haerericosad Catholicam fidem
Baptizare ejus est; exorcizatos credentes, ex lanctam Prinicarem
contitences. Cuberina Merlionelacro Fonti intingere. Ouod licue
_ Micta, in Fcclelia debecheri; nisi prohibeaenecesras. Fx Tacrit. L. COr. 1X.
cium quidem corporis e languinis Domini (apehc, ob recordatio. 1 4. 25.
nempallionis ejus, sicuripse praecipit dicens: Hoc est corpus meum, et 1. Pec. 3. 18.
sancuis mens; haec facite, quotieleum que lumiris, in meam comme-
morationem. Bapcilma vero non iceratur, ne inrocario lanctae Pri-
nicaris exinanica putetur: quia Christus pro peccatis nostris semel mor-
runs est. Docere ejus ect; bapcizacos qualirer contra superbiam humi-
licace, contraimanem oloriam dejectione, concrainridiam benevo-
lencia, contra iram modestia, concra tristiciam hilaritace, Concra ava
riciam largicare, contra gulam abltinentia, contra luxuriam caltitare
muniancur, instruere. Hlaecenim octovicia, et omniaquae cisna-
scuncur, quamvispeccatanon sinc; tamen semper peccare luegerune
ipsis ridelicet contentire, quam diu namquenon conlentiteis animus.
nequaquam erantoreditur, se dporiuscoronatur. Docereeciam ejusz f FEst.
ingulis Domincis, quibusinhebasmada dicbusabstinere e Feriare
Adeles debeane, praedicare.
Benedicere porest, praelente Epilcopo, aquam X Talin Dominicis
Sacerdos, e prandium, e sponsum, a sponlam, e locturoslectio-
nes praecer Erangelium, e Faquam judicii velpanem ecareca. In Fridesa
reti Ob.
ablentia verdepiscopi, porestbenedicere coronam clericie velu servoc, 9d
vidua, norostructus, candelas in Purificarione sanctae Marix, ad exitt.
Cineres in Capire sejunii, Kamosin Dominica Palmarum, eE Perc. 74 suonis
orinarures, e lecturum Frangelium de populum cum dimierieur: 3.
quam benedictam aspergir, ad benedicen dasnoras domos, _ Cxre.
TanOva. Fxcommunicare ejus est, criminibus laplus, lemet bis d
cercio rerocatos, e non peenirences a communionehdelium elimi.
nare, uenec in rictunec in loquela quilgnam eis communicet. Re.
conciliare ejus elt; paenirenres proxe morrem de criminalibus, ex
consenluramen Exilcopi, ad unicarem Adelium recipere. Ynoere
eores quemliboctidelem semet in quoliber grars dolore. quia un.
etio
TEVOCAEO.

## Folio 80 — 800432142:0100
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000100.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
8
VETERLM EPISTOLARUM
ctiolanctanontolum animx, led e corporis lxpemedelam cribuir.
Communicare Cacim debet bapcizacos, e Adeles omnes ter in anno
(in Palchâ, in Pencecolte. e Nacali Domini) e propemorcempo.
Cicos, li qualierinererbo rel ligno, vel celto hideli quod prius quaesis.
lCKL.
Commendare deber orando animas Aceles de corporibus eore.
diences, e carum memoriam in Missa eorationibus trequentare,
quamris enim promicta sic indulgentia Deccarori quacunquohora
PaenereF, Famen pana peccanem F guxlibet expectat; P’urgatonus
 videlicerionis, qui corpore cacim corelso et minus per lamenta pae.
nicencix purgacos ad plenitudine recipie purgandos. Duod ergopro
cistictucim orationibus e clcemolynis, proticir eis ad purgationem:
quia ludorrirorum requies eltmortuorum. Sepelere corporatidelium,
ulcimum est Sacerdoris ofticium, iplcenim cerrio terram (upercor
pus cumfoltore intundic dicendo: Deterra plasmastime. AdjaCentCI.
am camiceriislanctorum alia loca, in quibus lubmerlorum e occilo.
rum sidelium corporaconduntur; quia iplorum animae Dea COm.
mendarinon prohubentur. NIam intidelium ee leclerarorum corpora
lonse Cune a hdelium projicienda: quibus enim riris non commu-
nicamus; nec mortuis.
Enumeraris aucem acque de scripris Sacerdoris ofticiis; quihusin
hisuri dehearrescibus perspiciamus. Sicurergd seorem graduslunt,
quibus Sacerdoseleratur, ica seprem Cunc rectes quibus ordinatur in.
dumencum quocidianuamicta, alba, cingulum, tannon. (tola d calula.
Eccarera quidem omnia officia line calula, e cum Ctola (ola aliquan.
doporel. uocidiana adMictam, uc paucissima, lunt quacuor: camilid,
Funica, Femoralia, calccamenta, ad dunccam en Romani caligas. Dieie
quoque amelarins. Sacerdorem debere indui landaliis e Dalmaricii
Sed Poncitices apudnOs uEunEuT.
Octo lune ergo quibus lultentarur Sacerdos; parochia, manlus,
atrium, camicerium, cemplum, alcare, caliX cum parina, corpus cum
lansuine: quia singulae sibi, subjectis quasi quibuldam oradibus, hono.
re e dignitare praeteruntur. Parochiam appello populum; primicias,
oblaciones e decimas perlolventem. Mansum dicocerram ararri,
quam adminus debethabere Sacerdos, aerium cum domibus suis
clausura. Flxc aurem lunc urensilia Sacer dori opporruna, quae line
bcnC.
f For: d

## Folio 81 — 800432142:0101
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000101.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 75 lines, status machine
am Mioli.
lcA din
HTem PB.
decus quail.
Orbusst
CuH Guvelto
UOVEos
DurSalionll
DOra lucu
am lupat
Um ab
2ae Decta
DeUM C
On CBI
15; quitu
Gradus
TdIMaCUL
Ola & Cal
(0l2 a ligu
CuOr: Catm
ali9a5. V
Chia, iai
trequenum
 Pureaion
lamenI p.
A d,ac
X Dalmaii
2, CIpUSB
dOtis, uo
uti peiint
Oretaual
oniouo
(UIAa, Gua 
bbi
FIIBERNTCARUM STLLOOE.
B.+
benedictione Epilcopi sufficiune: aqua benedieta F aspergie, texcus t asporso-
lancti Erangelii Plalcerium, Miltale, Florarius, Manuale, Q Synodalisrium
liber, vela, candelabra cum candelis, arca veltimencoruur, pixis cum
oblacis ee Ferrum eorum, ampulla cum rino e altera cum aqua, pelvis
admanuslarandas cum manutergio, cruncus auclapis carus ubi aqua
unde lacra larancur efundirur, ablconsaeriam sub candela, e lecturia-
lesublibro.
Exsuperiores quique gradus pollunt interiorum ollicia ministrare.
Fpiscopusergo Sacerdoris lingula miniltrari licer, eriam iplo prasente.
quali quoddam sicproprium Sacerdoris otterre baprizare, horascele.
brare, ungere, communicare commendare, sepelire. Sunt praeterca
Cepcem Praelulis ofticia: contirmare, benedicere, absolvere Synodum
tenere, dedicare, consecrare, ordinace. Consirmare ejus est: Fronces A-
delium bapcizacorum charilmare ungere. Benedicere aurem dicoPra
Tulem caqua non luneucenilia Ecclelixi conscerare veroiplauren-
Clia. Benediciterso Poncitex Reginam ex Virginem cum velatur. e
quemliber hdelem benedicipoltulantem, ex torum populum ancc
pacem: benedicicetiam lupramemorata, quae non licer Sacerdori in
euspealencia. Absolvit Praelul populum de renialibus in capite
Pejunii, decriminalibus in Cana Domini. Tenet quo que synodumbis
inanno; in altate a in aucumno, hocmodo congregacis omnibus
Presbrceris corius Lpilcovacus, perserutatur Fpilcopus, ne quid ali-
cui eorum desit in omni ordine, vel urensilibus lcclelia, neve
quilquam eorum alceri quicquam fccerie injuria: quod iribus
diebus Ac. Pacatis itaque omnibus, absoluri permirruntur abire
In PaCC.
Dedicat eriam Ponrifex aerium, cemplum, alcare, cabulam altaris.
Dedicareenim estlocum Deooferre, benedicero, e lanctitcatc.
Conserrat durem Episcopusucentilia Ecclesix (qua Fercomnia Sacer.
docibus lunccommunia:) veltimenta videlicer Sacerdoralia e P’ontiti.
calia, alrarisrelamina calicem, patinam e corporalia, valculum Fu-
charictia, chrilma, oleum e vas Chrilmale, chus ex churibulum, bapri-
Rerium, accam vel serinium reliquiarum, cimbarium (id elt, altaris
umbraculum) crucem, cintinnabulum, eea terrum judiciale. Paenim
sseris F.pist Hibern.
l
Tan.
a Vide Cloctarium Cruil. Lambardi (pratixum aex acorspiain Ordalio. D. FICMF.
Spelmanni, in Jadicio Dei. FF. Pirhai, in C apicuIar. Xc.

## Folio 82 — 800432142:0102
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000102.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
VETERLM EPISTOLARUM
tanciim conlcerat, qua a communi ula in culcum dirinum Peparan-
cur. Ordinat Epilcopus Abbacem, Abbacillam, Sacerdorem de Careros
texgradus. Ilcirur etiam Epilcopus, pro dignicatistronore, baculoe
omnuto, chiroctrecis e mirra, balcheo, Dalmaricâ, et landaluS. OpOrtet
aucem cum lacram Scripruram et cradiriones Pacrum hrabere, ur pol
sic de lingulis julte dilcernere, et qua libet quaerentibus racionabiliter
relpondere.
Archiepisc opo omnia Cupradicta conveniune: insuper pallio ho-
nocisinduitur; quiaiple, adjuruscamen ab omnibus Diaecelis sueF.
pilcopis, orctinac Lpilcopum. Signis enimiplorum ordinationiadel
le non possic; lucerislnis se exculans aeque leracis, altenlum luumin
ordinandistacere contirac: Primas quoque e iple Archiepileopus
aeque 
CHt: neciple Archi epilcopu ordinar. Clerum que enim, AEchiepiscopiI
e Primacem, oporret Romxe ab. Apostolieo ordinari, aur a Romaeis
2Papa Paltium afferre, F qua Coepilcoris subliari: Quae TUNC TAN
cum datur ricenria, sE Forre inkrmitatis vel belli aut aliqua alia causa
necellaria interceserir. Pocantum ergo praeclt primas Archiepileo.
po: quodcum muleitint in eadem resione Archiepilcopi, tolus ex
eis qui Regem ordinac a in rribus Collemnicaribus coronaE, e
apudquem Conciliaproreritare peraguntur, ipse eorum Primatum
tenet.
Locum itaque quem apud Orieneoles Parriarchae poltidene, hune
apudnosPrimates quodammodo obrinerevidentur: verique Roma
no Ponciticiprimo gradulLIpPOnUnEUE. Sed quia Parriarcha ledibus
praelidene Apostolicis (ucssierosolymitanus, Antrochenus; Alexandrinus)
idcirco Archepileopos ordinant. e pares quodommodo Romano
Mar IO. ascribUnEUT. Solitamen Perrodretamm ClE: Tues Verrus, es super bane
petram adisicabo Ecclesiam meam. Papaereo lotus univerlali prxeminet
Ecclelia: _ iple omnes ordinat de judicat; et ab omnibus ordina.
cur, quia ex consentirrorius Lcclesix Romani cum Cublitrane, qui
quoridie chlamsde coccinea induitur, ur semper materrio paracus
DEObCELE.
R F C F N SFO.
FX Manuscripr. Codice Dibliotheca publica Canrabrigiensis ACadlemia descripsi: col-
 ho. LC CtCetatienat alo Benetteb Ciclleit.  lbetea Dc oldiuto
elola

## Folio 83 — 800432142:0103
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000103.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
evaran.
a lalcto
baldiou
15. Oport
TC, Ul p.
ionabult.
pallio.
Ccelisluul
ralioniabi.
um umI
Ircepieo
Di, Colusi
COTOIis
D Primalum
SdeHE, HII
JuCROM
lexandrim
40 ROmal
es super bic
Praeemine
bus Oretid
hiiepiler
Chiepisee
ca Ron
IX CUMI
ua aliacult
IIADE, q
ayrio paalu
ia desripst: 1ot
DcSu
clil
HIBERNIC ARIIM STLLOOE:
elelx cum alteromonachorum Dummeum exemplari, a D. augustino Lin sello Decano
Lichfeldiensi accepto. Est autem hic Cillebereusille, quam ajune, primâ tunctum le-
Patione Apostolicx les perunirerlam Hliberniam, ut in vira Malaehiae retulit BerH
ardus: non Cilla Lincolen(is Epilcopus (ejusmodi nunquam in rerum natura quis
exticit) quemadmodur  Appendici illustrium Anglia Scriptorem Centur L. CaP. 93.
somniarit Zeats Luens.
Ejusdem Colleberti, ad Anselmum C antuarien (CM EDISE3I.
Archiepilcopum.
1034
Ansema Dei cratia Anclorum Archi prasuli, Gille-
sertus Det quoque misericordia Lunicensis Lpi
scopis fidele servitium es orationes.
CIdiens, Pater, cerraminis restrilaborem et laboris victoriam;
Llubdicas elleridelicee indomicas Normannorum mences Regula.
ribus lanctorum Paerum decreris, urlegalicer hac abbotum e Pealu-
lum electio es conCccracic: immenlasdivinae clementix retero praciasi
e quas polsum Deo precesefundo, ucpersereranriam robis e ranci
laborispexmium larsiatur. Mlunusculum paupereatismex e devo-
cionis cranlnieto, LXV. margaricutas incer optimas de viliores: de
rogone licisimmemores mei in orationibus rectris, in quibus post di-
rinam larsicarem contido.
R E C E N 5 1O.
In Mand Cripeo Epistocuramnselmivolumine, quodminimpathia . atus
Cotionus, hoc baberur existolium. Ex eo inceorum librum Epistolarum Culberri Westmona-
steriensis ad Anselmum esfinxie I0. Balaus. in Scriptorum Britannia Centur. 2. Cap 64. ad
dens. egniltum, epilcopum Lunicenlem in HI. bernia, olim Fu. De concendunes
Sed falluntur illi, errore manifesto. Gillebertus enim sive Cisleberrus cegnomento Crsxi
nuS, In Beccensi caenobiouna cum an selmo monachus fuerac (non, ut Lunicensis nester, Ro-
thomaei obiter ills crenitus:) ex a Westmonasteriensi postmodum abbatia ad lipiscoparum
nunquam fuic provectus; sed abbas W estmonasterirobiis, ibidemque sepultus est, hos lato
darus Epicaphia.
Cirea An

## Folio 84 — 800432142:0104
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000104.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
VE TERUM EDISTOLARUM
Eliepaterinsignis, genus alcum, virgo senexque,
Cisseberre iaces; lux, via, duxgueruis.
Mliris eras, justus, prudens, Forris, moderatus:
Doctusquadcirio, necminusinerivio.
Sictamen orratus, nece sexta luce Decembris,
Spiramen calo reddis _ olla lol0.
ALISLLML Cantuariensis ArchiepiicODI, ad
cundem Gillebertum.
Anselmus servus Ecclesia Cantuariensis. Crilleberio
Lunicenst Lpiscopo Salutem.
Rariasago Rererenrix vestrae, quialararise Ggnificatin licreris
LEluis, quod Deus in Ecelelia lua ad profectum relisionisperme
dignarur aliquidoperari. Ouoniam aurem olimnus apud Rothoma.
rum invicem coonorimus, dilectione lociarilumus. ee nunccoonolco
vosad Epilcopacus dignicacem gracia Deiprotocille: contidenterau.
deoros oblecrane, e secundum quod incelligo opus esse, vobiscon.
Tulere. Sublimarie Deus in sbernia vestram prudenciam ad cantam
dignitacem; ex poluieros, vestuderetis ad relisionis vioorem _ ani
marumuciliacem. Sacagire ersolollicire (licuescripeum cA; Qui
Rom. L2. 8. praeest, in sollicitudine) in illa geme, quantum in vobiselt. Corrigere 
excirpare, ee bones mores plantare e Ceminare. Ad hoc eciam
(quancum in robis est) Regem restrum, ee alios Epilcopos, et
quolcunque porestis luadendo, e sandia quae parata lune bonis.
acmala qua expectant malos, otendendo atcrahico. PC develtris,
e de aliorum bonis operibuspramium mereamim a Deoaccipere.
Crares reteropromuneroreltro, quod milibenionemilictis. O1
DE PTOHO.
R ECFN5 1O.
Habetur inter Cxcusas Ahfel. d 3. CpIIl. 143. UhEEdeter Foannes Picardus L. unicen.
Per hnnc episcopum in suo apocrapho. L. urudenterr dictum mnuis: eungue exi(coxatuM I
Fibermia aus horitarem armachan Merropolita scdare, ex Manuscriptus es impressis Codi.
sibits.

## Folio 85 — 800432142:0105
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000105.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 58 lines, status machine
Cile
INCCOgH
nEdenu
JC, Vod
AM adCaMla
rorem e d
um Cst: L
corrigere
IdhOC eti
dilcOpOs
Fa (uHt b0
Ec derelli
milistS. C
ficacin
ionisp
Duc Rol
Deoaccipet
FTTBERNTOARUM SELLOOE.
oibus annocat. Lunidensis enimvel  Luvidensisporius, id est, ceuthianus Episcopatus is
olim fuit, qui Clochorensis hodie appellatur. In exemplaribus ex quibus 30: descripta est
Epistola. Gilleberrum Lunicenlem. Lunvicenlem, es Lumnicensem Episcopumnomi-
notum aeprehendimus, quae prostrema nomenclatio ad Limiricen (em Episcopatum, qui C’ al-
siliensis. Archepiscopi dicioni subest, nos ducit. Drbs enim quae Anelis Limrick, Hiberni
Lumneoch nuncupatur.
xGirald. Cambreml. Fopograph. Hlibernix, distinct. 2 cap 50.
dicardus Lunice
que ex scopatauI.
GMpresss CA
Ait
Ejuldem Anselmi, aet Episcopos Flibernia.
Anselmus C antuariensis Ecclestae Metropolitanus An-
tistes, reverendis Ccepiscopis, seniori Domnaldo, Do-
nato, ac cateris in liberniae Insula Pontisicali eminenti-
bus dienitate; a Deo Patre Co Jesu Christo filio ejus
unico salurem. o perpetuae bereditatis
benedictionem.
Doremreligionis reltrae plurimis indiciisagnolcens, calamitares
quaspacior decreriporisimum robisaperire: ue quanto vicinus
altistiris Creacori, canto tamiliarius anoultias meas in conspectu eius.
valeatis indicare, de indicantes compattionis gemicibus iplius miseri-
cordiam mihu impetrare. Detuncto beara memorix praedccelsore
meo Lanfranco Archiepilcopo, cum in Narmannnia Bcccensis mona
Aerii abbas excirissem (unde d praetaens anrecesor meus ad regen.
dam Eccletiam, cui Deo auchore praelidio anceme procelerat) Oc.
culco Dei judicio, pro ucilicaribus Eccleliasticis in Angliam veni.
Oudrenientemeam R ex quam Pontihicesrconique optimates, ad.
Calhedram Ponciticalem. non rocando, nonrogando (ucticrialto
lec)immoviolentercapiendo pertrahune: C lero ex populoacelaman
tibusinitiptum; ue necunus, cui quod gerebatur displiceret, rilus
Fueririncerch. Denique cum acthucidnolle, nec alsencireme de-
berc occlanarem, quodde porectace Normanni Ducis, quod de sub.
jectione Merropolicani Rorhomasensis, iplis isnorantibus crepeus el
sem. (quo unjure cugere enicebar:) corumdem pratari ridelicee
Ducis et rchiexilcopi praecepto, onus oticii conctus et ob ediens.AC.
Cepi.
F PIST, 33.
AV. Chricti
1095.

## Folio 86 — 800432142:0106
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000106.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
VETERUM EPISTOLARUM
cepi. Ouo pacto ingradum Ponciticalem lublimatus, idcirco assensi,
quod concraire nonporui.
Proindeintulacus, se dulo quid Christo, quid ejus Ecclelia (pro
loco, peo ofticio) deberem, cogirare caepi: ee paltorali regimine
ricia relecare, praesumprorescoercere, et qua que inordinata (utmea
inECTeTAE) ad ordinem debicum voluirerocare. Oua causa, quos ad.
jucoresmeoporruerar habere in causaVci, cerribilicer olien (ospa.
tior; e quxperoc crelcere debuerat, me pralente deperircaula
Dei. Ulnde (Reverendi P’arres gemebunde vobis loguensFateor)
inveneruneme amarissimx cribulationes; dum ee requiem tructuo.
lam mereminilcorperdidiste, e infructuolum periculum me consi.
deroincurrisse. Ica erenim peccacismeis faciencibus actum ett, ut
quinostrae selponre subdiderant dicioni, a noltra sponceresilianedi.
tionc; e quiillis amabilis extiteram, omnibus terme odioluseri.
Aatn. Ouapropeer (vencrandi Fratres, Alui charicatis XTCrIE)
obsecro vos in nomine ejus, qui luosinimicos redemie langumeluo,
orace uc in omnibus Dcus pacem notiis cribuac, inimicos nottios
in sraciam convertat, ee lecundum suam roluntarem nOs rivere
Faciac.
Praecerea, quanquam recte riventem recteque lapientem, palto.
Fali lollicicudine Fracernicarem restram monere compellor, quale.
nusvirilicer ac vigilantius agat in doctrina Oci; cononica leveriture,
si quid contra F. Cclesiasticam docteinam in l’rovinciis luis invenrum
Fuerie, compelcens _ secundum Dei roluntarem cunet a disponens. Si
quando vero (leuin consecrarionibus Epilcoporum, leuin Ficclelia.
licorum negoriorum caulis, seu quibullibec aliis racionibus) aliquid
quod ad lacram relisionem pertineat inter vos orrum tuerie, quod
pervoscanonicenequeat detiniri: chariracis ofticio id ad notiriam
nostram perterri commonemur; quatenus a nobis porius contiliume
lolatium accipincis, quam praeraricacores mandarorum Deiinjudi.
cium ciusincidaris. Icerum, Charistimi, rogamuSVOS; OrarCprOnO
bis, erisite nosdecribularionibus nostrismonu vestrae orationis, piis
Aecibus pullances aures clementix Dei. Dominus, qui jusset de tenebris
ed lucem plendescere, mentibus veltris infundat lucem lapientixe; uEqua
jubecmtelligatis, incelligentes opere complearis.
oe
RECEN.

## Folio 87 — 800432142:0107
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000107.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 70 lines, status machine
oallen
etella M
15d, GVO5 il
depeciren
Venstaleu
AI ICCOI
iccum et,
TCTCal
C Ocoln
aTIS al
la1u
In NOSIII
ntem, 
HIOc, qu
a leverit
is inreut
lisponen
in Fccte
ibu5) alique
ACTIE, q
Lad noriit
SContilium
in Deiiniu
OratCprOI
Deationis, 
ussit aetem
Il regimi
IaCd (VEMe
Ottentoip
nemtrudu
AIEBERNTCARUM SELLOOE
R E C E N 5 IO.
Ex Manu (eripI. nunc primum edica est haec Epistola: in cujus Emy eg. on duo tantum
Episcopinominatim compelluntur, Saenior Domnaleus ex Donacus. equibus Domnaldus
quies DoEnaldu: es Conaldus) Primas ille riberniae fuisse videtur, cujus ad 28. Epi-
Polam jam meminimus. Senioc enim apud Latinos mediae aetatis scriptores (ur etiam nune.
apud Callos Scioneu.  dienitaris est nomen non atatis. Donatus verd Dubliniensis ille est.
quem parricio anno 105.+. VI. Idus Octobris in Britannico Oceano submerso in EpiseopatH
successisse. Dublinienses produne Annales: in quibus etiam moriis ejus tempusita consiena-
cumleximus. AnnoDOI. 1095. DunguS. qui d Doncus, Epilcopus Dutolinientis
in Chisto qui evir. Cenim oriorem donatum, qui primus ostomannorum Dubliniensium.
fuit Episcopus. discriminis gratia Dunanum; ita posteriorem hunc Dunoum ex Don-
pum, ex Donuoum (destexo a Donagh vocabulo, quod Hibernica lingua Donacum son
nat) appellatum invenimus.
v
TERLDRDLENSTUIM, ad Anselmum CanEIa
rienlem Archicpilcopum.
Anselmo, Dei cratia Anclorum Archiepiscopo, (s
omnibus diaecesis suae Fpiscapis; Clerus (o populus oppidi
Watafordia, cum Rese urchertasoeo Fpiscopo
Dommaldo, (alutemin Domino.
daterlancte, Caecieas ignoranrix nos diu derrimenea laluris nostra
 sustinere cocoir; quin magis elisimus serrilicer Dominico jugo
Collaluberaliere, quam liberalicer Paltoraliobedienrix lubesse Nunc
aurem quaneum proficiarpactoruu cura coonolcimus, cum aliaruur
rerum limilicudines atmerrem rerocamus: quodline regiminenee
Exercicusbellum, neenavis marinum audet aerentare periculum.
Naricula eroonostra mundanis dedica Ructibus, lirre P’altoreconera
collidumhoctem quaratione pugnabie: ProptercanOS, _ RRCX nO-
er Murcherrachus e Epilcopus Damnaldus et VermerhiDuxnoster
Frater Regis, elegimus hunc presbyrerum Malchum. W’archelini
Ninconienlis Epilcopi lonactrum, nobis suffrcieneissime cognirum,
mcalibus.  moribusnobilem, Apoctolica et Lccleliallica dilciplina
im B1
EPFBF. 33.
rICOSHB
entini
NA
Circaan-
num 1096.

## Folio 88 — 800432142:0108
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000108.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
VE TERUIM EPISTOLARUM
imbutum, Adc. Cacholicum, prudenrem, docibilem, pacienrem, mo-
ribuscemperarum; rica cactum, lobrium, humilem, aftbilem, mileri.
cordem, licerarum, in lege Dei instructum, in Scripcurarum Censibus
cautum hospicalem, modectum, sux domui beneprapolirum, neo.
plrcum, habencem celtimonium bonum in gradibuslingulis. Lluno
nobispecimus a vestra P’acernicace ordinari l’ontiticem: Guatenusre.
pularicornobis pexeesse valeat ex prodesse, e nos sub ejus regiminola-
lubricer Domino milicare pollimus. UIc aurem omnium noctrum
vorainhancelectionem convenirenolcatis; hruic decrero Canonico
promprissima voluntace linguli manibus propriis roboramtes lub.
CcriphuS.
Feo Murchertachus Rex Fliberniae subscripsi.
Feo Dermeth Dux Frater Recis sub (cripsi.
Feo Domnaldus Episcopus subscripsi.
Ee0 Idunan Fpiscopus Nidiae subscripsi.
F∞0 Samvel Dubliniensis Episcopus subscrips.
Fro Ferdomnachus Lariniensium Fpiscopus subscripsi. _C.
R F C F N 5 I O.
Habetur cum in ManuscripE. Epistolarum anselmi volumine, ium in AEdmeritiiste.
ria Novella lib. 2. ubitorius rei eesta series ita perrexitur. R ex Fliberniae Murchercacbus
nomine. e Dosnaldus Epileopus cum caereris Epilcopis, quique Nobilescum Clero
e populoiplius lntulae milerunenuncios ac licteras ad Anselmum, innotescences ei
Ciricacem quandam W ataferdiam nomine in una suarum Provinciarum esle, cui
obnumerolam Cirium mulcicudinem expedirec Epi lcopum insticui. simulquepe.
centes quarenus ipse (Primacus quem super eos gerebas poreltare, de qua tunge.
bacur ricis Apostolica auchorirare) lanctae Christianitaci acnecellariae plebium
ocilirati instiruendo eis Pontificem subveniret. Tamenim saecula mulca cranlie.
tanc, in quibus eadem Ciricas absqueproridencia ex cura Ponciticali consistens,
per diverla cencacionum pericula jactabatur. Elegerane aurem idem ipsinhoe
otlicium quendam sux geneis virum vocabulo Malchum, cumque lacrandum cum
communi Ddecreco ad Anlelmum cransmilerunt. Igicur Anselmus conliderans et
icelligens eos julta ec urilia pecere, pericioni eorum libens annuic. E lectum ergo
Ponciticem diligener inhis que lacra jubet auctoricas examinacum, se mulcon
rum cum ricx sux celtimonio, dignum Episcopacu comprobacum, sumpei ab eo
exmore de subjectionis lux obedienta prolestione, Pacravireum Cantuariae quino
to Kal. Panuariis olsistencibus dx cooperancibus sibi in hoc ministerio luo duon
bus EDilcopissuis, Radulpho Scilicer Cicestren(i d Cunduloho RufFenLi. Malchi verd
Pcotestio, cujus hic sic mencio, post Epiptotas haberur, pas. 119.

## Folio 89 — 800432142:0109
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000109.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
CM, IIMIIII
i selinuI
CuM, IIID.
AlI8. uu
CgIMIIM
DCanoniet
IceM, MD.
n noltru
Tantes I
ipst. .
Aaiml
ACurCHBm
lescume
AOTCIC
Simutesae
de quatum
Paria predi
multa Crall
ali conIII
CMm IDIIIII
Crandune
considetar
Electum et
A, de M
irum ester
Cumpra obe
AMIII Ia Gu
TeriD IIIODu
Bll. n
AITBERNTC ARUM STLLOOE.
ANSFEMI Cantuarientis Archiepiscopi, ad NTurI EPTX 353
ardachum Flibernix Regem.
Mturiardacho cloriosoeratia Dei Reci F libernia Ansel
mus sermus Ecclesta C antuariensis Salurem cum
orationibus. CsDet misericordiareet
 protee
Ratias150 Deodebonis mulris, qux de vestra Celhrudine audio
Pincer quae ecthoc; quiagenrem regnivestri in cancapacetaciris
vivere, ut omnesboni, quihoc audiunt. Deoagane gratias, de ritxe ve-
Crae diucurnicacem deldlerene. Ubi enimpaxest, licer omnibus b0.
namvoluntaremhrabentibus, quod oprancline perturbationemalo-
rumhominum efficere IInderestra Cellicudo, per quam Lcustacie
ab coccrtillime magnam rerriburionem (porerit) expectare. SupCe
hocucique pacis fundameneum Facile elt alia, qux Ecclelialticareli-
sio exigic, aditicare. Precoricaque bonxrolunearisreltra constan-
ciam, quatenus contideret, li qua luntin reonoretro corrigenda, pro-
pcer rica aecernae peaemium; ec urmagisac magis in robis gracia Dci
augeatur, lollicice Deo adjurance sudcaris emendare. Nihilenim est
conremmendum quod corrigi pollic. Ouia Densexigie ab omnibus.
nonsolum quod maleagune; led eriam quod non corrigant mala,
quaecorriserepostunt. Ec guanto porentiores lune, uc corrigane;
canco districtius exigie ab illis Dcus, ur sccundum poreltarem mileri-
cordirerimpentam benerelinee Faciane. Quod maximeviderue
adleges perrinere: quoniam iphicoonolcuneur majorempotelta
tem. e cuiminusconeradicitur, inrer homines obrinere. Si aucem
nonomnialimulporestis; non deberispropier hoc, quin ameliori-
busadmelioraltudearisproticere: quia bona propolica s bonosco-
nacus Deus solet benigne pertcere: _ bcaca plenicudinererribuere.
Auditur apudnos, quia conjugia in regno vestroline omniratione
distolruntur, ee commutantur: quia cognarisire subnomine conju-
sii sire alio modo, palam, lincrepichenlione, contra canonicam pro-
Perii Exist. Hibern.
M
hibitio-
Circa AM
I0c

## Folio 90 — 800432142:0110
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000110.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
VETERUM EPISTOEARUM
tribicionem commilcerinon vereantur. Epilcopi quoque (quide
bencesle Forma e exemplum aliis Canonica religionis) inordnace.
licuraudimus, aut a lolis Fpilcovis, aur in locisubiordinarinon de-
benc conlcerantur. Flaec, _ alia quae Mingnicudinisreltrae prudenria
in shberniacorrigenda cognoverie, precor, oblecid, a contulo licur.
illiquem ralde diligo, e cujus profectum per omnia delidero; qua.
tenus consiliobonorum rirorum e lapientium resniveltricorrisere
Audcaris: e Deum oro, ut de regnoterreno adrconum calesteiran.
Teatis. AICM.
R E C E N SI, O.
Incer edicas babetur. lib. 3. exist. 142. Est autem Muriardactus hic, idem eum prace
dentis epistola Morcherrocho; qui(nisime fallo) P ex Laginensium est. a. Murchardus,
Parer Dermicii illius qui anelos ab debellandam Hiberniam primus solliciravit; e paterna
memorinjuriae. Summo Dublinienles persecurus est odio. In medio nam que domus
cujuldam orandis, ubicanquam in Foro prorostris sedere conlnereranes patrem
iplius incerempium, damno dedecusannectentes, cum cane eivesrumulaves.
TANE: ut inlibro T. Expugnationis Fliberniae cap. 17. refert Giraldus C ambrensis. P erpetra.
tum est hoc facinus anno Saluris 1120. ad qnem in Britannico Chronico annotat Caradoiusi
Lhancarvanensis, deceMAe MuECarEun, digmimum _ moximum cocius LI. berni
Principem, es Thadans Dolingus. Legblirensis Ecclesiae nuper Cancellarius, in Hiberniiis:
suis annalibus. Murchordus leronissimus L. Bgenix in Fliber nia Princeps, Adus ami.
eis, cerribilisinimicis, alienis liberalis, a lubdicis propret ejus bene incricom pie.
earem ex justiciam prxe cererisamandus, obiie de apud Pernes sepelicur. Ad hunt
quoque spectat illa Giraldi in itincrarii Camtriae lib. 2. cap. 1. narracio. Culielnus Cus.
diclu Kexis Bastardi Eilius e Normannorum in Angla rex lecundus, qui Rutus
estagnominatus. Cambriam luoincempore animole penerrans de circundans
cum druxibus Elibernium force prospiceret, dixisse memoratur: Ad recram
iltam expuonandam exnaribus regnitmei huc convocans, poncem adhuc Faciam.
Ouo verboad Murchardum Lagenia tunc Principem in Eliberniam Forie eranla
laco. cum aliquandiupropensius inde cogialer, tecturrespond Pe: Nunquid
tantae comminarionis verbo Rexille, Si Deoplucuerit, Adiccic? Audico vero quod
nullam prorsus Dei mentionem inhroc iuo R ex lermione FeciNei, canguam p1o.
onolcico eaudens ecresimo. Qioniam, incesir, homo iste de humaua cautuMr
Contidepocencia, non divina; ejus advenum non Cormido.
a vel aratinch side Mantum ou ei Laurem oenss cteseost ut
quo infra in Ep istola 48. recer sione, ad quemetiam ref erri possunt, que ex Car adoco, D0: lingo, 
_nerario Curatai sub scguntuei
+xticF0l
lealeo

## Folio 91 — 800432142:0111
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000111.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
C(quide.
al. HoBde.
Pelccula
Ordinaie.
Mulo leu
erd; qua
lCOrrIgeII
xlelleum
Murcltio
vit, B pllia
m qui dun
peran, s
vescumdir
en sis. (PoII
notat CMali
cius Hbei
uS, in Hibut.
eps, Aduso
ICTIEMI
1P. Ad 11
lleln b56
 QuiRul
CCITCUMdit
: Ad 1etIdB
o laa
10 reio qub
3Bq.ta pI
Maria Talil
idem cmpu
: Nonqu
rebiesiscopi. 
Do. I18B. B
AITBERNICARUM SZLLOCIE.
LJLISDEM, ad cundem.
Muriardacho elorioso Reci Flibernia. Anselmus Ar- ExtBF. 16
.
cit
chiepiscopus, serous Fcclesia Cantuariensis, fidele cum
orationibus obsequium, (5 per regnum terrenum
Mereri caeleste.
Cloniam mulca de restra F.xcellenria prxedicantur, quae Regiam
Ldecenedionicarem, valde gaudemus; e Deo, a quo est omno
bonum, derseas exinde grarias agimus. Contidimus aurem, quia qui
robis conculir grariam luam in taciendisbonis quae Feciltis, conteret
quoque cfoctum perticiendi ca, quae luperilla quataciris, cum velle
cognolciris. Ouapropter (oloriole Fili, et in Deo charillime) Pre.
cor, ur ea gux in regno reltro secundum Chriltianam religionem c.
mendanda cognoreriris, omni instancia e Collicitudino emenderis.
ad hoc enim Deus in Rcgali sublimitare vos consticui; ucvirgax
quicatislubditos populos gubernetis, e quidquid in cisjultirix adver-
lacur, eadem riroi percuciaris ee amoreatis. Ec quidem quiddam di-
cicurtieriin iplopopulo, quemregendum sulcepiltis, quod maono-
pere corrigendum est: quia Chriltiana religioni omnimodis con.
cracium elt. Diciturenim, quod ririica libere uxores luasuxoribus
aliorum commuranr, licut quilibetequum equo, aue quamlibetaliam
rem ce alia ab illo commurat; auc pro libitu, exlineracione relin-
quune. Duod quam malum sic, omnis qui Christianam legem novits
incelligit. Si igicur Excellencia vestra divinarum Scriprurarum seu-
cenrias quae huic intaminegocio obviane, per selegerenon valet; prae-
cipice Epilcopis ecrelisiolis Clericis, quiinvelhroregno lunE, ur eas
vobis edicane: quatenus ciscogniris, quo ltudio robisinvigilandum
lic. uchrcmalum corrigatur, cognolcacis. Irem dicitur, Lpilcopos
in cerra rectrapalsiim eligi, e linc cerro Epilcopacus loco consticui;
acque ab una Epilcopo Epilcopum, sicue quemlibet presbyrerum.
ordinaci. duodnimirum lacris Canonibus ortinino concrarium est:
queos, quicalicer insticuri lunc aur ordinaci, cum luis ordinationibus
ab Epilcopatus officio deponi praecipiunr. Fpilcopus namque nili
M
CCF.

## Folio 92 — 800432142:0112
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000112.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 40 lines, status machine
42
VETERUM EPISTOLARUM
cercam parochiam e populum, cui luperincendar, habeac, constieui
(ccundum Dcum non porest: quianec in secularibus nomen velot.
ticium Paltoris habere ralet, quigregem, quem palcas, non habet.
Hlonor quoque Epilcopalisnon parum vilescie, dumis ad pontitica.
cum allumitur, qui ordinacus, quo divertat, vel cuiper Epilcopale
minilterium cerco pexsideac, neleie. Minus quoque quam atribusF.
pilcopis ordinari non debec: cum propter muleas ee alias rationabiles.
caulas, quas epistolaris breritas non admittit, tum, uc Ades, vica, et
Collicitudo ejus, quiinrigitare debee, idoneis d legalibus celtibus
comprobetur. Precoritaque hortor, e monco; quatenus excellen.
cia rectra operam dec, uciltainreono luo corriganeur: Quacenusmer.
erperiris. CCs, quam à Deopro aliisbonis expediris, proittis robis augeacue.
e caper Cxcerum ( quid in robis, aurinhus quos regere luscepiltis, quodulla.
cenus voluneari Dei adverlariqueae, perpenderiris, lollicice emen
darc lacosire: ur cum de cerreno regnorranlibiris, ad caeletterognum
veniacis. Amen. De Frarre noltro cornelio, quem libi Ccllicudo
reltramiccirosaric, dicon quiaica occupacus eAt circa Ccrricium parris
Tui, urnec ab co quear line periculo riexillius separari, nec cum, qui
jam senio contactus est. Secum ullatenus ducere.
R F C F. B. S C O.
Secut mnus videntat verisimile, ejusdem arcumenti adeun dem secundas esse missa
literas, nulla priorummentione facta: seiat eodem tempore regnusse quoque Muirccartach;
sive Miicherract O Bciain; qui Perdelvaco O. Prisim, in summoTibernia principau
anno 1085. successit. Ejus in Reeum Vannia Chnonica hujusmodi fit. commemorario. Anno
2089. Omnes proceres insularum aucences morcem Vagmanni, miterunelegaos
ad urecardum O Brien Resem Flibernix. Pottulancesur ali quem virum industri.
um de regali sirpe inregem eismitrerer, donec Olavus tilius Godredicreleeret.
Annuic eis R exlibencissime, e quendam Dopnalsum hlium Pade ad eosmitiri
monens ee praecipiensei, uccum omni beniemeate dmodestiarcenum, quod
Sbinon debebacur, gubernarer. Sed. ille poltquom ad reonum pervenit, parri.
pendenspraecepia lui Domini, cum magna cyranns de abulus estrebrio; et ul.
cissceleribus perpecraris, iribus annisenormicer icenavir. Tun donresprincipes
Enlularum un conspirarione commori; sdvertus eum conprexicisin, e expule.
runc a knibussuis. Ile aucem Fuxiens sdt Fliberniom, non est ule a reverlus od eos.
anc verd Existolam, incer reliquas anselmi , lib. 3, et ist. 147. Loannes Picardus elilis; 
annetasiones adjecito
H.
1a

## Folio 93 — 800432142:0113
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000113.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 62 lines, status machine
DotlaoII.
Eplaopit
bis alget
Conlcti
Den velos.
Ponrihes.
latribust.
cationabil
ides, ricil
bodreltibr
us excelle
Niciiemest.
Ehi C
Evicium pi
CC CUM,
ccuna issi
Munceat
bernia priilis
memorati.
niterureles
rirum indit
dredicteta
2dC ad e051
TCGNUM, q
perveni, po
ArebnO, _M
Omtles princis
e1 LMnI, d expl
drever luS dile
eicadm etiulie
slis
TITBERNTC ARUM STLLOCE.
NIITRCTTARDACTII Elibernix Regis, ad Anselmum
Cantuarienlem Archiepilcopum.
urhardacus Rex Flibermia. Anselmo. Anclorum
Archiprasuli salutem (s fidele. ser vitium.
Tlam maonas vobis grares (Domine) referredebeo s: quod,
licuemihi relacum ele, memoriam meipeccatoris in continuis
ExIET. 38
veltris peragis oracionibus: lede genero meo Ernulso auxilio e in-
cerrentione (quancum tuerar dignicari resrae Fa5) succurrilti. Scinstu
quoque, me robisinhris quae mandareris tamularurum. Vale.
R F C. F. N. S I O
Ernultus, quem generum suum hic appellat Murchardachus. est Arnolptius de
MonceComerico, primus Penbrochia expugnator, ex regionis illius (qua Dyveta ex
Occidentalis Wallia appellatur) Dominus. filius Pogeri de Monce Comerico. primi salopia ex
Arundelia Comitis. De eo Ciraldus C ambrensis, in lrinerarii Cambriae lib. V. Cap. 12...
Primus eenbrochia. Castrum Achulph.aS. d- Moncgomery, lub. Anglorum rege Hlen
rico primo, ex virois e cospicerenui, lacis esile construxit.. Ouod postmodum in
Angl. Lreverrens riro proboprudencique Ciraldo de W indelori Constabulario
(uo primipiloque cumpaucis custodrendum expoluie, illinimirum Giroldo, à quo
Kilaerie e Desmonia. Comites, aliaque in Fbiernia Criroldinorum familia, genus reperune
suum. Arnulphus postei. simul cum fratre Roberto de Bele smo. Comite. Salopiensi ab Hen-
rico I. deficiens, ut auxiliaribus contrarecem suum copiis magis firmaretur. in Hiberniam
tracecit, ex Murctiorei sive Murctio dorei regis pliam uxorem. duxit: quemadmodum in:
AnnELIOY. e5 11O2. historia consirmar C aradocus. Lhancarvanensis.. Conjuratienis vero:
exieum Cuilieimus Malim esburien sis lib: 5. de Regibus ira explicat. Koberrus cum Frarri-
bus. Eenulpto (qui paternum cognomen lorcirus Fuerac). et Rogerio Dictaversn
quod exea regione uxorem acceperor lc diet.) Angliam perpecuo abjuravicoi
sedvigorem ocramenci cemperavir adjectio;: nili Reo placiro quandogueliris-
Foci coblequio. Due historia ad huju nec essaria est intellectum existolii, quod ex Ma
mescripco epistolarum anseluirvolumine descripsimus.

## Folio 94 — 800432142:0114
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000114.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 33 lines, status machine
VETERAM EPISTOL ARUM
ALTSLLC Cancuarienlis Archuepilcopi, ad Malchum
Wacertordiensem Fpilcopum.
Anselmus Archiepiscopus Cantnaria, annico o Coepi
scopo Malcho Waterfordiensi Salutem (5
benedictionem.
Udiri, quod Dominus samuel Epilcopus Dublinensis monachos
L. Ecclelix Dublinae, aurnulla aucparra occalione, ejicit; nec pro
ullâ lacisfactione rult recipere: de quod, conera conluecudinem,
Crucem Facit gestari ance se initinere; e quod res Ecclelix illius
ab ArchiepileoDo Lanfranco dacas velur proprias distribuir. Dehis
omnibusillinostrasmitrolitreras: e populo eiuldem Ciricacisman.
do, ucpraedictarum rerum distriburionem prohibeat.. Ec quoniam
noninrenio per quem licceras nostrasilli aptius multam: precortra.
cernicacem restram, quatenus cas illi per praesenciam vellram
extribeacis; uc cum charicacire vira voce, uc monitioni noltra,
quam illi seribimus, assentum prabeac, rosando ex contulendomo-
neatis. Valetc.
REC EN 510.
Ex eodem Manuiscripeo in que circirer 30. Anselmi adhue imeditae continebantue
existolae. De Malcti ad Waterfordien sem EpisCOPatuM eleCTIONE XXXIV. (supra pag 9O.)
acebat Epistola. Neque Wacerfordiae solum sed etiam vicinae C. smoriae erat ille Episcopus.
Ondelenior Lelmorentis (ea lenioris nocione, quam ad X XXIII. epistola enizee plu
aperuimus) invita discipuli ejus Malachia a Bernardo appellatur: ubreciam de Malbo habi
inceralia complura memorantur. Elic erac lenex plenus dierum ee viuuuum; e
Iopienri: Wecerac in iIIo. Nacione quidem Flibernus. sed in AnOlIa CONVEI.
Carus fuernt in habitu ee propolicomonachali in Vinconien(monalterio: de quo
astumpiu. est in Epilcopum in Leimorcivicace Numonia. d iplanotliore in.
et ex erusrexmiiliuS. Ib. cara ei deluper collaca est pracia, venon modoni
e doctrina, led d signis clareTCt.
RFIST. 38.
Firca AB.
1100

## Folio 95 — 800432142:0115
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000115.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
alehum
Coest
Ci neC
lvecaem
celecta l
Monacho
LII. Dett
ricaiim.
Ec quii
PircoI
AI velleu
Joni nolla
ulendone
de Mathiio
continebal
supra paBG
n ille Episcop
Dola emigee
vireoa 
ASa CONBEI.
ACr 10: dequ
HIBERNICARUM SFLLOCE:
Ejulucus ad Samnelem Dublinienlem Epilcopum.
Anselmus Archiepiscopus Cantuaria, venerabili
 mueli Dublina Civitatis Episcopo
Salutem.
Udiri, quodlibros e restimenta de alia ornamenta LccleliX, quae
LDominus Lanfrancus Archiepilcopus dedicarunculoruo Domi-
no Donato pilcopoadopus Leclesiae, cuicua Craternicas praelider, cu
prorolunesre cua exponis, ex ea exeraneis das. Ouodlirerum eAt,
miror cur ica Facias: cum ipla ormanreura non ei sed Ecclelix daca
ANE; GCuEFTAEFES Caurvariensis L CCleliX filii arrectaneur: un de monco,
emonensrogore; quarenus sialiquid de praedictis rebus exera L.C
cleliam darum est, celericerilludrestirui Facias. ltemandivi, quod
monactios, qui in ipsa Ecclelia ad lerriendum congregati eraner
expellas e dispergas; nec redire rolenresullacenus recipere relis.
Ouodhica est, non re decet: oltrcii liquidem cui scirur ette, magis
disperla congresare, quam congregnea dispergere. Ouapropter.
mandocibi, uc (i aliqui abjecti lunc, ee rectire volune, leleque in Dei ler-
vitio lubobedientiâ custodire; ces tuscipias, e saluti eorum per pa-
ternum afFectum Cudioscincendas: nisi (quodobtir) hujusmodi cau-
lainillis obliltae, quae hoc heri omnino prohibeac. Praetercaau-
diri, quia facis portari Crucem anrereinvia. Quodliverum eA;
mandocibine ampliushroctacias: quianon perrinet nisiad Archis
piscopum à Romano l’ontitice pallio contirmacum; neque decetre,
uc ulla pexsumprione insolica rei ce norabilem es reprehensibilem
hominibus oltendas. Valc.
R E CE N 5 IO.
Cum aliis Anselini. lib. 3. epist. 72. Toannes ricardus divulzavi.  Wa auslL.
in quibus tamenaiaslalum necessario est castiendum. EL bcxisiae Fpi (cop05 +B
s Cpilcopo Lhorncens duobulque Lpilcopis quos debec Cmemrienlis Ar-
chiepiteopusmiere, ell. scurandos, quae hallucinatio non aliunde qu’an ex lass
illo ejusdem in notis. ad ca9 existolum processic errore; insularum Orcadum nomine LII
berniam de Seociamcontineri. De Donaco, cujushic mentio. Samuelis avunculo ex in
Dubliniensi Episcopasu preximonteressore, at F pistola 33. dictum est aliquid. Consecra-
Siones
et a
AHOIIBIC
Deit
Ejusie

## Folio 96 — 800432142:0116
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000116.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
VETERUM EPISTOLARUM
rionis ejus memoria in Cancueriensibue annalibus ita est consienata. Tanfransu, ordina
tionis suae lextodecimo anno, Cacrarie Donacum monachum suum C’ oncuariae adce-
pimen Dublinix, Pecence Recc, C lero e populo Hlibernix, quibus eriam liceras
exhorcacorias milie, es in Dubliniensibus: Anno Domini 1085. L antrancus Archie.
pilcopus Cancuarien sis ad regimen Dublin ensis Eccleliae locravic Donatummo.
nalterii lui monachum, in lede merropoli Cancuarix; perencibus aeque eligeni.
buscum Terdilvaco H. bernia Rox0, _ Epilcopis Ii bernix regionis, acque Cle.
rod populopeatarae Civicaris. Ouo eodem eriam anno ipsum Terdilvocum regem
moriuum esse, in Buellianis annalibus legimus: in quibus F airdelboch m C Paide. m
Briainnominatur. Donato verd anno 1005. vira functo successor dacus est sanil: de qu
dmerus in Novella Fistoriae 2. libro. Venic 2d anCelmum quidam monachus Ce.
nobii lancti Albani, natione Flibernenlis, nomine samvél. Hic detunctobone
memorix Donaco Ddubline Ciriracis Fpilcopo, a Regc Flibernia Murierdich
nomine, necnon a Ctero d populo in Epilcopaumipsius Ciritacis eleatusest,
acque ad Antelmum, juxra morem anciquum. Cacrandus cum communide.
crecodirectus. Quorum electioni d pecirioni anselmus annuens, hominem
aliguandiu secum honoritice decencum, necnon qualicer in domo Dei conver.
Cari deberer diligencer instructum. sumpea ab eo de Canonicâ sutjectione ludet
anriquomore Professione, promovir in Epilcopacus otticium W inconie, octari
sic lubsequencis Palchae ministrancibus sibiin hoc ofticio quacuor Epilcopislut.
Fraxaneis luis. Ouinovus Pontitex conci Pacris benedictione, ac licerorumpre.
tato Resi; Clero quoquercplebi Hliberniae, proceltimonio sux conleccarionis
Ccripearum altipulacione roboracus, in paeriam uam cum eaudio reverniur, at
queinledem suum cum honorepro ulu luscipitur terra. Habetur hic, pag. 119.
cum Donati tum Samuelis Professio: Verum Lanfranci ex anselmi cum eus missa lier
interieruns.
ENIST 40 DADLLETLILM, ad Radulphum C ancuarientem
Archepilcopum.
Dominoreverendissimo acreliciosi ssimo, Radulpho Ar-
chiepiscopo Cantuaria omnes Burgenses Dublina
Civitatis cunctus que Clericorum conventus,
aternam optant Salutem.
EEmce, Sancte Pater, pro merico Cummae pieraris plurimivene.
renrur; e omnibustidelibus, cauta magnae tidei et larrae doctui
Da
An. Chriltio
1121.

## Folio 97 — 800432142:0117
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000117.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
aneu, Mdiua.
ague elige.
dais, alque ll.
dilvocum nM
dC Pade. 1.
datuo,  sI
delunctobut
NIa BcuciII
iTacis elellu
n Communio
enS, lumi
MO Sacbuu
LinCOMaion
Or Fpilcopit
AClicerorum
10 Teretinali
mcuariae adie.
eliam lierut
aveus deche.
Donatummo.
monachus (B.
utrjectiontua
e conteetalil
HIT BIb. 3 P8
um eis missem
tuarient
auop
e
Ven
pluriimsrett
FTTBERNIOARUM SELLOOE.
nae honorabilis arqueamabilis exictas: congruum cle judicamus, ur
Crecorium noltrum electum. Deigraria, ad rosmirtamus. Antccelio
rum enim restrorum magisterio semper nostros libenter subdimus, à
quorccordamur noltrosaccepilse dignicarem Lcclelialticam. Sciaris
vosrerera, quod Epilcopissibernia maximum zelum erganoshabent.
emaximeille Epilcopus qui habieac ardimachae; quia nos nolumus
obedire eorum ordinacioni, sed semper lub vestro domino esserolu-
mus. Idcirco restra Fustragia supplices perimus, quacenus Greso.
rium ad lacrum ordinem Epilcopacus promoreacis; liampliusillam
parochiam, quam muleo cemporerobis serrarimus, FeriHerC No-
lueritis. Valc.
R F C F. N 51O.
De Gregorii ordinatione ita scripsit, quirum vixi. Wicorniensis monachus Florensii
Continuator. Anno IT2I. Clerieus quidam narione Flibernenlis nomine Crrexorius,
a RegeHlibernia. Cloro e populo, in Episcopacum Dublinae civicacis electus,
Aneliam venic anciquo pro more ordinondus ab Archiepiscopo Cancuarienlis
anolorum Primsce. Quem, expraecepio ejuldem Archipraesulis, Rogerus Sa-
resberia Epilcopus apud castellum suum quod rocatur Divisio VIII. Calend.
Octobris, Sabbaro, ad diaconatus e adpresbiceracus promoric gradum. Ordi-
nacus eltaurem Lpilcopus. VI. Nonas CEtobris, Dominica, apud Lambhicham
a Radulpho Cancuariorum Poncihce. P:. julque consecracioniintertuere Epilcopi.
Richardus Lundonix, Rogerus Soresberiae, Robercus Lincolniae, F verardus
Norricensis, d David Bngornenlis. Dubliniensium Fpiscoporum postremus hie
fuit, es Archiepiscoporum primus: vitaeque supremum egit diem, VIII. Id. Octobr. (UF
habetur in Necroloeio Ecclesiae S. Frinitaris Dublin) annno LI6T. Hlancvero Dubliniensium
Epistolam, ad vulcem Collectionis Decretalium Isidori Mercatoris, in C. ottoniana Bibliotheta
invenimus.
aICI LAnglorum lcgis, ad cundem
Radulphum.
Fnricus Rex Anelia, Radulpho (antuarienst Archie-
piscopo, Dalutem.
Indarit mihii R ex Hibernia per Breresuum, & Burgenles Du-
blina, quod elegerunthunc Cresorium in Epilcopum, de cum cibi
erit s lderi.
mic-
BPISY. 410
Circa AN.

## Folio 98 — 800432142:0118
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000118.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 34 lines, status machine
VE FFR EIM E PISTOE ARIM
mirtun conseerandum. Uindecibimando, uc pericioni eorum laris.
Faciens, ejus contecrationem sine dilarione explcas. Peke Radulpho
Cancellario apud Windeltor.
R E CF N 51O.
Superiori Epistolae in eadem Collectione subjunctum eral hoc Breve reeis Henrici L. Nap
ut Latim Bcevia, sis etiam eorum exemplo recentiores EraeciBocBla. brevia hujusmodite
gum scripta appellant: ex ut apud Craecos (quemadmodum alibi a nobis ad hoc ipsum RC.
scriptum ex Eustarhio est observarum) reneuco non est semper scatomn AEES. (ed aliquan.
dorespondet rW a E,Ey na) ru omuairer; ita ex Mandondi vocem eodem sen su nsurpantai.
quando Latini, quemadmodum rum paulo ante in 38. ex 39 existola, tum manifestissime in
hac praesente licebit animadvertere. Nam, ut inlibro 5. de cestis regum anglorum suiliel.
mus Malmesburiensis retulit. Flibernienlium regem Murcardum de luccessores
ejus, quorum nomina tama non extulie, iea devoros trabuit Henrieus l. vrnihil
nisi quodeum posparer, scriberent, nitil, nist quod juberet, ogerent, e
tamen scribit bic ille, sibi mandariste Regem Fli berniae per oreve luum; Hos ,
Egnificavisse.
EDNZ.AZ. BLANTARDI ClaraeraltensiS ABBatIS, ad Malachiam
Ilibernia Epilcopum.
Venerabili Domino Co beatissimo Patri Malachia, Dai
eratia liberniensium Archiepiscopo. Aposcolica sedis
lecato; frater Bernardus Clarar allis vocatus
Abbas, invenire gratiam apud
Dominum.
Icer mulriplices aectus _ curas pectoris moi (prae mulricudine qua
Lrum, animamea curbara cAralde) Fcaeres de cerra longinqua re
FL. 234. niences utlerriant Domino, Epistotarua, es baculus ruus ipsa meconso.
lata sunt. Epistola in oltentione borrae roluncariss baculus ad lulton.
tandum corpus intrmitaris, fratres qui Dco Cerriune in lpiciru liumi-
Rom. 8. delitaris. Omnia lulcepimus, Omnia placene, omnis paricee cooperantur
in bonum. Oudautem voluiltis, duos de Fratribus mieri rabis ad pre.
videndum locum: coh. munie ato eum traecibuscontilio, divimus
Circa AM
6140.

## Folio 99 — 800432142:0119
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000119.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 65 lines, status machine
cocum lais.
cRadulone
is Demicil Aa
a hujusmali
id  ipsum 
EEt, sed aipu
sensu nsmrpani
manisestissie
Glorum Cl
In de Vccel
prieus t. MliH
 destill, e
Cluum; 
Malubim
Vobati
ab
Tolica s
cicudineq
Onginqua
ipsa mecois
lu 
sutte
IBIeUM
ex deru
rodisaa p
TIIBERNTCARUM STLLOCE.
non eosseparandos abinricem, donec plenius in eis firmetur Christus, C il. 4. 19:
donec ad inceorum doceancur praeliari pralia Domini. Cum igiturr Sam. 25.
fuerine in schola lancti Spiricus crudiri, cum induti virtute ex alto–
28.
LuC. 241
cunc demum ad Paerem tiliirevercentur, uccantent canticum Domini, ad
non jam interraaliena, sedinlua. Vos aurem incerim juxta sapien- Pr 137 4
riam vobis datam a Domino. secundum habitudinem locorum quae vi. 2. l et, 3. 15.
diltis apudnos. praeridere e praeparare eis locum a cumulcibus laeculi
Separarum. Tempusenimprope est, in quo robis (opcrante Dei
pracia) norosderereribushomines producemus. Sitnomen Do-
minibenedictum in (aeculs, de cujus munere venit, uc communes h-
beam filiosrobilcum; quosvestra praedicario plantavit, noltra CxhiOF 1. CO1 3. 6.
rario rixavit, Deus aurem incrementum dedit.
Sancticarem veltram rogamus, uc vertum Domini praedicetis
Ad dandam scientiam salutis plebi ejus. Duplex enim robisincum biELuc. L. 77.
neceltiras, e ex oticio legationis, e epilcopalinegorio. Dccaetero,
Quoniam in multis offenaimus omnes, e interhomines laculi Frequen. J2c. 3. 2.
cer poliri mulcum de pulrere mundi contrahimus: veltris e veltro.
rumorationibus me commendo, uc in Foncomilericordia suxnos
larore _ emaculare disnecur ipse tonspieraris selus Chrictus, qui dixie
PetO; Nisi la verote, non habebis partem mecum. Sed hoc iplum non Tot. 27. 8.
solum precibus, rerum eriam quali ex debito requiro, cum cgocla.
mem ad Dominum prorobis, si quid possic peccatoris oratio. Ln D0.
minovslcte.
R F C E N5 IO.
Hab.  ana sequenesadMalachram missa, inter edicas Bernardi existolas habeneue
numero 3.5.316. 88 317. Frustra vero à Joanne Picardo (innocis ad anscimilib z epist 72
injectus est scrupalus:, quomodo Bernardus Malachiam in ejus Vicanominet rchiexisco-
pum; quum faco functus is fuerit anno .T4B biennio scilicet ante Pallia in Hiberniam per
 apntote LoMana Sedis lesatum dilata, niforlen, inguit, dicas, quodBa
ixum de Mlalachia loquencem scriplisse recolo, nempequod obcinendi Polli gid
etd Komam sccelliste. recumipenes auetorem lus tides eAto. Arqui minime erat
opus Baleum hic testem adrecare: hujus rei fides penesipsum Bervardum est, quikumae Pal-
u abeoperiu d tams impatum fuisse narrat. Merropoliricae enimled. (ait
aC 3MMHC d detuerat ab inicio P’allii nsus; quod est plenicudohoneris.
ocuana Pal Ermachanos antistires jam inde ab intio Archiepiscopos extiris
toonsanosterius Fiberniae, arque adeo novas sua auchoritare Metropoles instiluisse
e

## Folio 100 — 800432142:0120
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000120.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 55 lines, status machine
100
VEPERUM EPISTOLARUM
ex eadem Aalachiae Vita a Beratuo uljoripa Manifestius est, quam ut in quaestionem vocari
debeat. Cellus enim armachanus non moub Archiepilcopus ibi appellatur arque MletrO-
Policartus: sed es insuper addirur. Etac d alcera sedes Merropolirica, quom de
novo Conlticuernt Cellus; primae camen ledi d illius Archiep: (copo subdica
canqualrimari. Deedum gusqur Celsoibidem legitur. C Oonolcens quiamore
recur, leeic quali cestamencum, quaceas Malachias deberer succedere sibi; quod
nullus ererur dionior qui exiscopsretur in (ede prima. Et post. Anno xtacis lux
tricelmo octaro pauper Malachias, plloincubacore, incravie Ardinacham Pon-
cifex de Merropolitanus rorins Hlibermx. Illud porius dubitationem hic movere posset:
quod quum terrio post anno Malachias relicto Archiepiscopatu. Dumensis Episcopatus admi-
nistrationem susceperit, ac deinde anno 1137. Romam ad Innocentium II. prosectus, Pontificis
in Dibernia lecarus primum constitutus fuerit: in hujustamen Epistola inscripiione simul
Hlibernienlium Acchiepilcopuses Apostolicae ledis legacus salurerur, nisi forte
Archiepilcopinomen, pro F pilcopi, in editos codicesirrepsisse putandum sic: vel archie-
vileopi delarum suisse illiticulum, quod nuper eo honore fuisset Functus, es jam legatus factus
Parem aut etiam majorem dignitarem adhuc obtinere existimaretur.
ETLISDEM, ad cundem.
Malachia Deieratia Fipiscopo, sedis Apostolicale Cato
f
rater Bernardus Clarav allis vocaius abbas, si quid
potest peccatoris oratio, s si quid pauperis
devotio prodest.
Ecimus quod praecepiclancticas restra; exsinon ur dignum, prote.
Aourpossibileprocemporetuie. Tanca apudnosubiquemalicia
exaltatur; uc rixidcancillum quodFactum est, herilicuerie. Misimus
cam exiguum seminis quod videris, ad seminandum vel modicam
och. 24. 63 Parremagriillius, in quem recusi saac quondam exierac ad meditan.
dum; cum primum adducta est ei Rebeccaper puerum Abrahampe.
renniconjusio telicirer copulanda.. Nec concemnendum lemen, de
quo illud in parribusveltris experimur implecum hoc cempere: Nist
Dominus sabaothreliquisset nobis semen, quasi Sodoma fuissenus, e sicut
Lom. 9. 23 Comorrha similes essemus. Ieaque cgo teminavi, rigate vos, ee Deusin
Cor. 3. 6Clehencum dabic. Sanctos omnes quiapudros lune, perrossalu.
camus: humilicerip (orum nos d lanctis restris orarionibus conmen-
danLes. Valete.
RF.
CXI5X, 43.
(
mO
MtiuIH
hluII
erM
et
VHIB,
poruI
insat
IMO
seltic
1b6
Al
Che
enC
ani

## Folio 101 — 800432142:0121
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000121.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 63 lines, status machine
Lestiomit riII
aique vcllb.
ICa, GudMOe
Copo lubella,
ens quiamor.
dere libi; qui
RANO ZIBIIBII
Aindehat iot.
Episcopatas ali
rofectus, Ctuifil
bie norelp
inscripime sit
cetur, nibsa
1 sit: vel aicte.
jam legunsilt
Olica le 
peris
num, pect
biquemal
TIC. Milm
vel modiet
Ead media
Abrabumpe
um lement, at
Cmpete: A
Temus, 8s
5, et Deusit
perrostali
USCOMMC
HTIBERNICARUM SELLOOE.
R E C F N S IO.
Deprima Cisterciensium monachorum ex Claravallen si caenobio in Hiberniam missione
aeit hac Epistola; cujus historiam ipse Bernardus sic enarrat, de redica Malachia abirinere
Romano sub innocentio II. verba faciens. R everrens per Claram vallem. luam se-
cundam nobislargicus cs benedictionem. Ec alta suspiria crahens, quodnon lice.
rec libipro suo deliderioremanere: Flos, inquir, incerim prome orouererinea-
tis. qui a robis disenne quod nospostmodum doceanr. Fcinfert. Frunt nobis
insemen; de in semine istohenedicentur penres: _ illae pences quae a diebus an
aiquis monachi quidem nomen audierunt. monschum non viderunt. Et dimissis
quicuor a lacero luoahiic. Dui probari e dioni, monochifacti sunc. P’Ost aliquod
tempuscum jam lanctus ellet in cerra sua, misic alios: Factum est deillis Cimiliter.
Dubusper aliquancum rempus instructis e erudiris corde in Copientia, daco eis in
Paciem lancto tracre Christiano, qui eratonus exipsis, emisimus eos; adjungentes
denostris quanci lutteerene ad numerum abbacix. Oux concepir de peperirE-
liosquinguo: e sic mulciplicaco semine, augelcicindies numerusmonachorum.
juxca deliderium ex vacicinium Malachiae. Illa reliquarum mater Abbatia Melli-
foncis fuit in Armachana dicecesi posica: de cujus exrructione (quinquennio post ibernien-
ses monachos in Clara valle relictos facta) in annalibus a Thoma Caseo editis ita leximus.
anno 1r42. Cundacurabbaria MelliFoncis, Donatorege a Elrgalliae terras de Pol. a Uriell.
seltiones donance, Malachia Fpilcopo procuranre, ad gnam regendam Bernardus
abbas Claraevallentis misie conrencum de illis, quos Mslachias in b Clarevalledd b Clair-
addiscendum ordinem reliquerat, de postea milerar: daco eis in parrem Fratre raux.
Christiano. Hinc, circa annum rL4 4. propaparum est caenobium Nevoracense, de Viridi
ligno appellatum. ex ab ipso Malachia Episcopo fundarum. Deinde anno Ir46. ZIV.
Tanuori. apud Midenses. Leilcrede. Larinis de Beocicudine, vuleo Bective dictum, ab
demum anno 1r48 XVI. Sugusti. Buellium in Tuamensi diaeces, Boyle hodie voci.
tatum. Atquehastres filias, virente Malasbia, enixa est Mellifontis abbatia; quibus.
Bernardo adhuc superstire, circa annum 152, duae videneur accessisse aliae: de V’altae Saluris,
sive BAlcinglas in agro W ickloensi es M.sio sive Nenay in Timiricensi. Nam R upen-
Tem prope Casiliam, licet ACellifomis filia ex ipsa fuerit. posteriorum tamen fuisse cempon
rum, in fine Notiria Caenobiorum Cisterciensium Hibernia es Cassiliensium Archiepisco-
porum cacalogo ostendit D. Jacobus Nareus eques aurains, in hoc studiorum senere
versasissimuo.

## Folio 102 — 800432142:0122
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000122.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
VETEREM EPISTOLARIM
ETEISDEM, ad cundem.
Amantisimo Patrie Dominore verendissimo Mala-
chia Deieratia Lpiscopo; sancta  Apostolicae sedisle
cato, suus sanctitatis frater Bernardus Claravallis
vocatus abbas, Salurem. C qualescunque
nostras orationes.
Elam dulcia Faucibus meis eloquiatua, Domine Pacer, quanju.
cundacux memorixe lancticaris. Si quid affectionis. (quidde.
vocionis, siquidanimiinnobis elt: cocum sine dubio, libi vendicae
ux dilectionis charicas. Nec opus est verborum mulcicudine, ubi
mulcum rigeraffectus. Consido enim quod restimonium perhubear
spiricuiruolpiricus quemhabes a Deo, cuum cse modicum id quod
sumus. Tu quoque, Paceramancissime e delideraristime, nerra.
das oblirionianimam pauperis, charitarisnexibus adhaerencem cibi;
e animam pauperiscuine oblivilcarisintinem. Neque enim quali
denoro commendamusnoscibi; cum in mulco jam rempore plorie.
murin Domino, quo dinvenire meruie parritas nostra graciam in o.
culis Caneticaris cux: Se d oramusur dilectio, iam non nora, noris quo.
ridieproheiacinerementis.
Filiosnostros, imo e restros, tanco obnixius commendamus
robis, quanco ampliusremorilune anobis. Voslcitis, quoniamto.
ra poltDcum Aducianostra tuie, ur miereremus eos: quoniam lan.
cticacis reltra precibus non acquieleere illicirum videbatur. Faciro
quodrosdecet; netoris rilcecibus charicaris amplectamini eosdto.
reacis. Nequaquam occalione aliqua circa eossollicitudo e diligen.
ciarepeleac; es pereat quod plancarit dexreratua. Jam quidem quil
bencproticicdomus, e ex reltrislicteris, e cx Fracrum nostrorumre.
lacione didicimus; mulciplicacatam in cemporalibus, quam inspiri.
cualibus. Unde ee congratulamur plurimum, _ roro animo gracias
avimus Deodpaterna sollicicudinivestra. Ec quoniam mulcaad.
huc opusestrigilancia (eanquam in loconoro, s in cerrâ jam inlucta,
immo ec inexperta monalticae relisionis:) oblectamus in Domino
1E
a
FPISF. 440

## Folio 103 — 800432142:0123
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000123.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 66 lines, status machine
10 Nal1.
a sedis e.
ar de Vaut
IGu
CC, GU2I
CicumN, ub.
In pellilotat
cumidquoe
lime, DeI.
EreNEMIB
 CnInI ga
iporeeto
raciam in
(a, DOVISest
imendam
quoniami
voniam li
aeUT. Fac.
ini eosa
do e dili
quidem qu
OsTEONUIMII
quam in s
21IIIOSFalia
Sibivendied
I uIIaa
Sati uluetu
SInDC
HIBERNEC ARUM SFLEOGE.
nererraharis marum reltram, led quodbencincepistis, optime per-
Aciaris. DetrarribusnoAris quiredierunt a locoillo, nobisbenepla-
cuisser, siremanlissent. Feforrase nonnullam occalionem pexbue.
runceis, trocrum qui dererra luneminus disciplinari moress in eo
maximé, quod minustacile eorum consiliis acquielcere ridenturin
hisrebus, quarum priusfuerantin experri.
Charissumum Alium nostrum. Christianum ee veltrum remisi.
musadros, quancum poruimus in structum pleninsinhis, qua ad or
dinem pertinene, decarero circa oblerranciaseius Collicitiorem fueu.
rum, ucsperamus. Necmiremini, quodnon plures cum eomilimus
Frarres: quoniam necidoneos invenimustrarres, qui faeile acquie-
Ecerent, necinvicos cogere consilium fuit. Dilectissimus Fracer no-
Cer Robertus precibus noctris acquiericetiam hac vice, tanquam Ailius
obedienriae. Vestrum crirjurarecum; uepoltu jam de in aditiciis e
in carerisnecelariis promoreridomusreltra. IIlud quoquepater-
nicacirestrae lusgerimus; uc viris religiosis, et quossperaris utilestore
monasterio, perluadearis quacenusad eorum ordinem veniant: quo-
niamhaec eric lummaucilicas domus, e vobis Facilius acquiclcent.
alcac lanctiasrelra, noctrilem permemorin CMricto.
R E C E N 51O.
DeClarae v allen sibus monachis in tiberniam missis, etiam in hac epist. asit Bernardus:
u ex in 203. d ad Rossensem exiscopum. Recribuat robis Dominus in vicam xrernam,
quod vilcera nostea reforictis: tilios nostros loquor, quosmilimusin Flibernum
ad cujus loci illustrationem, a Joanne Picardo in Noris duo producuntur testimonia: ex C-
defrido unum, in visa Bernardilibro Z. (al. 1.) cap. 6. P.ribente superesse ejus monumenta et
iam apud Soles occiduostibernorum; ex quinta distrrect. cap. 2. veterum riruum a
Cisterciensibus servatorum, hoc alterum. Abbates de Plibeinia er bus annisremaneate,
_ quario anno venioned C. opiculum: _ Abbas Mellitoncisiea ordince, ut aliqui
eorum lingulis annis veniane a Capiculum. Primus aurem Mellifontis abbas fune
Christianus Conarehius. cujus in hac epistola 4 I. fit menrio: frater Malchi, non W ater-
fordien sis illius es Lumerensis EpiscopI, ad quem 34. e5 35. spectavit epistola; sed alterius,
cui : in vita M. lachiae namemini Bernardus. Feater Cilte lecus. dum carnem Ctri-
Aianim. Ar. M. lifoncis abb tis: ambo erim supercices achuelime, libiin spiricu
modo gcrroaniores. Priorive, a Malcho in Lismorensi episcopatu. ut es Malacha in
Poncificialegati ne successit ipse Christianus: quem duabus gereralibus Hibernia Synodis
praesedissi legimm; Mellen si ansto 152. e Ca sien stanNO L17 2. velebratu. C.uI C terrius
ilbe

## Folio 104 — 800432142:0124
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000124.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
VETEKEIM EPISTOLARUM
ille condentus addiporerit, de quo in Annalibus Casaeus. Anno +157. E. cele SIX MelI dedi-
excur: in cujus dedicarioe Mel uncicti venerabiles pacces. CMrilTIANUS LBIICOS
pus Lilmoren (s, corius FI Vernix legacus, qui Fuit primus ABasuIdEM ECCA
lixe; Cclalius Armachsti, Ccegoriu. Dublinenlis. Fdanus lineus, il
chiexilcopi, cum luis sulessancis, XVIII. Abbacibus, de Praelatistere TousM
berniae; nec non e: MaeHs R ex Llibernix, cum populiluinobilioribus. Onde
eriam liquet. Mellis es Mellisontis eandem suisse Ecclestam: licet is locus qui Mellis nomes
hodie recinet: tribus passuumillibus a Mellifonte sit remotus: nomine. uividetur, ulique
dato a sancto Mel Episcopo. S. Patricii discipulo. ee sororis ipsius Darraechae filio, de quo viden.
10a
dus in Patricit rita Tocelinus, Cap. 50 102. 8 186.
FTLISDEM, ad FTibernienses FTaECS.
elisiosis fratribus quiin libernia sunt, C5 hismaxime
concrecationibus; quas beatamemoria Malachias Epi
scopus fundavit; frater Bernardus Clarar allis
vocatus abbas, par acleti consolationem.
Feb. 12, 19. C lhaberemus hic orvitatem manentem; copiolilimis jure lacrymis
plangeremustalem nosamililte concirem. Cacerum ( futuram
maoisinguirimus, uc oporcer: cs. quidem non modica doloris occalio,
camnecessario duce destirui; debettamen zelum remperare scien.
tia, e dolorem (peihiducia delinire. Necmirari quempiam decer, si
genicum excorquer affectus, (i desolatio lacermas exprimic: modum
camen adhibere necesse est, imonon modice eriam consolariintuen.
Coc. 4. 18 Cesnon quae videntur, sed qua non videntur. Duae enim videntur, tempo.
ralia sunt; quae autem non videntur, aeterna. Primum quide COnOTA.
culandum estanimae lanctae; nenos arguac de inopia chariraris, di
cense iple quod Dominus ad a postolosaie: Si diliceritisme, caudere.
Toh. 14. 28. tisutique; quia vado ad Patrem. Pexrenic nos ad Patrem spirituum spiri.
eb. 12. 9. cusparris nostri. Necmodocharicacis inopes, le d ingracicudinis et
jam reielse conrincimur, luper omnibus qua per cum nobis bene.
Aciaprorenere; linon congraculamur ei, qui de laboreadrequiem,
depericulo adlecuritarem, de mundo cranliie ad Parrem. Itaqued
pium eat Maluchiam Rere detunctum, de piura magis Walachiae con-
eaudere
EPIST. 45.
An. Chrilti. 
1248.

## Folio 105 — 800432142:0125
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000125.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 72 lines, status machine
Cl Mell dedi.
illranus Eepisco.
ejuldem Eece.
Vameo(IS, A.
istel IOciWsH
obilloribus. nte
 qui dellunm
ut videtu, Hip
e filie, le quori
esma
alactiILp
at ava
Mecct
IS juteabis
CrUMIs
dolorison
empelaib
mpIaIIC
Drimil: M
Ontolderm
videnthrs
quideie
aCHdCHam
e
IITCS.
eritis Me, S
ut spiritulm
ABCa
boread
AIFCM.
1815. V
IaGt
I
HIIBERNTC ARIIM STLLOOF.
105
audere riventi. Nunquidnon riric: IIrique _ bcacc. Visus est oculis
insipientium mori: ille autem est in pace.
Dehinc eriam urilicaris proprix considerario exulcandum nobis Sop. L. s
suogerit e lacandum, quod ram porens luos patronus ad ceelestom
Cuciam, cam Adelis pracesserit adrocatus: cujus ex Ferventissima cha-
ricas oblirilcine queachiliorum, e probaca lancticas obrineac oratiam
apud Deum. Dursenim nuncMalachiam lanctum aut minus posse peo.
dese, aurminus luos diligere audeat suspicari: Profecto cum diligere.
cur prius, certioranune luxe dilectionis à Deo capic experimenta: et
cum dilexisset suos, in finem dilexit eoS. ABNIE AIIECM UE FIA nUNC, O Anit
Cancta minus efficax aestimetur oracio; quando praesenei vividius lup. Soh. 13518.
plicare est Majectari, nec jam in side ambulas, sed in specie FegnaS.
AbCE, ucimminura ne dum exinanica cua illa cam operola charicaS FC- C anc. 8. 6.
pucerur; cum ad tontem iplum chariraris aererna procumbis pleno
hrauriensore cujus ec ipla prius stillicidia siciebas. NOn POTUIE MIOTEI L. COF 5Y.
cedere charitas fortis ut mors, imo de morre Forrior ipsâ. Nam e de-
cedensnon cratimmemor restri, aftectuolius roscommendans Deo;
_noltram quoque exiguicarem solica illa lua mansuecudine ee humi.
licare exorans, uc restrinon obliriceremur intinem.
Ende d dignum duximus leribererobis; uc lciatisnos, et inlpi-
ricualibus (si quidnoltra in his exiguicas per beaci hujus paeris noltri
merica un quam potuecic) et in corporalibus (heuando Forre oppor-
cunitas praberetur) omnem robis consolationen impendere cora
derotione paratos. Ec nunc quoque (dilectistimi Hiberniensis EC-
clelix grarem hanc desticurionem roromileramur atiectu; ee coam-
liusvobis compatimur, quonosamplius exhoc norimus debitores.
Mnoniticaricenim Dominus Facerenobilcum; cum locum nostrum
dionacus estbcarx morris ejus honorare praelenciâ, e preciolissimo
corporisejus locupletare chelauro. Necmolectum sic robis, quod
apudnoshabear sepulcuram: quando lic ordinavi Deus, le cundum
mulcicudinem milericordix lux, ueros cum rirum haberetis, nobis
habereliceae veldetunctum. Ecnobis signidem communis vobilcum
pacerilleerac _ est: nam in morre iplius hoc nobis contionarum est
celtamencum. Duamobrem, sicur nos hujuscanci patris garia uni-
reclos ros canquam germanos tracrestoris amplectimur vic eribus
Pery F. Pist. Libern.
cha-

## Folio 106 — 800432142:0126
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000126.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
106
VE TER EIM EDISTOLARUM
copnacio charicatis; (ic et derobisidem Cencire, spiricualis ipla n cognicio por.
(UadCE.
FTorramur aurem ros, Eratres, ur bencihujus paerisnoliri lemper
cureris sectari rectigia; eo cudiotus, quo robiscerrius lanetaeius
convertatio diururnis experimencisinnoiuic. In hocenim verostos
ejus hlios efeprobabicis, Ei pacerna ririlicer inscicuca serrecis: de urin
coridictis, es audiltis ab eo, quemadmodum ros oporrcacambulare.
sicambuletis, ex abunderismagis. Siquidem sloria patris, Cavientia h.
liorum. Nam ec nostram non mediocricer excutere delidiam, e re.
verentiam incurere capic praesens nobis cancae pertectionis exem
Canc r. 5. 4Plac. Aegueucinam hcnospostlerrahat, ut pererahie in tam receni
vircurum ejus odoroaridius alacriu(que currentes. Orantem prono
bisunirerlicarem rectram Christus custodiat.
R E C E N 5 1O.
Consolasoriahaec est, de morce Malachiae: cujus lauces duobus sermonibus in ipsiu
Nacali habitis idem Bernardus praedicat, es libro singutari de rita ejus. Congani abbatio
e reliquorum fratrum riberniensuu rosatu, edico, id enim ipse, in fine Praefationisita
indicas. Tu idmihi abba C onsine injungis, reverendus Fracer ec duleis amieus
meus, ae cecum paricer (ur ex Hiberniâ (cribis) veltra illa omnis Ecclesia laneto.
rum. Pibens obedio: pralerrim quod non eloquium exigicis, sed narrajo.
nem. Daboverooperan, ic ea lic pura e luculenca, derocos intormans,
FacticioloS nON ONCFANS Sane varrationis veritas lecura apudme est, intimaia
2vobis; haud alia proculdubioprorectantibus, quam quae cerristime comperca
sune vobis.
xpNSZ. 46 LDRTAML IV. Pontificis Romani, ad FTenricum II
Anglorum Regem.
Adrianus Fpiscopus serons servorum Dei, charissimo
in Christofilio, illustri Anclorum Reci, Saluteme
Aposcolicam benedictionem.
Aucabilicer e Paris Fructuose de gloriolonomine propasandoin
im. erris, ec xrerna felicitaris praemio cumulando in caelis, cua M2.
SI
An Chricti
215.5

## Folio 107 — 800432142:0127
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000127.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 64 lines, status machine
Boniciopte
l
ius lanctaeu
 1610S1B
rVecis. de un
eacambulu
15, biencial.
seliciam, eI
aionis eset
IN TAMTeCCII
ita D MMI PIBII
5, Congani i
fene Prasaini
e duleis amt
Lcelesia (ai
is, led natI
Ocos intor
Dest, imim
AdCbs
MricHML
charissim
oteme
opagandoi
cell5, cua Ma
AIBERNICARUIM SPLLOOF.
AO
onilicentia cogicac: dum ad dilatandos Eccleliae terminos, ad decla-
randam indoctis e rudibus populis Chriltianx hdei vericarem, de vi-
tiorum plancaria de soro Dominico exrirpanda, licut Cacholicus
Princepsintendis; e ad id conrenientius exequendum, consilium
Apostoliex Sedis exigis ee Farorem. In quo Facto, quanto alcioricon-
silio ee majori disererione procedie ranio in co feliciorem progressum
te (praeltante Domino) contidimushrabiturum: eo quodab bonum
exicum lemper e tinem loleant atrinsere, qua deardorehdei d reli.
sionisamore principium acceperunt. Sane siberniam, de omnes
Tutulas, quibus Sol justirix christus illuxie; et gua documenca tidei
Christianee ceperune, ad jusbeaci Perri e Pacrolanctx Romanae Eccle-
six (quodcuactiam Nobilicasrccosnoseic) non cAt dubium percinere.
Underanco in cislibentius plantarionem hidelem, ec germen oratum
Deoimlerimus; quanro idanobis incerno examine dictrictius pro. + in extro
spicimus exigendum. Signiticasti liquidem nobis (Eli in Chricto mo habet
Scori
charisimC) ee Hiberniae intulam, ad lubdendum illum povulum lc. chronicon
gibus, e riciorum plancaria inde excirpanda, velle incrare: d
de lingulis domibus annuam unius denarii beaco Petro velle (olvere
pensionem: de jura Eccleliarum illius corra illibara e integra con-
lerrare.
Nositaque pium ec laudabile deliderium cuum cum Farorecon-
sruo prolequenres, de pecicioni cux beniguum impendentes assen-
tum, gracum es accepcum habemus, uc (prodilatandis Lcclelia rer
minis, proriciorum restringendo decurlu, pro corrigendismoribusee
virturibus inlorendis, pro Christiana religionis augmenco) Intulam
illaminorediaris, ex gux ad honorem Dei _ lalurem illius cerrae (pe-
ctaverincexequaris; ec illius cerrae populustionoriticeterecipiat, et
Sicur Dominum veneretur: jurenimirum Ecelesioram illibaco ex in-
ceoropermanente, e Calra beaco Perro sacro (aneta Romane Lcclelix de
Singulis domibusannua unius denariipenlione. Siergoquod con-
cepiltianimo, eRectu duxeris prolequente complendum; ltudegen.
cem illam bonismoribusintormare: e 2g25 (cam porres quam peril.
Ios, guosac hochde, verbo. e vicaidoneoselle perspexeris) ut deco-
recuribi Ecclelia, planretur e crelcar hdei Chriltianae religio; e quae
adhonorem Deiec lalurem perrinentanimDeum (perre) caliter or-
dinencus, uc a Dco lempicerna merce dis cumulum conle qui merca.
ris.

## Folio 108 — 800432142:0128
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000128.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
208
DE TERUM EPISTOLARUM
ris, de in cerris gloriolum nomen raleas in laeculis obritel. DaCuII
ROMX, 8C.
R E C. F N S 1O.
Adrianus IV. Papa, natione Anglus, Norreciam primus Chrissiana fide imbuie,
amorrque parria ductus imperium Hibernia, quae Poncificia diionis fuerat. Henrico II.
Anglorum Regiconcessit: inguit Reginaldus Polus Cardinalis in  oratione ad Anelos suos
anno 1554. in Comitiis Parlamencariis habita Ouovero jure dominium Fiberniae Ponti-
fex sibivendicaverit; loannes sarisburiensis, qui ipse Privilecium hoc ab adriano imperra.
vic. libro 4. Mecalosici sui capiruloultimoica aperit. Ad Precas meas iHIWIEI R exi AN.
slorum Henrico LI. concessit de dedic Hlibernium jure haere dicario polsidendami
licuclicerae iplius celtontur in hodiernum diem. Nam omnes insulx de jureanci.
quo exdonstione Constantini qui eam fundirit _ doravic, dicuntur aa Rom.
nam Eceleliam perrinere. Annulum quoque per me cranmi(IEAUFCLM, CM arA.
do opcimo decorntum, quo tierer investicurajuris in gerendo Flibernia: idem qque
adhuc anrulus in curiali orchio publico costodirijulsus est. Narrat quoque Giral.
dus Cambrensis in Flibernia expuignatae B. seoria. lib. 2. cap. 6. Regem Henricum ab Adriano
Papa Privilesium hoc perquisirisse. per Joannem salisburienlem, poltmodum Epilceo.
Dum Carnocenlem, Romam ad hoc dectinarum. Der quem erium (inguit) idem
Pap. Anglorum Resi annulum rurcum in investicurx lignum praelencavic: qui
sarim, Cimul cum Pririlepio, in archivis Winronia repolicus Fuerac. Annovero
2155. sub ipsa videlicet initia reeni Henrici es Poncisicarus Adriani, imperratum suisse boe
privilegium, docent in suis annalibus Rogerus W endoverius. Macrhaus Parisier sises Ni-
Colaus FrivetruS. Per idem cempos, (ait ad eum annum Matthaus WWest monasteriensis)
rex Rnglorum Fenricus nuncios IOlEMHCS ROMAII IMIEEENS, LOGSVIE PApRH A.
driarem, ddhuc norum, cujus grociam confidenter obtinere (pecaviE, WIPOIC AN-
Blum, urlicerer ei Hiberniam hoct. l. cerinerare, e eam sibi subjugare; seque ho.
minesiltos bestiales ad tidem Christi decentins revocare, Ecclelix que Romana
tideliusinelinare. Quodpapa Regigratamerannuic; e cidem, superhoc, Pri.
vileg. m destinarir. Rexigirue Henricus (addir ad eundem annum Triverrus) cirea
Fectum S. Mictraclis, habiro Winconix Parlamemro, de conquirendâ Llibeinie
cum suis opeimmsribuseractovic. Cuod quiamatriejus Imperatrici non placuit;
ad cempus aliod diloca estilla expedicio. Similia habet Roberrus de Monce in Conti
nuarione Cbronoeraphia Sigeberri. anno r15S. ex Joannes Ressus  arvricenses inlibellodt
terris Corona Anelae annexis: cui ex integram hane Adriani Bullam inseruie; quod ettam
a Acairhaeo Parisiensi e Nicolao Triresto ad annuM +255. Caesare Baronio; ad annum
175O. es Coeraldo Cambrensi (tum in locoiam citato, rum in 1. libro derir a sua) est factum.
Eandem etm im Scorictronici. bib. 22. Cap. 33. necnen in Cuhliniensisarchieviscopi es Lismo.
X
rensis
Joac Eldersices. ad Cachonetxe Exilcoxum, dac. Lendini K alend. faB Es, anno 1555.
a tiu tate ire te

## Folio 109 — 800432142:0129
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000129.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 73 lines, status machine
CC. Darum
aa silt ImB
241, HemriBI
Iione acd Arglui s
in Hiberna PM
ib Adriana implI
Sillultu Regtl
t10 poideren
olulae dejuen
icuncur aaRon
Caureum (u.
libernio; tn
Varrac quopulit
Tenricum ab d
olmodum Ep
erum (ingui) 
PIalenmi
DeFaC. AMIII
impeiratum sust
us Pa istensiB
Nestmonas
1082 VII PSpiB
Decavic, Mpoii
ueatE; alqu
lelia que Ront
der. uper hotit
WIM TYIVCTIII) C
quirenda Hbu
erici non plal
us de MonCinet
evricensis inlilia
inseruI, quol 1.
BarorIO, Au
Vua su) est sat
ritd eot scop1 61
ad. Janues, a t BIs
HIBERNTCARUMSELLOCE.
rensis Episcopi Regestis descrp vidimus. Fidem in Man ripE. Cir aldt CodiCC, quo L
nes stovaeus est usus. (sicut nus, ejus ad annum 1(60. videre licet) adjancta etb
Spmboli Apostolici es O Dominice verus Anglicana verso: quam nonnulli eodem tem-
pore ab Adriano du poulares suos missam fuisse autumant.
09
LL L_LOAI MII. Poncificis Romani, 2d
eundem.
Alexander Episcopus, Cerons servorum Dei, cha-
rissimo hristofilio, illustri Anclorum Regi. Salu-
tem (6 Sipostolicam benedictionem.
Tlonis ea quae a decestoribus nocris rarionabilicer indulea
Lnoscuncur, perpecua meruncur Cabilicare firmari; venerabilis
Pdrian laa reltigus inhaerentes, noterique delideriitructum ac-
cendentes, concetionem ejuldem luxertlibernicireoni dominiovo-
bisindulco larra beato perro e haerolanetae Romanae Lcelelix; licur in
anclia, (ic e it d de lingulis domibus annua unius denarii pen-
sione) racam hablse contremamus, quacenus eliminaris cerrae issi-
uslpurcitiis, bacemranacio, quae Christiano censecurnomine, veltra
indulgencia morumlusrenustarem; e redacta in Formamtracte.
nusintormi tiniumneum Ecclelia, gens ea pervos Chriltianae pro-
onisnomet Cum effectu de Cxrero consequatur.
R E CF N 51O.
Lltdto
A1. Chricti
11z
Tabetur apud Ciraldum Cambrensem lbroa Hiberniae expuenasae Cap. C. inde-
que apud hoannem Rossum V arrrices  libro de terris Corona aneleae anMX. LI FTAH
cofurtensi tamen Giraldredicione. non sou ccerum hoc Dixloma est praeterets su
etiam eoca ejus historia inversa es depra sata: quam nos ex duobus Manusip CLa
bus ita restituimus. Anelorumrex. tisd C uriam Romanam nunciis, ab AICXIn-
Mrerriocunc prxldenrepi sium imperravie, ejuldem ouctoricare lunule
e libernicopopoam dominsnti quam iplum inlidei endimenris incul-
unum Lcclchllictsis de disciplinis (iuxco Anolienne Ecclelie moTES)
ant . Dechiomicaque Privilesi orranmissoper Nicolaum W olino-
fodentem cute CMtalmesburiensem quoque postmodum Abbam
FZM

## Folio 110 — 800432142:0130
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000130.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
dit
BETERUM EPISTOLARUM
rampolicum quam depolitum) necnon ee Culielmum Aldelmi Elium, convoca.
ca carim apudWacertordiam Epilcoporum Synodo, in publica audieneia ejul.
dem Privilezii cumunirerscacs assense, Colemnis recicario FaCta FUIT: necnOn et
alterius Privilesii per eoldem eransmissi, quo d idem R ex ab A driano P ap a Alexan.
ai deceltore, onrea perquilierat per Joannem Salisburiensem. Postmodum Epis
Ccopum C. arnorenlem, Romam ad hoc destinacum. Ondecorrigendus error Richar.
distanibursti V. C.L. avunculimei, qui in 3. de rebus Flibernisis libro, depravata Girali se-
curus exemplaria, ait Toannem Salisburiensem, convocora  acecFordix arcistirum
Concilio, P’onciticisslicreras publice recies e. Huc vero spectat locns ille Rogeri Ho-
redeni in posteriore annalium parte. ad annum 1I7T. R ex anglix missc eranleriprum
Charcacum univerlorum Archiepilcoporum e Epilcoporum Hlibernix ad Alex.
andrum Popam: _ ipse auchoricare Apostolica contirmavicitt: e hxredibus suis
reonum Hlibernix securdum formam Charrarum Archiepilcoporum e Episco.
porumIliberniae, es Joannis Bramptoniin Zoranalensi Historia. R ex Anolix rr siE
nuncios suos ad Alexandrum Papam, cum liceris Archiepi coporum de Epilco.
porum Hlibernix, ad regimen HI. bernie libi de haeredibus luis auctoritate ApO.
Rolica contirmandum: Sieque Foctum est. Nam lummus Poncitexrepnum illud
libi ex haredibus luis suctoricare Apoctolica contumarie, et in perpecuum eos
constiruicinde Reges,
FRIST. AS. PTEISDFM Alexandri, ad Laurencium Dublinienlem
Archiepiscopum.
cop
Alexander Fpiscopus Cerons servorum Dei, Mhera
bili fratri Laurentio Dubliniensi Archiepiscopo, ejus
que successoribus canonue subscituendis in
perpetuum.
EEmrencamus ex debiro susceptiregiminis circa univertum cor-
pus Ecclelaaciem noltrae conlideracionis extendere, e necel.
Sicacem parienribus prour convenicluftragari: Fracribus e Coepilco.
pis noltris Apoltolicum cogimur sufteagium imparciri, ec his inari.
mequipromuicalocorum ditancia de impedimentisriarum, libe.
rumnon polsuse accelsum ad ledem Apoltolicam habere. Fapro.
prer, renerabulisin Chriltotrarer Archiepileope, ruis juctispostula.
HOri.
an. Chricti

## Folio 111 — 800432142:0131
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000131.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
convoed.
lenia ejul.
:Decnondt
ap ar Alexm.
modum Epi
B error RibA.
ata Cirali ss.
dia ac eltiu
ille Rogeri HI.
ceranlerpu
etniae ad Ales.
heredibuslat
lm e EpliB
e Aneliemi
ccoriiedpo.
Xregunill
DerpelIH
bliniena
et Ven
5060
a I
riversumet
dere, dt nect
15  C oepile
I, et HIS Ia
ATBERNTCARUM SPLLOBE.
cionibus clementer annuius; et Dubliniensem Fcelesram, cui auctore
Deo praeese dinolceris, lubbeaci Perri de nostrâ prorectione sulcipi
mus, e pralencis leripci privilegio communimus. Scaruentesut qual-
cumque pollessiones, quaecunquebona, quae eadem Ecclelia inprae.
sentiarum juste ex canonice possider, aut in fucurum conceltione
Pontiticum, lergirione Reoum vel Principum, oblatione Adelium,
Ceualiis justismodis (praestonte Domino) porericadipilei; trmacibio
cui(que lueceroribus, e illibatA PerMAnCAME. Clendalensis, Darensis,
Ferensis, Lechlinensis, e Osracen sis Fpitc opatus, licur ribi lunt Metropoli.
rico jure lubjecti; tibi risque succelloribus auctoritare ApOKOlicd
contormamus. Adjicientes quoque saenimus, ut Cathedrales Eccle-
six praedictorum Episcopacuum, cum omnibus bonis e poslectioni.
bussuisquas inprxesenciarum canonice possidene, rel in Fururum jultis
modis (Deopropicio) poreruncadipileis lub beaci Petri ee noltra pro.
cectione contictanE.
Praererea Ecclesas, Villas, e pollessiones scelelix ribi commisse,
inferius adnocatas, tibicuisque succePoribusnihilominus contirma-
mus: ridelicoe Luscam cum omnibus suis, Sord cum omnibus pertinen-
eiis luisintus e extra, Pinnalas cum omnibus perrinentiisluis, Cluain-
dolcam cum omnibus perrinenciis luis, Famlachtam cum omnibus
pertinenciis suis, cell Epilcopi sanctani cum perrinentiis luis, medieta-
tem de Zignai cum Ecclelia iplius villae, Paithmichael, Cellcomcaill, Cella-
chairh Drieeniz: Cellerithaith. cum montanis ab. lgisulque Sudi, Cheli
Cellioemeen cum luburbio e aliis pertinentiis luis, et Fechnabretnach.
Lechrecasandi, ad nenlam aurem Canoricorum; medieratem de Ra-
Thravim, _ Porrus Beth Raithchillin. Clasneden cum molendino. Chenit.
drostic cum molendino pontis, Balemettamlaib, Dun Cnanach, Baleu-
eore, Cellesra, Cenanusale, Listuan certiam partem de Clochair, terriam
Partem de Cellalia, Clwinkeuy, Kalgohs. Filachacham, Ceulmrenalenin
Celliuca, Paith (alcan, Fulathnanephscop. Drumind, Batencharam. Firodraum,
Baleurooles, Balemochan, Bate mace murcussa, Balendelan. V’aroctriales
aurem Ecclelias, Scilicerlancti Thomae, lancti Nicolai, lanetx Walburca,
Cancti Patricii inincula, cum omnibus earum perrinenciis; lululam
Ailiorum quondam Nessanii, de Delcinsi, cum appendiciis carum,
et exreras Fcoleliascux diacelis, cum decimis et aliis carum perri-
Bentits.
HIaTUI,
DCTC.
la
juctisporio
101
Dece

## Folio 112 — 800432142:0132
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000132.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 36 lines, status machine
VETE R LIM EPISTOLARUM
Decernimus ergo, venulli omnino hominum Fas sic praetacam
Ecclclam remerepercurbare, auc ejus pollectiones auterre, velablacas
recinere, minuere, (cu quibussibet rexationibus Farigare: led omnia
inceora conterrencur eorum, proquorum gubernatione ac sultenta.
tione conceltasune, ulibus omnimodis proturura: Colr2 scdis Apo-
Holicae auctoricare. Si quaigicur in Fucurum Ecclelialtica secularitre
perlonahancnostrax Consticurionis paginam sciens, Contracamte.
merereniretencaverie, lecundocerriore commonira, nili reatum
suum digna larisfactione correxeric; poreltarishonorisque lui dioni.
cate careac, ream que le dirino judicio existere de perperrata iniquica.
cccoonolcas, & a lacracillimo corpore ac languine Dei de Dominire.
dempeorisnoleri sesu Christi aliena hac, atque in exrremo examined.
vinae ultioni subiaccac. Cunetis aucem cidem loco lua jura ser.
vancibus lic pax Domini noctri lesu Christi: quacenus ec hictructum
bonae actionispercipiane. e apud districtum fudicem praemiaaier.
na pacisinveniane. Amen. Dacum Lacerani, per manum A.
berti lancta Romarx Ecclelia presbyceri Cardinalis e Cancellorii,
ZII. Calend. Maji, Indictione VII. Incarnationis Dominiea
anno MCLX XIX. PontificatuS vero Demini Alexandri Papa
III. annOX Z.
R E C E N SIC
Est bic Laurentius OTolus; cujus vitam ab augiensis Collegii monacho descripta
tomo C. r ic. Sanctor. Novembr. 14. inseruie Laurentius Surius. Patrem habuis, ut auclit
ille indicat, Moriartach sive Mauricium O Tuohail, ad quem non modico pars H. bes.
niae, quae Lageniadicitur, jure haecedicorio percinebac: marrem lagen Ybun
(itaenim leguns duo hujus Vita, quae ego habeo. Manuscripea exemplaria) id est, tliam
Principis, ex Birnorum, ni fallor. familia. Annosnatus decem. Dermitioree (qu
alius ab illomurchardi filio fuit a quo ans li in Tiberniam sunc ineroducti) à parre obses datui
durissime ab eohabitus est. postbennium vero pacrire stacueus, es. E. cCL. ministerio ab eo dicani
sub maxisterio Clindelacensis Episcopirixit. Cum annorum esset XXV. Ecclesia S. ComgMI
sive Keivini de Clindelach abbas. Clero ee populo id postulancibus. constirurus est. d
Dubliniensem cathedram erectus, anno Domini F. 62. a Cclalio corius H. bernix Dii
mace, in ipsa Dublinienti Ecclelia, mulcis Epilc opis praesencibus, pracias apenle
populo, ColemniTEE COm(ECTATUS CHt. Anno 1179. una cum C acholico Tunmensi eM.
olit

## Folio 113 — 800432142:0133
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000133.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 77 lines, status machine
IE pCataIum
C, velaolala
: le d omila
CaclultenM.
2 Sectis Apb.
ica leculai
ConeraeatI
 nii d
15Gue t digu
eCTAI Hsua
et de Ditm
TNO exAMIM
1Se1
em pranu
Dec Manul
StC AMC
Onis Don
Alexanalt
ii monaclem
Tr em habuiI M
MOdICa pais
atrem Lapet 1
plaria) idei
DermIIIIB
lucti) à patreost
minesterioabe
(XV. Ecclesta d. B
BUS, conticuI M
CoriuS Hibet
BeBOS, GTaliaSS
holico Zuut
FTIBERNICARUM SYLLOOE.
chiepiscopo es  quinque vel sex Hiberniae Episcopis Romam ad Lateranense Concilium pro.
fecturus, per angliam transii: ubi omnes pro licenciâ eran seun di juraverune, quod ne-
que Regi, nequereonO ejuS dAMNUM QUXTCTEME; quemadmodum in anni illius hi-
storia refert Rogerus Horedenus. Laurencium tamen, ob privilesia in Laceramensi Conci-
loconera Regix digniraristonorem, zelo lux geneis, ne Ferebatur, imperrata
Anglorum Rcgiluspectum fuisse, libro 2. Expugnat. Hibern. Cap. 23. narrat Ciraldus
Cambrensis. Focmpore. Dubliniensi sua Mecropoli praesens hoc impetratum est ab eo
Privilerium, ex antiquo Dubliniensis Archiepiscopi Regesto, quod Crede mitri appellant, à
nobis exscripeum. Obiic apud Auciense Normannia castrum (cujus Comes Kichardus
Seronsbous fuerat, qui Dubliniam es Lageniam. L aurentii sedem merropoliticam ex provin-
eiam, ipso vivence ex vidente subjugavit: quam parriae ab anelis vastatae calamitatem de-
plorasset, miserabilirer lingua materna dicens: HI eu popule sulce d insipiens; quid
jamtacturus es? Ouisianabicaversionesenas: Ouismilerebicuerui? atqueitar
XVIII. Calendas Decembris, cum (exrx Feriae terminus advenisser, in continio Sab-
baci lublequentis spiricum lanctiviri requies aererna Culcepir; inquit ritae ejus scri-
peor. Annum, quemilletacet. Annalesnostri assienant 128O. quo es r4. dies Provem-
bris in Pexram Ferinm incidit. Pogerus Hovedenus, es eum securus Caesar Baronius in An-
nalibus suis ad sequentem onnum male referunt. Nam ut ipse Rogerus postea confirmat.
anno 11BI. Llenricus rex Anglixe; tilius Imperarricis, dedit Joanni Cumin, clerico
siro, Archiexiscoparum Diveliniae in Flibernia, VIII. Idus Seprembris opud
Euestram. (ideoque Novembris dies 14. qui electionem hanc antecesserat, ad annum 1 180.
necessarid retrabendus est.) ex anno r182. Lucius Pap Z TII. ordinarie Toonnem Cumin
in Sacerdorem III. Idus Mircii apud Velleere: deinde consecravie cum in Ae-
chiepileopum Direlinia ZII. Calend. Aprilis, Dominica in ramis Palmarum,
apud VCIletrC. cui Calendarii quoque rario suffracatur; que anNO FL82. Dominicam
Pa(chalem 28. die Marci celebratam fuisse docet. In Sanctorum veronumerum relatus est
Laurentius ab Nonorio LIT. anno 1225. cujus canonizarionu Bulla, data Reare III. Id. De-
cembr. anno Poncificatus 10. habetur in Laereii Cherabini Bullario: tomor. pag. 49. edit.
TraHovedenus, sed quatuorrancum habentur innomenclatura Epilcoporum, quam
in nocis sa Cumse cubrigenlis hictor. lib. 3. Cap. 2. Cdidie Joannes Picardus, nen pe
Constantinus Exiscopas de Duidalua, qui Laonensistu se puratur, Briciu Cunbnensis, sire Lin
mericenus. dufustinus Waterfordersis, e Fcelix Lismorensis.
ALDI BarriiCambrensis, ad Omilielmum Verum EFIST. 4
leretordensem Episcopum.
De Mirabilibus Flibernia.
olle varia delectat. Si crgo legendo proticere quae-
. P omenciam operis cum diligentia leriarim cianlcur.
TaSque
Rom. anno 1617
Ht
et
Ectiocere
Perii Epist. Llibern.
Cirea An.
2190

## Folio 114 — 800432142:0134
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000134.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 39 lines, status machine
VE TERLM EPTSTOLARUM
r25, quarenus e maceria renor, e rractandi modus ererum cohx.
rentia cuneta parelear. Duories vero iranscurlo volumine delectari
volueris; circaciculosistosverseris. In prima diltinctione: de aribus
carumque, nacurisd defectibus. Deferis. Devermibus. Decom.
paratione Occidenris e Oriencis; ulque in Anem illius dictinctionis.
In sccunda distinctione: de lupo cum lacerdore loguehte. De mu
licrebarbata, e in cergo cristaca. De lemibore riro lemirieoque.
Bore. Deracca cervina. Dchircoadmulierem accedence, et
leone mulierem adamanco. Demirandis sanctorum refugiis. De
salcu salmonis, emodolaliendi. De libromiraculoseconscripto,
e libri compolirione. Derita Brendani. In terria diltinctione:
degentisslibernisae nacura, moribus e cultu. De genris ejuldem in
mulicisinstrumentis peritia incomparabili. De commodis artis Mu-
sicae, Incalcerero ejuldem distinctionis; De viccoriis Anoloriim
Regis Senrici II. e Eliorum riculis, ulque in knem Operis. Noculas
quoque contramagis nocabiles tam lententias quam lermones per
loca dispolui; ad qux pertocileroralectoris acies dirigatur. Prae omni.
busauremticulis, meojudicio, de mulicis instrumencis ee arre Muli.
Cacractatus, pro lui capcu laudabilior: quanco ibidem ex maceria inuli-
catior. e sylus eleganciorinrenitur.
R F C F N S IO.
Giraldus de Cambria oriundus, ex australi eju sdem parre maririmilque Deme-
riae Amibus, non procul ab oppido principali de Penbroc caltello, (c. de F Mainas-
pu; ingenuis nacalibus prolapiam duxit. Ex marre namque Angarech (hlid
Neltaenobilistilie Reli principis sudrallia, (c. Eilii Fheodori) viro corcoio
Wilhelmo de Barri marrimonialiver copulara procesir. Ita de genere suo scribit,
inprimo de Vica sualibro cap 2. Giraldusnoster; qui à parre Barii. a parria Comtrrentis
coenomeneraxit. Is ab avunculo suo Davide. (Nestae illius, quam Angli AnneS vocant,
filio) Brechiniensis Archidiaconatus (qui e quatuor Menevensis diaece seosunus erat) munus
accepit. Calfrido. anno 1198. defuncto in Menerensi Episcopatu successisse Sylvestium
Cicalum, vel porius Ciraldidam. Mlauricionempe proonicum, Crratdide W in-
Tor (qui arcem condidic Penbrochianam) e Welta (Pororis Crittini Australis
W allixe Principis) tilio: in Menerensium Episcoporum Catalogo assirmat erudirissimus
antistes D Franciscus Codorvinus. Sylveltri nemen primus quodsciam, Cirsldo Joannes
Felandus imposure; neque enim in Vita, quam ipse conjerip sic suam neque incot Manuscripiis.
quae videre consixit, operum ir sus exemplaribus, ejusmodi quid adhuc invenire potui. Cus aldis
ab sque
mgar epti vue maetes quo dequie doate aireai eradae oiceis au

## Folio 115 — 800432142:0135
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000135.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 69 lines, status machine
lumcolr.
n
F
dittin
iis
ri
le
TUT. PrROUI
15 d arcel
Iaa
icimil que Ven
(C. deF MoI
AngareI
O11) viro egie
genere suo sit.
aIria Combie
Bl1 ANVes III
UMuS erAt) II
cessisse Sylvett
611911I
CriHimI AII
GrIat er Hs
61 13180 oit
1MOlan 
BIUI. Su d
A2, lib. 1. Cd)
12
HIBERNICARUM STLIOOE.
absque omni dubio, proprium fuit illinomen: Ciraldida vero coenomentum, ut ex MatErIA
parre indi illiporuisse forcasse non abnuerim, ita ex parerno Barrenlem extitisse, tam cer-
tum est quam quod cerrissimum. Mauricius quidem Ciraldides, Dominus de Landesteffan,
qui in Tlibernia fixis postea sedibus. Comitibus nostris Kildariensibus es Desmondanis ori-
einem dedit, matrem habuie Nestam (Ciraldi nostri aviam) patrem Ciraldum V insorium.
arnulphi illius qui castrum Penbrochianum primus construxie (ut ad existolam 37. ex ipjo
Ciraldo ostendimus) Castellanum: ac filium etiam (quod errori videtur praebuisse ansam)
Giraldum: verum non nostrum, sed alium, cujus in secunda Expugnationis Hibernia libro
cap. 20. hicnoster meminit. Annovero 1198. obiic non Calfridus. sed Petrus proximus illius
in sede Menerensi antecessor. Onde longa illa lis est exorta. Roma coram innocentio III. axi-
eata incer Calfridum Hubersi Cantuarien sis archiepiscopi epera promorum: ex Ciraldum
nostrum a Menerensi Capitulo electum: cujus historiam fuse lateque ipse Ciraldus exequitur.
tum in Dialogo destaru Ecclesia Menevensis, tum in libro secundo deritasua, ubi ostendie
qualicer ad collycium (ita enim ille loquirur) etticax in Curia pars sdverta le con-
verric, de coram concra Ciraldum Curiam per hoc corrupie. Ende demumcausa
cadere, e Calfrido Menevensem Episcoparum relinquere coactus est.
Anno L185. ab Henrico II. anclorum rese, cum filio suo Joanne Moretoniitunc Comite.
in Fiberniam missus est: ubi dum moram faceret. duorum Episcoparuum quirune va-
caban, W cletordenlis Ic. (qui de Fernenlis dicicur) de Lcchelinentis, archidia-
conoComesopcionem dedit; e cumurram querecularer, obrulicei duas Ecele-
Cns illos d diaecelesinunum converrendas, (i regimen iplarum sulcipere vellet. Ad
quodrespondic: quodsianimum ipsius ad hocdarum videret, ur Eccleliam Hi-
bernicam excollere vellet e lublimare; le Forlon, uc ad hoc cooperari de cond-
jurarepollet, oblocumhonorem lulcepruum. Sedquonium hocnon alcendit.
maluicesse privarus quominurilirer in porc sture consticucus; nec aliquarenus ibi
praeesse roluic, ubi prodessenon pocuir. Videns ergo quod Comesibinilprotice.
ret, led de dic in diem deceriorem per ejus advencum cerra Atatum hoberet; con-
Cideransetiam mulcaibidem nova de nocabilia, aliis aliena reonis de prorlusinco.
enica: urveliple quaectum aliguem auc conquaestum luo lalcem laboreFacerer;
primum Topooraphix luxe, deinde Expugnaclonis Flibernica mareriamibi colli-
Bere. Cudio orandi de diligenci inquilicione, curavit. Cum ita que Comesper
aestarem roram e hremis partem mora in Hlibernia inurilifacta, remenso vela00
in W alliam _ Angliomremearei: Ciraldus cum Senelcallo Flibernia Berrramo
de Verdum locius ee rerum gerendarum cestis relictus, uc Audio praedictople.
niusindulgerer, non solum congerendo sed eciam digerendo, ulque ad Palcha
lequensmoram in lolist â Fecie. Hac de seipso Ciraldus, libro 1. de rita sua, Cap 25. qui-
bus e capite 28. deinde addit. Cumiraque msoni nominis in lulula cunc Giraldus
exriceric e tame praecisrae; incer Polcha e Demecosten de HI bernia in W alliam
transtrecavit: ubi de Topooraphix lux, cujus erretacum jam inchoaverAE, COn-
Cummarioni Cudiolam excoco meneem applicavic. Proce lurecoremporis opere
com.

## Folio 116 — 800432142:0136
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000136.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 38 lines, status machine
VETERAM EPISTOLARUM
compleco e correcto, lucernam accentam non sub modio ponere, led luper con.
delabrum ucluceret erigere cupiens; opud Oroniam, ubi Clerusin AnelIa ma-
eis visebus d clericatu praecellebac, Opus luum in camia audiencia recitare dispo.
luit. Ec quoniam eres eranc in libro luo D. Cinctiones, gualibet reciraea dier
eribus diebus continuis recitatio duravir: Diimoque dic pouperes omnes op.
pidi rocins, ad hoc convocacos, holpicio sulcepi d extribuit. Incractino verd.
doctoresdivertarum Facultacum omnes, e dilcipulos tama majoris se nociia.
Terrio dicreliquosscholares, cum milicibus oppidanis e Burgenlibus multis.
Sumpruola quidem res d nobilis: quia renovaca lune quodammodo antiqua de
authencies in hoc facto Pcécarum cempora; necrem limilem in Anglia Factanis
vel praesens xcas, vel ulla recolic aneiquitas.
Huic Recirationi praemissa fuit Praetario in Flibernicam Topoecophiam prima:
cui in aliquibus exemplaribus ticulum apposicum inveni, Ineroirusin rCCICAEIONOMI. In A.
liis duobus. fini Operis hans ad Ciuilielmum Herefordensem Episcopum existolam subjunctam
repperi: in qua rituli recensentur insigniores Topoeraphix hujus. sive Libri de mirabi.
libusFlibernix. Cui cum fadulosa complura inseruisse Ciraldus insimularetur: praeter
apologismum, quem primae in librum Expagnasionis Tiberniae Praefacioni intexvit; hanc eta
iam in Pecractationum suarum tractatu admonitionem subjiciendam pucavit. DC J. opo.
graptua Clibermea, laboreleiticetvokro primaro fere necignobili, ubi multa
novaaliisgueregionibusprorsus incoenica sideoque magis admironca) lcribun-
cur, hoc pro cerco leiendum: quosd quorundam, quinimo ee quamplurium,
perdligencem e cerram indocorionem a magnis cerra iltius de suhencicis viris.
voriciam elicmimus: de Cxrerilgue EorinScerrx Famsin porius securi FuimS. De
quibus omnibuscum Augustino sencimus: qui inlibro de Civicare Dei, derali
busquae solum Cama celebeaenec cera vericare Fulciuneur loguens, nec ea attic.
manda plurimum nec proclus abnegondu decrevit.
SatSZSS. FJCISDEM Cir aldiCambrentis in librum tertium raii
cinum Prolosus, quiadiectusest, ricc Appendicis, ad
duos ejuldem libros aticinalis listoria, de
Expuonatione Flibernte.
Etoniam in prioribus libris verlini varieinia cam Caledonii quam
Ambrosci locis comperencibus, peoue res exigebae, inseruimusi
Ambrosiovero dudum expolico nondum Caledonins Bcirannicam exu.
es barbariem, ulquendkXC HOCTa CCM BOTA TACUIEParuM agNItUS:
nostra videbacurincerelle diligentix, cam iolum ab anriguis e occul.
nis serutabunda inquisirione larebris, ur pulchrius clucelcat, in com
AAdLIAE

## Folio 117 — 800432142:0137
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000137.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
nin Anplia m.
arecirore dspo.
cciala de
peles omnesip.
Ineraltino ne
ejde dnot
uipenlibuimu
ninodo anligue
in Anela lili
led laperen.
DOecopliimI
CCicationem, III
existolam siieill
ire Libei deni
Ismularei suI
10 Intext lubilo
FacarII. Detu
obili, ubi
Criranca) la
O ee quaml
de ouhrentil
secucituimut.
Civirace De, B
OquenS, necE
etertium
ppendict
soriae, ab
 Caledonii 
ebac, interuI
BrITaNNICaNI
III DATUM aG)
anriguise Oe
lU
I1C
AIBERNIOARUM SELLOOE:
mune deducere, e abignoraneix cenebris in lucem eransterre, quamr
translatum quoque praesenti rolumini coaptare. Non indecensenim,
non inconoruum rideridebor, id unde authoricarem d praescien-=id ro
dundaso
l
ciamnec non e Vacicinalenomen sorcitur Fristoria, id ipsictarimHli-
Rorix continuetur: _ ut ea qua carprim d rarie, prout ordorracta-
rus exisebat, disperla per opusreperiuntur, ca in ciuldem operis con-
tinencia, co quoprolaca lune ordine, lococomperenei Loctorvaleat
invenire, plurima camen quae Vacicinalis, quisquis Fuerir ee undecun-
queproreniens, rarie depromplic e disperse, lub cerros redacta ei
culos, prourdicti causa vel dicendorum maceria porius conjungenda
popolcerae, admajorem cridenriam leries ordinaraconnexit. NCc
indionetur inspector, necin calumniam prorumpar lector delicarus, (I
ablultoria tanquam ad tabulas converrividear. Non enim Fabulola
lune omnia, eua tallicarisimraginem cenenri sicur nec rerisimilia cun
ctaleacim pro reris lulcipienda.
Fracicaque Caledonii sibvestris Colum hactenus Fama percelebriss
aBritannicis tamen Bardis, quostoécas rocant, verbo renus penes
plurimos, scripeo rere penes paucissimosrariciniorum ejusdemme
mociarecenca fuerar. Ouoniam isirur vertini iltius expolicionem
Anslorum Rcgem Henrcum lecundum summopere requisiste muI-
coties audieram: careo propeniis claborandum in hoc dixi, quanto
id ipsum es Principi plaCIEurUM _E BOSCTITALI PEOLUEUFUM PFOCCKEO
compereram. NamuraicPoeca: Principibus placuisse viris non ultima
lans est. Duinimo diligi a principe d digne commendari, najorcst laus.
quam principari. IIludenimtorcuna, istud virturis est. In hujusigitur
inquisicione libelli, cum venitimos. C’ ambria tines Frustra plurieserant.
penerallem: candam viro lancto _ liveratissimo Baldervino Cancuat
riorum archipeatuli in Calucifera C rucis oblequium laudabili per
Cambriam lesstione Funsentiresio mandato comes effectus, in re
motilma quadam renedociae provincia de Flibernico mari conterini
na, qux Ler vocacur in venerarione quadumm ab antiquo repolicum,
operam adhibensd impentam, diu quaelitum delidcracumquede
muminon ablque laborelibellum elicui
Functusisitur incerprecis oiticio, periris quoque linoux Briranniéa
virismecum achribicis, in quaneum idiomacum permilie diver(icrs,
rerbandreibum plurima, sencuncias aucem in lingulsshdeliterer
Prelt

## Folio 118 — 800432142:0138
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000138.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 41 lines, status machine
VETERUM EDISTOLARUM
Dressi. Sed quoniam licur in aliis, sic _ in iltis Bardorum aes invidanaru.
ram adulcerans mulca de luistan quam prophelicaveris adjecie: cun.
Etismoderni sermonis compolitionem rodolentibus quali reprobaris
e abjectis. Cola reritaris annea Termonis antiquirudis e plana simpli.
ciras dilisenrer exceptamencem allexie. Seriacim itaque lingula de.
promens, ex Vacicinali historix Vacciniorum librum nonincom
pecenterannectensi Barbarae lingux renebras Larini luce lermonis
illustrari. vericus quippepolterorum inridiam, sica polcerisinride.
rem. In publicanam que commoda veccem, (i vel hacctudiainrem.
pus differam, velnegligenter omirtam. Duibus expletis ee incommu.
ne deductis, ad Britannicae Fopoeraphiae, declarationem, Deo duce vica.
que comire sudiolus pedereneim animus aspirabir. Ouia cuncmihii
mollicer olta cubabunc: si crino Calcem noltra diligentia beneficio
Eccl. 4. 21. (canquam criplici Funiculo difticilerumpendo) de longe sui memo.
riam in aerum exrenderie, e tarorabilem libipolteritaris pratiam com.
Parareric.
Fradunt Britones, es antiqua referunt historiae, exc.
Sedhaechactonus. PTujusenim cerriae Distinctionis edicio, enova
Vaciciniorum incerprecatio luum adhuc laniori consilio rem puser.
pectec: quianondum renichora ejus. Sacius est enim, uE vericaS, quan.
quam perurilis e deliderabilis, aliquam diu tamen supprella laceaci
quaminlucem cum majorum often(a PEXDEODerE Pariter de Peticu.
IOlcPEOFUMPAT.
R F C F N 5 IO.
UtHibernicam Foposraphiam eriennii, ita vaticinalem expuonationis Tibernica histo.
riam biennii labore complerit: quemadmodum restatur ipse, eum in Varicinalis hujus histo-
riae lib. 2. c. 31. cum initio Praefationis prioris in Descriptionis Cambriae lebros duos: quorum
primus, qui laudabilium inscribitur, a D. Davide Pouelo est ed. tus, secundo illaudabilum
praetermisso in ea vero praesatione, ad Scephanum Lanstonum Cantuariensem Archiepisco.
pum scripta. Vaticinalem suam historiam duabus A. cinctionibus constirisse significal:
neque plures ea quam erpis vulgaram habemus. consinet edicio. At in codicibus quibus ego sum
usus Manu scripe. author hunc Vaciciniorum librum sabinde pollicerur; ut lib. 1. 6. 20. 30.
32. 8 44. (naminedicis. Varicinia, e ibi es alibi eriam aliquories citata, desederantur)
atque secundum librum ita concludic. Novis de cxerero historicis cam indolis eoregi
gelto, diono corguondi sylo. nunc relinquences; adcories promltum Vacicinio.
rum libeum cransferamus. Deinde sequitur L.ber cerrius Y acicinius; vel hic potius.
quem jam damus, in illum Prologus. Nam ipsum librum. sicur es Bricannicam quam hibe X
e
Zopograpth. Eib ern. l1b. 3. C. 16. e in Descripr. Cumibrix praetato
aliu

## Folio 119 — 800432142:0139
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000139.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 68 lines, status machine
D2DdIII.
lli C
excebi
nali
1
eiai
OuceI
cunet
De
es
InCOM
aeia
10, denBI
Cmbus
CaS, Qu
Ia laled
aeperiet
Ernica bisto
su bonjur b
aud
5: l
s
 1.
d
ola
n
TIIDERNICARUMSELLOOE.
alii in locis promirrit TOpogrophism. Giraldus nunquam videtur perfecisse. Hibernica
vero expugnationis Historiam idcirco Vacicinalem a se fuisse inscriptam in bujus Praefacio-
nis vestibulo signisiat; quod ei Merlini vacicinia cam Caledpnii quam ambrolii lo-
ciscompetensibuS, proveres ex g. bac, inseruic, de quo urroque lib. 2. Vrinerarii Cam-
briaecap. 8. sic ipse scribit. Non procul ab orru Conr ey, in capicemoncis Fryci, Aac
Dinas Emrys, id est. promoncorium Ambeosi; ubi Mectinus prophecavic, sedenci
superripam Vorrigerno. F.ranc enim Merlini duo: ilte qui d Ambrolius dictus est
(quia binominisfuerar) de lub rege Vorrigerno propheraric, ab incubo genicus, et
apud Caermardhin invencus un de d ab iploibidem invenro denominats est Caer.
merahin, id est, urbs Merlini. Alcer vero de AIbania oriundus, qui e Calidonius
dictus est, a Calidonia sylva in qua prophecavic; e Sylvelter, quia cuminteracies
bellicas consticurus, monstrun hiseribile nimis in aera siscipiendo prolpicerer,
demencire capic, de ad lylram eranstusiendo sylvestrem ulque ad obirum vicam
perduxic. Hlic aucem Merlinustempore Aechuri Fuir, ee longe plenius et apertius
quam alcer prophecae pechibecur. Merlinum suum Bricanni Merdhynvocant. es ab
eo C dec. mardtiyn denominstam cen(ent: cum lonee ante Merlinum natum urbsea Ma.
riclun: nomine Prolomes nota fuerit. Dt. Ambrosius ille Maridunensis cognomentum ab
urbepotius traxisse dicendus sit, quam urbs ab illo nomen accepisse. De fabuloso ejuus orru es
rebus cestis. videri porest Winius Britannus in Breviario suo, Cap. 4T. 42. 4 3. Calfridus Mone-
muthensis sub finem 6. libri Fistoriae Brica nicae. Alanus de Insulis in Praesatione explanatio.
num Prophericarum ipsius. Vincentiae Bellovacensis in Specul. Fistoriat l 20. C. 30. Rabbi
Abraham Zachucus in libro Jucha lin, Stephanus Forcatulus de Callorum imperio ex Philo-
sophia lib. 77. Nierus de praestieis demonum l. 2. C. 16. Zoannes Trrinus Commencariorum
Britannicorum lib. 2 ex alii plurimi. Ejus Vaticinia, Alexandri Lincolniensis Episcopi jussu
Culfridus Monemurhensis Fenrico I. regnanie de Britannico in Latinum transtulit ex libro 7.
Britannica suae histeria incexuit, quae deinde, Fenrico II. in anglia imperante; Alartus de In-
sulis Cermanis addiris Commencariorum libris 1 illustravit. Eorum vanicarem, Praemioin
Historiam subRichardo l. a se editam, detexit Culielmus Veubricensis: quam superiori
quoque saculo perstrinxerunt. inter alios, Pichard u Scaniburstus noster rerumFibernicarum
lib. 3 p. 2 2 8 59 l2b. 4. p. 181. Georeius Buchananus rerum Scoricarum lib f. (en RepC XLIY)
Cur icluss Condenus in Cacresden-strire (p 504) David Pouelus in annnocacienib. ad
Ciralde I. 2. Trinerarii Cambriae c. 8 ex Epistola ad Cuilelmum Flerervodum de Britarinica
historia recte incelligendâ, quibus ex Romanus librorum prohibitorum Index accedit, in quem
Mectini Aigl. (vel B.icanni porius) l. ber oblcurarum prxedctionum est relatus Poe-
ricam vel jocosam porius Merlini fabulam ver su heroico à Calfrido Monemurhensi descriptam
in B. blioeheca Cotconiana vidimus. Ab eodem Prophericum Merlini Sylvestris (quem Bri-
tanni Mecatiya W yIh. appellant) libellum in carmen redactum suisse asserit loannes Le.
londus. Commentario n eronaam Cantionem. vc.C. Beirannix. ex in Assersione Artur;
ubi de funere artura ex eodem libello versus quosdam producis Mertini C. aledonii à The-
delino race, ut qu. dam rolune, edocti. Eosdem versus, us ThalieAruo vati in scriptos,
sitat

## Folio 120 — 800432142:0140
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000140.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 48 lines, status machine
720
VETERUM EPISTOLARUM
citac etiam D. Joannes Prisens eques auratus. in Historiae Britannicae defensione, (Ba8. 137.)
ubi eriam carmina, verustissima lineua Britannica conscripea, habuisse se significat P aliestini
_ ueriulque Merlim, Ambrolioni videlicer d Sylveltris: quorum hunc (inguit
ille pas. 10.) empore Aurelii Ambrohia quo ec nomen sumplisse videtur, illum
vero Vorcigerni, Faliessinum rero cempore Mailgonis regis Aoruisse conctat.
PROFESSIONES ab ostomannorum in Ilibernia F pilcopis, ordina.
tionis suxrempore. Cancuariensibus Archicpilcopisfacta.
D R O F F S5 IO.
F. PAZRACIE, Dubliniensis Episcopi.
DETilquis aliis praelider, (i _ ipse aliis subjaccat dedignarinon deberi
sedporius obedienciam quam a subjectis luis deliderac habere,
propter Deum studeat praelatis sibi per omnia humilicer extribere.
Propterca cgo Patricius, ad resendam Dublinam metropolem sibernii
electus antictes, tibi Creverende P’acer Lanfrance, Bricanniarum Primas
e lancta Dorobernensis F. Cclelix Archiepi (CopC) protesionismeae char.
tam porrigo: meguecibi cuilque succelloribus in omnibus qua ad
Christianam religionem perrinenr, obcemperaturum eRe promitto.
2. DONATI, Dublinensis Fpiscopi.
CoDonatus, Dublinensis Eccleliae ancictes, quae inFliberniâ lita est;
Canonicam obedienciam cibi promicto de succeltoribuscuis O LAn.
france, lanetx Dorobernensis Eccleliae Archiepilcopc.
3. SAMUELTS, Dubliniensis Episcopi.
C0Samuel, adregimen Ecclelix Dublimensis quae lica est in Hibernia
electus, _ acc(reverende Pacer Anselme, lanetx Cantnariensis lccle.
sixe ArchicpilcoDe, _ corius Brutanniae Pcima5) aneiltes consecrandusi
cibi e omnibus luccessoribus cuis Canonicam obcdienciam me per
omnia serraturum promitio.
4. MALCHE, Episcopi Waterserdia.
C0 Malchus Eccleliae Waterferdiae electus, d ate (rererende Parer
LAnselme. Lancta Cantuariensis F ccleliae Archiepilcope, e rocius Br.
ranniae Primas) antiltes conlecrandus; cibi e omnibus luccesoribus
cuis Cononicam obedienciam me per omnia serracurum promitto.
5. GREBORIT. Dublinensis F, iscopi.
COCrecorius, ad regimen Dublinen (is Ecclelia qua inssibernia sies est
Lelectus, et are (rererende Paser Kadulphe. Can et X C. antuariensis Fc.
ctelia
An Chricti
1074.
an. Christi
1085.
an. Chrilti
095+
an Christi
1096.
Ar. Christi
1122.

## Folio 121 — 800432142:0141
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000141.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 60 lines, status machine
1B
Taca
nondt
ib
prom
rnia lia
en
secla
21M AIV
MHib
1
uccel
elb
terniut
HIBERNTCARIM SYLLOCF.
celeliae Archiepilcope. _ corius Britanniae Prim as) anriltes consceran-
dus; cibia omnibus successoribuscuis Canonicam obedientiam me
per omnia Terracurum promitto.
6. PATRICI, Limbricensis Episcopi.
Circaano
COParricius, ad resimen F. Cclelix Limbricensis electus, d aEC (FC. 114O.
Lverende Pater Theobalde, lanex Cantuariensis Eccletia Archiepi.
lcope, e corius Britanniae Primas) per graciam Dei aneiltes conlceran-
dus; tibi e omnibus luccelloribus cuiscibi canonice luccedencibus.
debicam subjectionem e Canonicam obedientiam per omnia me
exhribicurum Core promitto.
AVR F C F N S I, O.
Livonia, aad Eoum maris Balticiliceu porrecta, in trespartes locis, ee lineuis distin-
ctas; Estiam, L ccciam es C urlandiam distribuicur. P. Cix sive (ut b C rantzius appellat)
Eltonixe provinciam id incoluisse videntur, qui a c veteribus Cracis Octixi ee Dsiones: à
dSaxone Crammatico F. Cones, a nostris Oltmanni appellancur. Hos, ducibus rribus fra-
cribus, Amclano, SilaTaCO, e PvorO, de Norrragia e insularum Borealium pariibuso
quasi mercaturae exercenda praetexeu, in Hiberniam advenisse, e maririmos portus sta-
rim occupasse. scribit e Giraldus Cambrensis. Factum hoc sub inirium saeculi post natum
Christum decimi: circa quod tempus. Danos in insulam ingrelos cum Flibernis pu-
Gnavisse, F. Caracoens Lhancarvanensis. es Haraldum Hlartagir, (sive, Pulchrico-
mum) HI. beeniam lubjuoville, is refere, à quo Crifsichi filii Conani Principis Venedotia
Vitacst conscripta. Ip(e (inquit auchorille) civicacem Dublinienlem, alia (que civi-
rares, castella d municiones aedificobat, ubijam intujusregnipossestione con-
quieverar: Tracrum que alcerum in uni illarum quas condideracuibium prate
aum constituie, quae illorum ulcaco sermone vocatur Porchlare; cujus polte-
ricasin hodiernum diem ejus urbis dominio pocieur. Giraldus vero à tribus illis fra-
iribus. Ostmannorum ducibus, tres praecipuas civicares constructas fuissenairat: e quibus
Dublinix principacus Amelono cellerie. W acertordix (quae Hibernis es Cambris
Porthlacey dicitur) Sitaraco, Limirici Y voro. Acque haecivicaresillae sunt, quarum
Episcopi a Lanfranco e ejus in sede Cantuariensi successoribus, id est, à Normannis suis porius
quam ab Tibernis (inter quos advena vixerunt) ordinstionem accipere maluerurt. Nam,
ut in annalibus nostris ad annum r095. notatum inzenimus, PVor ur secules liveOAman-
ni, quicivitares Hlibernix de maririma occupaverane. Normanni vocari sunt, quod
ex mediis remporibus, omnibus Dania. Norrvaziae. Livonia e reliquorum Borealium gen-
tium commune nomen fuisse doctinorunt. Ui omiriam quod à scriptore ricae Crissichi filii
Conani est eradicum: unum e rribus illis fratribus qui in Hiberniam venerunt, tum Norrra-
Vserii Epist. Hibern.
sien-
2. Vandalia de Soxonix AIb. Cranxii Continuator. cdic. W icreborg, An. 1586 p19: 22.
b. AIb. CranrZ. SuecIX l. 1. C, 41,
Bynanc. de urbibus, in RSicor O.
c Prchea Masiliensi, apud Strabonem, l. 1. d Scepho
d Soxohist. Danic, lib. 6 F0l. 55. cdic. Paril an. 15140
CCirald. Fopo aph. Hlibern, distinct. 3, C. 43. F C.aradoc. Chron. C ambrix. an. C. tiri A. 905.

## Folio 122 — 800432142:0142
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000142.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 43 lines, status machine
122
VETEREIM EPISTOLARUM
piensibus suis in Calliam congessisse, ex Francis divictis sedes in Normannia fixisse. Hune
Rodolphum ille vocat, quem alii Rollonem; à quo Cuilielmus, e alii Normanni qui
in anglia regnaverunt. senus deducunt suum. Protectiones ex Camvariensis Luclesia
codiceManuscripso. qui nune ad Coronianam Biblisthecam est translatus, desumpsimus.
De Episcopis vero singulis qui eas ediderunt. in Epistolarum recensione aliquid est dictum:
postremocantum excepto, a Theabaleo ordinato, qui ab anno X138. au 1160. Cancuariense
sedi praesuis.
A
AEDGARI Regis Anglorum Charra de Osr aldes- la.
Lcitonancis DeilaroiAua clementii, qui est R ex regum ScDomi.
LLnusdominancium, F.g0 Edcarus Anglorum  Balilcus, omni
Basumque resum intularum Oceani quae Bricanniam circumjacent, cun
ctarumquenarionum quae intra cam includuntur, lmperaror e Do.
minus; graciasago ipli Deoomniporemi, Rcgimeo, quimeumim.
perium hcampliarie e exalcarit Cuperregnum P’arrummeorum, qui
licermonarchiam corius Anglixe adeptilune. Ltempore A thelstani,
quiprimusregum Anglorum omnes nationes quae Britanmam inco.
lunclibiemis subegie; nullustam en corum ulera ejus finesimperium
tuum dilatare dggrellus est. Mlini aucem concellic propicia dirinitas,
cum Anclorum imperio, omnia regna insularum Occanicumluis
Ferocillimis resibus, ulque Norvreciam, maximam que parrem lliber.
niae cum suanobilissum dciritace Dublinia, Anolorum regno subjupare:
quoseciam omnesmeis imperiis colla subdere, Dei lavence eraia,
coegi.
Duaproxeer e cgo Christistoriam e laudem inrernomeo exal.
care, e ejus serritium omplifieare, devocus dispolui: ex permeost.
dees Faurores, Dunstanum ridelicer Archiepilcopum, es Arhelroldum
2c O,  aldu Epilcopos(quos mihi Pacresspiricuales de Conhiliatores
ciegi) magna ex parre, secundum quoddilpolui, perteci, scc. Friplis
suxradctismeis cooperaroribus strenue annicentibus Jam XLVII.
monasteria cum Mcnachis e Sanctimonialibus consticui; ee si Cbrio
sus. vicam mihicamdiu concelleric, ulq: ad quinquaselimum remission
usnumerum mex derora Deomuniticentia oblacionem proiende.
re decreri. CIndenunc in praelenci Monacterium, quod praedictusre.
Wion verendus Epilcopus osraldus insede Fpiscopali Wiocreceastre, im
ah.
honoresancta Dei geniricis Mariae amplitiearit, es eliminacis Cleri.
COFIM.
AA. ChIa.
364.
1CX

## Folio 123 — 800432142:0143
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000143.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 74 lines, status machine
C. HHII
maniiqe
ps Eu
jumsae
est eie
MIa11
Ol
E1
BLIM III
adirnile
nicuml
TCm EIB
(vb, a
1C 8r41
RecBd
meost
betor olau
nsiliaoI
cC. Eripe
15, O1
cen
coc _
eni
impeiue
HIBERNTCARUM SPLLOOE.
corumnaeniis _ spurcislalciriis, religiolis Dei servis Nonachis, meo
consentu d Favore contultus, locaric; Fgoipsis Monasticae Religio-
nisririsR cgali auhoricare contirmo, ec consilio e altipularioncPrin-
cipum ec Oprimacum meorum corroboro ee contigno. Itaur jam
amplius non Cic Fasneque jus Clericis reclamandi quicquam inde;
quippequimasis elegerunt, cum sui ordinis periculo e Lccleliactici
beneheii dispendio, suis uxoribus adhaerere, quam Deo calte _ ca
noniceserrire. Ecideo cuncta quae illi de Ecclesia possederant, cum
ipta Fcclelia. sire Cccleliastica, sire secularia, cam mobilia quamim-
mobilia, ipsis Dei terris Monachis ab hâc dic perpecialiter Regiae
muniticentia jure deincepspossidendarrado d coligno, ica tirmiter;
uc nulli Principum, nec eriam ulli Episcopo luccedenci, tas sic aucli-
cirum quic quam indeluberaliere auc perradere. aue ab corum pore-
Aace lurripere, ex in Clericorum jusicerum crachucere, quamdiu des
Christiana in Anolia perduraverie, _c.
Facca luric haec anno Dominicae Incarnationis DCCCCLZIT.
indictione VIII. reonivero Edeari Anglorum Kegissexto, inregia
urbe quae ab incc lis +Oleaceastre nominatur; in Nacali Domini Fc. nGjoce
Rivicare Sandorum innocencium, teria quarca.
Ego Fadsar Balileus Anslorum ee Imperator resum sentium,
cum consentu ec Principum e Archiepilcoporum meorum,
hancmeam munificentiam signo Crucis corrohoro.
F. F.00. AelErrch Rcgina consenli, de ligno Crucis contirmari
L00 Dunstan Archiepileopus Dorobernenlis Ecclelia Chricti
contenst, a sublcrips.
200 oscitel Archiepilcopus Eboracenlis Fcelehae, consensie
Tubscrips.
E90 Alferio DUX.
FGOBrushod DuX.
R E C E N 5 IO.
Foo arideari DuX.
Dum Existolas relegerem. decimo saeculo (quod proprer scriptorum inoxiam appelluri
consuevit  Oblcurum) nullam notatam deprehendi Oui defectus ut aliqur modo supple. = BarOn
reIUr. Adeari Regis diplomavisum fuit adjcere; in quo. quod omnes historiae tacene, maxi- in comi ra
mam parcem FI. hernie cum luinobilistima civicare lublina, Anolorum rcono
Annaliu
ivirio..
subjuorcam a se fuisse consi mat. Haberur illudincer Wieorniensis Ecclessae monumenia:
ejus que exemplum inter archiva Regia in arce Condinensi asservatur, hoc auctum procenio.
Edratdus Dei gracia R ex AuglIX, ecC. ex Dom inus (libernie omnibus a quos
PEXo
dC
remillie
peotettu
dicus
casi,
11ISCI
Uxia.
CDTUII

## Folio 124 — 800432142:0144
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000144.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 37 lines, status machine
VEFEREM EPISTOLARUM
praelentes licrorae pervenerine. Soluem. Inspeximus Charram contirmarionis
Domini Fdeari quondam regis Anglix progenicoris noctri, quam feci Oivr aldo
Epilcopo Wigorniensi de Monachis Wigorniensibus, in hac verba. In libro Wi
forniensis Ecclesiae, quo de lociillius fundatoribus agirur, ille quem dedimustitulus est prano.
catus. Charra Regis F. idgari de Osoraldes. larr, quia mediance (uribidicitur) B. O(.
 aldo, a Clericis in Monachostranslora est sedes Ponrificalis honocis. Antea
enim, ut in ejusdem Osoraldirita scribit andreas Lencander sive Wrhicemannus Ramesiensis
caenobii abbas, non monustici viri iplius lancta insticurionis regula eranc in regione
Anolorum, se deranc religiohi de dignissimi clerici: qui ramen chelauros suos, quos
oridis adquirebane cordibus. non ad Ecclelia honorem. led luis dare lolebane
uxoribus. Posteaque, ut addir idem; deari regis obicu curbacus est Cacusroriusre.
eni commoci lune Fpiscopi, irari sunc Principes, cimore concusr lune Monachii
paretacti populi. Clericilari effecti sunc; quoniam tempus eorum advenic. Expel.
luncur Abbaces cum monachis luis, ineroducuntur Clerici cum uxoribus suis: e
exocerror pejorpriore. Sis ille. Priorem vero starum sic plenius enarrar Cantvariensit
Osbernus. Nondum in Anglia communis rirae ratio colebatur; non ulus dele
rendi proprias roluncares hominibus affectabacur. Abbatis nomen vix quil
quam audierat; Convencus monachorum non laris quispiam viderat. Sedcui
Forre id volumcacis eras, ur percorinam reller eranligere vicam, is modo solus,
modo paucisejuldem propolici comieotus, paerios cgrediebatur hnes, de qua op.
porcunicas, virendilicenciam dabar, illic alienisena vicam agebar. Ilicquemos
cum plero squecum rehemencer achuc manet Hlibernos: quia quod aliisbona
voluncas in consuecudinem, hoc illis consvetudo verric in nacuram. Ouorum mul.
ei arqueillustres viri, dirinis ac lacularibus licreris nobilicer erudiri, dum relico
Hibernia in cerrâ Anglorum perexrinacuri venissene, locum habicacionis sux Gle.
Aoniam delegerune, proprerea quo d esser a civili mulcicudine segnestratus, dc HuI.
manisulibus accommodus, e (quod maxime affectabanc pereorini) Parricii reli.
eiosa venerarione ploriolus: qui olim erangelixando regnum Dei illuc perre.
niens, vica doctrina. Signismirabilibus mulciplicicer claruisle, de post omnii
hraecibidem in Domino quierisse pechibetur. Cum ergo hi cales viri calibusde
causis Colectoniam reniltene, nec tamen quicquid sibineceslarium erac lufficien.
rissime inloco reperissene: Sulcipiunc Elios nobilium liberalibus udiis imbuen.
dos, uc quod minusadulum lociubertas exhiberet, eorum quos docehanelibe.
ralicare redundaret. Hac in vica Dunstani Osbernus: qua quia adrerum Hi.
bernicarum illustrarionem aliquid eciam conferebant; hoc in
loco omietere non libuir.

## Folio  -  — 800432142:0145
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000145.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 14 lines, status machine
AGM
e
edee
Baei sen
ebrauu
BIUB.
HIHB.
e
i
21
L
MIIIII
Gulebt.
1. 11

## Folio  -  — 800432142:0146
# No recognised text on this page (skipped: no_lines).

## Folio  -  — 800432142:0147
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000147.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 5 lines, status machine
630
Mi  L d . d  Il
e
nn
a

## Folio  -  — 800432142:0148
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000148.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 18 lines, status machine
e
a
i5
on sd
u
es
 
e
et
 di
a
u
t
li
est
t
 e
i

## Folio  -  — 800432142:0149
# Source image: https://digitale-sammlungen.gwlb.de/content/800432142/jpgs/default/00000149.jpg
# Model: FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74, 2026-09-06T16:05:13Z — 24 lines, status machine
3
ai
e
et
s 
e
s
esa
s
 
se
e
e
t
a
d
1
aeti e
Lelons
b
Mae)
 e 
e
ete